Bổn Sanh Bảo Man (Ratnamālāvadāna)

jrābhiṣekam āsādya vajrācāryo 'bhavat sa ca // Rm_38.468 //
tataḥ sa nṛpatī rājā tad vrataṃ karttum ādarāt /
śāstāraṃ taṃ samārādhya saṃprārthayed yathāvidhiṃ // Rm_38.469 //
tataḥ śrīsenaguptaḥ sa vajrācāryo yathāvidhiḥ /
śrīdevīṃ tāṃ samārādhya pūrvasevāṃ samādadhat // Rm_38.470 //
tato bhādrapade māse dvitīyāyāṃ site tare /
prātas tīrthe śubhe snātvā śuddhavastrāvṛtaḥ sudhīḥ // Rm_38.471 //
(Rm 456)
prāsādopari mṛdgavyaparilipte subhūtale /
vidhivan maṃḍalaṃ kṛtvā pratiṣṭhāpyādhivāsayet // Rm_38.472 //
tad rātrau ca samārādhya śrīdevīṃ vidhinārcayet /
dīpadhūpādibhiś cāpi baliṃ datvābhyatoṣayat // Rm_38.473 //
tataḥ prātaḥ sa ācāryyas tīrthe snātvā suvastrabhṛt /
madhyāhne svāsanāsīna uttarādiṅmukhasthitaḥ // Rm_38.474 //
tataḥ ca gurur ācāryas trisamādhisamāhitaḥ /
śrīdevīṃ sagaṇāṃ samyag āvāhya vidhinārcayet // Rm_38.475 //
tataḥ snānaviśuddhāṅgān pariśuddhāmvarāvṛtān /
vratinaḥ sanṛpān sarvān paṃcagavyair vyaśodhayat // Rm_38.476 //
tatas te vratinaḥ sarve guruṃ natvā yathākramaṃ /
nṛpatipramukhā evaṃ vrataṃ caritum āśrayat // Rm_38.477 //
tatas te vratinaḥ sarve śridevīsaṃmukhasthitāḥ /
yathācārya samādiṣṭaṃ tathācaran vrataṃ mudā // Rm_38.478 //
tatra tāṃ śrīmahādevīṃ sagaṇāṃ vidhinā kramāt /
samāvāhya samabhyarcya pūjāṅgaiḥ samatoṣayan // Rm_38.479 //
japastotrādikaṃ kṛtvā kṛtvā ca pāpadeśanāṃ /
puṇyānumodanāṃ cāpi kṛtvā ca sthitiyācanāṃ // Rm_38.480 //
kṛtāṃjalipuṭāḥ sarve te ca kṛtvā pradakṣiṇāṃ /
aṣṭāṅgaiḥ praṇatiṃ kṛtvā saṃprārthayan susaṃpadaṃ // Rm_38.481 //
piṣṭakaṃ pāyasaṃ cāpi paṃcāmṛta samanvitaṃ /
phalamūlādikaṃ cāpi samupāḍhokayan mudā // Rm_38.482 //
tato lokādhipebhyo 'pi sa bhūtebhyo mahāvaliṃ /
yathāvidhi pradatvā saṃprārthayac chrī samṛddhitāṃ // Rm_38.483 //
tataḥ śāstā sa ācāryaḥ prārthayitvā kṣamāṃ mudā /
sarvebhyo vratilokebhyaḥ pratyekaṃ sūtram ārppayet // Rm_38.484 //
tat sūtraṃ vratinaḥ sarve ādāya guruṇārppitaṃ /
svasvahaste 'bhivaṃdhitvā rakṣārtham ādarād dadhuḥ // Rm_38.485 //
yā rājño mahiṣī bhāryā cūḍadevīti viśrutā /
saikā tat sūtram ādāya ca vandhan evam ādarāt // Rm_38.486 //
tato vratasamāpte sā svālayaṃ samupāśritā /
tad vratasūtram ālokya karavaddhaṃ vyaciṃtayat // Rm_38.487 //
kiṃ mamānena sūtreṇa sarvaratnādibhūṣaṇaiḥ /
maṇḍitā yā kare vaddham iti tyaktuṃ samaihata // Rm_38.488 //
tataḥ sā durmatī rājñī rakṣāsūtram api svayaṃ /
karavaddham api chitvā gavākṣāt sahasākṣipat // Rm_38.489 //
tasminn avasare tatra nimvadevyāḥ sakhī vanāt /
svāminyai bhojanaṃ rājñai yācituṃ samupācarat // Rm_38.490 //
tatra sā tad vratotsāhaśabdaṃ śrutvā sa kautukā /
tac chabdanihitasvāntā tasthāv ekānta āśritā // Rm_38.491 //
cūḍadevyā yad utkṣiptaṃ sūtraṃ vātāyanād bahiḥ /
niścaran mūrddhani tasyāḥ sakhāḥ saṃnyapatad drutaṃ // Rm_38.492 //
sā tat sūtraṃ samādāya paśyantī kim idaṃ nv iti /
vratasūtram iti jñātvā praṇatvā muditāgrahīt // Rm_38.493 //
(Rm 457)
tataḥ sa preṣikā devyā bhogyam aprārthayaṃty api /
tat sūtram eva dhṛtvāśu nimvavanaṃ mudācaran // Rm_38.494 //
tatra sā sahasā gatvā bhartṛkāyāḥ purogatāḥ /
tat sūtraṃ samupasthāpya praṇatvaivaṃ nyavedayat // Rm_38.495 //
jayo 'stu te mahādevi yad ahaṃ rājamaṃdire /
tataḥ śrīvasudhārāyā vrataṃ śṛṇomi cāritaṃ // Rm_38.496 //
cūḍadevyā svayaṃ chitvā vratasūtram idaṃ bahiḥ /
kṣiptaṃ gavākṣaraṃdhrān me mūrddhni sajati niścarat // Rm_38.497 //
dṛṣṭvā tad aham ādāya vratasūtram idaṃ khalu /
iti matvātra te bhogyam ayācitvā vraje drutaṃ // Rm_38.498 //
tathāvām api he devi dhṛtvedaṃ vratasūtrakaṃ /
śrīvasudhāṃ mahādevīṃ smṛtvā vrataṃ carāvahe // Rm_38.499 //
sā śrīdevī vasuṃdhārā dṛṣṭvā nau bhaktisādhanaṃ /
svayam atra samāśritya saṃdadyād api saṃpadaṃ // Rm_38.500 //
yadi nau daivayogena saṃpattir nātra vidyate /
puṇyaṃ tu khalu vidyeta tataḥ syāj janma sāphalaṃ // Rm_38.501 //
iti matvātra bho devi snātvā śuddhāmvarāvṛtau /
śrīdevīṃ manasā dhyātvā smṛtvā vrataṃ carāvahe // Rm_38.502 //
iti sakhyā samākhyātaṃ nimvadevī niśamya sā /
tathety abhyanumoditvā tathā caritum aichata // Rm_38.503 //
tatas tatheha evaṃ te snātvā śuddhāmvarāvṛte /
sanmṛdgomaya saṃlipte svagṛhe samupāśrite // Rm_38.504 //
manasā śrīmahādevīṃ vasundharāṃ samādarāt /
dhyātvā smṛtvā samādhāya saṃcarate vrataṃ mudā // Rm_38.505 //
tasminn avasare tatra sā śrīdevī vasuṃdharā /
vṛddhīrūpadharā rājakuladvāram upācarat // Rm_38.506 //
tatra sā jyāyasī vṛddhā prakīrṇaśuklamūrddhajā /
upasṛtya sakhīm ekāṃ samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_38.507 //
bhadrike tvam ihāgacha cūḍadevyāḥ puro gatā /
tava mātāmahī dvare tiṣṭhatīti nivedaya // Rm_38.508 //
iti tayā samādiṣṭaṃ śrutvā ceṭī tatheti sā /
cūḍadevyāḥ purogatvā samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_38.509 //
devī mātāmahī vṛddhā jyāyasī te ihāgatā /
bhavaṃtyo darśanaṃ kartum ichantī dvāri tiṣṭhati // Rm_38.510 //
tad bhavaṃtī samāgacha tasyā darśanam ādarāt /
datvā saṃbhāṣaṇaṃ kṛtvā vinodayitum arhati // Rm_38.511 //
iti tayā samākhyātaṃ cūḍadevī niśamya sā /
na me mātāmahī kā sā dhyātvety evaṃ ca prāvadat // Rm_38.512 //
mama mātāmahī nāsti kāsāv iha samāgatā /
iti proktvā tvayā dvārāt sahasā preṣyatāṃ balāt // Rm_38.513 //
iti devyoditaṃ śrutvā tatheti sā sakhī gatā /
vṛddhāṃtikam upāśritya dṛṣṭvā tām evam abravīt // Rm_38.514 //
mātāmahī na me kā cid iti devī vadaty api /
ataḥ sā te mukhaṃ draṣṭuṃ naiveha samupāvrajet // Rm_38.515 //
(Rm 458)
atas tvam iha mā tiṣṭha gachātaḥ sahasā vahiḥ /
na vrajer yadi sā devī praiṣayet tvāṃ balād api // Rm_38.516 //
iti tayoditaṃ śrutvā sā vṛddhā tata utthitā /
na tiṣṭheyam iti proktvā tataḥ śanair yayau vahiḥ // Rm_38.517 //
tataḥ sā śrīmahādevī vṛddhī rūpadharā tathā /
nimvavane sthitāṃ rājñīṃ samuddharttum upācarat // Rm_38.518 //
tatra sā jyāyasī vṛddhā śanair dvāram upāśritā /
dṛṣṭvā ceṭīṃ samāhūya mṛdugiraivam abravīt // Rm_38.519 //
dārike tvam ihāgacha kiṃ cin me vacanaṃ śṛṇu /
rājñā vicāraṇārthe 'haṃ śanair iha samāvraje // Rm_38.520 //
etan me vacanam śrutvā nimvadevyā purogatā /
vṛddhekā te mukhaṃ draṣṭum āgateti nivedaya // Rm_38.521 //
iti tayoditaṃ śrutvā sā ceṭī sādaraṃ mudā /
paśyaṃti sāṃjalir natvā tāṃ vṛddhām evam abravīt // Rm_38.522 //
mātāmahi samāgacha bhavaṃtyā gaditaṃ yathā /
tathā devyā niveditvā sahasātrāvrajāmy ahaṃ // Rm_38.523 //
ity uktvā sā sakhī tasyā nimvadevyāḥ puro gatā /
muditā suprasannāsyā samālokyaivam abravīt // Rm_38.524 //
devi tava vicārārthe vṛddhaikeha samāgatā /
tad bhavaṃtī samāmaṃtrya saṃmānayitum arhati // Rm_38.525 //
iti sakhyoditaṃ śrutvā nimvadevī samutthitā /
sahasā samupāgatya tāṃ vṛddhām evam abravīt // Rm_38.526 //
svāgataṃ bhadrike jeṣṭhe mātāmahi samāvraja /
śanai dhairyaṃ samālamvya samādhāya samāsara // Rm_38.527 //
ity uktvā sā subhadrāṃśā nimvadevī samādarāt /
tāṃ vṛddhāṃ samupāmaṃtrya svāsane samupāśrayat // Rm_38.528 //
tatra sā jyāyasī vṛddhā svāsane samupāśṛtā /
tāṃ rājñīṃ sudṛśālokya suprasannaivam abravīt // Rm_38.529 //
kiṃ ve 'tra carase vatse tan me vaktuṃ tvam arhasi /
kasminn arthe 'bhilāṣaṃ te tavāpi me puro vada // Rm_38.530 //
iti tayā samākhyātaṃ nimvadevī niśamya sā /
tāṃ vṛddhāṃ suprasannāsyā samālokyaivam abravīt // Rm_38.531 //
kim atrāhaṃ vadiṣyāmi mandabhāgyāsmi duḥkhitā /
daridritā na me saṃpad vidyate 'tra gṛhe kvacit // Rm_38.532 //
vratopahārasāmagrim api kiṃ cin na vidyate /
tad idaṃ kadarīpatrakṛtam arghādi bhājanaṃ // Rm_38.533 //
tan mayā śraddhayā bhaktimātreṇa śrīvasuṃdharāṃ /
dhyātvā smṛtvā samārādhya saṃcaritam idaṃ vrataṃ // Rm_38.534 //
vratasādhanasāmagrīsaṃpūrṇaṃ vidyate na me /
tad vidhinā vrataiḥ karttuṃ śakyate na mayā tathā // Rm_38.535 //
tan manobhāvanāmātrapūjāṅgaiḥ śrivasuṃdharāṃ /
mahādevīṃ samārādhya vratam evaṃ carāvahe // Rm_38.536 //
etat tayā samākhyātaṃ śrutvā sā jyāyasī mudā /
taṃ rājñīṃ sasakhīṃ bhadrāṃ samālokyaivam adiśat // Rm_38.537 //
(Rm 459)
siddhyatu te vrataṃ pūrṇaṃ carasvevaṃ samāhitā /
śraddhayā bhaktibhāvena smṛtvā devīṃ sadā bhaja // Rm_38.538 //
tathā sā śrīmahādevī vasulakṣmīḥ prasāditā /
parituṣṭā gṛhe te 'tra sadāpi sagaṇāśnayet // Rm_38.539 //
tatas tasyā mahādevyāḥ prabhāvena sadā tava /
sarvatrāpi bhaven nūnaṃ maṃgalaṃ nirupadravaṃ // Rm_38.540 //
tatas te sarvasaṃpattiparipūrṇaṃ bhaved gṛhe /
tatas tvaṃ svechayā dānaṃ datvārthibhyaḥ śubhe cara // Rm_38.541 //
etatpuṇyaparītā tvaṃ sarvadā sadgatīṃ gatāḥ /
pariśuddhāśayā dhīrā suśīlā śubhabhāvinī // Rm_38.542 //
sākṣād arhatpadaṃ prāptā saṃbuddhālayam āpnuyāḥ /
evaṃ vijñāya bho vatse saṃbuddhapadalabdhaye /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā śrīdevīṃ bhaja sarvadā // Rm_38.543 //
ity uktvā sā mahādevī tyaktvā vṛddhākṛtiṃ tathā /
dhṛtvā rūpaṃ vasuṃdharyyā tasthau sarvagaṇair vṛtā // Rm_38.544 //
tāṃ devīṃ śrīprabhāsvaṃtīṃ sagaṇān samavasthitān /
ālokya nimvadevī sā tasthau kṣaṇaṃ suvismitā // Rm_38.545 //
tataḥ svapnavibuddheva sākṣāt tāṃ śrīvasuṃ dharāṃ /
dṛṣṭvā sā sahasotthāya sāṃjali nyapatat puraḥ // Rm_38.546 //
tataḥ sā śrīmahādevī tāṃ rajñīṃ purato natāṃ /
dhṛtvā hastena he vatsa uttiṣṭhety evam abravīt // Rm_38.547 //
vatse dāridryaduḥkhaṃ te naśyate sāṃprataṃ khalu /
sarvadātra gṛhe saṃpat parivṛddhā bhaved api // Rm_38.548 //
ity ādiṣṭaṃ tayā devyā nimvadevī niśamya sā /
utthāya sāṃjali devīṃ prādrākṣīt tāṃ vasuṃdharāṃ // Rm_38.549 //
gṛhe cāpi mahāsaṃpat paripūrṇaṃ samaṃtataḥ /
paśyantī kim idaṃ svapnam ity uktvā samalokayat // Rm_38.550 //
tataḥ sā śrivasuṃdhārā mahādevī gaṇaiḥ saha /
bhadre 'nubhūyatāṃ saukhyam ity uktvānudadhau tataḥ // Rm_38.551 //
tatra sā nimvadevī tāṃ śrīdevīṃ sagaṇāṃ tathā /
aṃtardhānagatāṃ dṛṣṭvā kṣaṇaṃ tasthau vimūrchitā // Rm_38.552 //
tataś caitanyam āṣādya sā rājñī paribodhitā /
tāṃ devīṃ sagaṇāṃ dhātvā smṛtvā tasthau samāhitaṃ // Rm_38.553 //
tatas tasyā nimvadevyā udyāneṣu samaṃtataḥ /
sarvapuṣpadrumā jātās tathā sarvaphaladrumāḥ // Rm_38.554 //
aṣṭāṅgaguṇasaṃpanna jalapūrṇā manoramāḥ /
padmotpalādi puṣpāḍhyāḥ puṣkariṇyaḥ samudbhavāḥ // Rm_38.555 //
gṛhaṃ cāpi manoramyaṃ prāspādaṃ divyasaṃnibhaṃ /
sarvasaṃpatti saṃpūrṇaṃ śrīdapuram ivābhavat // Rm_38.556 //
tad īdṛg bhavanaṃ dṛṣṭvā tathodyānaṃ manoramaṃ /
naṃditā nimvadevī sā tasthau divyasukhānvitā // Rm_38.557 //
tadā sa nṛpatiś cūḍadevyā vrataṃ na dhāritaṃ /
vratasūtraṃ visṛṣṭaṃ ca śrutvātiruṣitābhavat // Rm_38.558 //
(Rm 460)
tataḥ so nṛpatī rājā maṃtribhiḥ paribodhitaḥ /
mahiṣīṃ tāṃ priyāṃ bhāryāṃ sametyevam abhāṣata // Rm_38.559 //
are re hetunā kena tvayā na dhāritaṃ vrataṃ /
vratasūtraṃ kathaṃ chitvā visṛṣṭaṃ tad vadasva me // Rm_38.560 //
iti rājñoditaṃ śrutvā cūḍadevī pragarvitā /
svāminaṃs api taṃ bhūpam anādṛtyyaivam abravīt // Rm_38.561 //
mamaitac chrīsamṛddhāsti gṛhe ratnādi saṃyutā /
kiṃ tena vratasūtreṇa vratenāpi prayojanaṃ // Rm_38.562 //
iti tayoditaṃ śrutvā nṛpatiḥ sa prakopitaḥ /
prayatnād api tāṃ bhāryāṃ bodhayituṃ śaśāka na // Rm_38.563 //
tataḥ sa nṛpati rājā tadvratadhāraṇotsukaḥ /
sakhīm ekāṃ samāhūya pura evam abhāṣata // Rm_38.564 //
sakhī tvaṃ me vacaḥ śrutvā gacha nimvavane 'dhunā /
nimvadevyāḥ puro gatvā vadasvaivaṃ samādarāt // Rm_38.565 //
svāmī sa nṛpatī rājā vrataṃ caritum ichati /
vasulakṣmyās tvayā sārddhaṃ tad āśu gamyatām iti // Rm_38.566 //
sā tatheti pratiśrutya drutaṃ nimvavane gatā /
dṛṣṭvodyānaṃ manoramyaṃ kṣaṇaṃ tasthau savismayā // Rm_38.567 //
tataḥ sā kautukākrāṃtahṛdayā samupāviśat /
tatra tad bhavanaṃ ramyaṃ dṛṣṭvā tasthau sakautukā // Rm_38.568 //
tataḥ sā suciraṃ dṛṣṭvā muditā vismayānvitā /
nimvadevyāḥ puro gatvā pādau natvaivam abravīt // Rm_38.569 //
devi tvadantike rājñā preṣitāhaṃ samāgatā /
tad bhavaṃtī prabhor ājñāṃ śrotum arhati sāṃprataṃ // Rm_38.570 //
sa svāmī śrīvasuṃdharyyā vrataṃ carati sapriyaḥ /
cūḍadevyā vrataṃ samyakparitaṃ na pramādataḥ // Rm_38.571 //
tattvayā saha sa svāmī vrataṃ caritum ichati /
tat tvadāhūtaye rājñā preṣitāhaṃ tathātra hi // Rm_38.572 //
tad bhavaṃtī prabhor ājñāṃ śiro dhṛtvā samādarāt /
tad vrataṃ carituṃ bharttrā sahāśv āgaṃtum arhati // Rm_38.573 //
iti tayā samākhyātaṃ nimvadevī niśamya sā /
tāṃ ceṭīṃ svāmino dūtīṃ samālokyaivam abravīt // Rm_38.574 //
sakhy atra śrīvasuṃdhārāvrataṃ mayā vidhāryate /
paśya me saṃpado jātāḥ śrīdevīsaṃprasādataḥ // Rm_38.575 //
tad ahaṃ sāṃprataṃ tatra nechāmi carituṃ vrataṃ /
tadarthāgamanenāpi prayojanaṃ na me 'dhunā // Rm_38.576 //
tad ahaṃ nāgamiṣyāmi tacchaitat kathitaṃ mayā /
nṛpateḥ purato gatvā vaktavyaṃ nānyathā tvayā // Rm_38.577 //
iti tayā samākhyātaṃ śrutvā ceṭī tatheti sā /
tāṃ rājñīṃ sāṃjalī natvā pratyāyayau nṛpālayaṃ // Rm_38.578 //
tatra sā nṛpateḥ pādau praṇamya sāṃjaliḥ puraḥ /
uvācaitat pravṛttāṃtaṃ nimvadevyā yathoditaṃ // Rm_38.579 //
tat tayā kathitaṃ śrutvā sa rājā vismayāhataḥ /
(Rm 461)
bhūyas tāṃ ceṭikāṃ dūtīṃ samāmaṃtryaivam ādiśat // Rm_38.580 //
bhūyo 'pi tatra gacha tvaṃ bodhayitvā prayatnataḥ /
nimvadevīṃ samāhūya sahasānetum arhati // Rm_38.581 //
ity ādiṣṭaṃ narendreṇa śrutvā sā ceṭikāpi ca /
nṛpatiṃ taṃ mahārājaṃ praṇatvaivaṃ nyavedayat // Rm_38.582 //
kiṃ tatrāhaṃ gamisyāmi nimvadevīha māvrajet /
yat sā tatra mahāsaukhyaṃ bhuktvā tiṣṭhati sāṃprataṃ // Rm_38.583 //
yat tasyā bhavanaṃ ramyaṃ prāsādaṃ bhavate 'dhunā /
sarvasaṃpattisaṃpūrṇaṃ śrīdasyeva kim ucyate // Rm_38.584 //
udyāne 'pi manoramyāḥ puṣkariṇyaḥ samudbhavāḥ /
nānāvṛkṣāś ca saṃjātāḥ phalapuṣpasamanvitāḥ // Rm_38.585 //
kim atra vahimoktena divyaśrī saṃpadānvitaṃ /
yadi tad ichasi draṣṭuṃ tatra gatvābhilokaya // Rm_38.586 //
evaṃ tayoditaṃ śrutvā sa rājā tṛṣitānvitaḥ /
tathā tad bhavanaṃ draṣṭuṃ sahasā gaṃtum aichata // Rm_38.587 //
tataḥ sa nṛpatī rājā sakhimaṃtrijanaiḥ saha /
yānārūḍho vrajans tatra nimvavane upāsarat // Rm_38.588 //
tatrodyānaṃ manoramyaṃ sarvavṛkṣāḥ samanvitaṃ /
puṣkariṇīś ca dūrāt sa rājādrākṣīn manoharāḥ // Rm_38.589 //
bhavanaṃ ca manoramyaṃ prāsādaṃ divyakalpitaṃ /
dṛṣṭvā sa mudito rājā sa śīghraṃ dvārāntike yayau // Rm_38.590 //
tan nṛpaṃ samupāyātaṃ dṛṣṭvā devyāḥ sakhī drutaṃ /
purataḥ sahasopetya samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_38.591 //
devī prasīda yad bharttā svāmīha svayam āgataḥ /
tad bhavaṃtī prasannāsyā darśanaṃ dātum arhati // Rm_38.592 //
iti sakhyoditam śrutvā nimvadevī praharṣitā /
sahasotthāya paryaṅkaṃ prājñapayat sukomalaṃ // Rm_38.593 //
tatra sa bhūpatī rājā praviśya maṃdire caran /
tāṃ devīṃ samupāmaṃtrya prayayau sahite janaiḥ // Rm_38.594 //
tatra taṃ prabhum āyātaṃ nimvadevī samīkṣya sā /
sahasotthāya paśyaṃtī nanāma caraṇe prabhoḥ // Rm_38.595 //
tatra sa prabhur ālokya tāṃ bhāryāṃ śrīsamāṃśikāṃ /
sarvatra kuśalaṃ praśnaṃ kṛtvāsane samāśrayat // Rm_38.596 //
tatra tāṃ śrīsamākāraṃ nimvadevīṃ nirīkṣya saḥ /
rājā prabhuḥ svayaṃ dhṛtvā sahāsane nyaveśayat // Rm_38.597 //
tatas tau daṃpatī tatra sahāsane samāśritau /
parasparaṃ samāśritya niṣedatuḥ pramoditau // Rm_38.598 //
tataḥ sa nṛpatī svāmī sakautukapramoditaḥ /
tāṃ bhāryāṃ śrīsamānāṃśaṃ dṛṣṭvaivaṃ paryapṛchata // Rm_38.599 //
kathaṃ te bhavanaṃ ramyaṃ prāsādaṃ bhavane 'dhunā /
udyānaṃ ca manoramyaṃ jāyate tad vadasva me // Rm_38.600 //
iti pṛṣṭe nareṃdreṇa nimvadevī vinoditā /
taṃ prabhuṃ sāṃjalir natvā samālokyaivam abravīt // Rm_38.601 //
(Rm 462)
śṛṇu svāmin mahārāja yadi śrotuṃ tvam ichasi /
tathāhaṃ kathayiṣyāmi yan me saṃpat prajāyate // Rm_38.602 //
pratyahaṃ yat tvayā dattaṃ tad bhogyaṃ yācituṃ sakhī /
amuṣmin divase tatra mayeyaṃ preṣitācarat // Rm_38.603 //
tatreyaṃ sahasā gatvā prāsādaikāṃtam āśritā /
tadā vātāyanāt kṣiptaṃ vratasūtram adho 'patat // Rm_38.604 //
tad dṛṣṭvaivaṃ sakhī gṛhya kim idam iti vīkṣya sā /
vismitā sahasāgatvā mamāgre samadarśayat // Rm_38.605 //
tad dṛṣṭvāyaṃ mayā pṛṣṭā tyaktvāhāram idaṃ kutaḥ /
sūtram ādāya praiṣi tvaṃ tat katham ucyatām iti // Rm_38.606 //
tatheyaṃ paripṛṣṭā me vistareṇaivam abravīt /
svāmini yadi te śrotuṃ vāṃchāsti śrūyatām iti // Rm_38.607 //
pratyahaṃ svāmināhāraṃ dattaṃ tad yācituṃ tadā /
tatra rājakule devyā vratotsāhaṃ śṛṇomy ahaṃ // Rm_38.608 //
tad vrataśabdam ākarṇya tatraikāṃte samāśritā /
tadā vātāyanāt kṣiptaṃ sūtraṃ patati me mama // Rm_38.609 //
tad idaṃ sūtram ālokyamiti vismayānvitā /ālokya kim iti?
tyaktvāhāram idaṃ sūtram ādāya sahasā vraje // Rm_38.610 //
ity uktveyaṃ sakhī me 'gre upasthāyāpy adarśayat /
vratasūtraṃ tad ālokya natvāgṛhnān mudādarāt // Rm_38.611 //
tataś ceyaṃ sakhi dṛṣṭvā premnā hitārthavāṃchinī /
mātevānunayaṃ kṛtvā mamāgre evam abravīt // Rm_38.612 //
bhavaṃty api tathā śraddhābhaktimātreṇa sarvadā /
śrīdevīṃ manasā dhyātvā smṛtvārādhya vrataṃ cara // Rm_38.613 //
ity asyā vacanaṃ śrutvā tathāhaṃ bhaktimātrataḥ /
śrīdevīṃ manasā dhyātvā smṛtvārādhyācaraṃ vrataṃ // Rm_38.614 //
tadaikā jyāyasī vṛddhā mātāmahī tavāgatā /
ity ākhyāya śanair atra mamāgre samupāgatā // Rm_38.615 //
mayāpi sādareṇātra natvāsane niveśitā /
tataś ca māṃ samālokya kuśalaṃ samapṛchata // Rm_38.616 //
tataś cāsau parijñāya mayātra vratasādhanaṃ /
kiṃ vrataṃ sadhyate vatsa iti māṃ paryapṛchata // Rm_38.617 //
tatas tāṃ sāṃjalir natvā nyavedayan samādarāt /
mātāmahi nu me kiṃ cid api dravyaṃ na vidyate // Rm_38.618 //
tad ahaṃ śraddhayā bhaktibhāvamātreṇa sādaraṃ /
śrīdevīṃ manasā dhyātvā smṛtvārādhya vrataṃ care // Rm_38.619 //
iti mayoditaṃ śrutvā sā vṛddhā parimoditā /
tadvratavidhipuṇyāni yathā kramam upādiśat // Rm_38.620 //
tad upādiṣṭam ākarṇya muditā saṃpramoditā /
sāṃjalis tanpadābje 'haṃ natvā tiṣṭham adhomukhaḥ // Rm_38.621 //
tadā sā tajjyāyasī rūpaṃ tyaktvātra ca kṣaṇād api /
śrīdevīmūrttim ādhāya sagaṇāṃ samadarśayat // Rm_38.622 //
(Rm 463)
ato 'haṃ sahasotthāya dṛṣṭvā tāṃ śrīvasuṃdharāṃ /
gaṇavṛtāṃ samālokya yathāśakti samarcyaṃ // Rm_38.623 //
tataḥ sā śrīmahadevī madbhaktiparitoṣitā /
sagaṇā me varaṃ datvā vyavadhānam ito 'vrajat // Rm_38.624 //
tatas tasyā mahālakṣmyā kṛpādṛṣṭiprasādataḥ /
idaṃ me bhavanaṃ ramyaṃ prāsādaṃ bhavate kṣaṇāt // Rm_38.625 //
udyānaṃ ca manoramyaṃ nānāpuṣpaphaladrumaiḥ /
padmotpalādi puṣpāḍhyāḥ puṣkariṇyo codbhavāḥ // Rm_38.626 //
sadhāturatnajātādi sarvadravyābhipūritaṃ /
koṣṭhāgāraṃ samudbhūtaṃ savastrālaṃkārapūritaṃ // Rm_38.627 //
sarvavrīhisamāpūrṇam ṣaḍraradravyapūritaṃ /
ghṛtadadhimadhukṣīramodakādiprapūritaṃ // Rm_38.628 //
vividhapānabhojyāni paṭṭapuṣpāsanāni ca /
phalapuṣpādi bhogyāni saṃjāyaṃte kṣaṇād iha // Rm_38.629 //
īdṛśī mahatī saṃpat samudbhūtā mama kṣaṇāt /
tat sarvaṃ śrīmahādevyāḥ prasādād api nānyathā // Rm_38.630 //
iti vijñāya rājendra tasyā devyāḥ sadā mudā /
śraddhayā śaraṇaṃ gatvā vrataṃ caritum arhati // Rm_38.631 //
etatpuṇyānubhāvena sarvadā sadgatīṃ vrajeḥ /
yāvadbhavaṃ vrajer naiva durgatīṃ ca kadā cana // Rm_38.632 //
sadgatau satsukhāny eva labdho sadā śubhe caran /
triratnabhajanaṃ kṛtvā bodhicaryāṃ caret kramāt // Rm_38.633 //
tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ pūrayitvā yathākramāt /
svayaṃ caraṃ parāṃ cāpi bodhimārge niyojayet // Rm_38.634 //
tato māragaṇān sarvāṃ jitvā śuddhatrimaṃḍalaḥ /
arhan saṃbodhim āsādya saṃbuddhapadam āpnuyāt // Rm_38.635 //
iti tayā mahādevyāḥ samupādiṣṭam atra me /
tac chrutvā sarvadā svāmi mano 'tirocate vrataṃ // Rm_38.636 //
tad ahaṃ sarvadā tasyāḥ śrīdevyāḥ śaraṇaṃ gatā /
śraddhayā bhaktibhāvena cariṣyāmi vrataṃ prabho // Rm_38.637 //
tathā bhavān api svamiñ chrīdevyāḥ śaraṇaṃ gataḥ /
śraddhābhaktiprasannātmā vrataṃ caritum arhati // Rm_38.638 //
iti bhāryoditaṃ śrutvā sa rājābhyanumoditaḥ /
tathā sadā mahādevyā vrataṃ caritum aichata // Rm_38.639 //
tatraivaṃ sa mahīpālo nimvadevyā tayā saha /
yathākāmaṃ sukhaṃ bhuktvā tasthau krīḍan yathechayā // Rm_38.640 //
evaṃ krīḍan sa rājendro nimvadevyā sahārataḥ /
tatrānaṃdasukhotsāhair nyuvāsa rājyanispṛtaḥ // Rm_38.641 //
tatraivaṃ taṃ mahīpālaṃ nimvadevyā saha sthitaṃ /
cūḍadevī samākarṇya cukopātipraroṣitā // Rm_38.642 //
tataḥ sā cūḍadevī taṃ svāminaṃ tatra saṃsthitaṃ /
svayaṃ gatvā samākramya saṃmānayitum aichata // Rm_38.643 //
tataḥ sā krodhitā caṇḍī cūḍadevī pradhāvitā /
vrajaṃtī sahasā tatra nimvavana upāsarat // Rm_38.644 //
(Rm 464)
tatra tadvratanirmālyaprakṣiptaḥ puṣpasaṃkulaṃ /
sthānaṃ sātiprakopāṃdhā laṃghitvā sahasācarat // Rm_38.645 //
tallaṃghitātipāpena sā devī tatkṣaṇād api /
kolamukhī mahāghorarūpāvichaṃditā bhavat // Rm_38.646 //
tatra tāṃ sahasāyātāṃ lokān dṛṣṭvā bhayotthitāḥ /
kolamukhī praviṣṭeti śabdaṃ kṛtvā vicerire // Rm_38.647 //
tad virāvaṃ janāḥ sarve śrutvā tatra samutthitāḥ /
kolāhalamahāśabdaṃ prakurvanta upādruvan // Rm_38.648 //
tat kolāhalaṃ śabdaṃ śrutvā saṃtrasitāśayā /
parāyitvā tato 'nyatra pradudrāva vanāṃtare // Rm_38.649 //
tatraikā vibhramaṃtī sā daivasaṃpreritā vane /
nirjane durgame 'raṇye parikhinnāpy adhāvata // Rm_38.650 //
tathā sā dūrato gatvā prādrākṣīt sarasī dvayaṃ /
dṛṣṭvā sā tatra tṛṣṇārttā jalaṃ pātum upācarat // Rm_38.651 //
tadā te sarasī yuddhaṃ parasparaṃ pracakratuḥ /
dṛṣṭvā sā vismitā 'pītvā jalaṃ tasthau savismayā // Rm_38.652 //
tatra te sarasī dṛṣṭvā tāṃ kolavadanāṃ striyaṃ /
kutra gaṃtum ihaiṣi tvam ity evaṃ paryapṛchatāṃ // Rm_38.653 //
tat pṛṣṭaṃ sā samākarṇya sā śaṃkavismayāhatā /
kim etad iti saṃciṃtya kṣaṇaṃ tasthau vimohitā // Rm_38.654 //
tatra sā daivayogena pratilabhya sucetanāṃ /
kiṃ mayātrāpi vaktavyam iti dhyātvā vyaciṃtayat // Rm_38.655 //
hā katham iha prāptāhaṃ bhramāmi nirjane vane /
kiṃ mayā prakṛtaṃ pāpaṃ yena bhraṣṭā carāmy ahaṃ // Rm_38.656 //
hā kiṃ kuryāṃ kva gacheyaṃ sahāyaikāpi me 'sti na /
sarvathātra vinaṣṭāsmi ko māṃ rakṣed ihā 'dhunā // Rm_38.657 //
iti ciṃtāviṣaṇṇā sā tasthau tatra nirāśitā /
tataḥ sā daivayogena sasmāra śrīvasuṃdharāṃ // Rm_38.658 //
tad devīsmṛtipuṇyena sā karmabhāvinī sudhīḥ /
yat svayaṃ prakṛtaṃ karma tat sarvaṃ paryyabudhyatāṃ // Rm_38.659 //
hā mayā durdhiyā tatra samyan na dhāritaṃ vrataṃ /
etatpāpena nūnaṃ me jāte 'yam īdṛśī vipat // Rm_38.660 //
tad atra kiṃ kariṣyāmi kolamukhī yato 'smy ahaṃ /
tat tatra kathaṃ evaṃ hi pratiyāyaṃ nṛpālayaṃ // Rm_38.661 //
yac cāhaṃ durmatir duṣṭā svakṛtapāpabhāginī /
tad daivapreṣitā hy atra bhramāmi nirjane vane // Rm_38.662 //
tad atra kiṃ careyāhaṃ jīvite 'pi na me ruciḥ /
sarveṣām api jaṃtūnāṃ sarvatra maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_38.663 //
iti matvāham atrāpi nirapekṣaḥ svajīvite /
śrīdevyā darśanaṃ karttuṃ smṛtvā gacheya sāṃprataṃ // Rm_38.664 //
iti niścitya sā rājñī cūḍadevī samudyatā /
śrīdevyā darśanaṃ kartuṃ smṛtvā caritum aichata // Rm_38.665 //
tataḥ sā cūḍadevī te sarasī dve samīkṣya ca /
(Rm 465)
upetya taj jalaṃ pītvā tīre sthitvaivam abravīt // Rm_38.666 //
sarasī yad ahaṃ mūḍhā durmatī maṃdabhāginī /
tac chrīvasuṃdharāṃ devīṃ draṣṭum ihāvrajāmi hi // Rm_38.667 //
iti tayoditaṃ śrutvā puṣkariṇyāv ubhe 'pi te /
tāṃ rājñīṃ samupāmaṃtrya nṛgiraivam abhāṣatāṃ // Rm_38.668 //
sādhu sādhu mahābhāge vrajāstu maṃgalaṃ tava /
puna nau vacasā devīm evaṃ pṛcha tvam ādarāt // Rm_38.669 //
kenāvāṃ hetunā yuddhaṃ kṛtvā tiṣṭhāvahe sadā // Rm_38.670 //
ity etat kathitaṃ tābhyāṃ śrutvā rājñī tatheti sā /
pratijñāya tatrānyatra svadaivapreṣitācarat // Rm_38.671 //
tatrāraṇye bhramaṃtī sā kiṃ cid dūraṃ gatā tataḥ /
mahāṃtaṃ śūkaraṃ ghoraṃ dadarśa bhīṣaṇākṛtiṃ // Rm_38.672 //
tatra sā dūrataḥ sthitvā paśyaṃs taṃ bhīmaśūkaraṃ /
mātrā tiṣṭha vrajānyatra sahaseti tam abravīt // Rm_38.673 //
iti tenoditaṃ śrutvā sa śūkaraḥ samutthitaḥ /
sahasopetya tāṃ rājñīṃ samālokyaivam abravīt // Rm_38.674 //
kā tvaṃ kuta ihāyāsi kutra gaṃtuṃ pradhāvasi /
ekākinī kathaṃ bhrāṃto vana etad vadasva me // Rm_38.675 //
iti tenoditaṃ śrutvā sā devī praticitritā /
śanair upetya taṃ pretaṃ saṃpaśyann evam abravīt // Rm_38.676 //
sūryodayanarendrasya bhāryāhaṃ mahiṣī priyā /
śrīdevyā darśanaṃ kartuṃ vāṃchaṃtīha samāvraje // Rm_38.677 //
iti tad gaditaṃ śrutvā śūkaraḥ so 'tivismitaḥ /
tāṃ devīṃ samupāśritya paśyann evam abhāṣata // Rm_38.678 //
sādhu sādhvi mahābhāge vrajāstu te sumaṃgalaṃ /
tāṃ śrībhagavatīdevīṃ mannāmnā praṇamādarāt // Rm_38.679 //
bhūyo me vacasā sādhvī tāṃ devīṃ paripṛchatāṃ /
kenāhaṃ śūkarībhūtas tiṣṭhāmīti bhavaṃty api // Rm_38.680 //
etat tat kathitaṃ śrutvā cūḍadevī tatheti sā /
pratijñāya tato 'nyatra vrajaṃtī sahasācarat // Rm_38.681 //
tatra sūcīmukhapretam asthikāyaṃ mahodaraṃ /
svakeśaromasaṃchannam apaśyad dūrato vane // Rm_38.682 //
tatra sa preta ālokya tāṃ devīṃ samupāgatāṃ /
sahasopetya saṃpaśyan purastha evam abravīt // Rm_38.683 //
ko tvaṃ kuta ihāyāsi kutra gaṃtum ihāgatā /
niḥsahāyā kathaṃ bhrāṃtā carate tad vadasva me // Rm_38.684 //
iti tat kathitaṃ śrutvā sā devī vismayānvitā /
śanair upetya taṃ pretaṃ paśyaṃty evam avocata // Rm_38.685 //
sūryodayamahībharttu bhāryāhaṃ mahiṣī satī /
śrīdevyā darśane gaṃtuṃ pathānenāvrajāmi hi // Rm_38.686 //
iti tad uditaṃ śrutvā sa preto 'tivicitritaḥ /
tāṃ devīṃ sāṃjalir natvā pura evam avocata // Rm_38.687 //
sādhu sādhvi mahābhāge carāstu te subhadrakaṃ /
tāṃ śrībhagavatīlakṣmīṃ mannāmnā praṇamādarāt // Rm_38.688 //
bhūyo 'pi vacasā me tāṃ śrīdevīṃ paripṛchatu /
(Rm 466)
kenāhaṃ pāpakenaivaṃ tiṣṭhāmi duḥkhabhāginī // Rm_38.689 //
etat tat kathitaṃ śrutvā cūḍadevī tatheti sā /
pratiśrutya gatānyatra prādrākṣīd daśapāpinaḥ // Rm_38.690 //
te 'pi tāṃ samupāyātāṃ dṛṣṭvopetyevam abruvan /
kā tvaṃ kuta ihāyāsi kutra gaṃtuṃ ca tad vada // Rm_38.691 //
iti tair gaditaṃ śrutvā sā devī samupāsthitā /
tān sarvān pāpino dṛṣṭvā pura evam abhāṣata // Rm_38.692 //
sūryodayanarendrasya bhāryāhaṃ mahiṣī priyā /
śrīdevyā darśane gaṃtuṃ pathānenāvrajāmy ahaṃ // Rm_38.693 //
iti tad gaditaṃ śrutvā sarve te daśapāpinaḥ /
kṛtāṃjalipuṭā natvā tāṃ devīm evam abruvan // Rm_38.694 //
sādhu devī mahābhāge pravrajāstu jayaṃ tava /
asmākaṃ prakṛtaṃ pāpaṃ tāṃ devīṃ paripṛchatu // Rm_38.695 //
iti tad deśitaṃ śrutvā cūḍadevī tatheti sā /
tato 'nyatra vrajaṃty evaṃ dadarśa kṛṣṇapaṃnagaṃ // Rm_38.696 //
tatra sa kṛṣṇasarpas tām ālokya samupāgatāṃ /
sahasā samupākramya viṣāgninātyatāpayat // Rm_38.697 //
tataḥ sā mūrchitā devī cirāt svayaṃ samutthitā /
tāṃ śrīvasuṃdharāṃ smṛtvā tatra tasthau kṣaṇaṃ tathā // Rm_38.698 //
tataḥ sā suṃdarīrūpā tyaktakolamukhābhavat /
kālasarpaḥ sa tām āha kā tvaṃ kutaḥ samāgatā // Rm_38.699 //
cūḍadevī tataḥ prāha sūryodayapriyāsmy ahaṃ /
śrīdevīdarśanārthaṃ tu āgatā mānyatha phaṇi // Rm_38.700 //
tataḥ pātakamuktā sā pracaraṃtī bubhukṣitā /
bījapūrakam ālokya tad ādātum upācarat // Rm_38.701 //
tatra tat phalam ālokya hastābhyāṃ sahasāgrahīt /
tasya hi daivayogena tatphalaṃ na vyamuṃcyata // Rm_38.702 //
tatra sā tatphale lagnahastā tasthau tathā kṣaṇaṃ /
tataḥ sā trasitā dṛṣṭvā na gṛhnāmīti cāvadat // Rm_38.703 //
etad ukte bhujau tasyās tat phalaṃ sahasātyajat /
tataḥ sā vismitānyra bhramaṃtī dūrato 'vrajat // Rm_38.704 //
tataḥ sā dūrato nadyāḥ śabdaṃ śrutvā pradhāvitā /
svadaivapreṣitā tatra tīram avāpatat kṣaṇāt // Rm_38.705 //
tatra sā taj jalaṃ pātuṃ sahasā samupācarat /
tatra sā taj jalaṃ pītvā snātvā caiva samāśrayat // Rm_38.706 //
tatra sā dūrataḥ pūrṇahemaghaṭaśirovahāḥ /
surāṃgaṇāḥ subhadrāṃgā dadarśa samupāgatāḥ // Rm_38.707 //
tatra sā tāḥ samālokya sahasopetya sāṃjaliḥ /
praṇatvā samupāsīnā samīkṣyaivam apṛchata // Rm_38.708 //
aho bhāgyaṃ mayā labdhaṃ yad bhavatyātra darśitā /
tad dṛṣṭvā kṛpayā sarvā snātum arhanti sarvathā // Rm_38.709 //
bhavaṃtyo 'mṛtasaṃpūrṇahaimaghaṭaśirovahāḥ /
kutra gaṃtuṃ caraṃty atra satyam etad vadaṃtu me // Rm_38.710 //
iti tayoditaṃ śrutvā tāsām ekā pradhānikā /
sālokya cūḍadevīṃ tāṃ samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_38.711 //
(Rm 467)
bhadre tvaṃ na jānāsi yā śrīdevī vasuṃdharāḥ /
tasyā ime 'mṛtā pūrṇā nīyaṃte snapane ghaṭāḥ // Rm_38.712 //
devīsnānodakaiḥ sarvair eṣā nadī vahaty api /
etan nadyamṛtenātra netre prakṣālya dṛśyatāṃ // Rm_38.713 //
evaṃ devyā tayādiṣṭaṃ cūḍadevī niśamya sā /
tathety abhyanumodaṃtī tathā kartuṃ samaichata // Rm_38.714 //
tataḥ sā tan nadītīre sthitvāmṛtena cakṣuṣī /
saṃprakṣālya tataḥ sasne papau tad amṛtaṃ mudā // Rm_38.715 //
tato nirmuktapāpā sā cūḍadevī pavitritā /
sudṛṣṭir abhavat tatra samaṃtāpratihatekṣaṇaḥ // Rm_38.716 //
tatrasthā cūḍadevī sā prādrākṣīt tat kṣaṇād api /
śrīvasudhāṃ mahādevīṃ sagaṇāṃ maṇḍalāsthitāṃ // Rm_38.717 //
tatra tāṃ śrīmahādevīṃ dṛṣṭvā sā pratimaṃḍitā /
sahasā sāṃjalir natvā paśyaṃtī samupācarat // Rm_38.718 //
tatra sā samupetyāśu kṛtvā pradakṣiṇāṃ mudā /
sagaṇāṃ sa mahādevīṃ praṇanāma kṛtāṃjaliḥ // Rm_38.719 //
tataḥ sā śrīmahādevī cūḍadevīṃ samīksya tāṃ /
svāgatāsi samehi tvam ity evaṃ samabhāṣata // Rm_38.720 //
evaṃ devyā tayādiṣṭaṃ cūḍadevī niśamya sā /
sāṃjalir aśru mocaṃtī devyāḥ pādāmbuje 'patat // Rm_38.721 //
tataḥ sā śrīvasuṃdhārā mahādevī vilokya tāṃ /
pādābje patitāṃ dhṛtvā samāśvāsyaivam ādiśat // Rm_38.722 //
bhāgini bhadra uttiṣṭha dhairyam ālaṃvya paśyatāṃ /
mā viṣīda prasīdātra pūrayāmi tavaihitaṃ // Rm_38.723 //
etat tayā mahādevyā samādiṣṭaṃ niśamya sā /
cūḍadevī prasannāsyā praṇatvaivaṃ nyavedayat // Rm_38.724 //
bhagavati jagadbhartti vasudhāre maheśvari /
bhavatyāḥ śaraṇaṃ yāmi kṣamasva me 'parādhatāṃ // Rm_38.725 //
prasīda me mahādevi kṛpānugrahatāṃ kuru /
yan mayā prakṛtaṃ pāpaṃ tat sarvaṃ kṣaṃtum arhati // Rm_38.726 //
yad etad dūrato cāhaṃ samāyātāsmy avighnataḥ /
tad bhavatyāḥ prasādena nānyatheti hi manyate // Rm_38.727 //
tad iha te mahādevyā śraddhayā śaraṇāsthitā /
vrataṃ caritum ichāmi tat prasīda kṛpānidhe // Rm_38.728 //
iti tayārthitaṃ śrutvā sā śrīdevī vasuṃdharā /
tāṃ śraddhābhisaṃśuddhāṃ samālokyaivam ādiśat // Rm_38.729 //
sādhu vatse punar gatvā svapure svāminā saha /
ācāryeṇa yathādiṣṭaṃ vrataṃ kuru samāhita // Rm_38.730 //
tadā tatra gṛhe te 'haṃ svayam āgatya saṃsthitā /
kariṣyāmi sadā bhadraṃ sarvatra nirupadravaṃ // Rm_38.731 //
tadā te sarvadā gehe dehe ca maṃgalaṃ bhavet /
tataḥ sarvārthasaṃpattiḥ parivṛddhāḥ susaṃsthitā // Rm_38.732 //
tatas tad artham ādāya dehe 'rthibhyo yathepsitaṃ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā carasva sarvadā śubhe // Rm_38.733 //
(Rm 468)
tathā saṃpārapūrya tvaṃ sarvāḥ pāramitāḥ kramāt /
trividhāṃ bodhim āsādya saṃbuddhapadam āpsyasi // Rm_38.734 //
etad devyā samādiṣṭaṃ cūḍadevī niśamya sā /
tathety abhyanumodaṃtī pratyaśroṣīt praṇāmitā // Rm_38.735 //
tataḥ sā cūḍadevī ca tāṃ śrīdevīṃ vasuṃdharāṃ /
suprasannā samānamya samīkṣyaivaṃ nyavedayat // Rm_38.736 //
yan mārgasthitair lokaiḥ saṃdarśitaṃ vaco 'sti me /
dadehaṃ praṣṭum ichāmi bhagavati samādiśa // Rm_38.737 //
mārge 'haṃ sarasī dṛṣṭvā jalaṃ pātum upācaraṃ /
tadā te sarasī yuddhaṃ prākurvatāṃ parasparaṃ // Rm_38.738 //
tatas te vigrahāṃte māṃ dṛṣṭvaivaṃ paryapṛchatāṃ /
kutra gaṃtum ihāyāsi tat satyaṃ kathyatām iti // Rm_38.739 //
tac chrutvā vismayākrāṃtahṛdayāhaṃ vilokya te /
śrīdevīdarśanaṃ gaṃtum ihaimīty avadam api // Rm_38.740 //
evaṃ mayoditaṃ śrutvā sarasī ta ubhe 'pi ca /
māṃ sa kṛtāṃjalir natvā samīkṣyaivam abhāṣatāṃ // Rm_38.741 //
yad āvāṃ vigrahaṃ nityaṃ kṛtvā tiṣṭhāvahe mithaḥ /
tan no pāpena keneti śrīdevīṃ paripṛchatu // Rm_38.742 //
kiṃ tābhyāṃ prakṛtaṃ pāpaṃ yad evaṃ vigrahaṃ mithaḥ /
kṛtvā te tiṣṭhato devi tat samādeṣṭum arhati // Rm_38.743 //
iti tayoditaṃ śrutvā sā śrīdevī vasuṃdharā /
samīkṣya cūḍadevīṃ tāṃ samāmaṃtryaivam ādiśat // Rm_38.744 //
bhaginyau tau purābhūtaṃ bhojane samaye sadā /
ākruṣya vigrahaṃ kṛtvā pratikṣepaṃ pracakratuḥ // Rm_38.745 //
tena pāpena tau dve 'pi sarasī bhūtvā parasparaṃ /
sarvadā vigrahaṃ kṛtvā tiṣṭhataḥ sāṃprataṃ tathā // Rm_38.746 //
evaṃ tayoḥ puraḥ proktvā citte tvaṃ paribodhaya /
etac chrutvaiva te vākyaṃ pāpān muktvai cyato divaṃ // Rm_38.747 //
tato 'sau cūḍadevī ca natvā tāṃ śrīvasuṃdharāṃ /
sāṃjaliḥ suprasannātmā samīkṣyevaṃ nyavedayat // Rm_38.748 //
bhūyo 'pi śrīmahādevi śūkaro dṛśyate pathi /
so 'pi māṃ samupāyātaṃ dṛṣṭvaivaṃ paryapṛchata // Rm_38.749 //
kutra gaṃtum ihāyāsi vadasveti niśamya tat /
śrīdevīdarśane gaṃtum ihaimīty avadam ahaṃ // Rm_38.750 //
tataḥ sa śūkaraś cāhaṃ prarudat purāto mama /
kiṃ mayā prakṛtaṃ pāpam iti devy abhipṛchyatāṃ // Rm_38.751 //
kiṃ tena prakṛtaṃ pāpaṃ purā kutra kadā kathaṃ /
tat sarvaṃ samupādiśya prabodhayatu me manaḥ // Rm_38.752 //
iti tat pṛchitaṃ śrutvā sā śrīdevī vasuṃdharā /
samīkṣya cūḍadevīṃ tāṃ samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_38.753 //
bhaṇḍāgārī purābhūt sa viśvāsaghātakaḥ kudhīḥ /
janebhyo bhojanaṃ kiṃ cid datvā sarvaṃ gṛhe 'nayat // Rm_38.754 //
(Rm 469)
etatpāpavipākena bhavati śūkaro 'dhunā /
etat mayā yathākhyātaṃ tathā tasya puro vada // Rm_38.755 //
sa tvatkathitam ākarṇya pāpamukto divaṃ vrajet // Rm_38.756 //
iti devyā samādiṣṭaṃ cūḍadevī niśamya sā /
tatheti prativijñapya punar evaṃ nyavedayat // Rm_38.757 //
punar mārge mayā dṛṣṭaḥ pretaḥ sūcīmukho mahān /
kiṃ tena prakṛtaṃ pāpaṃ tava devi samādiśa // Rm_38.758 //
iti tat kathitaṃ śrutvā sā śrīdevī maheśvarī /
samīkṣya cūḍadevīṃ tāṃ samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_38.759 //
purā sa brāhmaṇo vidvān vedavid vādasaṃrataḥ /
siddhāṃtavādino bauddhān pratikṣipyābhiniṃdayan // Rm_38.760 //
lobherṣyāmadamātsaryaparītātmā hi mānikaḥ /
āgṛhītapariṣkāraḥ svārthātilālasaḥ kudhīḥ // Rm_38.761 //
parebhyo dattam ālokya lobhātikaluṣāśayaḥ /
sa chidravacasākruṣya bauddhe dānaṃ nyavārayat // Rm_38.762 //
saddharmaśrāvakān sarvān dṛṣṭvā sa duritāśayaḥ /
praduṣṭavacasākṣipya niṃdayan pratyavārayat // Rm_38.763 //
kiṃ tena na kṛtaṃ pāpaṃ saddharmavighnakāriṇā /
triratnabhajanotsāhavighātābhyanurāginā // Rm_38.764 //
etatpāpavipākena brāhmaṇaḥ sa durāśayaḥ /
sūcīmukho mahākāyaḥ preto bhavati sāṃprataṃ // Rm_38.765 //
etan mayā yathākhyātaṃ tathā tasya puro vada /
etat te kathitaṃ śrutvā smṛtimān sa sudhīr bhavet // Rm_38.766 //
tataḥ sa svakṛtaṃ pāpaṃ sarvaṃ smṛtvādiśan svayaṃ /
triratnasmaraṇaṃ kṛtvā samichec carituṃ śubhe // Rm_38.767 //
tato vimuktapāpaḥ sa pariśuddhāśayaḥ sudhīḥ /
namo buddhāya dharmāya saṃghāyeti vadan bhajet // Rm_38.768 //
tatas tat pretalokāt sa samutthāya vikalpakaḥ /
pretāśayaṃ parityajya tato 'pi hi divaṃ vrajet // Rm_38.769 //
iti tasyā mahādevyā samādiṣṭaṃ niśamya sā /
cūḍadevī prasannāsyā punar evaṃ nyavedayat // Rm_38.770 //
bhūyo 'pi pathi bho devi dṛśyate duḥkhitā mayā /
kiṃ kiṃ taiḥ prakṛtaṃ pāpaṃ tat sarvaṃ samupādiśa // Rm_38.771 //
iti saṃprārthite rājñyā sā śrīdevī vasuṃdharā /
niśamya cūḍadevīṃ tāṃ samīkṣyaivam upādiśat // Rm_38.772 //
te sarve pāpino duṣṭā daśākuśalacāriṇaḥ /
adyāpi duḥkhasaṃtaptā bhramaṃti bhavasāgare // Rm_38.773 //
yo hatvā prāṇino bhuṃkta so 'lpāyuṣko bhave bhraman /
adyāpi tadvipākena tiṣṭhaty evaṃ suduḥkhitaḥ // Rm_38.774 //
yo 'dattaṃ dravyam ādāya prābhuṃkta mithyayāharan /
sa daridro mahāduṣṭo bhavaty adyāpi duḥkhabhāk // Rm_38.775 //
(Rm 470)
yo mithyākāmarāgāṃdho 'gamyā api prabhuktavān /
sa sveṣṭasujanais tyakto bhavaty arivaśe sthitaḥ // Rm_38.776 //
mṛṣāvādena yo lokañ jayann abhyavaṃcayat /
sa kuṣṭharogavān pūtigaṃdhavaho bhavaty api // Rm_38.777 //
piśunavacanai yo sanmitrabhedaṃ bhave 'karot /
so puṇyakalahonmādī sarvaśatrur bhavaty api // Rm_38.778 //
yo 'sau vibhratsito lokair durākṛtir durāśayaḥ /
sa pāruṣyavacasā lokāt purākruyyaty abhaṃdayat // Rm_38.779 //
sarvabhinneva vā yo 'sau nighnito nādritaḥ kudhīḥ /
sa purā bhinnavādena lokaṃ bhinnāśayaṃ vyadhāt // Rm_38.780 //
yo 'sau vimohito mūrkhā vipannabuddhir unmanāḥ /
sābhidhyāyatasā loke saṃpattīś chadmanāhatat // Rm_38.781 //
vidveṣī durmatā mohī yo 'sau sajjanagarhitaḥ /
sa vyāpādakhilacittena satvāpakāra udyataḥ // Rm_38.782 //
yo 'sau nīcā viṣaṇṇātmā hīneṃdriyo durāśayaḥ /
mithyādṛṣṭi sa saddharmam adhikṣiptvābhyaniṃdayat // Rm_38.783 //
iti ye daśā pāpāni prakurvanto caren mudā /
sarve te pāpino duṣṭā bhavaṃti duḥkhino 'dhunā // Rm_38.784 //
evaṃ mayā yathākhyātaṃ tathā teṣāṃ puro vada /
etat tvaduktam ākarṇya smareyus te purākṛtaṃ // Rm_38.785 //
tatas te durgate bhītāḥ sadgatītamanotsukāḥ /
saddharmasādhanaṃ karttuṃ samicheyuḥ samādarāt // Rm_38.786 //
tadā tāṃ pura āmaṃtrya sarvān evaṃ vadādarāt /
yadi cāsti śubhe vāṃchā triratnaṃ sevyatām iti // Rm_38.787 //
tataḥ sarve ime yūyaṃ nirmuktapātakā dhruvaṃ /
sahasā sadgatau saukhyaṃ labhedhvam iti cābruhi // Rm_38.788 //
tatas te te vacaḥ śrutvā sarve satsaukhya ālasāḥ /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā saṃprayāyuḥ surālayaṃ // Rm_38.789 //
ye buddhe śaraṇaṃ yāṃti na te gaṃchaṃti durgatīṃ /
kramāt pāramitāḥ pūrya saṃbuddhapadam āpnuyuḥ // Rm_38.790 //
śṛṇvaṃti ye ca saddharmaṃ na te gachaṃti durgatīṃ /
sarvadā sadgatiṃ yātāḥ pracareyuḥ śubhe mudā // Rm_38.791 //
ye bhajaṃti mudā saṃghe te 'pi na yāṃti durgatīṃ /
sadā lokaśubhaṃ kṛtvā saṃprayāyuḥ sukhāvatīṃ // Rm_38.792 //
kālasarppo mayā dṛṣṭo bhūyo mārge maheśvari /
kiṃ tena prakṛtaṃ pāpaṃ tad vadasva vasuṃdhare // Rm_38.793 //
devy uvāca
purā āḍhyo gṛhastho 'bhūd vistīrṇaparivārakaḥ /
saṃpadām udayair nityaṃ dānadasyeva saṃyutaḥ // Rm_38.794 //
tena kākavaliṃ dātuṃ na prasehe kadā cana /
dvijān vinīpakān dṛṣṭvā cittaiḥ prāduṣāyet sadā // Rm_38.795 //
kasmai cid api kiṃcid vā hy adatvā bubhuje svayaṃ /
sarvadhanasvakodyāne sthāpayām āsa durmatiḥ // Rm_38.796 //
(Rm 471)
pātakenā 'dhunā tena kṛṣṇasarppo bhavaty asau /
tasyāpi purataḥ sarvaṃ madādiṣṭaṃ tathā vada // Rm_38.797 //
so 'pi nirmuktapāpaś ca mṛtaḥ svargaṃ vrajed dhruvaṃ // Rm_38.798 //
yenaiva yat kṛtaṃ karma tenaiva paribhujyate /
abhuktaṃ kṣīyate naiva karma kvāpi kadā cana // Rm_38.799 //
ity etad evam ākhyataṃ śrutvā tvaṃ ca samādarāt /
triratnabhajanaṃ kṛtvā cara me vratam uttamaṃ // Rm_38.800 //
tathā lokeṣu sarvatra pracāraya mama vrataṃ /
etatpuṇyavipākena sarvadā te bhavec chubhaṃ // Rm_38.801 //
tato bodhimatiṃ prāptaḥ purāyitvā yathākramaṃ /
sarvāḥ pāramitā hodhiṃ prāpya buddhapadaṃ vrajeḥ // Rm_38.802 //
iti vijñāya kalyāṇi gatvā taṃ svapure punaḥ /
śraddhayā svāminā sārddhaṃ vrataṃ cara samādarāt // Rm_38.803 //
ity uktvā sā mahādevī sagaṇā śrīvasuṃdharā /
tataś cāṃtarhitā svarge svālayam āgamad drutaṃ // Rm_38.804 //
tatra sā cūḍadevī tāṃ sagaṇāṃ śrīvasuṃdharāṃ /
aṃtardhānagatāṃ dṛṣṭvā kṣaṇaṃ tasthau savismayā // Rm_38.805 //
tataḥ sā cūḍadevī tām sagaṇāṃ śrīvasuṃdharāṃ /
smṛtvā kṛtāṃjalir natvā tataḥ pratyāyayau mudā // Rm_38.806 //
tataḥ sā cūḍadevī tāṃ sagaṇāṃ śrīvasuṃdharāṃ /
manasānusmaranty eva pracaraṃti nyavarttataḥ // Rm_38.807 //
taṃ kṛṣṇasarpam ālokya cūḍadevī bravīti sā /
devyā yathā copadiṣṭaṃ tathā tena purākṛtaṃ // Rm_38.808 //
tannāmasmaraṇāt so hityaktvā dehaṃ divaṃ yayau /
tatra mārge sametyāsau cūḍadevī yathākramaṃ /
tāṃ daśapāpinaḥ sarvān samīkṣya samupācarat // Rm_38.809 //
tatra sā cūḍadevī tān daśākuśalacāriṇaḥ /
pṛṣṭvā devyā yathādiṣṭaṃ tathā sarvam upādiśat // Rm_38.810 //
tac chrutvānusmṛtiṃ prāptāḥ sarve te vismayānvitāḥ /
satyam iti prabhāṣaṃtaḥ śrīdevīśaraṇaṃ yayuḥ // Rm_38.811 //
tatas te pāpinaḥ sarve śrīdevīdṛkprabhānvitāḥ /
trimaṇḍalaviśuddhāś ca śubhe caritum īchire // Rm_38.812 //
tatas te śraddhayā nityaṃ triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
tāṃ śrīvasuṃdharāṃ devīṃ dhyātva vrataṃ samācaran // Rm_38.813 //
tatas te śuddhitātmānaḥ sarve 'pi nirmalāśayāḥ /
tatraivaṃ tāṃ mahādevīṃ dhyātvā mṛtā divaṃ yayuḥ // Rm_38.814 //
tataś ca cūḍadevī sā pracaraṃtī samāgatā /
sūcīmukhaṃ tam ālokya dūrataḥ samupācarat // Rm_38.815 //
tatra sā sahasā tasya pretasya purato gatā /
śrīdevyāḥ samupādiṣṭaṃ tathā sarvam abhāṣata // Rm_38.816 //
tac chrutvā sa purāvṛttam anusmṛtvā niciṃtayat /
paścāttāpāgnisaṃtaptaḥ kṣaṇaṃ tasthau viniḥśvasan // Rm_38.817 //
tataḥ sa manasā dhyātvā tāṃ śrīdevīṃ vasuṃdharāṃ /
(Rm 472)
smarantī sāṃjalir natvā dideśa sarvapātakaṃ // Rm_38.818 //
tataḥ sa pariśuddhātmā nimuktapātakaḥ sudhīḥ /
śrīdevīśaraṇaṃ gatvā dehaṃ tyaktvā divaṃ yayau // Rm_38.819 //
tataś ca cūḍadevī sā pracaramṭī samāgatā /
śūkaraṃ taṃ samālokya dūrataḥ samupācarat // Rm_38.820 //
tataḥ sopasthitā tasya śūkarasya purākṛtaṃ /
yathādiṣṭaṃ mahādivyā tathā sarvam upādiśat // Rm_38.821 //
tac chrutvā śūkaraḥ so 'pi samanusmṛtim āptavān /
tatrānutāpasaṃtaptaḥ kṣaṇaṃ tasthau viciṃtayan // Rm_38.822 //
tataḥ sa manasā dhyātvā tāṃ śrīdevīṃ vasuṃdharāṃ /
saṃsmṛtvā sāṃjalir natvā dideśa sarvapātakaṃ // Rm_38.823 //
tato nirmuktapāpo 'sau pariśuddhāśayaḥ sudhīḥ /
śrīdevīśaraṇaṃ gatvā dehaṃ tyaktvā divaṃ yayau // Rm_38.824 //
tataś ca cūḍadevī sā pracaraṃtī samāgatā /
durāt te sarasī dṛṣṭvā sahasā samupāsarat // Rm_38.825 //
tatra sā samupāsṛtya puṣkariṇyos tayoḥ puraḥ /
mahādevyā yathādiṣṭaṃ tathā sarvam upādiśat // Rm_38.826 //
tac chrutvā puṣkariṇyau tau samanusmṛtim āptuḥ /
tatrānutāpataptā tau nidhāya taṣṭhatuḥ kṣaṇaṃ // Rm_38.827 //
tatas te manasā dhyātvā taṃ śrīdevīvasuṃdharāṃ /
saṃsmṛtvā sāṃjalir natvā dideśatuḥ svapāpakaṃ // Rm_38.828 //
tato vimuktapāpau tau pariśuddhāśayo drutaṃ /
puṣkariṇyāśrayaṃ tyaktvā prayayatuḥ surālayaṃ // Rm_38.829 //
tatra sarve 'pi te svarge gatās tat smṛtibhāvinaḥ /
dhyātvā tāṃ śrīmahādevīṃ smṛtvā nityaṃ prabhejire // Rm_38.830 //
tatra teṣāṃ mahādevyāḥ prasādāc chrī pravarddhitāḥ /
tac chrīsaṃpanmahatsaukhyaṃ bhuktvā sarve te 'raman // Rm_38.831 //
tataḥ sā cūḍadevī tān sarvān kṛtvā vimuktitān /
svadeśyābhimukhāyātā sva purāṃtikam āyayau // Rm_38.832 //
tatra tāṃ samupāyātāṃ dṛṣṭvā lokāḥ pramoditāḥ /
sahasā nṛpater agre gatvaivaṃ saṃnyavedayat // Rm_38.833 //
jaya deva mahārāja cūḍadevī nivarttitā /
tad bhavān sahasopetya tāṃ samānetum arhati // Rm_38.834 //
iti niveditaṃ taiḥ sa rājā śrutvā pramoditaḥ /
sahasā maṃtriṇo 'mātyān samāmaṃtryaivam ādiśat // Rm_38.835 //
cūḍadevī samāyātā tad yūyaṃ sahasādarāt /
pratyudgamya mahotsāhair ihānayata tāṃ priyāṃ // Rm_38.836 //
iti rājñā samādiṣṭaṃ śrutvā te maṃtriṇo janāḥ /
amātyāḥ sahasā sarve tathety uktvā mudācaran // Rm_38.837 //
tatas te maṃtriṇo 'mātyāḥ sajanāḥ paurikā api /
sarve pratyudgatā tatra cūḍadevī samāyayuḥ // Rm_38.838 //
tatra sarve 'pi te lokā dṛṣṭvā tāṃ sahasādarāt /
praṇatvā yāta āropya mahotsāhaiḥ pure 'nayat // Rm_38.839 //
tatra sā mahiṣī devī mahotsāhapramoditā /
(Rm 473)
praviśya maṃdire rājñaḥ svāminaḥ samupācarat // Rm_38.840 //
tatra sā svāminaṃ dṛṣṭvā sahasopetya sāṃjaliḥ /
praṇatvā svāminā tena sahāsane samāśrayat // Rm_38.841 //
tatra sa nṛpatiḥ svāmi tāṃ devīṃ supriyāṃ mudā /
saṃpaśyan kauśalaṃ pṛṣṭvā puna evam apṛchata // Rm_38.842 //
kena tvaṃ hetunā kutra gatā kuto 'dhunāgatā /
etat sarvaṃ samākhyāya mano me paribodhaya // Rm_38.843 //
ity etat svāminā tenādiṣṭaṃ cūḍadevī niśamya sā /
svapravṛttāṃtam ākhyāya mārgavṛttiṃ nyavedayat // Rm_38.844 //
tato 'haṃ sahasā yātā draṣṭuṃ devīṃ vasuṃdharāṃ /
tatra dūrān nadīśabdaṃ śrutvāhaṃ samupācaraṃ // Rm_38.845 //
tatra tīre mayā dṛṣṭā devyā jalaghaṭāvahāḥ /
bhavaṃtyaḥ kuta āyātā iti pṛṣṭe 'vadaṃ ca tāḥ // Rm_38.846 //
vasudhārāmahādevyāḥ snānārtham ime ghaṭāḥ /
nīyaṃte 'mṛtasaṃpūrṇā asmābhir iti manyatāṃ // Rm_38.847 //
eṣā nadī mahādevīsnānāmṛtapravāhitā /
tad etad amṛte nātra mukhaṃ prakṣālya dṛśyatāṃ // Rm_38.848 //
iti tābhiḥ samādiṣṭaṃ śrutvā tatheti bodhitā /
tan nadyā amṛtenāsyaṃ prakṣālya kṣam ahaṃ tathā // Rm_38.849 //
tadā tatra sabhāsīnāṃ sagaṇāṃ śrivasuṃdharāṃ /
apaśyaṃ tāṃ nadīm āśu laṃghitvā samupācaraṃ // Rm_38.850 //
tatrāhaṃ samupāśritya tān devīṃ śrīvasuṃdharāṃ /
sagaṇāṃ sāṃjalir natvā tatraikāṃte upāśrayaṃ // Rm_38.851 //
tadā sā śrīmahādevī māṃ dṛṣṭvaivam apṛchata /
kutaḥ kim artham āyāsi tad iha kathyatām iti // Rm_38.852 //
tac chrutvā sāṃjalir natvā kṛtvā cāpi pradakṣiṇāṃ /
sagaṇāṃ tāṃ mahādevīm upāśrityaivam abruvaṃ // Rm_38.853 //
sūryodayanarendrasya bhāryāhaṃ mahiṣī priyā /
bhavatyā darśanaṃ karttuṃ mudātra samupācare // Rm_38.854 //
yan mayā maṃdabhāvinyā vrataṃ samyag na dhāritaṃ /
tan mahad aparādhaṃ me bhavatā kṣaṃtum arhati // Rm_38.855 //
sarvadāhaṃ mahādevī bhavatyāḥ śaraṇe sthitā /
samyag vrataṃ punar dharttum ichāmi sāṃprataṃ khalu // Rm_38.856 //
tad bhavaṃtī mahādevī kṛtvā me 'nugrahaṃ punaḥ /
kṛpayā tadvratālaṃbhaṃ kārayituṃ samarhati // Rm_38.857 //
iti mayārthitaṃ śrutvā sā śrīdevī vasuṃdharā /
kṛpādṛṣṭyā samālokya mām evaṃ samupādiśat // Rm_38.858 //
sādhu vatse 'sti te vāṃcā yadi me vratadhāraṇe /
gatvā tvaṃ svagṛhe bhartrā saha vrataṃ carādarāt // Rm_38.859 //
tadāhaṃ svayam āgatya drakṣyāmi maṃdiraṃ tava /
tatrāhaṃ samupāśritya dāsyāmi prārthitaṃ varaṃ // Rm_38.860 //
ity ādiṣṭaṃ mahādevyā śrutvāhaṃ paribodhitā /
tāṃ śrīvasuṃdharāṃ devīm apṛchaṃ punar ādarāt // Rm_38.861 //
(Rm 474)
devi mārgasthitair lokaiḥ saṃdarśitaṃ mayocyate /
tad bhavaṃtī samākhyāya māṃ bodhayitum arhati // Rm_38.862 //
tac chrutvā sā mahādevī taiḥ sarvaiḥ prakṛtaṃ yathā /
tat tat sarvaṃ tathā teṣāṃ karma me samupādiśat // Rm_38.863 //
tato 'haṃ śraddhayā bhaktimātreṇa taṃ vasuṃdharāṃ /
śrīdevīṃ sagaṇāṃ cāpi samārcayaṃ samādarāt // Rm_38.864 //
tataḥ pradakṣiṇāṃ kṛtvā kṛtāṃjalipuṭo mudā /
aṣṭāṃgaiḥ śrīmahādevyāḥ pādābje praṇatāpataṃ // Rm_38.865 //
tataḥ sā sagaṇā devī kṣaṇād aṃtarhitābhavat /
tata utthāya tāṃ devīṃ naivāpaśyat kuhāpi ca // Rm_38.866 //
tato 'haṃ vismayākrāṃtahṛdayā tatra kṛtāṃjaliḥ /
smṛtvā sagaṇāṃ devīṃ natvā śanais tato 'caraṃ // Rm_38.867 //
tatra mārge samāsādya sarvāns tān pāpinaḥ kramāt /
mahādevyā yad ādiṣṭaṃ tathākhyāya vyanodayaṃ // Rm_38.868 //
tatas te pāpinaḥ sarve vacasā me 'nutāpitāḥ /
śrīdevīśaraṇaṃ kṛtvā dehaṃ tyaktvācaran divaṃ // Rm_38.869 //
etān satvān samuddhṛtya śrīdevyāḥ saṃprasādataḥ /
kṣemeṇeha samāyātā bhavatāṃ darśanaṃ labhe // Rm_38.870 //
ity evaṃ sarvavṛttāṃtaṃ cūḍādevyā niveditaṃ /
śrutvā sa nṛpatiḥ svāmī vismitaś caivam abravīt // Rm_38.871 //
aho bhāgyena saṃprāptā śrīdevyā saṃprasādataḥ /
bhāryā tvaṃ mahiṣī cāpi vrataṃ śrīsaṃpado 'pi me // Rm_38.872 //
tathā bhūyo 'py ahaṃ devyā yathādiṣṭaṃ samādarāt /
saha tvayā mahiṣyātra carāṇi sarvadā vrataṃ // Rm_38.873 //
kim etad rājyabhogyena vinā tvāṃ mahiṣīṃ mama /
etad eva hi saṃsāraṃ yat sabhāryā vrataṃ caret // Rm_38.874 //
tad āvāṃ sarvadāpīha śrīdevyāḥ śaraṇaṃ gatau /
śraddhayā vratam ārādhya prabhajeva samādarāt // Rm_38.875 //
ity evaṃ samupādiśya nṛpatiḥ saṃpramoditaḥ /
tābhyāṃ yuto mahotsāhaiḥ śrīnagaraṃ samāyayau // Rm_38.876 //
tayā devyā subhāvinyā sahābhyānaṃdito 'ramat /
dinaikasmiṃś cūḍadevī tato garbhan dadhau kramāt // Rm_38.877 //
prāsūta saptame māsi rājalakṣaṇamaṃḍitaṃ /
prāsādikaṃ supīnāṃgaṃ putraṃ brāhme muhurttake // Rm_38.878 //
tataḥ pitā samāhūya sarvān amātyamaṃtriṇaḥ /
śrīsenaguptam ācāryaṃ papracha janmakāraṇaṃ // Rm_38.879 //
senagupto vicāryaivaṃ bodhayan nṛpam abravīt // Rm_38.880 //
mā viṣīdātra rājendra yuto yad rājalakṣaṇaiḥ /
yogo 'yaṃ sārvabhaumaḥ syāt saptamāsaphalaṃ śṛṇu // Rm_38.881 //
prathame kalalaṃ vidyād dvitīye ghanam eva ca /
tṛtīyamāsyaṃ krūraṃ ca caturthe 'sthisamuccayaḥ // Rm_38.882 //
paṃcame carmasaṃchannaḥ ṣaṣṭhe 'ṃgajasamudbhavaḥ /
saptame cetanāvāptir iti garbhasthalakṣaṇaṃ // Rm_38.883 //
(Rm 475)
yo bālaḥ saptame māsi jāyate sa tu bhāgyabhāk /
sārvabhauma nṛpo bhūtvā mahīṃ śāsti sunītitaḥ // Rm_38.884 //
tasmān nṛpeṃdra taṃ bālaṃ rakṣaṇīyaḥ prayatnataḥ /
ity ācāryavacaḥ śrutvā sa rājā parimoditaḥ /
jātakarmādikaṃ karma mahotsavair akārayat // Rm_38.885 //
tadācāryaḥ senagupto vratamaṃgalakārakaṃ /
iti matvā nāma cakre maṃgalodaya ity api // Rm_38.886 //
tato bālaḥ śuklapakṣe caṃdra iva dine dine /
pupoṣa vṛddhiṃ sahasā tejobalasamanvitaḥ // Rm_38.887 //
tato rājakule rājā bhāryāputrasamanvitaḥ /
vasuṃdharāvratotsāhī muditaḥ samupasthitaḥ // Rm_38.888 //
tato vratadinaprāpte bhāryayā saha saṃmataṃ /
kṛtvā sa bhūpatī rājā vrataṃ caritum aichata // Rm_38.889 //
tatas tad vratasāmagrīṃ sādhayitvā yathāvidhi /
ācāryeṇa yathādiṣṭaṃ tathā sarvaṃ samācarat // Rm_38.890 //
śrīdevyā vratam ārādhya samahiṣī sa bhūpatiḥ /
yathāvidhi susaṃpūrṇa pracacāra samādarāt // Rm_38.891 //
tasminn avasare tatra sā śrīdevī vasuṃdharā /
sagaṇā svayam āgatya bhāsayaṃtī samāśrayat // Rm_38.892 //
tāṃ śrīvasuṃdharāṃ devīṃ sagaṇāṃ samupāśritāṃ /
sākṣād ālokya rājā sa sabhāryaḥ samupasthitaḥ // Rm_38.893 //
pādārghaṃ sahasā datvā pūjāṃgaiś ca samarcayat /
kṛtvā pradakṣiṇāṃ natvā sāṃjalir nyapatat puraḥ // Rm_38.894 //
tataḥ sā śrīmahādevī vasulakṣmī vilokya taṃ /
sabhāryaṃ nṛpam utthāya samālokyaivam ādiśat // Rm_38.895 //
śṛṇu rājan mahābhāga yathā te yat samīpsitaṃ /
sarvaṃ te 'haṃ pravakṣyāmi satyam etad vaco mama // Rm_38.896 //
ity ādiṣṭe mahālakṣmyā sabhāryaḥ sa nṛpo mudā /
tāṃ devīṃ sāṃjalir natvā prārthayad evam ādarāt // Rm_38.897 //
namas te śrīmahādevī prasīda parameśvaśrī /
yathā te īhitaṃ kāryaṃ tad eva dehi me varaṃ // Rm_38.898 //
etat saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā sā śrīmaheśvarī /
sabhāryaṃ taṃ mahīpālaṃ samālokyaivam ādiśat // Rm_38.899 //
sādhu rājan svayaṃ dhṛtvā vrataṃ sarvatra cāraya /
kṛtvaitan me mahatkāryaṃ tataḥ praihi mamālayaṃ // Rm_38.900 //
ity ādiśya tataḥ sā śrīmahādevī vasuṃdharā /
sagaṇā tat kṣaṇād aṃtarhitā svaṃ bhuvanaṃ yayau // Rm_38.901 //
tataḥ sa sapriyo rājā tāṃ devīṃ sagaṇām api /
sarvām antarhitāṃ dṛṣṭvā kṣaṇaṃ tasthau savismayaḥ // Rm_38.902 //
tatas tathā sa bhūmīndro bhāryayā saha sarvadā /
śrīdevyāḥ śaraṇaṃ gatvā vrataṃ dhṛtvā samācarat // Rm_38.903 //
tathā sarvatra lokeṣu śrīdevyā vratam ādiśat /
bodhayitvā prayatnena prācārayat samaṃtataḥ // Rm_38.904 //
tathā sa nṛpatir devyā vrataṃ sarvatra cārayan /
(Rm 476)
sarveṣām api satvānāṃ maṃgalaṃ sarvadākarot // Rm_38.905 //
etatpuṇyavipākena sa rājā śrīsamanvitaḥ /
divyātiriktasaukhyāni labdhvā sadā śubhe 'carat // Rm_38.906 //
tataḥ sa nṛpatī rājā sarvārthibhyo yathepsitaṃ /
saṃbodhipraṇidhānena datvā vrataṃ sadācarat // Rm_38.907 //
tathā sa bhūpatī rājā bhāryayā saha moditaḥ /
śrīdevyāḥ pradadhe bhaktyā vrataṃ sāṣṭottaraṃ śataṃ // Rm_38.908 //
tataḥ sa bhāryayā sārddham abhiṣiṃcyātmajaṃ sutaṃ /
svapade lokadharmārthaṃ kṛtvānte tuṣite yayau // Rm_38.909 //
tataḥ sa sapriyas tatra śrīdevyāḥ samupasthitaḥ /
sarvadā bhajanaṃ kṛtvā śrīmāns tasthau śubhe caran // Rm_38.910 //
tatra sa sarvadā satvahitaṃ kṛtvā sukhānvitaḥ /
sarvāḥ pāramitāḥ pūrya saṃbuddhapadam āpsyati // Rm_38.911 //
tadārabhya sadā sarvalokeṣu satataṃ śubhaṃ /
triratnabhajanotsāhaṃ pravarttate kṛtāv iva // Rm_38.912 //
tadā bhuvi tathā devyā svayaṃ vrataṃ pracāritaṃ /
ity etan munibhiḥ sarvaiḥ khyātam iti śrutaṃ mayā // Rm_38.913 //
etan me guruṇākhyātaṃ śrutaṃ maya tathocyate /
tvaṃ cāpy evaṃ mahārāja śrīdevyāś cara tad vrataṃ // Rm_38.914 //
tathā te sarvadā kṣemaṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ /
śrīdasyeva mahāsaṃpad akṣīṇā saṃbhavet khalu // Rm_38.915 //
tatas tvaṃ śrīsamādhārā datvārthibhyo yathepsitaṃ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_38.916 //
evaṃ matvā mahārāja prajāś cāpi prabodhayan /
śrīdevyāḥ śaraṇe sthāpya sadā vrataṃ pracāraya // Rm_38.917 //
tathā satvahitaṃ kartuṃ saṃbodhiratnalabdhaye /
śrīdevyā dhāraṇīvidyā pradhātavyā sadādarāt // Rm_38.918 //
etatpuṇyānubhāvena sarvatra sarvadā bhave /
bhavetaṃ maṃgalotsāhaṃ satataṃ nirupadravaṃ // Rm_38.919 //
atītair api saṃbuddhaiḥ sarvair api munīśvaraṃ /
śrīdevyā dhāraṇīvidyāratnair lokahitaṃ kṛtaṃ // Rm_38.920 //
tathādhunāpi sarvaiś ca varttamānair munīśvaraṃ /
tridevyā dhāraṇīvidyāratnaiḥ satvaśubhaṃ kṛtaṃ // Rm_38.921 //
tathā cānāgataiḥ sarvai munīndrair api sarvataḥ /
śrīdevyā dhāraṇīvidyāratnaiḥ kariṣyate śivaṃ // Rm_38.922 //
sarve 'pi sugatā nāthā bodhisatvāḥ kṛpālavaḥ /
śrīdevīsaṃprasādena caranto bhadracārikāṃ // Rm_38.923 //
āryyasaddharmam ādiśya prakurvate jagaddhitaṃ /
evaṃ jagaddhitaṃ karttuṃ saṃbodhiratnam īpsubhiḥ /
ś