Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)pspduttu.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Bát-nhã Hai mươi lăm ngàn bài tụng, Bản Dutt (Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā)

Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 12 / 15 (50.000 ký tự/trang)
vasamacittatāparikarma sattvānupalabdhitām upādāya tyāgaparikarma dāyakadeyaparigrāhakānupalabdhitām upādāya kalyāṇamitrasevāparikarma tair asaṃstāpanatām upādāya saddharmaparyeṣṭiparikarma sarvadharmānupalabdhitām upādāya abhīkṣṇaṃ naiṣkramyaparikarma gṛhānupalabdhitām upādāya buddhakāyaspṛhāparikarma lakṣaṇānuvyañjananimittānupalabdhitām upādāya dharmavivaraṇaparikarma dharmabhedānupalabdhitām upādāya satyavacanaparikarma vacanānupalabdhitām upādāya imāni subhūte bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prathamāyā bhūmer daśa parikarmāṇi yāni prathamāyāṃ bhūmau vartamānena bodhisattvena mahāsattvena daśa parikarmāṇi karaṇīyāni (PSP1: 215) punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvo dvitīyāyāṃ bhūmau vartamāno 'ṣṭau dharmān manasikaroti teṣu ca pratipadyate katamān aṣṭau yad uta śīlaviśuddhiṃ kṛtajñatāṃ kṛtaveditāṃ kṣāntibalapratiṣṭhānaṃ prāmodyapratyanubhavatāṃ sarvasattvāparityāgitayā mahākaruṇāyā āmukhīkarma gurūṇāṃ śraddhayā gauravaṃ śāstṛsaṃjñāyā guruśuśrūṣāṃ pāramitās tadyogaparyeṣṭim imān subhūte bodhisattvena mahāsattvena dvitīyāyāṃ bhūmau vartamānenāṣṭau dharmān manasikṛtvā pratipattavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena tṛtīyāyāṃ bhūmau vartamānena pañcasu dharmeṣu sthātavyam katameṣu pañcasu yad uta bāhuśrutye 'tṛptatāyāṃ tatra cākṣarān abhiniveśe nirāmiṣadharmadānavivaraṇatāyāṃ tayā cāmanyanatayā buddhakṣetrapariśodhanakuśalamūlapariṇāmanatāyāṃ tayā cāmanyanatayā amitasaṃsārāparikhedanatāyāṃ tayā cāmanyanatayā hrīrapatrāpyavyavasthāne tena cāmanyanatayā eṣu subhūte bodhisattvena mahāsatvena pañcasu dharmeṣu tṛtīyāyāṃ bhūmau vartamānena sthātavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena caturthyāṃ bhūmau vartamānena daśasu dharmeṣu sthātavyam te ca na parityaktavyāḥ katameṣu daśasu yad uta araṇyavāso 'lpecchatā santuṣṭhir dhūtaguṇasaṃlekhānutsarjanaṃ śikṣāyā aparityāgaḥ kāmaguṇavijugupsanaṃ nirvitsahagataś cittotpādaḥ sarvāstiparityāgitā anavalīnacittatā sarvavastunirapekṣatā ime subhūte daśa dharmā bodhisattvena mahāsattvena caturthyāṃ bhūmau vartamānena na parityaktavyā eṣu ca sthātavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena pañcamyāṃ bhūmau vartamānena daśa dharmā parivarjayitavyāḥ katame daśa yad uta gṛhiprabrajitasaṃstavaḥ parivarjayitavyaḥ kulamātsaryaṃ parivarjayitavyam saṃgaṇikāsthānaṃ parivarjayitavyam ātmotkarṣaṇaṃ parivarjayitavyam parapaṃsanaṃ parivarjayitavyam daśākuśalāḥ karmapathāḥ parivarjayitavyāḥ adhimānastambhau parivarjayitavyau viparyāsāḥ parivarjayitavyāḥ vivikitsā parivarjayitavyā rāgadveṣamohādhivāsanāḥ parivarjayitavyāḥ ime subhūte daśa dharmā bodhisattvena mahāsattvena pañcamyāṃ bhūmau vartamānena parivarjayitavyāḥ (PSP1: 216) punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena ṣaṣṭyāṃ bhūmau vartamānena ṣaḍ dharmā paripūrayitavyāḥ katame ṣaṭ yad uta ṣaṭ pāramitāḥ paripūrayitavyāḥ apare ṣaḍ dharmāḥ parivarjayitavyāḥ katame ṣaṭ śrāvakacittaṃ parvarjayitavyaṃ pratyekabuddhacittaṃ parvarjayitavyaṃ paritasanācittaṃ parvarjayitavyaṃ yācanakaṃ dṛṣṭvā nāvalīyate sarvavastūni ca tyājyāni na ca daurmanasyacittam utpādayitavyaṃ na ca yācanakavikṣepaḥ kartavyaḥ ime subhūte ṣaḍ dharmā bodhisattvena mahāsattvena ṣaṣṭyāṃ bhūmau vartamānena paripūrayitavyāḥ apare ṣaḍ dharmāḥ parivarjayitavyāḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya saptamyāṃ bhūmau vartamānasya viṃśatiḥ dharmā na bhavanti katame viṃśatiḥ yad uta ātmagrāho 'sya na bhavati sattvagrāho jīvagrāhaḥ pudgalagrāha ucchedagrāhaḥ śāśvatagrāhaḥ nimittasaṃjñā hetudṛṣṭiḥ skandhābhiniveśo dhātvabhiniveśaḥ āyatanam ṛddhis traidhātuke pratiṣṭhānaṃ traidhātukādhyavasānaṃ traidhātuke ālayo buddhaniśrayadṛṣṭyabhiniveśo dharmaniśrayadṛṣṭyabhiniveśaḥ saṃghaniśrayadṛṣṭyabhiniveśaḥ śīlaniśrayadṛṣṭyabhiniveśaḥ
śūnyā dharmā iti vivādaḥ śūnyatāvirodhaś cāsya na bhavati ime subhūte viṃśatir dharmā bodhisattvasya mahāsattvasya saptamyāṃ bhūmau vartamānasya na bhavanti tena viṃśatir eva dharmāḥ saptamyāṃ bhūmau sthitena paripūrayitavyāḥ katame viṃśatiḥ yad uta śūnyatāparipūritā nimittasākṣatkriyā apraṇihitajñānaṃ trimaṇḍalapariśuddhiḥ kṛpākāruṇyañ ca sarvasattveṣu teṣv anavamanyanā sarvadharmasamatādarśanaṃ tatra cānabhiniveśaḥ bhūtanayaprativedhas tena cāmanyanā anutpādakṣāntir anutpādajñānam ekanayanirdeśaḥ sarvadharmāṇāṃ kalpanāsamudghātaḥ saṃjñādṛṣṭivivarttaḥ kleśavivarttaḥ śamathanidhyaptiḥ vipaśyanākauśalyaṃ dāntacittatā sarvatrāpratihatajñānacittatā anunayasyābhumir yatrecchākṣetragamanaṃ tatra ca buddhaparṣanmaṇḍale sthitvātmabhāvasandarśanam ime viṃśatir dharmā bodhisattvena mahāsattvena saptamyāṃ bhūmau vartamānena paripūrayitavyāḥ (PSP1: 217) punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena aṣṭamyāṃ bhūmau vartamānena catvāro dharmāḥ paripūrayitavyāḥ katame catvāraḥ yad uta sarvasattvacittānupraveśo 'bhijñāvikrīḍanaṃ buddhakṣetradarśanan teṣāñ ca buddhakṣetrāṇāṃ yathādṛṣṭiniṣpādanatā buddhaparyupāsanatā buddhakāyayathābhūtapratyavekṣaṇatā ime subhūte catvāro dharmā bodhisattvena mahāsattvenāṣṭamyāṃ bhūmau vartamānena paripūrayitavyāḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvenāṣṭamyāṃ bhūmau vartamānena catvāro dharmāḥ paripūrayitavyāḥ katame catvāraḥ yad uta indriyaparāparajñānaṃ buddhakṣetrapariśodhanaṃ māyopamasya samādher abhīkṣṇaṃ samāpattir yathā ca sattvānāṃ kuśalamūlaniṣpattis tathā tathātmabhāvam abhinirmimīte saṃcintyabhavotpādanatā ime subhūte bodhisattvena mahāsattvena aṣṭamyāṃ bhūmau vartamānena catvāro dharmāḥ paripūrayitavyāḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena navamyāṃ bhūmau vartamānena dvādaśa dharmāḥ paripūrayitavyāḥ katame dvādaśa yad uta anantapraṇidhānaparigrahaḥ sa yathā yathā praṇidadhāti tathā tathāsya samṛdhyate devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragarutajñānaṃ pratibhānanirdeśajñānaṃ garbhāvakrāntisampatkuśalasampad jātisampad gotrasampat parivārasampad janmasampad naiṣkramyasampad bodhivṛkṣasampat sarvaguṇaparipūraṇasampat ime subhūte bodhisattvena mahāsattvena navamyāṃ bhūmau vartamānena dvādaśa dharmāḥ paripūrayitavyāḥ daśamyāṃ punaḥ subhūte bodhisattvabhūmau vartamāno bodhisattvo mahāsattvas tathāgata eveti vaktavyaḥ subhūtir āha katamad bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasyādhyāśayaparikarma bhagavān āha yā sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ sarvakuśalamūlasamudānayanatā idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasyādhyāśayaparikarma tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya hitavastutāparikarma yad bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvasattvānām arthāya mahāyānajñānaparyeṣṭim āpadyate idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya hitavastutāparikarma tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya sarvasattvasamacittatāparikarma yat sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiś caturapramāṇābhinirharaṇa maitrīkaruṇāmuditopekṣaṇam idam ucyate sarvasattvasamacittatāparikarma (PSP1: 218) tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya tyāgaparikarma yat sarvasattvebhyo 'vikalpitaṃ dānaṃ dadāti idam ucyate tyāgaparikarma tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrasevanāparikarma yāni bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi sarvākārajñatāyāṃ samādāpayanti teṣāṃ mitrāṇāṃ sevanā bhajanā paryupāsanā śuśrūṣā idam ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrasevanāparikarma tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya dharmaparyeṣṭiparikarma yat sarvākārajñatāpratisaṃyuktena manasikāreṇa dharmaṃ paryeṣate na ca śrāvakapratyekabuddhabhūmau patati idaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya dharmaparyeṣṭiparikarma tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya abhīkṣṇaṃ naiṣkramyaparikarma yat sarvajātiṣv avyavakīrnno 'bhiniṣkrāmati tathāgataśāsane pravrajati na cāsya kaścid antarāyo bhavati idaṃ subhūte ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya abhīkṣṇaṃ naiṣkramyaparikarma tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya buddhakāyaspṛhāparikarma yad buddhavigrahaṃ dṛṣṭvā na jātu buddhamanasikāreṇa virahito bhavati yāvat sarvākārajñatā 'nuprāpto bhavati idaṃ subhūte ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya buddhakāyaspṛhāparikarma tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya dharmavivaraṇaparikarma yad bodhisattvo mahāsattvaḥ sammukhībhūtasya tathāgatasya parinirvṛtasya vā sattvānāṃ dharmaṃ deśayati ādau kalyāṇaṃ madhye kalpāṇaṃ paryavasāne kalyāṇaṃ svarthaṃ suvyañjanaṃ kevalaṃ paripūrṇaṃ pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ samprakāśayati yad uta sūtraṃ geyaṃ vyākaraṇam itivṛttakaṃ jātakaṃ nidānam avadānaṃ tathā vaipulyādbhutadharmopadeśāḥ idaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya dharmavivaraṇaparikarma tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya satyavacanaparikarma yad uta yathāvāditathākāritā idaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya satyavacanaparikarma imāni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prathamāyāṃ bhūmau vartamānasya daśa parikarmāṇi tatra subhūte katamāni bodhisattvasya mahāsattvasya dvitīyāyāṃ bhūmau varttamānasyāṣṭau parikarmāṇi iha subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapariśuddhir yad uta śrāvakapratyekabuddhacittānām amanasikāratā ye 'py anye dauḥśīlyakarā bodhiparipanthanakarā dharmās teṣām amanasikāraḥ iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapariśuddhir tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya kṛtajñatā kṛtaveditā (PSP1: 219) yad bodhisattvo mahāsattvo bodhisattvacaryāṃ caran alpam api kṛtam āsaṃsārān na nāśayati prāg eva bahu iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya kṛtajñatā kṛtaveditā tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntibalapratiṣṭhānam yat sarvasattvānām antike avyāpādāvihiṃsācittatā idaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntibalapratiṣṭhānam tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya prāmodyapratītyanubhavanatā yat sarvasattvaparipācanatā iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya prāmodyapratītyanubhavanatā tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya mahākaruṇāyā āmukhībhāvaḥ yad bodhisattvasya mahāsattvasya bodhisattvacārikāṃ carata evam bhavati ekaikasya sattvasyārthāya gaṅgānadīvālukopamān kalpān niraye paceyaṃ yāvan na sa sattvo buddhajñāne pratiṣṭhāpita iti evam ekaikasya kṛtaśaḥ sattvasya ya utsāho yo 'parikhedo 'yam ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya mahākaruṇāyā āmukhībhāvaḥ tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya śraddhāgauravam yad bodhisattvasya mahāsattvasya sarvatra nihatamānatayā saśraddhatā idam ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya śraddhāgauravam tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya guruśuśrūṣāśraddhānatā yad gurūṇām antike śāstṛsaṃjñā iyam ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya guruśuśrūṣāśraddhānatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya pāramitās tadyogaparyeṣṭiḥ yā ananyakarmatayā pāramitāparyeṣaṇatā iyam
ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya pāramitās tadyogaparyeṣṭiḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya bāhuśrutyatṛptatā yat kiñcid buddhair bhagavadbhir bhāṣitam iha vā lokadhātau samantād vā daśadiśi loke tat sarvam ārādhayiṣyāmīti yā atṛptatā iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya bāhuśrutyatṛptatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya nirāmiṣadharmadānavivaraṇatā yad bodhisattvo mahāsattvo dharmaṃ deśayati sa tena dharmadānakuśalenātmano bodhim api na pratikāṃkṣati iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya nirāmiṣadharmadānavivaraṇatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya buddhakṣetrapariśodhanakuśalamūlapariṇāmanā yaiḥ kuśalamūlair buddhakṣetraṃ pariśodhayan ātmaparacittaṃ pariśodhayati teṣāṃ kuśalamūlānāṃ yā pariṇāmanā iyam ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya buddhakṣetrapariśodhanakuśalamūlapariṇāmanā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya aparimitasaṃsārāparikheditā yā kuśalamūlopastambhatā yaiḥ kuśalamūlair upastabdhaḥ sattvānāñ ca paripācayati buddhakṣetraṃ ca pariśodhayati na ca jātu khedam āpadyate yāvan na sarvadharmān sarvākārajñatāṃ ca paripūrayati iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya aparimitasaṃsārāparikheditā tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya hrīrapatrāpyavyavasthānam yā sarvaśrāvakapratyekabuddhacittajugupsanatā (PSP1: 220) idaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya hrīrapatrāpyavyavasthānam tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya araṇyavāsāparityāgitā yā sarvaśrāvakapratyekabodhisamatikramaṇatā iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya araṇyavāsāparityāgitā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya alpecchatā yad bodhisattvo mahāsattvo bodhim api necchati iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya alpecchatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya santuṣṭhiḥ yad bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatām api na manyate iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya santuṣṭhiḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya dhūtaguṇasaṃlekhānutsarjanatā yā gambhīreṣu dharmeṣu nidhyaptiḥ kṣāntir iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya dhūtaguṇasaṃlekhānutsarjanatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya śikṣāyā aparityāgitā yaḥ sarvaśiṣāṇām apracāraḥ iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya śikṣāyā aparityāgitā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya kāmaguṇajugupsanatā yaḥ kāmacittasyānutpāda iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya kāmaguṇajugupsanatā tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya nirvitsahagataś cittotpādaḥ yaḥ sarvadharmāṇām anabhisaṃskāro 'yaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya nirvitsahagataś cittotpādaḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya sarvāstiparityāgitā yā ādhyātmikabāhyānāṃ dharmāṇām agrahaṇatā iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya sarvāstiparityāgitā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya anavalīnacittatā yā vijñānasthitiṣv asya cittaṃ nāvalīyate iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya anavalīnacittatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya sarvavastunirapekṣatā yā sarvavastūnām amanasikāratā iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya sarvavastunirapekṣatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya gṛhisaṃstavaparivarjanatā yā buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkramaṇatā upapādukatāpratilābhamuṇḍakāṣāyaprāvaraṇatā iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya gṛhisaṃstavaparivarjanatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya bhikṣubhikṣuṇīsaṃstavaparivarjanatā yad bhikṣuṇā vā bhikṣuṇyā saha acchaṭikāsaṃghātamātram api na tiṣṭhati na ca tair vinā paritasanācittam utpādayati iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya bhikṣubhikṣuṇīsaṃstavaparivarjanatā tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena kulamātsaryaṃ parivarjayitavyam iha subhūte bodhisattvena mahāsattvena evaṃ cittam utpādayitavyam yan mayā sattvānāṃ sarvasukhopadhānaṃ kartavyaṃ tatra te sattvāḥ svapuṇyair eva sukhitā nātra mayā mātsaryacittam utpādayitavyam idaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya kulamātsaryaparivarjanatā tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena saṅgaṇikāsthānaṃ parivarjayitavyam yatra bodhisattvasya mahāsattvasya saṅgaṇikāsthānasthitasya śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktā kathā syāt tatpratisaṃyuktaṃ vā cittotpādam upādayen na tatra bodhisattvena mahāsattvena sthātavyam iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya saṅgaṇikāsthānaparivarjanatā tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena ātmotkarṣaṇā (PSP1: 221) parivarjayitavyā yā ādhyātmikānāṃ dharmāṇāṃ asamanupaśyanā iyaṃ bodhisattvena mahāsattvena ātmotkarṣaṇā parivarjayitavyā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya parapaṃsanāparivarjanatā yad uta bāhyānāṃ dharmāṇām asamanupaśyanā iyaṃ ucyate bodhisattvasya mahāsattvasya parapaṃsanāparivarjanatā tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena daśākuśalāḥ karmapathāḥ parivarjayitavyāḥ tathā hy ete āryamārgasyāntarāyakarāḥ sugater vā prāg eva saṃbodheḥ evaṃ hi subhūte bodhisattvena mahāsattvena daśākuśalāḥ karmapathāḥ parivarjayitavyāḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena adhimānaḥ parivarjayitavyaḥ tathā hi sa na kañcid dharmaṃ samanupaśyati kutaḥ punar adhikaṃ yenādhimaṃsyate evaṃ hi subhūte bodhisattvena mahāsattvena adhimānaḥ parivarjayitavyaḥ tatra kathaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena stambhaḥ parivarjayitavyaḥ tathā hi tad vastu na samanupaśyati yatra stambham utpādayed evaṃ hi subhūte bodhisattvena mahāsattvena stambhaḥ parivarjayitavyaḥ tatra kathaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena viparyāsāḥ parivarjayitavyāḥ sarvavastūnām anupalabdhitām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvena mahāsattvena viparyāsāḥ parivarjayitavyaḥ tatra kathaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena vicikitsā parivarjayitavyā tathā hi sandehāpagatān sarvadharmān samanupaśyati evaṃ hi subhūte bodhisattvena mahāsattvena vicikitsā parivarjayitavyā tatra kathaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena rāgadveṣamohānām adhivāsanā parivarjayitavyā tathā hi rāgadveṣamohānāṃ vastu na samanupaśyati evaṃ hi subhūte bodhisattvena mahāsattvena rāgadveṣamohānām adhivāsanā parivarjayitavyā tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena ṣaḍ dharmāḥ paripūrayitavyāḥ yad uta ṣaṭ pāramitā dānapāramitā śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā imāḥ ṣaṭ pāramitāḥ paripūrayitavyāḥ tatra kathaṃ bodhisattvena
mahāsattvena ṣaḍ dharmāḥ parivarjayitavyāḥ yad uta śrāvakacittaṃ parivarjayitavyam tat kasya hetoḥ tathā hi naiṣa mārgo bodhaye pratyekabuddhacittaṃ parivarjayitavyam tat kasya hetos tathā hi naiṣa mārgo bodhāye paritasanācittaṃ na kartavyam tat kasya hetos tathā hi naiṣa mārgo bodhāye yācanakaṃ dṛṣṭvā nāvalīnacittam utpādayitavyam tat kasya hetos tathā hi naiṣa mārgo bodhāye sarvasvam api parityajya na durmanasko bhavati tat kasya hetos tathā hi naiṣa mārgo bodhāye yācanakavikṣepo na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi naiṣa mārgo bodhāye tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena ātmagrāho na kartavyaḥ tat kasya hetoḥ tathā hi atyantatayā ātmā na saṃvidyate evaṃ bodhisattvena mahāsattvena ātmagrāho na kartavyaḥ evaṃ sattvagrāho jīvagrāhaḥ pudgalagrāho na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi ete atyantatayā na saṃvidyante evaṃ sattvajīvapudgalagrāho na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena ucchedagrāho na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi na kaścid dharma (PSP1: 222) ucchidyate atyantatayānutpannatvāt sarvadharmāṇāṃ nocchedaḥ evam ucchedagrāho na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena śāśvatagrāho na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi yo dharmo notpadyate sa na śāśvato bhavati evaṃ śāśvatagrāho na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena nimittasaṃjñā notpādayitavyā tat kasya hetos tathā hi atyantatayā saṃkleśo na saṃvidyate evaṃ nimittasaṃjñā notpādayitavyā tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena hetudṛṣṭir na kartavyā tat kasya hetos tathā hi sa tāṃ dṛṣṭiṃ na samanupaśyati evaṃ hetudṛṣṭir na kartavyā evaṃ skandheṣu dhātuṣv āyataneṣv abhiniveśo na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi te dharmāḥ svabhāvena na saṃvidyante evaṃ skandhadhātvāyataneṣv abhiniveśo na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena traidhātuke 'bhiniveśo na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi traidhātukasvabhāvo na saṃvidyate evaṃ traidhātuke 'bhiniveśo na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena traidhātuke 'dhyavasānaṃ na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi tad vastu nopalabhyate evaṃ traidhātuke 'dhyavasānaṃ na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena traidhātuke ālayo na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi niḥsvabhāvatvād evaṃ tradihātuke ālayo na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena buddhadharmasaṃghaniśrayo na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi na buddhadharmasaṃghadṛṣṭiniśrayāt buddhadharmasaṃghadarśanaṃ evaṃ buddhadharmasaṃghadṛṣṭiniśrayo na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena śīladṛṣṭiniśrayo na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi na śīladṛṣṭiniśrayāc chīlapariśuddhir bhavaty evaṃ śīladṛṣṭiniśrayo na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena śūnyatāyāṃ vivādo na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi sarvadharmāḥ svabhāvena śūnyā na śūnyatayā evaṃ śūnyatāyāṃ vivādo na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena śūnyatāvirodho na kartavyaḥ tat kasya hetos tathā hi sarvadharmāḥ śūnyā na śūnyatā śūnyatāṃ virodhayati evaṃ śūnyatāvirodho na kartavyaḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena śūnyatā paripūrayitavyā svalakṣaṇaśūnyatām upādāya paripūrir bodhisattvasya mahāsattvasya śūnyatāparipūrir evaṃ śūnyatā paripūrayitavyā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya animittāsākṣātkriyā yad uta sarvanimittānām amanasikāratā iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya animittāsākṣātkriyā tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya apraṇihitajñānam yat sarvatraidhātuke cittasyāpratiṣṭhānam idam bodhisattvasya mahāsattvasya apraṇihitajñānam tatra katamā (PSP1: 223) bodhisattvasya mahāsattvasya trimaṇḍalapariśuddhiḥ yad uta daśakuśalakarmapathapariśuddhir evaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya trimaṇḍalapariśuddhiḥ tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena sarvasattveṣu kṛpākaruṇāparipūriḥ kartavyā yo mahākaruṇāyāḥ pratilābhaḥ evaṃ sarvasattveṣu kṛpākaruṇāparipūriḥ kartavyā tatra kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena sarvasattvā nāvamantavyāḥ yad uta maitrīparipūryā evaṃ sarvasattvā nāvamantavyāḥ tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya samatādarśanam yad utānutkṣepo 'prakṣepaḥ sarvadharmāṇām idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya samatādarśanam tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya bhūtanayaprativedhaḥ yaḥ sarvadharmānām aprativedhaḥ ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya bhūtanayaprativedhaḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya anutpādakṣāntiḥ yā sarvadharmāṇām anutpādāya anirodhāya anabhisaṃskārāya kṣāntir iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya anutpādakṣāntiḥ tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya anutpādajñānam yan nāmarūpānutpādajñānam idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya anutpādajñānam tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya ekanayanirdeśaḥ yā advayasamudacāratā ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya ekanayanirdeśaḥ tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya kalpanāsamudghātaḥ yā sarvadharmāṇāṃ kalpanā ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya kalpanāsamudghātaḥ tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya saṃjñādṛṣṭivivartaḥ yā sarvaśrāvakapratyekabuddhabhūmeḥ saṃjñādṛṣṭivivartanatā ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya saṃjñādṛṣṭivivartaḥ tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya kleśavivartaḥ yaḥ sarvavāsanānusandhikleśotsargaḥ ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya kleśavivartaḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya śamathavipaśyanābhūmiḥ yā sarvākārajñatājñānam iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śamathavipaśyanābhūmiḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya dāntacittatā yā traidhātuke 'nabhiratiḥ iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dāntacittatā tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya apratihatajñānam yo buddhacakṣuḥpratilambhaḥ idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya apratihatajñānam tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya anunayāpasaraṇajñatā yā ṣaḍāyatanikā upekṣā iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya anunayāpasaraṇajñatā tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya yatrecchākṣetragamanam yad ekabuddhakṣetrān na calati sarvabuddhakṣetreṣu saṃdṛśyate na cāsya buddhakṣetrasaṃjñotpadyate idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya yatrecchākṣetragamanam tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya sarvatrātmabhāvadarśanam yad yathāparṣanmaṇḍale ātmabhāvadarśanam idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya sarvatrātmabhāvadarśanam tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya sarvasattvacittacaritānupraveśaḥ yad ekacittena sarvasattvacittacaritajñānam ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya sarvasattvacittacaritānupraveśaḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya abhijñāvikrīḍanā yābhir abhijñābhivikrīḍamāno buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkrāmati buddhadarśanāya na ca buddhasaṃjño bhavati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya abhijñāvikrīḍanā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya yathādṛṣṭabuddhakṣetrapariniṣpādanatā yā trisāhasramahāsāhasralokadhātvīśvaracakravartibhūtisthitasya sarvalokadhātuparityāgasyāmanyanatā iyaṃ (PSP1: 224) bodhisattvasya mahāsattvasya yathādṛṣṭabuddhakṣetrapariniṣpādanatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya buddhaparyupāsanatā yā buddhaparyupāsanatā sarvasattvānugrahaṃ prati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya buddhaparyupāsanatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya buddhakāyayathbhūtapratyavekṣaṇatā yā dharmakāyayathābhūtapratyavekṣaṇatā iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya buddhakāyayathbhūtapratyavekṣaṇatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya indriyaparāparajñānatā yā daśasu baleṣu sthitvā sarvasattvānām indriyaparipūriprajñājñānatā iyaṃ
bodhisattvasya mahāsattvasya indriyaparāparajñānatā tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya buddhakṣetrapariśodhanatā yā sarvasattvacittapariśodhanatā iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya buddhakṣetrapariśodhanatā tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya māyopamasamādhiḥ yatra samādhau sthitvā sarvāḥ kriyāḥ karoti na cāsya cittapracāro bhavati ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya māyopamasamādhiḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya abhīkṣṇasamāpattiḥ yā bodhisattvasya mahāsattvasya vipākajaḥ samādhir iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya abhīkṣṇasamāpattiḥ tatra katamo bodhisattvasya mahāsattvasya saṃcintyātmabhāvaparigrahaḥ yad bodhisattvo mahāsattvo yathā yathā sattvānāṃ kuśalamūlapariniṣpattir bhavati tathā tathā sañcintayātmabhāvasa parigṛhṇāti ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya saṃcintyātmabhāvaparigrahaḥ tatra kathaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyānantapraṇidhānam yad bodhisattvo mahāsattvaḥ ṣaṇṇāṃ pāramitānāṃ paripūrṇatvād yathā yathā praṇidhiṃ praṇidadhāti tathā tathā samṛdhyate idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyānantapraṇidhānam tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya sarvasattvarutajñānam yad bodhisattvo mahāsattvo niruktipratisaṃvidādevādīnāṃ rutaṃ pratisaṃvidhyati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya sarvasattvarutajñānam tatra katamad bodhisattvasya mahāsattvasya paripūrṇapratibhānam yad bodhisattvo mahāsattvaḥ pratibhānapratisaṃvidāparipūrṇapratibhānanirdeśajñānaṃ pratividhyati idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya paripūrṇapratibhānam tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya garbhāvakrāntisampat iha bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvāsu jātiṣu upapāduka upapadyate iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya garbhāvakrāntisampat tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya kulasampat yad bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣatriyamahāśālakuleṣu brāhmaṇamahāśālakuleṣu vā pratyājāyate iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya kulasampat tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya gotrasampat yad bodhisattvo mahāsattvo yasmād gotrāt pūrvakā bodhisattvā abhūvaṃs tatra gotre pratyājāyate iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya gotrasampat tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya parivārasampat yad bodhisattvo mahāsattvo bodhau sattvān pratiṣṭhāpya bodhisattvaparivāra evaṃ bhavatīyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya parivārasampat tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya janmasampat yaj jātamātra eva bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvalokadhātūn avabhāsena spharati tāṃś ca sarvān ṣaḍ vikārān kampayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya janmasampat tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya abhiniṣkramaṇasampat (PSP1: 225) yad bodhisattvo mahāsattvaḥ pravrajito 'nekaiḥ sattvakoṭīniyutaśatasahasraiḥ sārdham abhiniṣkrāmati gṛhāt iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya abhiniṣkramaṇasampat tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya bodhivṛkṣavyūhasampat yad bodhisattvasya mahāsattvasya bodhivṛkṣasya mūlaṃ sauvarṇaṃ bhavati skandho vaidūryamayo bhavati sarvaratnamayāḥ śākhāḥ patrāṇi sarvaratnamayāni tasya vṛkṣasya puṣpaṅgandho 'vabhāsaś ca anantān lokadhātūn avabhāsena sphurati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya bodhivṛkṣavyūhasampat tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya sarvaguṇaparipūrisampat yā bodhisattvasya mahāsattvasya sattvaparipākena buddhakṣetrapariśuddhir iyam bodhisattvasya mahāsattvasya sarvaguṇaparipūrisampat tatra kathaṃ bodhisattvo mahāsattvo daśamyāṃ bhūmau sthitaḥ saṃs tathāgata eveti vaktavyaḥ yadā bodhisattvasya mahāsattvasya daśa pāramitāḥ paripūrṇā bhavanti yāvad aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ paripūrṇā bhavanti sarvākārajñatājñānañ ca sarvavāsanānusandhikleśaprahāṇaṃ bhavati mahākaruṇā ca sarvabuddhadharmāḥ paripūrṇā bhavanti evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo daśamyāḥ punar bodhisattvabhūmeḥ paran tathāgata eveti vaktavyaḥ tatra katamā bodhisattvasya mahāsattvasya daśabhūmayaḥ yad bodhisattvo mahāsattva upāyakauśalyena sarvāsu pāramitāsu caran saptatriṃśadbodhipakṣeṣu dharmeṣu śikṣito 'pramāṇadhyānārūpyasamāpattiṣu caran daśatathāgatabalapratisaṃvitsv aṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣu caran gotrabhūmim aṣṭamakabhūmiṃ darśanabhūmiṃ tanubhūmiṃ vītarāgabhūmiṃ kṛtāvibhūmiṃ śrāvakabhūmiṃ pratyekabudhabhūmiṃ bodhisattvabhūmiṃ bodhisattvo mahāsattvo 'tikramya etā navabhūmīr atikramya buddhabhūmau pratiṣṭhate iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya daśamī bhūmir evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasaṃprasthito bhavati iti bhūmisambhāraḥ yat punaḥ subhūtir evam āha kutas tad yānaṃ niryāsyatīti traidhātukān niryāsyati yena sarvākārajñatā tena sthāsyati tat punar advayayogena tat kasya hetoḥ tathā hi yac ca mahāyānaṃ yā ca sarvākārajñatā ubhāv etau dharmau na saṃyuktau na visaṃyuktau arūpiṇau anidarśanau apratighau ekalakṣaṇau yad utālakṣaṇau tat kasya hetoḥ na hi subhūte alakṣaṇau dharmau niryātau vā (PSP1: 226) niryāto vā niryāsyato vā dharmadhātoḥ sa subhūte niryāṇam icchet tathatāyāḥ yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icched evaṃ bhūtakoṭer acintyadhātor ākāśadhātoḥ prahāṇadhātor virāgakoṭer anutpādasyānirodhasyābhāvasya sa niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet rūpaśūnyatāyāḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet evaṃ vedanāśūnyatāyāḥ saṃjñāśūnyatāyāḥ saṃskāraśūnyatāyāḥ vijñānaśūnyatāyāḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tat kasya hetoḥ na hi subhūte rūpaśūnyatā traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati na vedanāśūnyatā saṃjñāśūnyatā saṃskāraśūnyatā vijñānaśūnyatā traidhātukāt niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte rūpaṃ rūpeṇa śūnyam vedanā vedanayā śūnyā saṃjñā saṃjñayā śūnyā saṃskārāḥ saṃskāraiḥ śūnyāḥ cakṣuḥśūnyatāyāḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet evaṃ śrotraśūnyatāyāḥ ghrāṇaśūnyatāyāḥ jihvāśūnyatāyāḥ kāyavyaśūnyatāyāḥ manaḥśūnyatāyāḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet evaṃ rūpaśūnyatāyāḥ śabdaśūnyatāyāḥ gandhaśūnyatāyāḥ rasaśūnyatāyāḥ spraṣṭavyaśūnyatāyāḥ dharmaśūnyatāyāḥ cakṣurvijñānaśūnyatāyāḥ śrotravijñānaśūnyatāyā ghrāṇavijñānaśūnyatāyā jihvāvijñānaśūnyatāyāḥ kāyavijñānaśūnyatāyā manovijñānaśūnyatāyāḥ cakṣuḥsaṃsparśaśūnyatāyāḥ śrotrasaṃsparśaśūnyatāyā ghrāṇasaṃsparśaśūnyatāyā jihvāsaṃsparśaśūnyatāyāḥ kāyasaṃsparśaśūnyatāyā manaḥsaṃsparśaśūnyatāyāḥ cakṣuḥsaṃsparśavedayitaśūnyatāyāḥ śrotrasaṃsparśavedayitaśūnyatāyāḥ ghrāṇasaṃsparśavedayitaśūnyatāyāḥ jihvāsaṃsparśavedayitaśūnyatāyāḥ kāyasaṃsparśavedayitaśūnyatāyāḥ manaḥsaṃsparśajavedayitaśūnyatāyāḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tat kasya hetoḥ na hi subhūte cakṣuḥśūnyatā traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati evaṃ na śrotraśūnyatā na ghrāṇaśūnyatā na jihvāśūnyatā na kāyaśūnyatā na manaḥśūnyatā traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati evaṃ na rūpaśūnyatā
na śabdaśūnyatā na gandhaśūnyatā na rasaśūnyatā na spraṣṭavyaśūnyatā na dharmaśūnyatā traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati evaṃ na cakṣurvijñānaśūnyatā na śrotravijñānaśūnyatā na ghrāṇavijñānaśūnyatā na jihvāvijñānaśūnyatā na kāyavijñānaśūnyatā na manovijñānaśūnyatā traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati evaṃ na cakṣuḥsaṃsparśaśūnyatā na śrotrasaṃsparśaśūnyatā na ghrāṇasaṃsparśaśūnyatā na jihvāsaṃsparśaśūnyatā na kāyasaṃsparśaśūnyatā na manaḥsaṃsparśaśūnyatā traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati evaṃ na cakṣuḥsaṃsparśavedayitaśūnyatā na śrotrasaṃsparśavedayitaśūnyatā na ghrāṇasaṃsparśavedayitaśūnyatā na jihvāsaṃsparśavedayitaśūnyatā na kāyasaṃsparśavedayitaśūnyatā na manaḥsaṃsparśajavedayitaśūnyatā traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte cakṣuś cakṣuṣā śūnyaṃ śrotraṃ śrotreṇa śūnyaṃ ghrāṇaṃ ghrāṇena śūnyaṃ jihvā jihvayā śūnyā kāyaḥ kāyena śūnyo mano manasā śūnyaṃ rūpaṃ rūpeṇa śūnyaṃ śabdaḥ śabdena śūnyo gandho gandhena śūnyo raso rasena śūnyo spraṣṭavyaṃ spraṣṭavyena śūnyaṃ dharmo dharmeṇa śūnyo cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānena śūnyaṃ śrotravijñānaṃ śrotravijñānena śūnyaṃ ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñānena śūnyaṃ jihvāvijñānaṃ jihvāvijñānena śūnyaṃ kāyavijñānaṃ kāyavijñānena śūnyaṃ manovijñānaṃ manovijñānena śūnyaṃ cakṣuḥsaṃsparśaḥ cakṣuḥsaṃsparśena śūnyaḥ śrotrasaṃsparśaḥ śrotrasaṃsparśena śūnyo ghrāṇasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśena śūnyo jihvāsaṃsparśo jihvāsaṃsparśena śūnyaḥ kāyasaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśena śūnyo manaḥsaṃsparśo manaḥsaṃsparśena śūnyaḥ cakṣuḥsaṃsparśajā vedanā cakṣuḥsaṃsparśajayā vedanayā śūnyā śrotrasaṃsparśajā vedanā śrotrasaṃsparśajayā vedanayā śūnyā ghrāṇasaṃsparśajā vedanā ghrāṇasaṃsparśajayā vedanayā śūnyā jihvāsaṃsparśajā vedanā jihvāsaṃsparśajayā vedanayā śūnyā kāyasaṃsparśajā vedanā kāyasaṃsparśajayā vedanayā śūnyā manaḥsaṃsparśajā vedanā manaḥsaṃsparśajayā vedanayā śūnyā svapnasya sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet vistareṇa kartavyam evaṃ marīcyā māyāyāḥ pratiśrutkāyāḥ pratibhāsasya pratibimbasya gandharvanagarasya tathāgatanirmitasya sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tat kasya hetoḥ na hi subhūte svapnasya svabhāvas traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati evaṃ na marīcyāḥ svabhāvaḥ na māyāyāḥ svabhāvaḥ na pratiśrutkāyāḥ svabhāvaḥ na pratibhāsasya svabhāvaḥ na pratibimbasya svabhāvaḥ na gandharvasya svabhāvaḥ na tathāgatanirmitasya svabhāvas traidhātukāt niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ (PSP1: 227) tathā hi subhūte svapnasvabhāvaḥ svapnasvabhāvena śūnyaḥ marīcisvabhāvaḥ marīcisvabhāvena śūnyaḥ māyāsvabhāvaḥ māyāsvabhāvena śūnyaḥ pratiśrutkāsvabhāvaḥ pratiśrutkāsvabhāvena śūnyaḥ pratibhāsasvabhāvaḥ pratibhāsasvabhāvena śūnyaḥ pratibimbasvabhāvaḥ pratibimbasvabhāvena śūnyaḥ gandharvasvabhāvaḥ gandharvasvabhāvena śūnyaḥ tathāgatanirmitasvabhāvas tathāgatanirmitasvabhāvena śūnyaḥ iti darśanamārge prathamagrāhyavikalpapratipakṣaḥ dānapāramitāyāḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet evaṃ śīlapāramitāyāḥ kṣāntipāramitāyāḥ vīryapāramitāyāḥ dhyānapāramitāyāḥ prajñāpāramitāyāḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte yo dānapāramitāyāḥ svabhāvo na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati evaṃ śīlapāramitāyāḥ kṣāntipāramitāyā vīryapāramitāyā dhyānapāramitāyāḥ tathā hi yaḥ prajñāpāramitāyāḥ svabhāvo na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte dānapāramitāsvabhāvo dānapāramitāsvabhāvena śūnyaḥ śīlapāramitāsvabhāvo śīlapāramitāsvabhāvena śūnyaḥ kṣāntipāramitāsvabhāvo kṣāntipāramitāsvabhāvena śūnyaḥ vīryapāramitāsvabhāvo vīryapāramitāsvabhāvena śūnyaḥ dhyānapāramitāsvabhāvo dhyānapāramitāsvabhāvena śūnyaḥ adhyātmaśūnyatāyāḥ sa subhūte niryāṇam icchet yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tat kasya hetoḥ tathā hi yo 'dhyātmaśūnyatāyāḥ svabhāvo na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte adhyātmaśūnyatā adhyātmaśūnyatayā śūnyā bahirdhāśūnyatā bahirdhāśūnyatayā śūnyā adhyātmabahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatayā śūnyā yāvat abhāvasvabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatayā śūnyā smṛtyupasthānāni smṛtyupasthānaiḥ śūnyāni samyakprahāṇāni samyakprahāṇair śūnyāni ṛddhipādā ṛddhipādaiḥ śūnyāḥ indriyāṇi indriyaiḥ śūnyāni balāni balaiḥ śūnyāni bodhyaṅgāni bodhyaṅgaiḥ śūnyāni mārgaḥ mārgeṇa śūnyo apramāṇadhyānārūpyasamāpattayaḥ apramāṇadhyānārūpyasamāpattibhiḥ śūnyāḥ daśatathāgatabalāni daśatathāgatabalaiḥ śūnyāni caturvaiśāradyāni caturvaiśāradyaiḥ śūnyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ catasṛbhiḥ pratisaṃvidbhiḥ śūnyāḥ tathā hi subhūte buddhadharmā buddhadharmaiḥ śūnyāḥ iti darśanamārge dvitīyagrāhyavikalpapratijpakṣaḥ arhataḥ sa subhūte niryāṇam icchet yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte yo 'rhataḥ svabhāvo na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte arhatsvabhāvo 'rhataḥ svabhāvena śūnyaḥ pratyekabuddhasya sa subhūte niryāṇam icchet yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet bodhisattvasya mahāsattvasya sa subhūte niryāṇam icchet yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tathāgatasya sa subhūte niryāṇam icchet yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet srotaāpattiphalasya (PSP1: 228) sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet evaṃ sakṛdāgāmiphalasya anāgāmiphalasya arhattvasya pratyekabodher mārgajñatāyāḥ sarvākārajñatāyāḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte yaḥ srotaāpattiphalasya svabhāvo na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi srotaāpattiphalasvabhāvaḥ srotaāpattiphalasvabhāvena śūnyaḥ evaṃ sakṛdāgāmiphalasya yaḥ svabhāvo 'nāgāmiphalasya yaḥ svabhāvo 'rhattvasya yaḥ svabhāvaḥ pratyekabuddhatvasya yaḥ svabhāvo mārgajñatāyā yaḥ svabhāvaḥ sarvākārajñatāyā yaḥ svabhāvo na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi sarvākārajñatāyāḥ svabhāvaḥ sarvākārajñatāsvabhāvena śūnyaḥ iti darśanamārge prathamagrāhakavikalpapratipakṣaḥ nāmnaḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet evaṃ nimittasya saṅketasya vyavahārasya prajñapteḥ sa subhūte niryāṇam icched yo 'lakṣaṇānāṃ dharmāṇāṃ niryāṇam icchet tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte yo nāmnaḥ svabhāvo na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte nāmasvabhāvo nāmasvabhāvena śūnyaḥ evaṃ saṅketasya yaḥ svabhāvo vyavahārasya yaḥ svabhāvaḥ prajñapter yaḥ svabhāvo na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi prajñaptisvabhāvaḥ prajñaptisvabhāvena śūnyaḥ
anutpādasvabhāvo 'nutpādasvabhāvena śūnyo anirodhasvabhāvo 'nirodhasvabhāvena śūnyaḥ tathā hi anabhisaṃskārasvabhāvo 'nabhisaṃskārasvabhāvena śūnyaḥ evaṃ hi subhūte mahāyānam na sa traidhātukān niryāsyati na sarvākārajñatāyāṃ sthāsyati acalitaṃ tad yānam iti darśanamārge dvitīyagrāhakavikalpapratipakṣaḥ yat punaḥ subhūtir evam āha kva tad yānaṃ sthāsyatīti na tad yānaṃ kvacit (PSP1: 229) sthāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte asthitāḥ sarvadharmāḥ api tu subhūte asthānaṃ na sthānayogena tad yānaṃ sthāsyati tad yathāpi nāma subhūte dharmadhātur na sthito nāsthitaḥ evam eva subhūte tat mahayānaṃ na sthitaṃ nāsthitam tad yathāpi nāma subhūte anutpādo 'nirodho 'saṃkleśo 'vyavadānam anabhisaṃskāro na sthito nāsthitaḥ evam eva subhūte tat mahāyānaṃ na sthitaṃ nāsthitam tathā hi subhūte dharmadhtur dharmadhātunā śūnyaḥ tat kasya hetoḥ na hi subhūte dharmadhātusvabhāvaḥ sthito vā asthito vā tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte dharmadhātusvabhāvo dharmadhātusvabhāvena śūnyaḥ evam anutpādo 'nirodho 'saṃkleśo 'vyavadānam anabhisaṃskāro 'nabhisaṃskāreṇa śūnyaḥ tat kasya hetoḥ na hi subhūte anabhisaṃskārasvabhāvaḥ sthito vā asthito vā tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte anabhisaṃskārasvabhāvo 'nabhisaṃskārasvabhāvena śūnyaḥ evaṃ hi subhūte tad yānaṃ na kvacit sthāsyati asthitam asthānayogena acālyayogena iti bhāvanāmārge prathamagrāhyavikalpapratipakṣaḥ yat punaḥ subhūtir evam āha kas tena yānena niryāsyatīti na kaścit tena yānena niryāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte yac ca tad yānaṃ yena ca niryāsyati yaś ca niryāsyati yataś ca niryāsyati sarva ete dharmā na saṃvidyante evam asaṃvidyamānānāṃ sarvadharmāṇāṃ katamo dharmaḥ katamena dharmeṇa niryāsyati tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte nātmā upalabhyate na sattvo na jīvo na poṣo na puruṣo na pudgalo na manujo na mānavo na kārako na vedako na jānako na paśyaka upalabhyate ātmano 'tyantaviśuddhitām upādāya evaṃ yāvat paśyakasyātyantaviśuddhitām upādāya dharmadhātur nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya evam anutpādo 'nirodho 'saṃkleśo 'vyavadānam anabhisaṃskāro nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya skandhadhātvāyatanāni nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya pratītyasamutpādo nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya dānapāramitā nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya evaṃ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya adhyātmaśūnyatā nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya smṛtyupasthānāni nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya samyakprahāṇāni nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya ṛddhipādā nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya indriyāṇi nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya balāni nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya bodhyaṅgāni nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya mārgaḥ nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya apramāṇadhyānārūpyasamāpattayaḥ nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya daśatathāgatabalāni nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya caturvaiśāradyāni nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya catasraḥ pratisaṃvidaḥ nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmā nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya arhan nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya pratyekabuddho nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya bodhisattvo mahāsattvo nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya tathāgato nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya srotaāpattiphalo nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya sakṛdāgāmiphalo nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya anāgāmiphalo nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya arhattvam nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya pratyekabodhir nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya mārgajñatā nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya sarvākārajñātā nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya pramuditā bhūmir nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya evaṃ vimalā prabhākarī arciṣmatī sudurjayā abhimukhī duraṅgamā acalā sādhumatī dharmameghā bhūmir nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya pūrvānto nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya aparānto nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya pratyutpanno nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya evam agatir nopalabhyate gatir nopalabhyate sthitir nopalabhyate cyutir nopalabhyate upapattir nopalabhyate hānir nopalabhyate ṛddhir nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya kasyānupalabdhyā nopalabhyate dharmadhātor anupalabdhyā nopalabhyate tat kasya hetoḥ na hi subhūte dharmadhātur upalabhyate anupalabdhyā nopalabhyate anutpādasyānirodhasyāsaṃkleśasya avyavadānasya anabhisaṃskārasyānupalabdhyā nopalabhyate abhisaṃskāraḥ skandhadhātvāyatanānupalabdhyā nopalabhyante skandhadhātvāyatanāni pratītyasamutpādānupalabdhyā nopalabhyate pratītyasamutpādaḥ dānapāramitānupalabdhyā nopalabhyate dānapāramitā śīlapāramitānupalabdhyā nopalabhyate śīlapāramitā kṣāntipāramitānupalabdhyā nopalabhyate kṣāntipāramitā vīryapāramitānupalabdhyā nopalabhyate vīryapāramitā dhyānapāramitānupalabdhyā nopalabhyate dhyānapāramitā prajñāpāramitānupalabdhyā nopalabhyate prajñāpāramitā adhyātmaśūnyatānupalabdhyā nopalabhyate adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatānupalabdhyā nopalabhyate bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatānupalabdhyā nopalabhyate adhyātmabahirdhāśūnyatā yāvat abhāvasvabhāvaśūnyatānupalabdhyā nopalabhyate abhāvasvabhāvaśūnyatā smṛtyupasthānānupalabdhyā nopalabhyante smṛtyupasthānāni samyakprahāṇānupalabdhyā nopalabhyante samyakprahāṇāni ṛddhipādānupalabdhyā nopalabhyante ṛddhipādāḥ indriyānupalabdhyā nopalabhyante indriyāṇi
balānupalabdhyā nopalabhyante balāni bodhyaṅgānupalabdhyā nopalabhyate bodhyaṅgāni mārgānupalabdhyā nopalabhyate mārgaḥ apramāṇadhyānārūpyasamāpattyanupalabdhyā nopalabhyante apramāṇadhyānārūpyasamāpattayaḥ daśatathāgatabalānupalabdhyā nopalabhyante daśatathāgatabalāni caturvaiśāradyānupalabdhyā nopalabhyante caturvaiśāradyāni pratisaṃvidanupalabdhyā nopalabhyante catasraḥ pratisaṃvidaḥ buddhadharmānupalabdhyā aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā nopalabhyante iti bhāvanāmārge dvitīyagrāhyavikalpapratipakṣaḥ srotaāpannaḥ srotaāpannānupalabdhyā nopalabhyate tat kasya hetoḥ na hi subhūte srotaāpanna upalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya evaṃ sakṛdāgāmyanāgāmyarhann arhadanupalabdhyā nopalabhyate pratyekabuddhaḥ pratyekabuddhānupalabdhyā nopalabhyate yāvat tathāgatas tathāgatānupalabdhyā nopalabhyate tat kasya hetoḥ na hi subhūte tathāgata upalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya iti bhāvanāmārge prathamagrāhakavikalpapratipakṣaḥ srotaāpattiphalaṃ srotaāpattiphalānupalabdhyā nopalabhyate evaṃ sakṛdāgāmiphalam anāgāmiphalam arhattvaṃ pratyekabuddhatvaṃ bodhisattvatvaṃ buddhatvaṃ buddhānupalabdhyā nopalabhyate evaṃ pramuditā bhūmir bhūmyanupalabdhyā nopalabhyate vimalā prabhākarī (PSP1: 230) arciṣmatī sudurjayā abhimukhī duraṅgamā acalā sādhumatī dharmameghā bhūmir bhūmyanupalabdhyā nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya punar aparaṃ subhūte daśabhūmayo bhūmyanupalabdhyā nopalabhyate katamā daśa śuklavidarśanā bhūmir gotrabhūmir aṣṭamakabhūmir darśanabhūmis tanubhūmiḥ vītarāgabhūmiḥ kṛtāvibhūmiḥ pratyekabuddhabhūmir bodhisattvabhūmir buddhabhūmiḥ adhyātmaśūnyatayā prathamā bhūmir nopalabhyate (PSP1: 231) bahirdhāśūnyatayā prathamā bhūmir nopalabhyate adhyātmabahirdhāśūnyatayā prathamā bhūmir nopalabhyate yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatayā prathamā bhūmir nopalabhyate yāvad daśamī bhūmiḥ adhyātmaśūnyatayā daśamī bhūmir nopalabhyate bahirdhāśūnyatayā daśamī bhūmir nopalabhyate adhyātmabahirdhāśūnyatayā daśamī bhūmir nopalabhyate yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatayā daśamī bhūmir nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya adhyātmaśūnyatayā sattvaparipāko nopalabhyate bahirdhāśūnyatayā sattvaparipāko nopalabhyate adhyātmabahirdhāśūnyatayā sattvaparipāko nopalabhyate yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatayā sattvaparipāko nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya adhyātmaśūnyatayā buddhakṣetrapariśuddhir nopalabhyate bahirdhāśūnyatayā buddhakṣetrapariśuddhir nopalabhyate adhyātmabahirdhāśūnyatayā buddhakṣetrapariśuddhir nopalabhyate yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatayā buddhakṣetrapariśuddhir nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāya adhyātmaśūnyatayā pañcacakṣūṃṣi nopalabhyante bahirdhāśūnyatayā pañcacakṣūṃṣi nopalabhyante adhyātmabahirdhāśūnyatayā pañcacakṣūṃṣi nopalabhyante yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatayā pañcacakṣūṃṣi nopalabhyante atyantaviśuddhitām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo 'nupalambhayogena sarvadharmāṇāṃ mahāyānena sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati iti bhāvanāmārge dvitīyagrāhakavikalpapratipakṣaḥ ity uktā sambhārapratipattiḥ atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat mahāyānaṃ mahāyānam itīdaṃ bhagavann ucyate sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya niryāsyati tenocyate mahāyānam iti ākāśasamaṃ tad yānam tad yathāpi nāma bhagavann ākāśe 'prameyāṇām asaṃkhyeyānam aparimāṇānāṃ sattvānām avakāśaḥ evam eva bhagavann asmin mahāyāne aprameyāṇām asaṃkhyeyānām aparimāṇānāṃ sattvānām avakāśaḥ evaṃ hi bhagavann bodhisattvasya mahāyānam tad yathāpi nāma bhagavann ākāśasya nāpy āgamo dṛśyate na nirgamo na sthānaṃ dṛśyate evam evāsya bhagavan mahāyānasya nāpy āgamo dṛśyate na nirgamo na sthānam upalabhyate tad yathāpi nāma bhagavann ākāśasya nāpi pūrvānta upalabhyate nāparānta upalabhyate na madhya upalabhyate adhvasamatām upādāya evam evāsya bhagavan mahāyānasya nāpi pūrvānta upalabhyate nāparānta upalabhyate na madhya upalabhyate adhvasamatām upādāya evam idaṃ bhagavan mahāyānaṃ mahāyānam ity ucyate bhagavān āha evam etat subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yad imāḥ ṣaḍ pāramitā dānapāramitā (PSP1: 232) śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānaṃ yad uta sarvadhāraṇīmukhāni sarvasamādhimukhāni śūraṃgamaḥ samādhir vistareṇa kāryaḥ yāvad asaṅgākāśavimuktinirupalepaḥ samādhiḥ idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yad uta adhyātmaśūnyatā bahidhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yad uta catvāri smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catura ṛddhipādān pañcendriyāṇi pañca balāni sapta bodhyaṅgāni āryāṣṭāṃgamārgā catasraḥ pratisaṃvidaś catvāri vaiśāradyāni ṣaḍabhijñā daśatathāgatabalāni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yat punaḥ subhūtir evam āha sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya tad yānaṃ niryāsyatīti katamaś ca sadevamānuṣāsuro loko yad uta kāmadhātū rūpadhātur ārūpyadhātuḥ sacet subhūte kāmadhātus tathatā avitathatā ananyatathatā aviparītaṃ bhūtaṃ tattvaṃ yathāvan nityo dhruvaḥ śāśvato 'vipariṇāmadharmī bhāvo bhaviṣyan nābhāvo naivedaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya nirayāsyat yasmāt tarhi subhūte kāmadhātuḥ kalpito viṭhapitaḥ sandarśito 'yathāvat sarvam anityam adhruvam aśāśvataṃ vipariṇāmadharmi abhāvas tasmād idaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya niryāsyati sacet subhūte rūpadhātus tathatā avitathatā ananyatathatā aviparītaṃ bhūtaṃ tattvaṃ yathāvan nityo dhruvaḥ śāśvato 'vipariṇāmadharmī bhāvo bhaviṣyan nābhāvo naivedaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya nirayāsyat yasmāt tarhi subhūte rūpadhātuḥ kalpito viṭhapitaḥ sandarśito 'yathāvat sarvam anityam adhruvam aśāśvataṃ vipariṇāmadharmi abhāvas tasmād idaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya niryāsyati sacet subhūte ārūpyadhātus tathatā avitathatā ananyatathatā aviparītaṃ bhūtaṃ tattvaṃ yathāvan nityo dhruvaḥ śāśvato 'vipariṇāmadharmī bhāvo bhaviṣyan
nābhāvo naivedaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya nirayāsyat yasmāt tarhi subhūte ārūpyadhātuḥ kalpito viṭhapitaḥ sandarśito 'yathāvat sarvam anityam adhruvam aśāśvataṃ vipariṇāmadharmi abhāvas tasmād idaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya niryāsyati sacet subhūte rūpaṃ tathatā avitathatā ananyatathatā aviparītaṃ bhūtaṃ tattvaṃ yathāvan nityo dhruvaḥ śāśvato 'vipariṇāmadharmī bhāvo bhaviṣyan nābhāvo naivedaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya nirayāsyat yasmāt tarhi subhūte rūpaṃ kalpitaṃ viṭhapitaṃ sandarśitam ayathāvat sarvam anityam adhruvam aśāśvataṃ vipariṇāmadharmi abhāvas tasmād idaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya niryāsyati evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ sacet subhūte vijñānaṃ tathatā avitathatā ananyatathatā aviparītaṃ bhūtaṃ tattvaṃ yathāvan nityo dhruvaḥ śāśvato 'vipariṇāmadharmī bhāvo bhaviṣyan nābhāvo naivedaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya nirayāsyat yasmāt tarhi subhūte vijñānaṃ kalpitaṃ viṭhapitaṃ sandarśitam ayathāvat sarvam anityam adhruvam aśāśvataṃ vipariṇāmadharmi abhāvas tasmād idaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya niryāsyati sacet subhūte cakṣuḥ tathatā avitathatā ananyatathatā aviparītaṃ bhūtaṃ tattvaṃ yathāvan nityo dhruvaḥ śāśvato 'vipariṇāmadharmī bhāvo bhaviṣyan nābhāvo naivedaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya nirayāsyat yasmāt tarhi subhūte cakṣuḥ kalpitaṃ viṭhapitaṃ sandarśitam ayathāvat sarvam anityam adhruvam aśāśvataṃ vipariṇāmadharmi abhāvas tasmād idaṃ mahāyānaṃ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya niryāsyati evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ sacet subhūte manaḥ tathatā avitathat