Phạn tạng (Sanskrit Canon)pspduttu.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Bát-nhã Hai mươi lăm ngàn bài tụng, Bản Dutt (Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā)
Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 9 / 15 (50.000 ký tự/trang)
idyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate pratibimbasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate gandharvanagarasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate nirmitasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate (PSP1: 161) ity uṣmagatādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte bhūtakoṭyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva bodhisattvasya padārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte tathatāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva bodhisattvasya padārtho na vidyate nopalabhyate evam avitathatāyā ananyatathatāyā dharmatāyā dharmadhātor dharmasthititāyā dharmaniyāmatāyāḥ satyatāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva bodhisattvasya padārtho na vidyate nopalabhyate iti mūrdhagatādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya rūpasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya vijñānasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya cakṣuṣaḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya manasaḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya rūpasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya dharmasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya cakṣurvijñānasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvvijñānaṃ kāyavijñānam tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya manovijñānasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate iti kṣāntigatādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya adhyātmaśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya bahirdhāśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate yāvad vistareṇa tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya pāramitāsu smṛtyupasthāneṣu samyakprahāṇeṣu ṛddhipādeṣu indriyeṣu baleṣu bodhyaṅgeṣu mārgeṣu pratisaṃvitsu vaiśāradyeṣu abhijñāsu tathāgatabaleṣu buddhadharmeṣu skandheṣu dhātuṣu āyataneṣu pratītyasamutpādeṣu dhyānārūpyasamāpattyabhijñāsu carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate ity agradharmagatādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya rūpapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya vijñānapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya cakṣuḥpadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya manaḥpadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya rūpapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya dharmapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya cakṣurvijñānapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvvijñānaṃ kāyavijñānam tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya manovijñānapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate (PSP1: 162) tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya adhyātmaśūnyatāyāṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya sarvabodhipakṣadharmabalavaiśāradyāveṇikabuddhadharme carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte asaṃskṛtadhātau saṃskṛtadhtupadaṃ na vidyate nopalabhyate saṃskṛtadhātau asaṃskṛtadhātupadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate iti darśanamārgādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte anutpādapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte anirodhānabhisaṃskārāprādurbhāvānupalambhāsaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tat kasya hetoḥ rūpasya subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate vedanāyāḥ subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate saṃjñāyāḥ subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate saṃskārāṇāṃ subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate vijñānasya subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate tat kasya hetoḥ rūpasya subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate vedanāyāḥ subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate saṃjñāyāḥ subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate saṃskārāṇāṃ subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate vijñānasya subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate tat kasya hetoḥ rūpasya subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate vedanāyāḥ subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate saṃjñāyāḥ subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate saṃskārāṇāṃ subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate vijñānasya subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte vyastasamastānāṃ skandhānāṃ dhātūnām āyatanānāṃ pratītyasamutpādasya utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate yāvat skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādeṣu vyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ saptatriṃśadbodhipakṣadharmāpramāṇadhyānārūpyasamāpattyabhijñāpratisaṃviddaśabalavaiśāradyāveṇikabuddhadharmāṇām utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ yāvad vyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ yāvat saṃkleśavyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte rūpasyātyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate vedanāyā atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate saṃjñāyā atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate saṃskārāṇām atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate vijñānasyātyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate (PSP1: 163) tad yathāpi nāma subhūte vyastasamastānāṃ skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādānām atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte smṛtyupasthānānām atyantaviśuddhatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate evaṃ samyakprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgabalavaiśāradyapratisaṃvidāveṇikabuddhadharmāṇām atyantaviśuddhatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte ātmasattvajīvapoṣapuruṣapudgalamanujamānavakārakavedakajānakapaśyakānāṃ viśuddhau padaṃ na vidyate nopalabhyate ātmasattvajīvapoṣapuruṣapudgalamanujamānavakārakavedakajānakapaśyakāsattvām upādāya evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate iti bhāvanāmārgādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte ādityasyodāgacchataḥ prabhāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate iti pratipakṣādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte kalpodvāhe vartamāne sarvasaṃskāre padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate iti vipakṣaprahāṇādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya śīle dauḥśīlyapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya samādhau vikṣepapadaṃ na vidyate nopalabhyate tathāgataprajñāyāṃ dauṣprajñapadaṃ na vidyate nopalabhyate tathāgatavimuktāv avimuktipadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya vimuktijñānadarśanapadaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate iti pratipakṣavipakṣavikalpaprahāṇādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte sūryācandramasoḥ prabhāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate iti prajñākaruṇādhāraḥ (PSP1: 164) tad yathāpi nāma subhūte śrāvakapratyekabuddhagrahanakṣatramaṇiratnajyotiṣāṃ prabhāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate ity asādhāraṇaguṇādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte cāturmahārājakāyikānāṃ devānāṃ trayastriṃśānāṃ devānāṃ yāmānāṃ devānāṃ tuṣitānāṃ devānāṃ nirmāṇaratayānāṃ devānāṃ paranirmitavaśavartināṃ devānāṃ brahmapārṣadyānāṃ devānāṃ brahmapurohitānāṃ devānāṃ mahābrahmāṇāṃ devānāṃ yāvad akaniṣṭhānāṃ devānāṃ prabhāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate iti parārthānukramādhāraḥ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya prabhāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate tat kasya hetoḥ tathā hi subhūte yayā bodhyā bodhisattvapadārthaḥ yaś ca bodhisattvapadārthaḥ sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpino 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ sarvadharmāṇāṃ hi subhūte bodhisattvena mahāsattvena asaktatāyām asadbhūtatāyāṃ śikṣitavyam akalpanatām akalpanatāṃ copādāya sarvadharmāś ca subhte bodhisattvena mahāsattvenāvaboddhavyāḥ ity anābhāse pravṛttajñānādhāraḥ ity uktaḥ pratipattyādhāraḥ subhūtir āha katame bhagavan sarvadharmāḥ kathaṃ bhagavan bodhisattvena mahāsattvena sarvadharmāṇām asadbhūtatāyāṃ śikṣitavyam kathaṃ bhagavan bodhisattvena mahāsattvena sarvadharmā avaboddhavyāḥ bhagavān āha sarvadharmā ucyante kuśalāś cākuśalāś ca vyākṛtāś cāvyākṛtāś ca laukikāś ca lokottarāś ca sāsravāś cānāsravāś ca saṃskṛtāś cāsaṃskṛtāś ca sādhāraṇāś cāsādhāraṇāś ca ima ucyante subhūte sarvadharmā yatra bodhisattvena mahāsattvenāsadbhūtatāyāṃ (PSP1: 165) śikṣitavyam ime subhūte bodhisattvena mahāsattvena sarvadharmā avaboddhavyāḥ ity ālambanasvarūpam subhūtir āha katame bhagavan kuśalā lokikā dharmāḥ bhagavān āha kuśalā laukikā dharmā ucyante, mātreyatā ptreyatā śrāmaṇyatā brahmaṇyatā kule jyeṣṭhāpacāyitā dānamayaṃ puṇyakriyāvastu śīlamayaṃ puṇyakriyāvastu bhāvanāmayaṃ puṇyakriyāvastu vaiyāvṛtyasahagatam upāyakauśalam daśakuśalāḥ karmapathāḥ laukikā navasaṃjñā ādhmātakasaṃjñā vipaṭumakasaṃjñā vipūyakasaṃjñā vilohitakasaṃjñā vinīlakasaṃjñā vikhāditakasaṃjñā vikṣiptakasaṃjñāsthisaṃjñā vidagdhakasaṃjñā laukikāni catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ laukikyaḥ pañcābhijñāḥ laukikyo daśānusmṛtayaḥ yad uta buddhānusmṛtiḥ dharmānusmṛtiḥ saṃghānusmṛtiḥ śīlānusmṛtiḥ tyāgānusmṛtir devatānusmṛtir ānāpānānusmṛtir maraṇānusmṛtir udvegānusmṛtiḥ kāyagatānusmṛtiḥ ima ucyante kuśalā laukikā dharmāḥ subhūtir āha katame bhagavan laukikā akuśalā dharmāḥ bhagavān āha prāṇātipāto 'dattādānaṃ kāmamithyācāro mṛṣāvādaḥ paiśunyaṃ pāruṣyaṃ sambhinnapralāpo 'bhidhyā vyāpādo mithyādarśanaṃ daśa akuśalakarmapathāḥ krodhopanāhau mrakṣaḥ pradāśo vihiṃsā īrṣyā mātsaryaṃ māno mithyāmānaḥ ima ucyante laukikā akuśalā dharmāḥ (PSP1: 166) subhūtir āha katame bhagavan avyākṛtā dharmāḥ bhagavān āha avyākṛtaṃ kāyakarma avyākṛtaṃ vākkarma avyākṛtaṃ manaḥkarma avyākṛtāni catvāri mahābhūāni avyākṛtāni pañcendriyāni avyākṛtāni ṣaḍāyatanāni avyākṛtāny arūpyāṇi skandhadhātvāyatanāni avyākṛtāḥ viākāḥ sarva ima ucyante avyākṛtā dharmāḥ subhūtir āha katame bhagavan laukikāḥ kuśalā dharmāḥ bhagavān āha pañca skandhā dvādaśāyatanāni aṣṭādaśa dhātavo daśa kuśalāḥ karmapathāś catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ pañcābhijñāḥ ye cānye laukikā dharmāḥ ima ucyante laukikāḥ kuśaladharmāḥ subhūtir āha katame bhagavan lokottarāḥ kuśalā dharmāḥ bhagavān āha catvāri smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi pañcabalāni saptabodhyaṅgāni āryāṣṭhāṅgo mārgaḥ śūnyatāvimokṣamukham animittavimokṣamukham apraṇihitavimokṣamukhaṃ anājñātam ājñāsyāmīndriyam ājñendriyam ājñātāvīndriyam savitarkaḥ savicāraḥ samādhiḥ avitarko 'vicāraḥ samādhiḥ vidyā vimuktiḥ smṛtiḥ samprajanyaṃ yoniśo manaskāraḥ aṣṭau vimokṣāḥ katame aṣṭau rūpī rūpāṇi paśyati ayaṃ prathamo vimokṣaḥ adhyātmam arūpasaṃjñī bahirdhārūpāṇi paśyati ayaṃ dvitīyo vimokṣaḥ śūnyatāyām adhimukto bhavati ayaṃ tṛtīyo vimokṣaḥ sarvaśo rūpasaṃjñānāṃ samatikramātu pratighasaṃjñānām astaṅgamāt nānātvasaṃjñānām amanasikārād anantam ākāśam ity ākāśānantyāyatanam upasaṃpadya viharati ayaṃ caturtho vimokṣaḥ sarvaśa ākāśānantyāyatanasamatikramād anantaṃ vijñānam iti vijñānānantyāyatanam upasaṃpadya viharati ayaṃ pañcamo vimokṣaḥ sarvaśo vijñānānantyāyatanasamatikramāt nāsti kiñcid ity ākiñcanyāyatanam upasaṃpadya viharati ayaṃ ṣaṣṭho vimoṣaḥ sarvaśa ākiñcanyāyatanasamatikramāt naiva (PSP1: 167) saṃjñānāsaṃjñāyatanam upasaṃpadya viharati ayaṃ saptamo vimokṣaḥ sarvaśo naiva saṃjñānāsaṃjñāyatanasamatikramāt saṃjñāvedayitanirodham upasaṃpadya viharati ayam aṣṭamo vimokṣaḥ ima aṣṭau vimokṣāḥ navānupūrvavihārasamāpattayaḥ catvāri dhyānāni viviktaṃ kāmair viviktaṃ pāpakair akuśalair dharmaiḥ savitarkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānam upasaṃpadya viharati vitarkavicārāṇāṃ vyupaśamād adhyātmaṃ samprasādāc cetasa ekotībhāvād avitarkam avicāraṃ samādhijaṃ prītisukhaṃ dvitīyaṃ dhyānam upasaṃpadya viharati prīter virāgād upekṣakaś ca viharati smṛtimān saṃprajānan sukhañ ca kāyena pratisaṃvedayati yat tad āryā ācakṣate upekṣakaḥ smṛtimāṃś ca sukhavihārīti tṛtīyaṃ dhyānam upasaṃpadya viharati sukhasya ca prahāṇād duḥkhasya ca prahāṇāt pūrvam eva saumanasyadaurmanasyayor astaṅgamād aduḥkhāsukham upekṣāsmṛtipariśuddhaṃ caturthaṃ dhyānam upasaṃpadya viharati sa sarvaśo rūpasaṃjñānāṃ samatikramāt pratighasaṃjñānām astaṅgamāt nānātvasaṃjñānām amanasikārād anantam ākāśam iti ākāśānantyāyatanam upasaṃpadya viharati sa sarvaśa ākāśānantyāyatanasamatikramād anantaṃ vijñānam iti vijñānānantyāyatanam upasaṃpadya viharati sa sarvaśo vijñānānantyāyatanasamatikramān nāsti kiñcid ity ākiñcanyāyatanam upasaṃpadya viharati sa sarvaśa ākiñcanyāyatanasamatikramān naiva saṃjñānāsaṃjñāyatanam upasaṃpadya viharati sa sarvaśo naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamatikramāt saṃjñāvedayitanirodham upasaṃpadya viharati etā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā daśabalāni catvāri vaiśāradyāni (PSP1: 168) catasraḥ pratisaṃvidaḥ aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ ima ucyante lokottarāḥ kuśaladharmāḥ subhūtir āha katame bhagavan sāsravā dharmāḥ bhagavān āha pañcaskandhā dvādaśāyatanāni aṣṭādaśa dhātavaś catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ ima ucyante sāsravā dharmāḥ subhūtir āha katame bhagavan anāsravā dharmāḥ bhagavān āha catvāri smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi pañcabalāni sapta bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgamārgaḥ daśaḥtathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido yāvad aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ ima ucyante anāsravā dharmāḥ subhūtir āha katame bhagavan saṃskṛtā dharmāḥ bhagavān āha kāmadhātū rūpadhātur ārūpyadhātur ye 'py anye kecit traidhātukaparyāpannā dharmāḥ saptatriṃśad bodhipakṣādayo dharmāḥ ima ucyante saṃskṛtā dharmāḥ subhūtir āha katame bhagavann asaṃskṛtā dharmāḥ bhagavān āha yeṣāṃ dharmāṇān notpādo na nirodho nānyathātvaṃ prajñāyate rāgakṣayo doṣakṣayo mohakṣayaś ca tathatā avitathatā ananyatathatā dharmatā dharmadhātur dharmasthititā dharmaniyāmatā bhūtakoṭiḥ ima ucyante asaṃskṛtā dharmāḥ subhūtir āha katame bhagavan sādhāraṇā dharmāḥ bhagavān āha catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ pañcābhijñāḥ ima ucyante sādhāraṇā dharmāḥ subhūtir āha katame bhagavann asādhāraṇā dharmāḥ bhagavān āha saptatriṃśad bodhipakṣadharmā daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ trīṇi vimokṣamukhāni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ ima ucyante asādhāraṇā dharmāḥ (PSP1: 169) tatra bodhisattvena mahāsattvena svalakṣaṇaśūnyeṣu dharmeṣu na saktiḥ kāryā advayayogena ca sarvadharmā avaboddhavyāḥ avakalpanatām anavakalpanatāṃ copādāya ity uktaṃ pratipattyālambanam subhūtir āha yad ucyate bhagavan bodhisattvo mahāsattva iti kena kāraṇena bhagavan bodhisattvo mahāsattva ity ucyate bhagavān āha iha subhūte mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ kārayiṣyati tena kāraṇena subhūte bodhisattvo mahāsattva ity ucyate subhūtir āha katamo bhagavan mahāsattvarāśir mahāsattvanikāyaḥ yasya bodhisattvo mahāsattvo 'gratāṃ kārayiṣyati bhagavān āha mahāsattvarāśir mahāsattvanikāya iti subhūte ucyate yad uta gotrabhūmir aṣṭamakabhūmiḥ srotaāpannaḥ sakṛdāgāmī anāgāmī arhat pratyekabuddhaḥ prathamacittotpādam upādāya yāvad avinivartanīya iti ayaṃ mahān sattvarāśiḥ mahāsattvanikāyaḥ asya bodhisattvo mahāsattvo 'gratāṃ kārayiṣyati atra subhūte bodhisattvena mahāsattvena vajropamaṃ cittam utpādya mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāḥ kārayitavyāḥ subhūtir āha katamo bhagavan vajropamaś cittotpādaḥ bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattva evaṃ cittam utpādayati aparimite mayā saṃsāre sannāhaṃ sannahya sarvasattvāparityāginā bhavitavyam sarvasattvānām antike mayā samacittatā utpādayitavyā sarvasattvā mayā tribhir yānaiḥ parinirvāpayitavyāḥ (PSP1: 170) sarvasattvān api mayā parinirvāpya na kaścit sattvaḥ parinirvāpito bhavati tat kasya hetoḥ anutpādo mayā sarvadharmāṇām avaboddhavyaḥ avyavakīrṇena mayā sarvākārajñatācittena ṣāṭsu pāramitāsu caritavyam sarvatrānugatāyāṃ sarvadharmaprativedhapariniṣpattyāṃ mayā śikṣitavyam ekatayābhinirhāro mayā sarvadharmāṇāṃ pratiboddhavyaḥ yāvat pāramitābhinirhāraprativedhāya mayā sarvadharmāṇāṃ śikṣitavyam saptatriṃśad bodhipakṣadharmābhinirhāraprativedhāya mayā sarvadharmāṇāṃ śikṣitavyam apramāṇadhyānārūpyābhijñājñānābhinirhāraprativedhāya mayā sarvadharmāṇāṃ śikṣitavyam daśabalavaiśāradyāveṇikabuddhadharmābhinirhāraprativedhāya mayā sarvadharmāṇāṃ śikṣitavyam ayaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya vajropamaś cittotpādaḥ yatra pratiṣṭhito bodhisattvo mahāsattvo mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ kārayiṣyati tac cānupalambhayogena punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattva evaṃ cittam utpādayati yāvantaḥ sattvā nairayikā vā tairyagyonikā vā yamalaukikā vā duḥkhāṃ vedanāṃ vedayanti tāṃ duḥkhāṃ vedanāṃ vedayeyaṃ tatra bodhisattvena mahāsattvena evaṃ cittam utpādayitavyam ekaikasyāpy ahaṃ sattvasyārthāya kalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi nairayikaṃ vā tairyagyonikaṃ vā yamalaukikaṃ vā duḥkham anubhaveyaṃ yāvan na te sattvā nirūpadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvṛtā bhaveyur iti etenopāyena sarvasattānāṃ kṛtaśas tan nairayikādikaṃ duḥkham anubhaveyaṃ yāvan na te sattvā nirūpadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvṛtā bhaveyur iti paścād aham ātmanaḥ kṛtakuśalam avaropya kalpakoṭīniyutaśatasahasrair anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddheyaṃ ayaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya vajropamaś cittotpādaḥ yatra pratiṣṭhito bodhisattvo mahāsattvo mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ kārayiṣyati tac cānupalambhayogena punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattva evaṃ cittam utpādayati yāvantaḥ sattvā nairayikā vā tairyagyonikā vā yamalaukikā vā duḥkhāṃ vedanāṃ vedayanti tāṃ duḥkhāṃ vedanāṃ vedayeyaṃ tatra bodhisattvena mahāsattvena evaṃ cittam utpādayitavyam ekaikasyāpy ahaṃ sattvasyārthāya kalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi nairayikaṃ vā tairyagyonikaṃ vā yamalaukikaṃ vā duḥkham anubhaveyaṃ yāvan na te sattvā nirūpadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvṛtā bhaveyur iti punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena udāracittena bhavitavyaṃ yena cittena sarvasattvānām agratā kārayitavyā tatreyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyodāracittatā yat prathamacittotpādam upādāya na rāgacittam utpādayati na doṣacittam utpādayati na mohacittam utpādayati na vihiṃsācittam utpādayati na śrāvakacittam utpādayati na pratyekabuddhacittam utpādayati iyaṃ subhūte bodhisattvasya (PSP1: 171) mahāsattvasyodāracittatā yayā sarvasattvānām agratāṃ kārayisyati tena ca cittena na manyate punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena akampyacittena bhavitavyam tatreyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyākampyacittatā yat sarvākārajñatāpratisaṃyuktam api manasikāran na manyate iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasyākampyacittatā punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena sarvasattvānām antike hitasukhacittena bhavitavyam tatreyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya hitasukhacittatā yā sarvasattvānāṃ paritrāṇanā yaḥ sarvasattvānām aparityāgaḥ tena ca na manyate iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya hitasukhacittatā evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran sarvasattvānām agratāṃ kārayiṣyati punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena dharmarāgeṇa bhavitavyam dharmas tena dharmārāgatāyogam anuyuktena bhavitavyam tatra katamo dharmo yad uta sarvadharmāṇām asambhedaḥ ayam ucyate dharmaḥ tatra katamo dharmaratir yā dharme 'bhiratir iyam ucyate dharmaratiḥ tatra katamā dharmārāmatā yā tasya dharmasya bhāvanā bahulīkaraṇatā iyam ucyate dharmārāmatā evaṃ hi subhūte bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caratā mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā kārayitavyā anupalambhayogena punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caratā adhyātmaśūnyatāyāṃ sthitvā bahirdhāśūnyatāyāṃ sthitvā adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ sthitvā yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ sthitvā mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā kārayitavyā anupalambhayogena punar aparaṃ subhūte bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caratā saptatriṃśadbodhipakṣeṣu dharmeṣu sthitvā baleṣu vaiśāradyeṣu pratisaṃvitsv aṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣu sthitvā mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā kārayitavyā anupalambhayogena punar aparaṃ subhūte bodhisattvena (PSP1: 172) mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caratā vajropamasamādhau sthitvā yāvad ākāśāsaṅgaimuktinirupalepasamādhau sthitvā mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ kārayitavyā anupalambhayogena eteṣu subhūte dharmeṣu sthitvā bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caratā mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā kārayitavyā tenocyate bodhisattvo mahāsattvaḥ iti sarvasattvāgratācittamahattvam atha khalv āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad avocat mamāpi bhagavan pratibhāti yenārthena bodhisattvo mahāsattva ity ucyate bhagavān āha pratibhātu te śāriputra yenārthena bodhisattvo mahāsattvaḥ śāriputra āha ātmadṛṣṭer bhagavan sattvadṛṣṭer jantujīvapoṣapuruṣapudgalamanujamānavakārakavedakajānakapaśyakadṛṣṭer ucchedadṛṣṭeḥ śāśvatadṛṣṭer astidṛṣṭer nāstidṛṣṭeḥ skandhadṛṣṭer dhātudṛṣṭer āyatanadṛṣṭeḥ pratītyasamutpādadṛṣṭer bodhipakṣadharmadṛṣṭer balavaiśāradyadṛṣṭer āveṇikabuddhadharmadṛṣṭeḥ sattvaparipācanadṛṣṭer buddhakṣetrapariśodhanadṛṣṭer bodhisattvadṛṣṭer buddhadṛṣṭer dharmacakrapravarttanadṛṣṭer iti āsāṃ sarvāsāṃ dṛṣṭīnāṃ prahāṇāya dharma deśayati anupalambhayogena tenārthena bodhisattvo mahāsattva ity ucyate subhūtir āha kena kāraṇenāyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya rūpadṛṣṭir bhavati vedanādṛṣṭir bhavati saṃjñādṛṣṭir bhavati saṃskāradṛṣṭir bhavati vijñānadṛṣṭir bhavati śāriputra āha ihāyuṣman subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran anupāyakuśalo bhavati sa rūpam upalabhya dṛṣṭim utpādayati upalambhayogena evaṃ vistareṇa vyastasamastaskandhadhātvāyatanapratītyasamutpādaṃ yāvaj jarāmaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsām upalabhya dṛṣṭim utpādayati upalambhayogena evaṃ smṛtyupasthānaprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgapāramitā'bhijñā'kṣarāpramāṇadhyānārūpyasamāpattīr upalabhya dṛṣṭim utpādayati upalambhayogena evaṃ daśabalavaiśāradyapratisaṃvidaṣṭādaśāveṇikabuddhadharmān upalabhya dṛṣṭim utpādayati upalambhayogena iti prahāṇamahattvam atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat mamāpi bhagavan pratibhāti yenārthena bodhisattvo mahāsattva ity ucyate bhagavān āha pratibhātu te subhūte subhūtir āha yad api bhagavan bodhicittam asamasamacittam asādhāraṇacittaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ (PSP1: 173) tatrāpi citte 'saktaḥ tat kasya hetoḥ tathā hi tat sarvajñatācittam anāsravam aparyāpannaṃ traidhātuke tatrāpi citte 'saktas tena bodhisattvo mahāsattva iti saṃkhyāṃ gacchati śāriputra āha katamad āyuṣman subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya asamasamacittam asādhāraṇacittaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ subhūtir āha ihāyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prathamacittotpādam upādāya na kasyacid dharmasya utpādaṃ vā nirodhaṃ vā samanupaśyati na hāniṃ na vṛddhiṃ nāgatiṃ na gatim na saṃkleśaṃ na vyavadānaṃ yatra cāyuṣman śāriputra na saṃkleśo na vyavadānaṃ na gatir nāgatir na hānir na vṛddhir notpādo na nirodhaḥ tac ca na śrāvakacittaṃ na pratyekabuddhacittam idaṃ śāriutra bodhisattvasya mahāsattvasya asamasamacittam asādhāraṇacittaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ śāriputra āha yadāyuṣman subhūtir evam āha tatrāpi śrāvakapratyekabuddhacitte 'sakta iti nanv āyuṣman subhūte rūpam apy asaktaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya vedanāpy asaktā saṃjñāpy asaktā saṃskārā apy asaktā vijñānam apy asaktam subhūtir āha evam etad āyuṣman śāriputra rūpam apy asaktaṃ vedanāpy asaktā saṃjñāpy asaktā saṃskārā apy asaktā vijñānam apy asaktaṃ yāvad vyastasamastāḥ skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādā yāvaj jarāmaraṇam apy asaktam evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattayo 'py asaktāḥ yāvat saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā balāni vaiśāradyāni pratisaṃvidaḥ āveṇikeṣu buddhadharmeṣu āveṇikā buddhadharmā apy asaktāḥ śāriputra āha yady apy āyuṣmān subhūtir idam āha yad api tat sarvajñatācittam anāsravam aparyāpanna iti nanv āyuṣman subhūte bālapṛthagjanānām (PSP1: 174) api cittam anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya nanu sarvaśrāvakapratyekabuddhasamyaksaṃbuddhānām api cittam anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya subhūtir āha evam etad āyuṣman śāriputra śāriutra āha rūpam api subhūte anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya vedanāpi subhūte anāsravāparyāpannā prakṛtiśūnyatām upādāya saṃjñāpi subhūte anāsravāparyāpannā prakṛtiśūnyatām upādāya saṃskārā api subhūte anāsravā aparyāpannāḥ prakṛtiśūnyatām upādāya vijñānam apy āyuṣman subhūte anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya nanv āyuṣman subhūte saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ trīṇi vimokṣamukhāni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā anāsravā aparyāpannāḥ prakṛtiśūnyatām upādāya subhūtir āha evam etad āyuṣman śāriputra yathā vadasi bālapṛthagjanānām api cittam anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya yāvat sarvaśrāvakapratyekabuddhasamyaksaṃbuddhānām api cittam anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya yāvat saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ trīṇi vimokṣamukhāni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā anāsravā aparyāpannāḥ prakṛtiśūnyatām upādāya śāriputra āha yad api tad āyuṣmān subhūtir evam āha acittatvāt tatrāpi citte asakta iti nanv āyuṣman subhūte arūpe 'pi rūpam asaktam avedanāyām api vedanāsaktā asaṃjñāyām api saṃjñāsaktā asaṃskāreṣv api saṃskārā asaktā avijñāne 'pi vijñānam asaktam subhūtir āha evam etad āyuṣman śāriputra śāriputra āha nanv āyuṣman subhūte asmṛtyupasthāneṣv api smṛtyupasthānāny asaktāni evam asamyakprahāṇeṣv api asamyakprahāṇāny asaktāny arddhipādeṣv api ṛddhipādā asaktā aindriyāṇeṣv api indriyāṇy asaktāniy abalāneṣv api balāny asaktāni abodhyaṅgāneṣv api bodhyaṅgāny asaktāny amārgeṣv api mārgā asaktā avaiśāradyeṣv api vaiśāradyāny asaktāny apratisaṃvitsv api pratisaṃvido 'saktā apāramitāsv api pāramitā asaktā atathāgatabalāneṣv api tathāgatabalāny asaktāny anāveṇikabuddhadharmeṣv api āveṇikā buddhadharmā asaktāḥ subhūtir āha evam etad āyuṣman śāriptra yathā vadasi rūpe 'py āyuṣman rūpam asaktaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ vijñāne 'pi vijñānam asaktam evaṃ vyastasamastā api skandhadhātava āyatanāni satyāni pratītyasamutpādā 'pramāṇadhyānārūpyasamāpattayaḥ pāramitā abhijñā bodhipakṣā dharmā balāni vaiśāradyāni pratisaṃvidaḥ āveṇikeṣu buddhadharmeṣu āveṇikā buddhadharmā asaktāḥ evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caraṃs tenāpi bodhicittena asamasamacittena (PSP1: 175) sarvaśrāvakapratyekabuddhair asādhāraṇacittena na manyate nābhiniviśate sarvadharmān upalambhayogena ity adhigamamahattvam ity uktaḥ pratipattyuddeśaḥ pūrṇo maitrāyaṇīputra āha mamāpi bhagavan pratibhāti yenārthena bodhisattvo mahāsattvaḥ ity ucyate bhagavān āha ratibhātu te pūrṇa pūrṇa āha mahāsannāhasannaddhaḥ sa bhagavan sattvo mahāyānasaṃprasthitaḥ sa sattvo mahāyānasamāruḍhaḥ sa sattvas tena bhagavan bodhisattvo mahāsattva ity ucyate śāriputra āha kiyatā āyuṣman pūrṇa bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate pūrṇa āha ihāyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo na prādeśikānāṃ sattvānāṃ kṛtena bodhāya caran dānapāramitāyāṃ sthitvā dānaṃ dadāti api tu sarvasattvānāṃ kṛtena dānapāramitāyāṃ sthitvā dānaṃ dadāti evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ vīryapāramitāyāṃ dhyānapāramitāyāṃ na prādeśikānāṃ sattvānāṃ kṛtena bodhāya caran prajñāpāramitāyāṃ sthitvā prajñāpāramitāṃ bhāvayati api tu sarvasattvānāṃ kṛtena prajñāpāramitāṃ bhāvayati na sattvaparicchedena bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhaḥ sannahyate iyataḥ sattvān parinirvāpayiṣyāmi iyataḥ sattvān na parinirvāpayiṣyāmīti iyataḥ sattvān bodhāya pratiṣṭhāpayiṣyāmi iyataḥ sattvān bodhāya na pratiṣṭhāpayiṣyāmīti api tu khalu punaḥ sarvasattvānāṃ kṛtena sannāhaḥ sannahyate evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca dānapāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca dānapāramitāyāṃ (PSP1: 176) niyojayiṣyāmīti evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca śīlapāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca śīlapāramitāyāṃ niyojayiṣyāmīti evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca kṣāntipāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca kṣāntipāramitāyāṃ niyojayiṣyāmīti evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca dhyānapāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca dhyānapāramitāyāṃ niyojayiṣyāmīti evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca prajñāpāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca prajñāpāramitāyāṃ niyojayiṣyāmīti evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattīḥ ātmanā ca bhāvayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca tāsu pratiṣṭhāpayiṣyāmīti yāvat saptatriṃśad bodhipakṣeṣu dharmeṣu daśabalavaiśāradyāṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣv ātmanā ca sthāsyāmi sarvasattvāṃś ca teṣu pratiṣṭhāpayiṣyāmīti iyatāyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate iti pratipattisvarūpam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā dānasya sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā 'nuttarāyai samyaksaṃbodhaye niryātanā ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato dānaṃ dadato dānapāramitāsannāhaḥ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā śrāvakapratyekabuddhamanasikārāṇāṃ parivarjanatā ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato śīlapāramitāsannāhaḥ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā teṣāṃ kṣamaṇā rocanā vyupaparīkṣaṇā ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato kṣāntipāramitāsannāhaḥ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā vīryasraṃsanatā tat kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato vīryapāramitāsannāhaḥ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ yac cittasyaikāgratā sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ śrāvakapratyekabuddhacittam anavakāśaṃ dānatā tat kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati ayaṃ dānaṃ dadataḥ dhyānapāramitāsannāhaḥ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ (PSP1: 177) yā māyākṛtasaṃjñopasthitā ca naiva dāyakam upalabhate na pratigrāhakaṃ na deyam ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato prajñāpāramitāsannāhaḥ yad āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena tāḥ ṣaṭ pāramitā na nimittīkaroti nopalabhate evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran mahāsannāhasannaddho bhavati iti dānapāramitsannāhaṣaṭkaṃ prathamam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ dānaṃ dadāti sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati anupalambhayogena iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato dānapāramitā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā śrāvakapratyekabuddhabhūmyaspṛhaṇatā prāg eva pṛthagjanabhūmer iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ śīlapāramitā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā teṣāṃ kṣamaṇā rocanā vyupaparīkṣaṇā iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ kṣāntipāramitā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā vīryasraṃsanatānavalīnatā tat kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato vīryapāramitā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato yac śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktānāṃ cittotpādānām anavakāśadānaṃ tasya kṛtaśaḥ kuśalamūlasya cittasyaikāgratā sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ śrāvakapratyekabuddhacittam anavakāśaṃ dānatā tat kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato dhyānapāramitā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā māyākṛtasaṃjñā pratyupashtitā bhavati tac ca śīlaṃ na manyate nopalabhate iyam āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ śīlapāramitāyāñ carataḥ prajñāpāramitā evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ śīlapāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti tena mahāsannāhasannaddha iti saṃkhyāṃ gacchati iti śīlapāramitāsannāhaṣaṭkaṃ dvitīyam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye (PSP1: 178) pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitāyāṃ carato dānapāramitā evaṃ kṣāntipāramitāyāṃ carataḥ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran sarvabuddhadharmasamudānayanatāyai sarvasattvaparipākāya ca prayujyate prajñayā sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti tena mahāsannāhasannaddha iti saṃkhyāṃ gacchati iti kṣāntipāramitāsannāhaṣaṭkaṃ tṛtīyam punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo vīryapāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitāyāṃ carato dānapāramitā evaṃ vīryapāramitāyāṃ carataḥ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo vīryapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ bhāvayan sarvadharmeṣu māyākṛtasaṃjñām upasthāpayati sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ vīryapāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti tena mahāsannāhasannaddha iti saṃkhyāṃ gacchati iti vīryapāramitāsannāhaṣaṭkaṃ caturtham punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo dhyānapāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitāyāṃ carato dānapāramitā evaṃ dhyānapāramitāyāṃ carataḥ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo dhyānapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ bhāvayan sarvadharmeṣu māyākṛtasaṃjñām upasthāpayati sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ dhyānapāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti tena mahāsannāhasannaddha iti saṃkhyāṃ gacchati iti dhyānapāramitāsannāhaṣaṭkaṃ pañcamam punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caraṃs trimaṇḍalapariśuddhaṃ dānaṃ dadāti sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato dānapāramitā evaṃ prajñāpāramitāyāṃ carataḥ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā (PSP1: 179) punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ bhāvayati tasya sarvapāramitāsu sarvadharmeṣu ca māyāsvapnapratibhāsapratiśrutkapratibimbanirmāṇasaṃjñā pratyupasthitā bhavati sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsttvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ paripūrayati yad āyuṣman śāriputra bodhisattvo prajñāpāramitāyāṃ caran mahāsannāhasannaddho bhavati evaṃ ca punar āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ ekaikasyāṃ pāramitāyāṃ sthitvā ṣaṭpāramitāḥ paripūrayati iti prajñāpāramitāsannāhaṣaṭkaṃ ṣaṣṭham punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo dhyānāni ca samāpadyate naiva dhyānāny āsvādayati na ca taiḥ saṃhriyate na ca teṣāṃ vaśenopapadyate evam apramāṇāni cārūpyasamāpattīś ca samāpadyate na ca tā āsvādayati na ca tābhiḥ saṃhriyate na ca tāsāṃ vaśenopapadyate iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyopāyakauśalyagatā prajñāpāramitā veditavyā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo dhyānārūpyasamāpattiṣu vivekadarśanena ca viharati śūnyatānimittāpraṇihitadarśanena ca viharati na ca bhūtakoṭiṃ sākṣātkaroti ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyasannāhaḥ evam āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhas tenocyate bodhisattvo mahāsattva iti evaṃ mahāsannāhasannaddhasyāyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya daśasu dikṣu buddhā bhagavanta udānam udānayati varṇam udīrayanti nāmadheyaṃ parikīrttyamānās tasya bodhisattvasya mahāsattvasya śabdam anuśrāvayanti ghoṣam udīrayanti amuṣmin lokadhātuprasare bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddha iti sattvāṃś ca paripācayati buddhakṣetraṃ ca pariśodhayati iti sannāhaṣaṭkopasaṃhāraḥ ity uktā sannāhapratipattiḥ (PSP1: 180) śāriputra āha kiyatāyuṣman pūrṇa bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasaṃpratisthito mahāyānasamārūḍho bhavati pūrṇa āha ihāyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo dānapāramitāyāṃ caran viviktaṃ kāmair viviktaṃ pāpakair akuśalair dharmaiḥ savitarkasavicāraṃ vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānam upasaṃpadya viharati evaṃ dvitīyaṃ tṛtīyaṃ caturthaṃ dhyānam evam ākāśānantyāyatanaṃ vijñānānantyāyatanam ākiñcanyāyatanaṃ naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanam upasampadya viharati imāni bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānārūpyāṇi yadā bodhisattvo mahāsattva etaiś ca dhyānair etaiś cārūpyair dānapāramitāyāṃ caran ākāśākāraliṅganimittaiḥ samāpadyamāno vyuttiṣṭhamānaś ca tāni ca kuśalamūlāni sarvasattvasādhāraṇāni kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitā evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ vīryapāramitāyāṃ dhyānapāramitāyāṃ vācyate punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caraṃś catvāri dhyānāni samāpadyate catasra ārūpyasamāpattīḥ samāpadyate yadā bodhisattvo mahāsattva etaiś ca dhyānair etābhiś cārūpyasamāpattibhir viharati sa etā dhyānārūpyasamāpattīḥ samāpadyamāno vyuttiṣṭhamānaś cākāśākāraliṅganimittāni manasikaroti prajñāpāramitāyāṃ caraṃs tāni ca kuśalamūlāni anyāni ca sarvākārajñatāpratisaṃyuktamanasikāraiḥ sarvasattvasādhāraṇāni kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ ṣaṭpāramitāsu caran mahāsannāhasannaddhaḥ sattvāṃś ca paripācayati buddhakṣetraṃ pariśodhayati iti dhyānārūpyasamāpattivyusthānaprasthānam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo yat sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ kāram utpādya kleśānāṃ dhvaṃsanāya sarvasattvānāṃ dharmaṃ deśayiṣyāmīti cittam utpādayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitā yad bodhisattvo mahāsattvas tair eva sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ prathamaṃ dhyānam ākrāmati deśayati tatra ca prathamadhyāne pratiṣṭhate na cānyeṣāṃ cittotpādānām avakāśaṃ dadāti (PSP1: 181) śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktānām iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya aparāmṛṣṭā śīlapāramitā yad bodhisattvasya mahāsattvasya sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair dhyānārūpyair viharata evaṃ bhavati sarvasattvānāṃ kleśakṣayāya dharmaṃ deśayiṣyāmīti yāvat teṣāṃ namasikārāṇāṃ kṣamaṇā rocanā vyupaparīkṣaṇā avabodha upanidhyāpanam iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitā punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ sarvakuśalamūlāni sarvasattvasādhāraṇāni kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati vīryaṃ ca na sraṃsayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitā yad bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair dhyānārūpyasamāpattīś ca samāpadyate na copalabhate iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitā yad bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ prathamadyānāṅgāni dvitīyāni tṛtīyāni caturthāni dhyānāṅgāni anityākāreṇa duḥkhākāreṇa anātmākāreṇa śāntākāreṇa śūnyākāreṇa animittākāreṇa apraṇihitākāreṇa pratyavekṣate na copalabhate iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā idam āyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam iti ṣaṭpāramitāprasthānam punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yat sarvākāraṃ saptatriṃśad bodhipakṣān dharmān bhāvayati sarvākāraṃ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhasamādhiṃ bhāvayati sarvākāraṃ balāni vaiśāradyāni aṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān bhāvayati idam āyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam ity āryamārgaprasthānam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo maitrīsahagatena cittena vipulena mahodgatenādvayenāpramāṇenāvaireṇāsapatnenānāvaraṇenāvyāvādhena sarvatrānugatena subhāṣitena dharmadhātuparame loke ākāśadhātuparyavasāne sarvāvantaṃ lokam ekāṃ diśaṃ sphuritvopasampadya viharati yāvad daśadiśaḥ sphuritvopasampadya viharati evaṃ karuṇāsahagatena (PSP1: 182) muditāsahagatena upekṣāsahagatena cittena vipulena mahodgatenādvayenāpramāṇenāvaireṇāsapatnenānāvaraṇenāvyāvādhena sarvatrānugatena subhāṣitena dharmadhātuparame loke ākāśadhātuparyavasāne sarvāvantaṃ lokam ekāṃ diśaṃ sphuritvopasampadya viharati yāvad daśadiśaḥ sphuritvopasampadya viharati imāny ucyante bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇāni punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo maitrīsamādhiṃ samāpadyate mayā sarvasattvās trātavyā iti nirnāmayati karuṇāṃ ca samādhiṃ samāpadyate klīvakāruṇyatāñ ca sattveṣu nirṇāmayati muditāṃ ca samādhiṃ samāpadyate aham eva modayiṣyāmīti sattveṣu nirṇāmayati upekṣāṃ ca samādhiṃ samāpadyate āsravakṣayaṃ ca sattveṣu nirṇāmayati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato dānapāramitā yadā bodhisattvo mahāsattvo dhyānāpramāṇākāraliṅganimittāni samāpadyate cyuttiṣṭhate ca na ca śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayaty anyatra sarvākārajñatāyāḥ iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā śīlapāramitā yadā bodhisattvo mahāsattvas tābhir dhyānāpramāṇārūpyasamāpattibhir avyavakīrṇo viharati ābhyāṃ dvābhyāṃ śrāvakabhūmaye vā pratyekabuddhabhūmaye vā na spṛhayate sarvākārajñataivāsya kṣamate rocate ceyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā kṣāntipāramitā yadā bodhisattvo mahāsattvo sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiḥ cittotpādair anikṣiptadhuro viharati akuśaladharmaprahāṇāya kuśaladharmopasampade iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā vīryapāramitā yadā bodhisattvo mahāsattva etāni ca dhyānāny etāś cāpramāṇārūpyasamāpattīś ca samāpadyate na ca dhyānāpramāṇārūpyasamāpattivaśenopapadyate na ca tā āsvādāyati na ca tābhiḥ saṃhriyate iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā dhyānapāramitā yadā bodhisattvo mahāsattvo sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārais tā dhyānāpramāṇārūpyasamāpattīḥ samāpadyate ca vyuttiṣṭhate ca tāś cānityākāreṇa duḥkhākāreṇa anātmākāreṇa śāntākāreṇa śūnyākāreṇa animittākāreṇa apraṇihi