Phạn tạng (Sanskrit Canon)pspduttu.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Bát-nhã Hai mươi lăm ngàn bài tụng, Bản Dutt (Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā)
Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 10 / 15 (50.000 ký tự/trang)
tākāreṇa pratyavekṣate na ca śrāvakanyāmaṃ vā pratyekabuddhanyāmaṃ vābhikrāmati iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā prajñāpāramitā idam āyuṣman bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam ity apramāṇaprasthānam (PSP1: 183) punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yad adhyātmaśūnyatāyāṃ jñānaṃ na copalambhayogena yad bahirdhāśūnyatāyāṃ jñānaṃ na copalambhayogena yad adhyātamabahirdhāśūnyatāyāṃ jñānaṃ na copalambhayogena yad śūnyatāyāṃ jñānaṃ na copalambhayogena idaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yat sarvadharmeṣu na śikṣiṣyate cittaṃ samāhitaṃ taj jñānam idam api bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yad asya na nityam iti jñānaṃ pravartate nānityam iti na duḥkham iti nāduḥkham iti na sukham iti nāsukham iti nātmeti nānātmeti na śāntam iti nāśāntam iti na śūnyam iti nāśūnyam iti na nimittam iti nānimittam iti na praṇihitam iti nāpraṇihitam iti jñānaṃ pravartate idam api subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yad atīte 'dhvani jñānaṃ na pravartate anāgate 'dhvani jñānaṃ na pravartate pratyutpanne 'dhvani jñānaṃ na pravartate na cāsya triṣv adhvasu jñānaṃ pravartate tac cānupalambhayogena idam api śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam punar aparam āyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yan na kāmadhātau jñānaṃ pravartate na rūpadhātau jñānaṃ pravartate nārūpyadhātau jñānaṃ pravartate na cāsya kāmarūpārūpyadhātau jñānaṃ pravartate tac cānupalambhayogena idam api śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam yan na laukikeṣu lokottareṣu dharmeṣu jñānaṃ pravartate na sāsraveṣu dharmeṣu nānāsraveṣu dharmeṣu na saṃskṛteṣu nāsaṃskṛteṣu na cāsya laukikalokottarasāsravānāsravasaṃskṛtāsaṃskṛteṣu dharmeṣu jñānaṃ pravartate tac cānupalambhayogena idam āyuṣman śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam iti anupalambhayogena prasthānam śāriputra āha kiyatāyuṣman pūrṇa bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate pūrṇa āha ihāyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran dānapāramitām ārohati sa naiva dānapāramitām upalabhate na dāyakaṃ na pratigrāhakaṃ na dānam upalabhate anupalambhayogena evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo dānapāramitāsamārūḍha ity ucyate evaṃ śīlapāramitāsamārūḍhaḥ, kṣāntipāramitāsamārūḍhaḥ, (PSP1: 184) vīryapāramitāsamārūḍhaḥ, dhyānapāramitāsamārūḍhaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitām ārohati, sa naiva prajñāpāramitām upalabhate na bodhisattvaṃ na manasikāram upalabhate anupalambhayogena evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāsamārūḍha ity ucyate iti trimaṇḍalapariśuddhiprasthānam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo 'vyavakīrṇena sarvākārajñatācittotpādena saptatriṃśad bodhipakṣān dharmān bhāvayati bhāvanāvibhāvanārthena tac cānupalambhayogena evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate punar aparam śāriputra bodhisattvo mahāsattvo 'vyavakīrṇena sarvākārajñatācittotpādena śūnyatānimittāpraṇihitasamādhīn bhāvayati bhāvanāvibhāvanārthena tac cānupalambhayogena evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate punar aparam śāriputra bodhisattvo mahāsattvo 'vyavakīrṇena sarvākārajñatācittotpādena daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān bhāvayati bhāvanāvibhāvanārthena tac cānupalambhayogena evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattva evaṃ sañjānāti vyavahāramātram idaṃ yad uta bodhisattva iti sattvānupalabdhitām upādāya idam api nāmamātraṃ yad uta rūpaṃ rūpānupalabdhitām upādāya vedanā saṃjñā saṃskārāḥ nāmamātraṃ yad uta vijñānaṃ vijñānānupalabdhitām upādāya nāmamātraṃ yad uta cakṣuś cakṣuṣānupalabdhitām upādāya evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ nāmamātraṃ yad uta mano manasānupalabdhitām upādāya evaṃ vyastasamastāḥ skandhā dhātavaḥ āyatanāni pratītyasamutpādaḥ pāramitā abhijñāḥ smṛtyupasthānasamyakprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgavaiśāradyapratisaṃvidāveṇikā buddhadharmāḥ nāmamātraṃ yad uta buddhadharmā buddhadharmānupalabdhitām upādāya adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatānupalabdhitām upādāya tathatā dharmadhātuś ca dharmaniyāmatā ca bhūtakoṭiś ca bhūtakoṭyanupalabdhitām upādāya nāmamātraṃ yad uta bodhir buddhaś ca buddhānupalabdhitām upādāya evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate ity uddeśaprasthānam punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prathamacittotpādam upādāya yāvad (PSP1: 185) bodhir atrāntare bodhisattvo mahāsattvo 'bhijñāparipūrṇatvāt sattvāṃś ca paripācayati buddhakṣetreṇa ca buddhakṣetraṃ saṃkrāmati buddhakṣetre buddhakṣetre ca buddhān bhagavataḥ satkaroti gurūkaroti mānayati pūjayati yo yasya buddhasya aupayikapūjā satkāravidhis tebhyaś ca buddhebhyo bhagavadbhyo dharmaṃ śṛṇoti yad uta idam eva mahāyānaṃ sa tatra bodhisattvayāne abhiruhya buddhakṣetreṇa ca buddhakṣetraṃ saṃkrāmati buddhakṣetraṃ ca pariśodhayati sattvāṃś ca paripācayati na cāsya buddhakṣetrasaṃjñā pravartate na sattvasaṃjñā pravartate so 'dvayabhūmau sthitvā yādṛśenātmabhāvena sattvānāṃ śaknoy arthakaraṇāya tādṛśam ātmabhāvaṃ saṃcintya parigṛhṇāti sa na jātu tena mahāyānena virahito bhavati yāvat sarvākārajñatām anuprāpnoti iti abhijñāprasthānam sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartayati apravartanīyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhair devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāsureṇa lokena tasyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasya pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evaṃ dakṣiṇasyām diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evaṃ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evam uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evam uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evaṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evaṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evaṃ paścimottarasyām diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evam adhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evam ūrdhvadiśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam evaṃ hy āyusman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate iti sarvākārajñātāprasthānam ity ucyate prasthānapratipattiḥ atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat mahāsannāhasannaddho mahāsannāhasannaddha iti bhagavan bodhisattvo mahāsattva ity ucyate kiyatā bhagavan bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāyānaṃ sannahya yad uta dānapāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta śīlapāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta kṣāntipāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta vīryapāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta dhyānapāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta prajñāpāramitāsannāhaṃ sannahyate smṛtyupasthānasannāhaṃ sannahya samyakprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgasannāhaṃ (PSP1: 186) sannahya samāpattisannāhaṃ sannahya śūnyatāsannāhaṃ sannahya vaiśāradyasannāhaṃ sannahya pratisaṃvitsannāhaṃ sannahya aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmasannāhaṃ sannahya sarvākārajñatāsannāhaṃ sannahya buddhavigrahaṃ sannahya trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātum avabhāsena sphurati ca ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evaṃ tiryagyonito yamalokato vyutthāya te lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evaṃ pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evaṃ dakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evaṃ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evam uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evam uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evaṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evaṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evaṃ paścimottarasyām diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evam adhastād diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evam ūrdhvadiśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahato janakāyasya purato nirayaṃs tiryagyoniyamalokañ ca nirmimīte nirmāya teṣāṃ sattvānāṃ buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṃghaśabdam anuśrāvayati tatas tena buddhaśabdena dharmaśabdena saṃghaśabdena tebhyo nirayatiryagyoniyamalokebhyo vyutthāya devamanuṣyeṣūpapadyeran api tu subhūte tena māyākārāntevāsinā vā kaścit sattvo nirayatiryagyoniyamalokagatibhyo vyutthāpitaḥ subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena asaṃrūyeyeṣv aprameyeṣv apramāṇeṣu lokadhātuṣu sattvāṃs tribhyo 'pāyebhyaḥ parimocya na kaścit sattvaḥ parimocito bhavati tat kasya hetoḥ dharmas teṣāṃ subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍho mahāsannāhasannaddha ity ucyate iti karuṇāsambhāraḥ (PSP1: 187) punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvo dānapāramitāyāṃ sthitvā mahāsannāhasannaddhas trisāhasraṃ mahāsāhasraṃ lokadhātuṃ vaidūryamayaṃ nirmimīte vaidūryamayaṃ nirmāya cakravartivyūhaṃ nirmimīte cakravartivyūhaṃ nirmāya annārthikebhyo 'nnaṃ dadāti evaṃ yāvad vastrayānagandhamālyapuṣpadhūpavilepanacūrṇapariṣkāraṃ vāsaśayanāsanaprāvaraṇajīvitopakaraṇabhaiṣajyasuvarṇarūpyamaṇiratnapravālaśaṅkhaśilāmuktābharaṇāni yāvad anyatarānyataraṃ pariṣkāraṃ dadāti so 'nnam annārthikebhyo datvā yāvad anyatarānyataraṃ pariṣkāraṃ datvā teṣāṃ sattvānāṃ dharmaṃ deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te khalu punaḥ sattvās tāṃ dharmadeśanāṃ śrutvā na jātu tābhiḥ pāramitābhir virahitā bhavanti yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyante evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe sthitvā mahato janakāyasya purato mahāntaṃ janakāyam abhinirmimīte nirmāya annam annārthikebhyo dadyād anyatarānyataraṃ pariṣkāras tadarthikebhyo dadyāt tat kiṃ manyase subhūte api etena māyākāreṇa māyākārāntevāsinā vā kasmaicit kiñcid dattaṃ bhavet subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena yāvac cakravartivyūham abhinirmāya annam annārthikebhyo dadatā yāvad anyatarānyatarān mānuṣyakān pariṣkārān dadatā kasmaicit sattvāya yāvad anyatarānyatarā mānuṣyakāḥ pariṣkārā dattvā bhavanti tat kasya hetoḥ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate iti dānasambhāraḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvo śīlapāramitāyāṃ sañcintyopapattiparigraheṇa cakravartikule pratyājāyate sa tatra sthitvā sattvān daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayati caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇāneṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu caturṣu smṛtyupashāneṣu caturṣu samyakprahāṇeṣu caturṣv ṛddhipādeṣu pañcasv indriyeṣu pañcasu baleṣu saptasu bodhyaṅgeṣu saptatriṃśadbodhipakṣeṣu dharmeṣu pratiṣṭhāpayati yāvad aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayati te ca sattvā na jātu virahitā bhavanti tayā (PSP1: 188) dharmadeśanayā yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyante tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayet yāvad aṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣu pratiṣṭāpayet tena tāvataḥ sattvān yāvad buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpya na kaścit sattvo yāvad buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpito bhavati evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya yāvad aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpya na kaścit sattvo yāvad buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpito bhavati tat kasya hetoḥ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate iti śīlasambhāraḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ sthitvā sattvān kṣāntau samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati kathaṃ ca subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ sthitvā kṣāntau samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prathamacittotpādam upādāya evaṃ sannāhaṃ sannahyate sacet mama sarvasattvā daṇḍaloṣṭramuṣṭiśastraprahārān dadyus tatra mayā ekam api kṣobhacittaṃ notpādayitavyaṃ sarvasattvāś caivaṃrūpāyāṃ kṣāntau pratiṣṭhāpayitavyā iti tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya nirmimīte te 'pi sarve tasya māyākārasya daṇḍair loṣṭrair muṣṭibhiḥ śastrair vā prahāraṃ dadyuḥ sa ca teṣu ekam api kṣobhacittaṃ notpādayet tāṃś ca sattvān nirmitān evaṃrūpāyāṃ kṣāntau pratiṣṭhāpayet tena tāvataḥ sattvān kṣāntau pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ pratiṣṭhāpito bhavati evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān kṣāntau pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ kṣāntau pratiṣṭhāpito bhavati tat kasya hetoḥ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate iti kṣāntisambhāraḥ (PSP1: 189) punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvo vīryapāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati kathañ ca subhūte bodhisattvo mahāsattvo vīryapāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ kāyikacetasikavīryapratiṣṭhitaḥ savasattvān kāyikacetasikavīrye samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ kāyikacetasikavīrye pratiṣṭhāpayet tena tāṃs tāvataḥ sattvān kāyikacetasikavīrye pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ kāyikacetasikavīrye pratiṣṭhāpito bhavati evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān kāyikacetasikavīrye praviṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ kāyikacetasikavīrye pratiṣṭhāpito bhavati tat kasya hetoḥ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate iti vīryasambhāraḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvo dhyānapāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān dhynapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati kathaṃ ca subhūte bodhisattvo mahāsattvo dhyānapāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān dhyānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvadharmāṇāṃ samatāyāṃ sthitvā na kasyacid dharmasya vikṣepaṃ vā avikṣepaṃ vā samanupaśyati evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo dhyānapāramitāyāṃ sthito bhavati sa tathaiva sarvasattvān dhyānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati te ca samādāpitā niveśitāḥ pratiṣṭhāpitā bhavanti na jātu virahitā bhavanti dhyānapāramitayā yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya janakāyaṃ dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayet tena tāṃs tāvataḥ sattvān dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpya na kaścid ekaḥ sattvo 'pi dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpito bhavati evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena sarvasattvān dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpya na kaścit sattvo dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpito bhavati tat kasya hetoḥ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate iti dhyānasambhāraḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati kathañ ca subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān prajñāpramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati yataḥ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran (PSP1: 190) na kasyacid dharmasyāpāraṃ vā pāraṃ vā upalabhate evaṃ bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ sthito bhavati sa tathaiva sarvasattvān api tatra samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya janakāyaṃ prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayet tena tāṃs tāvataḥ sattvān prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpya na kaścid ekaḥ sattvo 'pi prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpito bhavati evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena sarvasattvān prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpya na kaścit sattvo prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpito bhavati tat kasya hetoḥ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate prajñāsambhāraḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaḥ pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti evaṃ dakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā itievaṃ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti evam uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti evam uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti evaṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti evaṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti evaṃ paścimottarasyām diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti evam adhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti evam ūrdhvadiśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya ṣaṭpāramitāsu samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati tat kiṃ manyase subhūte api nu tena māyākāreṇa māyākārāntevāsinā vā kaścit sattvaḥ ṣaṭpāramitāsu samādāpito bhavati niveśito vā pratiṣṭhāpito vā bhavati subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhāpito bhavati tat kasya hetoḥ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhaṃ sannahya sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena viharan nānyeṣāṃ cittotpādānām avakāśaṃ dadāti iyanto mayā sattvā dānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā śīlapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā kṣāntipāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā vīryapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā bodhipakṣadharmeṣu pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā āveṇikabuddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā anāgāmiphale pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā arhattve pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā pratyekabuddhatve pratiṣṭhāpayitavyā iti iyanto mayā sattvā sarvajñatve pratiṣṭhāpayitavyā iti api tu khalu punar asaṃkhyeyāḥ sattvā aprameyāḥ sattvā ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhāpayitavyāḥ evaṃ saptatriṃśad bodhipakṣeṣu dharmeṣu daśasu tathāgatabaleṣu catasṛṣu pratisaṃvitsu aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayitavyāḥ srotaāpattiphale sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve asaṃkhyeyā aprameyāḥ sattvā buddhatve pratiṣṭhāpayitavyāḥ iti śamathasambhāraḥ (PSP1: 191) tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya taṃ ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhāpayet yāvat sarvākāravaropete sarvajñajñāne pratiṣṭhāpayed evam eva subhūte bodhisattvena mahāmahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān asaṃkhyeyān aprameyān ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhāpya yāvat sarvākāravaropete sarvajñajñāne pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhāpito bhavati tat kasya hetoḥ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ yad imāṃ māyādharmatām upādāya subhūtir āha yathāhaṃ bhagavan bhagavato bhāṣitasyārtham ājānāmi tathā asannāhasannaddho vatāyaṃ bodhisattvo mahāsattvo veditavyaḥ svalakṣaṇaśūnyatām upādāya tat kasya hetoḥ tathā hi bhagavan rūpaṃ rūpeṇa śūnyaṃ vedanā vedanayā śūnyā saṃjñā saṃjñayā śūnyā saṃskārāḥ saṃskāraiḥ śūnyā vijñānaṃ vijñānena śūnyaṃ, cakṣuś cakṣuṣā śūnyam śrotraṃ śrotreṇa śūnyaṃ ghrāṇaṃ ghrāṇena śūnyaṃ jihvā jihvayā śūnyā kāyaḥ kāyena śūnyo mano manasā śūnyaṃ rūpaṃ rūpeṇa śūnyaṃ śabdaḥ śabdena śūnyo gandho gandhena śūnyo raso rasena śūnyo spraṣṭavyaṃ spraṣṭavyena śūnyaṃ dharmo dharmeṇa śūnyo cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānena śūnyaṃ śrotravijñānaṃ śrotravijñānena śūnyaṃ ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñānena śūnyaṃ jihvāvijñānaṃ jihvāvijñānena śūnyaṃ kāyavijñānaṃ kāyavijñānena śūnyaṃ manovijñānaṃ manovijñānena śūnyaṃ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ dānapāramitā dānapāramitayā śūnyā śīlapāramitā śīlapāramitayā śūnyā kṣāntipāramitā kṣāntipāramitayā śūnyā vīryapāramitā vīryapāramitayā śūnyā dhyānapāramitā dhyānapāramitayā śūnyā prajñāpāramitā prajñāpāramitayā śūnyā adhyātmaśūnyatā adhyātmaśūnyatayā śūnyā bahirdhāśūnyatā bahirdhāśūnyatayā śūnyā adhyātmabahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatayā śūnyā śūnyatāśūnyatā śūnyatāśūnyatayā śūnyā mahāśūnyatā mahāśūnyatayā śūnyā paramārthaśūnyatā paramārthaśūnyatayā śūnyā saṃskṛtaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatayā śūnyā asaṃskṛtaśūnyatā asaṃskṛtaśūnyatayā śūnyā atyantaśūnyatā atyantaśūnyatayā śūnyā anavarāgraśūnyatā anavarāgraśūnyatayā śūnyā anavakāraśūnyatā anavakāraśūnyatayā śūnyā prakṛtiśūnyatā prakṛtiśūnyatayā śūnyā sarvadharmaśūnyatā sarvadharmaśūnyatayā śūnyā svalakṣaṇaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatayā śūnyā anupalambhaśūnyatā anupalambhaśūnyatayā śūnyā abhāvasvabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatayā śūnyā bhāvaśūnyatā bhāvaśūnyatayā śūnyā abhāvaśūnyatā abhāvaśūnyatayā śūnyā svabhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatayā śūnyā parabhāvaśūnyatā parabhāvaśūnyatayā śūnyā saptatriṃśadbodhipakṣadharmāḥ saptatriṃśadbodhipakṣadharmaiḥ śūnyāḥ daśatathāgatabalāni daśatathāgataiḥ śūnyāni aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāḥ aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmaiḥ śūnyāḥ bodhisattvo bodhisattvena śūnyaḥ mahāyānasannāho 'pi bhagavan mahāyānasannāhena śūnyaḥ anena bhagavan paryāyeṇa asannāhasannaddho bodhisattvo veditavyaḥ evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat evam etat subhūte yathā vadasi tat kasya hetoḥ akṛtā hi subhūte sarvākārajñatā avikṛtā anabhisaṃskṛtā te 'pi sattvā akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā yeṣāṃ kṛtaśo bodhisattvena mahāsattvena mahāsannāhaḥ sannaddhaḥ subhūtir āha kena kāraṇena bhagavan sarvākārajñatā akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā te 'pi sattvā akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā yeṣāṃ kṛtaśo bodhisattvena mahāsattvena mahāsannāhasannaddhaḥ bhagavān āha kārakānupalabdhitām upādāya subhūte sarvākārajñatā akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā te 'pi sattvā akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā tat kasya hetoḥ na hi subhūte rūpaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na vedanā karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na saṃjñā karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na saṃskārāḥ kurvanti na vikurvanti nābhisaṃskurvanti na vijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na cakṣuḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na śrotraṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na ghrāṇaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na jihvā karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na kāyaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na manaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na rūpaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na śabdaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na gandhaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na rasaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na spraṣṭavyaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na dharmaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na cakṣurvijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na śrotravijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na ghrāṇavijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na jihvāvijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na kāyavijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na manovijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti na manaḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti tat kasya hetoḥ tathā hy atyantatayā sarva ete (PSP1: 192) na vidyante nopalabhyante ātmā subhūte na karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti evaṃ na sattvo na jīvo na poṣo na puruṣo na pudgalo na manujo na mānavo na kārako na vedako na jānako na paśyakaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti tat kasya hetoḥ tathā hi atyantatayā na vidyante nopalabhyante svapnaḥ subhūte na karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti pratiśrutkaḥ pratibhāsaḥ pratibimbaṃ marīcir na nirmāṇaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti tat kasya hetoḥ tathā hi atyantatayā na vidyante nopalabhyante adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā śūnyatāśūnyatā mahāśūnyatā paramārthaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatā asaṃskṛtaśūnyatā atyantaśūnyatā anavarāgraśūnyatā anavakāraśūnyatā prakṛtiśūnyatā sarvadharmaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatā anupalambhaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatā bhāvaśūnyatā abhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatā na parabhāvaśūnyatā karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti tat kasya hetoḥ tathā hi atyantatayā na vidyante nopalabhyante saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā tathatā ākāśadhātur bhūtakoṭir acintyadhātur bodhiḥ sarvākārajñatā subhūte na karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti tat kasya hetoḥ tathā hi atyantatayā na vidyante nopalabhyate anena subhūte paryāyeṇa sarvākārajñatā akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā yeṣāṃ kṛtaśo bodhisattvena mahāsattvena mahāsannāhasannaddhaḥ evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate iti vidarśanāsambhāraḥ subhūtir āha yathāhaṃ bhagavato bhāṣitasyārtham ājānāmi rūpaṃ bhagavann abaddham amuktaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskārā vijñānaṃ bhagavan na baddhamuktam pūrṇo maitrāyaṇīputra āha rūpam āyuṣman subhūte abaddham amuktam iti vadasi vedanāyuṣman subhūte abaddhāmukteti vadasi saṃjñāyuṣman subhūte abaddhāmukteti vadasi saṃskārā āyuṣman subhūte abaddhā amuktā iti vadasi vijñānam āyuṣman subhūte abaddham amuktam iti vadasi subhūtir āha evam etad āyuṣman pūrṇa pūrṇa āha katamat tad āyuṣman subhūte rūpaṃ yad abaddham amuktam katamā sāyuṣman subhūte vedanā yābaddhāmuktā katamā sāyuṣman subhūte saṃjñā yābaddhāmuktā katamāḥ te āyuṣman subhūte saṃskārā ye abaddhā amuktāḥ katamat tad āyuṣman subhūte vijñānaṃ yad abaddham amuktam subhūtir āha yad etad āyuṣman pūrṇa svapnopamaṃ rūpaṃ tad abaddham amuktam ya ete svapnopamā vedanā sābaddhāmuktā ya eṣā svapnopamā saṃjñā sābaddhāmuktā ye ete svapnopamāḥ saṃskārāḥ te 'baddhā amuktāḥ yad etat svapnopamaṃ vijñānaṃ tad abaddham amuktam evaṃ pratiśrutkopamā māyopamā marīcyupamā pratibhāsopamā yad etad āyuṣman pūrṇa nirmitopamaṃ rūpaṃ tad abaddham amuktam ya ete nirmitopamā (PSP1: 193) vedanā sābaddhāmuktā ya eṣā nirmitopamā saṃjñā sābaddhāmuktā ye ete nirmitopamāḥ saṃskārāḥ te 'baddhā amuktāḥ yad etat nirmitopamaṃ vijñānaṃ tad abaddham amuktam evam anāgataṃ pratyutpannam āyuṣman pūrṇa rūpam abaddham amuktam pratyutpannā vedanā abaddhāmuktā pratyutpannā saṃjñābaddhāmuktā pratyutpannāḥ saṃskārā abaddhā amuktāḥ pratyutpannaṃ vijñānam abaddham amuktam tat kasya hetoḥ asattvād āyusman pūrṇa rūpasya evaṃ tad rūpam abaddham amuktam asattvād āyuṣman pūrṇa vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārāṇām asattvād āyuṣman pūrṇa vijñānasyaivaṃ tad vijñānam abaddham amuktam evaṃ viviktatvāc chāntatvāc chūnyatvād animittatvād apraṇihitatvād asaṃskṛtatvād anutpannatvāt kuśalam akuśalaṃ saṃkleśan niṣkleśaṃ sāvadyam anavadyaṃ sāsravam anāsravaṃ laukikaṃ lokottaraṃ saṃkliṣṭaṃ vyavadānam āyuṣman pūrṇaṃ rūpam abaddham amuktam tat kasya hetoḥ asattvād rūpasyaivaṃ tad rūpam abaddham amuktam vedanā saṃjñā saṃskārāḥ saṃkliṣṭaṃ vyavadānam āyuṣman pūrṇa vijñānam abaddham amuktam tat kasya hetoḥ asattvād vijñānasya evaṃ tad vijñānam abaddham amuktam sarvadharmā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā adhyātmaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā bahirdhāśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā adhyātmabahirdhāśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā śūnyatāśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā mahāśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā paramārthaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā saṃskṛtaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā atyantaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā anavarāgraśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā anavakāraśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā prakṛtiśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā sarvadharmaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā svalakṣaṇaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā anupalambhaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā abhāvasvabhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā bhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā abhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā svabhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā parabhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā saptatriṃśadbopdhipakṣā dharmā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ tat kasya hetoḥ asattvād abaddhā amuktāḥ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā evaṃ daśabalāni catvāri vaiśāradyāni yāvad aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāḥ, sarvākārajñatā, tathatā dharmadhātur bhūtakoṭiḥ evaṃ hy āyuṣman pūrṇa bodhisattvo mahāsattvo 'baddho 'muktaḥ evaṃ ṣaḍ api pāramitā abaddhā amuktāḥ yāvat sarvākārajñatāpy abaddhāmuktā sattvān api yān parinirvāpayiṣyati te api abaddhā amuktāḥ buddhakṣetrāṇy api yāni pariśodhayiṣyati tāny apy abaddhāny amuktāni yān api buddhān bhagavataḥ paryupāsiṣyate te 'py abaddhā amuktāḥ yam api dharmaṃ śroṣyati so 'py abaddho 'muktaḥ buddhair bhagavadbhir na jātu virahito bhaviṣyati abaddho 'muktaḥ nābhijñābhir virahito bhaviṣyaty abaddho 'muktaḥ na pañcabhiś cakṣurbhir virahito bhaviṣyaty abaddho 'muktaḥ tathā nānyaiḥ samādhibhir virahito bhaviṣyaty abaddho 'muktaḥ abaddhām amuktāṃ mārgākārajñatām utpādayiṣyati abaddhām amuktāṃ sarvākārajñatām avabhotsyate abaddham amuktaṃ dharmacakraṃ pravartayiṣyati abaddhān amuktān sattvāṃs tribhir yānaiḥ parinirvāpayiṣyaty abaddho 'muktaḥ evaṃ hy āyuṣman pūrṇa bodhisattvo mahāsattvaḥ ṣaḍbhiḥ pāramitābhir abaddho 'muktaḥ sarvadharmān abhisaṃbhotsyate asattvām upādāya evaṃ viviktatā yāvad (PSP1: 194) anutpannatām upādāya evaṃ hy āyuṣman pūrṇa bodhisattvasya mahāsattvasya abaddho 'mukto mahāyānasannāho veditavyaḥ iti yuganaddhamārgasambhāraḥ atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat katamad bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam kathaṃ bhagavan bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasaṃprasthito veditavyaḥ kutas tad yānaṃ niryāsyati kva vā tad yānaṃ sthāsyati ko vā tena yānena niryāsyati evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat yat subhūte evaṃ vadasi katamad bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam iti ṣaṭpāramitāḥ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam katamā ṣaṭpāramitā dānapāramitā śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā subhūtir āha katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitā bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair dānaṃ dadāti yad utādhyātmikabāhyāni vastūni tāni ca sarvasattvasādhāraṇāni kṛtvānuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati parāṃś ca tatra samādāpayati anupalambhayogena iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitā subhūtir āha katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitā bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair ātmanā ca daśa kuśalān karmapathān samādāya varttate parāṃś ca daśakuśale karmapathe samādāpayati anupalambhayogena iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya aparāmṛṣṭā śīlapāramitā subhūtir āha katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitā bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair ātmanā ca kṣāntisamāpanno bhavati parāṃś ca kṣāntau samādāpayati anupalambhayogena iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitā subhūtir āha katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitā (PSP1: 195) bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair pañcasu pāramitāsu anikṣiptadhūro viharati parāṃś ca tāsu pañcasu pāramitāsu samādāpayati anupalambhayogena iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitā subhūtir āha katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitā bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair ātmanā copāyakauśalyena dhyānāni samāpadyate na ca teṣāṃ vaśenopapadyate parāṃś ca dhyāneṣu samādāpayati anupalambhayogena iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitā subhūtir āha katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair sarvadharmān abhiniviśate sarvadharmāṇāṃ ca prakṛtiṃ pratyavekṣate sarvadharmaprakṛtipratyavekṣāyāṃ ca sattvāṃś ca samādāpayati anupalambhayogena iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam ity upāyakauśalyasambhāraḥ punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānaṃ yad uta adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā śūnyatāśūnyatā mahāśūnyatā paramārthaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatā atyantaśūnyatā anavarāgraśūnyatā anavakāraśūnyatā prakṛtiśūnyatā sarvadharmaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatā anupalambhaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatā bhāvaśūnyatā abhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatā parabhāvaśūnyatā tatra katamā adhyātmaśūnyatā ādhyātmikā dharmā ucyante cakṣuḥ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo manaḥ tatra cakṣuś cakṣuṣā śūnyaṃ akūṭasthāvināśitām upādāya tat kasya hetoḥ prakṛtir asyaiṣā śrotraṃ śrotreṇa śūnyaṃ akūṭasthāvināśitām upādāya tat kasya hetoḥ prakṛtir asyaiṣā ghrāṇaṃ ghrāṇena śūnyaṃ akūṭasthāvināśitām upādāya tat kasya hetoḥ prakṛtir asyaiṣā jihvā jihvayā śūnyām akūṭasthāvināśitām upādāya tat kasya hetoḥ prakṛtir asyā eṣā kāyaḥ kāyena śūnyo 'kūṭasthāvināśitām upādāya tat kasya hetoḥ prakṛtir asyaiṣā mano manasā śūnyaṃ akūṭasthāvināśitām upādāya tat kasya hetoḥ prakṛtir asyaiṣā iyam ucyate adhyātmaśūnyatā tatra katamā bahirdhāśūnyatā ye bahirdhā dharmās tad yathā rūpaśabdagandharasaspraṣṭavyadharmāḥ tatra rūpaṃ rūpeṇa śūnyam akūṭasthāvināśitām upādāya tat kasya hetoḥ pra