Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)pspduttu.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Bát-nhã Hai mươi lăm ngàn bài tụng, Bản Dutt (Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā)

Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 8 / 15 (50.000 ký tự/trang)
e dānapāramitāyāṃ na pratiṣṭhante śīlapāramitāyāṃ na pratiṣṭhante kṣāntipāramitāyāṃ na pratiṣṭhante vīryapāramitāyāṃ na pratiṣṭhante dhyānapāramitāyāṃ na pratiṣṭhante prajñāpāramitāyāṃ na pratiṣṭhante avinivartanīyabhūmau na pratiṣṭhante yāvat buddhadharmeṣū na pratiṣṭhante anena kāraṇena bālā ity ucyante te abhiniviṣṭāḥ kim iti abhiniviṣṭāḥ rūpavedanāsaṃjñāsaṃskāravijñāneṣv abhiniviṣṭāḥ rāgadveṣamoheṣv abhiniviṣṭāḥ dṛṣṭikṛteṣv abhiniviṣṭāḥ yāvad bodhāv abhiniviṣṭāḥ śāriputra āha evaṃ śikṣamāṇo bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣate sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati bhagavān āha evaṃ śikṣamāṇaḥ śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ na śikṣate sarvākārajñatāyāṃ na niryāsyati bhagavān āha iha śāiputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitām anupāyakuśalaḥ kalpayaty abhiniviśate dhyānapāramitāṃ kalpayaty abhiniviśate vīryapāramitāṃ kalpayaty abhiniviśate kṣāntipāramitāṃ kalpayaty abhiniviśate śīlapāramitāṃ kalpayaty abhiniviśate dānapāramitāṃ kalpayaty abhiniviśate evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattīḥ kalpayaty abhiniviśate smṛtyupasthānaṃ samykaprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgān kalpayaty abhiniviśate daśabalavaiśāradyapratisaṃvidaṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān kalpayaty abhiniviśate yāvat sarvadharmān sarvākārajñātāṃ kalpayaty abhiniviśate anena śāriputra paryāyeṇa bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ na śikṣate sarvākārajñatāyāṃ na niryāsyati śāriptura āha evaṃ śikṣamāṇo bhagavan bodhisattvo mahāsattaḥ prajñāpāramitāyāṃ na śikṣate sarvākārajñatāyāṃ na niryāsyati bhagavān āha evaṃ śikṣamāṇaḥ śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ na śikṣate sarvākārajñatāyāṃ na niryāsyati iti tatraiva ṣaṣṭa āryamārgapratiṣṭhānavikalpaḥ (PSP1: 149) śāriputra āha kahtaṃ punar bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣate yathā śikāamāṇaḥ sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati bhagavān āha yadā śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran prajñāpāramitāṃ nopalabhate na samanupaśyati evaṃ khalu śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran prajñāpāramitāyāṃ śikṣamāṇaḥ sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati anupalambhayogena evaṃ dhyānapāramitāṃ nopalabhate na samanupaśyati vīryapāramitāṃ nopalabhate na samanupaśyati kṣānipāramitāṃ nopalabhate na samanupaśyati śīlapāramitāṃ nopalabhate na samanupaśyati dānapāramitāṃ nopalabhate na samanupaśyati yāvad bodhiṃ sarvākārajñatāṃ nopalabhate na samanupaśyati evaṃ khalu śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran prajñāpāramitāyāṃ śikṣamāṇaḥ sarvākārajñatāyāṃ niryāsyaty anupalambhayogena iti tatraiva saptama upalambhavikalpaḥ
śāriputra āha kasyānupalambhayogena bhagavān āha ātmānaṃ śāriputra nopalabhate na samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya iti tatraivāṣṭama ātmādivikalpaḥ anutpādaḥ śāriputrāprādurbhāvo 'nabhisaṃskāro viśuddhiḥ iti tatraiva navamo viśuddyutpādādivikalpaḥ iti prathamo grāhyavikalpaḥ so 'nupāyakuśalo rūpaṃ kalpayaty abhiniviśate yāvad vijñānaṃ kalpayaty abhiniviśate iti mūrdhagatavikalpasaṃprayoge prathamo rāśyarthavikalpaḥ cakṣuḥ kalpayaty abhiniviśate evaṃ yāvan mana rūpaṃ kalpayaty abhiniviśate evaṃ yāvad dharmān iti tatraiva dvitīya āyadvārārthavikalpaḥ cakṣūrūpacakṣurvijñānadhātūn kalpayaty abhiniviśate evaṃ yāvan manodharmamanovijñānadhātūn kalpayaty abhiniviśate iti tatraiva tṛtīyo gotrārthavikalpaḥ avidyāṃ kalpayaty abhiniviśate evaṃ yāvaj jarāmaraṇaṃ kalpayaty abhiniviśate iti tatraiva caturtha utpādārthavikalpaḥ so 'dhyātmaśūnyatāṃ bahirdhāśūnyatāṃ adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāṃ kalpayaty abhiniviśate iti tatraiva pañcamaḥ śūnyatārthavikalpaḥ ṣaṭpāramitāḥ kalpayaty abhiniviśate iti tatraiva ṣaṣṭhaḥ pāramitārthavikalpaḥ saptatriṃśad bodhipakṣān dharmān kalpayaty abhiniviśate iti tatraiva saptamo darśanamārgavikalpaḥ sa dhyānābhijñāpramāṇārūpyasamāpattīḥ kalpayaty abhiniviśate iti tatraivāṣṭamo bhāvanāmārgavikalpaḥ sa daśatathāgatabalāni yāvat sarvākārajñatāṃ (PSP1: 150) kalpayaty abhiniviśate iti tatraiva navamo śaikṣamārgavikalpaḥ iti dvitīyo grāhyavikalpaḥ ātmānaṃ śāriputra nopalabhate evaṃ sattvaṃ jīvaṃ poṣaṃ puruṣaṃ pudgalaṃ manujaṃ mānavaṃ kārakām vedakaṃ jānakaṃ paśyakan nopalabhate tat kasya hetoḥ atyantatayā hy ātmā na vidyate nopalabhate iti kṣāntisahagatavikalpasamprayoge prathamaḥ svatantrātmavikalpaḥ rūpaṃ śāriputra nopalabhate yāvad vijñānaṃ nopalabhate iti tatraiva dvitīya ekātmavikalpaḥ cakṣuḥ śāriputra nopalabhate evaṃ yāvan manaḥ rūpaṃ nopalabhate evaṃ yāvad buddhadharmān nopalabhate iti tatraiva tṛtīyaḥ kāraṇātmavikalpaḥ cakṣūrūpavijñānāni śāriputra nopalabhate yāvat manodharmamanovijñānāni nopalabhate iti tatraiva caturtho draṣṭādyātmavikalpaḥ pratītyasamutpādaṃ śāriputra nopalabhate yāvad ārūpyasamāpattīr nopalabhate iti tatraiva ṣaṣṭho vairāgyādhārātmavikalpaḥ āryasatyāni nopalabhate iti tatraiva saptamo darśanādhārātmavikalpaḥ aṣṭau vimokṣān navānupūrvavihārasamāpattīr nopalabhate iti tatraivāṣṭamo bhāvanādhāratmavikalpaḥ daśabalāni nopalabhate yāvat sarvākārajñatāṃ nopalabhate kathaṃ nopalabhate ātmatvena tat kasya hetoḥ ātmano 'tyantaviśuddhitām upādāya iti tatraiva navamaḥ kṛtārthatādhārātmavikalpaḥ iti prathamo grāhakavikalpaḥ atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat yo bhagavan pṛcchet kim ayaṃ māyāpuruṣaḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñātāyāṃ niryāsyatīti (PSP1: 151) tasyaivaṃ pṛcchataḥ kathaṃ nirdeṣṭavyaṃ syāt evaṃ dhyānapāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyatīti evaṃ vīryapāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyatīti evaṃ kṣāntipāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyatīti evaṃ śīlapāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyatīti dānapāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyatīti tasyaivaṃ pṛcchataḥ kathaṃ nirdeṣṭavyaṃ syāt yāvat saptatriṃśadbodhipakṣeṣu dharmeṣu yāvat sarvākārajñātāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyatīti sarvākārajñatāṃ prāpsyatīti tasyaivaṃ pṛcchataḥ kathaṃ nirdeṣṭavyaṃ syāt bhagavān āha tena hi subhūte tvām evātra pratiprakṣyāmi yathā te kṣamate tathā vyākuryāḥ tat kiṃ manyase subhūte anyad rūpam anyā māyā anyā vedanā anyā saṃjñā anye saṃskārāḥ anyat vijñānam anyā māyā subhūtir āha no bhagavān ity agradharmagatavikalpasaṃprayoge prathamaḥ skandhaprajñaptivikalpaḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyac cakṣuḥ anyā māyā anyac chrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo 'nyā māyā anyan manaḥ anyā māyā anyad rūpaṃ anyā māyā anyaḥ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyam anyā māyā anye dharmāḥ subhūtir āha no bhagavan iti tatraiva dvitīya āyatanaprajñaptivikalpaḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyac cakṣurvijñānaṃ anyā māyā anyac chrotravijñānaṃ anyā māyā anyad ghrāṇavijñānaṃ anyā māyā anyaj jihvāvijñānaṃ anyā māyā anyat kāyavijñānaṃ anyā māyā anyad manovijñānaṃ anyā māyā anyac cakṣūrūpacajṣurvijñānaṃ anyā māyā anyac chrotraśabdaśrotravijñānaṃ anyā māyā anyad ghrāṇagandhaghrāṇavijñānaṃ anyā māyā anyaj jihvārasajihvāvijñānaṃ anyā māyā anyat kāyaspraṣṭavyakāyavijñānaṃ anyā māyā anyat manodharmamanovijñānam anyā māyā anyaḥ cakṣuḥsaṃsparśaḥ anyā māyā anyaḥ śrotrasaṃsparśaḥ anyā māyā anyo ghrāṇasaṃsparśaḥ anyā māyā anyo jihvāsaṃsparśaḥ anyā māyā anyaḥ kāyasaṃsparśaḥ anyā māyā anyo manaḥsaṃsparśaḥ subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyac chrotraghrāṇajihvākāyamanaḥsaṃsparśapratyayavedanād utpadyate vedayitaṃ sukhaṃ vā dukhaṃ vā aduḥkhāsukhaṃ vā subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyaḥ pṛthivīdhātur anyā māyā anyo 'bdhātur anyā māyā anyaḥ tejodhātur anyā māyā anyo vāyudhātur anyā māyā anya ākāśadhātur anyā māyā anyo vijñānadhātuḥ subhūtir āha no bhagavan anyaḥ pṛthivīdhātur anyā māyā pṛthivīdhātur eva māyā māyaiva pṛthivīdhātuḥ (PSP1: 152) no bhagavan anyo abdhātur anyā māyā abdhātur eva māyā māyaivābdhātuḥ
no bhagavan anyaḥ tejodhātur anyā māyā tejodhātur eva māyā māyaiva tejodhātuḥ no bhagavan anyo vāyudhātur anyā māyā vāyudhātur eva māyā māyaiva vāyudhātuḥ no bhagavan anya ākāśadhātur anyā māyā ākāśadhātur eva māyā māyaivākāśadhātuḥ no bhagavann anyo vijñānadhātur anyā māyā vijñānadhātur eva māyā māyaiva vijñānadhātuḥ iti tatraiva tṛtīyo dhātuprajñaptivikalpaḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyaḥ pratītyasamutpādaḥ subhūtir āha no bhagavann anyā avidyā anyā māyā avidyaiva māyā māyaivāvidyā no bhagavann anye saṃskārā anyā māyā saṃskārā eva māyā māyaiva saṃskārāḥ no bhagavann anyad vijñānam anyā māyā vijñānam eva māyā māyaiva vijñānaṃ no bhagavann anyad nāmarūpam anyā māyā nāmarūpam eva māyā māyaiva nāmarūpaṃ no bhagavann anyāni ṣaḍāyatanāny anyā māyā ṣaḍāyatanāny eva māyā māyaiva ṣaḍāyatanāni no bhagavann anyaḥ sparśo anyā māyā sparśa eva māyā māyaiva sparśo no bhagavann anyā vedanānyā māyā vedanaiva māyā māyaiva vedanā no bhagavann anyā tṛṣṇānyā māyā tṛṣṇaiva māyā māyaiva tṛṣṇā no bhagavann anyad upādānam anyā māyā upādānam eva māyā māyaiva upādānaṃ no bhagavann anyo bhavo anyā māyā bhava eva māyā māyaiva bhavo no bhagavann anyā jātir anyā māyā jātir eva māyā māyaiva jātiḥ no bhagavann anyaj jarāmaraṇam anyā māyā jarāmaraṇam eva māyā māyaiva jarāmaraṇam iti tatraiva caturthaḥ pratītyasamutpādaprajñaptivikalpaḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anye saptatriṃśadbodhipakṣā dharmāḥ subhūtir āha no bhagavan iti tatraiva pañcamo vyavadānaprajñaptivikalpaḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyā śūnyatā anyā māyā anyat nimittam anyā māyā anyat praṇihitam subhūtir āha no bhagavan iti tatraiva ṣaṣṭho darśanamārgaprajñaptivikalpaḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyā dhyānārūpyasamāpattayaḥ subhūtir āha no bhagavan iti tatraiva saptamo bhāvanāmārgaprajñaptivikalpaḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyā sarvaśūnyatā subhūtir āha no bhagavan iti tatraivāṣṭamo viśeṣamārgaprajñaptivikalpaḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyāni daśabalāni anyā māyā anye 'ṣṭādaśāveṇikābuddhadharmāḥ subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyo bodhiḥ subhūtir āha no bhagavan anyā māyā anyad rūpaṃ rūpam eva bhagavan māyā māyaiva bhagavan rūpam no bhagavan anyā māyā anyā vedanā vedanaiva bhagavan māyā māyaiva bhagavan vedanā no bhagavan anyā māyā anyā saṃjñā saṃjñaiva bhagavan māyā māyaiva bhagavan saṃjñā no bhagavan anyā māyā anye saṃskārāḥ saṃskārā eva bhagavan māyā māyaiva bhagavan saṃskārā no bhagavan anyā māyā anyad vijñānaṃ vijñānam eva bhagavan māyā māyaiva bhagavan vijñānam na bahgavan anyac cakṣur anyā māyā na bhagavan anyad rūpam anyā māyā na bhagavan anyat śrotram anyā māyā na bhagavan anyaḥ śabdo anyā māyā na bhagavan anyad ghrāṇam anyā māyā na bhagavan anyo gandho 'nyā māyā na bhagavan anyā jihvā anyā māyā na bhagavan anyo raso 'nyā māyā na bhagavan anyaḥ kāyo anyā māyā na bhagavan anyat spraṣṭavyam anyā māyā na bhagavan anyad mano 'nyā māyā na bhagavan anyo dharmo 'nyā māyā na bhagavan anyac chrotravijñānam anyā māyā na bhagavan anyac chrotravijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyad ghrāṇavijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyaj jihvāvijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyat kāyavijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyad manovijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyac cakṣūrūpacajṣurvijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyac chrotraśabdaśrotravijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyad ghrāṇagandhaghrāṇavijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyaj jihvārasajihvāvijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyat kāyaspraṣṭavyakāyavijñānaṃ anyā māyā na bhagavan anyat manodharmamanovijñānam anyā māyā na bhagavan anyaḥ cakṣuḥsaṃsparśo 'nyā māyā na bhagavan anyaḥ śrotrasaṃsparśo 'nyā māyā na bhagavan anyo ghrāṇasaṃsparśo 'nyā māyā na bhagavan anyo jihvāsaṃsparśo 'nyā māyā na bhagavan anyaḥ kāyasaṃsparśo 'nyā māyā na bhagavan anyo manaḥsaṃsparśo 'nyā māyā na bhagavan anyac chrotraghrāṇajihvākāyamanaḥsaṃsparśapratyayavedanād utpadyate vedayitaṃ sukhaṃ vā dukhaṃ vā aduḥkhaṃ vā asukhaṃ vā na bhagavan anyā māyā anye bodhipakṣā dharmāḥ bodhipakṣā dharmā eva bhagavan māyā māyaiva bhagavan bodhipakṣā dharmāḥ na bhagavan (PSP1: 153) anyā māyā anye 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā eva bhagavan māyā māyaiva bhagavann aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ na bhagavan anyā māyā anyo bodhiḥ bodhir eva māyā māyaiva bhagavan bodhiḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte api nu māyāyā utpādo vā nirodho vā subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte māyāyāḥ saṃkleśo vā vyavadānaṃ vā subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte yasya notpādo na nirodho na saṃkleśo na vyavadānaṃ sa prajñāpāramitāyāṃ śikṣate dhyānapāramitayāṃ śikṣate vīryapāramitāyāṃ śikṣate kṣāntipāramitāyāṃ śikṣate śīlapāramitāyāṃ śikṣate dānapāramitāyāṃ śikṣate apramāṇadhyānārūpyasamāpattiṣu śikṣate saptatriṃśadbodhipakṣeṣu dharmeṣu abhijñādaśabalavaiśāradyapratisaṃvidāveṇikabuddhadharmeṣu śikṣate sarvajñatāyāṃ niryāsyati yāvat sarvākārajñatām anuprāpsyati subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte atraiṣā saṃjñā samajñā prajñaptir vyavahāro bodhisattva iti pañcasūpādānaskandheṣu subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte saṃjñā samajñā prajñaptir vyavahāramātreṇa pañcānām upādānaskandhānām utpādo vā nirodho vā saṃkleśo vā vyavadānaṃ vā upalabhyate subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte yasya na saṃjñā na samajñā na prajñaptir na vyavahāro na nāma na nāmaprajñaptir na kāyo na kāyakarma na vāk na vākkarma na mano na manaḥkarma notpādo na nirodho na saṃkleśo na vyavadānam api na sa prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati subhūtir āha no bhagavan bhagavān āha evaṃ khalu subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati anupalambhayogena subhūtir āha evaṃ bhagavan bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣamāṇena māyāpuruṣeṇaiva śikṣitavyaṃ bhagavaty anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau tat kasya hetoḥ tathā hi bhagavan sa eva māyāpuruṣo veditavyaḥ yad uta pañcopādānaskandhāḥ bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte api tv ime pañcopādānaskandhāḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati subhūtir āha no bhagavan tat (PSP1: 154) kasya hetoḥ tathā hi bhagavann abhāvasvabhāvāḥ pañcopādānaskandhāḥ evaṃ svapnopamāḥ pañcaskandhāḥ svapnaś cābhāvasvabhāvo nopalabhyate tathaiva pañcaskandhā abhāvasvabhāvatayā nopalabhyante bhagavān āha tat kiṃ manyase subhūte pratiśrutkopamāḥ pañcaskandhāḥ pratibhāsopamāḥ nirmitakopamāḥ pratibimbopamāḥ pañcaskandhāḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati subhūtir āha no bhagavan tat kasya hetoḥ tathā hi bhagavann abhāvasvabhāvo pratiśrutka eva pratibhāso nirmitakaṃ pratibimbas tathaiva pañcaskandhā abhāvasvabhāvatayā nopalabhyante tathā hi bhagavan māyopamaṃ rūpaṃ māyopamā vedanā māyopamā saṃjñā māyopamāḥ saṃskārā māyopamaṃ vijñānaṃ yac ca vijñānaṃ tat ṣaḍindriyaṃ te pañcaskandhās te ca adhyātmaśūnyatayā nopalabhyante bahirdhāśūnyatayā nopalabhyante adhyātmabahirdhāśūnyatayā nopalabhyante yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatayā nopalabhyante saced evaṃ bahgavan bhāṣyamāṇo yo bodhisattvo mahāsattvo nāvalīyate na saṃlīyate na vipratisārī bhavati notrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate, veditavyam ayam bhagavan niryāsyati sarvajñatāyāṃ sarvākārajñatām anuprāpsyati iti tatraiva navamo'śaiksamārgaprajñaptivikalpaḥ iti dvitīyo grāhakavikalpaḥ atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat mā khalu bhagavan navayānasaṃprasthito bodhisattvo mahāsattva imaṃ nirdeśaṃ śrutvā avalīyate saṃlīyate vipratisārī bhavet uttrasyet santrasyet santrāsam āpadyeta bhagavān āha sacet subhūte navayānasaṃprasthito bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran anupāyakuśalo bhaven na ca kalyāṇamitrahastagato
bhavet uttrasyet saṃtrasyet santrāsam āpadyeta subhūtir āha katamad bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carata upāyakauśalyaṃ yatra caran bodhisattvo mahāsattvo nottrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena rūpam anityam iti pratyavekṣate na copalabhate vedanāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānityeti pratyavekṣate na copalabhate saṃjñāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānityeti pratyavekṣate na copalabhate saṃskārān (PSP1: 155) sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānityā iti pratyavekṣate na copalabhate vijñānaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānityeti pratyavekṣate na copalabhate idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyaṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena rūpaṃ duḥkham iti pratyavekṣate na copalabhate vedanāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena duḥkheti pratyavekṣate na copalabhate saṃjñāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena duḥkheti pratyavekṣate na copalabhate saṃskārān sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena duḥkhā iti pratyavekṣate na copalabhate vijñānaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena duḥkham iti pratyavekṣate na copalabhate idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyaṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena rūpaṃ śūnyam iti pratyavekṣate na copalabhate vedanāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena śūnyeti pratyavekṣate na copalabhate saṃjñāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena śūnyeti pratyavekṣate na copalabhate saṃskārān sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena śūnyā iti pratyavekṣate na copalabhate vijñānaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena śūnyam iti pratyavekṣate na copalabhate idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyaṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena rūpam anātmeti pratyavekṣate na copalabhate vedanāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānātmeti pratyavekṣate na copalabhate saṃjñāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānātmeti pratyavekṣate na copalabhate saṃskārān sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānātmā iti pratyavekṣate na copalabhate vijñānaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānātmam iti pratyavekṣate na copalabhate idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyaṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena rūpaṃ śāntam iti pratyavekṣate na copalabhate vedanāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena śānteti pratyavekṣate na copalabhate saṃjñāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena śānteti pratyavekṣate na copalabhate saṃskārān sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena śāntā iti pratyavekṣate na copalabhate vijñānaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena śāntam iti pratyavekṣate na copalabhate idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyaṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena rūpaṃ viviktam iti pratyavekṣate na copalabhate vedanāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena vivikteti pratyavekṣate na copalabhate saṃjñāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena vivikteti pratyavekṣate na copalabhate saṃskārān sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena viviktā iti pratyavekṣate na copalabhate vijñānaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena viviktam iti pratyavekṣate na copalabhate idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyaṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena rūpam animittam iti pratyavekṣate na copalabhate vedanāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānimitteti pratyavekṣate na copalabhate saṃjñāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānimitteti pratyavekṣate na copalabhate saṃskārān sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānimittā iti pratyavekṣate na copalabhate vijñānaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenānimittam iti pratyavekṣate na copalabhate idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyaṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena rūpam apraṇihitam iti pratyavekṣate na copalabhate vedanāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenāpraṇihiteti pratyavekṣate na copalabhate saṃjñāṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenāpraṇihiteti pratyavekṣate na copalabhate saṃskārān sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenāpraṇihitā iti pratyavekṣate na copalabhate vijñānaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittenāpraṇihitam iti pratyavekṣate na copalabhate idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyaṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair yāṃ dharmadeśanāṅ karoty anupalambhayogena iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitā teṣām eva sarvākārajñatāpratisaṃyuktānāṃ manasikārāṇām aparāmarṣaṇatā iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitā yā teṣām eva sarvākārajñatāpratisaṃyuktānāṃ manasikārāṇām kṣamaṇārocanapratyavekṣaṇatā iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitā yā teṣām eva sarvākārajñatāpratisaṃyuktānāṃ manasikārāṇām anutsṛṣṭir iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitā yā teṣām eva sarvākārajñatāpratisaṃyuktānāṃ manasikārāṇām ca śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktānāṃ manasikārāṇām anavakāśadānatā anyeṣām api vākuśalānāṃ dharmāṇām iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitā evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran nottrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann evaṃ pratyavekṣate na rūpaśūnyatayā rūpaṃ śūnyaṃ, rūpam eva śūnyatā, śūnyataiva rūpam na vedanāśūnyatayā vedanā śūnyā,
vedanaiva śūnyatā, śūnyataiva vedanā, na saṃjñāśūnyatayā saṃjñā sūnyā, saṃjñaiva śūnyatā, śūnyataiva saṃjñā na saṃskāraśūnyatayā saṃskārāḥ śūnyāḥ, saṃskārā eva śūnyatā, śūnyataiva saṃskārāḥ na vijñānaśūnyatayā vijñānaṃ śūnyam, vijñānam eva śūnyatā, śūnyataiva vijñānam na cakṣuḥśūnyatayā cakṣuḥ śūnyam, cakṣur eva śūnyatā, śūnyataiva cakṣuḥ na śrotraśūnyatayā śrotraṃ śūnyam, śrotram eva śūnyatā, śūnyataiva śrotram na ghrāṇaśūnyatayā ghrāṇaṃ śūnyam, ghrāṇam eva śūnyatā, śūnyataiva ghrāṇam na jihvāśūnyatayā jihvā śūnyā, jihvaiva śūnyatā, śūnyataiva jihvā na kāyaśūnyatayā kāyaḥ śūnyaḥ, kāya eva śūnyatā, śūnyataiva kāyaḥ na manaḥśūnyatayā manaḥ śūnyam, mana eva śūnyatā, śūnyataiva manaḥ na rūpaśūnyatayā rūpaṃ śūnyam, rūpam eva śūnyatā, śūnyataiva rūpam na śabdaśūnyatayā śabdaḥ śūnyaḥ, śabda eva śūnyatā, śūnyataiva śabdaḥ na gandhaśūnyatayā gandho śūnyaḥ, gandha eva śūnyatā, śūnyataiva gandhaḥ na rasaśūnyatayā rasaḥ śūnyaḥ, rasa eva śūnyatā, śūnyataiva rasaḥ na spraṣṭavyaśūnyatayā spraṣṭavyaṃ śūnyam, spraṣṭavyam eva śūnyatā, śūnyataiva spraṣṭavyam na dharmaśūnyatayā dharmaḥ śūnyaḥ, dharma eva śūnyatā, śūnyataiva dharmaḥ na cakṣurvijñānaśūnyatayā cakṣurvijñānaṃ śūnyam, cakṣurvijñānam eva śūnyatā, śūnyataiva cakṣurvijñānam na śrotravijñānaśūnyatayā śrotravijñānaṃ śūnyam, śrotravijñānam eva śūnyatā, śūnyataiva śrotravijñānam na ghrāṇavijñānaśūnyatayā ghrāṇavijñānaṃ śūnyam, ghrāṇavijñānam eva śūnyatā, śūnyataiva ghrāṇavijñānam na jihvāvijñānaśūnyatayā jihvāvijñānaṃ śūnyam, jihvāvijñānam eva śūnyatā, śūnyataiva jihvāvijñānam na kāyavijñānaśūnyatayā kāyavijñānaṃ śūnyam, kāyavijñānam eva śūnyatā, śūnyataiva kāyavijñānam na manovijñānaśūnyatayā manovijñānaṃ śūnyam, manovijñānam eva śūnyatā, śūnyataiva manovijñānam na cakṣuḥsaṃsparśaśūnyatayā cakṣuḥsaṃsparśaḥ śūnyaḥ, cakṣuḥsaṃsparśa eva śūnyatā, śūnyataiva cakṣuḥsaṃsparśaḥ na śrotrasaṃsparśaśūnyatayā śrotrasaṃsparśaḥ śūnyaḥ, śrotrasaṃsparśa eva śūnyatā, śūnyataiva śrotrasaṃsparśaḥ na ghrāṇasaṃsparśaśūnyatayā ghrāṇasaṃsparśaḥ śūnyaḥ, ghrāṇasaṃsparśa eva śūnyatā, śūnyataiva ghrāṇasaṃsparśaḥ na jihvāsaṃsparśaśūnyatayā jihvāsaṃsparśaḥ śūnyaḥ, jihvāsaṃsparśa eva śūnyatā, śūnyataiva jihvāsaṃsparśaḥ na kāyasaṃsparśaśūnyatayā kāyasaṃsparśaḥ śūnyaḥ, kāyasaṃsparśa eva śūnyatā, śūnyataiva kāyasaṃsparśaḥ na manaḥsaṃsparśaśūnyatayā manaḥsaṃsparśaḥ śūnyaḥ, manaḥsaṃsparśa eva śūnyatā, śūnyataiva manaḥsaṃsparśaḥ na cakṣuḥpratyayavedayitaśūnyatayā cakṣuḥpratyayavedayitaṃ śūnyam, cakṣuḥpratyayavedayitam eva śūnyatā, śūnyataiva cakṣuḥpratyayavedayitam na śrotrapratyayavedayitaśūnyatayā śrotrapratyayavedayitaṃ śūnyam, śrotrapratyayavedayitam eva śūnyatā, śūnyataiva śrotrapratyayavedayitam na ghrāṇapratyayavedayitaśūnyatayā ghrāṇapratyayavedayitaṃ śūnyam, ghrāṇapratyayavedayitam eva śūnyatā, śūnyataiva ghrāṇapratyayavedayitam na jihvāpratyayavedayitaśūnyatayā jihvāpratyayavedayitaṃ śūnyam, jihvāpratyayavedayitam eva śūnyatā, śūnyataiva jihvāpratyayavedayitam na kāyapratyayavedayitaśūnyatayā kāyapratyayavedayitaṃ śūnyam, kāyapratyayavedayitam eva śūnyatā, śūnyataiva kāyapratyayavedayitam na manaḥpratyayavedayitaśūnyatayā manaḥpratyayavedayitaṃ śūnyam, manaḥpratyayavedayitam eva śūnyatā, śūnyataiva manaḥpratyayavedayitam na smṛtyupasthānaśūnyatayā smṛtyupasthānāni śūnyāni, smṛtyupasthānāny eva śūnyatā, śūnyataiva smṛtyupasthānāni evaṃ samyakprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgāni na mārgaśūnyatayā mārgaḥ śūnyo, mārga eva śūnyatā, śūnyataiva mārgaḥ na balavaiśāradyāveṇikabuddhadharmaśūnyatayā buddhadharmāḥ śūnyāḥ, buddhadharmā eva śūnyatā śūnyataiva buddhadharmāḥ iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya (PSP1: 156) prajñāpāramitā, evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran nottrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate ity upāyakauśalyaṃ prathamaḥ saparigrahaḥ subhūtir āha katamāni bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yaiḥ parigṛhīta imaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā nottrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate bhagavān āha iha subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya rūpam anityam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayanti anyatra sarvākārajñatāyāḥ vedanā saṃjñā saṃskārā vijñānam anityam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yāṇy asya rūpaṃ duḥkham iti dharmaṃ deśayanti rūpam anātmeti śāntam iti viviktam iti śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ yāny asya vijñānaṃ duḥkham iti dharmaṃ deśayanti vijñānam anātmeti śāntam iti viviktam iti śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya cakṣur anityam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mana anityam iti dharmaṃ deśayanti
tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yāṇy asya cakṣur duḥkham iti dharmaṃ deśayanti cakṣur anātmeti śāntam iti viviktam iti śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano duḥkham iti dharmaṃ deśayanti mana anātmeti śāntam iti viviktam iti śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya cakṣurvijñānam anityam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānaṃ manovijñānam anityam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yāṇy asya cakṣurvijñānaṃ duḥkham iti dharmaṃ deśayanti cakṣurvijñānam anātmeti śāntam iti viviktam iti śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānaṃ manovijñānaṃ duḥkham iti dharmaṃ deśayanti manovijñānam anātmeti śāntam iti viviktam iti śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya cakṣuḥsaṃsparśo 'nitya iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśo kāyavijñānasaṃsparśo manaḥsaṃsparśo 'nitya iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yāṇy asya cakṣuḥsaṃsparśo duḥkha iti dharmaṃ deśayanti cakṣuḥsaṃsparśo anātmeti śānta iti vivikta iti śūnya iti animitta iti apraṇihita iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśo kāyasaṃsparśo manaḥsaṃsparśo duḥkha iti dharmaṃ deśayanti manaḥsaṃsparśo 'nātmeti śānta iti vivikta iti śūnya iti animitta iti apraṇihita iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitam anityam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitam anityam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yāṇy asya cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ duḥkham iti dharmaṃ deśayanti cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitam anātmeti śāntam iti viviktam iti śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ
jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ duḥkham iti dharmaṃ deśayanti manaḥsaṃsparśapratyayavedayitam anātmeti śāntam iti viviktam iti śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya smṛtyupasthānāny anityāny iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yāṇy asya smṛtyupasthānāni duḥkhāny iti dharmaṃ deśayanti smṛtyupasthānāny anātmāny iti śāntāny iti viviktāny iti śūnyāny iti animittāny iti apraṇihitāny iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya samyakprahāṇāny anityāny iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ amūni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yāṇy asya samyakprahāṇāni duḥkhāny iti dharmaṃ deśayanti samyakprahāṇāny anātmāny iti śāntāny iti viviktāny iti śūnyāny iti animittāny iti apraṇihitāny iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ evaṃ samyakprahāṇāni ṛddhipādā indriyāni balāni bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgamārgo 'nitya iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattayo 'bhijñā anityā iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ evaṃ vaiśāradyāni pratisaṃvido daśa tathāgatabalāni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā apy anityā iti dharmaṃ deśayanti duḥkhā iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena tāni ca kuśalamūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayati anyatra sarvākārajñatāyāḥ imāni subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yaiḥ parigṛhīta imaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā nottrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate (PSP1: 157) subhūtir āha kathaṃ bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyām anupāyakuśalo bhaviṣyati pāpamitrahastagataś ca bhaviṣyati ya imaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā uttrasiṣyati saṃtrasiṣyati santrāsam āpatsyate bhagavān āha iha subhūte bodhisattvo mahāsattvo 'pagatasarvākārajñatāpratiyuktaiḥ manasikāraiḥ prajñāpāramitāṃ bhāvayati upalabhate tathā ca prajñāpāramitayā manyate dhyānapāramitāṃ bhāvayati upalabhate tathā ca dhyānapāramitayā manyate vīryapāramitāṃ bhāvayati upalabhate tathā ca vīryapāramitayā manyate kṣāntipāramitāṃ bhāvayati upalabhate tathā ca kṣāntipāramitayā manyate śīlapāramitāṃ bhāvayati upalabhate tathā ca śīlapāramitayā manyate punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran apagatasarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārai rūpam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti rūpaṃ bahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad rūpam abhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti vedanādhyātmaśūnyeti manasikaroti vedanā bahirdhāśūnyeti manasikaroti yāvad vedanābhāvasvabhāvaśūnyeti manasikaroti saṃjñādhyātmaśūnyeti manasikaroti saṃjñā bahirdhāśūnyeti manasikaroti yāvad saṃjñābhāvasvabhāvaśūnyeti manasikaroti saṃskārā adhyātmaśūnyā iti manasikaroti saṃskārā bahirdhāśūnyā iti manasikaroti yāvad saṃskārā abhāvasvabhāvaśūnyā iti manasikaroti vijñānam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti vijñānaṃ bahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad vijñānam abhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti apagatasarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ tāṃ cādhyātmaśūnyatāṃ bahirdhāśūnyatāṃ adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatām upalabhate tābhiś ca śūnyatābhir manyate upalambhayogena cakṣur adhyātmaśūnyam iti manasikaroti bahirdhāśūnyam iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnyam iti manasikaroti
yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano 'dhyātmaśūnyam iti manasikaroti śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano bahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvat śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano 'bhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti rūpam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti bahirdhāśūnyam iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena evaṃ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ dharmo 'dhyātmaśūnya iti manasikaroti śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ dharmo bahirdhāśūnya iti manasikaroti yāvat śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ dharmo 'bhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti cakṣurvijñānam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti bahirdhāśūnyam iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena evaṃ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānaṃ manovijñānam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānaṃ manovijñānaṃ bahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvat śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānaṃ manovijñānaṃ abhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti cakṣuḥsaṃsparśo 'dhyātmaśūnya iti manasikaroti bahirdhāśūnya iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnya iti manasikaroti yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnya iti manasikaroti tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena evaṃ śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśo manaḥsaṃsparśo 'dhyātmaśūnya iti manasikaroti śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśo manaḥsaṃsparśo bahirdhāśūnya iti manasikaroti yāvat śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśo manaḥsaṃsparśo 'bhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti bahirdhāśūnyam iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena evaṃ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitam bahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvat śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitam abhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti evam avidyāyāṃ yāvaj jarāmaraṇam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti jarāmaraṇaṃ bahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad jarāmaraṇam abhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti punar aparaṃ subhūti bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran apagatasarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ smṛtyupasthānāni bhāvayati tāni ca smṛtyupasthānāni upalabhate taiś ca manyate upalambhayogena evaṃ samyakprahāṇāni ṛddhipādān indriyāṇi balāni bodhyaṅgāni mārgān pratisaṃvidaś vaiśāradyāni abhijñāḥ tathāgatabalāni buddhadharmān bhāvayati tāṃñ ca buddhadharmān upalabhate taiś ca manyate upalambhayogena evaṃ khalu subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann anupāyakuśala imaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā uttrasyati santrasyati santrāsam āpadyate subhūtir āha kathaṃ bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ pāpamitraparigṛhīto bhavati (PSP1: 158) yena pāpamitraparigrahaṇenemaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā uttrasyati santrasyati santrāsam āpadyate bhagavān āha iha subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyā vivecayati dhyānapāramitāyā vivecayati vīryapāramitāyā vivecayati kṣāntipāramitāyā vivecayati śīlapāramitāyā vivecayati dānapāramitāyā vivecayati nātra śikṣitavyam iti naitat tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena bhāṣitam iti kavikṛtāny etāni kāvyāni naitāni śrotavyāni nodgrahītavyāni na paryavāptavyāni na dhārayitavyāni na vācayitavyāni na manasikartavyāni nāpi parasyādeśayitavyāni idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya pāpamitraṃ yo 'sya na mārakarmāṇy upadiśati na māradoṣān ācaṣṭa iti hi māraḥ pāpīyān buddhaveṣeṇa vivecayati bodhisattvaṃ mahāsattvam upasaṃkramyaivaṃ bravīti kiṃ te kulaputra prajñāpāramitayā bhāvitayā kiṃ te dhyānapāramitayā bhāvitayā kiṃ te vīryapāramitayā bhāvitayā kiṃ te kṣāntipāramitayā bhāvitayā kiṃ te śīlapāramitayā
bhāvitayā kiṃ te dānapāramitayā bhāvitayā idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān buddhaveṣeṇa śrāvakabhūmipratisaṃyuktāni sūtrāṇi geyaṃ vyākaraṇaṃ gāthodānaṃ nidānam itivṛttakaṃ jātakāni vaipulyam adbhutadharmāvadānopadeśam upadekṣyati prakāśayiṣyati vibhajiṣyati uttānīkariṣyati saṃprakāśayiṣyati imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi cākhyātāni nāvabodhayati idam api subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān bodhisattvam mahāsattvam upasaṃkrāmyaivaṃ vakṣyati na te kulaputra kiṃcid bodhicittaṃ nāpi tvam avinivartanīyo nāpi tvaṃ śakṣyasy anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃboddhum ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇy ākhyātāni nāvabodhayati idam api subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān bodhisattvasya mahāsattvasya buddhaveṣeṇopasaṃkramyaivaṃ vakṣyati cakṣuḥ kulaputra (PSP1: 159) śūnyam ātmanā cātmīyena ca evaṃ śrotraṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca ghrāṇaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca jihvā śūnyātmanā cātmīyena ca kāyaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca manaḥ śūnyam ātmanā cātmīyena ca rūpaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca śabdaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca gandhaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca rasaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca spraṣṭavyaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca dharmaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca cakṣurvijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca śrotravijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca ghrāṇavijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca jihvāvijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca kāyavijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca manovijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca cakṣuḥsaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca śrotrasaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca ghrāṇasaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca jihvāsaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca kāyasaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca manaḥsaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca manaḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca dānapāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca śīlapāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca kṣāntipāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca vīryapāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca dhyānapāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca prajñāpāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca smṛtyupasthānāni śūnyāni ātmanā cātmīyena ca evaṃ samyakprahāṇāni ṛddhipādāḥ indriyāṇi balāni bodhyaṅgāni mārgā yāvad āveṇikā buddhadharmāḥ śūnyā ātmanā cātmīyena ca kiṃ kariṣyaty anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nācaṣṭe nopadiśati idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ pratyekabuddhaveṣeṇopasaṃkramyaivaṃ vakṣyati śūnyatā kulaputra pūrvadig buddhair bhagavadbhir bodhisattvaiḥ śrāvakaiś ca nātra buddho na bodhir na bodhisattvo na śrāvakaḥ evaṃ samantād daśadiśaḥ śūnyā buddhair bhagavadbhiḥ bodhisattvaiḥ śrāvakaiś ca nātra buddho na bodhir na bodhisattvo na śrāvakaḥ ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nopadekṣyati imāni subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitrāṇi veditavyāni punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān śramaṇaveṣeṇopasaṃkramya bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ sarvākārajñatāpratisaṃyuktebhyo manasikārebhyo vivecya śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārair anuśāsiṣyati avavadiṣyati ya idam evaṃrūpaṃ mārakarma nopadekṣyati idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān upādhyāyācāryaveṣeṇopasaṃkramya bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ bodhisattvacaryāyā vivecayiṣyati sarvākārajñatāpratisaṃyuktebhyo manasikārebhyo vivecayiṣyati smṛtyupasthāneṣu niyojayiṣyati samyakprahāṇeṣu ṛddhipādeṣu indriyeṣu baleṣu bodhyaṅgeṣu mārgeṣu niyojayiṣyati śūnyatāyām animitte apraṇihite niyojayiṣyati imāny evaṃrūpān dharmān sākṣatkṛtya śrāvakabhūmiṃ sākṣātkuruṣva, kiṃ te kariṣyaty anuttarayā samyaksaṃbodhyabhisaṃbuddhayā ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nācaṣṭe nopadiśati idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam (PSP1: 160) punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān mātāpitṛveṣeṇopasaṃkramya bodhisattvaṃ mahāsattvam evaṃ vakṣyati ehi tvaṃ kulaputra srotaāpattiphalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva sakṛdāgāmiphalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva, anāgāmiphalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva arhattvaphalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva kiṃ te 'nuttarayā samyaksaṃbodhyābhisaṃbuddhayā yasyāḥ kṛtaśo 'saṃkhyeyān aprameyān kalpān saṃsāre saṃsarato hastacchedāḥ pādacchedāś cānubhavitavyāḥ ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nopadekṣyati nākhyāsyati idaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattvasya māraḥ pāpīyān bhikṣuveṣeṇopasaṃkramya rūpam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena rūpaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena vedanānityeti deśayiṣyāti upalambhayogena vedanā duḥkhānātmakā śāntā viviktā śūnyānimittāpraṇihiteti deśayiśyati upalambhayogena saṃjñānityeti deśayiṣyāti upalambhayogena saṃjñā duḥkhānātmakā śāntā viviktā śūnyānimittāpraṇihiteti deśayiśyati upalambhayogena saṃskārā anityā iti deśayiṣyāti upalambhayogena saṃskārā duḥkhā anātmakāḥ śāntā viviktāḥ śūnyā animittā apraṇihitā iti deśayiśyati upalambhayogena vijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena vijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena cakṣur anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena
cakṣur duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena śrotram anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena śrotraṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena ghrāṇam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena ghrāṇaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena jihvānityeti deśayiṣyāti upalambhayogena jihvā duḥkhānātmakā śāntā viviktā śūnyānimittāpraṇihiteti deśayiśyati upalambhayogena kāyo 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena kāyo duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena mano anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena mano duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena rūpam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena rūpaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena śabdo 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena śabdo duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena gandho 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena gandho duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena raso 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena raso duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena spraṣṭavyam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena spraṣṭavyaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena dharmo 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena dharmo duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena cakṣurvijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena cakṣurvijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena śrotravijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena śrotravijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena ghrāṇavijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena ghrāṇavijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena jihvāvijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena jihvāvijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena kāyavijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena kāyavijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena manovijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena manovijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena evaṃ yāvat smṛtyupasthānāny anityāni iti deśayiṣyāti upalambhayogena smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena evaṃ samyakprahāṇāny anityāny iti deśayiṣyāti upalambhayogena smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena ṛddhipādā
anityā iti deśayiṣyāti upalambhayogena saṃskārā duḥkhā anātmakāḥ śāntā viviktāḥ śūnyā animittā apraṇihitā iti deśayiśyati upalambhayogena indriyāṇy anityāny iti deśayiṣyāti upalambhayogena smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena balāny anityāny iti deśayiṣyāti upalambhayogena smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena bodhyaṅgāny anityāny iti deśayiṣyāti upalambhayogena smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena mārgo 'nityo 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena mārgo duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena yāvad buddhadharmā api anityā iti deśayiṣyāti upalambhayogena saṃskārā duḥkhā anātmakāḥ śāntā viviktāḥ śūnyā animittā apraṇihitā iti deśayiśyati upalambhayogena ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nopadekṣyati nākhyāsyati idam api subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyaṃ viditvā ca parivarjayitavyam iti kalyāṇamitradvitīyasaṃparigrahaḥ ity uktaṃ nirvedhāṅgaṃ caturvidham subhūtir āha bodhisattvo bodhisattva iti bhagavann ucyate bodhisattva iti bhagavan kaḥ padārthaḥ bhagavān āha apadārthaḥ subhūte bodhisattvapadārthaḥ tat kasya hetoḥ na hi subhūte bodhir utpādāstitā vā nāstitā vā vidyate vopalabhyate tasmād apadārthaḥ subhūte bodhisattvapadārthaḥ iti gotrasvarūpam tad yathāpi nāma subhūte ākāśe śakuneḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate svapnasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate māyāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate marīcyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate pratiśrutkāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate pratibhāsasya padaṃ na v