Kinh tạng Pali (Tipiṭaka)JaNguyên tác: Pali
Bổn Sanh (Jātaka)
547 câu chuyện tiền thân của Đức Phật — những bài học đạo đức được kể qua hình thức truyện cổ tích. Nguồn cảm hứng vô tận cho văn học và nghệ thuật Phật giáo.
Văn bản gốc(Pali)
Trang 1 / 16 (50.000 ký tự/trang)
Jātaka Ekakanipāta Littavagga 10. Asātarūpajātaka “Asātaṁ sātarūpena, piyarūpena appiyaṁ; Dukkhaṁ sukhassa rūpena, pamattamativattatī”ti. Asātarūpajātakaṁ dasamaṁ. Littavaggo dasamo. Tassuddānaṁ Gilamakkhakutūhala mātukassā, Muninā ca aniccata pattavaraṁ; Dhanapālivaro atipaṇḍitako, Saparosahassaasātadasāti. Majjhimo paṇṇāsako. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 1. Parosatajātaka “Parosatañcepi samāgatānaṁ, Jhāyeyyuṁ te vassasataṁ apaññā; Ekova seyyo puriso sapañño, Yo bhāsitassa vijānāti atthan”ti. Parosatajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 2. Paṇṇikajātaka “Yo dukkhaphuṭṭhāya bhaveyya tāṇaṁ, So me pitā dubbhi vane karoti; Sā kassa kandāmi vanassa majjhe, Yo tāyitā so sahasaṁ karotī”ti. Paṇṇikajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 3. Verijātaka “Yattha verī nivisati, na vase tattha paṇḍito; Ekarattaṁ dirattaṁ vā, dukkhaṁ vasati verisū”ti. Verijātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 4. Mittavindakajātaka “Catubbhi aṭṭhajjhagamā, aṭṭhāhipi ca soḷasa; Soḷasāhi ca bāttiṁsa, atricchaṁ cakkamāsado; Icchāhatassa posassa, cakkaṁ bhamati matthake”ti. Mittavindakajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 5. Dubbalakaṭṭhajātaka “Bahumpetaṁ vane kaṭṭhaṁ, vāto bhañjati dubbalaṁ; Tassa ce bhāyasī nāga, kiso nūna bhavissasī”ti. Dubbalakaṭṭhajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 6. Udañcanījātaka “Sukhaṁ vata maṁ jīvantaṁ, Pacamānā udañcanī; Corī jāyappavādena, Telaṁ loṇañca yācatī”ti. Udañcanījātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 7. Sālittakajātaka “Sādhu kho sippakaṁ nāma, api yādisa kīdisaṁ; Passa khañjappahārena, laddhā gāmā catuddisā”ti. Sālittakajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 8. Bāhiyajātaka “Sikkheyya sikkhitabbāni, santi sacchandino janā; Bāhiyā hi suhannena, rājānamabhirādhayī”ti. Bāhiyajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 9. Kuṇḍapūvajātaka “Yathanno puriso hoti, tathannā tassa devatā; Āharetaṁ kuṇḍapūvaṁ, mā me bhāgaṁ vināsayā”ti. Kuṇḍapūvajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Apaṇṇakavagga 10. Sukhavihārijātaka “Yañca aññe na rakkhanti, yo ca aññe na rakkhati; Sa ve rāja sukhaṁ seti, kāmesu anapekkhavā”ti. Sukhavihārijātakaṁ dasamaṁ. Apaṇṇakavaggo paṭhamo. Tassuddānaṁ Varāpaṇṇaka vaṇṇupatha serivaro, Suvicakkhaṇa taṇḍulanāḷikassā; Hiri puttavaruttagāmaṇinā, Yo ca na rakkhati tena dasāti. Jātaka Ekakanipāta Parosatavagga 10. Sabbasaṁhārakapañhajātaka “Sabbasaṁhārako natthi, suddhaṁ kaṅgu pavāyati; Alikaṁ bhāyatiyaṁ dhuttī, saccamāha mahallikā”ti. Sabbasaṁhārakapañhajātakaṁ dasamaṁ. Parosatavaggo ekādasamo. Tassuddānaṁ Saparosatatāyitaverī puna, Bhamacakkatha nāgasirivhayano; Sukhakañca vata sippaka bāhiyā, Kuṇḍapūva mahallikakā ca dasāti. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 1. Gadrabhapañhajātaka “Haṁci tuvaṁ evamaññasi seyyo, Puttena pitāti rājaseṭṭha; Handassatarassa te ayaṁ, Assatarassa hi gadrabho pitā”ti. Gadrabhapañhajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 2. Amarādevīpañhajātaka “Yena sattubilaṅgā ca, Diguṇapalāso ca pupphito; Yena dadāmi tena vadāmi, Yena na dadāmi na tena vadāmi; Esa maggo yavamajjhakassa, Etaṁ channapathaṁ vijānāhī”ti. Amarādevīpañhajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 3. Siṅgālajātaka “Saddahāsi siṅgālassa, surāpītassa brāhmaṇa; Sippikānaṁ sataṁ natthi, kuto kaṁsasatā duve”ti. Siṅgālajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 4. Mitacintijātaka “Bahucintī appacintī, ubho jāle abajjhare; Mitacintī pamocesī, ubho tattha samāgatā”ti. Mitacintijātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 5. Anusāsikajātaka “Yāyañña manusāsati, sayaṁ loluppacārinī; Sāyaṁ vipakkhikā seti, hatā cakkena sāsikāti. Anusāsikajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 6. Dubbacajātaka Atikaramakarācariya, Mayhampetaṁ na ruccati; Catutthe laṅghayitvāna, Pañcamāyasi āvuto”ti. Dubbacajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 7. Tittirajātaka “Accuggatātilapatā, ativelaṁ pabhāsitā; Vācā hanati dummedhaṁ, tittiraṁvātivassitan”ti. Tittirajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 8. Vaṭṭakajātaka “Nācintayanto puriso, visesamadhigacchati; Cintitassa phalaṁ passa, muttosmi vadhabandhanā”ti. Vaṭṭakajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 9. Akālarāvijātaka “Amātāpitarasaṁvaddho, anācerakule vasaṁ; Nāyaṁ kālaṁ akālaṁ vā, abhijānāti kukkuṭo”ti. Akālarāvijātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 1. Lakkhaṇamigajātaka “Hoti sīlavataṁ attho, paṭisanthāravuttinaṁ; Lakkhaṇaṁ passa āyantaṁ, ñātisaṅghapurakkhataṁ; Atha passasimaṁ kāḷaṁ, suvihīnaṁva ñātibhī”ti. Lakkhaṇamigajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Haṁcivagga 10. Bandhanamokkhajātaka “Abaddhā tattha bajjhanti, yattha bālā pabhāsare; Baddhāpi tattha muccanti, yattha dhīrā pabhāsare”ti. Bandhanamokkhajātakaṁ dasamaṁ. Haṁcivaggo dvādasamo. Tassuddānaṁ Atha gadrabha sattuva kaṁsasataṁ, Bahucinti sāsikāyātikara; Ativela visesamanācariyova, Dhīrāpabhāsaratena dasāti. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 1. Kusanāḷijātaka “Kare sarikkho atha vāpi seṭṭho, Nihīnako vāpi kareyya eko; Kareyyumete byasane uttamatthaṁ, Yathā ahaṁ kusanāḷi rucāyan”ti. Kusanāḷijātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 2. Dummedhajātaka “Yasaṁ laddhāna dummedho, anatthaṁ carati attano; Attano ca paresañca, hiṁsāya paṭipajjatī”ti. Dummedhajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 3. Naṅgalīsajātaka “Asabbatthagāmiṁ vācaṁ, Bālo sabbattha bhāsati; Nāyaṁ dadhiṁ vedi na naṅgalīsaṁ, Dadhippayaṁ maññati naṅgalīsan”ti. Naṅgalīsajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 4. Ambajātaka “Vāyametheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito; Vāyāmassa phalaṁ passa, bhuttā ambā anītihan”ti. Ambajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 5. Kaṭāhakajātaka “Bahumpi so vikattheyya, aññaṁ janapadaṁ gato; Anvāgantvāna dūseyya, bhuñja bhoge kaṭāhakā”ti. Kaṭāhakajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 6. Asilakkhaṇajātaka “Tadevekassa kalyāṇaṁ, tadevekassa pāpakaṁ; Tasmā sabbaṁ na kalyāṇaṁ, sabbaṁ vāpi na pāpakan”ti. Asilakkhaṇajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 7. Kalaṇḍukajātaka “Te desā tāni vatthūni, ahañca vanagocaro; Anuvicca kho taṁ gaṇheyyuṁ, piva khīraṁ kalaṇḍukā”ti. Kalaṇḍukajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 8. Biḷāravatajātaka “Yo ve dhammaṁ dhajaṁ katvā, Nigūḷho pāpamācare; Vissāsayitvā bhūtāni, Biḷāraṁ nāma taṁ vatan”ti. Biḷāravatajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 9. Aggikabhāradvājajātaka “Nāyaṁ sikhā puññahetu, ghāsahetu ayaṁ sikhā; Nāguṭṭhigaṇanaṁ yāti, alaṁ te hotu aggikā”ti. Aggikabhāradvājajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 2. Nigrodhamigajātaka “Nigrodhameva seveyya, na sākhamupasaṁvase; Nigrodhasmiṁ mataṁ seyyo, yañce sākhasmi jīvitan”ti. Nigrodhamigajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kusanāḷivagga 10. Kosiyajātaka “Yathā vācā ca bhuñjassu, yathā bhuttañca byāhara; Ubhayaṁ te na sameti, vācā bhuttañca kosiye”ti. Kosiyajātakaṁ dasamaṁ. Kusanāḷivaggo terasamo. Tassuddānaṁ Kusanāḷisirivhayano ca yasaṁ, Dadhi mamba kaṭāhakapañcamako; Atha pāpaka khīra biḷāravataṁ, Sikhi kosiyasavhayanena dasāti. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 1. Asampadānajātaka “Asampadānenitarītarassa, Bālassa mittāni kalī bhavanti; Tasmā harāmi bhusaṁ aḍḍhamānaṁ, Mā me mitti jīyittha sassatāyan”ti. Asampadānajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 2. Bhīrukajātaka “Kusalūpadese dhitiyā daḷhāya ca, Anivattitattābhayabhīrutāya ca; Na rakkhasīnaṁ vasamāgamimhase, Sa sotthibhāvo mahatā bhayena me”ti. Bhīrukajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 3. Ghatāsanajātaka “Khemaṁ yahiṁ tattha arī udīrito, Dakassa majjhe jalate ghatāsano; Na ajja vāso mahiyā mahīruhe, Disā bhajavho saraṇājja no bhayan”ti. Ghatāsanajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 4. Jhānasodhanajātaka “Ye saññino tepi duggatā, Yepi asaññino tepi duggatā; Etaṁ ubhayaṁ vivajjaya, Taṁ samāpattisukhaṁ anaṅgaṇan”ti. Jhānasodhanajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 5. Candābhajātaka “Candābhaṁ sūriyābhañca, yodha paññāya gādha”ti. Avitakkena jhānena, hoti ābhassarūpagoti. Candābhajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 6. Suvaṇṇahaṁsajātaka “Yaṁ laddhaṁ tena tuṭṭhabbaṁ, Atilobho hi pāpako; Haṁsarājaṁ gahetvāna, Suvaṇṇā parihāyathā”ti. Suvaṇṇahaṁsajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 7. Babbujātaka “Yattheko labhate babbu, dutiyo tattha jāyati; Tatiyo ca catuttho ca, idaṁ te babbukā bilan”ti. Babbujātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 8. Godhajātaka “Kiṁ te jaṭāhi dummedha, kiṁ te ajinasāṭiyā; Abbhantaraṁ te gahanaṁ, bāhiraṁ parimajjasī”ti. Godhajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 9. Ubhatobhaṭṭhajātaka “Akkhī bhinnā paṭo naṭṭho, sakhigehe ca bhaṇḍanaṁ; Ubhato paduṭṭhā kammantā, udakamhi thalamhi cā”ti. Ubhatobhaṭṭhajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 3. Kaṇḍijātaka “Dhiratthu kaṇḍinaṁ sallaṁ, purisaṁ gāḷhavedhinaṁ; Dhiratthu taṁ janapadaṁ, yatthitthī pariṇāyikā; Te cāpi dhikkitā sattā, ye itthīnaṁ vasaṅgatā”ti. Kaṇḍijātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Asampadānavagga 10. Kākajātaka “Niccaṁ ubbiggahadayā, sabbalokavihesakā; Tasmā nesaṁ vasā natthi, kākānamhāka ñātinan”ti. Kākajātakaṁ dasamaṁ. Asampadānavaggo cuddasamo. Tassuddānaṁ Itarītara rakkhasi khemiyo ca, Parosatapañhena ābhassaro puna; Atha haṁsavaruttamababbujaṭaṁ, Paṭanaṭṭhaka kākavarena dasāti. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 1. Godhajātaka “Na pāpajanasaṁsevī, accantasukhamedhati; Godhākulaṁ kakaṇṭāva, kaliṁ pāpeti attanan”ti. Godhajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 2. Siṅgālajātaka “Etañhi te durājānaṁ, yaṁ sesi matasāyikaṁ; Yassa te kaḍḍhamānassa, hatthā daṇḍo na muccatī”ti. Siṅgālajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 3. Virocanajātaka “Lasī ca te nipphalitā, matthako ca padālito; Sabbā te phāsukā bhaggā, ajja kho tvaṁ virocasī”ti. Virocanajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 4. Naṅguṭṭhajātaka “Bahumpetaṁ asabbhi jātaveda, Yaṁ taṁ vāladhinābhipūjayāma; Maṁsārahassa natthajja maṁsaṁ, Naṅguṭṭhampi bhavaṁ paṭiggahātū”ti. Naṅguṭṭhajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 5. Rādhajātaka “Na tvaṁ rādha vijānāsi, aḍḍharatte anāgate; Abyayataṁ vilapasi, virattā kosiyāyane”ti. Rādhajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 6. Samuddakākajātaka “Api nu hanukā santā, mukhañca parisussati; Oramāma na pārema, pūrateva mahodadhī”ti. Samuddakākajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 7. Puppharattajātaka “Nayidaṁ dukkhaṁ aduṁ dukkhaṁ, Yaṁ maṁ tudati vāyaso; Yaṁ sāmā puppharattena, Kattikaṁ nānubhossatī”ti. Puppharattajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 8. Siṅgālajātaka “Nāhaṁ punaṁ na ca punaṁ, na cāpi apunappunaṁ; Hatthibondiṁ pavekkhāmi, tathā hi bhayatajjito”ti. Siṅgālajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 9. Ekapaṇṇajātaka “Ekapaṇṇo ayaṁ rukkho, na bhūmyā caturaṅgulo; Phalena visakappena, mahāyaṁ kiṁ bhavissatī”ti. Ekapaṇṇajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 4. Vātamigajātaka “Na kiratthi rasehi pāpiyo, Āvāsehi va santhavehi vā; Vātamigaṁ gahananissitaṁ, Vasamānesi rasehi sañjayo”ti. Vātamigajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kakaṇṭakavagga 10. Sañjīvajātaka “Asantaṁ yo paggaṇhāti, asantaṁ cūpasevati; Tameva ghāsaṁ kurute, byaggho sañjīvako yathā”ti. Sañjīvajātakaṁ dasamaṁ. Kakaṇṭakavaggo pannarasamo. Tassuddānaṁ Sukhamedhati daṇḍavaro ca puna, Lasi vāladhi pañcamarādhavaro; Samahodadhi kattika bondi puna, Caturaṅgulabyagghavarena dasāti. Uparimapaṇṇāsako. Atha vagguddānaṁ Apaṇṇakaṁ sīlavaggakuruṅga, Kulāvakaṁ atthakāmena pañcamaṁ; Āsīso itthivaruṇaṁ apāyi, Littavaggena te dasa; Parosataṁ haṁci kusanāḷi, Asampadaṁ kakaṇṭakavaggo. Ekanipātamhilaṅkatanti. Ekakanipātaṁ niṭṭhitaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 1. Rājovādajātaka “Daḷhaṁ daḷhassa khipati, balliko mudunā muduṁ; Sādhumpi sādhunā jeti, asādhumpi asādhunā; Etādiso ayaṁ rājā, maggā uyyāhi sārathi”. “Akkodhena jine kodhaṁ, asādhuṁ sādhunā jine; Jine kadariyaṁ dānena, saccenālikavādinaṁ; Etādiso ayaṁ rājā, maggā uyyāhi sārathī”ti. Rājovādajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 2. Siṅgālajātaka “Asamekkhitakammantaṁ, turitābhinipātinaṁ; Sāni kammāni tappenti, uṇhaṁvajjhohitaṁ mukhe”. “Sīho ca sīhanādena, daddaraṁ abhinādayi; Sutvā sīhassa nigghosaṁ, siṅgālo daddare vasaṁ; Bhīto santāsamāpādi, hadayañcassa apphalī”ti. Siṅgālajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 3. Sūkarajātaka “Catuppado ahaṁ samma, tvampi samma catuppado; Ehi samma nivattassu, kiṁ nu bhīto palāyasi”. “Asuci pūtilomosi, duggandho vāsi sūkara; Sace yujjhitukāmosi, jayaṁ samma dadāmi te”ti. Sūkarajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 4. Uragajātaka “Idhūragānaṁ pavaro paviṭṭho, Selassa vaṇṇena pamokkhamicchaṁ; Brahmañca vaṇṇaṁ apacāyamāno, Bubhukkhito no vitarāmi bhottuṁ”. “So brahmagutto cirameva jīva, Dibyā ca te pātubhavantu bhakkhā; Yo brahmavaṇṇaṁ apacāyamāno, Bubhukkhito no vitarāsi bhottun”ti. Uragajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 5. Bhaggajātaka “Jīva vassasataṁ bhagga, aparāni ca vīsatiṁ; Mā maṁ pisācā khādantu, jīva tvaṁ sarado sataṁ”. “Tvampi vassasataṁ jīva, aparāni ca vīsatiṁ; Visaṁ pisācā khādantu, jīva tvaṁ sarado satan”ti. Bhaggajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 6. Alīnacittajātaka “Alīnacittaṁ nissāya, pahaṭṭhā mahatī camū; Kosalaṁ senāsantuṭṭhaṁ, jīvaggāhaṁ agāhayi. Evaṁ nissayasampanno, bhikkhu āraddhavīriyo; Bhāvayaṁ kusalaṁ dhammaṁ, yogakkhemassa pattiyā; Pāpuṇe anupubbena, sabbasaṁyojanakkhayan”ti. Alīnacittajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 7. Guṇajātaka “Yena kāmaṁ paṇāmeti, dhammo balavataṁ migī; Unnadantī vijānāhi, jātaṁ saraṇato bhayaṁ”. “Api cepi dubbalo mitto, mittadhammesu tiṭṭhati; So ñātako ca bandhu ca, so mitto so ca me sakhā; Dāṭhini mātimaññittho, siṅgālo mama pāṇado”ti. Guṇajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 8. Suhanujātaka “Nayidaṁ visamasīlena, soṇena suhanū saha; Suhanūpi tādisoyeva, yo soṇassa sagocaro. Pakkhandinā pagabbhena, niccaṁ sandānakhādinā; Sameti pāpaṁ pāpena, sameti asatā asan”ti. Suhanujātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 9. Morajātaka “Udetayañ cakkhumā ekarājā, Harissavaṇṇo pathavippabhāso; Taṁ taṁ namassāmi harissavaṇṇaṁ pathavippabhāsaṁ, Tayājja guttā viharemu divasaṁ. Ye brāhmaṇā vedagū sabbadhamme, Te me namo te ca maṁ pālayantu; Namatthu buddhānaṁ namatthu bodhiyā, Namo vimuttānaṁ namo vimuttiyā; Imaṁ so parittaṁ katvā, Moro carati esanā. Apetayaṁ cakkhumā ekarājā, Harissavaṇṇo pathavippabhāso; Taṁ taṁ namassāmi harissavaṇṇaṁ pathavippabhāsaṁ, Tayājja guttā viharemu rattiṁ. Ye brāhmaṇā vedagū sabbadhamme, Te me namo te ca maṁ pālayantu; Namatthu buddhānaṁ namatthu bodhiyā, Namo vimuttānaṁ namo vimuttiyā; Imaṁ so parittaṁ katvā, Moro vāsamakappayī”ti. Morajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 5. Kharādiyajātaka “Aṭṭhakkhuraṁ kharādiye, migaṁ vaṅkātivaṅkinaṁ; Sattahi kālātikkantaṁ, na naṁ ovaditussahe”ti. Kharādiyajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Daḷhavagga 10. Vinīlajātaka “Evameva nūna rājānaṁ, vedehaṁ mithilaggahaṁ; Assā vahanti ājaññā, yathā haṁsā vinīlakaṁ”. “Vinīla duggaṁ bhajasi, abhūmiṁ tāta sevasi; Gāmantakāni sevassu, etaṁ mātālayaṁ tavāti. Vinīlajātakaṁ dasamaṁ. Daḷhavaggo paṭhamo. Tassuddānaṁ Varaballika daddara sūkarako, Uraguttama pañcamabhaggavaro; Mahatīcamu yāva siṅgālavaro, Suhanuttama mora vinīlaṁ dasā”ti. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 1. Indasamānagottajātaka “Na santhavaṁ kāpurisena kayirā, Ariyo anariyena pajānamatthaṁ; Cirānuvutthopi karoti pāpaṁ, Gajo yathā indasamānagottaṁ. Yaṁ tveva jaññā sadiso mamanti, Sīlena paññāya sutena cāpi; Teneva mettiṁ kayirātha saddhiṁ, Sukho have sappurisena saṅgamo”ti. Indasamānagottajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 2. Santhavajātaka “Na santhavasmā paramatthi pāpiyo, Yo santhavo kāpurisena hoti; Santappito sappinā pāyasena, Kicchākataṁ paṇṇakuṭiṁ adayhi. Na santhavasmā paramatthi seyyo, Yo santhavo sappurisena hoti; Sīhassa byagghassa ca dīpino ca, Sāmā mukhaṁ lehati santhavenā”ti. Santhavajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 3. Susīmajātaka “Kāḷā migā setadantā tavīme, Parosataṁ hemajālābhichannā; Te te dadāmīti susīma brūsi, Anussaraṁ pettipitāmahānaṁ”. “Kāḷā migā setadantā mamīme, Parosataṁ hemajālābhichannā; Te te dadāmīti vadāmi māṇava, Anussaraṁ pettipitāmahānan”ti. Susīmajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 4. Gijjhajātaka “Yannu gijjho yojanasataṁ, kuṇapāni avekkhati; Kasmā jālañca pāsañca, āsajjāpi na bujjhasi”. “Yadā parābhavo hoti, poso jīvitasaṅkhaye; Atha jālañca pāsañca, āsajjāpi na bujjhatī”ti. Gijjhajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 5. Nakulajātaka “Sandhiṁ katvā amittena, aṇḍajena jalābuja; Vivariya dāṭhaṁ sesi, kuto te bhayamāgataṁ”. “Saṅketheva amittasmiṁ, mittasmimpi na vissase; Abhayā bhayamuppannaṁ, api mūlāni kantatī”ti. Nakulajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 6. Upasāḷakajātaka “Upasāḷakanāmāni, sahassāni catuddasa; Asmiṁ padese daḍḍhāni, natthi loke anāmataṁ. Yamhi saccañca dhammo ca, ahiṁsā saṁyamo damo; Etaṁ ariyā sevanti, etaṁ loke anāmatan”ti. Upasāḷakajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 7. Samiddhijātaka “Abhutvā bhikkhasi bhikkhu, Na hi bhutvāna bhikkhasi; Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu, Mā taṁ kālo upaccagā. Kālaṁ vohaṁ na jānāmi, channo kālo na dissati; Tasmā abhutvā bhikkhāmi, mā maṁ kālo upaccagā”ti. Samiddhijātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 8. Sakuṇagghijātaka “Seno balasā patamāno, lāpaṁ gocaraṭhāyinaṁ; Sahasā ajjhappattova, maraṇaṁ tenupāgami. Sohaṁ nayena sampanno, pettike gocare rato; Apetasattu modāmi, sampassaṁ atthamattano”ti. Sakuṇagghijātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 9. Arakajātaka “Yo ve mettena cittena, sabbalokānukampati; Uddhaṁ adho ca tiriyaṁ, appamāṇena sabbaso. Appamāṇaṁ hitaṁ cittaṁ, paripuṇṇaṁ subhāvitaṁ; Yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ, na taṁ tatrāvasissatī”ti. Arakajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 6. Tipallatthamigajātaka “Migaṁ tipallatthamanekamāyaṁ, Aṭṭhakkhuraṁ aḍḍharattāpapāyiṁ; Ekena sotena chamāssasanto, Chahi kalāhitibhoti bhāgineyyo”ti. Tipallatthamigajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Santhavavagga 10. Kakaṇṭakajātaka “Nāyaṁ pure uṇṇamati, toraṇagge kakaṇṭako; Mahosadha vijānāhi, kena thaddho kakaṇṭako”. “Aladdhapubbaṁ laddhāna, aḍḍhamāsaṁ kakaṇṭako; Atimaññati rājānaṁ, vedehaṁ mithilaggahan”ti. Kakaṇṭakajātakaṁ dasamaṁ. Santhavavaggo dutiyo. Tassuddānaṁ Atha indasamāna sapaṇṇakuṭi, Susimuttama gijjha jalābujako; Upasāḷaka bhikkhu salāpavaro, Atha mettavaro dasapuṇṇamatīti. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 1. Kalyāṇadhammajātaka “Kalyāṇadhammoti yadā janinda, Loke samaññaṁ anupāpuṇāti; Tasmā na hiyyetha naro sapañño, Hiriyāpi santo dhuramādiyanti. Sāyaṁ samaññā idha majja pattā, Kalyāṇadhammoti janinda loke; Tāhaṁ samekkhaṁ idha pabbajissaṁ, Na hi matthi chando idha kāmabhoge”ti. Kalyāṇadhammajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 2. Daddarajātaka “Ko nu saddena mahatā, abhinādeti daddaraṁ; Taṁ sīhā nappaṭinadanti, ko nāmeso migādhibhū”. “Adhamo migajātānaṁ, siṅgālo tāta vassati; Jātimassa jigucchantā, tuṇhī sīhā samacchare”ti. Daddarajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 3. Makkaṭajātaka “Tāta māṇavako eso, tālamūlaṁ apassito; Agārakañcidaṁ atthi, handa demassagārakaṁ”. “Mā kho tvaṁ tāta pakkosi, dūseyya no agārakaṁ; Netādisaṁ mukhaṁ hoti, brāhmaṇassa susīlino”ti. Makkaṭajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 4. Dubbhiyamakkaṭajātaka “Adamha te vāri pahūtarūpaṁ, Ghammābhitattassa pipāsitassa; So dāni pitvāna kiriṅkarosi, Asaṅgamo pāpajanena seyyo”. “Ko te suto vā diṭṭho vā, sīlavā nāma makkaṭo; Idāni kho taṁ ohacchaṁ, esā asmāka dhammatā”ti. Dubbhiyamakkaṭajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 5. Ādiccupaṭṭhānajātaka “Sabbesu kira bhūtesu, santi sīlasamāhitā; Passa sākhāmigaṁ jammaṁ, ādiccamupatiṭṭhati”. “Nāssa sīlaṁ vijānātha, anaññāya pasaṁsatha; Aggihuttañca uhannaṁ, dve ca bhinnā kamaṇḍalū”ti. Ādiccupaṭṭhānajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 6. Kaḷāyamuṭṭhijātaka “Bālo vatāyaṁ dumasākhagocaro, Paññā janinda nayimassa vijjati; Kaḷāyamuṭṭhiṁ avakiriya kevalaṁ, Ekaṁ kaḷāyaṁ patitaṁ gavesati”. “Evameva mayaṁ rāja, ye caññe atilobhino; Appena bahuṁ jiyyāma, kaḷāyeneva vānaro”ti. Kaḷāyamuṭṭhijātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 7. Tindukajātaka “Dhanuhatthakalāpehi, nettiṁ savaradhāribhi; Samantā parikiṇṇamha, kathaṁ mokkho bhavissati”. “Appeva bahukiccānaṁ, attho jāyetha koci naṁ; Atthi rukkhassa acchinnaṁ, khajjathaññeva tindukan”ti. Tindukajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 8. Kacchapajātaka “Janittaṁ me bhavittaṁ me, iti paṅke avassayiṁ; Taṁ maṁ paṅko ajjhabhavi, yathā dubbalakaṁ tathā; Taṁ taṁ vadāmi bhaggava, suṇohi vacanaṁ mama”. “Gāme vā yadi vā raññe, sukhaṁ yatrādhigacchati; Taṁ janittaṁ bhavittañca, purisassa pajānato; Yamhi jīve tamhi gacche, na niketahato siyā”ti. Kacchapajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 9. Satadhammajātaka “Tañca appañca ucchiṭṭhaṁ, tañca kicchena no adā; Sohaṁ brāhmaṇajātiko, yaṁ bhuttaṁ tampi uggataṁ”. “Evaṁ dhammaṁ niraṅkatvā, Yo adhammena jīvati; Satadhammova lābhena, Laddhenapi na nandatī”ti. Satadhammajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 7. Mālutajātaka “Kāḷe vā yadi vā juṇhe, yadā vāyati māluto; Vātajāni hi sītāni, ubhotthamaparājitā”ti. Mālutajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kalyāṇavagga 10. Duddadajātaka “Duddadaṁ dadamānānaṁ, dukkaraṁ kamma kubbataṁ; Asanto nānukubbanti, sataṁ dhammo durannayo”. “Tasmā satañca asataṁ, nānā hoti ito gati; Asanto nirayaṁ yanti, santo saggaparāyaṇāti. Duddadajātakaṁ dasamaṁ. Kalyāṇavaggo tatiyo. Tassuddānaṁ Susamaññamigādhibhū māṇavako, Vāripahūtarūpādiccupaṭṭhānā; Sakaḷāyasatindukapaṅka puna, Satadhamma sududdadakena dasā”ti. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 1. Asadisajātaka Dhanuggaho asadiso, rājaputto mahabbalo; Dūrepātī akkhaṇavedhī, mahākāyappadālano. Sabbāmitte raṇaṁ katvā, na ca kañci viheṭhayi; Bhātaraṁ sotthiṁ katvāna, saṁyamaṁ ajjhupāgamīti. Asadisajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 2. Saṅgāmāvacarajātaka “Saṅgāmāvacaro sūro, balavā iti vissuto; Kiṁ nu toraṇamāsajja, paṭikkamasi kuñjara. Omadda khippaṁ palighaṁ, esikāni ca abbaha; Toraṇāni ca madditvā, khippaṁ pavisa kuñjarā”ti. Saṅgāmāvacarajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 3. Vālodakajātaka “Vālodakaṁ apparasaṁ nihīnaṁ, Pitvā mado jāyati gadrabhānaṁ; Imañca pitvāna rasaṁ paṇītaṁ, Mado na sañjāyati sindhavānaṁ”. “Appaṁ pivitvāna nihīnajacco, So majjatī tena janinda puṭṭho; Dhorayhasīlī ca kulamhi jāto, Na majjatī aggarasaṁ pivitvā”ti. Vālodakajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 4. Giridattajātaka “Dūsito giridattena, hayo sāmassa paṇḍavo; Porāṇaṁ pakatiṁ hitvā, tassevānuvidhiyyati. Sace ca tanujo poso, sikharākārakappito; Ānane naṁ gahetvāna, maṇḍale parivattaye; Khippameva pahantvāna, tassevānuvidhiyyatī”ti. Giridattajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 5. Anabhiratijātaka “Yathodake āvile appasanne, Na passati sippikasambukañca; Sakkharaṁ vālukaṁ macchagumbaṁ, Evaṁ āvilamhi citte; Na passati attadatthaṁ paratthaṁ. Yathodake acche vippasanne, So passati sippikasambukañca; Sakkharaṁ vālukaṁ macchagumbaṁ, Evaṁ anāvilamhi citte; So passati attadatthaṁ paratthan”ti. Anabhiratijātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 6. Dadhivāhanajātaka “Vaṇṇagandharasūpeto, amboyaṁ ahuvā pure; Tameva pūjaṁ labhamāno, kenambo kaṭukapphalo”. “Pucimandaparivāro, ambo te dadhivāhana; Mūlaṁ mūlena saṁsaṭṭhaṁ, sākhā sākhā nisevare; Asātasannivāsena, tenambo kaṭukapphalo”ti. Dadhivāhanajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 7. Catumaṭṭhajātaka “Ucce viṭabhimāruyha, mantayavho rahogatā; Nīce oruyha mantavho, migarājāpi sossati. Yaṁ suvaṇṇo suvaṇṇena, devo devena mantaye; Kiṁ tettha catumaṭṭhassa, bilaṁ pavisa jambukā”ti. Catumaṭṭhajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 8. Sīhakotthujātaka “Sīhaṅgulī sīhanakho, sīhapādapatiṭṭhito; So sīho sīhasaṅghamhi, eko nadati aññathā”. “Mā tvaṁ nadi rājaputta, appasaddo vane vasa; Sarena kho taṁ jāneyyuṁ, na hi te pettiko saro”ti. Sīhakotthujātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 9. Sīhacammajātaka “Netaṁ sīhassa naditaṁ, na byagghassa na dīpino; Pāruto sīhacammena, jammo nadati gadrabho”. “Cirampi kho taṁ khādeyya, gadrabho haritaṁ yavaṁ; Pāruto sīhacammena, ravamānova dūsayī”ti. Sīhacammajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 8. Matakabhattajātaka “Evañce sattā jāneyyuṁ, dukkhāyaṁ jātisambhavo; Na pāṇo pāṇinaṁ haññe, pāṇaghātī hi socatī”ti. Matakabhattajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Asadisavagga 10. Sīlānisaṁsajātaka “Passa saddhāya sīlassa, cāgassa ca ayaṁ phalaṁ; Nāgo nāvāya vaṇṇena, saddhaṁ vahatupāsakaṁ. Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṁ; Satañhi sannivāsena, sotthiṁ gacchati nhāpito”ti. Sīlānisaṁsajātakaṁ dasamaṁ. Asadisavaggo catuttho. Tassuddānaṁ Dhanuggaha kuñjara apparaso, Giridattamanāvilacittavaraṁ; Dadhivāhana jambūka sīhanakho, Haritayava nāgavarena dasāti. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 1. Ruhakajātaka “Api ruhaka chinnāpi, jiyā sandhīyate puna; Sandhīyassu purāṇiyā, mā kodhassa vasaṁ gami”. “Vijjamānesu vākesu, vijjamānesu kārisu; Aññaṁ jiyaṁ karissāmi, alaññeva purāṇiyā”ti. Ruhakajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 2. Sirikāḷakaṇṇijātaka “Itthī siyā rūpavatī, sā ca sīlavatī siyā; Puriso taṁ na iccheyya, saddahāsi mahosadha”. “Saddahāmi mahārāja, puriso dubbhago siyā; Sirī ca kāḷakaṇṇī ca, na samenti kudācanan”ti. Sirikāḷakaṇṇijātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 3. Cūḷapadumajātaka “Ayameva sā ahamapi so anañño, Ayameva so hatthacchinno anañño; Yamāha ‘komārapatī maman’ti, Vajjhitthiyo natthi itthīsu saccaṁ. Imañca jammaṁ musalena hantvā, Luddaṁ chavaṁ paradārūpaseviṁ; Imissā ca naṁ pāpapatibbatāya, Jīvantiyā chindatha kaṇṇanāsan”ti. Cūḷapadumajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 4. Maṇicorajātaka “Na santi devā pavasanti nūna, Na hi nūna santi idha lokapālā; Sahasā karontānamasaññatānaṁ, Na hi nūna santī paṭisedhitāro”. “Akāle vassatī tassa, kāle tassa na vassati; Saggā ca cavati ṭhānā, nanu so tāvatā hato”ti. Maṇicorajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 5. Pabbatūpattharajātaka “Pabbatūpatthare ramme, jātā pokkharaṇī sivā; Taṁ siṅgālo apāpāyi, jānaṁ sīhena rakkhitaṁ”. “Pivanti ce mahārāja, sāpadāni mahānadiṁ; Na tena anadī hoti, khamassu yadi te piyā”ti. Pabbatūpattharajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 6. Valāhakassajātaka “Ye na kāhanti ovādaṁ, narā buddhena desitaṁ; Byasanaṁ te gamissanti, rakkhasīhiva vāṇijā. Ye ca kāhanti ovādaṁ, narā buddhena desitaṁ; Sotthiṁ pāraṁ gamissanti, valāheneva vāṇijā”ti. Valāhakassajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 7. Mittāmittajātaka “Na naṁ umhayate disvā, na ca naṁ paṭinandati; Cakkhūni cassa na dadāti, paṭilomañca vattati. Ete bhavanti ākārā, amittasmiṁ patiṭṭhitā; Yehi amittaṁ jāneyya, disvā sutvā ca paṇḍito”ti. Mittāmittajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 8. Rādhajātaka “Pavāsā āgato tāta, idāni nacirāgato; Kaccinnu tāta te mātā, na aññamupasevati”. “Na kho panetaṁ subhaṇaṁ, Giraṁ saccupasaṁhitaṁ; Sayetha poṭṭhapādova, Mummure upakūthito”ti. Rādhajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 9. Gahapatijātaka “Ubhayaṁ me na khamati, ubhayaṁ me na ruccati; Yācāyaṁ koṭṭhamotiṇṇā, nāddasaṁ iti bhāsati. Taṁ taṁ gāmapati brūmi, kadare appasmi jīvite; Dve māse saṅgaraṁ katvā, maṁsaṁ jaraggavaṁ kisaṁ; Appattakāle codesi, tampi mayhaṁ na ruccatī”ti. Gahapatijātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 9. Āyācitabhattajātaka “Sace mucce pecca mucce, Muccamāno hi bajjhati; Na hevaṁ dhīrā muccanti, Mutti bālassa bandhanan”ti. Āyācitabhattajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Apaṇṇakavagga 1. Apaṇṇakajātaka Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. “Apaṇṇakaṁ ṭhānameke, Dutiyaṁ āhu takkikā; Etadaññāya medhāvī, Taṁ gaṇhe yadapaṇṇakan”ti. Apaṇṇakajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Ruhakavagga 10. Sādhusīlajātaka “Sarīradabyaṁ vuḍḍhabyaṁ, sojaccaṁ sādhusīliyaṁ; Brāhmaṇaṁ teva pucchāma, kaṁ nu tesaṁ vanimhase”. “Attho atthi sarīrasmiṁ, vuḍḍhabyassa namo kare; Attho atthi sujātasmiṁ, sīlaṁ asmāka ruccatī”ti. Sādhusīlajātakaṁ dasamaṁ. Ruhakavaggo pañcamo. Tassuddānaṁ Apiruhaka rūpavatī musalo, Pavasanti sapañcamapokkharaṇī; Atha muttimavāṇija umhayate, Ciraāgata koṭṭha sarīra dasāti. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 1. Bandhanāgārajātaka “Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā, Yadāyasaṁ dārujapabbajañca; Sārattarattā maṇikuṇḍalesu, Puttesu dāresu ca yā apekkhā. Etaṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā, Ohārinaṁ sīthilaṁ duppamuñcaṁ; Etampi chetvāna vajanti dhīrā, Anapekkhino kāmasukhaṁ pahāyā”ti. Bandhanāgārajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 2. Keḷisīlajātaka “Haṁsā koñcā mayūrā ca, hatthayo pasadā migā; Sabbe sīhassa bhāyanti, natthi kāyasmi tulyatā. Evameva manussesu, daharo cepi paññavā; So hi tattha mahā hoti, neva bālo sarīravā”ti. Keḷisīlajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 3. Khaṇḍajātaka “Virūpakkhehi me mettaṁ, Mettaṁ erāpathehi me; Chabyāputtehi me mettaṁ, Mettaṁ kaṇhāgotamakehi ca. Apādakehi me mettaṁ, mettaṁ dvipādakehi me; Catuppadehi me mettaṁ, mettaṁ bahuppadehi me. Mā maṁ apādako hiṁsi, mā maṁ hiṁsi dvipādako; Mā maṁ catuppado hiṁsi, mā maṁ hiṁsi bahuppado. Sabbe sattā sabbe pāṇā, sabbe bhūtā ca kevalā; Sabbe bhadrāni passantu, mā kañci pāpamāgamā. Appamāṇo buddho, Appamāṇo dhammo; Appamāṇo saṅgho, Pamāṇavantāni sarīsapāni; Ahivicchikasatapadī, Uṇṇanābhi sarabū mūsikā. Katā me rakkhā katā me parittā, Paṭikkamantu bhūtāni; Sohaṁ namo bhagavato, Namo sattannaṁ sammāsambuddhānan”ti. Khaṇḍajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 4. Vīrakajātaka “Api vīraka passesi, sakuṇaṁ mañjubhāṇakaṁ; Mayūragīvasaṅkāsaṁ, patiṁ mayhaṁ saviṭṭhakaṁ”. “Udakathalacarassa pakkhino, Niccaṁ āmakamacchabhojino; Tassānukaraṁ saviṭṭhako, Sevāle paliguṇṭhito mato”ti. Vīrakajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 5. Gaṅgeyyajātaka “Sobhati maccho gaṅgeyyo, atho sobhati yāmuno; Catuppadoyaṁ puriso, nigrodhaparimaṇḍalo; Īsakāyatagīvo ca, sabbeva atirocati”. “Yaṁ pucchito na taṁ akkhāsi, Aññaṁ akkhāsi pucchito; Attappasaṁsako poso, Nāyaṁ asmāka ruccatī”ti. Gaṅgeyyajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 6. Kuruṅgamigajātaka “Iṅgha vaṭṭamayaṁ pāsaṁ, chinda dantehi kacchapa; Ahaṁ tathā karissāmi, yathā nehiti luddako”. “Kacchapo pāvisī vāriṁ, kuruṅgo pāvisī vanaṁ; Satapatto dumaggamhā, dūre putte apānayī”ti. Kuruṅgamigajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 7. Assakajātaka “Ayamassakarājena, deso vicarito mayā; Anukāmayakāmena, piyena patinā saha. Navena sukhadukkhena, porāṇaṁ apidhīyati; Tasmā assakaraññāva, kīṭo piyataro mamā”ti. Assakajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 8. Susumārajātaka “Alaṁ metehi ambehi, jambūhi panasehi ca; Yāni pāraṁ samuddassa, varaṁ mayhaṁ udumbaro. Mahatī vata te bondi, na ca paññā tadūpikā; Susumāra vañcito mesi, gaccha dāni yathāsukhan”ti. Susumārajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 9. Kukkuṭajātaka “Diṭṭhā mayā vane rukkhā, assakaṇṇā vibhīṭakā; Na tāni evaṁ sakkanti, yathā tvaṁ rukkha sakkasi”. “Purāṇakukkuṭo ayaṁ, bhetvā pañjaramāgato; Kusalo vāḷapāsānaṁ, apakkamati bhāsatī”ti. Kukkuṭajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Sīlavagga 10. Naḷapānajātaka “Disvā padamanuttiṇṇaṁ, Disvānotaritaṁ padaṁ; Naḷena vāriṁ pissāma, Neva maṁ tvaṁ vadhissasī”ti. Naḷapānajātakaṁ dasamaṁ. Sīlavaggo dutiyo. Tassuddānaṁ Atha lakkhaṇa sākha dhiratthu puna, Na kiratthi rasehi kharādiyā; Atibhoti vara māluta pāṇa, Muccena naḷaavhayanena bhavanti dasāti. Jātaka Dukanipāta Nataṁdaḷhavagga 10. Kandagalakajātaka “Ambho ko nāma yaṁ rukkho, sinnapatto sakaṇṭako; Yattha ekappahārena, uttamaṅgaṁ vibhijjitaṁ”. “Acāri vatāyaṁ vitudaṁ vanāni, Kaṭṭhaṅgarukkhesu asārakesu; Athāsadā khadiraṁ jātasāraṁ, Yatthabbhidā garuḷo uttamaṅgan”ti. Kandagalakajātakaṁ dasamaṁ. Nataṁdaḷhavaggo chaṭṭho. Tassuddānaṁ Daḷhabandhana haṁsavaro ca puna, Virūpakkha saviṭṭhaka macchavaro; Sakuruṅga saassaka ambavaro, Puna kukkuṭako garuḷena dasāti. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 1. Somadattajātaka “Akāsi yoggaṁ dhuvamappamatto, Saṁvaccharaṁ bīraṇathambhakasmiṁ; Byākāsi saññaṁ parisaṁ vigayha, Na niyyamo tāyati appapaññaṁ”. “Dvayaṁ yācanako tāta, somadatta nigacchati; Alābhaṁ dhanalābhaṁ vā, evaṁ dhammā hi yācanā”ti. Somadattajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 2. Ucchiṭṭhabhattajātaka “Añño uparimo vaṇṇo, añño vaṇṇo ca heṭṭhimo; Brāhmaṇī tveva pucchāmi, kiṁ heṭṭhā kiñca uppari”. “Ahaṁ naṭosmi bhaddante, bhikkhakosmi idhāgato; Ayañhi koṭṭhamotiṇṇo, ayaṁ so yaṁ gavesasī”ti. Ucchiṭṭhabhattajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 3. Bharujātaka “Isīnamantaraṁ katvā, bharurājāti me sutaṁ; Ucchinno saha raṭṭhehi, sarājā vibhavaṅgato. Tasmā hi chandāgamanaṁ, nappasaṁsanti paṇḍitā; Aduṭṭhacitto bhāseyya, giraṁ saccupasaṁhitan”ti. Bharujātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 4. Puṇṇanadījātaka “Puṇṇaṁ nadiṁ yena ca peyyamāhu, Jātaṁ yavaṁ yena ca guyhamāhu; Dūraṁ gataṁ yena ca avhayanti, So tyāgato handa ca bhuñja brāhmaṇa”. “Yato maṁ saratī rājā, vāyasampi pahetave; Haṁsā koñcā mayūrā ca, asatīyeva pāpiyā”ti. Puṇṇanadījātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 5. Kacchapajātaka “Avadhī vata attānaṁ, kacchapo byāharaṁ giraṁ; Suggahītasmiṁ kaṭṭhasmiṁ, vācāya sakiyāvadhi. Etampi disvā naravīriyaseṭṭha, Vācaṁ pamuñce kusalaṁ nātivelaṁ; Passasi bahubhāṇena, Kacchapaṁ byasanaṁ gatan”ti. Kacchapajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 6. Macchajātaka “Na māyamaggi tapati, na sūlo sādhutacchito; Yañca maṁ maññate macchī, aññaṁ so ratiyā gato. So maṁ dahati rāgaggi, cittaṁ cūpatapeti maṁ; Jālino muñcathāyirā maṁ, na kāme haññate kvacī”ti. Macchajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 7. Seggujātaka “Sabbo loko attamano ahosi, Akovidā gāmadhammassa seggu; Komāri ko nāma tavajja dhammo, Yaṁ tvaṁ gahitā pavane parodasi”. “Yo dukkhaphuṭṭhāya bhaveyya tāṇaṁ, So me pitā dubbhi vane karoti; Sā kassa kandāmi vanassa majjhe, Yo tāyitā so sahasaṁ karotī”ti. Seggujātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 8. Kūṭavāṇijajātaka “Saṭhassa sāṭheyyamidaṁ sucintitaṁ, Paccoḍḍitaṁ paṭikūṭassa kūṭaṁ; Phālañce khādeyyuṁ mūsikā, Kasmā kumāraṁ kulalā na hareyyuṁ. Kūṭassa hi santi kūṭakūṭā, Bhavati cāpi nikatino nikatyā; Dehi puttanaṭṭha phālanaṭṭhassa phālaṁ, Mā te puttamahāsi phālanaṭṭho”ti. Kūṭavāṇijajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 9. Garahitajātaka “Hiraññaṁ me suvaṇṇaṁ me, esā rattiṁ divā kathā; Dummedhānaṁ manussānaṁ, ariyadhammaṁ apassataṁ. Dve dve gahapatayo gehe, eko tattha amassuko; Lambatthano veṇikato, atho aṅkitakaṇṇako; Kīto dhanena bahunā, so taṁ vitudate janan”ti. Garahitajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kuruṅgavagga 1. Kuruṅgamigajātaka “Ñātametaṁ kuruṅgassa, yaṁ tvaṁ sepaṇṇi siyyasi; Aññaṁ sepaṇṇi gacchāmi, na me te ruccate phalan”ti. Kuruṅgamigajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Bīraṇathambhavagga 10. Dhammadhajajātaka “Sukhaṁ jīvitarūposi, raṭṭhā vivanamāgato; So ekako rukkhamūle, kapaṇo viya jhāyasi”. “Sukhaṁ jīvitarūposmi, raṭṭhā vivanamāgato; So ekako rukkhamūle, kapaṇo viya jhāyāmi; Sataṁ dhammaṁ anussaran”ti. Dhammadhajajātakaṁ dasamaṁ. Bīraṇathambhavaggo sattamo. Tassuddānaṁ Atha bīraṇathambhavaro ca naṭo, Bharurājavaruttamapuṇṇanadī; Bahubhāṇi aggipavane mūsikā, Sahalambatthano kapaṇena dasāti. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 1. Kāsāvajātaka “Anikkasāvo kāsāvaṁ, yo vatthaṁ paridahissati; Apeto damasaccena, na so kāsāvamarahati. Yo ca vantakasāvassa, Sīlesu susamāhito; Upeto damasaccena, Sa ve kāsāvamarahatī”ti. Kāsāvajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 2. Cūḷanandiyajātaka “Idaṁ tadācariyavaco, pārāsariyo yadabravi; Māsu tvaṁ akari pāpaṁ, yaṁ tvaṁ pacchā kataṁ tape. Yāni karoti puriso, tāni attani passati; Kalyāṇakārī kalyāṇaṁ, pāpakārī ca pāpakaṁ; Yādisaṁ vapate bījaṁ, tādisaṁ harate phalan”ti. Cūḷanandiyajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 3. Puṭabhattajātaka “Name namantassa bhaje bhajantaṁ, Kiccānukubbassa kareyya kiccaṁ; Nānatthakāmassa kareyya atthaṁ, Asambhajantampi na sambhajeyya. Caje cajantaṁ vanathaṁ na kayirā, Apetacittena na sambhajeyya; Dijo dumaṁ khīṇaphalanti ñatvā, Aññaṁ samekkheyya mahā hi loko”ti. Puṭabhattajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 4. Kumbhilajātaka “Yassete caturo dhammā, vānarinda yathā tava; Saccaṁ dhammo dhiti cāgo, diṭṭhaṁ so ativattati. Yassa cete na vijjanti, guṇā paramabhaddakā; Saccaṁ dhammo dhiti cāgo, diṭṭhaṁ so nātivattatī”ti. Kumbhilajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 5. Khantivaṇṇajātaka “Atthi me puriso deva, sabbakiccesu byāvaṭo; Tassa cekoparādhatthi, tattha tvaṁ kinti maññasi”. “Amhākampatthi puriso, ediso idha vijjati; Dullabho aṅgasampanno, khantirasmāka ruccatī”ti. Khantivaṇṇajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 6. Kosiyajātaka “Kāle nikkhamanā sādhu, nākāle sādhu nikkhamo; Akālena hi nikkhamma, ekakampi bahujjano; Na kiñci atthaṁ joteti, dhaṅkasenāva kosiyaṁ. Dhīro ca vidhividhānaññū, paresaṁ vivarānugū; Sabbāmitte vasīkatvā, kosiyova sukhī siyā”ti. Kosiyajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 7. Gūthapāṇajātaka “Sūro sūrena saṅgamma, vikkantena pahārinā; Ehi nāga nivattassu, kiṁ nu bhīto palāyasi; Passantu aṅgamagadhā, mama tuyhañca vikkamaṁ”. “Na taṁ pādā vadhissāmi, na dantehi na soṇḍiyā; Mīḷhena taṁ vadhissāmi, pūti haññatu pūtinā”ti. Gūthapāṇajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 8. Kāmanītajātaka “Tayo giriṁ antaraṁ kāmayāmi, Pañcālā kuruyo kekake ca; Tatuttariṁ brāhmaṇa kāmayāmi, Tikiccha maṁ brāhmaṇa kāmanītaṁ”. “Kaṇhāhidaṭṭhassa karonti heke, Amanussapaviṭṭhassa karonti paṇḍitā; Na kāmanītassa karoti koci, Okkantasukkassa hi kā tikicchā”ti. Kāmanītajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 9. Palāyitajātaka “Gajaggameghehi hayaggamālibhi, Rathūmijātehi sarābhivassebhi; Tharuggahāvaṭṭadaḷhappahāribhi, Parivāritā takkasilā samantato. Abhidhāvatha cūpadhāvatha ca, Vividhā vināditā vadantibhi; Vattatajja tumulo ghoso yathā, Vijjulatā jaladharassa gajjato”ti. Palāyitajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kuruṅgavagga 2. Kukkurajātaka “Ye kukkurā rājakulamhi vaddhā, Koleyyakā vaṇṇabalūpapannā; Teme na vajjhā mayamasma vajjhā, Nāyaṁ saghaccā dubbalaghātikāyan”ti. Kukkurajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Kāsāvavagga 10. Dutiyapalāyitajātaka “Dhajamaparimitaṁ anantapāraṁ, Duppasahaṁ dhaṅkehi sāgaraṁva; Girimiva anilena duppasayho, Duppasaho ahamajjatādisena”. “Mā bāliyaṁ vilapi na hissa tādisaṁ, Viḍayhase na hi labhase nisedhakaṁ; Āsajjasi gajamiva ekacārinaṁ, Yo taṁ padā naḷamiva pothayissatī”ti. Dutiyapalāyitajātakaṁ dasamaṁ. Kāsāvavaggo aṭṭhamo. Tassuddānaṁ Varavatthavaco dumakhīṇaphalaṁ, Caturodhammavaraṁ purisuttama; Dhaṅkamagadhā ca tayogirināma, Gajaggavaro dhajavarena dasāti. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 1. Upāhanajātaka “Yathāpi kītā purisassupāhanā, Sukhassa atthāya dukhaṁ udabbahe; Ghammābhitattā thalasā papīḷitā, Tasseva pāde purisassa khādare. Evameva yo dukkulīno anariyo, Tammāka vijjañca sutañca ādiya; Tameva so tattha sutena khādati, Anariyo vuccati dupāhanūpamo”ti. Upāhanajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 2. Vīṇāguṇajātaka “Ekacintito yamattho, bālo apariṇāyako; Na hi khujjena vāmena, bhoti saṅgantumarahasi”. “Purisūsabhaṁ maññamānā, ahaṁ khujjamakāmayiṁ; Soyaṁ saṅkuṭito seti, chinnatanti yathā viṇā”ti. Vīṇāguṇajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 3. Vikaṇṇajātaka “Kāmaṁ yahiṁ icchasi tena gaccha, Viddhosi mammamhi vikaṇṇakena; Hatosi bhattena suvāditena, Lolo ca macche anubandhamāno”. “Evampi lokāmisaṁ opatanto, Vihaññatī cittavasānuvattī; So haññatī ñātisakhāna majjhe, Macchānugo soriva suṁsumāro”ti. Vikaṇṇajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 4. Asitābhūjātaka “Tvameva dānimakara, Yaṁ kāmo byagamā tayi; Soyaṁ appaṭisandhiko, Kharachinnaṁva renukaṁ”. “Atricchaṁ atilobhena, atilobhamadena ca; Evaṁ hāyati atthamhā, ahaṁva asitābhuyā”ti. Asitābhūjātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 5. Vacchanakhajātaka “Sukhā gharā vacchanakha, sahiraññā sabhojanā; Yattha bhutvā pivitvā ca, sayeyyātha anussuko”. “Gharā nānīhamānassa, Gharā nābhaṇato musā; Gharā nādinnadaṇḍassa, Paresaṁ anikubbato; Evaṁ chiddaṁ durabhisambhavaṁ, Ko gharaṁ paṭipajjatī”ti. Vacchanakhajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 6. Bakajātaka “Bhaddako vatayaṁ pakkhī, dijo kumudasannibho; Vūpasantehi pakkhehi, mandamandova jhāyati”. “Nāssa sīlaṁ vijānātha, anaññāya pasaṁsatha; Amhe dijo na pāleti, tena pakkhī na phandatī”ti. Bakajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 7. Sāketajātaka “Ko nu kho bhagavā hetu, ekacce idha puggale; Atīva hadayaṁ nibbāti, cittañcāpi pasīdati”. “Pubbeva sannivāsena, paccuppannahitena vā; Evaṁ taṁ jāyate pemaṁ, uppalaṁva yathodake”ti. Sāketajātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 8. Ekapadajātaka “Iṅgha ekapadaṁ tāta, anekatthapadassitaṁ; Kiñci saṅgāhikaṁ brūsi, yenatthe sādhayemase”. “Dakkheyyekapadaṁ tāta, anekatthapadassitaṁ; Tañca sīlena saññuttaṁ, khantiyā upapāditaṁ; Alaṁ mitte sukhāpetuṁ, amittānaṁ dukhāya cā”ti. Ekapadajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 9. Haritamaṇḍūkajātaka “Āsīvisampi maṁ santaṁ, Paviṭṭhaṁ kumināmukhaṁ; Ruccate haritāmātā, Yaṁ maṁ khādanti macchakā”. “Vilumpateva puriso, yāvassa upakappati; Yadā caññe vilumpanti, so vilutto vilumpatī”ti. Haritamaṇḍūkajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kuruṅgavagga 3. Bhojājānīyajātaka “Api passena semāno, sallebhi sallalīkato; Seyyova vaḷavā bhojjo, yuñja maññeva sārathī”ti. Bhojājānīyajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Upāhanavagga 10. Mahāpiṅgalajātaka “Sabbo jano hiṁsito piṅgalena, Tasmiṁ mate paccayā vedayanti; Piyo nu te āsi akaṇhanetto, Kasmā nu tvaṁ rodasi dvārapāla”. “Na me piyo āsi akaṇhanetto, Bhāyāmi paccāgamanāya tassa; Ito gato hiṁseyya maccurājaṁ, So hiṁsito āneyya puna idha”. “Daḍḍho vāhasahassehi, sitto ghaṭasatehi so; Parikkhatā ca sā bhūmi, mā bhāyi nāgamissatī”ti. Mahāpiṅgalajātakaṁ dasamaṁ. Upāhanavaggo navamo. Tassuddānaṁ Varupāhana khujja vikaṇṇakako, Asitābhuya pañcamavacchanakho; Dija pemavaruttamaekapadaṁ, Kumināmukha piṅgalakena dasāti. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 1. Sabbadāṭhijātaka “Siṅgālo mānathaddho ca, parivārena atthiko; Pāpuṇi mahatiṁ bhūmiṁ, rājāsi sabbadāṭhinaṁ. Evameva manussesu, yo hoti parivāravā; So hi tattha mahā hoti, siṅgālo viya dāṭhinan”ti. Sabbadāṭhijātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 2. Sunakhajātaka “Bālo vatāyaṁ sunakho, yo varattaṁ na khādati; Bandhanā ca pamuñceyya, asito ca gharaṁ vaje”. “Aṭṭhitaṁ me manasmiṁ me, atho me hadaye kataṁ; Kālañca paṭikaṅkhāmi, yāva passupatū jano”ti. Sunakhajātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 3. Guttilajātaka “Sattatantiṁ sumadhuraṁ, rāmaṇeyyaṁ avācayiṁ; So maṁ raṅgamhi avheti, saraṇaṁ me hohi kosiya”. “Ahaṁ taṁ saraṇaṁ samma, Ahamācariyapūjako; Na taṁ jayissati sisso, Sissamācariya jessasī”ti. Guttilajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 4. Vigaticchajātaka “Yaṁ passati na taṁ icchati, Yañca na passati taṁ kiricchati; Maññāmi ciraṁ carissati, Na hi taṁ lacchati yaṁ sa icchati. Yaṁ labhati na tena tussati, Yañca pattheti laddhaṁ hīḷeti; Icchā hi anantagocarā, Vigaticchāna namo karomase”ti. Vigaticchajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 5. Mūlapariyāyajātaka “Kālo ghasati bhūtāni, sabbāneva sahattanā; Yo ca kālaghaso bhūto, sa bhūtapacaniṁ paci”. “Bahūni narasīsāni, lomasāni brahāni ca; Gīvāsu paṭimukkāni, kocidevettha kaṇṇavā”ti. Mūlapariyāyajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 6. Bālovādajātaka “Hantvā chetvā vadhitvā ca, deti dānaṁ asaññato; Edisaṁ bhattaṁ bhuñjamāno, sa pāpena upalippati”. “Puttadārampi ce hantvā, Deti dānaṁ asaññato; Bhuñjamānopi sappañño, Na pāpena upalippatī”ti. Bālovādajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 7. Pādañjalījātaka “Addhā pādañjalī sabbe, paññāya atirocati; Tathā hi oṭṭhaṁ bhañjati, uttariṁ nūna passati”. “Nāyaṁ dhammaṁ adhammaṁ vā, Atthānatthañca bujjhati; Aññatra oṭṭhanibbhogā, Nāyaṁ jānāti kiñcanan”ti. Pādañjalījātakaṁ sattamaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 8. Kiṁsukopamajātaka “Sabbehi kiṁsuko diṭṭho, kinnvettha vicikicchatha; Na hi sabbesu ṭhānesu, sārathī paripucchito”. “Evaṁ sabbehi ñāṇehi, yesaṁ dhammā ajānitā; Te ve dhammesu kaṅkhanti, kiṁsukasmiṁva bhātaro”ti. Kiṁsukopamajātakaṁ aṭṭhamaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 9. Sālakajātaka “Ekaputtako bhavissasi, Tvañca no hessasi issaro kule; Oroha dumasmā sālaka, Ehi dāni gharakaṁ vajemase”. “Nanu maṁ suhadayoti maññasi, Yañca maṁ hanasi veḷuyaṭṭhiyā; Pakkambavane ramāmase, Gaccha tvaṁ gharakaṁ yathāsukhan”ti. Sālakajātakaṁ navamaṁ. Jātaka Ekakanipāta Kuruṅgavagga 4. Ājaññajātaka “Yadā yadā yattha yadā, yattha yattha yadā yadā; Ājañño kurute vegaṁ, hāyanti tattha vāḷavā”ti. Ājaññajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Dukanipāta Siṅgālavagga 10. Kapijātaka “Ayaṁ isī upasamasaṁyame rato, Sa tiṭṭhati sisirabhayena aṭṭito; Handa ayaṁ pavisatumaṁ agārakaṁ, Vinetu sītaṁ darathañca kevalaṁ”. “Nāyaṁ isī upasamasaṁyame rato, Kapī ayaṁ dumavarasākhagocaro; So dūsako rosako cāpi jammo, Sacevajemampi dūseyyagāran”ti. Kapijātakaṁ dasamaṁ. Siṅgālavaggo dasamo. Tassuddānaṁ Atha rājā siṅgālavaro sunakho, Tathā kosiya icchati kālaghaso; Atha dānavaroṭṭhapi sārathinā, Punambavanañca sisirakapi dasāti. Atha vagguddānaṁ Daḷhañca vaggaṁ aparena santhavaṁ, Kalyāṇavaggāsadiso ca rūhakaṁ; Nataṁdaḷha bīraṇathambhakaṁ puna, Kāsāvupāhana siṅgālakena dasāti. Dukanipātaṁ niṭṭhitaṁ. Jātaka Tikanipāta Saṅkappavagga 1. Saṅkapparāgajātaka “Saṅkapparāgadhotena, vitakkanisitena ca; Nālaṅkatena bhadrena, usukārākatena ca. Na kaṇṇāyatamuttena, nāpi morūpasevinā; Tenamhi hadaye viddho, sabbaṅgaparidāhinā. Āvedhañca na passāmi, Yato ruhiramassave; Yāva ayoniso cittaṁ, Sayaṁ me dukkhamābhatan”ti. Saṅkapparāgajātakaṁ paṭhamaṁ. Jātaka Tikanipāta Saṅkappavagga 2. Tilamuṭṭhijātaka “Ajjāpi me taṁ manasi, yaṁ maṁ tvaṁ tilamuṭṭhiyā; Bāhāya maṁ gahetvāna, laṭṭhiyā anutāḷayi. Nanu jīvite na ramasi, yenāsi brāhmaṇāgato; Yaṁ maṁ bāhā gahetvāna, tikkhattuṁ anutāḷayi”. “Ariyo anariyaṁ kubbantaṁ, Yo daṇḍena nisedhati; Sāsanaṁ taṁ na taṁ veraṁ, Iti naṁ paṇḍitā vidū”ti. Tilamuṭṭhijātakaṁ dutiyaṁ. Jātaka Tikanipāta Saṅkappavagga 3. Maṇikaṇṭhajātaka “Mamannapānaṁ vipulaṁ uḷāraṁ, Uppajjatīmassa maṇissa hetu; Taṁ te na dassaṁ atiyācakosi, Na cāpi te assamamāgamissaṁ. Susū yathā sakkharadhotapāṇī, Tāsesi maṁ selaṁ yācamāno; Taṁ te na dassaṁ atiyācakosi, Na cāpi te assamamāgamissaṁ”. “Na taṁ yāce yassa piyaṁ jigīse, Desso hoti atiyācanāya; Nāgo maṇiṁ yācito brāhmaṇena, Adassanaṁyeva tadajjhagamā”ti. Maṇikaṇṭhajātakaṁ tatiyaṁ. Jātaka Tikanipāta Saṅkappavagga 4. Kuṇḍakakucchisindhavajātaka “Bhutvā tiṇaparighāsaṁ, bhutvā ācāmakuṇḍakaṁ; Etaṁ te bhojanaṁ āsi, kasmā dāni na bhuñjasi”. “Yattha posaṁ na jānanti, jātiyā vinayena vā; Bahuṁ tattha mahābrahme, api ācāmakuṇḍakaṁ. Tvañca kho maṁ pajānāsi, yādisāyaṁ hayuttamo; Jānanto jānamāgamma, na te bhakkhāmi kuṇḍakan”ti. Kuṇḍakakucchisindhavajātakaṁ catutthaṁ. Jātaka Tikanipāta Saṅkappavagga 5. Sukajātaka “Yāva so mattamaññāsi, bhojanasmiṁ vihaṅgamo; Tāva addhānamāpādi, mātarañca aposayi. Yato ca kho bahutaraṁ, bhojanaṁ ajjhavāhari; Tato tattheva saṁsīdi, amattaññū hi so ahu. Tasmā mattaññutā sādhu, bhojanasmiṁ agiddhatā; Amattaññū hi sīdanti, mattaññū ca na sīdare”ti. Sukajātakaṁ pañcamaṁ. Jātaka Tikanipāta Saṅkappavagga 6. Jarūdapānajātaka “Jarūdapānaṁ khaṇamānā, vāṇijā udakatthikā; Ajjhagamuṁ ayasaṁ lohaṁ, tipusīsañca vāṇijā; Rajataṁ jātarūpañca, muttā veḷuriyā bahū. Te ca tena asantuṭṭhā, bhiyyo bhiyyo akhāṇisuṁ; Te tatthāsīviso ghoro, tejassī tejasā hani. Tasmā khaṇe nātikhaṇe, Atikhātaṁ hi pāpakaṁ; Khātena ca dhanaṁ laddhaṁ, Atikhātena nāsitan”ti. Jarūdapānajātakaṁ chaṭṭhaṁ. Jātaka Tikanipāta Saṅkappavagga 7. Gāmaṇicandajātaka “Nāyaṁ gharānaṁ kusalo, lolo ayaṁ valīmukho; Kataṁ kataṁ kho dūseyya, evaṁdhammamidaṁ kulaṁ. Nayidaṁ cittavato lomaṁ, nāyaṁ assāsiko migo; Siṭṭhaṁ me janasandhena, nāyaṁ kiñci vijānati. Na mātaraṁ pitaraṁ vā, bhātaraṁ bhaginiṁ sakaṁ; Bhareyya tādiso poso, siṭṭhaṁ dasarathena me”ti. Gāmaṇicanda jātakaṁ sattam