Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu049_u.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Bát-nhã Tám ngàn bài tụng (Aṣṭasāhasrikā Prajñāpāramitā)
Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 15 / 15 (50.000 ký tự/trang)
i cābhūvan / ye kecana trisāhasramahāsāhasre lokadhātau tṛṇagulmauṣadhivanaspatayaḥ, te sarve yena dharmodgato bodhisattvo mahāsattvastena praṇatā abhūvan / akālapuṣpāṇi cotsṛjanti sma / upariṣṭācca antarīkṣānmahāpuṣpavarṣaḥ prāvarṣat / śakraś ca devānāmindraścatvāraś ca mahārājāno dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ divyaiścandanacūrṇairdivyaiś ca puṣpairavākiran abhyavākiran abhiprākiran / evaṃ ca vācamabhāṣanta - sādhu sādhu kulaputra / tava kulaputra anubhāvena adyāsmābhiḥ paramārthanirjātā kathā deśyamānā śrutā sarvalokavipratyanīkā, yatrābhūmiḥ sarvasatkāyadṛṣṭipratiṣṭhitānāṃ sarvāsaddṛṣṭyabhiviniviṣṭānāṃ sattvānām // atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvo dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - kaḥ punaḥ kulaputra atra hetuḥ, kaḥ pratyayo 'sya mahataḥ pṛthivīcālasya loke prādurbhāvāya? dharmodgato bodhisattvo mahāsattva āha - imaṃ kulaputra tathāgatānāmanāgatyagamananirdeśaṃ tava ca pṛcchato mama ca nirdiśato 'ṣṭānāṃ prāṇisahasrāṇāmanutpattikadharmakṣāntipratilambho 'bhūt / aśīteś ca prāṇiniyutānāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpannāni, catuḥṣaṣṭeś ca prāṇisahasrāṇāṃ virajāṃsi vigatamalāni dharmeṣu dharmacakṣūṃṣi viśuddhāni // atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ paramodāreṇa prītiprāmodyena samanvāgato 'bhūt - lābhā me paramasulabdhāḥ, yasya me prajñāpāramitāmimaṃ ca tathāgatānāmanāgatyagamananirdeśaṃ paripṛcchataḥ iyatāṃ sattvānāmarthaḥ kṛtaḥ / etadevāsmākaṃ paryāptaṃ kuśalaṃ bhavedanuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ pariniṣpattaye / na ca me bhūyo vicikitsā pravartate 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ / niḥsaṃśayamahaṃ tathāgato bhaviṣyāmyarhan samyaksaṃbuddhaḥ / sa tenaiva prītiprāmodyena samanvāgataḥ saptatālaṃ vihāyasamabhyudgamya saptatāle sthitvā evaṃ cintayati sma - kenāhametarhi antarīkṣe sthitaḥ dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ satkuryāmiti? atha khalu śakro devānāmindra sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamabhyudgataṃ dṛṣṭvā cetasaiva cāsya cittamājñāya divyāni cāsmai māndāravāṇi puṣpāṇyupanāmayati sma, evaṃ cāvocat - ebhistvaṃ kulaputra divyaiḥ puṣpairdharmodgataṃ bodhisattvaṃ (Vaidya 256) mahāsattvaṃ satkuru / satkartavyo hi kulaputra asmābhistava parigrāhakaḥ / tava hi kulaputra anubhāvena adya bahūnāṃ prāṇisahasrāṇāmarthaḥ kṛtaḥ / durlabhāḥ kulaputra evaṃrūpāḥ sattvāḥ, ye sarvasattvānāṃ kṛtaśo 'prameyānasaṃkhyeyān kalpānutsahante mahāntaṃ bhāramudvoḍhuṃ yathā tvayā utsoḍham // atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ śakrasya devānāmindrasyāntikānmāndāravāṇi puṣpāṇi gṛhītvā dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamavākirat, abhyavākirat, abhiprākirat / svakena ca kāyena dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamabhicchādayati sma / evaṃ ca vācamabhāṣata - eṣo 'haṃ kulaputra adyāgreṇa tavātmānaṃ niryātayāmi upasthānaparicaryāyai / sa ātmānaṃ niryātya dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya purataḥ prāñjaliṃ kṛtvāsthāt // atha khalu sā śreṣṭhidārikā tāni ca pañca dārikāśatāni sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - etā vayam api kulaputra tavātmānaṃ niryātayāmaḥ, vayamapyanena kuśalamūlena eteṣāmeva dharmāṇāṃ lābhinyo bhavema, tvayaiva ca sārdhaṃ punaḥ punarbuddhāṃś ca bhagavato bodhisattvāṃś ca satkuryāma gurukuryāma / āsannībhūtāś ca tavaiva bhavema / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ śreṣṭhidārikāṃ tāni ca pañca dārikāśatānyetadavocat - yadi me yūyaṃ dārikā adhyāśayamanuvartadhvam, adhyāśayena ca mahyamātmānaṃ niryātayata, evamahaṃ yuṣmān pratīccheyam / dārikā āhuḥ - anuvartiṣyāmahe tava vayamāśayenādhyāśayena ca / vayaṃ tavātmānaṃ niryātayāmo yathecchākaraṇīyatāyai / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastāni śreṣṭhidārikāpramukhāni pañca dārikāśatāni sarvālaṃkārabhūṣitāni kṛtvā tāni ca pañca rathaśatānyalaṃkṛtya sarvāṇi ca tāni dharmodgatāya bodhisattvāya mahāsattvāya niryātayati sma upasthānaparicaryāyaiḥ - imāḥ kulaputra ahaṃ tavopasthāyikā niryātayāmi, imāni ca pañca rathaśatāni niryātayāmi paribhogāyeti // atha khalu śakro devānāmindrastasmai kulaputrāya sādhukāramadāt - sādhu sādhu kulaputra / bodhisattvairmahāsattvaiḥ sarvasvaparityāgibhirbhavitavyam / evaṃrūpeṇa ca tyāgacittena bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣipramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyate / evaṃ ca dharmabhāṇakāṇāṃ pūjāṃ kṛtvā śakyaṃ prajñāpāramitāmupāyakauśalyaṃ ca śrotum / tair api kulaputra paurvakaistathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhaiḥ pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caradbhirevaṃrūpa eva tyāge sthitvā anuttarā samyaksaṃbodhiḥ samudānītā prajñāpāramitāmupāyakauśalyaṃ ca paripraśnayadbhiriti // atha khalu dharmodgato bodhisattvo mahāsattvastāni śreṣṭhidārikāpramukhāni pañca dārikāśatāni pañca rathaśatāni sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasya kuśalaparipūrimupādāya pratigṛhṇīte sma / pratigṛhya ca sadāpraruditāyaiva kulaputrāya pratiniryātayāmāsa / atha khalu dharmodgato bodhisattvo mahāsattva utthāyāsanāt svakaṃ gṛhaṃ prāvikṣat sūryasya cāstaṃgamanakālo 'bhūt // atha khalu sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyaitadabhūt - naitanmama sādhu pratirūpaṃ bhavet, yadahaṃ dharmakāmatayā āgatya niṣīdeyam, śayyāṃ ca parikalpayeyam / yannvahaṃ dvābhyāmeva (Vaidya 257) īryāpathābhyāṃ sthitvā sthānena caṃkrameṇa ca kālamatināmayeyam, yāvaddharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ svakādgṛhānnirgato bhaviṣyati yaduta dharmasaṃprakāśanāyeti // atha khalu dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ sapta varṣāṇyekasamādhisamāpanna evābhūt / aprameyairasaṃkhyeyairbodhisattvasamādhisahasraiḥ prajñāpāramitopāyakauśalyanirjātairvyāhārṣīt / sadāprarudito 'pi bodhisattvo mahāsattva sapta varṣāṇi dvābhyāmeva īryāpathābhyāṃ kālamatināmayan na styānamiddhamavakrāmayāmāsa / sapta varṣāṇi ca kāmavitarkamutpādayāmāsa, na vyāpādavitarkaṃ na vihiṃsāvitarkamutpādayāmāsa, na rasagṛddhiṃ na cittaudbilyamutpādayāmāsa / api tu kadā nāma dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo 'smātsamādhervyutthāsyati, yannu vayaṃ dharmodgatasya bodhisattva mahāsattvasya dharmāsanaṃ prajñapayiṣyāmaḥ, yatrāsau kulaputro niṣadya dharmaṃ deśayiṣyatīti / taṃ ca pṛthivīpradeśaṃ susiktaṃ sumṛṣṭaṃ ca kariṣyāmo nānāpuṣpābhikīrṇam, yatra pṛthivīpradeśe dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāmupāyakauśalyaṃ ca saṃprakāśayiṣyatīti cintayāmāsa / tāny api śreṣṭhidārikāpramukhāni pañca dārikāśatāni sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyānuśikṣamāṇāni dvābhyāmeva īryāpathābhyāṃ kālamatināmayāmāsuḥ sarvāḥ kriyāstasyānuvartamānāḥ // atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvo divyaṃ nirghoṣamaśrauṣīt - itaḥ saptame divase dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo 'smātsamādhervyutthāsyati, vyutthāya ca madhyenagarasya niṣadya dharmaṃ deśayiṣyatīti / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastaṃ divyaṃ nirghoṣaṃ śrutvā tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātastaṃ pṛthivīpradeśaṃ śodhayāmāsa sārdhaṃ śreṣṭhidārikāpramukhaiḥ pañcadārikāśataiḥ, dharmāsanaṃ ca prajñapayāmāsa saptaratnamayam, svakaṃ cottarāsaṅgaṃ kāyādavatārya tasyāsanasyopari prajñapayati sma / atha khalu tā dārikāḥ svakasvakānuttarāsaṅgān kāyādavatārya pañcottarāsaṅgaśatāni tatrāsane prajñapayāmāsuḥ atrāsane dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo niṣadya dharmaṃ deśayiṣyatīti / evaṃ tāś ca sarvā dārikā dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya dharmāsanamāstīrya tuṣṭā udagrā āttamanasaḥ pramuditāḥ prītisaumanasya jātā abhūvan // atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastaṃ pṛthivīpradeśaṃ sektukāmaḥ / na codakaṃ samantātparyeṣamāṇo 'pi labhate, yena taṃ pṛthivīpradeśaṃ siñcet / yathāpi nāma māreṇa pāpīyasā tatsarvamudakamantardhāpitamabhūt, apyeva nāma asya sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyodakamalabhamānasya cittaṃ khidyeta, duḥkhadaurmanasyaṃ ca bhavet, cittasya vā anyathātvaṃ bhavet, yenāsya kuśalamūlasyāntardhānaṃ bhavet, na vā pūjā bhrājeran // atha khalu sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyaitadabhūt - yannvahamātmanaḥ kāyaṃ viddhvā imaṃ pṛthivīpradeśaṃ rudhireṇa siñceyam / tatkasya hetoḥ? ayaṃ hi pṛthivīpradeśa uddhatarajaskaḥ / mā rajodhāturito bhūpradeśāddharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya kāye nipatet / kiṃ vā anenātmabhāvenāvaśyaṃ bhedanadharmiṇā kuryām? varaṃ khalu punarmamāyaṃ kāya (Vaidya 258) evaṃrūpayā kriyayā vinaśyatu, na tu niḥsāmarthyakriyayā / api ca kāmahetoḥ kāmanidānaṃ bahūni me ātmabhāvasahasrāṇi punaḥ punaḥ saṃsāre saṃsarato bhinnāni, na punarevaṃrūpeṣu sthāneṣu saddharmaparigrahasya kṛtaśaḥ / yadi punarbhidyante, kāmamevaṃrūpeṣu bhidyantāmiti / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattva iti pratisaṃkhyāya tīkṣṇaṃ śastraṃ gṛhītvā svakāyaṃ samantato viddhvā taṃ pṛthivīpradeśaṃ svarudhireṇa sarvamasiñcat / tāny api śreṣṭhidārikāpramukhāni pañcadārikāśatāni sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyānuśikṣamāṇāni sarvāṇi tāni tīkṣṇāni śastrāṇi gṛhītvā svakasvakāni śarīrāṇi viddhvā taṃ pṛthivīpradeśaṃ svakasvakairlohitaiḥ sarvamasiñcan / na ca sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasya tāsāṃ vā sarvāsāṃ dārikāṇāṃ cittasyānyathātvamabhūt, yatra sa māraḥ pāpīyānavatāraṃ labhet kuśalamūlāntarāyakaraṇāya // atha khalu śakrasya devānāmindrasyaitadabhūt - āścaryaṃ yāvaddharmakāmaścāyaṃ sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ, yāvaddṛḍhasamādānaś ca yāvanmahāsaṃnāhasaṃnaddhaś ca anapekṣaḥ kāye jīviteṣu bhogeṣu ca, anuttarāyāḥ samyaksaṃbodheradhigamāya adhyāśayasaṃprasthitaḥ / yaduta sarvasattvān mocayiṣyāmyaparimāṇataḥ saṃsāraduḥkhādanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeti / atha khalu śakro devānāmindrastatsarvaṃ lohitodakaṃ divyaṃ candanodakamadhyatiṣṭhat, samantācca tasya pṛthivīpradeśasya acintyaṃ paramodāraṃ gandhaṃ yasya divyasya candanodakasya paripūrṇam / yojanaśataṃ gandho vāti // atha śakro devānāmindraḥ sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - sādhu sādhu kulaputra / sādhu te kulaputra acintyaṃ vīryam, sādhvī ca te anuttarā dharmakāmatā dharmaparīṣṭiś ca / evaṃrūpeṇa kulaputra adhyāśayena evaṃrūpeṇa vīryeṇa evaṃrūpayā ca dharmakāmatayā taiḥ paurvakaistathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhairanuttarā samyaksaṃbodhiḥ samudānītā // atha khalu sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyaitadabhūt - prajñaptaṃ mayā dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya dharmāsanam / ayaṃ ca pṛthivīpradeśaḥ susiktaḥ susaṃmṛṣṭaś ca kṛtaḥ / kuto nu khalvahaṃ puṣpāṇi labheyam, yairahamimaṃ pṛthivīpradeśaṃ puṣpābhikīrṇaṃ kuryām, dharmodgataṃ ca bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ dharmaṃ deśayantaṃ dharmāsane niṣaṇṇamabhyavakireyam? atha khalu śakro devānāmindraḥ sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - imāni te kulaputra pratigṛhāṇa divyāni māndāravāṇi puṣpāṇi / ebhistvamimaṃ pṛthivīpradeśaṃ puṣpābhikīrṇaṃ kuru, dharmodgataṃ ca bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ dharmaṃ deśayantaṃ dharmāsane niṣaṇṇamabhyavakira / sa tasmai divyaṃ khārīsahasraṃ divyānāṃ māndāravapuṣpāṇāmupanāmayati sma / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastāni puṣpāṇi gṛhītvā anyataraiḥ puṣpaistaṃ pṛthivīpradeśaṃ puṣpābhikīrṇamakārṣīt, anyataraiś ca puṣpairdharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamabhyavākirat // atha khalu dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ saptānāṃ varṣāṇāmatyayena tataḥ samādhervyutthāya yena dharmāsanaṃ tenopasaṃkramya prajñapta evāsane nyaṣīdat, anekaśatasahasrayā parṣadā parivṛtaḥ puraskṛtaḥ prajñāpāramitāṃ deśayāmāsa // (Vaidya 259) atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ sahadarśanenaiva dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya tādṛśaṃ sukhaṃ pratilabhate sma, tadyathāpi nāma prathamadhyānasamāpanna ekāgramanasikāro bhikṣuḥ / tatreyaṃ dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitādeśanāyaduta sarvadharmasamatayā prajñāpāramitāsamatā / sarvadharmaviviktatayā prajñāpāramitāviviktatā / sarvadharmācalanatayā prajñāpāramitācalanatā / sarvadharmāmananatayā prajñāpāramitāmananatā / sarvadharmāstambhitatayā prajñāpāramitāstambhitatā / savadharmaikarasatayā prajñāpāramitaikarasatā / sarvadharmāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / sarvadharmānutpādatayā prajñāpāramitānutpādatā / sarvadharmānirodhatayā prajñāpāramitānirodhatā / gaganāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / samudrāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / meruvicitratayā prajñāpāramitāvicitratā / gaganākalpanatayā prajñāpāramitākalpanatā / rūpāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ / vijñānāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / pṛthivīdhātvaparyantatatā prajñāpāramitāparyantatā / evamabdhātutejodhātuvāyudhātvākāśadhātvaparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / vijñānadhātvaparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / vajropamadharmasamatayā prajñāpāramitāsamatā / sarvadharmāsaṃbhedanatayā prajñāpāramitāsaṃbhedanatā / sarvadharmānupalabdhitayā prajñāpāramitānupalabdhitā / sarvadharmābhibhāvanāsamatayā prajñāpāramitābhibhāvanāsamatā / sarvadharmaniśceṣṭatayā prajñāpāramitāniśceṣṭatā / sarvadharmācintyatayā prajñāpāramitācintyatā veditavyeti // atha khalu sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasya tathāniṣaṇṇasyaiva tasyāṃ belāyāṃ sarvadharmasamatā nāma samādhirājo jātaḥ / yataḥ sarvadharmaviviktaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmācalanaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāmananaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāstambhitaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmaikarasaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāparyantaś ca nāma samādhi, sarvadharmānutpādaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmānirodhaś ca nāma samādhiḥ, gaganāparyataś ca nāma samādhiḥ, samudrāparyantaś ca nāma samādhiḥ, meruvicitraś ca nāma samādhiḥ, gaganākalpaś ca nāma samādhiḥ, rūpāparyantaś ca nāma samādhiḥ / evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ / vijñānāparyantaś ca nāma samādhiḥ, pṛthivīdhātvaparyantaśva nāma samādhiḥ, evamabdhātutejodhātuvāyudhātvākāśadhātvaparyantaś ca nāma samādhiḥ, vijñānadhātvaparyantaś ca nāma samādhiḥ, vajropamaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāsaṃbhedaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmānupalabdhiś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāvibhāvanāsamatā ca nāma samādhiḥ, sarvadharmaniśceṣṭaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmācintyaś ca nāma samādhiḥ / evaṃpramukhāni ṣaṣṭiḥ samādhimukhaśatasahasrāṇi sadāpraruditena bodhisattvena mahāsattvena pratilabdhānyabhūvanniti // āryāṣṭasāhasrikāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ dharmodgataparivarto nāmaikatriṃśattamaḥ // _______________________________________________________________ (Vaidya 260) ASP_32: parīndanāparivarto dvātriṃśattamaḥ / sahapratilabdhānāṃ ca subhūte ṣaṣṭyāḥ samādhimukhaśatasahasrāṇāṃ sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ pūrvasyāṃ diśi, dakṣiṇasyāṃ paścimāyāmuttarasyāṃ diśi, vidikṣu adha ūrdhvaṃ ca diśi daśasu dikṣu gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavataḥ paśyati sma bhikṣusaṃghaparivṛtān bodhisattvaguṇapuraskṛtān etaireva nayairebhireva nāmabhiretairevākṣarairimāmeva prajñāpāramitāṃ bhāṣamāṇān / tadyathāpi nāma ahametarhi asminneva trisāhasramahāsāhasre lokadhātau dharmaṃ deśayāmi bhikṣusaṃghaparivṛto bodhisattvagaṇapuraskṛtaḥ, ebhireva nayairebhireva nāmabhirebhirevākṣarairimāmeva prajñāpāramitāṃ bhāṣe / so 'cintyena bāhuśrutyena śrutasāgaratayā ca samanvāgato 'bhūt, sarvāsu ca jātiṣu na jātu buddhavirahito 'bhūt / yatra yatra buddhā bhagavantaḥ saṃmukhībhūtā bhavanti, tatra tatropapadyate sma / avirahitaś ca bhavati sma buddhairbhagavadbhiḥ, antataḥ svapnāntaragato 'pi / sarve ca anena akṣaṇā vivarjitāḥ, kṣaṇasaṃpaccārāgitā // tatra khalu punarbhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate sma - tadanenāpi te ānanda paryāyeṇa evaṃ veditavyam - ityapīyaṃ prajñāpāramitā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ sarvajñajñānasyāhāriketi / tasmāttarhi ānanda bodhisattvairmahāsattvaiḥ sarvajñajñānaṃ pratilabdhukāmairasyāṃ prajñāpāramitāyāṃ caritavyam / iyaṃ prajñāpāramitā śrotavyā udgrahītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā pravartayitavyā deśayitavyopadeṣṭavyoddeṣṭavyā svādhyātavyā likhitavyā / tathāgatādhiṣṭhānena mahāpustake pravyaktapravyaktairakṣaraiḥ sulikhitāṃ kṛtvā satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyā arcayitavyā apacāyitavyā puṣpairdhūpairgandhairmālyairvilepanaiścūrṇaiścīvarairvādyairvastraiśchatrairdhvajairghaṇṭābhiḥ patākābhiḥ, samantācca dīpamālābhiḥ, bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ / iyamasmākamantikādānanda anuśāsanī / tatkasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ sarvajñajñānapariniṣpattirbhaviṣyati / tatkiṃ manyase ānanda śāstā te tathāgataḥ? ānanda āha - śāstā me bhagavan, śāstā me sugata / evamukte bhagavānāyuṣmantamānandametadavocat - śāstā te ānanda tathāgataḥ / paricarito 'smyānanda tvayā maitreṇa kāyakarmaṇā manaāpena, maitreṇa vākkarmaṇā manaāpena, maitreṇa manaḥkarmaṇā manaāpena / tasmāttarhi ānanda yathaiva tvayā mamaitarhi tiṣṭhato dhriyamāṇasya yāpayato 'smin samucchraye prema ca prasādaś ca gauravaṃ ca kṛtam, tathaiva tvayā ānanda mamātyayādasyāṃ prajñāpāramitāyāṃ kartavyam / dvir api trir api te ānanda parīndāmi anuparīndāmi enāṃ prajñāpāramitām, yatheyaṃ nāntardhīyeta, yathā nāsyāṃ tvamanyaḥ puruṣaḥ syāḥ / yāvadānanda iyaṃ prajñāpāramitā loke pracariṣyati, tāvattathāgatastiṣṭhatīti veditavyam / tāvattathāgato dharmaṃ deśayatīti veditavyam / avirahitāste ānanda sattvā buddhadarśanena dharmaśravaṇena saṃghopasthānena ca veditavyam / tathāgatāntikāvacarāste ānanda sattvā veditavyāḥ, ya enāṃ prajñāpāramita (Vaidya 261) śroṣyantyudgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti likhiṣyanti satkariṣyanti gurukariṣyanti mānayiṣyanti pūjayiṣyantyarcayiṣyantyapacāyiṣyanti puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajaghaṇṭāpatākābhiḥ, samantācca dīpamālābhiḥ, bahuvidhābhiś ca pūjābhiriti // idamavocadbhagavān āttamanāḥ / te ca maitreyapramukhā bodhisattvā mahāsattvāḥ āyuṣmāṃś ca subhūtirāyuṣmāṃś ca śāriputraḥ āyuṣmāṃścānandaḥ śakraś ca devānāmindraḥ sadevamānuṣāsuragaruḍagandharvaś ca loko bhagavato bhāṣitamabhyanandanniti // āryāṣṭasāhasrikāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ parīndanāparivarto nāma dvātriṃśattamaḥ // samāptā ceyaṃ bhagavatyā āryāṣṭasāhasrikāyāḥ prajñāpāramitā sarvatathāgatajananī bodhisattvapratyekajinaśrāvakāṇāṃ mātā, dharmamudrā dharmolkā dharmanābhirdharmabherī dharmanetrī dharmaratnanidhānam akṣayo dharmaḥ acintyādbhutadarśananakṣatramālā sadevamānuṣāsuragandharvalokavanditā sarvasukhaheturiti // prajñāpāramitāṃ samyagudgṛhya paryavāpya ca dhārayitvā pravartya enāṃ viharantu sadārthina iti // ye dharmā hetuprabhāvā hetusteṣāṃ tathāgato hyavadat / teṣāṃ ca yo nirodha evaṃvādī mahāśramaṇaḥ // deyadharmo 'yaṃ pravaramahāyānayāyinyāḥ paramopāsikasaurājrasutalakṣmīdharasya / yadatra puṇyaṃ tadbhavatvācāryopādhyāyamātāpitṛpūrvaṃgamaṃ kṛtvā sakalasattvarāśeranuttarajñānāvāptaye iti //