Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu036_u.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Diệu Pháp Liên Hoa (Saddharmapuṇḍarīkasūtra)
Kinh Diệu Pháp Liên Hoa (Saddharmapuṇḍarīkasūtra) là một trong những bộ kinh Đại thừa quan trọng bậc nhất, giảng về Phật thừa duy nhất và phương tiện thiện xảo. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 7 / 11 (50.000 ký tự/trang)
hp_13.26 // caukṣaṃ cāsau cīvara prāvaritvā suraktaraṅgaṃ supraśastaraṅgaiḥ / āsevakāṃ kṛṣṇa tathādaditvā mahāpramāṇaṃ ca nivāsayitvā // Saddhp_13.27 // sapādapīṭhasmi niṣadya āsane vicitradūṣyehi susaṃstṛtasmin / sudhautapādaśca upāruhitvā snigdhena śīrṣeṇa mukhena cāpi // Saddhp_13.28 // dharmāsane cātra niṣīdiyāna ekāgrasattveṣu samāgateṣu / upasaṃhareccitrakathā bahūśca bhikṣūṇa co bhikṣūṇikāna caiva // Saddhp_13.29 // upāsakānāṃ ca upāsikānāṃ rājñāṃ tathā rājasutāna caiva / vicitritārthāṃ madhurāṃ katheyā anabhyasūyantu sadā sa paṇḍitaḥ // Saddhp_13.30 // pṛṣṭo 'pi cāsau tada praśna tehi anulomamarthaṃ punarnirdiśeta / tathā ca deśeya tamarthajātaṃ yatha śrutva bodhīya bhaveyu lābhinaḥ // Saddhp_13.31 // kilāsitāṃ cāpi vivarjayitvā na cāpi utpādayi khedasaṃjñām / (Vaidya 171) aratiṃ ca sarvāṃ vijaheta paṇḍito maitrībalaṃ cā pariṣāya bhāvayet // Saddhp_13.32 // bhāṣecca rātriṃdivamagradharmaṃ dṛṣṭāntakoṭīnayutaiḥ sa paṇḍitaḥ / saṃharṣayetparṣa tathaiva toṣayenna cāpi kiṃcittatu jātu prārthayet // Saddhp_13.33 // khādyaṃ ca bhojyaṃ ca tathānnapānaṃ vastrāṇi śayyāsana cīvaraṃ vā / gilānabhaiṣajya na cintayeta na vijñapeyā pariṣāya kiṃcit // Saddhp_13.34 // anyatra cinteya sadā vicakṣaṇo bhaveya buddho 'hamime ca sattvāḥ / etanmamo sarvasukhopadhānaṃ yaṃ dharma śrāvemi hitāya loke // Saddhp_13.35 // yaścāpi bhikṣū mama nirvṛtasya anīrṣuko eta prakāśayeyā / na tasya duḥkhaṃ na ca antarāyo śokopayāsā na bhavetkadācit // Saddhp_13.36 // na tasya saṃtrāsana kaści kuryānna tāḍanāṃ nāpi avarṇa bhāṣet / na cāpi nipkāsana jātu tasya tathā hi so kṣāntibale pratiṣṭhitaḥ // Saddhp_13.37 // sukhasthitasyo tada paṇḍitasya evaṃ sthitasyo yatha bhāṣitaṃ mayā / guṇāna koṭīśata bhontyaneke na śakyate kalpaśate hi vaktum // Saddhp_13.38 // punaraparaṃ mañjuśrīrbodhisattvo mahāsattvastathāgatasya parinirvṛtasya saddharmakṣayāntakāle vartamāne idaṃ sūtraṃ dhārayamāṇo bodhisattvo mahāsattvo 'nīrṣuko bhavatyaśaṭho 'māyāvī, na cānyeṣāṃ bodhisattvayānīyānāṃ pudgalānāmavarṇaṃ bhāṣate, nāpavadati nāvasādayati | na cānyeṣāṃ bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikānāṃ śrāvakayānīyānāṃ vā pratyekabuddhayānīyānāṃ vā bodhisattvayānīyānāṃ vā kaukṛtyamupasaṃharati - dūre yūyaṃ kulaputrā anuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ, na tasyāṃ yūyaṃ (Vaidya 172) sadṛśyadhve | atyantapramādavihāriṇo yūyam | na yūyaṃ pratibalāstaṃ jñānamabhisaṃboddhum | ityevaṃ na kasyacid bodhisattvayānīyasya kaukṛtyamupasaṃharati | na ca dharmavivādābhirato bhavati, na ca dharmavivādaṃ karoti, sarvasattvānāṃ cāntike maitrībalaṃ na vijahāti | sarvatathāgatānāṃ cāntike pitṛsaṃjñāmutpādayati, sarvabodhisattvānāṃ cāntike śāstṛsaṃjñāmutpādayati | ye ca daśasu dikṣu loke bodhisattvā mahāsattvāḥ, tānabhīkṣṇamadhyāśayena gauraveṇa ca namaskurute | dharmaṃ ca deśayamāno 'nūnamanadhikaṃ dharmaṃ deśayati samena dharmapremṇā, na ca kasyacidantaśo dharmapremṇāpyadhikataramanugrahaṃ karoti imaṃ dharmaparyāyaṃ saṃprakāśayamānaḥ || anena mañjuśrīstṛtīyena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvastathāgatasya parinirvṛtasya saddharmaparikṣayāntakāle vartamāne imaṃ dharmaparyāyaṃ saṃprakāśayamānaḥ sukhasparśaṃ viharati, aviheṭhitaścemaṃ dharmaparyāyaṃ saṃprakāśayati | bhavanti cāsya dharmasaṃgītyāṃ sahāyakāḥ | utpatsyante cāsya dhārmaśrāvaṇikāḥ, ye 'syemaṃ dharmaparyāyaṃ śroṣyanti śraddhāsyanti, pattīyiṣyanti dhārayiṣyanti paryavāpsyanti likhiṣyanti likhāpayiṣyanti, pustakagataṃ ca kṛtvā satkariṣyanti gurukariṣyanti mānayiṣyanti pūjayiṣyanti || idamavocad bhagavān | idaṃ vaditvā sugato hyathāparametaduvāca śāstā - śāṭhyaṃ ca mānaṃ tatha kūṭanāṃ ca aśeṣato ujjhiya dharmabhāṇakaḥ / īrṣyāṃ na kuryāttatha jātu paṇḍito ya icchate sūtramidaṃ prakāśitum // Saddhp_13.39 // avarṇa jātū na vadeya kasyaciddṛṣṭīvivādaṃ ca na jātu kuryāt / kaukṛtyasthānaṃ ca na jātu kuryānna lapsyase jñānamanuttara tvam // Saddhp_13.40 // sadā ca so ārjavu mardāvaśca kṣāntaśca bhotī sugatasya putraḥ / dharmaṃ prakāśetuḥ punaḥ punaścimaṃ na tasya khedo bhavatī kadācit // Saddhp_13.41 // ye bodhisattvā daśasū diśāsu sattvānukampāya caranti loke / te sarvi śāstāra bhavanti mahyaṃ gurugauravaṃ teṣu janeta paṇḍitaḥ // Saddhp_13.42 // (Vaidya 173) smaritva buddhāna dvipadānamuttamān jineṣu nityaṃ pitṛsaṃjña kuryāt / adhimānasaṃjñāṃ ca vihāya sarvāṃ na tasya bhotī tada antarāyaḥ // Saddhp_13.43 // śruṇitva dharmaṃ imamevarūpaṃ sa rakṣitavyastada paṇḍitena / sukhaṃ vihārāya samāhitaśca surakṣito bhoti ca prāṇikoṭibhiḥ // Saddhp_13.44 // punaraparaṃ mañjuśrīrbodhisattvo mahāsattvastathāgatasya parinirvṛtasya saddharmapratikṣayāntakāle vartamāne imaṃ dharmaparyāyaṃ dhārayitukāmastena bhikṣuṇā gṛhasthapravrajitānāmantikād dūreṇa dūraṃ vihartavyam, maitrīvihāreṇa ca vihartavyam | ye ca sattvā bodhāya saṃprasthitā bhavanti, teṣāṃ sarveṣāmantike spṛhotpādayitavyā | evaṃ cānena cittamutpādayitavyam | mahāduṣprajñajātīyā bateme sattvāḥ, ye tathāgatasyopāyakauśalyaṃ saṃdhābhāṣitaṃ na śṛṇvanti na jānanti na budhyante na pṛcchanti na śraddadhanti nādhimucyante | kiṃcāpyete sattvā imaṃ dharmaparyāyaṃ nāvataranti, na budhyante, api tu khalu punarahametāmanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhya yo yasmin sthito bhaviṣyati, taṃ tasminneva ṛddhibalenāvarjayiṣyāmi pattīyāpayiṣyāmi avatārayiṣyāmi paripācayiṣyāmi || anenāpi mañjuśrīścaturthena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvastathāgatasya parinirvṛtasya imaṃ dharmaparyāyaṃ saṃprakāśayamāno 'vyābādho bhavati, satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikānāṃ rājñā rajaputrāṇāṃ rājāmātyānāṃ rājamahāmātrāṇāṃ naigamajānapadānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnām | antarīkṣāvacarāścāsya devatāḥ śrāddhāḥ pṛṣṭhato 'nubaddhā bhaviṣyanti dharmaśravaṇāya | devaputrāścāsya sadānubaddhā bhaviṣyantyārakṣāyai grāmagatasya vā vihāragatasya vā | upasaṃkramiṣyanti rātriṃdivaṃ dharmaṃ paripṛcchakāḥ | tasya ca vyākaraṇenaṃ tuṣṭā udagrā āttamanaskā bhaviṣyanti | tatkasya hetoḥ? sarvabuddhādhiṣṭhito 'yaṃ mañjuśrīrdharmaparyāyaḥ | atītānāgatapratyutpannairmañjuśrīstathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhairayaṃ dharmaparyāyo nityādhiṣṭhitaḥ | durlabho 'sya mañjuśrīrdharmaparyāyasya bahuṣu lokadhātuṣu śabdo vā ghoṣo vā nāmaśravo vā || tadyathāpi nāma mañjuśrī rājā bhavati balacakravartī, balena taṃ svakaṃ rājyaṃ nirjināti | tato 'sya pratyarthikāḥ pratyamitrāḥ pratirājānastena sārdhaṃ vigrahamāpannā bhavanti | atha tasya rājño balacakravartino vividhā yodhā bhavanti | te taiḥ śatrubhiḥ sārdhaṃ yudhyante | atha sa rājā tān yodhān yudhyamānān dṛṣṭvā teṣāṃ yodhānāṃ prīto bhavatyāttamanaskaḥ | sa prīta āttamanāḥ samānasteṣāṃ yodhānāṃ vividhāni dānāni dadāti | tadyathā grāmaṃ vā grāmakṣetrāṇi (Vaidya 174) vā dadāti, nagaraṃ nagarakṣetrāṇi vā dadāti, vastrāṇi dadāti, veṣṭanāni hastābharaṇāni pādābharaṇāni kaṇṭhābharaṇāni karṇābharaṇāni sauvarṇasūtrāṇi hārārdhahārāṇi hiraṇyasuvarṇamaṇimuktāvaiḍūryaśaṅkhaśilāpravālānyapi dadāti, hastyaśvarathapattidāsīdāsānapi dadāti, yānāni śibikāśca dadāti | na punaḥ kasyaciccūḍāmaṇiṃ dadāti | tatkasya hetoḥ? eka eva hi sa cūḍāmaṇī rājño mūrdhasthāyī | yadā punarmañjuśrī rājā tamapi cūḍāmaṇiṃ dadāti, tadā sa sarvo rājñaścaturaṅgabalakāya āścaryaprāpto bhavatyadbhutaprāptaḥ | evameva mañjuśrīstathāgato 'pyarhan samyaksaṃbuddho dharmasvāmī dharmarājā svena bāhubalanirjitena puṇyabalanirjitena traidhātuke dharmeṇa dharmarājyaṃ kārayati | tasya māraḥ pāpīyāṃstraidhātukamākrāmati | atha khalu tathāgatasyāpi āryā yodhā māreṇa sārdhaṃ yudhyante | atha khalu mañjuśrīstathāgato 'pyarhan samyaksaṃbuddho dharmasvāmī dharmarājā teṣāmāryāṇāṃ yodhānāṃ yudhyatāṃ dṛṣṭvā vividhāni sūtraśatasahasrāṇi bhāṣate sma catasṛṇāṃ parṣadāṃ saṃharṣaṇārtham | nirvāṇanagaraṃ caiṣāṃ mahādharmanagaraṃ dadāti | nirvṛtyā cainān pralobhayati sma | na punarimamevaṃrūpaṃ dharmaparyāyaṃ bhāṣate sma | tatra mañjuśrīryathā sa rājā balacakravartī teṣāṃ yodhānāṃ yudhyatāṃ mahatā puruṣakāreṇa vismāpitaḥ samānaḥ paścāttaṃ sarvasvabhūtaṃ paścimaṃ cūḍāmaṇiṃ dadāti sarvalokāśraddheyaṃ vismayabhūtam | yathā mañjuśrīstasya rājñaḥ sa cūḍāmaṇiścirarakṣito mūrdhasthāyī, evameva mañjuśrīstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastraidhātuke dharmarājo dharmeṇa rājyaṃ kārayamāṇo yasmin samaye paśyati śrāvakāṃśca bodhisattvāṃśca skandhamāreṇa vā kleśamāreṇa vā sārdhaṃ yudhyamānān, taiśca sārdhaṃ yudhyamānairyadā rāgadveṣamohakṣayaḥ sarvatraidhātukānniḥsaraṇaṃ sarvamāranirghātanaṃ mahāpuruṣakāraḥ kṛto bhavati, tadā tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho 'pyārāgitaḥ samānasteṣāmāryḥṇḥṃ yodhḥnḥmimamevaṃrūpaṃ sarvalokavipratyanīkaṃ sarvalokḥśraddheyamabhḥṣitapūrvamanirdiṣṭapūrvaṃ dharmaparyḥyaṃ bhḥṣate sma | sarveṣḥṃ sarvajñatḥhḥrakaṃ mahḥcūḍḥmaṇiprakhyaṃ tathḥgataḥ śrḥvakebhyo 'nuprayacchati sma | eṣḥ hi mañjuśrīstathḥgatḥnḥṃ paramḥ dharmadeśanḥ, ayaṃ paścimastathḥgatḥnḥṃ dharmaparyḥyaḥ | sarveṣḥṃ dharmaparyḥyḥṇḥmayaṃ dharmaparyḥyaḥ sarvagambhīraḥ sarvalokavipratyanīkaḥ, yo 'yaṃ mañjuśrīstathḥgatena adya tenaiva rḥjñḥ balacakravartinḥ ciraparirakṣitaścūḍḥmaṇiravamucya yodhebhyo dattaḥ | evameva mañjuśrīstathḥgato 'pīmaṃ dharmaguhyaṃ cirḥnurakṣitaṃ sarvadharmaparyḥyḥṇḥṃ mūrdhasthḥyi tathḥgatavijñeyam | tadidaṃ tathḥgatenḥdya saṃprakḥśitamiti || atha khalu bhagavānetamevārthaṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - maitrībalaṃ co sada darśayantaḥ kṛpāyamāṇaḥ sada sarvasattvān / prakāśayeddharmamimevarūpaṃ sūtraṃ viśiṣṭaṃ sugatehi varṇitam // Saddhp_13.45 // (Vaidya 175) gṛhastha ye pravrajitāśca ye syuratha bodhisattvāstada kāli paścime / sarveṣu maitrībala so hi darśayī mā haiva kṣepsyanti śruṇitva dharmam // Saddhp_13.46 // ahaṃ tu bodhimanuprāpuṇitvā yadā sthito bheṣyi tathāgatatve / tato upāneṣyi upāyi sthitvā saṃśrāvayiṣye imamagrabodhim // Saddhp_13.47 // yathāpi rājā balacakravartī yodhāna dadyādvividhaṃ hiraṇyam / hastīṃśca aśvāṃśca rathān padātīn nagarāṇi grāmāṃśca dadāti tuṣṭaḥ // Saddhp_13.48 // keṣāṃci hastābharaṇāni prīto dadāti rūpyaṃ ca suvarṇasūtram / muktāmaṇiṃ śaṅkhaśilāpravālaṃ vividhāṃśca dāsān sa dadāti prītaḥ // Saddhp_13.49 // yadā tu so uttamasāṃhasena vismāpito kenaci tatra bhoti / vijñāya āścaryamidaṃ kṛtaṃ ti mukuṭaṃ sa muñcitva maṇiṃ dadāti // Saddhp_13.50 // tathaiva buddho ahu dharmarājā kṣāntībalaḥ prajñaprabhūtakośaḥ / dharmeṇa śāsāmimu sarvalokaṃ hitānukampī karūṇāyamānaḥ // Saddhp_13.51 // sattvāṃśca dṛṣṭvātha vihanyamānān bhāṣāmi sūtrāntasahasrakoṭyaḥ / parākramaṃ jāniya teṣa prāṇināṃ ye śuddhasattvā iha kleśaghātinaḥ // Saddhp_13.52 // atha dharmarājāpi mahābhiṣaṭkaḥ paryāyakoṭīśata bhāṣamāṇaḥ / (Vaidya 176) jñātvā ca sattvān balavantu jñānī cūḍāmaṇiṃ vā ima sūtra deśayī // Saddhp_13.53 // imu paścimu loki vadāmi sūtraṃ sūtrāṇa sarveṣa mamāgrabhūtam / saṃrakṣitaṃ me na ca jātu proktaṃ taṃ śrāvayāmyadya śṛṇotha sarve // Saddhp_13.54 // catvāri dharmā imi evarūpāḥ mayi nirvṛte ye ca niṣevitavyāḥ / ye cārthikā uttamamagrabodhau vyāpāraṇaṃ ye ca karonti mahyam // Saddhp_13.55 // na tasya śoko na pi cāntarāyo daurvarṇikaṃ nāpi gilānakatvam / na ca cchavī kṛṣṇika tasya bhoti na cāpi hīne nagarasmi vāsaḥ // Saddhp_13.56 // priyadarśano 'sau satataṃ maharṣī tathāgato vā yatha pūjya bhoti / upasthāyakāstasya bhavanti nityaṃ ye devaputrā daharā bhavanti // Saddhp_13.57 // na tasya śastraṃ na viṣaṃ kadācit kāye krame nāpi ca daṇḍaloṣṭam / saṃmīlitaṃ tasya mukhaṃ bhaveya yo tasya ākrośamapī vadeyā // Saddhp_13.58 // so bandhubhūto bhavatīha prāṇināmālokajāto vicarantu medinīm / timiraṃ haranto bahuprāṇakoṭināṃ yo sūtradhāre imu nirvṛte mayi // Saddhp_13.59 // supinasmi so paśyati bhadrarūpaṃ bhikṣūṃśca so paśyati bhikṣuṇīśca / sihāsanasthaṃ ca tathātmabhāvaṃ dharmaṃ prakāśentu bahuprakāram // Saddhp_13.60 // (Vaidya 177) devāṃśca yakṣān yatha gaṅgāvālikā asurāṃśca nāgāṃśca bahuprakārān / teṣāṃ ca so bhāṣati agradharmaṃ supinasmi sarveṣa kṛtāñjalīnām // Saddhp_13.61 // tathāgataṃ so supinasmi paśyati deśenta dharmaṃ bahuprāṇikoṭinām / raśmīsahasrāṇi pramuñcamānaṃ valgusvaraṃ kāñcanavarṇanātham // Saddhp_13.62 // so cā tahī bhoti kṛtāñjalisthito abhiṣṭuvanto dvipaduttamaṃ munim / so cā jino bhāṣati agradharmaṃ caturṇa parṣāṇa mahābhiṣaṭūkaḥ // Saddhp_13.63 // so ca prahṛṣṭo bhavatī śruṇitvā prāmodyajātaśca karoti pūjām / supine ca so dhāraṇi prāpuṇoti avivartiyaṃ jñāna spṛśitva kṣipram // Saddhp_13.64 // jñātvā ca so āśayu lokanāthastaṃ vyākarotī puruṣarṣabhatve / kulaputra tvaṃ pīha anuttaraṃ śivaṃ spṛśiṣyasi jñānamanāgate 'dhvani // Saddhp_13.65 // tavāpi kṣetraṃ vipulaṃ bhaviṣyati parṣāśca catvāri yathaiva mahyam / śroṣyanti dharmaṃ vipulaṃ anāsravaṃ sagauravā bhūtva kṛtāñjalī ca // Saddhp_13.66 // punaśca so paśyati ātmabhāvaṃ bhāventa dharmaṃ girikandareṣu / bhāvitva dharmaṃ ca spṛśitva dharmatāṃ samādhi so labdhu jinaṃ ca paśyati // Saddhp_13.67 // suvarṇavarṇaṃ śatapuṇyalakṣaṇaṃ supinasmi dṛṣṭvā ca śṛṇoti dharmam / (Vaidya 178) śrutvā ca taṃ parṣadi saṃprakāśayī supino khu tasyo ayamevarūpaḥ // Saddhp_13.68 // svapne 'pi sarvaṃ prajahitva rājyamantaḥpuraṃ jñātigaṇaṃ tathaiva / abhiniṣkramī sarva jahitva kāmānupasaṃkramī yena ca bodhimaṇḍam // Saddhp_13.69 // siṃhāsane tatra niṣīdiyāno drumasya mūle tahi bodhiarthikaḥ / divasāna saptāna tathātyayena anuprāpsyate jñānu tathāgatānām // Saddhp_13.70 // bodhiṃ ca prāptastatu vyutthahitvā pravartayī cakramanāsravaṃ hi / caturṇa parṣāṇa sa dharma deśayī acintiyā kalpasahasrakoṭyaḥ // Saddhp_13.71 // prakāśayitvā tahi dharma nāsravaṃ nirvāpayitvā bahu prāṇikoṭyaḥ / nirvāyatī hetukṣaye va dīpaḥ supino ayaṃ so bhavatevarūpaḥ // Saddhp_13.72 // bahu ānuśaṃsāśca anantakāśca ye mañjughoṣā sada tasya bhonti / yo paścime kāli iamamagradharmaṃ sūtraṃ prakāśeya mayā sudeśitam // Saddhp_13.73 // ityāryasaddharmapuṇḍarīke dharmaparyāye sukhavihāraparivarto nāma trayodaśamaḥ || _______________________________________________________________________________ (Vaidya 179) Saddhp_14: bodhisattvapṛthivīvirasamudgamaparivartaḥ | atha khalu anyalokadhātvāgatānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmaṣṭau gaṅgānadīvālukāsamā bodhisattvā mahāsattvāstasmin samaye tataḥ parṣanmaṇḍalādabhyutthitā abhūvan | te 'ñjaliṃ pragṛhya bhagavato 'bhimukhā bhagavantaṃ namasyamānā bhagavantametadūcuḥ - saced bhagavānasmākamanujānīyāt, vayamapi bhagavan imaṃ dharmaparyāyaṃ tathāgatasya parinirvṛtasya tasyāṃ sahāyāṃ lokadhātau saṃprakāśeyama vācayema lekhayema pūjayema, asmiṃśca dharmaparyāye yogamāpadyemahi | tatsādhu bhagavānasmākamapīmaṃ dharmaparyāyamanujānātu | atha khalu bhagavāṃstān bodhisattvānetadavocat - alaṃ kulaputrāḥ | kiṃ yuṣmākamanena kṛtyena? santi kulaputrā iha mamaivāsyāṃ sahāyāṃ lokadhātau ṣaṣṭigaṅgānadīvālukāsamāni bodhisattvasahasrāṇi ekasya bodhisattvasya parivāraḥ | evaṃrūpāṇāṃ ca bodhisattvānāṃ ṣaṣṭyeva gaṅgānadīvālukāsamāni bodhisattvasahasrāṇi, yeṣāmekaikasya bodhisattvasya iyāneva parivāraḥ ye mama parinirvṛtasya paścime kāle paścime samaye imaṃ dharmaparyāyaṃ dhārayiṣyanti vācayiṣyanti saṃprakāśayiṣyanti || samanantarabhāṣitā ceyaṃ bhagavatā vāk, atheyaṃ sahā lokadhātuḥ samantāt sphuṭitā visphuṭitā abhūt | tebhyaśca sphoṭāntarebhyo bahūni bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇyuttiṣṭhante sma suvarṇavarṇaiḥ kāyairdvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvāgatāḥ, ye 'syāṃ mahāpṛthivyāmadha ākāśadhātau viharanti sma | imāmeva sahāṃ lokadhātuṃ niśritya te khalvimamevaṃrūpaṃ bhagavataḥ śabdaṃ śrutvā pṛthivyā adhaṃ samutthitāḥ, yeṣāmekaiko bodhisattvaḥ ṣaṣṭigaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivāro gaṇī mahāgaṇī gaṇācaryaḥ | tādṛśānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ gaṇīnāṃ mahāgaṇīnāṃ gaṇācāryāṇāṃ ṣaṣṭigaṅgānadīvālukopamāni bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇi, ye itaḥ sahāyā lokadhātordharaṇīvivarebhyaḥ samunmajjante sma | kaḥ punarvādaḥ pañcāśadgaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaścatvāriṃśadgaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādastriṃśadgaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādo viṃśatibodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādo daśagaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaḥ pañcacatustridvigaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvāda ekagaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādo 'rdhagaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaścaturbhāga-ṣaḍbhāgāṣṭabhāga-daśabhāga-viṃśatibhāga-triṃśadbhāga-catvāriṃśadbhāga-pañcāśadbhāgaśatabhāgasahasrabhāgaśatasahasrabhāgakoṭībhāgakoṭīśatabhāgakoṭīsahasrabhāgakoṭīśatasahasrabhāgakoṭīnayutaśatasahasrabhāgagaṅgānadīvālukopamabodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? (Vaidya 180) kaḥ punarvādo bahubodhisattvakoṭīnayutaśatasahasraparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaḥ koṭīparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaḥ śatasahasraparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaḥ sahasraparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaḥ pañcaśataparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaścatuḥśatatriśatadviśataparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaḥ ekaśataparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādaḥ pañcāśadbodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? peyālam | kaḥ punarvādaścatvāriṃśatriṃśadviṃśatidaśapañcacatustridvibodhisattvaparivārāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvāda ātmadvitīyānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? kaḥ punarvādo 'parivārāṇāmekavihāriṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām? na teṣāṃ saṃkhyā vā gaṇanā vā upamā vā upaniṣadvā upalabhyate, ya iha sahāyāṃ lokadhātau dharaṇīvivarebhyo bodhisattvā mahāsattvāḥ samunmajjante sma | te ca unmajjyonmajjya yena sa mahāratnastūpo vaihāyasamantarīkṣe sthitaḥ, yasmin sa bhagavān prabhūtaratnastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ parinirvṛtaḥ, bhagavatā śākyamuninā tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena sārdhaṃ siṃhāsane niṣaṇṇaḥ, tenopasaṃkrāmanti sma | upasaṃkramya ca ubhayayostathāgatayorarhatoḥ samyaksaṃbuddhayoḥ pādau śirobhirvanditvā sarvāṃśca tān bhagavataḥ śākyamunestathāgatasyātmīyān nirmitāṃstathāgatavigrahān ye te samantato daśasu dikṣvanyonyāsu lokadhātuṣu saṃnipatitāḥ, nānāratnavṛkṣamūleṣu siṃhāsanopaviṣṭāḥ, tān sarvānabhivandya namaskṛtya ca anekaśatasahasrakṛtvastāṃstathāgatānarhataḥ samyaksaṃbuddhān pradakṣiṇīkṛtya nānāprakārairbodhisattvastavairabhiṣṭutya ekānte tasthuḥ | añjaliṃ pragṛhya bhagavantaṃ śākyamuniṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ bhagavantaṃ ca prabhūtaratnaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhamabhisaṃmukhaṃ namaskurvanti sma || tena khalu punaḥ samayena teṣāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ pṛthivīvivarebhya unmajjatāṃ tathāgatāṃśca vandamānānāṃ nānāprakārairbodhisattvastavairabhiṣṭuvatāṃ paripūrṇāḥ pañcāśadantarakalpā gacchanti sma | tāṃśca pañcāśadantarakalpān sa bhagavān śākyamunistathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastūṣṇīmabhūt | tāścatasraḥ parṣadastāneva pañcāśadantakalpāṃstūṣṇīṃbhāvenāvasthitā abhūvan | atha khalu bhagavāṃstathārūpamṛddhyabhisaṃskāramakarot, yathārūpeṇa ṛddhyabhisaṃskāreṇābhisaṃskṛtena tāścatasraḥ parṣadastamevaikaṃ paścādbhaktaṃ saṃjānante sma | imāṃ ca sahāṃ lokadhātuṃ śatasahasrākāśaparigṛhītāṃ bodhisattvaparipūrṇāmadrākṣuḥ | tasya khalu punarmahato bodhisattvagaṇasya mahato bodhisattvarāśeścatvāro bodhisattvā mahāsattvāḥ, ye pramukhā abhūvan, tadyathā viśiṣṭacāritraśca nāma bodhisattvo mahāsattvaḥ, anantacāritraśca nāma bodhisattvo mahāsattvaḥ, viśuddhacāritraśca nāma bodhisattvo mahāsattvaḥ, supratiṣṭhitacāritraśca nāma bodhisattvo mahāsattvaḥ | ime catvāro bodhisattvā mahāsattvāstasya mahato bodhisattvagaṇasya mahato bodhisattvarāśeḥ pramukhā abhūvan | atha khalu catvāro bodhisattvā mahāsattvāstasya mahato (Vaidya 181) bodhisattvagaṇasya mahato bodhisattvarāśeragrataḥ sthitvā bhagavato 'bhimukhamañjaliṃ pragṛhya bhagavantametadūcuḥ - kaccid bhagavato 'lpābādhatā mandaglānatā sukhasaṃsparśavihāratā ca? kaccid bhagavan sattvāḥ svākārāḥ suvijñāpakāḥ suvineyāḥ suviśodhakāḥ? mā haiva bhagavataḥ khedamutpādayanti || atha khalu te catvāro bodhisattvā mahāsattvā bhagavantāmābhyāṃ gāthābhyāmadhyabhāṣanta - kaccit sukhaṃ viharasi lokanātha prabhaṃkara / ābādhavipramukto 'si sparśaḥ kāye tavānagha // Saddhp_14.1 // svākārāścaiva te sattvāḥ suvineyāḥ suśodhakāḥ / mā haiva khedaṃ janayanti lokanāthasya bhāṣataḥ // Saddhp_14.2 // atha khalu bhagavāṃstasya mahato bodhisattvagaṇasya mahato bodhisattvarāśeḥ pramukhāṃścaturo bodhisattvān mahāsattvānetadavocat - evametat kulaputrāḥ, evametat | sukhasaṃsparśavihāro 'smi alpābādho mandaglānaḥ | svākārāśca mamaiva te sattvāḥ suvijñāpakāḥ suvineyāḥ suviśodhakāḥ | na ca me khedaṃ janayanti viśodhyamānāḥ | tatkasya hetoḥ? mamaiva hyete kulaputrāḥ sattvāḥ paurvakeṣu samyaksaṃbuddheṣu kṛtaparikarmāṇaḥ | darśanādeva hi kulaputrāḥ śravaṇācca mamādhimucyante, buddhajñānamavataranti avagāhante | yatra ye 'pi śrāvakabhūmau vā pratekabuddhabhūmau vā kṛtaparicaryā abhuvan, te 'pi mayaiva etarhi buddhadharmajñānamavatāritāḥ saṃśrāvitāśca paramārtham || atha khalu te bodhisattvā mahāsattvāstasyāṃ velāyāmime gāthe abhāṣanta - sādhu sādhu mahāvīra anumodāmahe vayam / svākārā yena te sattvāḥ suvineyāḥ suśodhakāḥ // Saddhp_14.3 // ye cedaṃ jñāna gambhīraṃ śṛṇvanti tava nāyaka / śrutvā ca adhimucyante uttaranti ca nāyaka // Saddhp_14.4 // evamukte bhagavāṃstasya mahato bodhisattvagaṇasya mahato bodhisattvarāśeḥ pramukhebhyaścaturbhyo bodhisattvebhyo mahāsattvebhyaḥ sādhukāramadāt - sādhu sādhu kulaputrāḥ, ye yūyaṃ tathāgatamabhinandatha iti || tena khalu punaḥ samayena maitreyasya bodhisattvasya mahāsattvasya anyeṣāṃ cāṣṭānāṃ gaṅgānadīvālukopamānāṃ bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇāmetadabhavat - adṛṣṭapūrvo 'yamasmābhirmahābodhisattvagaṇo mahābodhisattvarāśiḥ | aśrutapūrvaśca yo 'yaṃ pṛthivīvivarebhyaḥ samunmajya bhagavataḥ purataḥ sthitvā bhagavantaṃ satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayanti bhagavantaṃ ca pratisaṃmodante | kutaḥ khalvime bodhisattvā mahāsattvā āgatā iti?(Vaidya 182) atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattva ātmanā vicikitsāṃ kathaṃkathāṃ viditvā teṣāṃ gaṅgānadīvālukopamānāṃ bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ cetasaiva cetaḥ parivitarkamājñāya tasyāṃ velāyāmañjaliṃ pragṛhya bhagavantaṃ gāthābhigītenaitamevārthaṃ paripṛcchanti sma - bahusahasrā nayutāḥ koṭīyo ca anantakāḥ / apūrvā bodhisattvānāmakhyāhi dvipadottama // Saddhp_14.5 // kuto ime kathaṃ vāpi āgacchanti maharddhikāḥ / mahātmabhāvā rūpeṇa kuta eteṣa āgamaḥ // Saddhp_14.6 // dhṛtimantāścime sarve smṛtimanto maharṣayaḥ / priyadarśanāśca rūpeṇa kuta eteṣa āgamaḥ // Saddhp_14.7 // ekaikasya ca lokendra bodhisattvasya vijñinaḥ / aprameyaḥ parivāro yathā gaṅgāya vālikāḥ // Saddhp_14.8 // gaṅgāvālikasamā ṣaṣṭi paripūrṇā yaśasvinaḥ / parivāro bodhisattvasya sarve bodhāya prasthitāḥ // Saddhp_14.9 // evaṃrūpāṇa vīrāṇāṃ parṣavantāna tāyinām / ṣaṣṭireva pramāṇena gaṅgāvālikayā ime // Saddhp_14.10 // ato bahutarāścānye parivārairanantakaiḥ / pañcāśatīya gaṅgāya catvāriṃśacca triṃśati // Saddhp_14.11 // samo viṃśati gaṅgāyā parivāraḥ samantataḥ / ato bahutarāścānye yeṣāṃ daśa ca pañca ca // Saddhp_14.12 // ekaikasya parīvāro buddhaputrasya tāyinaḥ / kuto 'yamīdṛśī parṣadāgatādya vināyaka // Saddhp_14.13 // catvāri trīṇi dve cāpi gaṅgāvālikayā samāḥ / ekaikasya parīvārā ye 'nuśikṣā sahāyakāḥ // Saddhp_14.14 // ato bahutarāścānye gaṇanā yeṣvanantikā / kalpakoṭīsahasreṣu upametuṃ na śaknuyāt // Saddhp_14.15 // ardhagaṅgā tribhāgaśca daśaviṃśatibhāgikaḥ / parivāro 'tha vīrāṇāṃ bodhisattvāna tāyinām // Saddhp_14.16 // ato bahutarāścānye pramāṇaiṣāṃ na vidyate / ekaikaṃ gaṇayantena kalpakoṭīśatairapi // Saddhp_14.17 // (Vaidya 183) ato bahutarāścānye parivārairanantakaiḥ / koṭī koṭī ca koṭī ca ardhakoṭī tathaiva ca // Saddhp_14.18 // gaṇanāvyativṛttāśca anye bhūyo maharṣiṇām / bodhisattvā mahāprajñāḥ sthitāḥ sarve sagauravāḥ // Saddhp_14.19 // parivārasahasraṃ ca śatapañcāśadeva ca / gaṇanā nāsti eteṣāṃ kalpakoṭīśatairapi // Saddhp_14.20 // viṃśatiddaśa pañcātha catvāri trīṇi dve tathā / parivāro 'tha vīrāṇāṃ gaṇanaiṣāṃ na vidyate // Saddhp_14.21 // carantyekātmakā ye ca śāntiṃ vindanti caikakāḥ / gaṇanā teṣa naivāsti ye ihādya samāgatāḥ // Saddhp_14.22 // gaṅgāvālikāsamān kalpān gaṇayeta yadī naraḥ / śalākāṃ gṛhya hastena paryantaṃ naiva so labhet // Saddhp_14.23 // mahātmanāṃ ca sarveṣāṃ vīryantāna tāyinām / bodhisattvāna vīrāṇāṃ kuta eteṣa saṃbhavaḥ // Saddhp_14.24 // kenaiṣāṃ deśito dharmaḥ kena bodhīya sthāpitāḥ / rocanti śāsanaṃ kasya kasya śāsanadhārakāḥ // Saddhp_14.25 // bhittvā hi pṛthivīṃ sarvāṃ samantena caturdiśam / unmajjanti mahāprajñā ṛddhimantā vicakṣaṇāḥ // Saddhp_14.26 // jarjarā lokadhātveyaṃ samantena kṛtā mune / unmajjamānairetairhi bodhisattvairviśāradaiḥ // Saddhp_14.27 // na hyete jātu asmābhirdṛṣṭapūrvāḥ kadācana / ākhyāhi no tasya nāma lokadhātorvināyaka // Saddhp_14.28 // daśādiśā hi asmābhirañcitāyo punaḥ punaḥ / na ca dṛṣṭā ime 'smābhirbodhisattvāḥ kadācana // Saddhp_14.29 // dṛṣṭo na jāturasmābhireko 'pi tanayastava / ime 'dya sahasā dṛṣṭā ākhyāhi caritaṃ mune // Saddhp_14.30 // bodhisattvasahasrāṇi śatāni nayutāni ca / sarve kautūhalaprāptāḥ paśyanti dvipadottamam // Saddhp_14.31 // vyākuruṣva mahāvīra aprameya niropadhe / kuta enti ime śūrā bodhisattvā viśāradaḥ // Saddhp_14.32 // (Vaidya 184) tena khalu punaḥ samayena ye te tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā anyebhyo lokadhātukoṭīnayutaśatasahasrebhyo 'bhyāgatā bhagavataḥ śākyamunestathāgatasya nirmitāḥ, ye 'nyeṣu lokadhātuṣu sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti sma, ye bhagavataḥ śākyamunestathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya samantādaṣṭabhyo digbhyo ratnavṛkṣamūleṣu mahāratnasiṃhāsaneṣūpaviṣṭāḥ paryaṅkabaddhāḥ, teṣāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ ye svakasvakā upasthāyakāḥ, te 'pi taṃ mahāntaṃ bodhisattvagaṇaṃ bodhisattvarāśiṃ dṛṣṭvā samantāt pṛthivīvivarebhya unmajjantamākāśadhātupratiṣṭhitam, te 'pyāścaryaprāptāstān svān svāṃstathāgatānetadūcuḥ - kuto bhagavan iyanto bodhisattvā mahāsattvā āgacchantyaprameyā asaṃkhyeyāḥ? evamuktāste tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāstān svān svānupasthāyakānetadūcuḥ - āgamayadhvaṃ yūyaṃ kulaputrā muhūrtam | eṣa maitreyo nāma bodhisattvo mahāsattvo bhagavataḥ śākyamuneranantaraṃ vyākṛto 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, sa etaṃ bhagavantaṃ śākyamuniṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhametamarthaṃ paripṛcchati | eṣa ca bhagavān śākyamunistathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vyākariṣyati | tato yūyaṃ śroṣyatheti || atha khalu bhagavān maitreyaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamāmantrayate sma - sādhu sādhu ajita | udārametadajita sthānaṃ yattvaṃ māṃ paripṛcchasi | atha khalu bhagavān sarvāvantaṃ bodhisattvagaṇamāmantrayate sma - tena hi kulaputrāḥ sarva eva prayatā bhavadhvam | susaṃnaddhā dṛḍhasthāmāśca bhavadhvam, sarvaścāyaṃ bodhisattvagaṇaḥ | tathāgatajñānadarśanaṃ kulaputrāstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ sāṃprataṃ saṃprakāśayati, tathāgatavṛṣabhitaṃ tathāgatakarma tathāgatavikrīḍitaṃ tathāgatavijṛmbhitaṃ tathāgataparākramamiti || atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - prayatā bhavadhvaṃ kulaputra sarva imāṃ pramuñcāmi girāmananyathām / mā khū viṣādaṃ kurutheha paṇḍitā acintiyaṃ jñānu tathāgatānām // Saddhp_14.33 // dhṛtimanta bhūtvā smṛtimanta sarve samāhitāḥ sarviḥ sthitā bhavadhvam / apūrvadharmo śruṇitavyu adya āścaryabhūto hi tathāgatānām // Saddhp_14.34 // vicikitsa mā jātu kurudhva sarve ahaṃ hi yuṣmān parisaṃsthapemi / ananyathāvādirahaṃ vināyako jñānaṃ ca me yasya na kāci saṃkhyā // Saddhp_14.35 // gambhīra dharmāḥ sugatena buddhā atarkiyā yeṣa premāṇu nāsti / (Vaidya 185) tānadya haṃ dharma prakāśayiṣye śṛṇotha me yādṛśakā yathā ca te // Saddhp_14.36 // atha khalu bhagavānimā gāthā bhāṣitvā tasyāṃ velāyāṃ maitrayaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamāmantrayate sma - ārocayāmi te ajita, prativedayāmi | ya ime ajita bodhisattvā aprameyā asaṃkhyeyā acintyā atulyā agaṇanīyāḥ, ye yuṣmābhiradṛṣṭapūrvāḥ, ya etarhi pṛthivīvirebhyo niṣkrāntāḥ, mayaite ajita sarve bodhisattvā mahāsattvā asyāṃ sahāyāṃ lokadhātāvanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhya samādāpitāḥ samuttejitāḥ saṃpraharṣitāḥ, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmitāḥ | mayā caite kulaputrā asmin bodhisattvadharme paripācitāḥ pratiṣṭhāpitā niveśitāḥ parisaṃsthāpitā avatāritāḥ paribodhitāḥ pariśodhitāḥ | ete ca ajita bodhisattvā mahāsattvā asyāṃ sahāyāṃ lokadhātau adhastādākāśadhātuparigrahe prativasanti | svādhyāyoddeśacintāyoniśomanasikārapravṛttā ete kulaputrā asaṃgaṇikārāmā asaṃsargābhiratā anikṣiptadhurā ārabdhavīryāḥ | ete ajita kulaputrā vivekārāmā vivekābhiratāḥ | naite kulaputrā devamanuṣyānupaniśrāya viharanti asaṃsargacaryābhiratāḥ | ete kulaputrā dharmārāmābhiratā buddhajñāne 'bhiyuktāḥ || atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - ye bodhisattvā ime aprameyā acintiyā yeṣa pramāṇu nāsti / ṛddhīya prajñāya śrutenupetā bahukalpakoṭīcaritāśca jñāne // Saddhp_14.37 // paripācitāḥ sarvi mayaiti bodhaye mamaiva kṣetrasmi vasanti caite / paripācitāḥ sarvi mayaiva ete mamaiva putrāścimi bodhisattvāḥ // Saddhp_14.38 // sarve ti āraṇyadhutābhiyuktāḥ saṃsargabhūmiṃ sada varjayanti / asaṅgacārī ca mamaiti putrā mamottamāṃ caryanuśikṣamāṇāḥ // Saddhp_14.39 // vasanti ākāśaparigrahe 'smin kṣetrasya heṣṭhā paricāri vīrāḥ / samudānayantā imamagrabodhiṃ udyukta rātriṃdivamapramattāḥ // Saddhp_14.40 // (Vaidya 186) ārabdhavīryāḥ smṛtimanta sarve prajñābalasmin sthita aprameye / viśāradā dharmu kathenti caite prabhāsvarā putra mamaiti sarve // Saddhp_14.41 // mayā ca prāpya imamagrabodhiṃ nagare gayāyāṃ drumamūli tatra / anuttaraṃ vartiya dharmacakraṃ paripācitāḥ sarvi ihāgrabodhau // Saddhp_14.42 // anāsravā bhūta iyaṃ mi vācā śruṇitva sarve mama śraddadhadhvam / evaṃ ciraṃ prāpta mayāgrabodhi paripācitāścaiti mayaiva sarve // Saddhp_14.43 // atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattvastāni ca saṃbahulāni bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇyāścaryaprāptānyabhūvan, adbhutaprāptāni vismayaprāptāni - kathaṃ nāma bhagavatā anena kṣaṇavihāreṇa alpena kālāntareṇa amī etāvanto bodhisattvā mahāsattvā asaṃkhyeyāḥ samādāpitāḥ, paripācitāśca anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - kathamidānīṃ bhagavaṃstathāgatena kumārabhūtena kapilavastunaḥ śākyanagarānniṣkasya gayānagarānnātidūre bodhimaṇḍavarāgragatena anuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃbuddhā? tasyādya bhagavan kālasya sātiriṃkāṇi catvāriṃśadvarṣāṇi | tatkathaṃ bhagavaṃstathāgatena iyatā kālāntareṇedamaparimitaṃ tathāgatakṛtyaṃ kṛtam, tathāgatena tathāgatavṛṣabhitā tathāgataparākramaḥ kṛtaḥ, yo 'yaṃ bodhisattvagaṇo bodhisattvarāśiriyatā bhagavan kālāntareṇa anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitaḥ paripācitaśca? asya bhagavan bodhisattvagaṇasya bodhisattvarāśergaṇyamānasya kalpakoṭīnayutaśatasahasrairapyanto nopalabhyate | evamaprameyā bhagavan ime bodhisattvā mahāsattvāḥ, evamasaṃkhyeyāściracaritabrahmacaryā bahubuddhaśatasahasrāvaropitakuśalamūlā bahukalpaśatasahasrapariniṣpannāḥ || tadyathāpi nāma bhagavan kaścideva puruṣo navo daharaḥ śiśuḥ kṛṣṇakeśaḥ prathamena vayasā samanvāgataḥ pañcaviṃśativarṣo jātyā bhavet | sa varṣaśatikān putrānādarśayet, evaṃ ca vadet - ete kulaputrā mama putrā iti | te ca varṣaśatikāḥ puruṣā evaṃ ca vadeyuḥ - eṣo 'smākaṃ pitā janaka iti | tasya ca puruṣasya bhagavaṃstadvacanamaśraddheyaṃ bhavellokasya duḥśraddheyam | evameva bhagavānacirābhisaṃbuddho 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim, ime ca bodhisattvā mahāsattvā bahvaprameyā bahukalpakoṭīnayutaśatasahasracīrṇacaritabrahmacaryāḥ, dīrgharātraṃ hi kṛtaniścayāḥ, buddhajñāne samādhimukhaśatasahasrasamāpadyanavyutthānakuśalāḥ mahābhijñāparikarmaniryātāḥ mahābhijñākṛtaparikarmāṇaḥ (Vaidya 187) paṇḍitā buddhabhūmau, saṃgītakuśalāstathāgatadharmāṇām, āścaryādbhutā lokasya mahāvīryabalasthāmaprāptāḥ | tāṃśca bhagavānevaṃ vadati - mayaite ādita eva samādāpitāḥ samuttejitāḥ paripācitāḥ, pariṇāmitāśca asyāṃ bodhisattvabhūmāviti | anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhena mayaiṣa sarvavīryaparākramaḥ kṛta iti | kiṃcāpi vayaṃ bhagavaṃstathāgatasya vacanaṃ śraddhayāgamiṣyāmaḥ - ananyathāvādī tathāgata iti | tathāgata evaitamarthaṃ jānīyāt | navayānasaṃprasthitāḥ khalu punarbhagavan bodhisattvā mahāsattvā vicikitsāmāpadyante | atra sthāne parinirvṛte tathāgate imaṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā na pattīyiṣyanti na śraddhāsyanti nādhimokṣyanti | tataste bhagavan dharmavyasanasaṃvartanīyena karmābhisaṃskāreṇa samanvāgatā bhaviṣyanti | tatsādhu bhagavan etamevārtha deśaya, yadvayaṃ niḥsaṃśayā asmin dharme bhavema, anāgate 'dhvani bodhisattvayānīyāḥ kulaputrā vā kuladuhitaro vā śrutvā na vicikitsāmāpadyeranniti || atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattvastasyāṃ velāyāṃ bhagavantamābhirgāthābhiradhyabhāṣata - yadāsi jāto kapilāhvayasmin śākyādhivāse abhiniṣkramitvā / prāpto 'si bodhiṃ nagare gayāhvaye kālo 'yamalpo 'tra tu lokanātha // Saddhp_14.44 // ime ca te ārya viśāradā bahū ye kalpakoṭīcaritā mahāgaṇī / ṛddhībale ca sthita aprakampitāḥ suśikṣitāḥ prajñabale gatiṃgatāḥ // Saddhp_14.45 // anūpaliptāḥ padumaṃ va vāriṇā bhittvā mahīṃ ye iha adya āgatāḥ / kṛtāñjalī sarvi sthitāḥ sagauravāḥ smṛtimanta lokādhipatisya putrāḥ // Saddhp_14.46 // kathaṃ imaṃ adbhutamīdṛśaṃ te taṃ śraddadhiṣyantimi bodhisattvāḥ / vicikitsanirghātanahetu bhāṣa taṃ tvaṃ caiva deśehi yathaiva arthaḥ // Saddhp_14.47 // yathā hi puruṣo iha kaścideva daharo bhaveyā śiśu kṛṣṇakeśaḥ / jātyā ca so viṃśatiruttare vā darśeti putrān śatavarṣajātān // Saddhp_14.48 // (Vaidya 188) valīhi palitehi ca te upetā eṣo ca no dehakaro ti brūyuḥ / duḥśraddadhaṃ tadbhavi lokanātha daharasya putrā imi evarūpāḥ // Saddhp_14.49 // emeva bhagavāṃśca navo vayasthaḥ ime ca vijñā bahubodhisattvāḥ / smṛtimanta prajñāya viśāradāśca suśikṣitāḥ kalpasahasrakoṭiṣu // Saddhp_14.50 // dhṛtimanta prajñāya vicakṣaṇāśca prāsādikā darśaniyāśca sarve / viśāradā dharmaviniścayeṣu parisaṃstutā lokavināyakehi // Saddhp_14.51 // asaṅgacārī pavaneva santi ākāśadhātau satataṃ aniśritāḥ / jānenti vīryaṃ sugatasya putrāḥ paryeṣamāṇā ima buddhabhūmim // Saddhp_14.52 // kathaṃ nu śraddheyamidaṃ bhaveyā parinirvṛte lokavināyakasmin / vicikitsa asmāka na kācidasti śṛṇomathā saṃmukha lokanāthā // Saddhp_14.53 // vicikitsa kṛtvāna imasmi sthāne gaccheyu mā durgati bodhisattvāḥ / tvaṃ vyākuruṣvā bhagavan yathāvat katha bodhisattvāḥ paripācitā ime // Saddhp_14.54 // ityāryasaddharmapuṇḍarīke dharmaparyāye bodhisattvapṛthivīvivarasamudgamaparivarto nāma caturdaśamaḥ || _______________________________________________________________________________ (Vaidya 189) Saddhp_15: tathāgatāyuṣpramāṇaparivartaḥ | atha khalu bhagavān sarvāvantaṃ bodhisattvagaṇamāmantrayate sma - avakalpayadhvaṃ me kulaputrāḥ, abhiśraddadhadhvaṃ tathāgatasya bhūtāṃ vācaṃ vyāharataḥ | dvitīyakamapi bhagavāṃstān bodhisattvānāmantrayate sma - avakalpayadhvaṃ me kulaputrāḥ, abhiśraddadhadhvaṃ tathāgatasya bhutāṃ vācaṃ vyāharataḥ | tṛtīyakamapi bhagavāṃstan bodhisattvānāmantrayate sma - avakalpayadhvaṃ me kulaputrāḥ, abhiśraddadhadhvaṃ tathāgatasya bhūtāṃ vācaṃ vyāharataḥ | atha khalu sa sarvāvān bodhisattvagaṇo maitreyaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamagrataḥ sthāpayitvā añjaliṃ pragṛhya bhagavantametadavocat - bhāṣatu bhagavānetamevārtham, bhāṣatu sugataḥ | vayaṃ tathāgatasya bhāṣitamabhiśraddhāsyāmaḥ | dvitīyakamapi sa sarvāvān bodhisattvagaṇo bhagavantametadavocat - bhāṣatu bhagavānetamevārtham, bhāṣatu sugataḥ | vayaṃ tathāgatasya bhāṣitamabhiśraddhāsyāmaḥ | tṛtīyakamapi sa sarvāṃvān bodhisattvagaṇo bhagavantametadavocat - bhāṣatu bhagavānetamevārtham, bhāṣatu sugataḥ | vayaṃ tathāgatasya bhāṣitamabhiśraddhāsyāma iti || atha khalu bhagavāṃsteṣāṃ bodhisattvānāṃ yāvattṛtīyakamapyadhyeṣaṇāṃ viditvā tān bodhisattvānāmantrayate sma - tena hi kulaputrāḥ śṛṇudhvamidamevaṃrūpaṃ mamādhiṣṭhānabalādhānam, yadayaṃ kulaputrāḥ sadevamānuṣāsuro loka evaṃ saṃjānīte - sāṃprataṃ bhagavatā śākyamuninā tathāgatena śākyakulādabhiniṣkramya gayāhvaye mahānagare bodhimaṇḍavarāgragatena anuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃbuddheti | naivaṃ draṣṭavyam | api tu khalu punaḥ kulaputrāḥ bahūni mama kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇyanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhasya | tadyathāpi nāma kulaputrāḥ pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu ye pṛthivīdhātuparamāṇavaḥ, atha khalu kaścideva puruṣa utpadyate | sa ekaṃ paramāṇurajaṃ gṛhītvā pūrvasyāṃ diśi pañcāśallokadhātvasaṃkhyeyaśatasahasrāṇyatikramya tadekaṃ paramāṇurajaḥ samupanikṣipet | anena paryāyeṇa kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇi sa puruṣaḥ sarvāṃstāṃllokadhātūna vyapagatapṛthivīdhātūn kuryāt, sarvāṇi ca tāni pṛthivīdhātuparamāṇurajāṃsi anena paryāyeṇa anena ca lakṣanikṣepeṇa pūrvasyāṃ diśyupanikṣipet | tatkiṃ manyadhve kulaputrāḥ śakyaṃ te lokadhātavaḥ kenaciccintayituṃ vā gaṇayituṃ vā tulayituṃ vā upalakṣayituṃ vā? evamukte maitreyo bodhisattvo mahāsattvaḥ sa ca sarvāvān bodhisattvagaṇo bodhisattvarāśirbhagavantametadavocat - asaṃkhyeyāste bhagavaṃllokadhātavaḥ, agaṇanīyāścittabhūmisamatikrāntāḥ | sarvaśrāvakapratyekabuddhairapi bhagavan āryeṇa jñānena na śakyaṃ cintayituṃ vā gaṇayituṃ vā tulayituṃ vā upalakṣayituṃ vā | asmākamapi tāvad bhagavan avaivartyabhūmisthitānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmasmin sthāne cittagocaro na pravartate | tāvadaprameyā bhagavaṃste lokadhātavo bhaveyuriti || (Vaidya 190) evamukte bhagavāṃstān bodhisattvān mahāsattvānetadavocat - ārocayāmi vaḥ kulaputrāḥ, prativedayāmi vaḥ | yāvantaḥ kulaputrāste lokadhātavo yeṣu tena puruṣeṇa tāni paramāṇurajāṃsyupanikṣiptāni, yeṣu ca nopanikṣiptāni, sarveṣu teṣu kulaputra lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu na tāvanti paramāṇurajāṃsi saṃvidyante, yāvanti mama kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇyanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhasya | yataḥprabhṛtyahaṃ kulaputrā asyāṃ sahāyāṃ lokadhātau sattvānāṃ dharmaṃ deśayāmi, anyeṣu ca lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu, ye ca mayā kulaputrā atrāntarā tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ parikīrtitā dīpaṃkaratathāgataprabhṛtayaḥ, teṣāṃ ca tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ parinirvāṇāni, mayaiva tāni kulaputrā upāyakauśalyadharmadeśanābhinirhāranirmitāni | api tu khalu punaḥ kulaputrāḥ, tathāgata āgatāgatānāṃ sattvānāmindriyavīryavaimātratāṃ vyavalokya tasmiṃstasminnātmano nāma vyāharati | tasmiṃstasmiṃścātmanaḥ parinirvāṇaṃ vyāharati, tathā tathā ca sattvān paritoṣayati nānāvidhairdharmaparyāyaiḥ | tatra kulaputrāstathāgato nānādhimuktānāṃ sattvānāmalpakuśalamūlānāṃ bahūpakleśānāmevaṃ vadati - daharo 'hamasmi bhikṣavo jātyābhiniṣkrāntaḥ | acirābhisaṃbuddho 'smi bhikṣavo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim | yatkhalu punaḥ kulaputrāḥ, tathāgata evaṃ cirābhisaṃbuddha evaṃ vyāharati - acirābhisaṃbuddho 'hamasmīti, nānyatra sattvānāṃ paripācanārtham | avatāraṇārthamete dharmaparyāyā bhāṣitāḥ | sarve ca te kulaputrā dharmaparyāyāstathāgatena sattvānāṃ vinayārthāya bhāṣitāḥ | yāṃ ca kulaputrāstathāgataḥ sattvānāṃ vinayārthavācaṃ bhāṣate ātmopadarśanena vā paropadarśanena vā, ātmārambaṇena vā parārambanena vā yatkiṃcittathāgato vyāharati, sarve te dharmaparyāyāḥ satyāstathāgatena bhāṣitāḥ | nāstyatra tathāgatasya mṛṣāvādaḥ | tatkasya hetoḥ? dṛṣṭaṃ hi tathāgatena traidhātukaṃ yathābhūtam | na jāyate na mriyate na cyavate nopapadyate na saṃsarati na parinirvāti, na bhūtaṃ nābhūtaṃ na santaṃ nāsantaṃ na tathā nānyathā na vitathā nāvitathā | na tathā traidhātukaṃ tathāgatena dṛṣṭaṃ yathā bālapṛthagjanāḥ paśyanti | pratyakṣadharmā tathāgataḥ khalvasmin sthāne 'saṃpramoṣadharmā | tatra tathāgato yāṃ kāṃcidvācaṃ vyāharati, sarvaṃ tatsatyaṃ na mṛṣā nānyathā | api tu khalu punaḥ sattvānāṃ nānācaritānāṃ nānābhiprāyāṇāṃ saṃjñāvikalpacaritānāṃ kuśalamūlasaṃjananārthaṃ vividhān dharmaparyāyān vividhairārambaṇairvyāharati | yaddhi kulaputrāstathāgatena kartavyaṃ tattathāgataḥ karoti | tāvaccirābhisaṃbuddho 'parimitāyuṣpramāṇastathāgataḥ sadā sthitaḥ | aparinirvṛtastathāgataḥ parinirvāṇamādarśayati vaineyavaśena | na ca tāvanme kulaputrā adyāpi paurvikī bodhisattvacaryāṃ pariniṣpāditā | āyuṣpramāṇamapyaparipūrṇam | api tu khalu punaḥ kulaputrā adyāpi taddviguṇena me kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇi bhaviṣyanti āyuṣpramāṇasyāparipūrṇatvāt | idānīṃ (Vaidya 191) khalu punarahaṃ kulaputrā aparinirvāyamāṇa eva parinirvāṇamārocayāmi | tatkasya hetoḥ? sattvānahaṃ kulaputrā anena paryāyeṇa paripācayāmi - mā haiva me 'ticiraṃ tiṣṭhato 'bhīkṣṇadarśanena akṛtakuśalamūlāḥ sattvāḥ puṇyavirahitā daridrabhūtāḥ kāmalolupā andhā dṛṣṭijālasaṃchannāḥ tiṣṭhati tathāgata iti viditvā kilīkṛtasaṃjñā bhaveyuḥ, na ca tathāgate durlabhasaṃjñāmutpādayeyuḥ - āsannā vayaṃ tathāgatasyeti | vīryaṃ nārabheyustraidhātukānniḥsaraṇārtham, na ca tathāgate durlabhasaṃjñāmutpādayeyuḥ | tataḥ kulaputrāḥ tathāgataḥ upāyakauśalyena teṣāṃ sattvānāṃ durlabhaprādurbhāvo bhikṣavastathāgata iti vācaṃ vyāharati sma | tatkasya hetoḥ? tathā hi teṣāṃ sattvānāṃ bahubhiḥ kalpakoṭīnayutaśatasahasrairapi tathāgatadarśanaṃ bhavati vā na vā | tataḥ khalvahaṃ kulaputrāstadārambaṇaṃ kṛtvaivaṃ vadāmi - durlabhaprādurbhāvā hi bhikṣavastathāgatā iti | te bhūyasyā mātrayā durlabhaprādurbhāvāṃstathāgatān viditvā āścaryasaṃjñāmutpādayiṣyanti, śokasaṃjñāmutpādayiṣyanti | apaśyantaśca tathāgatānarhataḥ samyaksaṃbuddhān tṛṣitā bhaviṣyanti tathāgatadarśanāya | teṣāṃ tāni tathāgatārambaṇamanaskārakuśalamūlāni dīrgharātramarthāya hitāya sukhāya ca bhaviṣyanti | etamarthaṃ viditvā tathāgato 'parinirvāyanneva parinirvāṇamārocayati sattvānāṃ vaineyavaśamupādāya | tathāgatasyaiṣa kulaputrā dharmaparyāyo yadevaṃ vyāharati | nāstyatra tathāgatasya mṛṣāvādaḥ || tadyathāpi nāma kulaputrāḥ kaścideva vaidyapuruṣo bhavet paṇḍito vyakto medhāvī sukuśalaḥ sarvavyādhipraśamanāya | tasya ca puruṣasya bahavaḥ putrā bhaveyurdaśa vā viṃśatirvā triṃśadvā catvāriṃśadvā pañcāśadvā śataṃ vā | sa ca vaidyaḥ pravāsagato bhavet, te cāsya sarve putrā garapīḍā vā viṣapīḍā vā bhaveyuḥ | tena gareṇa vā viṣeṇa vā duḥkhābhirvedanābhirabhitūrṇā bhaveyuḥ | te tena gareṇa vā viṣeṇa vā dahyamānāḥ pṛthivyāṃ prapateyuḥ | atha sa teṣāṃ vaidyaḥ pitā pravāsādāgacchet | te cāsya putrāstena gareṇa vā viṣeṇa vā duḥkhābhirvedanābhirārtāḥ | kecidviparītasaṃjñino bhaveyuḥ, kecidaviparītasaṃjñino bhaveyuḥ | sarve ca te tenaiva duḥkhenārtāstaṃ pitaraṃ dṛṣṭvābhinandeyuḥ, evaṃ cainaṃ vadeyuḥ - diṣṭyāsi tāta kṣemasvastibhyāmāgataḥ | tadasmākamasmādātmoparodhād garādvā viṣādvā parimocayasva | dadasva nastāta jīvitamiti | atha khalu sa vaidyastān putrān duḥkhārtān dṛṣṭvā vedanābhibhūtān dahyataḥ pṛthivyāṃ pariveṣṭamānān, tato mahābhaiṣajyaṃ samudānayitvā varṇasaṃpannaṃ gandhasaṃpannaṃ rasasaṃpannaṃ ca, śilāyāṃ piṣṭvā teṣāṃ putrāṇāṃ pānāya dadyāt, evaṃ cainān vadet - pibatha putrā idaṃ mahābhaiṣajyaṃ varṇasaṃpannaṃ gandhasaṃpannaṃ rasasaṃpannam | idaṃ yūyaṃ putrā mahābhaiṣajyaṃ pītvā kṣipramevāsmād garādvā viṣādvā parimokṣyadhve, svasthā bhaviṣyatha arogāśca | tatra ye tasya vaidyasya putrā aviparītasaṃjñinaḥ te bhaiṣajyasya varṇaṃ ca dṛṣṭvā gandhaṃ cāghrāya rasaṃ cāsvādya kṣipramevābhyavahareyuḥ | te cābhyavaharantastasmādābādhāt sarveṇa sarvaṃ vimuktā bhaveyuḥ | ye punastasya putrā viparītasaṃjñinaḥ te taṃ pitaramabhinandeyuḥ, enaṃ caivaṃ vadeyuḥ - diṣṭayāsi tāta kṣemasvastibhyāmāgato yastvamasmākaṃ cikitsaka iti | (Vaidya 192) te caivaṃ vācaṃ bhāṣeran, tacca bhaiṣajyamupanāmitaṃ na pibeyuḥ | tatkasya hetoḥ? tathā hi teṣāṃ tayā viparītasaṃjñyā tad bhaiṣajyamupanāmitaṃ varṇenāpi na rocate, gandhenāpi rasenāpi na rocate | atha khalu sa vaidyapuruṣa evaṃ cintayet - ime mama putrā anena gareṇa vā viṣeṇa vā viparītasaṃjñinaḥ | te khalvidaṃ mahābhaiṣajyaṃ na pibanti, māṃ cābhinandanti | yannavahamimān putrānupāyakauśalyena idaṃ bhaiṣajyaṃ pāyayeyamiti | atha khalu sa vaidyastān putrānupāyakauśalyena tadbhaiṣajyaṃ pāyayitukāma evaṃ vadet - jīrṇo 'hamasmi kulaputrāḥ, vṛddho mahallakaḥ | kālakriyā ca me pratyupasthitā | mā ca yūyaṃ putrāḥ śociṣṭha, mā ca klamamāpadhvam | idaṃ vo mayā mahābhaiṣajyamupanītam | sacedākāṅkṣadhve, tadeva bhaiṣajyaṃ pibadhvam | sa evaṃ tān putrānupāyakauśalyena anuśiṣya anyataraṃ janapadapradeśaṃ prakrāntaḥ | tatra gatvā kālagatamātmānaṃ yeṣāṃ glānānāṃ putrāṇāmārocayet, te tasmin samaye 'tīva śocayeyuḥ, atīva parideveyuḥ - yo hyasmākaṃ pitā nātho janako 'nukampakaḥ so 'pi nāmaikaḥ kālagataḥ, te 'dya vayamanāthāḥ saṃvṛttāḥ | te khalvanāthabhūtamātmānaṃ samanupaśyanto 'śaraṇamātmānaṃ samanupaśyanto 'bhīkṣṇaṃ śokārtā bhaveyuḥ | teṣāṃ ca tayābhīkṣṇaṃ śokārtatayā sā viparītasaṃjñā aviparītasaṃjñā bhavet | yacca tad bhaiṣajyaṃ varṇagandharasopetaṃ tadvarṇagandharasopetameva saṃjānīyuḥ | tatastasmin samaye tadbhaiṣajyamabhyavahareyuḥ | te cābhyavaharantastasmādābādhāt parimuktā bhaveyuḥ | atha khalu sa vaidyastān putrānābādhavimuktān viditvā punarevātmānamupadarśayet | tatkiṃ manyadhve kulaputrā mā haiva tasya vaidyasya tadupāyakauśalyaṃ kurvataḥ kaścinmṛṣāvādena saṃcodayet? āhuḥ - no hīdaṃ bhagavan, no hīdaṃ sugata | āha - evameva kulaputrāḥ ahamapyaprameyāsaṃkhyeyakalpakoṭīnayutaśatasahasrābhisaṃbuddha imāmanuttarāṃ samyaksaṃbodhim | api tu khalu punaḥ kulaputrāḥ ahamantarāntaramevaṃrūpāṇyupāyakauśalyāni sattvānāmupadarśayāmi vinayārtham | na ca me kaścidatra sthāne mṛṣāvādo bhavati || atha khalu bhagavānimāmeva arthagatiṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānastasyāṃ velāyāmimāṃ gāthā abhāṣata - acintiyā kalpasahasrakoṭyo yāsāṃ pramāṇaṃ na kadāci vidyate / prāptā mayā eṣa tadāgrabodhirdharmaṃ ca deśemyahu nityakālam // Saddhp_15.1 // samādapemī bahubodhisattvān bauddhasmi jñānasmi sthapemi caiva / sattvāna koṭīnayutānanekān paripācayāmī bahukalpakoṭyaḥ // Saddhp_15.2 // (Vaidya 193) nirvāṇabhūmiṃ cupadarśayāmi vinayārtha sattvāna vadāmyupāyam / na cāpi nirvāmyahu tasmi kāle ihaiva co dharmu prakāśayāmi // Saddhp_15.3 // tatrāpi cātmānamadhiṣṭhahāmi sarvāṃśca sattvāna tathaiva cāham / viparītabuddhī ca narā vimūḍhāḥ tatraiva tiṣṭhantu na paśyiṣū mām // Saddhp_15.4 // parinirvṛtaṃ dṛṣṭva mamātmabhāvaṃ dhātūṣu pūjāṃ vividhāṃ karonti / māṃ cā apaśyanti janenti tṛṣṇāṃ tatorjukaṃ citta prabhoti teṣām // Saddhp_15.5 // ṛjū yadā te mṛdumārdavāśca utsṛṣṭakāmāśca bhavanti sattvāḥ / tato ahaṃ śrāvakasaṃgha kṛtvāḥ ātmāna darśemyahu gṛdhrakūṭe // Saddhp_15.6 // evaṃ ca haṃ teṣa vadāmi paścāt ihaiva nāhaṃ tada āsi nirvṛtaḥ / upāyakauśalya mameti bhikṣavaḥ punaḥ puno bhomyahu jīvaloke // Saddhp_15.7 // anyehi sattvehi puraskṛto 'haṃ teṣāṃ prakāśemi mamāgrabodhim / yūyaṃ ca śabdaṃ na śṛṇotha mahyaṃ anyatra so nirvṛtu lokanāthaḥ // Saddhp_15.8 // paśyāmyahaṃ sattva vihanyamānān na cāhu darśemi tadātmabhāvam / spṛhentu tāvanmama darśanasya tṛṣitāna saddharmu prakāśayiṣye // Saddhp_15.9 // sadādhiṣṭhānaṃ mama etadīdṛśaṃ acintiyā kalpasahasrakoṭyaḥ / (Vaidya 194) na ca cyavāmī itu gṛdhrakūṭāt anyāsu śayyāsanakoṭibhiśca // Saddhp_15.10 // yadāpi sattvā ima lokadhātuṃ paśyanti kalpenti ca dahyamānam / tadāpi cedaṃ mama buddhakṣetraṃ paripūrṇa bhotī marumānuṣāṇām // Saddhp_15.11 // krīḍā ratī teṣa vicitra bhoti udyānaprāsādavimānakoṭyaḥ / pratimaṇḍitaṃ ratnamayaiśca parvatairdrumaistathā puṣpaphalairupetaiḥ // Saddhp_15.12 // upariṃ ca devābhihananti tūryān mandāravarṣaṃ ca visarjayanti / mamaṃ ca abhyokiri śrāvakāṃśca ye cānya bodhāviha prasthitā vidū // Saddhp_15.13 // evaṃ ca me kṣetramidaṃ sadā sthitaṃ anye ca kalpentimu dahyamānam / subhairavaṃ paśyiṣu lokadhātuṃ upadrutaṃ śokaśatābhikīrṇam // Saddhp_15.14 // na cāpi me nāma śṛṇonti jātu tathāgatānāṃ bahukalpakoṭibhiḥ / dharmasya vā mahya gaṇasya cāpi pāpasya karmasya phalevarūpam // Saddhp_15.15 // lyadā tu sattvā mṛdu mārdavāśca utpanna bhontīha manuṣyaloke / utpannamātrāśca śubhena karmaṇā paśyanti māṃ dharmu prakāśayantam // Saddhp_15.16 // na cāhu bhāṣāmi kadāci teṣāṃ imāṃ kriyāmīdṛśikīmanuttarām / teno ahaṃ dṛṣṭa cirasya bhomi tato 'sya bhāṣāmi sudurlabhā jināḥ // Saddhp_15.17 // (Vaidya 195) etādṛśaṃ jñānabalaṃ mayedaṃ prabhāsvaraṃ yasya na kaścidantaḥ / āyuśca me dīrghamanantakalpaṃ samupārjitaṃ pūrva caritva caryām // Saddhp_15.18 // mā saṃśayaṃ atra kurudhva paṇḍitā vicikitsitaṃ co jahathā aśeṣam / bhūtāṃ prabhāṣāmyahameta vācaṃ mṛṣā mamā naiva kadāci vāg bhavet // Saddhp_15.19 // yathā hi so vaidya upāyaśikṣito viparītasaṃjñīna sutāna hetoḥ / jīvantamātmāna mṛteti brūyāt taṃ vaidyu vijño na mṛṣeṇa codayet // Saddhp_15.20 // yameva haṃ lokapitā svayaṃbhūḥ cikitsakaḥ sarvaprajāna nāthaḥ / viparīta mūḍhāṃśca viditva bālān anirvṛto nirvṛta darśayāmi // Saddhp_15.21 // kiṃ kāraṇaṃ mahyamabhīkṣṇadarśanād viśraddha bhontī abudhā ajānakāḥ / viśvasta kāmeṣu pramatta bhontī pramādahetoḥ prapatanti durgatim // Saddhp_15.22 // cariṃ cariṃ jāniya nityakālaṃ vadāmi sattvāna tathā tathāham / kathaṃ nu bodhāvupanāmayeyaṃ katha buddhadharmāṇa bhaveyu lābhinaḥ // Saddhp_15.23 // ityāryasaddharmapuṇḍarīke dharmaparyāye tathāgatāyuṣpramāṇaparivarto nāma pañcadaśamaḥ || _______________________________________________________________________________ (Vaidya 196) Saddhp_16: puṇyaparyāyaparivartaḥ | asmin khalu punastathāgatāyuṣpramāṇanirdeśe nirdiśyamāne aprameyāṇāmasaṃkhyeyānāṃ sattvānāmarthaḥ kṛto 'bhūt | atha khalu bhagavān maitreyaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamāmantrayate sma - asmin khalu punarajita tathāgatāyuṣpramāṇanirdeśadharmaparyāye nirdiśyamāne aṣṭaṣaṣṭigaṅgānadīvālukāsamānāṃ bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇāmanutpattikadharmakṣāntirutpannā | ebhyaḥ sahasraguṇena yeṣāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ dhāraṇīpratilambho 'bhūt | anyeṣāṃ ca sāhasrikalokadhātuparamāṇurajaḥsamānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmimaṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā asaṅgapratibhānatāpratilambho 'bhūt | anyeṣāṃ ca dvisāhasrikalokadhātuparamāṇurajaḥsamānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ koṭīnayutaśatasahasraparivartāyā dhāraṇyāḥ pratilambho 'bhūt | anye ca trisāhasrikalokadhātuparamāṇurajaḥsamā bodhisattvā mahāsattvā imaṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā avaivartyadharmacakraṃ pravartayāmāsuḥ | anye ca madhyamakalokadhātuparamāṇurajaḥsamā bodhisattvā mahāsattvā imaṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā vimalanirbhāsacakraṃ pravartayāmāsuḥ | anye ca kṣudrakalokadhātuparamāṇurajaḥsamā bodhisattvā mahāsattvā imaṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā aṣṭajāti[prati]baddhā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | anye ca catuścāturdvīpikā lokadhātuparamāṇurajaḥsamā bodhisattvā mahāsattvā imaṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā caturjātipratibaddhā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | anye ca tricāturdvīpikā lokadhātuparamāṇurajaḥsamā bodhisattvā mahāsattvā imaṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā trijātipratibaddhā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | anye ca dvicāturdvīpikā lokadhātuparamāṇurajaḥsamā bodhisattvḥ mahḥsattvḥ imaṃ dharmaparyḥyaṃ śrutvḥ dvijḥtipratibaddhḥ abhūvannanuttarḥyḥṃ samyaksaṃbodhau | anye caikacḥturdvīpikḥ lokadhḥtuparamḥṇurajaḥsamḥ bodhisattvḥ mahḥsattvḥ imaṃ dharmaparyḥyaṃ śrutvḥ ekajḥtipratibaddhḥ abhūvannanuttarḥyḥṃ samyaksaṃbodhau | aṣṭatrisḥhasr