Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu036_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Diệu Pháp Liên Hoa (Saddharmapuṇḍarīkasūtra)

Kinh Diệu Pháp Liên Hoa (Saddharmapuṇḍarīkasūtra) là một trong những bộ kinh Đại thừa quan trọng bậc nhất, giảng về Phật thừa duy nhất và phương tiện thiện xảo. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 4 / 11 (50.000 ký tự/trang)
yopamaṃ svapnamarīcipratiśrutkopamaṃ lokaṃ paśyati | sa sarvadharmānanutpannānaniruddhān abaddhānamuktān atamondhakārān naprakāśān paśyati | ya evaṃ gambhīrān dharmān paśyati, sa paśyati apaśyanayā sarvatraidhātukaṃ paripūrṇamanyonyasattvāśayādhimuktam ||
atha khalu bhagavānimamevārthaṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānaḥ tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
candrasūryaprabhā yadvannipatanti samaṃ nṛṣu  /
guṇavatsvatha pāpeṣu prabhāyā nonapūrṇatā  // Saddhp_5.45 //
tathāgatasya prajñābhā samā hyādityacandravat  /
sarvasattvān vinayate na conā naiva cādhikā  // Saddhp_5.46 //
yathā kulālo mṛdbhāṇḍaṃ kurvan mṛtsu samāsvapi  /
bhavanti bhājanā tasya guḍakṣīradhṛtāmbhasām  // Saddhp_5.47 //
aśuceḥ kānicittatra dadhno 'nyāni bhavanti tu  /
mṛdamekāṃ sa gṛhṇāti kurvan bhāṇḍāni bhārgavaḥ  // Saddhp_5.48 //
yādṛk prakṣipyate dravyaṃ bhājanaṃ tena lakṣyate  /
sattvāviśeṣe 'pi tathā rucibhedāttathāgatāḥ  // Saddhp_5.49 //
(Vaidya 94)
yānabhedaṃ varṇayanti buddhayānaṃ tu niṃścitam  /
saṃsāracakrasyājñānānnirvṛtiṃ na vijānate  // Saddhp_5.50 //
yastu śūnyān vijānāti dharmānātmavivarjitān  /
saṃbuddhānāṃ bhagavatāṃ bodhiṃ jānāti tattvataḥ  // Saddhp_5.51 //
prajñāmadhyavyavasthānāt pratyekajina ucyate  /
śūnyajñānavihīnatvācchrāvakaḥ saṃprabhāṣyate  // Saddhp_5.52 //
sarvadharmāvabodhāttu samyaksaṃbuddha ucyate  /
tenopāyaśatairnityaṃ dharmaṃ deśeti prāṇinām  // Saddhp_5.53 //
yathā hi kaścijjātyandhaḥ sūryendugrahatārakāḥ  /
apaśyannevamāhāsau nāsti rūpāṇi sarvaśaḥ  // Saddhp_5.54 //
jātyandhe tu mahāvaidyaḥ kāruṇyaṃ saṃniveśya ha  /
himavantaṃ sa gatvāna tiryagūrdhvamadhastathā  // Saddhp_5.55 //
sarvavarṇarasthānā nagāllabhata oṣadhīḥ  /
evamādīścatasro 'tha prayogamakarottataḥ  // Saddhp_5.56 //
dantaiḥ saṃcūrṇya kāṃcittu piṣṭvā cānyāṃ tathāparām  /
sūcyagreṇa praveśyāṅge jātyandhāya prayojayet  // Saddhp_5.57 //
sa labdhacakṣuḥ saṃpaśyet sūryendugrahatārakāḥ  /
evaṃ cāsya bhavetpūrvajñānāttadudāhṛtam  // Saddhp_5.58 //
evaṃ sattvā mahājñānā jātyandhāḥ saṃsaranti hi  /
pratītyotpādacakrasya ajñānādduḥkhavartmanaḥ  // Saddhp_5.59 //
evamajñānasaṃmūḍhe loke sarvaviduttamaḥ  /
tathāgato mahāvaidya utpannaḥ karuṇātmakaḥ  // Saddhp_5.60 //
upāyakuśalaḥ śāstā saddharmaṃ deśayatyasau  /
anuttarāṃ buddhabodhiṃ deśayatyagrayānike  // Saddhp_5.61 //
prakāśayati madhyāṃ tu madhyaprajñāya nāyakaḥ  /
saṃsārabhīrave bodhimanyāṃ saṃvarṇayatyapi  // Saddhp_5.62 //
traidhātukānniḥsṛtasya śrāvakasya vijānataḥ  /
bhavatyevaṃ mayā prāptaṃ nirvāṇamamalaṃ śivam  // Saddhp_5.63 //
(Vaidya 95)
tāmeva tatra prakāśemi naitannirvāṇamucyate  /
sarvadharmāvabodhāttu nirvāṇaṃ prāpyate 'mṛtam  // Saddhp_5.64 //
maharṣayo yathā tasmai karuṇāṃ saṃniveśya vai  /
kathayanti ca mūḍho 'si mā te 'bhūjjñānavānaham  // Saddhp_5.65 //
abhyantarāvasthitastvaṃ yadā bhavasi koṣṭhake  /
bahiryadvartate tadvai na jānīṣe tvamalpadhīḥ  // Saddhp_5.66 //
yo 'bhyantare 'vasthitastu bahirjñātaṃ kṛtākṛtam  /
so adyāpi na jānāti kutastvaṃ vetsyase 'lpadhīḥ  // Saddhp_5.67 //
pañcayojanamātraṃ tu yaḥ śabdo niścarediha  /
taṃ śrotuṃ na samartho 'si prāgevānyaṃ vidūrataḥ  // Saddhp_5.68 //
tvayi ye pāpacitta vā anunītāstathāpare  /
te na śakyaṃ tvayā jñātumabhimānaḥ kuto 'sti te  // Saddhp_5.69 //
krośamātre 'pi gantavye padavīṃ na vinā gatiḥ  /
mātuḥ kukṣau ca yadvṛttaṃ vismṛtaṃ tattadeva te  // Saddhp_5.70 //
abhijñā yasya pañcaitāḥ sa sarvajña ihocyate  /
tvaṃ mohādapyakiṃcijjñaḥ sarvajño 'smīti bhāṣase  // Saddhp_5.71 //
sarvajñatvaṃ prārthayase yadyabhijñābhinirhareḥ  /
taṃ cābhijñābhinirhāramaraṇyastho vicintaya  /
dharmaṃ viśuddhaṃ tena tvamabhijñāḥ pratilapsyase  // Saddhp_5.72 //
so 'rthaṃ gṛhya gato 'raṇyaṃ cintayet susamāhitaḥ  /
abhijñāḥ prāptavān pañca nacireṇa guṇānvitaḥ  // Saddhp_5.73 //
tathaiva śrāvakāḥ sarve prāptanirvāṇasaṃjñinaḥ  /
jino 'tha deśayettasmai viśrāmo 'yaṃ na nirvṛtiḥ  // Saddhp_5.74 //
upāya eṣa buddhānāṃ vadanti yadimaṃ nayam  /
sarvajñatvamṛte nāsti nirvāṇaṃ tatsamārabha  // Saddhp_5.75 //
tryadhvajñānamanantaṃ ca ṣaṭ ca pāramitāḥ śubhāḥ  /
śūnyatāmanimittaṃ ca praṇidhānavivarjitam  // Saddhp_5.76 //
bodhicittaṃ ca ye cānye dharmā nirvāṇagāminaḥ  /
sāsravānāsravāḥ śāntāḥ sarve gaganasaṃnibhāḥ  // Saddhp_5.77 //
(Vaidya 96)
brahmavihārāścatvāraḥ saṃgrahā ye ca kīrtitāḥ  /
sattvānāṃ vinayārthāya kīrtitāḥ paramarṣibhiḥ  // Saddhp_5.78 //
yaśca dharmān vijānāti māyāsvapnasvabhāvakān  /
kadalīskandhaniḥsārān pratiśrutkāsamānakān  // Saddhp_5.79 //
tatsvabhāvaṃ ca jānāti traidhātukamaśeṣataḥ  /
abaddhamavimuktaṃ ca na vijānāti nirvṛtim  // Saddhp_5.80 //
sarvadharmān samān śūnyānnirnānākaraṇātmakān  /
na caitān prekṣate nāpi kiṃciddharmaṃ vipaśyati  // Saddhp_5.81 //
sa paśyati mahāprajño dharmakāyamaśeṣataḥ  /
nāsti yānatrayaṃ kiṃcidekayānamihāsti tu  // Saddhp_5.82 //
sarvadharmāḥ samāḥ sarve samāḥ samasamāḥ sadā  /
evaṃ jñātvā vijānāti nirvāṇamamṛtaṃ śivam  // Saddhp_5.83 //
ityāryasaddharmapuṇḍarīke dharmaparyāye oṣadhīparivarto nāma pañcamaḥ ||
_______________________________________________________________________________
(Vaidya 97)
Saddhp_6: vyākaraṇaparivartaḥ |
atha khalu bhagavānimā gāthā bhāṣitvā sarvāvantaṃ bhikṣusaṃghamāmantrayate sma - ārocayāmi vo bhikṣavaḥ, prativedayāmi | ayaṃ mama śrāvakaḥ kāśyapo bhikṣustriṃśato buddhakoṭīsahasrāṇāmantike satkāraṃ kariṣyati, gurukāraṃ mānanāṃ pūjanāmarcanāmapacāyanāṃ kariṣyati, teṣāṃ ca buddhānāṃ bhagavatāṃ saddharmaṃ dhārayiṣyati | sa paścime samucchraye avabhāsaprāptāyāṃ lokadhātau mahāvyūhe kalpe raśmiprabhāso nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loke bhaviṣyati vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān | dvādaśa cāsyāntarakalpānāyuṣpramāṇaṃ bhaviṣyati | viṃśatiṃ cāsyāntarakalpān saddharmaḥ sthāsyati | viṃśatimevāntarakalpān saddharmapratirūpakaḥ sthāsyati | taccāsya buddhakṣetraṃ śuddhaṃ bhaviṣyati śuci apagatapāṣāṇaśarkarakaṭhalyamapagataśvabhraprapātamapagatasyandanikāgūtholigallaṃ samaṃ ramaṇīyaṃ prāsādikaṃ darśanīyaṃ vaiḍūryamayaṃ ratnavṛkṣapratimaṇḍitaṃ suvarṇasūtrāṣṭāpadanibaddhaṃ puṣpābhikīrṇam | bahūni ca tatra bodhisattvaśatasahasrāṇyutpatsyante | aprameyāṇi ca tatra śrāvakakoṭīnayutaśatasahasrāṇi bhaviṣyanti | na ca tatra māraḥ pāpīyānavatāraṃ lapsyate, na ca māraparṣat prajñāsyate | bhaviṣyanti tatra khalu punarmāraśca māraparṣadaśca | api tu khalu punastatra lokadhātau tasyaiva bhagavato raśmiprabhāsasya tathāgatasya śāsane saddharmaparigrahāyābhiyuktā bhaviṣyanti ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
paśyāmyahaṃ bhikṣava buddhacakṣuṣā sthaviro hyayaṃ kāśyapa buddha bheṣyati  /
anāgate 'dhvāni asaṃkhyakalpe kṛtvāna pūjāṃ dvipadottamānām  // Saddhp_6.1 //
triṃśatsahasrāḥ paripūrṇakoṭyo jinānayaṃ drakṣyati kāśyapo hyayam  /
cariṣyatī tatra ca brahmacaryaṃ bauddhasya jñānasya kṛtena bhikṣavaḥ  // Saddhp_6.2 //
kṛtvāna pūjāṃ dvipadottamānāṃ samudāniya jñānamidaṃ anuttaram  /
sa paścime cocchrayi lokanātho bhaviṣyate apratimo maharṣiḥ  // Saddhp_6.3 //
kṣetraṃ ca tasya pravaraṃ bhaviṣyati vicitra śuddhaṃ śubha darśanīyam  /
(Vaidya 98)
manojñarūpaṃ sada premaṇīyaṃ suvarṇasūtraiḥ samalaṃkṛtaṃ ca  // Saddhp_6.4 //
ratnāmayā vṛkṣa tahiṃ vicitrā aṣṭāpadasmiṃ tahi ekameke  /
manojñagandhaṃ ca vimuñcamānā bheṣyanti kṣetrasmi imasmi bhikṣo  // Saddhp_6.5 //
puṣpaprakāraiḥ samalaṃkṛtaṃ ca vicitrapuṣpairupaśobhitaṃ ca  /
śvabhraprapātā na ca tatra santi samaṃ śivaṃ bheṣyati darśanīyam  // Saddhp_6.6 //
tahi bodhisattvāna sahasrakoṭyaḥ sudāntacittāna maharddhikānām  /
vaipulyasūtrāntadharāṇa tāyināṃ bahū bhaviṣyanti sahasra neke  // Saddhp_6.7 //
anāsravā antimadehadhāriṇo bheṣyanti ye śrāvaka dharmarājñaḥ  /
pramāṇu teṣāṃ na kadāci vidyate divyena jñānena gaṇitva kalpān  // Saddhp_6.8 //
so dvādaśa antarakalpa sthāsyati saddharma viṃśāntarakalpa sthāsyati  /
pratirūpakaścāntarakalpa viṃśatiṃ raśmiprabhāsasya viyūha bheṣyati  // Saddhp_6.9 //
atha khalvāyuṣmān mahāmaudgalyāyanaḥ sthavira āyuṣmāṃśca subhūtirāyuṣmāṃśca mahākātyāyanaḥ pravepamānaiḥ kāyairbhagavantamanimiṣairnetrairvyavalokayanti sma |
tasyāṃ ca velāyāṃ pṛthak pṛthaṅamanaḥsaṃgītyā imā gāthā abhāṣanta -
arhanta he mahāvīra śākyasiṃha narottama  /
asmākamanukampāya buddhaśabdamudīraya  // Saddhp_6.10 //
avaśyamavasaraṃ jñātvā asmākaṃ pi narottama  /
amṛteneva siñcitvā vyākuruṣva vibhojana  // Saddhp_6.11 //
durbhikṣādāgataḥ kaścinnaro labdhvā subhojanam  /
pratīkṣa bhūya ucyeta hastaprāptasmi bhojane  // Saddhp_6.12 //
(Vaidya 99)
evamevotsukā asmo hīnayānaṃ vicintaya  /
duṣkālabhuktasattvā vā buddhajñānaṃ labhāmahe  // Saddhp_6.13 //
na tāvadasmān saṃbuddho vyākaroti mahāmuniḥ  /
yathā hastasmi prakṣiptaṃ na tadbhuñjīta bhojanam  // Saddhp_6.14 //
evaṃ ca utsukā vīra śrutvā ghoṣamanuttaram  /
vyākṛtā yada bheṣyāmastadā bheṣyāma nirvṛtāḥ  // Saddhp_6.15 //
vyākarohi mahāvīra hitaiṣī anukampakaḥ  /
api dāridryacittānāṃ bhavedanto mahāmune  // Saddhp_6.16 //
atha khalu bhagavāṃsteṣā mahāśrāvakāṇāṃ sthavirāṇāmimamevaṃrūpaṃ cetasaiva cetaḥparivitarkamājñāya punarapi sarvāvantaṃ bhikṣusaṃghamāmantrayate sma - ayaṃ me bhikṣavo mahāśrāvakaḥ sthaviraḥ subhūtistriṃśata eva buddhakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ satkāraṃ kariṣyati, gurukāraṃ mānanāṃ pūjanāmarcanāmapacāyanāṃ kariṣyati | tatra ca brahmacaryaṃ cariṣyati, bodhiṃ ca samudānayiṣyati | evaṃrūpāṃścādhikārān kṛtvā paścime samucchraye śaśiketurnāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loke bhaviṣyati vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān | ratnasaṃbhavaṃ ca nāmāsya tad buddhakṣetraṃ bhaviṣyati | ratnāvabhāsaśca nāma sa kalpo bhaviṣyati | samaṃ ca tad buddhakṣetraṃ bhaviṣyati, ramaṇīyaṃ sphaṭikamayaṃ ratnavṛkṣavicitritamapagataśvabhraprapātamapagatagūtholigallaṃ manojñaṃ puṣpābhikīrṇam | kūṭāgāraparibhogeṣu cātra puruṣā vāsaṃ kalpayiṣyanti | bahavaścāsya śrāvakā bhaviṣyantyaparimāṇāḥ, yeṣāṃ na śakyaṃ gaṇanayā paryanto 'dhigantum | bahūni cātra bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇi bhaviḥyanti | tasya ca bhagavato dvādaśāntarakalpānāyuḥpramāṇaṃ bhaviḥyati | viṃśatiṃ cāntarakalpān saddharmaḥ sthāsyati | viṃśatimevāntarakalpān saddharmapratirūpakaḥ sthāsyati | sa ca bhagavān vaihāyasamantarīkḥe sthitvā abhīkḥṇaṃ dharmaṃ deśayiḥyati, bahūni ca bodhisattvaśatasahasrāṇi bahūni ca śrāvakaśatasahasrāṇi vineḥyati ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
ārocayāmi ahamadya bhikṣavaḥ prativedayāmyadya mamā śṛṇotha  /
sthaviraḥ subhūtirmama śrāvako 'yaṃ bhaviṣyate buddha anāgate 'dhvani  // Saddhp_6.17 //
buddhāṃśca paśyitva mahānubhāvān triṃśacca pūrṇānayutāna koṭīḥ  /
(Vaidya 100)
cariṣyate carya tadānulomikīmimasya jñānasya kṛtena caiṣaḥ  // Saddhp_6.18 //
sa paścime vīra samucchrayasmin dvātriṃśatīlakṣaṇarūpadhārī  /
suvarṇayūpapratimo maharṣirbhaviṣyate lokahitānukampī  // Saddhp_6.19 //
sudarśanīyaṃ ca sukṣetra bheṣyati iṣṭaṃ manojñaṃ ca mahājanasya  /
vihariṣyate yatra sa lokabandhustāritva prāṇīnayutāna koṭīḥ  // Saddhp_6.20 //
bahubodhisattvātra mahānubhāvā avivartyacakrasya pravartitāraḥ  /
tīkṣṇendriyāstasya jinasya śāsane ye śobhayiṣyanti ta buddhakṣetram  // Saddhp_6.21 //
bahuśrāvakāstasya na saṃkhya teṣāṃ pramāṇu naivāsti kadāci teṣām  /
ṣaḍabhijña traividya maharddhikāśca aṣṭāvimokṣeṣu pratiṣṭhitāśca  // Saddhp_6.22 //
acintiyaṃ ṛddhibalaṃ ca bheṣyati prakāśayantasyimamagrabodhim  /
devā manuṣyā yatha gaṅgavālikā bheṣyanti tasyo satataṃ kṛtāñjalī  // Saddhp_6.23 //
so dvādaśo antarakalpa sthāsyapi saddharmu viṃśāntarakalpa sthāsyati  /
pratirūpako viṃśatimeva sthāsyati  kalpāntarāṇi dvipadottamasya  // Saddhp_6.24 //
atha khalu bhagavān punareva sarvāvantaṃ bhikṣusaṃghamāmantrayate sma - ārocayāmi vo bhikṣayaḥ, prativedayāmi | ayaṃ mama śrāvakaḥ sthaviro mahākātyāyano 'ṣṭānāṃ buddhakoṭīśatasahasrāṇāmantike satkāraṃ kariṣyati, gurukāraṃ mānanāṃ pūjanāmarcanāmapacāyanāṃ kariṣyati | parinirvṛtānāṃ ca teṣāṃ tathāgatānāṃ stūpān kariṣyati yojanasahasraṃ samucchrayeṇa pañcāśad yojanāni pariṇāhena saptānāṃ ratnānām | tadyathā suvarṇasya rūpyasya vaiḍūryasya sphaṭikasya lohitamukteraśmargabhasya musāragalvasya saptamasya ratnasya | teṣāṃ ca stūpānāṃ pūjāṃ kariṣyati puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajapatākāvaijayantībhiśca (Vaidya 101) | tataśca bhūyaḥ pareṇa paratareṇa punarviśatīnāṃ buddhakoṭīnāmantike evarūpameva satkāraṃ kariṣyati, gurukāraṃ mānanāṃ pūjanāmarcanāmapacāyanāṃ kariṣyati | sa paścime samucchraye paścime ātmabhāvapratilambhe jāmbūnadaprabhāso nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loke bhaviṣyati vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavan | pariśuddhaṃ cāsya buddhakṣetraṃ bhaviṣyati samaṃ ramaṇīyaṃ prāsādikaṃ darśanīyaṃ sphaṭikamayaṃ ratnavṛkṣābhivicitritaṃ suvarṇasūtrācchoḍitaṃ puṣpasaṃstarasaṃstṛtamapagatanirayatiryagyoniyamalokāsurakāyaṃ bahunaradevapratipūrṇaṃ bahuśrāvakaḥatasahasropaḥobhitaṃ bahubodhisattvaḥatasahasrālaṃkṛtam | dvādaḥa cāsya antarakalpānāyuṣpramāṇaṃ bhaviṣyati | viṃḥatiṃ cāsya antarakalpān saddharmaḥ sthāsyati | viṃḥatimevāntarakalpān saddharmapratirūpakaḥ sthāsyati ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
śṛṇotha me bhikṣava adya sarve udāharantasya girāmananyathām  /
kātyāyanaḥ sthaviru ayaṃ mi śrāvakaḥ kariṣyate pūja vināyakānām  // Saddhp_6.25 //
satkāru teṣāṃ ca bahuprakāraṃ bahūvidhaṃ lokavināyakānām  /
stūpāṃśca kārāpayi nirvṛtānāṃ puṣpehi gandhehi ca pūjayiṣyati  // Saddhp_6.26 //
labhitva so paścimakaṃ samucchrayaṃ pariśuddhakṣetrasmi jino bhaviṣyati  /
paripūrayitvā imameva jñānaṃ deśeṣyate prāṇisahasrakoṭinām  // Saddhp_6.27 //
sa satkṛto loki sadevakasmin prabhākaro buddha vibhurbhaviṣyati  /
jāmbūnadābhāsu sa cāpi nāmnā saṃtārako devamanuṣyakoṭinām  // Saddhp_6.28 //
bahubodhisattvāstatha śrāvakāśca amitā asaṃkhyā pi ca tatra kṣetre  /
upaśobhayiṣyanti ti buddhaśāsanaṃ bhavaprahīṇā vibhavāśca sarve  // Saddhp_6.29 //
(Vaidya 102)
atha khalu bhagavān punareva sarvāvantaṃ bhikṣusaṃghamāmantrayate sma - ārocayāmi vo bhikṣavaḥ, prativedayāmi | ayaṃ mama śrāvakaḥ sthaviro mahāmaudgalyāyano 'ṣṭāviṃśatibuddhasahasrāṇyārāgayiṣyati, teṣāṃ ca buddhānāṃ bhagavatāṃ vividhaṃ satkāraṃ kariṣyati, gurukāraṃ mānanāṃ pūjanāmarcanāmapacāyanāṃ kariṣyati | parinirvṛtānāṃ ca teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ stūpān kārayiṣyati saptaratnamayān | tadyathā suvarṇasya rūpyasya vaidūryasya sphaṭikasya lohitamukteraśmagarbhasya musāragalvasya | yojanasahasraṃ samucchrayeṇa pañcayojanaśatāni pariṇāhena | teṣāṃ ca stūpānāṃ vividhāṃ pūjāṃ kariṣyati puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajapatākāvaijayantībhiḥ | tataśca bhūyaḥ pareṇa paratareṇa viṃśaterbuddhakoṭīśatasahasrāṇāmevaṃrūpameva satkāraṃ kariṣyati, gurukāraṃ mānanāṃ pūjanāmarcanāmapacāyanāṃ kariṣyati | paścime ca ātmabhāvapratilambhe tamālapatracandanagandho nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loke bhaviṣyati vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān | manobhirāmaṃ ca nāmāsya tadbuddhakṣetraṃ bhaviṣyati | ratiprapūrṇaśca nāma sa kalpo bhaviṣyati | pariśuddhaṃ cāsya tadbuddhakṣetraṃ bhaviṣyati, samaṃ ramaṇīyaṃ prāsādikaṃ sudarśanīyaṃ sphaṭikamayaṃ ratnavṛkṣābhivicitritaṃ muktakusumābhikīrṇaṃ bahunaradevapratipūrṇamṛṣiśatasahasraniṣevitaṃ yaduta śrāvakaiśca bodhisattvaiśca | caturviśatiṃ cāsya antarakalpānāyuṣpramāṇaṃ bhaviṣyati | catvāriṃśacca antarakalpān saddharmaḥ sthāsyati | catvāriṃśadeva antarakalpān saddharmapratirūpakaḥ sthāsyati ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
maudgalyagotro mama śrāvako 'yaṃ jahitva mānuṣyakamātmabhāvam  /
viṃśatsahasrāṇi jināna tāyināmanyāṃśca aṣṭau virajāna drakṣyati  // Saddhp_6.30 //
cariṣyate tatra ca brahmacaryaṃ bauddhaṃ imaṃ jñāna gaveṣamāṇaḥ  /
satkāru teṣāṃ dvipadottamānāṃ vividhaṃ tadā kāhi vināyakānām  // Saddhp_6.31 //
saddharmu teṣāṃ vipulaṃ praṇītaṃ dhāretva kalpāna sahasrakoṭyaḥ  /
pūjāṃ ca stūpeṣu kariṣyate tadā parinirvṛtānāṃ sugatāna teṣām  // Saddhp_6.32 //
ratnāmayān stūpa savaijayantān kariṣyate teṣa jinottamānām  /
(Vaidya 103)
puṣpehi gandhehi ca pūjayanto vādyehi vā lokahitānukampinām  // Saddhp_6.33 //
tatpaścime caiva samucchrayasmin priyadarśane tatra manojñakṣetre  /
bhaviṣyate lokahitānukampī tamālapatracandanagandha nāmnā  // Saddhp_6.34 //
caturviśapūrṇāntarakalpa tasya āyuṣpramāṇaṃ sugatasya bheṣyati  /
prakāśayantasyima buddhanetrīṃ manujeṣu deveṣu ca nityakālam  // Saddhp_6.35 //
bahuśrāvakātasya jinasya tatra koṭī sahasrā yatha gaṅgavālikāḥ  /
ṣaḍabhijña traividya maharddhikāśca abhijñaprāptāḥ sugatasya śāsane  // Saddhp_6.36 //
avaivartikāśco bahubodhisattvā ārabdhavīryāḥ sada saṃprajānāḥ  /
abhiyuktarūpāḥ sugatasya śāsane teṣāṃ sahasrāṇi bahūni tatra  // Saddhp_6.37 //
parinirvṛtasyāpi jinasya tasya saddharmu saṃsthāsyati tasmi kāle  /
viṃśacca viṃśāntarakalpa pūrṇā etatpramāṇaṃ pratirūpakasya  // Saddhp_6.38 //
maharddhikāḥ pañca mi śrāvakā ye nirdiṣṭa ye te maya agrabodhaye  /
anāgate 'dhvāni jināḥ svayaṃbhuvasteṣāṃ ca caryāṃ śṛṇuthā mamāntikāt  // Saddhp_6.39 //
ityāryasaddharmapuṇḍarīke dharmaparyāye vyākaraṇaparivarto nāma ṣaṣṭhaḥ ||
_______________________________________________________________________________
(Vaidya 104)
Saddhp_7: pūrvayogaparivartaḥ |
bhūtapūrva bhikṣavo 'tīte 'dhvani asaṃkhyeyaiḥ kalpairasaṃkhyeyatarairvipulairaprameyairacintyairaparimitairapramāṇaistataḥ pareṇa paratareṇa yadāsīt - tena kālena tena samayena mahābhijñājñānābhibhūrnāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstāḥ devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān saṃbhavāyāṃ lokadhātau mahārūpe kalpe | kiyaccirotpannaḥ sa bhikṣavastathāgato 'bhūt | tadyathāpi nāma bhikṣavo yāvāniha trisāhasramahāsāhasre lokadhātau pṛthivīdhātuḥ, taṃ kaścideva puruṣaḥ sarvaṃ cūrṇīkuryāt, maṣiṃ kuryāt | atha khalu sa puruṣastasmāllokadhātorekaṃ paramāṇurajo gṛhītvā pūrvasyāṃ diśi lokadhātusahasramatikramya tadekaṃ paramāṇuraja upanikṣipet | atha sa puruṣo dvitīyaṃ ca paramāṇurajo gṛhītvā tataḥ pareṇa parataraṃ lokadhātusahasramatikramya dvitīyaṃ paramāṇuraja upanikṣipet | anena paryāyeṇa sa puruṣaḥ sarvāvantaṃ pṛthivīdhātumupanikṣipet pūrvasyāṃ diśi | tatkiṃ manyadhve bhikṣavaḥ śakyaṃ teṣāṃ lokadhātūnāmanto vā paryanto vā gaṇanayādhigantum? ta āhuḥ - no hīdaṃ bhagavan, no hīdaṃ sugata | bhagavānāha - śakyaṃ punarbhikṣavasteṣāṃ lokadhātūnāṃ kenacid gaṇakena vā gaṇakamahāmātreṇa vā gaṇanayā paryanto 'dhigantum, yeṣu vopanikṣiptāni tāni paramāṇurajāṃsi, yeṣu vā nopanikṣiptāni | na tveva teṣāṃ kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ śakyaṃ gaṇanāyogena paryanto 'dhigantum | yāvantaḥ kalpāstasya bhagavato mahābhijñājñānābhibhuvastathāgatasya parinirvṛtasya, etāvān sa kālo 'bhūdevamacintyaḥ, evamapramāṇaḥ | taṃ cāhaṃ bhikṣavastathāgataṃ tāvacciraṃ parinirvṛtamanena tathāgatajñānadarśanabalādhānena yathādya śvo vā parinirvṛtamanusmarāmi ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
abhū atītā bahu kalpakoṭyo anusmarāmi dvipadānamuttamam  /
abhijñajñānābhibhūvaṃ mahāmunimabhūṣi tatkālamanuttamo jinaḥ  // Saddhp_7.1 //
yathā trisāhasrima lokadhātuṃ kaścid rajaṃ kurya aṇupramāṇam  /
paramāṇumekaṃ ca tato gṛhītvā kṣetraṃ sahasraṃ gamiyāna nikṣipet  // Saddhp_7.2 //
dvitīyaṃ tṛtīyaṃ pi ca eva nikṣipet sarvaṃ pi so nikṣipi taṃ rajogatam  /
riktā bhavetā iya lokadhātuḥ sarvaśca so pāṃsu bhaveta kṣīṇaḥ  // Saddhp_7.3 //
(Vaidya 105)
yo lokadhātūṣu bhaveta tāsu pāṃsu rajo yasya pramāṇu nāsti  /
rajaṃ karitvāna aśeṣatastaṃ lakṣyaṃ dade kalpaśate gate ca  // Saddhp_7.4 //
evāprameyā bahu kalpakoṭyaḥ parinirvṛtasya sugatasya tasya  /
paramāṇu sarve na bhavanti lakṣyāstāvadbahu kṣīṇa bhavanti kalpāḥ  // Saddhp_7.5 //
tāvacciraṃ nirvṛtu taṃ vināyakaṃ tān śrāvakāṃstāṃśca pi bodhisattvān  /
etādṛśaṃ jñānu tathāgatānāṃ smarāmi vṛttaṃ yatha adya śvo vā  // Saddhp_7.6 //
etādṛśaṃ bhikṣava jñānametadanantajñānaśca tathāgatasya  /
buddhaṃ mayā kalpaśatairanekaiḥ smṛtīya sūkṣmāya anāsravāya  // Saddhp_7.7 //
tasya khalu punarbhikṣavo mahābhijñājñānābhibhuvastathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya catuṣpañcāśatkalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇyāyuṣpramāṇamabhūt | pūrve ca sa bhagavān mahābhijñānābhibhūstathāgato 'nabhisaṃbuddho 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ bodhimaṇḍavarāgragrata eva sarvāṃ mārasenāṃ prābhañjīt parājaiṣīt | prabhañjayitvā parājayitvā anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyāmiti na ca tāvattasya te dharmā āmukhībhavanti sma | sa bodhivṛkṣamūle bodhimaṇḍe ekamantarakalpamasthāt | dvitīyamapyantarakalpasthāt | na ca tāvadanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyate | tṛtīyamapi caturthamapi pañcamamapi ṣaṣṭhamapi saptamamapi aṣṭamamapi navamamapi daśamamapyantarakalpaṃ
bodhivṛkṣamūle bodhimaṇḍe 'sthāt sakṛdvartanena paryaṅkena antarādavyutthitaḥ | aniñjamānena cittena acalamānena avepamānena kāyenāsthāt | na ca tāvadasya te dharmā āmukhībhavanti sma ||
tasya khalu punarbhikṣavo bhagavato bodhimaṇḍavarāgragatasya devaistrāyastriṃśairmahāsiṃhāsanaṃ prajñaptamabhūd yojanaśatasahasraṃ samucchrayeṇa, yatra sa bhagavān niṣadya anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaḥ | samanantaraniṣaṇṇasya ca khalu punastasya bhagavato bodhimaṇḍe, atha brahmakāyikā devaputrā divyaṃ puṣpavarṣamabhipravarṣayāmāsuḥ | bodhimaṇḍasya parisāmantakena yojanaśatamantarikṣe ca vātān pramuñcanti, ye taṃ jīrṇapuṣpamavakarṣayanti | yathāpravarṣitaṃ ca tat puṣpavarṣaṃ tasya bhagavato bodhimaṇḍe niṣaṇṇasya avyucchinnaṃ pravarṣayanti | paripūrṇān daśāntarakalpān taṃ bhagavantamabhyavakiranti (Vaidya 106) sma | tathā pravarṣitaṃ ca tatpuḥpavarḥaṃ pravarḥayanti yāvat parinirvāṇakālasamaye tasya bhagavatastaṃ bhagavantamabhyavakiranti | cāturmahārājakāyikāśca devaputrā divyāṃ devadundubhimabhipravādayāmāsuḥ | tasya bhagavato bodhimaṇḍavarāgragatasya satkārārthamavyucchinnaṃ pravādayāmāsuḥ paripūrṇān daśāntarakalpān tasya bhagavato niḥaṇṇasya | tata uttari tāni divyāṇi tūryāṇi satatasamitaṃ pravādayāmāsuryāvattasya bhagavato mahāparinirvāṇakālasamayāt ||
atha khalu bhikṣavo daśānāmantarakalpānāmatyayena sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaḥ | samanantarābhisaṃbuddhaṃ ca taṃ viditvā ye tasya bhagavataḥ kumārabhūtasya ṣoḍaśa putrā abhūvannaurasāḥ, jñānākaro nāma teṣāṃ jyeṣṭho 'bhūt | teṣāṃ ca khalu punarbhikṣavaḥ ṣoḍaśānāṃ rājakumārāṇāmekaikasya ca vividhāni krīḍanakāni rāmaṇīyakānyabhūvan vicitrāṇi darśanīyāni | atha khalu bhikṣavaste ṣoḍaśa rājakumārāstāni vividhāni krīḍanakāni rāmaṇīyakāni visarjayitvā, taṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaṃ viditvā, mātṛbhirdhātrībhiśca rudantībhiḥ parivṛtāḥ puraskṛtāḥ tena ca mahārājñā cakravartinā āryakeṇa mahākośena rājāmātyaiśca bahubhiśca prāṇikoṭīnayutaśatasahasraiḥ parivṛtāḥ puraskṛtāḥ yena bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bodhimaṇḍavarāgragataḥ, tenopasaṃkrāmanti sma | tasya bhagavataḥ satkārārthāya gurukārārthāya mānanārthāya pūjanārthāya arcanārthāya apacāyanārthāya upasaṃkrāntāḥ | upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādau śirobhirvanditvā taṃ bhagavantaṃ triṣpradakṣiṇīkṛtya añjaliṃ pragṛhya taṃ bhagavantaṃ saṃmukhamābhirgāthābhiḥ sārūpyābhirabhiṣṭuvanti sma -
mahābhiṣaṭko 'si anuttaro 'si anantakalpaiḥ samudāgato 'si  /
uttāraṇārthāyiha sarvadehināṃ paripūrṇa saṃkalpu ayaṃ ti bhadrakaḥ  // Saddhp_7.8 //
suduṣkarā antarakalpimān daśa kṛtāni ekāsani saṃniṣadya  /
na ca te 'ntarā kāyu kadāci cālito na hastapādaṃ na pi cānyadaṅgam  // Saddhp_7.9 //
cittaṃ pi te śāntagataṃ susaṃsthitamaniñjyabhūtaṃ sada aprakampyam  /
vikṣepu naivāsti kadāci pi tava atyantaśāntasthitu tvaṃ anāsravaḥ  // Saddhp_7.10 //
(Vaidya 107)
diṣṭayāsi kṣemeṇa ca svastinā ca aviheṭhitaḥ prāpta imāgrabodhim  /
asmākamṛddhī iyamevarūpā diṣṭayā ca vardhāma narendrasiṃha  // Saddhp_7.11 //
anāyikeyaṃ praja sarva duḥkhitā utpāṭitākṣī va nihīnasaukhyā  /
mārgaṃ na jānanti dukhāntagāminaṃ na mokṣahetorjanayanti vīryam  // Saddhp_7.12 //
apāya vardhanti ca dīrgharātraṃ divyāśca kāyāḥ parihāṇadharmāḥ  /
na śrūyate jātu jināna śabdastamondhakāro ayu sarvalokaḥ  // Saddhp_7.13 //
prāptaṃ ca te lokavidū ihādya śivaṃ padaṃ uttama nāsravaṃ ca  /
vayaṃ ca lokaśca anugṛhītaḥ śaraṇaṃ ca tvā eti vrajāma nātha  // Saddhp_7.14 //
atha khalu bhikṣavaste ṣoḍaśa rājakumārāḥ kumārabhūtā eva bālakāḥ, taṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhimukhaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhamābhiḥ sārūpyabhīrgāthābhiḥ saṃmukhamabhiṣṭutya taṃ bhagavantamadhyeṣante sma dharmacakrapravartanatāyai - deśayatu bhagavān dharmam, deśayatu sugato dharmaṃ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca | tasyāṃ ca velāyāmimā gāthā abhāṣanta -
deśehi dharmaṃ śatapuṇyalakṣaṇā vināyakā apratimā maharṣe  /
labdhaṃ ti jñānaṃ pravaraṃ viśiṣṭaṃ prakāśayā loki sadevakasmin  // Saddhp_7.15 //
asmāṃśca tārehi imāṃśca sattvān nidarśaya jñānu tathāgatānām  /
yathā vayaṃ pi imamagrabodhiṃ anuprāpnuyāmo 'tha ime ca sattvāḥ  // Saddhp_7.16 //
caryāṃ ca jñānaṃ pi ca sarva jānasi adhyāśayaṃ pūrvakṛtaṃ ca puṇyam  /
(Vaidya 108)
adhimukti jānāsi ca sarvaprāṇināṃ pravartayā cakravaraṃ anuttaram  // Saddhp_7.17 //
iti ||
tena khalu punarbhikṣavaḥ samayena tena bhagavatā mahābhijñājñānābhibhuvā tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyamānena daśasu dikṣvaikaikasyāṃ diśi pañcāśallokadhātukoṭīnayutaśatasahasrāṇi ṣaḍvikāraṃ prakampitānyabhūīvan, mahatā cāvabhāsena sphuṭānyabhūvan | sarveṣu ca teṣu lokadhātuṣu yā lokāntarikāstāsu ye akṣaṇāḥ saṃvṛtā andhakāratamisrāḥ yatra imāvapi candrasūryau evaṃmaharddhikau evaṃmahānubhāvau evaṃmahaujaskau ābhayāpyābhāṃ nānubhavataḥ, varṇenāpi varṇaṃ tejasāpi tejo nānubhavataḥ, tāsvapi tasmin samaye mahato 'vabhāsasya prādurbhāvo 'bhūt | ye 'pi tāsu lokāntarikāsu sattvā upapannāḥ, te 'pyanyonyamevaṃ paśyanti anyonyamevaṃ saṃjānanti - anye 'pi bata bhoḥ sattvāḥ santīhopapannāḥ | anye 'pi bata bhoḥ sattvāḥ santīhopapannāḥ iti | sarveṣu ca teṣu lokadhātuṣu yāni devabhavanāni devavimānāni ca, yāvad brahmalokād ṣaḍvikāraṃ prakampitānyabhūvan, mahatā cāvabhāsena sphuṭānyabhūvan atikramya devānāṃ devānubhāvam | iti hi bhikṣavastasmin samaye teṣu lokadhātuṣu mahataḥ pṛthivīcālasya mahataśca audārikasyāvabhāsasya loke prādurbhāvo 'bhūt ||
atha pūrvasyāṃ diśi teṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu yāni brāhmāṇi vimānāni, tānyatīva bhrājanti tapanti virājanti, śrīmanti aujasvīni ca | atha khalu bhikṣavasteṣāṃ mahābrahmaṇāmetadabhavat - imāni khalu punarbrāhmāṇi vimānānyatīva bhrājanti tapanti virājanti śrīmanti aujasvīni ca | kasya khalvidaṃ pūrvanimittaṃ bhaviṣyatīti? atha khalu bhikṣavasteṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu ye mahābrahmāṇaḥ, te sarve 'nyonyabhavanāni gatvā ārocayāmāsuḥ ||
atha khalu bhikṣavaḥ sarvasattvatrātā nāma mahābrahmā taṃ mahāntaṃ brahmagaṇaṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
atīva no harṣita adya sarve vimānaśreṣṭhā imi prajvalanti  /
śriyā dyutīyā ca manoramā ye kiṃ kāraṇaṃ īdṛśu bheṣyate 'dya  // Saddhp_7.18 //
sādhu gaveṣāmatha etamarthaṃ ko devaputro upapannu adya  /
yasyānubhāvo ayamevarūpo abhūtapūrvo ayamadya dṛśyate  // Saddhp_7.19 //
(Vaidya 109)
yadi vā bhaved buddha narendrarājā utpannu lokasmi kahiṃcidadya  /
yasyo nimittaṃ imamevarūpaṃ śriyā daśo dikṣu jvalanti adya  // Saddhp_7.20 //
atha khalu bhikṣavasteṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu ye mahābrahmāṇaḥ, te sarve sahitāḥ samagrāstāni divyāni svāni svāni brāhmāṇi vimānānyabhiruhya divyāṃśca sumerumātrān puṣpapuṭān gṛhītvā catasṛṣu dikṣvanucaṃkramanto 'nuvicarantaḥ paścimaṃ digbhāgaṃ prakrāntāḥ | adrākṣuḥ khalu punasteṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu bhikṣavaste mahābrahmāṇaḥ paścime digbhāge taṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ bodhimaṇḍavarāgragataṃ bodhivṛkṣamūle siṃhāsanopaviṣṭaṃ parivṛtaṃ puraskṛtaṃ devanāgayakṣagandharvāsuragarūḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyaiḥ, taiśca putraiḥ ṣoḍaśabhī rājakumārairadhyeṣyamāṇaṃ dharmacakrapravartanatāyai | dṛṣṭvā ca punaryena sa bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ | upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādau śirobhirvanditvā taṃ bhagavantamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya taiśca sumerumātraiḥ puṣpapuṭaistaṃ bhagavantamabhyavakiranti sma, abhiprakiranti sma, taṃ ca bodhivṛkṣaṃ daśayojanapramāṇam | abhyavakīrya tāni brāhmāṇi vimānāni tasya bhagavato niryātayāmāsuḥ - parigṛhṇātu bhagavānimāni brāhmāṇi vimānāni asmākamanukampāmupādāya | paribhuñjatu sugata imāni brāhmāṇi vimānānyasmākamanukampāmupādāya ||
atha khalu bhikṣavaste mahābrahmāṇastāni svāni svāni vimānāni tasya bhagavato niryātya tasyāṃ velāyāṃ taṃ bhagavantaṃ saṃmukhamābhirgāthābhiḥ sārūpyābhirabhiṣṭuvanti sma -
āścaryabhūto jina aprameyo utpanna lokasmi hitānukampī  /
nātho 'si śāstāsi gurūsi jāto anugṛhītā daśimā diśo 'dya  // Saddhp_7.21 //
pañcāśatī koṭisahasra pūrṇā yā lokadhātūna ito bhavanti  /
yato vayaṃ vandana āgatā jinaṃ vimānaśreṣṭhān prajahitva sarvaśaḥ  // Saddhp_7.22 //
pūrveṇa karmeṇa kṛtena asmin vicitracitrā hi ime vimānāḥ  /
pratigṛhya asmākamanugrahārthaṃ paribhuñjatāṃ lokavidū yatheṣṭam  // Saddhp_7.23 //
(Vaidya 110)
atha khalu bhikṣavaste mahābrahmāṇastaṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānabhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ saṃmukhamābhiḥ sārūpyābhirgāthābhirabhiṣṭutya taṃ bhagavantametadūcuḥ - pravartayatu bhagavān dharmacakram, pravartayatu sugato dharmacakraṃ loke | deśayatu bhagavān nirvṛtim | tārayatu bhagavān sattvān | anugṛhṇātu bhagavānimaṃ lokam | deśayatu bhagavān dharmasvāmī dharmamasya lokasya samārakasya sabrahmakasya saśramaṇabrāhmaṇikāyāḥ prajāyāḥ sadevamānuṣāsurāyāḥ | tad bhaviṣyati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca ||
atha khalu bhikṣavastāni pañcāśad brahmakoṭīnayutaśatasahasrāṇyekasvareṇa samasaṃgītyā taṃ bhagavantamābhiḥ sārūpyābhirgāthābhiradhyabhāṣanta -
deśehi bhagavan dharmaṃ deśehi dvipadottama  /
maitrībalaṃ ca deśehi sattvāṃstārehi duḥkhitān  // Saddhp_7.24 //
durlabho lokapradyotaḥ puṣpamaudumbaraṃ yathā  /
utpanno 'si mahāvīra adhyeṣāmastathāgatam  // Saddhp_7.25 //
atha khalu bhikṣavaḥ sa bhagavāṃsteṣāṃ mahābrahmaṇāṃ tūṣṇīṃbhāvenādhivāsayati sma ||
tena khalu punarbhikṣavaḥ samayena pūrvadakṣiṇe digbhāge teṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu yāni brāhmāṇi vimānāni, tānyatīva bhrājanti tapanti virājanti śrīmanti ojasvīni ca | atha khalu bhikṣavasteṣāṃ brahmaṇāmetadabhavat - imāni khalu punarbrāhmāṇi vimānānyatīva bhrājanti tapanti virājanti śrīmanti ojasvīni ca | kasya khalvidaṃ pūrvanimittaṃ bhaviṣyatīti? atha khalu bhikṣavasteṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu ye mahābrahmāṇaḥ, te 'pi sarve 'nyonyabhavanāni gatvā ārocayāmāsuḥ | atha khalu bhikṣavo 'dhimātrakāruṇiko nāma mahābrahmā taṃ mahāntaṃ brahmagaṇaṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
kasya pūrvanimittena māriṣā atha dṛśyate  /
vimānāḥ sarvi bhrājanti adhimātraṃ yaśasvinaḥ  // Saddhp_7.26 //
yadi vā devaputro 'dya puṇyavanta ihāgataḥ  /
yasyeme anubhāvena vimānāḥ sarvi śobhitāḥ  // Saddhp_7.27 //
atha vā buddha loke 'sminnutpanno dvipadottamaḥ  /
anubhāvena yasyādya vimānā imi īdṛśāḥ  // Saddhp_7.28 //
sahitāḥ sarvi mārgāmo naitat kāraṇamalpakam  /
na khalvetādṛśaṃ pūrvaṃ nimittaṃ jātu dṛśyate  // Saddhp_7.29 //
caturdiśaṃ prapadyāmo añcāmaḥ kṣetrakoṭiyo  /
vyaktaṃ loke 'dya buddhasya prādurbhāvo bhaviṣyati  // Saddhp_7.30 //
(Vaidya 111)
atha khalu bhikṣavastānyapi pañcāśad brahmakoṭīnayutaḥatasahasrāṇi tāni svāni svāni divyāni brāhmāṇi vimānānyabhiruhya divyāṃḥca sumerumātrān puṣpapuṭān gṛhītvā catasṛṣu dikṣvanucaṃkramanto 'nuvicaranta uttarapaḥcimaṃ digbhāgaṃ prakrāntāḥ | adrākṣuḥ khalu punarbhikṣavaste mahābrahmāṇa uttarapaḥcime digbhāge taṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ bodhimaṇḍavarāgragataṃ bodhivṛkṣamūle siṃhāsanopaviṣṭa parivṛtaṃ puraskṛtaṃ devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyaiḥ, taiḥca putraiḥ ṣoḍaḥabhī rājakumārairadhyeṣyamāṇaṃ dharmacakrapravartanatāyai | dṛṣṭvā ca punaryena sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastenopasaṃkrantāḥ | upasaṃkramya ca tasya bhagavataḥ pādau ḥirobhirvanditvā taṃ bhagavantamanekaḥatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya taiḥ sumerumātraiḥ puṣpapuṭaistaṃ bhagavantamabhyavakiranti sma, abhiprakiranti sma taṃ ca bodhivṛkṣaṃ daḥayojanapramāṇam | abhyavakīrya tāni brāhmāṇi vimānāni tasya bhagavato niryātayāmāsuḥ - parigṛhṇātu bhagavānimāni brāhmāṇi vimānānyasmākamanukampāmupādāya | paribhuñjatu sugata imāni brāhmāṇi vimānānyasmākamanukampāmupādāya ||
atha khalu bhikṣavaste mahābrahmāṇastāni svāni svāni vimānāni tasya bhagavato niryātya tasyāṃ velāyāṃ taṃ bhagavantaṃ saṃmukhamābhiḥ sārūpyābhirgāthābhirabhiṣṭuvanti sma -
namo 'stu te apratimā maharṣe devātidevā kalaviṅkasusvarā  /
vināyakā loki sadevakasmin vandāmi te lokahitānukampī  // Saddhp_7.31 //
āścaryabhūto 'si kathaṃciloke utpannu adyo sucireṇa nātha  /
kalpāna pūrṇā śata śūnya āsīdaśīti buddhairayu jīvalokaḥ  // Saddhp_7.32 //
śūnyaśca āsīddvipadottamehi apāyabhūmī tada utsadāsi  /
divyāśca kāyāḥ parihāyiṣū tadā aśīti kalpāna śatā supūrṇā  // Saddhp_7.33 //
so dāni cakṣuśca gatiśca leṇaṃ trāṇaṃ pitā co tatha bandhubhūtaḥ  /
utpannu lokasmi hitānukampī asmāka puṇyairiha dharmarājā  // Saddhp_7.34 //
(Vaidya 112)
atha khalu bhikṣavaste mahābrahmāṇastaṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ saṃmukhamābhiḥ sārūpyābhirgāthābhirabhiṣṭutya taṃ bhagavantametadūcuḥ - pravartayatu bhagavān dharmacakram | pravartayatu sugato dharmacakraṃ loke | deśayatu bhagavān nirvṛtim | tārayatu bhagavān sattvān | anugṛhṇātu bhagavānimaṃ lokam | deśayatu bhagavān dharmamasya lokasya samārakasya sabrahmakasya saśramaṇabrāhmaṇikāyāḥ prajāyāḥ sadevamānuṣāsurayāḥ | tadbhaviṣyati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca ||
atha khalu bhikṣavastāni pañcāśad brahmakoṭīnayutaśatasahasrāṇi ekasvareṇa samasaṃgītyā taṃ bhagavantamābhyāṃ sārūpyābhyāṃ gāthābhyāmadhyabhāṣanta -
pravartayā cakravaraṃ mahāmune prakāśayā dharmu daśādiśāsu  /
tārehi sattvān dukhadharmapīḍitān prāmodya harṣaṃ janayasva dehinām  // Saddhp_7.35 //
yaṃ śrutva bodhīya bhaveyu lābhino divyāni sthānāni vrajeyu cāpi  /
hāyeyu co āsurakāya sarve śāntāśca dāntāśca sukhī bhaveyuḥ  // Saddhp_7.36 //
atha khalu bhikṣavaḥ sa bhagavāṃsteṣāmapi mahābrahmaṇāṃ tūṣṇībhāvenādhivāsayati sma ||
tena khalu punarbhikṣavaḥ samayena dakṣiṇasyāṃ diśi teṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu yāni brāhmāṇi vimānāni tānyatīva bhrājanti tapanti virājanti, śrīmanti ojasvīni ca | atha khalu bhikṣavasteṣāṃ mahābrahmaṇāmetadabhavat - imāni khalu punarbrāhmāṇi vimānānyatīva
bhrājanti tapanti virājanti śrīmanti ojasvīni ca | kasya khalvidamevaṃrūpaṃ pūrvanimittaṃ bhaviṣyati? atha khalu bhikṣavasteṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu ye mahābrahmāṇaḥ, te sarve 'nyonyabhavanāni gatvā ārocayāmāsuḥ | atha khalu bhikṣavaḥ sudharmo nāma mahābrahmā taṃ mahāntaṃ brahmagaṇaṃ gāthābhyāmadhyabhāṣata -
nāhetu nākāraṇamadya mārṣāḥ sarve vimānā iha jājvalanti  /
nimitta darśenti ha kiṃ pi loke sādhu gaveṣāma tametamartham  // Saddhp_7.37 //
anūna kalpāna śatā hyatītā naitādṛśaṃ jātu nimittamāsīt  /
(Vaidya 113)
yadi vopapanno iha devaputro utpannu loke yadi veha buddhaḥ  // Saddhp_7.38 //
atha khalu bhikṣavasteṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu ye mahābrahmāṇaḥ te sarve sahitāḥ samagrāstāni divyāni svāni svāni brāhmāṇi vimānānyabhiruhya divyāṃśca sumerumātrān puṣpapuṭān gṛhītvā catasṛṣu dikṣvanucaṃkramanto 'nuvicaranta uttaraṃ digbhāgaṃ prakrāntāḥ | adrākṣuḥ khalu punarbhikṣavaste mahābrahmāṇa uttaraṃ digbhāgaṃ taṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ bodhimaṇḍavarāgragataṃ bodhivṛkṣamūle siṃhāsanopaviṣṭaṃ parivṛtaṃ puraskṛtaṃ devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyaiḥ, taiśca putraiḥ ṣoḍaṣabhī rājakumārairadhyeṣyamāṇaṃ dharmacakrapravartanatāyai | dṛṣṭvā ca punaryena sa bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ | upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādau śirobhirvanditvā taṃ bhagavantamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya taiḥ sumerumātraiḥ puṣpapuṭaistaṃ bhagavantamabhyavakiranti sma, abhiprakiranti sma taṃ ca bodhivṛkṣaṃ daśayojanapramāṇam | abhyavakīrya tāni brāhmāṇi divyāni vimānāni tasya bhagavato niryātayāmāsuḥ - parigṛhṇātu bhagavānimāni brāhmāṇi vimānāni asmākamanukampāmupādāya | paribhuñjatu sugata imāni brāhmāṇi vimānāni asmākamanukampāmupādāya ||
atha khalu bhikṣavaste 'pi mahābrahmāṇastāni svāni svāni vimānāni tasya bhagavato niryātya tasyāṃ velāyāṃ taṃ bhagavantaṃ saṃmukhamābhiḥ sārūpyābhirgāthābhirabhiṣṭuvanti sma -
sudurlabhaṃ darśana nāyakānāṃ svabhyāgataṃ te bhavarāgamardana  /
sucirasya te darśanamadya loke paripūrṇa kalpāna śatebhi dṛśyase  // Saddhp_7.39 //
tṛṣitāṃ prajāṃ tarpaya lokanātha adṛṣṭapūrvo 'si kathaṃci dṛśyase  /
audumbaraṃ puṣpa yathaiva durlabhaṃ tathaiva dṛṣṭo 'si kathaṃci nāyaka  // Saddhp_7.40 //
vimāna asmākamimā vināyaka tavānubhāvena viśobhitādya  /
parigṛhya etāni samantacakṣuḥ paribhuñja cāsmākamanugrahārtham  // Saddhp_7.41 //
atha khalu bhikṣavaste mahābrahmāṇastaṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ saṃmukhamābhiḥ sārūpyabhirgāthābhirabhiṣṭutya te bhagavantametadūcuḥ - pravartayatu bhagavān dharmacakraṃ loke | deśayatu bhagavān nirvṛtim | tārayatu bhagavān sattvān | anugṛhṇātu bhagavānimaṃ lokam | deśayatu bhagavān dharmamasya lokasya samārakasya sabrahmakasya saśramaṇabrāhmaṇikāyāḥ (Vaidya 114) prajāyāḥ sadevamānuṣāsurāyāḥ | tadbhaviṣyati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca ||
atha khalu bhikṣavastāni pañcāśad brahmakoṭīnayutaśatasahasrāṇi ekasvareṇa samasaṃgītyā taṃ bhagavantamābhyāṃ sārūpyābhyāṃ gāthābhyāmadhyabhāṣanta -
deśehi dharmaṃ bhagavan vināyaka pravartayā dharmamayaṃ ca cakram  /
nirnādayā dharmamayaṃ ca dundubhiṃ taṃ dharmaśaṅkhaṃ ca prapūrayasva  // Saddhp_7.42 //
saddharmavarṣaṃ varṣayasva loke valgusvaraṃ bhāṣa subhāṣitaṃ ca  /
adhyeṣito dharmamudīrayasva mocehi sattvā nayutāna koṭyaḥ  // Saddhp_7.43 //
atha khalu bhikṣavaḥ sa bhagavāṃsteṣāṃ mahābrahmaṇāṃ tūṣṇīṃbhāvenādhivāsayati sma | peyālam | evaṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi, evaṃ paścimāyāṃ diśi, evaṃ paścimottarasyāṃ diśi, evamuttarasyāṃ diśi, evamuttarapūrvasyāṃ diśi, evamadhodiśi ||
atha khalu bhikṣava ūrdhvāyāṃ diśi teṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu yāni brāhmāṇi vimānāni, tānyatīva bhrājanti tapanti virājanti śrīmanti ojasvīni ca | atha khalu bhikṣavasteṣāṃ mahābrahmaṇāmetadabhavat - imāni khalu punarbrāhmāṇi vimānānyatīva bhrājanti tapanti virājanti śrīmanti ojasvīni ca | kasya khalvidamevaṃrūpaṃ pūrvaṃnimittaṃ bhaviṣyatīti? atha khalu bhikṣavasteṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu ye mahābrahmāṇaḥ, te sarve 'nyonyabhavanāni gatvā ārocayāmāsuḥ ||
atha khalu bhikṣavaḥ śikhī nāma mahābrahmā taṃ mahāntaṃ brahmagaṇaṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
kiṃ kāraṇaṃ mārṣa idaṃ bhaviṣyati yenā vimānāni parisphuṭāni  /
ojena varṇena dyutīya cāpi adhimātra vṛddhāni kimatra kāraṇam  // Saddhp_7.44 //
na īdṛśaṃ no abhidṛṣṭapūrvaṃ śrutaṃ ca keno tatha pūrva āsīt  /
oja 'sphuṭāni yatha adya etā adhimātra bhrājanti kimatra kāraṇam  // Saddhp_7.45 //
(Vaidya 115)
yadi vā nu kaścidbhavi devaputraḥ śubhena karmeṇa samanvito iha  /
upapannu tasyo ayamānubhāvo yadi vā bhaved buddha kadāci loke  // Saddhp_7.46 //
atha khalu bhikṣavasteṣu pañcāśatsu lokadhātukoṭīnayutaśatasahasreṣu ye mahābrahmāṇaḥ, te sarve sahitāḥ samagrāstāni divyāni svāni svāni brāhmāṇi vimānānyabhiruhya divyāṃśca sumerumātrān puṣpapuṭān gṛhītvā catasṛṣu dikṣvanucaṃkramanto 'nuvicaranto yena adhodigbhāgastenopasaṃkrāntāḥ | adrākṣuḥ khalu punarbhikṣavaste mahābrahmāṇo 'dhodigbhāge taṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ bodhimaṇḍavarāgragataṃ bodhivṛkṣamūle siṃhāsanopaviṣṭaṃ parivṛtaṃ puraskṛtaṃ devanāgayakṣagandharvāsuragarūḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyaiḥ, taiśca putraiḥ ṣoḍaśabhī rājakumārairadhyeṣyamāṇaṃ dharmacakrapravartanatāyai | dṛṣṭvā ca punaryena sa bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ | upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirobhirvanditvā taṃ bhagavantamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya taiḥ sumerumātraiḥ puṣpapuṭaistaṃ bhagavantamabhyavakiranti sma, abhiprakiranti sma taṃ ca bodhivṛkṣaṃ daśayojanapramāṇam | abhyavakīrya tāni divyāni svāni svāni brāhmāṇi vimānāni tasya bhagavato niryātayāmāsuḥ - pratigṛhṇātu bhagavānimāni brāhmāṇi vimānānyasmākamanukampāmupādāya | paribhuñjatu sugata imāni brāhmāṇi vimānānyasmākamanukampāmupādāyeti ||
atha khalu bhikṣavaste 'pi mahābrahmāṇastāni svāni svāni vimānāni tasya bhagavato niryātya tasyāṃ velāyāṃ taṃ bhagavantaṃ saṃmukhamābhiḥ sārūpyābhirgāthābhirabhiṣṭuvanti sma -
sādhu darśana buddhāna lokanāthāna tāyinām  /
tradhātukasmi buddhā vai sattvānāṃ ye pramocakāḥ  // Saddhp_7.47 //
samantacakṣu lokendrā vyavalokenti diśo daśa  /
vivaritvāmṛtadvāramotārenti bahūn janān  // Saddhp_7.48 //
śūnyā acintiyāḥ kalpā atītāḥ pūrvi ye abhū  /
adarśanājjinendrāṇāṃ andhā āsīddiśo daśa  // Saddhp_7.49 //
vardhanti narakāstīvrāstiryagyonistathāsurāḥ  /
preteṣu copapadyante prāṇikoṭyaḥ sahasraśaḥ  // Saddhp_7.50 //
divyāḥ kāyāśca hīyante cyutā gacchanti durgatim  /
aśrutvā dharma buddhānāṃ gatyeṣāṃ bhoti pāpikā  // Saddhp_7.51 //
caryāśuddhigatiprajñā hīyante sarvaprāṇinām  /
sukhaṃ vinaśyatī teṣāṃ sukhasaṃjñā ca naśyati  // Saddhp_7.52 //
(Vaidya 116)
anācārāśca te bhonti asaddharme pratiṣṭhitāḥ  /
adāntā lokanāthena durgatiṃ prapatanti te  // Saddhp_7.53 //
dṛṣṭo 'si lokapradyota sucireṇāsi āgataḥ  /
utpannu sarvasattvānāṃ kṛtena anukampakaḥ  // Saddhp_7.54 //
diṣṭayā kṣemeṇa prāpto 'si buddhajñānamanuttaram  /
vayaṃ te anumodāmo lokaścaiva sadevakaḥ  // Saddhp_7.55 //
vimānāni sucitrāṇi anubhāvena te vibho  /
dadāma te mahāvīra pratigṛhṇa mahāmune  // Saddhp_7.56 //
asmākamanukampārthaṃ paribhuñja vināyaka  /
vayaṃ ca sarvasattvāśca agrāṃ bodhiṃ spṛśemahi  // Saddhp_7.57 //
atha khalu bhikṣavaste mahābrahmāṇastaṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ saṃmukhamābhiḥ sārūpyābhirgāthābhirabhiṣṭutya taṃ bhagavantametadūcuḥ - pravartayatu bhagavān dharmacakram | pravartayatu sugato dharmacakram | deśayatu bhagavān nirvṛtim | tārayatu bhagavān sarvasattvān | anugṛhṇātu bhagavānimaṃ lokam | deśayatu bhagavān | dharmamasya lokasya samārakasya sabrahmakasya saśramaṇabrāhmaṇikāyāḥ prajāyāḥ sadevamānuṣāsurāyāḥ | tadbhaviṣyati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokanukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca ||
atha khalu bhikṣavastāni pañcāśad brahmakoṭīnayutaśatasahasrāṇyekasvareṇa samasaṃgītyā taṃ bhagavantamābhyāṃ sārūpyābhyāṃ gāthābhyāmadhyabhāṣanta -
pravartayā cakravaramanuttaraṃ parāhanasvā amṛtasya dundubhim  /
pramocayā duḥkhaśataiśca sattvān nirvāṇamārgaṃ ca pradarśayasva  // Saddhp_7.58 //
asmābhiradhyeṣitu bhāṣa dharmamasmānanugṛhṇa imaṃ ca lokam  /
valgusvaraṃ co madhuraṃ pramuñca samudānitaṃ kalpasahasrakoṭibhiḥ  // Saddhp_7.59 //
atha khalu bhikṣavaḥ sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhasteṣāṃ brahmakoṭīnayutaśatasahasrāṇāmadhyeṣaṇāṃ viditvā teṣāṃ ca ṣoḍaśānāṃ putrāṇāṃ rājakumārāṇām, tasyāṃ velāyāṃ dharmacakraṃ pravartayāmāsa triparivartaṃ dvādaśākāramapravartitaṃ śramaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā māreṇa vā brahmaṇā vā anyena vā kenacit punarloke saha dharmeṇa | yadidaṃ (Vaidya 117) duḥkham, ayaṃ duḥkhasamudayaḥ, ayaṃ duḥkhanirodhaḥ, iyaṃ duḥkhanirodhagāminī pratipadāryasatyamiti | pratītyasamutpādapravṛttiṃ ca vistareṇa saṃprakāśayāmāsa - iti hi bhikṣavo 'vidyāpratyayāḥ saṃskārāḥ, saṃskārapratyayaṃ vijñānam, vijñānapratyayaṃ nāmarūpam, nāmarūpapratyayaṃ ṣaḍāyatanam, ṣaḍāyatanapratyayaḥ sparśaḥ, sparśapratyayā vedanā vedanāpratyayā tṛṣṇā, tṛṣṇāpratyayamupādānam, upādānapratyayo bhavaḥ, bhavapratyayā jātiḥ, jātipratyayā jarāmaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsāḥ saṃbhavanti | evamasya kevalasya mahato duḥkhaskandhasya samudayo bhavati | avidyānirodhāt saṃskāranirodhaḥ, saṃskāranirodhād vijñānanirodhaḥ, vijñānanirodhānnāmarūpanirodhaḥ, nāmarūpanirodhāt ṣaḍāyatananirodhaḥ, ṣaḍāyatananirodhāt sparśanirodhaḥ, sparśanirodhād vedanānirodhaḥ, vedanānirodhāttṛṣṇānirodhaḥ, tṛṣṇānirodhādupādānanirodhaḥ, upādānanirodhād bhavanirodhaḥ, bhavanirodhājjātinirodhaḥ, jātinirodhājjarāmaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsā nirudhyante | evamasya kevalasya mahato duḥkhaskandhasya nirodho bhavati ||
sahapravartitaṃ cedaṃ bhikṣavastena bhagavatā mahābhijñājñānābhibhuvā tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena dharmacakraṃ sadevakasya lokasya samārakasya sabrahmakasya saśramaṇabrāhmaṇikāyāḥ prajāyāḥ sadevamānuṣāsurāyāḥ parṣadaḥ purastāt, atha tasminneva kṣaṇalavamuhūrte ṣaṣṭeḥ prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇāmanupādāya āsravebhyaścittāni vimuktāni | sarve ca te traividyāḥ ṣaḍabhijñā aṣṭavimokṣadhyāyinaḥ saṃvṛttāḥ | punaranupūrveṇa bhikṣavaḥ sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho dvitīyāṃ dharmadeśanāmakārṣīt, tṛtīyāmapi dharmadeśanāmakārṣīt, caturthīmapi dharmadeśanāmakārṣīt ||
atha khalu bhikṣavastasya bhagavato mahābhijñājñānābhibhuvastathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasyaikaikasyāṃ dharmadeśanāyāṃ gaṅgānadīvālukāsamānāṃ prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇāmanupādāya āsravebhyaścittāni vimuktāni | tataḥ paścād bhikṣavastasya bhagavato gaṇanāsamatikrāntaḥ śrāvakasaṃgho 'bhūt ||
tena khalu punarbhikṣavaḥ samayena te ṣoḍaśa rājakumārāḥ kumārabhūtā eva samānāḥ śraddhayā agārādanāgārikāṃ pravrajitāḥ | sarve ca te śrāmaṇerā abhūvan paṇḍitā vyaktā medhāvinaḥ kuśalā bahubuddhaśatasahasracaritāvino 'rthinaścānuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ | atha khalu bhikṣavaste ṣoḍaśa śrāmaṇerāstaṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhametadūcuḥ - imāni khalu punarbhagavaṃstathāgatasya bahūni śrāvakakoṭīnayutaśatasahasrāṇi maharddhikāni mahānubhāvāni maheśākhyāni bhagavato dharmadeśanayā pariniṣpannāni | tat sādhu bhagavāṃstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho 'smākamanukampāmupādāya anuttarāṃ samyaksaṃbodhimārabhya dharmaṃ deśayatu, yadvayamapi tathāgatasyānuśikṣemahi | arthino vayaṃ bhagavaṃstathāgatajñānadarśanena | bhagavānevāsmākamasminnevārthe sākṣī | tvaṃ ca bhagavan sarvasattvāśayajño jānīṣe asmākamadhyāśayamiti ||
(Vaidya 118)
tena khalu punarbhikṣavaḥ samayena tān bālān dārakān rājakumārān pravrajitān śrāmaṇerān dṛṣṭvā yāvāṃstasya rājñaścakravartinaḥ parivāraḥ, tato 'rdhaḥ pravrajito 'bhūdaśītiprāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇi ||
atha khalu bhikṣavaḥ sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhasteṣāṃ śrāmaṇerāṇāmadhyāśayaṃ viditvā viṃśateḥ kalpasahasrāṇāmatyayena saddharmapuṇḍarīkaṃ nāma dharmaparyāyaṃ sūtrāntaṃ mahāvaipulyaṃ bodhisattvāvavādaṃ sarvabuddhaparigrahaṃ vistareṇa saṃprakāśayāmāsa tāsāṃ sarvāsāṃ catasṛṇāṃ parṣadām ||
tena khalu punarbhikṣavaḥ samayena tasya bhagavato bhāṣitaṃ te ṣodaśa rājakumārāḥ śrāmaṇerā udgṛhītavanto dhāritavanta ārādhitavantaḥ paryāptavantaḥ ||
atha khalu bhikṣavaḥ sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastān ṣoḍaśa śrāmaṇerān vyākārṣīdanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | tasya khalu punarbhikṣavo mahābhijñājñānābhibhuvastathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasyemaṃ saddharmapuṇḍarīkaṃ dharmaparyāyaṃ bhāṣamāṇasya śrāvakāścādhimuktavantaḥ | te ca ṣoḍaśa śrāmaṇerā bahūni ca prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇi vicikitsāprāptānyabhūvan ||
atha khalu bhikṣavaḥ sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha imaṃ saddharmapuṇḍarīkaṃ dharmaparyāyamaṣṭau kalpasahasrāṇyaviśrānto bhāṣitvā vihāraṃ praviṣṭaḥ pratisaṃlayanāya | tathā pratisaṃlīnaśca bhikṣavaḥ sa tathāgataścaturaśītikalpasahasrāṇi vihārasthita evāsīt ||
atha khalu bhikṣavaste ṣoḍaśa śrāmaṇerāstaṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgataṃ pratisaṃlīnaṃ viditvā pṛthak pṛthag dharmāsanāni siṃhāsanāni prajñāpya teṣu niṣaṇṇāstaṃ bhagavantaṃ mahābhijñājñānābhibhuvaṃ tathāgataṃ namaskṛtya taṃ saddharmapuṇḍarīkaṃ dharmaparyāyaṃ vistareṇa catasṛṇāṃ parṣadāṃ caturaśītikalpasahasrāṇi saṃprakāśitavantaḥ | tatra bhikṣava ekaikaḥ śrāmaṇero bodhisattvaḥ ṣaṣṭiṣaṣṭigaṅgānadīvālukāsamāni prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau paripācitavān samādāpitavān saṃharṣitavān samuttejitavān saṃpraharṣitavānavatāritavān ||
atha khalu bhikṣavaḥ sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhasteṣāṃ
caturaśīteḥ kalpasahasrāṇāmatyayena smṛtimān saṃprajānastasmāt samādhervyuttiṣṭhat | vyutthāya ca sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgato yena taddharmāsanaṃ tenopasaṃkrāmat | upasaṃkramya prajñapta evāsane nyaṣīdat | samanantaraniṣaṇṇaśca khalu punarbhikṣavaḥ sa bhagavān mahābhijñājñānābhibhūstathāgatastasmin dharmāsane, atha tāvadeva sarvāvantaṃ parṣanmaṇḍalamavalokya bhikṣusaṃghamāmantrayāmāsaāścaryaprāptā bhikṣavo 'dbhutaprāptā ime ṣoḍaśa śrāmaṇerāḥ prajñāvanto bahubuddhakoṭīnayutaśatasahasraparyupāsitāścīrṇacaritā buddhajñānaparyupāsakā buddhajñānapratigrāhakā buddhājñānāvatārakā buddhajñānasaṃdarśakāḥ | paryupāsadhvaṃ bhikṣava etān ṣoḍaśa śrāmaṇerān punaḥ punaḥ | ye kecid bhikṣavaḥ (Vaidya 119) śrāvakayānikā vā pratyekabuddhayānikā vā bodhisattvayānikā vā eṣāṃ kulaputrāṇāṃ dharmadeśanāṃ na pratikṣepsyanti | na pratibādhiṣyante, sarve te kṣipramanuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino bhaviṣyanti, sarve ca te tathāgatajñānamanuprāpsyanti ||
taiḥ khalu punarbhikṣavaḥ ṣoḍaśabhiḥ kulaputraistasya bhagavataḥ śāsane 'yaṃ saddharmapuṇḍarīko dharmaparyāyaḥ punaḥ punaḥ saṃprakāśito 'bhūt | taiḥ khalu punarbhikṣavaḥ ṣoḍaśabhiḥ śrāmaṇerairbodhisattvairmahāsattvairyāni tānyekaikena bodhisattvena mahāsattvena ṣaṣṭiṣaṣṭigaṅgānadīvālukāsamāni sattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇi bodhāya samādāpitānyabhūvan, sarvāṇi ca tāni taireva sārdhaṃ tāsu tāsu jātiṣvanupravrajitāni | tānyeva samanupaśyantasteṣāmevāntikāddharmamaśrauṣuḥ | taiścatvāriṃśad buddhakoṭīsahasrāṇyārāgitāni | kecidadyāpyārāgayanti ||
ārocayāmi vo bhikṣavaḥ, prativedayāmi vaḥ | ye te ṣoḍaśa rājakumārāḥ kumārabhūtā ye tasya bhagavataḥ śāsane śrāmaṇerā dharmabhāṇakā abhūvan, sarve te 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhāḥ | sarve ca ta etarhi tiṣṭhanti dhriyante yāpayanti | daśasu dikṣu nānābuddhakṣetreṣu bahūnāṃ śrāvakabodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ dharmaṃ deśayanti | yaduta pūrvasyāṃ diśi bhikṣavo 'bhiratyāṃ lokadhātāvakṣobhyo nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho merukūṭaśca nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ | pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi bhikṣavaḥ siṃhaghoṣaśca nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ siṃhadhvajaśca nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ | dakṣiṇasyāṃ diśi bhikṣavaḥ ākāśapratiṣṭhitaśca nāma tat