Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu036_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Diệu Pháp Liên Hoa (Saddharmapuṇḍarīkasūtra)

Kinh Diệu Pháp Liên Hoa (Saddharmapuṇḍarīkasūtra) là một trong những bộ kinh Đại thừa quan trọng bậc nhất, giảng về Phật thừa duy nhất và phương tiện thiện xảo. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 1 / 11 (50.000 ký tự/trang)
Saddharmapuṇḍarīkasūtram |
|| namaḥ sarvabuddhabodhisattvebhyaḥ | namaḥ sarvatathāgatapratyekabuddhāryaśrāvakebhyo 'tītānāgatapratyutpannebhyaśca bodhisattvebhyaḥ ||
Saddhp_1: nidānaparivartaḥ |
evaṃ mayā śrutam | ekasmin samaye bhagavān rājagṛhe viharati sma gṛdhrakūṭe parvate mahatā bhikṣusaṃghena sārdhaṃ dvādaśabhirbhikṣuśataiḥ sarvairarhadbhiḥ kṣīṇāsravairniḥkleśairvaśībhūtaiḥ suvimuktacittaiḥ suvimuktaprajñairājāneyairmahānāgaiḥ kṛtakṛtyaiḥ kṛtakaraṇīyairapahṛtabhārairanuprāptasvakārthaiḥ parikṣīṇabhavasaṃyojanaiḥ samyagājñāsuvimuktacittaiḥ sarvacetovaśitāparamapāramitāprāptairabhijñātābhijñātairmahāśrāvakaiḥ | tadyathā - āyuṣmatā ca ājñātakauṇḍinyena, āyuṣmatā ca aśvajitā, āyuṣmatā ca bāṣpeṇa, āyuṣmatā ca mahānāmnā, āyuṣmatā ca bhadrikeṇa, āyuṣmatā ca mahākāśyapena, āyuṣmatā ca urubilvakāśyapena, āyuṣmatā ca nadīkāśyapena, āyuṣmatā ca gayākāśyapena, āyuṣmatā ca śāriputreṇa, āyuṣmatā ca mahāmaudgalyāyanena, āyuṣmatā ca mahākātyāyanena, āyuṣmatā ca aniruddhena, āyuṣmatā ca revatena, āyuṣmatā ca kapphinena, āyuṣmatā ca gavāṃpatinā, āyuṣmatā ca pilindavatsena, āyuṣmatā ca bakkulena, āyuṣmatā ca mahākauṣṭhilena, āyuṣmatā ca bharadvājena, āyuṣmatā ca mahānandena, āyuṣmatā ca upanandena, āyuṣmatā ca sundaranandena, āyuṣmatā ca pūrṇamaitrāyaṇīputreṇa, āyuṣmatā ca subhūtinā āyuṣmatā ca rāhulena | ebhiścānyaiśca mahāśrāvakaiḥ - āyuṣmatā ca ānandena śaikṣeṇa | anyābhyāṃ ca dvābhyāṃ bhikṣusahasrābhyāṃ śaikṣāśaikṣābhyām | mahāprajāpatīpramukhaiśca ṣaḍbhirbhikṣuṇīsahasraiḥ |
yaśodharayā ca bhikṣuṇyā rāhulamātrā saparivārayā | aśītyā ca bodhisattvasahasraiḥ sārdhaṃ sarvairavaivartikairekajātipratibaddhairyaduta anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, dhāraṇīpratilabdhairmahāpratibhānapratiṣṭhitairavaivartyadharmacakrapravartakairbahubuddhaśataparyupāsitairbahubuddha śatasahasrāvaropitakuśalamūlairbuddhaśatasahasrasaṃstutairmaitrīparibhāvitakāyacittaistathāgatajñānāvatāraṇakuśalairmahāprajñaiḥ prajñāpāramitāgatiṃgatairbahulokadhātuśatasahasraviśrutairbahuprāṇikoṭīnayutaśatasahasrasaṃtārakaiḥ | tadyathā - mañjuśriyā ca kumārabhūtena bodhisattvena mahāsattvena, avalokiteśvareṇa ca mahāsthāmaprāptena ca sarvārthanāmnā ca nityodyuktena ca anikṣiptadhureṇa ca ratnapāṇinā ca bhaiṣajyarājena ca bhaiṣajyasamudgatena ca vyūharājena ca pradānaśūreṇa ca ratnacandreṇa ca ratnaprabheṇa (Vaidya 2) ca pūrṇacandreṇa ca mahāvikrāmiṇā ca anantavikrāmiṇā ca trailokyavikrāmiṇā ca mahāpratibhānena ca satatasamitābhiyuktena ca dharaṇīdhareṇa ca akṣayamatinā ca padmaśriyā ca nakṣatrarājena ca maitreyeṇa ca bodhisattvena mahāsattvena, siṃhena ca bodhisattvena mahāsattvena | bhadrapālapūrvaṃgamaiśca ṣoḍaśabhiḥ satpuruṣaiḥ sārdham | tadyathā - bhadrapālena ca ratnākareṇa ca susārthavāhena ca naradattena ca guhyaguptena ca varuṇadattena ca indradattena ca uttaramatinā ca viśeṣamatinā ca vardhamānamatinā ca amoghadarśinā ca susaṃprasthitena ca suvikrāntavikrāmiṇā ca anupamamatinā ca sūryagarbheṇa ca dharaṇīṃdhareṇa ca | evaṃpramukhairaśītyā ca bodhisattvasahasraiḥ sārdham | śakreṇa ca devānāmindreṇa sārdhaṃ viṃśatidevaputrasahasraparivāreṇa | tadyathā - candreṇa ca devaputreṇa sūryeṇa ca devaputreṇa samantagandhena ca devaputreṇa ratnaprabheṇa ca devaputreṇa avabhāsaprabheṇa ca devaputreṇa | evaṃpramukhairviśatyā ca devaputrasahasraiḥ | caturbhiśca mahārājaiḥ sārdhaṃ triṃśaddevaputrasahasraparivāraiḥ | tadyathā - virūḍhakena ca mahārājena, virūpākṣeṇa ca mahārājena, dhṛtarāṣṭreṇa ca mahārājena, vaiśravaṇena ca mahārājena | īśvareṇa ca devaputreṇa ca maheśvareṇa ca devaputreṇa triṃśaddevaputrasahasraparivārābhyām | brahmaṇā ca sahāṃpatinā sārdhaṃ dvādaśabrahmakāyikadevaputrasahasraparivāreṇa
| tadyathā - śikhinā ca brahmaṇā jyotiṣprabheṇa ca brahmaṇā | evaṃpramukhairdvādaśabhiśca brahmakāyikadevaputrasahasraiḥ | aṣṭābhiśca nāgarājaiḥ sārdhaṃ bahunāgakoṭīśatasahasraparivāraiḥ | tadyathā - nandena ca nāgarājena, upanandena ca nāgarājena, sāgareṇa ca vāsukinā ca takṣakeṇa ca manasvinā ca anavataptena ca utpalakena ca nāgarājena | caturbhiśca kinnararājaiḥ sārdhaṃ bahukinnarakoṭīśatasahasraparivāraiḥ | tadyathā - drumeṇa ca kinnararājena, mahādharmeṇa ca kinnararājena, sudharmeṇa ca kinnararājena, dharmadhareṇa ca kinnararājena | caturbhiśca gandharvakāyikadevaputraiḥ sārdhaṃ bahugandharvaśatasahasraparivāraiḥ | tadyathā - manojñena ca gandharveṇa manojñasvareṇa ca madhureṇa ca madhurasvareṇa ca gandharveṇa | caturbhiścāsurendraiḥ sārdhaṃ bahvasurakoṭīśatasahasraparivāraiḥ | tadyathā - balinā ca asurendreṇa, kharaskandhena ca asurendreṇa, vemacitriṇā ca asurendreṇa, rāhuṇā ca asurendreṇa | caturbhiśca garuḍendraiḥ sārdhaṃ bahugaruḍakoṭīśatasahasraparivāraiḥ | tadyathā - mahātejasā ca garuḍendreṇa, mahākāyena ca mahāpūrṇena ca maharddhiprāptena ca garuḍendreṇa | rājñā ca ajātaśatruṇā māgadhena vaidehīputreṇa sārdham ||
tena khalu punaḥ samayena bhagavāṃścatasṛbhiḥ parṣadbhiḥ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito 'rcito 'pacāyito mahānirdeśaṃ nāma dharmaparyāyaṃ sūtrāntaṃ mahāvaipulyaṃ bodhisattvāvavādaṃ sarvabuddhaparigrahaṃ bhāṣitvā tasminneva mahādharmāsane paryaṅkamābhujya anantanirdeśapratiṣṭhānaṃ nāma samādhiṃ samāpanno 'bhūdaniñjamānena kāyena sthito 'niñjaprāptena ca cittena | samanantarasamāpannasya khalu punarbhagavato māndāravamahāmāndāravāṇāṃ mañjūṣakamahāmañjūṣakāṇāṃ divyānāṃ puṣpāṇāṃ mahatpuṣpavarṣamabhiprāvarṣat, bhagavantaṃ tāśca catasraḥ parṣado 'bhyavākiran | (Vaidya 3) sarvāvacca buddhakṣetraṃ ṣaḍvikāraṃ prakampitamabhūccalitaṃ saṃpracalitaṃ vedhitaṃ saṃpravedhitaṃ kṣubhitaṃ saṃprakṣubhitam | tena khalu punaḥ samayena tasyāṃ parṣadi bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyāḥ saṃnipatitā abhūvan saṃniṣaṇṇāḥ, rājānaśca maṇḍalino balacakravartinaścaturdvīpakacakravartinaśca | te sarve saparivārā bhagavantaṃ vyavalokayanti sma āścaryaprāptā adbhutaprāptā audbilyaprāptāḥ ||
atha khalu tasyāṃ velāyāṃ bhagavato bhrūvivarāntarādūrṇākośādekā raśmirniścaritā | sā pūrvasyāṃ diśi aṣṭādaśabuddhakṣetrasahasrāṇi prasṛtā | tāni ca sarvāṇi buddhakṣetrāṇi tasyā raśmeḥ prabhayā suparisphuṭāni saṃdṛśyante sma yāvadavīcirmahānirayo yāvacca bhavāgram | ye ca teṣu buddhakṣetreṣu ṣaṭsu gatiṣu sattvāḥ saṃvidyante sma, te sarve 'śeṣeṇa saṃdṛśyante sma | ye ca teṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanti dhriyante yāpayanti ca, te 'pi sarve saṃdṛśyante sma | yaṃ ca te buddhā bhagavanto dharmaṃ deśayanti, sa ca sarvo nikhilena śrūyate sma | ye ca teṣu buddhakṣetreṣu bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikā yogino yogācārāḥ prāptaphalāścāprāptaphalāśca, te 'pi sarve saṃdṛśyante sma | ye ca teṣu buddhakṣetreṣu bodhisattvā mahāsattvā anekavividhaśravaṇārambaṇādhimuktihetukāraṇairupāyakauśalyairbodhisattvacaryāṃ caranti, te 'pi sarve saṃdṛśyante sma | ye ca teṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavantaḥ parinirvṛtāḥ, te 'pi sarve saṃdṛśyante sma | ye ca teṣu buddhakṣetreṣu parinirvṛtānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ dhātustūpā ratnamayāḥ te 'pi sarve saṃdṛśyante sma ||
atha khalu maitreyasya bodhisattvasya mahāsattvasyaitadabhūt - mahānimittaṃ prātihāryaṃ batedaṃ tathāgatena kṛtam | ko nvatra heturbhaviṣyati kiṃ kāraṇaṃ yadbhagavatā idamevaṃrūpaṃ mahānimittaṃ prātihāryaṃ kṛtam? bhagavāṃśca samādhiṃ samāpannaḥ | imāni caivaṃrūpāṇi mahāścaryādbhutācintyāni maharddhiprātihāryāṇi saṃdṛśyante sma | kiṃ nu khalvahametamarthaṃ paripraṣṭavyaṃ paripṛccheyam? ko nvatra samarthaḥ syādetamarthaṃ visarjayitum? tasyaitadabhūt - ayaṃ mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ pūrvajinakṛtādhikāro 'varopitakuśalamūlo bahubuddhaparyupāsitaḥ | dṛṣṭapūrvāṇi ca anena mañjuśriyā kumārabhūtena pūrvakāṇāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmevaṃrūpāṇi nimittāni bhaviṣyanti, anubhūtapūrvāṇi ca mahādharmasāṃkathyāni | yannvahaṃ mañjuśriyaṃ kumārabhūtametamarthaṃ paripṛccheyam ||
tāsāṃ catasṛṇāṃ parṣadāṃ bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikānāṃ bahūnāṃ ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyāṇāmimamevaṃrūpaṃ bhagavato mahānimittaṃ prātihāryāvabhāsaṃ dṛṣṭvā āścaryaprāptānāmadbhutaprāptānāṃ kautūhalaprāptānāmetadabhavat - kiṃ nu khalu vayamimamevaṃrūpaṃ bhagavato maharddhiprātihāryāvabhāsaṃ kṛtaṃ paripṛcchema?
atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattvastasminneva kṣaṇalavamuhūrte tāsāṃ catasṛṇāṃ parṣadāṃ cetasaiva cetaḥparivitarkamājñāya ātmanā ca dharmasaṃśayaprāptastasyāṃ velāyāṃ mañjuśriyaṃ (Vaidya 4) kumārabhūtametadavocat - ko nvatra mañjuśrīrhetuḥ kaḥ pratyayo yadayamevaṃrūpa āścaryādbhuto bhagavatā ṛddhayavabhāsaḥ kṛtaḥ, imāni cāṣṭādaśabuddhakṣetrasahasrāṇi vicitrāṇi darśanīyāni paramadarśanīyāni tathāgatapūrvaṃgamāni tathāgatapariṇāyakāni saṃdṛśyante?
atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattvo mañjuśriyaṃ kumārabhūtamābhirgāthābhiradhyabhāṣata -
kiṃ kāraṇaṃ mañjuśirī iyaṃ hi raśmiḥ pramuktā naranāyakena  /
prabhāsayantī bhramukāntarātu ūrṇāya kośādiyamekaraśmiḥ  // Saddhp_1.1 //
māndāravāṇāṃ ca mahanta varṣaṃ puṣpāṇi muñcanti surāḥ suhṛṣṭāḥ  /
mañjūṣakāṃścandanacūrṇamiśrān divyān sugandhāṃśca manoramāṃśca  // Saddhp_1.2 //
yehī mahī śobhatiyaṃ samantāt parṣāśca catvāra sulabdhaharṣāḥ  /
sarvaṃ ca kṣetraṃ imu saṃprakampitaṃ ṣaḍbhirvikārehi subhīṣmarūpam  // Saddhp_1.3 //
sā caiva raśmī purimādiśāya aṣṭādaśakṣetrasahasra pūrṇāḥ  /
avabhāsayī ekakṣaṇena sarve suvarṇavarṇā iva bhonti kṣetrāḥ  // Saddhp_1.4 //
yāvānavīcī paramaṃ bhavāgraṃ kṣetreṣu yāvanti ca teṣu sattvāḥ  /
ṣaṭsū gatīṣū tahi vidyamānā cyavanti ye cāpyupapadyi tatra  // Saddhp_1.5 //
karmāṇi citrā vividhāni teṣāṃgatīṣu dṛśyanti sukhā dukhā ca  /
hīnā praṇītā tatha madhyamā ca iha sthito addaśi sarvametat  // Saddhp_1.6 //
buddhāṃśca paśyāmi narendrasiṃhān prakāśayanto vivaranti dharmam  /
(Vaidya 5)
praśāsamānān bahusattvakoṭīḥ udāharanto madhurasvarāṃ giram  // Saddhp_1.7 //
gambhīranirghoṣamudāramadbhutaṃ muñcanti kṣetreṣu svakasvakeṣu  /
dṛṣṭāntahetūnayutāna koṭibhiḥ prakāśayanto imu buddhadharmam  // Saddhp_1.8 //
duḥkhena saṃpīḍita ye ca sattvā jātījarākhinnamanā ajānakāḥ  /
teṣāṃ prakāśenti praśāntanirvṛtiṃ duḥkhasya anto ayu bhikṣave ti  // Saddhp_1.9 //
udārasthāmādhigatāśca ye narāḥ puṇyairupetāstatha buddhadarśanaiḥ  /
pratyekayānaṃ ca vadanti teṣāṃ saṃvarṇayanto ima dharmanetrīm  // Saddhp_1.10 //
ye cāpi anye sugatasya putrā anuttaraṃ jñāna gaveṣamāṇāḥ  /
vividhāṃ kriyāṃ kurviṣu sarvakālaṃ teṣāṃ pi bodhāya vadanti varṇam  // Saddhp_1.11 //
śṛṇomi paśyāmi ca mañjughoṣa iha sthito īdṛśakāni tatra  /
anyā viśeṣāṇa sahasrakoṭyaḥ pradeśamātraṃ tatu varṇayiṣye  // Saddhp_1.12 //
paśyāmi kṣetreṣu bahūṣu cāpi ye bodhisattvā yatha gaṅgavālikāḥ  /
koṭīsahasrāṇi analpakāni vividhena vīryeṇa janenti bodhim  // Saddhp_1.13 //
dadanti dānāni tathaiva kecid dhanaṃ hiraṇyaṃ rajataṃ suvarṇam  /
muktāmaṇiṃ śaṅkhaśilāpravālaṃ dāsāṃśca dāsī rathaaśvaeḍakān  // Saddhp_1.14 //
(Vaidya 6)
śibikāstathā ratnavibhūṣitāśca dadanti dānāni prahṛṣṭamānasāḥ  /
pariṇāmayanto iha agrabodhau vayaṃ hi yānasya bhavema lābhinaḥ  // Saddhp_1.15 //
traidhātuke śreṣṭhaviśiṣṭayānaṃ yadbuddhayānaṃ sugatehi varṇitam  /
ahaṃ pi tasyo bhavi kṣipra lābhī dadanti dānāni imīdṛśāni  // Saddhp_1.16 //
caturhayairyuktarathāṃśca kecit savedikān puṣpadhvajairalaṃkṛtān  /
savaijayantān ratanāmayāni dadanti dānāni tathaiva kecit  // Saddhp_1.17 //
dadanti putrāṃśca tathaiva putrīḥ priyāṇi māṃsāni dadanti kecit  /
hastāṃśca pādāṃśca dadanti yācitāḥ paryeṣamāṇā imamagrabodhim  // Saddhp_1.18 //
śirāṃsi kecinnayanāni kecid dadanti kecitpravarātmabhāvān  /
datvā ca dānāni prasannacittāḥ prārthenti jñānaṃ hi tathāgatānām  // Saddhp_1.19 //
paśyāmyahaṃ mañjuśirī kahiṃcit sphītāni rājyāni vivarjayitvā  /
antaḥpurān dvīpa tathaiva sarvān amātyajñātīṃśca vihāya sarvān  // Saddhp_1.20 //
upasaṃkramī lokavināyakeṣu pṛcchanti dharmaṃ pravaraṃ śivāya  /
kāṣāyavastrāṇi ca prāvaranti keśāṃśca śmaśrūṇyavatārayanti  // Saddhp_1.21 //
kāṃścicca paśyāmyahu bodhisattvān bhikṣū samānāḥ pavane vasanti  /
(Vaidya 7)
śūnyānyaraṇyāni niṣevamāṇān uddeśasvādhyāyaratāṃśca kāṃścit  // Saddhp_1.22 //
kāṃścicca paśyāmyahu bodhisattvān girikandareṣu praviśanti dhīrāḥ  /
vibhāvayanto imu buddhajñānaṃ paricintayanto hyupalakṣayanti  // Saddhp_1.23 //
utsṛjya kāmāṃśca aśeṣato 'nye paribhāvitātmāna viśuddhagocarāḥ  /
abhijña pañceha ca sparśayitvā vasantyaraṇye sugatasya putrāḥ  // Saddhp_1.24 //
pādaiḥ samaiḥ sthitviha keci dhīrāḥ kṛtāñjalī saṃmukhi nāyakānām  /
abhistavantīha harṣaṃ janitvā gāthāsahasrehi jinendrarājam  // Saddhp_1.25 //
smṛtimanta dāntāśca viśāradāśca sūkṣmāṃ cariṃ keci prajānamānāḥ  /
pṛcchanti dharmaṃ dvipadottamānāṃ śrutvā ca te dharmadharā bhavanti  // Saddhp_1.26 //
paribhāvitātmāna jinendraputrān kāṃścicca paśyāmyahu tatra tatra  /
dharmaṃ vadanto bahuprāṇakoṭināṃ dṛṣṭāntahetūnayutairanekaiḥ  // Saddhp_1.27 //
prāmodyajātāḥ pravadanti dharmaṃ samādapento bahubodhisattvān  /
nihatya māraṃ sabalaṃ savāhanaṃ parāhanantī imu dharmadundubhim  // Saddhp_1.28 //
paśyāmi kāṃścit sugatasya śāsane saṃpūjitānnaramaruyakṣarākṣasaiḥ  /
avismayantān sugatasya putrān anunnatān śāntapraśāntacārīn  // Saddhp_1.29 //
(Vaidya 8)
vanaṣaṇḍa niśrāya tathānyarūpā avabhāsu kāyātu pramuñcamānāḥ  /
abhyuddharanto narakeṣu sattvāṃstāṃścaiva bodhāya samādapenti  // Saddhp_1.30 //
vīrye sthitāḥ keci jinasya putrā middhaṃ jahitvā ca aśeṣato 'nye  /
caṃkramyayuktāḥ pavane vasanti vīryeṇa te prasthita agrabodhim  // Saddhp_1.31 //
ye cātra rakṣanti sadā viśuddhaṃ śīlaṃ akhaṇḍaṃ maṇiratnasādṛśam  /
paripūrṇacārī ca bhavanti tatra śīlena te prasthita agrabodhim  // Saddhp_1.32 //
kṣāntībalā keci jinasya putrā adhimānaprāptāna kṣamanti bhikṣuṇām  /
ākrośa paribhāṣa tathaiva tarjanāṃ kṣāntyā hi te prasthita agrabodhim  // Saddhp_1.33 //
kāṃścicca paśyāmyahu bodhisattvān krīḍāratiṃ sarva vivarjayitvā  /
bālān sahāyān parivarjayitvā āryeṣu saṃsargaratān samāhitān  // Saddhp_1.34 //
vikṣepacittaṃ ca vivarjayantān ekāgracittān vanakandareṣu  /
dhyāyanta varṣāṇa sahasrakoṭyo dhyānena te prasthita agrabodhim  // Saddhp_1.35 //
dadanti dānāni tathaiva kecit saśiṣyasaṃgheṣu jineṣu saṃmukham  /
khādyaṃ ca bhojyaṃ ca tathānnapānnaṃ gilānabhaiṣajya bahū analpakam  // Saddhp_1.36 //
vastrāṇa koṭīśata te dadanti sahasrakoṭīśatamūlya kecit  /
(Vaidya 9)
anarghamūlyāṃśca dadanti vastrān saśiṣyasaṃghāna jināna saṃmukham  // Saddhp_1.37 //
vihāra koṭīśata kārayitvā ratnāmayāṃśco tatha candanāmayān  /
prabhūtaśayyāsanamaṇḍitāṃśca niryātayanto sugatāna saṃmukham  // Saddhp_1.38 //
ārāma caukṣāṃśca manoramāṃśca phalairupetān kusumaiśca citraiḥ  /
divāvihārārtha dadanti kecit saśrāvakāṇāṃ puruṣarṣabhāṇām  // Saddhp_1.39 //
dadanti dānānimamevarūpā vividhāni citrāṇi ca harṣajātāḥ  /
datvā ca bodhāya janenti vīryaṃ dānena te prasthita agrabodhim  // Saddhp_1.40 //
dharmaṃ ca kecit pravadanti śāntaṃ dṛṣṭāntahetūnayutairanekaiḥ  /
deśenti te prāṇasahasrakoṭināṃ jñānena te prasthita agrabodhim  // Saddhp_1.41 //
nirīhakā dharma prajānamānā dvayaṃ pravṛttāḥ khagatulyasādṛśāḥ  /
anopaliptāḥ sugatasya putrāḥ prajñāya te prasthita agrabodhim  // Saddhp_1.42 //
bhūyaśca paśyāmyahu mañjughoṣa parinirvṛtānāṃ sugatāna śāsane  /
utpanna dhīrā bahubodhisattvāḥ kurvanti satkāru jināna dhātuṣu  // Saddhp_1.43 //
stūpāna paśyāmi sahasrakoṭyo analpakā yathariva gaṅgavālikāḥ  /
yebhiḥ sadā maṇḍita kṣetrakoṭiyo ye kāritā tehi jinātmajehi  // Saddhp_1.44 //
(Vaidya 10)
ratnāna saptāna viśiṣṭa ucchritāḥ sahasra pañco paripūrṇa yojanā  /
dve co sahasre pariṇāhavantaśchatradhvajāsteṣu sahasrakoṭayaḥ  // Saddhp_1.45 //
savaijayantāḥ sada śobhamānā ghaṇṭāsamūhai raṇamāna nityam  /
puṣpaiśca gandhaiśca tathaiva vādyaiḥ saṃpūjitā naramaruyakṣarākṣasaiḥ  // Saddhp_1.46 //
kārāpayantī sugatasya putrā jināna dhātuṣviha pūjamīdṛśīm  /
yebhirdiśāyo daśa śobhitā yaḥ supuṣpitairvā yatha pārijātaiḥ  // Saddhp_1.47 //
ahaṃ cimāśco bahuprāṇakoṭya iha sthitāḥ paśyiṣu sarvametat  /
prapuṣpitaṃ lokamimaṃ sadevakaṃ jinena muktā iyamekaraśmiḥ  // Saddhp_1.48 //
aho prabhāvaḥ puruṣarṣabhasya aho 'sya jñānaṃ vipulaṃ anāsravam  /
yasyaikaraśmiḥ prasṛtādya loke darśeti kṣetrāṇa bahū sahasrān  // Saddhp_1.49 //
āścaryaprāptāḥ sma nimitta dṛṣṭvā imamīdṛśaṃ cādbhutamaprameyam  /
vadasva mañjusvara etamarthaṃ kautūhalaṃ hyapanaya buddhaputra  // Saddhp_1.50 //
catvārimā parṣa udagracittāstvāṃ cābhivīkṣantiha māṃ ca vīra  /
janehi harṣaṃ vyapanehi kāṅkṣāṃ tvaṃ vyākarohī sugatasya putra  // Saddhp_1.51 //
kimarthameṣaḥ sugatena adya prabhāsa etādṛśako vimuktaḥ  /
(Vaidya 11)
aho prabhāvaḥ puruṣarṣabhasya aho 'sya jñānaṃ vipulaṃ viśuddham  // Saddhp_1.52 //
yasyaikaraśmī prasṛtādya loke darśeti kṣetrāṇa bahūn sahasrān  /
etādṛśo artha ayaṃ bhaviṣyati yenaiṣa raśmī vipulā pramuktā  // Saddhp_1.53 //
ye agradharmā sugatena spṛṣṭāstada bodhimaṇḍe puruṣottamena  /
kiṃ teha nirdekṣyati lokanātho atha vyākariṣyatyayu bodhisattvān  // Saddhp_1.54 //
analpakaṃ kāraṇametta bheṣyati yaddarśitāḥ kṣetrasahasra neke  /
sucitracitrā ratanopaśobhitā buddhāśca dṛśyanti anantacakṣuṣaḥ  // Saddhp_1.55 //
pṛccheti maitreyu jinasya putra spṛhenti te naramaruyakṣarākṣasāḥ  /
catvārimā parṣa udīkṣamāṇā mañjusvaraḥ kiṃ nviha vyākariṣyati  // Saddhp_1.56 //
atha khalu mañjuśrīḥ kumārabhūto maitreyaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ taṃ ca sarvāvantaṃ bodhisattvagaṇamāmantrayate sma - mahādharmaśravaṇasāṃkathyamidaṃ kulaputrāstathāgatasya kartumabhiprāyaḥ, mahādharmavṛṣṭhayabhipravarṣaṇaṃ ca mahādharmadundubhisaṃpravādanaṃ ca mahādharmadhvajasamucchrayaṇaṃ ca mahādharmolkāsaṃprajvālanaṃ ca mahādharmaśaṅkhābhiprapūraṇaṃ ca mahādharmabherīparāhaṇanaṃ ca mahādharmanirdeśaṃ ca adya kulaputrāstathāgatasya kartumabhiprāyaḥ | yathā mama kulaputrāḥ pratibhāti, yathā ca mayā pūrvakāṇāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmidamevaṃrūpaṃ pūrvanimittaṃ dṛṣṭamabhūt, teṣāmapi pūrvakāṇāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmevaṃ raśmipramocanāvabhāso 'bhut | tenaivaṃ prajānāmi - mahādharmaśravaṇasāṃkathyaṃ tathāgataḥ kartukāmo mahādharmaśravaṇaṃ śrāvayitukāmaḥ, yathedamevaṃrūpaṃ pūrvanimittaṃ prāduṣkṛtavān | tatkasya hetoḥ? sarvalokavipratyanīyakadharmaparyāyaṃ śrāvayitukāmastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ, yathedamevaṃrūpaṃ mahāprātihāryaṃ raśmipramocanāvabhāsaṃ ca pūrvanimittamupadarśayati ||
anusmarāmyahaṃ kulaputrā atīte 'dhvani asaṃkhyeyaiḥ kalpairasaṃkhyeyatarairvipulairaprameyairacintyairaparimitairapramāṇaistataḥpareṇa parataraṃ yadāsīt - tena kālena tena samayena candrasūryapradīpo nāma (Vaidya 12) tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān | sa dharmaṃ deśayati sma ādau kalyāṇaṃ madhye kalyāṇaṃ paryavasāne kalyāṇam |
svarthaṃ suvyañjanaṃ kevalaṃ paripūrṇaṃ pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ saṃprakāśayati sma | yaduta śrāvakāṇāṃ caturāryasatyasaṃprayuktaṃ pratītyasamutpādapravṛttaṃ dharmaṃ deśayati sma jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsānāṃ samatikramāya nirvāṇaparyavasānam | bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ ca ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimārabhya sarvajñajñānaparyavasānaṃ dharmaṃ deśayati sma ||
tasya khalu punaḥ kulaputrāḥ candrasūryapradīpasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pareṇa parataraṃ candrasūryapradīpa eva nāmnā tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi | iti hi ajita etena paraṃparodāhāreṇa candrasūryapradīpanāmakānāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmekanāmadheyānāmakekulagotrāṇāṃ yadidaṃ bharadvājasagotrāṇāṃ viṃśatitathāgatasahasrāṇyabhūvan | tatra ajita teṣāṃ viṃśatitathāgatasahasrāṇāṃ pūrvakaṃ tathāgatamupādāya yāvat paścimakastathāgataḥ, so 'pi candrasūryapradīpanāmadheya eva tathāgato 'bhūdarhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān | so 'pi dharmaṃ deśitavān ādau kalyāṇaṃ madhye kalyāṇaṃ paryavasāne kalyāṇam | svarthaṃ suvyañjanaṃ kevalaṃ paripūrṇaṃ pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ saṃprakāśitavān | yaduta śrāvakāṇāṃ caturāryasatyasaṃyuktaṃ pratītyasamutpādapravṛttaṃ dharmaṃ deśitavān jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsānāṃ samatikramāya nirvāṇaparyavasānam | bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ ca ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimārabhya sarvajñajñānaparyavasānaṃ dharma deśitavān ||
tasya khalu punarajita bhagavataścandrasūryapradīpasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pūrvaṃ kumārabhūtasyānabhiniṣkrāntagṛhāvāsasya aṣṭau putrā abhūvan | tadyathā - matiśca nāma rājakumāro 'bhūt | sumatiśca nāma rājakumāro 'bhūt |
anantamatiśca nāma, ratnamatiśca nāma, viśeṣamatiśca nāma, vimatisamuddhāṭī ca nāma, ghoṣamatiśca nāma, dharmamatiśca nāma rājakumāro 'bhūt | teṣāṃ khalu punarajita aṣṭānāṃ rājakumārāṇāṃ tasya bhagavataścandrasūryapradīpasya tathāgatasyaputrāṇāṃ vipularddhirabhūt | ekaikasya catvāro mahādvīpāḥ paribhogo 'bhūt | teṣveva ca rājyaṃ kārayāmāsuḥ | te taṃ bhagavantamabhiniṣkrāntagṛhāvāsaṃ viditvā anuttarāṃ ca samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaṃ śrutvā sarvarājyaparibhogānutsṛjya taṃ bhagavantamanu pravrajitāḥ | sarve ca anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃprasthitā dharmabhāṇakāścābhuvan | sadā ca brahmacāriṇo bahubuddhaśatasahasrāvaropitakuśalamūlāśca te rājakumārā abhuvan ||
tena khalu punarajita samayena sa bhagavāṃścandrasūryapradīpastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho mahānirdeśaṃ nāma dharmaparyāyaṃ sūtrāntaṃ mahāvaipulyaṃ bodhisattvāvavādaṃ sarvabuddhaparigrahaṃ bhāṣitvā (Vaidya 13) tasminneva kṣaṇalavamuhūrte tasminneva parṣatsaṃnipāte tasminneva mahādharmāsane paryaṅkamābhujya anantanirdeśapratiṣṭhānaṃ nāma samādhiṃ samāpanno 'bhūdaniñjamānena kāyena sthitena aniñjamānena cittena | samanantarasamāpannasya khalu punastasya bhagavato māndāravamahāmāndāravāṇāṃ mañjūṣakamahāmañjūṣakāṇāṃ ca divyānāṃ puṣpāṇāṃ mahatpuṣpavarṣamabhiprāvarṣat | taṃ bhagavantaṃ saparṣadamabhyavākirat, sarvāvacca tad buddhakṣetraṃ ṣaḍvikāraṃ prakampitamabhūt calitaṃ saṃpracalitaṃ vedhitaṃ saṃpravedhitaṃ kṣubhitaṃ saṃprakṣubhitam | tena khalu punarajita samayena tena kālena ye tasyāṃ parṣadi bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyāḥ saṃnipatitā abhūvan saṃniṣaṇṇāḥ, rājānaśca maṇḍalino balacakravartinaścaturdvīpakacakravartinaśca, te sarve saparivārāstaṃ bhagavantaṃ vyavalokayanti sma āścaryaprāptā adbhutaprāptā audbilyaprāptāḥ | atha khalu tasyāṃ velāyāṃ tasya bhagavataścandrasūryapradīpasya tathāgatasya bhrūvivarāntarādūrṇākośādekā raśmirniścaritā | sā pūrvasyāṃ diśi aṣṭādaśabuddhakṣetrasahasrāṇi prasṛtā | tāni ca buddhakṣetrāṇi sarvāṇi tasyā raśmeḥ prabhayā suparisphuṭāni saṃdṛśyante sma, tadyathāpi nāma ajita etarhyetāni buddhakṣetrāṇi saṃdṛśyante ||
tena khalu punarajita samayena tasya bhagavato viṃśatibodhisattvakoṭyaḥ samanubaddhā abhuvan | ye tasyāṃ parṣadi dharmaśravaṇikāḥ, te āścaryaprāptā abhūvan adbhutaprāptā audbilyaprāptāḥ kautūhalasamutpannā etena mahāraśmyavabhāsenāvabhāsitaṃ lokaṃ dṛṣṭvā ||
tena khalu punarajita samayena tasya bhagavataḥ śāsane varaprabho nāma bodhisattvo 'bhūt | tasyāṣṭau śatānyantevāsināmabhūvan | sa ca bhagavāṃstataḥ samādhervyutthāya taṃ varaprabhaṃ bodhisattvamārabhya saddharmapuṇḍarīkaṃ nāma dharmaparyāyaṃ saṃprakāśayāmāsa | yāvat paripūrṇān ṣaṣṭyantarakalpān bhāṣitavān ekāsane niṣaṇṇo 'saṃpravedhamānena kāyena aniñjamānena cittena | sā ca sarvāvatī parṣadekāsane niṣaṇṇā tān ṣaṣṭyantarakalpāṃstasya bhagavato 'ntikāddharmaṃ śṛṇoti sma | na ca tasyāṃ parṣadi ekasattvasyāpi kāyaklamatho 'bhūt, na ca cittaklamathaḥ ||
atha sa bhagavāṃścandrasūryapradīpastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ ṣaṣṭayantarakalpānāmatyayāt taṃ saddharmapuṇḍarīkaṃ dharmaparyāyaṃ sūtrāntaṃ mahāvaipulyaṃ bodhisattvāvavādaṃ sarvabuddhaparigrahaṃ nirdiśya tasminneva kṣaṇalavamuhūrte parinirvāṇamārocitavān sadevakasya lokasya samārakasya sabrahmakasya saśramaṇabrāhmaṇikāyāḥ prajāyāḥ sadevamānuṣāsurāyāḥ purastāt - adya bhikṣavo 'syāmeva rātryāṃ madhyame yāme tathāgato 'nupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvāsyatīti ||
atha khalvajita sa bhagavāṃścandrasūryapradīpastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ śrīgarbhaṃ nāma bodhisattvaṃ mahāsattvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau vyākṛtya tāṃ sarvāvatīṃ parṣadamāmantrayate sma - ayaṃ bhikṣavaḥ śrīgarbho bodhisattvo mamānantaramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate | vimalanetro nāma tathogato 'rhan samyaksaṃbuddho bhaviṣyati ||
(Vaidya 14)
atha khalvajita sa bhagavāṃścandrasūryapradīpastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastasyāmeva rātryāṃ madhyame yāme 'nupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvṛtaḥ | taṃ ca saddharmapuṇḍarīkaṃ dharmaparyāyaṃ sa varaprabho bodhisattvo mahāsattvo dhāritavān | aśītiṃ cāntarakalpāṃstasya bhagavataḥ parinirvṛtasya śāsanaṃ sa varaprabho bodhisattvo mahāsattvo dhāritavān saṃprakāśitavān | tatra ajita ye tasya bhagavato 'ṣṭau putrā abhūvan, matipramukhāḥ, te tasyaiva varaprabhasya bodhisattvasyāntevāsino 'bhūvan | te tenaiva paripācitā abhūvannanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | taiśca tataḥ paścādbahūni buddhakoṭīnayutaśatasahasrāṇi dṛṣṭāni satkṛtāni ca | sarve ca te 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhāḥ | paścimakaśca teṣāṃ dīpaṃkaro 'bhūttathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ ||
teṣāṃ ca aṣṭānāmantevāsiśatānāmeko bodhisattvo 'dhimātraṃ lābhaguruko 'bhūt satkāraguruko jñātaguruko yaśaskāmaḥ | tasyoddiṣṭoddiṣṭāni padavyañjanānyantardhīyante na saṃtiṣṭhante sma | tasya yaśaskāma ityeva saṃjñābhūt | tenāpi tena kuśalamūlena bahūni buddhakoṭīnayutaśatasahasrāṇyārāgitānyabhūvan | ārāgayitvā ca satkṛtāni gurukṛtāni mānitāni pūjitānyarcitānyapacāyitāni | syātkhalu punaste ajita kāṅkṣā vā vimatirvā vicikitsā vā - anyaḥ sa tena kālena tena samayena varaprabho nāma bodhisattvo mahāsattvo 'bhūddharmabhāṇakaḥ | na khalu punarevaṃ draṣṭavyam | tatkasya hetoḥ? ahaṃ sa tena kālena tena samayena varaprabho nāma bodhisattvo mahāsattvo 'bhūddharmabhāṇakaḥ | yaścāsau yaśaskāmo nāma bodhisattvo 'bhūt kausīdyaprāptaḥ, tvameva ajita sa tena kālena tena samayena yaśaskāmo nāma bodhisattvo 'bhūt kausīdyaprāptaḥ | iti hi ajita ahamanena paryāyeṇedaṃ bhagavataḥ pūrvanimittaṃ dṛṣṭvā evaṃrūpāṃ raśmimutsṛṣṭāmevaṃ parimīmāṃse, yathā bhagavānapi taṃ saddharmapuṇḍarīkaṃ dharmaparyāyaṃ sūtrāntaṃ mahāvaipulyaṃ bodhisattvāvavādaṃ sarvabuddhaparigrahaṃ bhāṣitukāmaḥ ||
atha khalu mañjuśrīḥ kumārabhūta etamevārthaṃ bhūyasyā mātrayā pradarśayamānastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
atītamadhvānamanusmarāmi acintiye aparimitasmi kalpe  /
yadā jino āsi prajāna uttamaścandrasya sūryasya pradīpa nāma  // Saddhp_1.57 //
saddharma deśeti prajāna nāyako vineti sattvāna anantakoṭyaḥ  /
samādapetī bahubodhisattvānacintiyānuttami buddhajñāne  // Saddhp_1.58 //
(Vaidya 15)
ye cāṣṭa putrāstada tasya āsan kumārabhūtasya vināyakasya  /
dṛṣṭvā ca taṃ pravrajitaṃ mahāmuniṃ jahitva kāmāṃllaghu sarvi prāvrajan  // Saddhp_1.59 //
dharmaṃ ca so bhāṣati lokanātho anantanirdeśavaraṃ ti sūtram  /
nāmeva vaipulyamidaṃ pravucyati prakāśayī prāṇisahasrakoṭinām  // Saddhp_1.60 //
samanantaraṃ bhāṣiya so vināyakaḥ paryaṅka bandhitva kṣaṇasmi tasmin  /
anantanirdeśavaraṃ samādhiṃ dharmāsanastho muniśreṣṭha dhyāyī  // Saddhp_1.61 //
divyaṃ ca māndāravavarṣamāsīdaghaṭṭitā dundubhayaśca neduḥ  /
devāśca yakṣāśca sthitāntarīkṣe kurvanti pūjāṃ dvipadottamasya  // Saddhp_1.62 //
sarvaṃ ca kṣetraṃ pracacāla tatkṣaṇam āścaryamatyadbhutamāsi tatra  /
raśmiṃ ca ekāṃ pramumoca nāyako bhruvāntarāttāmatidarśanīyām  // Saddhp_1.63 //
pūrvāṃ ca gatvā diśa sā hi raśmiraṣṭādaśakṣetrasahasra pūrṇā  /
prabhāsayaṃ bhrājati sarvalokaṃ darśeti sattvāna cyutopapādam  // Saddhp_1.64 //
ratnāmayā kṣetra tathātra kecidvaiḍūryanirbhāsa tathaiva kecit  /
dṛśyanti citrā atidarśanīyā raśmiprabhāsena vināyakasya  // Saddhp_1.65 //
devā manuṣyāstatha nāga yakṣā gandharva tatrāpsarakinnarāśca  /
(Vaidya 16)
ye cābhiyuktāḥ sugatasya pūjayā dṛśyanti pūjenti ca lokadhātuṣu  // Saddhp_1.66 //
buddhāśca dṛśyanti svayaṃ svayaṃbhuvaḥ suvarṇayūpā iva darśanīyāḥ  /
vaiḍūryamadhye ca suvarṇabimbaṃ parṣāya madhye pravadanti dharmam  // Saddhp_1.67 //
tahi śrāvakāṇāṃ gaṇanā na vidyate te cāpramāṇāḥ sugatasya śrāvakāḥ  /
ekaikakṣetrasmi vināyakānāṃ raśmiprabhā darśayate hi sarvān  // Saddhp_1.68 //
vīryairupetāśca akhaṇḍaśīlā acchidraśīlā maṇiratnasādṛśāḥ  /
dṛśyanti putrā naranāyakānāṃ viharanti ye parvatakandareṣu  // Saddhp_1.69 //
sarvasvadānāni parityajantaḥ kṣāntībalā dhyānaratāśca dhīrāḥ  /
bahubodhisattvā yatha gaṅgavālikāḥ sarve 'pi dṛśyanti tayā hi raśmyā  // Saddhp_1.70 //
aniñjamānāśca avedhamānāḥ kṣāntau sthitā dhyānaratāḥ samāhitāḥ  /
dṛśyanti putrāḥ sugatasya aurasā dhyānena te prasthita agrabodhim  // Saddhp_1.71 //
bhūtaṃ padaṃ śāntamanāsravaṃ ca prajānamānāśca prakāśayanti  /
deśenti dharmaṃ bahulokadhātuṣu sugatānubhāvādiyamīdṛśī kriyā  // Saddhp_1.72 //
dṛṣṭvā ca tā parṣa catasra tāyinaścandrārkadīpasya imaṃ prabhāvam  /
harṣasthitāḥ sarvi bhavitva tatkṣaṇamanyonya pṛcchanti kathaṃ nu etat  // Saddhp_1.73 //
(Vaidya 17)
acirācca so naramaruyakṣapūjitaḥ samādhito vyutthita lokanāyakaḥ  /
varaprabhaṃ putra tadādhyabhāṣata yo bodhisattvo vidu dharmabhāṇakaḥ  // Saddhp_1.74 //
lokasya cakṣuśca gatiśca tvaṃ vidurvaiśvāsiko dharmadharaśca mahyam  /
tvaṃ hyatra sākṣī mama dharmakośe yathāhu bhāṣiṣyi hitāya prāṇinām  // Saddhp_1.75 //
saṃsthāpayitvā bahubodhisattvān harṣitva saṃvarṇiya saṃstavitvā  /
prabhāṣate tajjina agradharmān paripūrṇa so antarakalpa ṣaṣṭim  // Saddhp_1.76 //
yaṃ caiva so bhāṣati lokanātho ekāsanasthaḥ pravarāgradharmam  /
taṃ sarvamādhārayi so jinātmajo varaprabho yo abhu dharmabhāṇakaḥ  // Saddhp_1.77 //
so co jino bhāṣiya agradharmaṃ praharṣayitvā janatāmanekām  /
tasmiṃśca divase vadate sa nāyakaḥ purato hi lokasya sadevakasya  // Saddhp_1.78 //
prakāśitā me iya dharmanetrī ācakṣito dharmasvabhāva yādṛaśaḥ  /
nirvāṇakālo mama adya bhikṣavo rātrīya yāmasmiha madhyamasmin  // Saddhp_1.79 //
bhavathāpramattā adhimuktisārā abhiyujyathā mahya imasmi śāsane  /
sudurlabhā bhonti jinā maharṣayaḥ kalpāna koṭīnayutāna atyayāt  // Saddhp_1.80 //
saṃtāpajātā bahubuddhaputrā duḥkhena cogreṇa samarpitābhavan  /
(Vaidya 18)
śrutvāna ghoṣaṃ dvipadottamasya nirvāṇaśabdaṃ atikṣiprametat  // Saddhp_1.81 //
āśvāsayitvā ca narendrarājā tāḥ prāṇakoṭyo bahavo acintiyāḥ  /
mā bhāyathā bhikṣava nirvṛte mayi bhaviṣyatha buddha mamottareṇa  // Saddhp_1.82 //
śrīgarbha eṣo vidu bodhisattvo gatiṃ gato jñāni anāsravasmin  /
spṛśiṣyate uttamamagrabodhiṃ vimalāgranetro ti jino bhaviṣyati  // Saddhp_1.83 //
tāmeva rātriṃ tada yāmi madhyame parinirvṛto hetukṣaye va dīpaḥ  /
śarīra vaistāriku tasya cābhūt stūpāna koṭīnayutā anantakā  // Saddhp_1.84 //
bhikṣuśca tatrā tatha bhikṣuṇīyo ye prasthitā uttamamagrabodhim  /
analpakāste yatha gaṅgabālikā abhiyukta tasyo sugatasya śāsane  // Saddhp_1.85 //
yaścāpi bhikṣustada dharmabhāṇako varaprabho yena sa dharma dhāritaḥ  /
aśīti so antarakalpa pūrṇāṃ tahi śāsane bhāṣati agradharmān  // Saddhp_1.86 //
aṣṭāśataṃ tasya abhūṣi śiṣyāḥ paripācitā ye tada tena sarve  /
dṛṣṭā ca tebhirbahubuddhakoṭyaḥ satkāru teṣāṃ ca kṛto maharṣiṇām  // Saddhp_1.87 //
caryāṃ caritvā tada ānulomikīṃ buddhā abhūvan bahulokadhātuṣu
parasparaṃ te ca anantareṇa anyonya vyākarṣu tadāgrabodhaye  // Saddhp_1.88 //
(Vaidya 19)
teṣāṃ ca buddhāna paraṃpareṇa dīpaṃkaraḥ paścimako abhūṣi  /
devātidevo ṛṣisaṃghapūjito vinītavān prāṇisahasrakoṭyaḥ  // Saddhp_1.89 //
yaścāsi tasyo sugatātmajasya varaprabhasyo tada dharma bhāṣataḥ  /
śiṣyaḥ kusīdaśca sa lolupātmā lābhaṃ ca jñānaṃ ca gaveṣamāṇaḥ  // Saddhp_1.90 //
yaśorthikaścāpyatimātra āsīt kulākulaṃ ca pratipannamāsīt  /
uddeśa svādhyāyu tathāsya sarvo na tiṣṭhate bhāṣitu tasmi kāle  // Saddhp_1.91 //
nāmaṃ ca tasyo imamevamāsīd yaśakāmanāmnā diśatāsu viśrutaḥ  /
sa cāpi tenākuśalena karmaṇā kalmāṣabhūtenabhisaṃskṛtena  // Saddhp_1.92 //
ārāgayī buddhasahasrakoṭyaḥ pūjāṃ ca teṣāṃ vipulāmakārṣīt  /
cīrṇā ca caryā vara ānulomikī dṛṣṭaśca buddho ayu śākyasiṃhaḥ  // Saddhp_1.93 //
ayaṃ ca so paścimako bhaviṣyati anuttarāṃ lapsyati cāgrabodhim  /
maitreyagotro bhagavān bhaviṣyati vineṣyati prāṇasahasrakoṭyaḥ  // Saddhp_1.94 //
kausīdyaprāptastada yo babhūva parinirvṛtasya sugatasya śāsane  /
tvameva so tādṛśako babhūva ahaṃ ca āsīttada dharmabhāṇakaḥ  // Saddhp_1.95 //
imena haṃ kāraṇahetunādya dṛṣṭvā nimittaṃ idamevarūpam  /
jñānasya tasya prathitaṃ nimittaṃ prathamaṃ mayā tatra vadāmi dṛṣṭam  // Saddhp_1.96 //
(Vaidya 20)
dhruvaṃ jinendro 'pi samantacakṣuḥ śākyādhirājaḥ paramārthadarśī  /
tameva yaṃ icchati bhāṣaṇāya paryāyamagraṃ tadadyo mayā śrutaḥ  // Saddhp_1.97 //
tadeva paripūrṇa nimittamadya upāyakauśalya vināyakānām  /
saṃsthāpanaṃ kurvati śākyasiṃho bhāṣiṣyate dharmasvabhāvamudrām  // Saddhp_1.98 //
prayatā sucittā bhavathā kṛtāñjalī bhāṣiṣyate lokahitānukampī  /
varṣiṣyate dharmamanantavarṣaṃ tarpiṣyate ye sthita bodhihetoḥ  // Saddhp_1.99 //
yeṣāṃ ca saṃdehagatīha kācid ye saṃśayā yā vicikitsa kācit  /
vyapaneṣyate tā vidurātmajānāṃ ye bodhisattvā iha bodhiprasthitāḥ  // Saddhp_1.100 //
ityāryasaddharmapuṇḍarīke dhamaparyāye nidānaparivarto nāma prathamaḥ ||1||
_______________________________________________________________________________
(Vaidya 21)
Saddhp_2: upāyakauśalyaparivartaḥ |
atha khalu bhagavān smṛtimān saṃprajānaṃstataḥ samādhervyutthitaḥ | vyutthāya āyuṣmantaṃ śāriputramāmantrayate sma - gambhīraṃ śāriputra durdṛśaṃ duranubodhaṃ buddhajñānaṃ tathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhaiḥ pratibuddham, durvijñeyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ | tatkasya hetoḥ? bahubuddhakoṭīnayutaśatasahasraparyupāsitāvino hi śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bahubuddhakoṭīnayutaśatasahasracīrṇacaritāvino 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau dūrānugatāḥ kṛtavīryā āścaryādbhutadharmasamanvāgatā durvijñeyadharmasamanvāgatā durvijñeyadharmānujñātāvinaḥ ||
durvijñeyaṃ śāriputra saṃdhābhāṣyaṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānām | tatkasya hetoḥ? svapratyayān dharmān prakāśayanti vividhopāyakauśalyajñānadarśanahetukāraṇanirdeśanārambaṇaniruktiprajñaptibhistairupāyakauśalyaistasmiṃstasmiṃllagnān sattvān pramocayitum | mahopāyakauśalyajñānadarśanaparamapāramitāprāptāḥ śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ | asaṅgāpratihatajñānadarśanabalavaiśāradyāveṇikendriyabalabodhyaṅgadhyānavimokṣasamādhisamāpattyadbhutadharmasamanvāgatā vividhadharmasaṃprakāśakāḥ | mahāścaryādbhutaprāptāḥ śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ | alaṃ śāriputra etāvadeva bhāṣituṃ bhavatu - paramāścaryaprāptāḥ śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ | tathāgata eva śāriputra tathāgatasya dharmān deśayet, yān dharmāṃstathāgato jānāti | sarvadharmānapi śāriputra tathāgata eva deśayati | sarvadharmānapi tathāgata eva jānāti, ye ca te dharmāḥ, yathā ca te dharmāḥ, yādṛśāśca te dharmāḥ, yallakṣaṇāśca te dharmāḥ, yatsvabhāvāśca te dharmāḥ, ye ca yathā ca yādṛśāśca yallakṣaṇāśca yatsvabhāvāśca te dharmā iti | teṣu dharmeṣu tathāgata eva pratyakṣo 'parokṣaḥ ||
atha khalu bhagavānetamevārthaṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
aprameyā mahāvīrā loke samarumānuṣe  /
na śakyaṃ sarvaśo jñātuṃ sarvasattvairvināyakāḥ  // Saddhp_2.1 //
balā vimokṣā ye teṣāṃ vaiśāradyāśca yādṛśāḥ  /
yādṛśā buddhadharmāśca na śakyaṃ jñātu kenacit  // Saddhp_2.2 //
pūrve niṣevitā caryā buddhakoṭīna antike  /
gambhīrā caiva sūkṣmā ca durvijñeyā sudurdṛśā  // Saddhp_2.3 //
tasyāṃ cīrṇāya caryāyāṃ kalpakoṭyo acintiyā  /
phalaṃ me bodhimaṇḍasmin dṛṣṭaṃ yādṛśakaṃ hi tat  // Saddhp_2.4 //
ahaṃ ca tatprajānāmi ye cānye lokanāyakāḥ  /
yathā yad yādṛśaṃ cāpi lakṣaṇaṃ cāsya yādṛśam  // Saddhp_2.5 //
(Vaidya 22)
na taddarśayituṃ śakyaṃ vyāhāro 'sya na vidyate  /
nāpyasau tādṛśaḥ kaścit sattvo lokasmi vidyate  // Saddhp_2.6 //
yasya taṃ deśayeddharma deśitaṃ cāpi jāniyāt  /
anyatra bodhisattvebhyo adhimuktīya ye sthitāḥ  // Saddhp_2.7 //
ye cāpi te lokavidusya śrāvakāḥ kṛtādhikārāḥ sugatānuvarṇitāḥ  /
kṣīṇāsravā antimadehadhāriṇo na teṣa viṣayo 'sti jināna jñāne  // Saddhp_2.8 //
sa caiva sarvā iya lokadhātu pūrṇā bhavecchārisutopamānām  /
ekībhavitvāna vicintayeyuḥ sugatasya jñānaṃ na hi śakya jānitum  // Saddhp_2.9 //
saceha tvaṃ sādṛśakehi paṇḍitaiḥ pūrṇā bhaveyurdaśā pi ddiśāyo  /
ye cāpi mahyaṃ imi śrāvakānye teṣāṃ pi pūrṇā bhavi evameva  // Saddhp_2.10 //
ekībhavitvāna ca te 'dya sarve vicintayeyuḥ sugatasya jñānam  /
na śakta sarve sahitā pi jñātuṃ yathāprameyaṃ mama buddhajñānam  // Saddhp_2.11 //
pratyekabuddhāna anāsravāṇāṃ tīkṣṇendriyāṇāntimadehadhāriṇām  /
diśo daśaḥ sarva bhaveyuḥ pūrṇā yathā naḍānāṃ vanaveṇunāṃ vā  // Saddhp_2.12 //
eko bhavitvāna vicintayeyurmamāgradharmāṇa pradeśamātram  /
kalpāna koṭīnayutānanantānna tasya bhūtaṃ parijāni artham  // Saddhp_2.13 //
navayānasaṃprasthita bodhisattvāḥ kṛtādhikārā bahubuddhakoṭiṣu  /
(Vaidya 23)
suviniścitārthā bahudharmabhāṇakāsteṣāṃ pi pūrṇā daśimā diśo bhavet  // Saddhp_2.14 //
naḍāna veṇūna va nityakālamacchidrapūrṇo bhavi sarvalokaḥ  /
ekībhavitvāna vicintayeyuryo dharma sākṣāt sugatena dṛṣṭaḥ  // Saddhp_2.15 //
anucintayitvā bahukalpakoṭyo gaṅgā yathā vālika aprameyāḥ  /
ananyacittāḥ sukhumāya prajñayā teṣāṃ pi cāsmin viṣayo na vidyate  // Saddhp_2.16 //
avivartikā ye bhavi bodhisattvā analpakā yathariva gaṅgavālikāḥ  /
ananyacittāśca vicintayeyusteṣāṃ pi cāsmin viṣayo na vidyate  // Saddhp_2.17 //
gambhīra dharmā sukhumā pi buddhā atarkikāḥ sarvi anāsravāśca  /
ahaṃ ca jānāmiha yādṛśā hi te te vā jinā loki daśaddiśāsu  // Saddhp_2.18 //
yaṃ śāriputro sugataḥ prabhāṣate adhimuktisaṃpanna bhavāhi tatra  /
ananyathāvādi jino maharṣī cireṇa pī bhāṣati uttamārtham  // Saddhp_2.19 //
āmantrayāmī imi sarvaśrāvakān pratyekabodhāya ca ye 'bhiprasthitāḥ  /
saṃsthāpitā ye maya nirvṛtīya saṃmokṣitā duḥkhaparaṃparātaḥ  // Saddhp_2.20 //
upāyakauśalya mametadagraṃ bhāṣāmi dharmaṃ bahu yena loke  /
tahiṃ tahiṃ lagna pramocayāmi trīṇī ca yānānyupadarśayāmi  // Saddhp_2.21 //
(Vaidya 24)
atha khalu ye tatra parṣatsaṃnipāte mahāśrāvakā ājñātakauṇḍinyapramukhā arhantaḥ kṣīṇāsravā dvādaśa vaśībhūtaśatāni ye cānye śrāvakayānikā bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikā ye ca pratyekabuddhayānasaṃprasthitāḥ, teṣāṃ sarveṣāmetadabhavat - ko nu hetuḥ kiṃ kāraṇaṃ yad bhagavānadhimātramupāyakauśalyaṃ tathāgatānāṃ saṃvarṇayati? gambhīraścāyaṃ mayā dharmo 'bhisaṃbuddha iti saṃvarṇayati? durvijñeyaśca sarvaśrāvakapratyekabuddhairiti saṃvarṇayati? yathā tāvad bhagavatā ekaiva vimuktirākhyātā, vayamapi buddhadharmāṇāṃ lābhino nirvāṇaprāptāḥ | asya ca vayaṃ bhagavato bhāṣitasyārtha na jānīmaḥ ||
atha khalvāyuṣmān śāriputrastāsāṃ catasṛṇāṃ parṣadāṃ vicikitsākathaṃkathāṃ viditvā cetasaiva cetaḥparivitarkamājñāya ātmanā ca dharmasaṃśayaprāptastasyāṃ velāyāṃ bhagavantametadavocat - ko bhagavan hetuḥ, kaḥ pratyayo yad bhagavānadhimātraṃ punaḥ punastathāgatānāmupāyakauśalyajñānadarśanadharmadeśanāṃ saṃvarṇayati - gambhīraśca me dharmo 'bhisaṃbuddha iti | durvijñeyaṃ ca saṃghābhāṣyamiti punaḥ punaḥ saṃvarṇayati | na ca me bhagavato 'ntikādevaṃrūpo dharmaparyāyaḥ śrutapūrvaḥ | imāśca bhagavaṃścatasraḥ parṣado vicikitsākathaṃkathāprāptāḥ | tatsādhu bhagavānnirdiśatu yatsaṃghāya tathāgato gambhīrasya tathāgatadharmasya punaḥ punaḥ saṃvarṇanāṃ karoti ||
atha khalvāyuṣmān śāriputrastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
cirasyādya narāditya īdṛśīṃ kurute kathām  /
balā vimokṣā dhyānāśca aprameyā mi sparśitāḥ  // Saddhp_2.22 //
bodhimaṇḍaṃ ca kīrtesi pṛcchakaste na vidyate  /
saṃdhābhāṣyaṃ ca kīrtesi na ca tvāṃ kaści pṛcchati  // Saddhp_2.23 //
apṛcchito vyāharasi caryāṃ varṇesi cātmanaḥ  /
jñānādhigama kīrtesi gambhīraṃ ca prabhāṣase  // Saddhp_2.24 //
adyeme saṃśayaprāptā vaśībhūtā anāsravāḥ  /
nirvāṇaṃ prasthitā ye ca kimetad bhāṣate jinaḥ  // Saddhp_2.25 //
pratyekabodhiṃ prārthentā bhikṣuṇyo bhikṣavastathā  /
devā nāgāśca yakṣāśca gandharvāśca mahoragāḥ  // Saddhp_2.26 //
samālapanto anyonyaṃ prekṣante dvipadottamam  /
kathaṃkathī vicintentā vyākuruṣva mahāmune  // Saddhp_2.27 //
yāvantaḥ śrāvakāḥ santi sugatasyeha sarvaśaḥ  /
ahamatra pāramīprāpto nirdiṣṭaḥ paramarṣiṇā  // Saddhp_2.28 //
mamāpi saṃśayo hyatra svake sthāne narottama  /
kiṃ niṣṭhā mama nirvāṇe atha caryā mi darśitā  // Saddhp_2.29 //
(Vaidya 25)
pramuñca ghoṣaṃ varadundubhisvarā udāharasvā yatha eṣa dharmaḥ  /
ime sthitā putra jinasya aurasā vyavalokayantaśca kṛtāñjalī jinam  // Saddhp_2.30 //
devāśca nāgāśca sayakṣarākṣasāḥ koṭīsahasrā yatha gaṅgavālikāḥ  /
ye cāpi prārthenti samagrabodhiṃ sahasraśītiḥ paripūrṇa ye sthitāḥ  // Saddhp_2.31 //
rājāna ye mahipati cakravartino ye āgatāḥ kṣetrasahasrakoṭibhiḥ  /
kṛtāñjalī sarvi sagauravāḥ sthitāḥ kathaṃ nu caryāṃ paripūrayema  // Saddhp_2.32 //
evamukte bhagavānāyuṣmantaṃ śāriputrametadavocat - alaṃ śāriputra | kimanenārthena bhāṣitena? tatkasya hetoḥ? utrasiṣyati śāriputra ayaṃ sadevako loko 'sminnarthe vyākriyamāṇe | dvaitīyakamapyāyuṣmān śāriputro bhagavantamadhyeṣate sma - bhāṣatāṃ bhagavān, bhāṣatāṃ sugata etamevārtham | tatkasya hetoḥ? santi bhagavaṃstasyāṃ parṣadi bahūni prāṇiśatāni bahūni prāṇisahasrāṇi bahūni prāṇiśatasahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇi pūrvabuddhadarśāvīni prajñāvanti, yāni bhagavato bhāṣitaṃ śraddhāsyanti pratīyiṣyanti udgrahīṣyanti ||
atha khalvāyuṣmān śāriputro bhagavantamanayā gāthayādhyabhāṣata -
vispaṣṭu bhāṣasva jināna uttamā santīha parṣāya sahasra prāṇinām  /
śrāddhāḥ prasannāḥ sugate sagauravā jñāsyanti ye dharmamudāhṛtaṃ te  // Saddhp_2.33 //
atha khalu bhagavān dvaitīyakamapyāyuṣmantaṃ śāriputrametadavocat - alaṃ śāriputra anenārthena prakāśitena | utrasiṣyati śāriputra ayaṃ sadevako loko 'sminnarthe vyākriyamāṇe | abhimānaprāptāśca bhikṣavo mahāprapātaṃ prapatiṣyanti ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimāṃ gāthāmabhāṣata -
alaṃ hi dharmeṇiha bhāṣitena sūkṣmaṃ idaṃ jñānamatarkikaṃ ca  /
abhimānaprāptā bahu santi bālā nirdiṣṭadharmasmi kṣipe ajānakāḥ  // Saddhp_2.34 //
(Vaidya 26)
traitīyakamapyāyuṣmān śāriputro bhagavantamadhyeṣate sma - bhāṣatāṃ bhagavān, bhāṣatāṃ sugata etamevārtham | mādṛśānāṃ bhagavanniha parṣadi bahūni prāṇiśatāni saṃvidyante, anyāni ca bhagavan bahūni prāṇiśatāni bahūni prāṇisahasrāṇi bahūni prāṇiśatasahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇi, yāni bhagavatā pūrvabhaveṣu paripācitāni, tāni bhagavato bhāṣitaṃ śraddhāsyanti pratīyiṣyanti udgahīṣyanti | teṣāṃ tadbhabhaviṣyati dīrgharātramarthāya hitāya sukhāyeti ||
atha khalvāyuṣmān śāriputrastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
bhāṣasva dharmaṃ dvipadānamuttamā ahaṃ tvāmadhyeṣami jyeṣṭhaputraḥ  /
santīha prāṇīna sahasrakoṭayo ye śraddadhāsyanti te dharma bhāṣitam  // Saddhp_2.35 //
ye ca tvayā pūrvabhaveṣu nityaṃ paripācitāḥ sattva sudīrgharātram  /
kṛtāñjalī te pi sthitātra sarve ye śraddadhāsyanti tavaita dharmam  // Saddhp_2.36 //
asmādṛśā dvādaśime śatāśca ye cāpi te prasthita agrabodhaye  /
tān paśyamānaḥ sugataḥ prabhāṣatāṃ teṣāṃ ca harṣaṃ paramaṃ janetu  // Saddhp_2.37 //
atha khalu bhagavāṃstraitīyakamapyāyuṣmataḥ śāriputrasyādhyeṣaṇāṃ viditvā āyuṣmantaṃ śāriputrametadavocat - yadidānīṃ tvaṃ śāriputra yāvatraitīyakamapi tathāgatamadhyeṣase | evamadhyeṣamāṇaṃ tvāṃ śāriputra kiṃ vakṣyāmi ? tena hi śāriputra śṛṇu, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuru | bhāṣiṣye 'haṃ te ||
samanantarabhāṣitā ceyaṃ bhagavatā vāk, atha khalu tataḥ parṣada ābhimānikānāṃ bhikṣūṇāṃ bhikṣuṇīnāmupāsakānāmupāsikānāṃ pañcamātrāṇi sahasrāṇyutthāya āsanebhyo bhagavataḥ pādau śirasābhivanditvā tataḥ parṣado 'pakrāmanti sma, yathāpīdamabhimānākuśalamūlena aprāpte prāptasaṃjñino 'nadhigate 'dhigatasaṃjñinaḥ | te ātmānaṃ savraṇaṃ jñātvā tataḥ parṣado 'pakrāntāḥ | bhagavāṃśca tūṣṇīṃbhāvenādhivāsayati sma ||
atha khalu bhagavānāyuṣmantaṃ śāriputramāmantrayate sma - nippalāvā me śāriputra parṣat apagataphalguḥ śraddhāsāre pratiṣṭhitā | sādhu śāriputra eteṣāmābhimānikānāmato 'pakramaṇam | tena hi śāriputra bhāṣiṣye etamartham | sādhu bhagavannityāyuṣmān śāriputro bhagavataḥ pratyaśrauṣīt ||
(Vaidya 27)
bhagavānetadavocat - kadācit karhicicchāriputra tathāgata evaṃrūpāṃ dharmadeśanāṃ kathayati | tadyathāpi nāma śāriputra udumbarapuṣpaṃ kadācit karhicit saṃdṛśyate, evameva śāriputra tathāgato 'pi kadācit karhicit evaṃrūpāṃ dharmadeśanāṃ kathayati | śraddadhata me śāriputra, bhūtavādyahamasmi, tathāvādyahamasmi, ananyathāvādyahamasmi | durbodhyaṃ śāriputra tathāgatasya saṃdhābhāṣyam | tatkasya hetoḥ? nānāniruktinirdeśābhilāpanirdeśanairmayā śāriputra vividhairupāyakauśalyaśatasahasrairdharmaḥ saṃprakāśitaḥ | atarko 'tarkāvacarastathāgatavijñeyaḥ śāriputra saddharmaḥ | tatkasya hetoḥ? ekakṛtyena śāriputra ekakaraṇīyena tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate mahākṛtyena mahākaraṇīyena | katamaṃ ca śāriputra tathāgatasya ekakṛtyamekakaraṇīyaṃ mahākṛtyaṃ mahākaraṇīyaṃ yena kṛtyena tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate? yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | tathāgatajñānadarśanāvatāraṇahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | tathāgatajñānapratibodhanahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | idaṃ tacchāriputra tathāgatasya ekakṛtyamekakaraṇīyaṃ mahākṛtyaṃ mahākaraṇīyamekaprayojanaṃ loke prādurbhāvāya | iti hi śāriputra yattathāgatasya ekakṛtyamekakaraṇīyaṃ mahākṛtyaṃ mahākaraṇīyam, tattathāgataḥ karoti | tatkasya hetoḥ? tathāgatajñānadarśanasamādāpaka evāhaṃ śāriputra, tathāgatajñānadarśanasaṃdarśaka evāhaṃ śāriputra, tathāgatajñānadarśanāvatāraka evāhaṃ śāriputra, tathāgatajñānadarśanapratibodhaka evāhaṃ śāriputra, tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraka evāhaṃ śāriputra | ekamevāhaṃ śāriputra yānamārabhya sattvānāṃ dharma deśayāmi yadidaṃ buddhayānam | na kiṃcicchāriputra dvitīyaṃ vā tṛtīyaṃ vā yānaṃ saṃvidyate | sarvatraiṣā śāriputra dharmatā daśadigloke | tatkasya hetoḥ? ye 'pi tu śāriputra atīta
'dhvanyabhūvan daśasu dikṣvaprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca | ye nānābhinirhāranirdeśavividhahetukāraṇanidarśanārambaṇaniruktyupāyakauśalyairnānādhimuktānāṃ sattvānāṃ nānādhātvāśayānāmāśayaṃ viditvā dharmaṃ deśitavantaḥ | te 'pi sarve śāriputra buddhā bhagavanta ekameva yānamārabhya sattvānāṃ dharmaṃ deśitavantaḥ, yadidaṃ buddhayānaṃ sarvajñatāparyavasānam, yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanameva sattvānāṃ tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanameva tathāgatajñānadarśanāvatāraṇameva tathāgatajñānadarśanapratibodhanameva tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇameva sattvānāṃ dharmaṃ deśitavantaḥ | yairapi śāriputra sattvaisteṣāmatītānāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmantikāt saddharmaḥ śrutaḥ, te 'pi sarve 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino 'bhūvan ||
(Vaidya 28)
ye 'pi te śāriputra anāgate 'dhvani bhaviṣyanti daśasu dikṣvaprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca, ye ca nānābhirnihāranirdeśavividhahetukāraṇanidarśanārambaṇaniruktyupāyakauśalyairnānādhimuktānāṃ sattvānāṃ nānādhātvāśayānāmāśayaṃ viditvā dharmaṃ deśayiṣyanti, te 'pi sarve śāriputra buddhā bhagavanta ekameva yānamārabhya sattvānāṃ dharmaṃ deśayiṣyanti yadidaṃ buddhayānaṃ sarvajñatāparyavasānam, yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanameva sattvānāṃ tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanameva tathāgatajñānadarśanāvatāraṇameva tathāgatajñānadarśanapratibodhanameva tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇameva sattvānāṃ dharmaṃ deśayiṣyanti | ye 'pi te śāriputra sattvāsteṣāmanāgatānāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmantikāt taṃ dharmaṃ śroṣyanti, te 'pi sarve 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino bhaviṣyanti ||
ye 'pi te śāriputra etarhi pratyutpanne 'dhvani daśasu dikṣvaprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāstiṣṭhanti ghriyante yāpayanti, dharmaṃ ca deśayanti bahujanahitāya bahujanahitāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca, ye nānābhinirhāranirdeśavividhahetukāraṇanidarśanārambaṇaniruktyupāyakauśalyairnānādhimuktānāṃ sattvānāṃ nānādhātvāśayānāmāśayaṃ viditvā dharmaṃ deśayanti, te 'pi sarve śāriputra buddhā bhagavanta ekameva yānamārabhya sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti yadidaṃ buddhayānaṃ sarvajñatāparyavasānam, yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanameva sattvānāṃ tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanameva tathāgatajñānadarśanāvatāraṇameva tathāgatajñānadarśanapratibodhanameva tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇameva sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti | ye 'pi te śāriputra sattvāsteṣāṃ pratyutpannānāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmantikāt taṃ dharmaṃ śṛṇvanti, te 'pi sarve 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino bhaviṣyanti ||
ahamapi śāriputra etarhi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca nānābhinirhāranirdeśavividhahetukāraṇanidarśanārambaṇaniruktyupāyakauśalyairnānādhimuktānāṃ sattvānāṃ nānādhātvāśayānāmāśayaṃ viditvā dharmaṃ deśayāmi | ahamapi śāriputra ekameva yānamārabhya sattvānāṃ dharmaṃ deśayāmi yadidaṃ buddhayānaṃ sarvajñatāparyavasānam, yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanameva sattvānāṃ tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanameva tathāgatajñānadarśanāvatāraṇameva tathāgatajñānadarśanapratibodhanameva tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇameva sattvānāṃ dharmaṃ deśayāmi | ye 'pi te śāriputra sattvā etarhi mamemaṃ dharmaṃ śṛṇvanti, te 'pi sarve 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino bhaviṣyanti | tadanenāpi śāriputra paryāyeṇa evaṃ veditavyaṃ yathā nāsti dvitīyasya yānasya kvaciddaśasu dikṣu loke prajñaptiḥ, kutaḥ punastṛtīyasya ||
api tu khalu punaḥ śāriputra yadā tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā kalpakaṣāye (Vaidya 29) votpadyante sattvakaṣāye vā kleśakaṣāye vā dṛṣṭikaṣāye vā āyuṣkaṣāye votpadyante | evaṃrūpeṣu śāriputra kalpasaṃkṣobhakaṣāyeṣu bahusattveṣu lubdheṣvalpakuśalamūleṣu tadā śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā upāyakauśalyena tadevaikaṃ buddhayānaṃ triyānanirdeśena nirdiśanti | tatra śāriputra ye śrāvakā arhantaḥ pratyekabuddhā vā imāṃ kriyāṃ tathāgatasya buddhayānasamādapanāṃ na śṛṇvanti nāvataranti nāvabudhyanti, na te śāriputra tathāgatasya śrāvakā veditavyāḥ, nāpyarhanto nāpi pratyekabuddhā veditavyāḥ | api tu khalu punaḥ śāriputra yaḥ kaścid bhikṣurvā bhikṣuṇī vā arhattvaṃ pratijānīyāt, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau praṇidhānamaparigṛhya ucchinno 'smi buddhayānāditi vadet, etāvanme samucchrayasya paścimakaṃ parinirvāṇaṃ vadet, ābhimānikaṃ taṃ śāriputra prajānīyāḥ | tatkasya hetoḥ? asthānametacchāriputra anavakāśo yadbhikṣurarhan kṣīṇāsravaḥ saṃmukhībhūte tathāgate imaṃḥ dharmaṃ śrutvā na śraddadhyāt sthāpayitvā parinirvṛtasya tathāgatasya | tatkasya hetoḥ? na hi śāriputra śr