Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu034_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Nguyệt Đăng Tam-muội (Samādhirājasūtra)

Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 9 / 9 (50.000 ký tự/trang)
maṃ tatha marīcisamam  /
pratibhāsalakṣaṇamatho satataṃ manaḥsaṃvaraḥ kathitu śreṣṭhu ayam  // SRS_38.87 //
supimopamaṃ ca sukhamotaratī tathanitya śūnyata aśāśvatataḥ  /
mana eva otarati yena vidu manasaṃvaraḥ kathitu śreṣṭhu ayam  // SRS_38.88 //
nirjīvamotarati niḥsattva mano utpannu pratyayata cakrasamam  /
na kutaścidāgatu na cāpi gataṃ manasaṃvaraḥ kathitu śreṣṭha ayam  // SRS_38.89 //
na ca tanmanye upalabhāti kvaci na ca kalpayatyatha na manyatyasau  /
nālambhate viniviśati na co manasaṃvaraḥ kathitu śreṣṭhu ayam  // SRS_38.90 //
paramārthasatya supinena samaṃ nirvāṇa svapnasamamotarati  /
mana evamotarati yena vidu manasaṃvaraḥ kathitu śreṣṭha ayam  // SRS_38.91 //
iti śrīsamādhirāje kāyavāṅbhanaḥsaṃvaraparivartaḥ aṣṭatriṃśatitamaḥ || 38 ||
(Vaidya 296)
39 Padatriśatanirdeśaparivartaḥ |
tatra kumāra katamā karmaviśuddhiḥ? yadidaṃ svapnopamaṃ tribhavaṃ dṛṣṭvā tatra virāgatāmutpādayati | iyamucyate karmaviśuddhiḥ || tatra katama ālambanasamatikramaḥ? yadidaṃ māyopamatāṃ skandhadhātvāyatanānāṃ buddhā teṣāṃ vyavasargaḥ | ayamucyate ālambanasamatikramaḥ || tatra katamā skandhaparijñā? yadidaṃ marīcyupamatāṃ skandhānāmavatarati || tatra katamā dhātusamatā? yadidaṃ nirmitopamānāṃ dhātūnāṃ pratinisargaḥ || tatra katama āyatanāprakarṣaḥ? yadidaṃ pratibhāsopamānāmāyatanānāṃ pratinisargaḥ || - - - - tṛṣṇāprahāṇam? yadidaṃ sarvadharmāṇāmanālambanatā || - - - - anutpādasākṣātkriyā? yadidaṃ sarvadharmāṇāmanupalabdhiḥ || - - - - kriyāvatāraḥ? yadidaṃ vīryasamutthitasya duḥkhasya vipraṇāśaḥ || - - - - hetudīpanā? yadidaṃ pratiśrutkopamānāṃ skandhānāmabhinirvṛttiḥ || - - - - phalāvipraṇāśaḥ? yadidaṃ svapnopamasya karmaphalasyāvipraṇāśaḥ || - - - - dharmadarśanam? yadidaṃ sarvadharmāṇāmapaśyanatā || - - - - mārgabhāvanā? yadidaṃ sarvadharmāṇāmanupalabdhibhāvanā || - - - - tathāgatasamavadhānam? yadidaṃ sarvabuddhānāṃ śikṣāpratipattiḥ || - - - - tīkṣṇaprajñatā? yadidaṃ sarvadharmāṇāmanutpattikakḥāntiḥ || - - - - sattvānupraveśajñānam? yadidaṃ indriyaparāparajñatājñānam ||
tatra katamad dharmajñānam? yadidaṃ sarvadharmāṇāmanupalabdhiḥ || - - - - pratisaṃvidāvatārajñānam? yadidaṃ yathābhūtadharmanayapraveśaḥ || - - - - akṣaraprabhedajñānam? yadidaṃ trimantraprayogajñānam, ākārānākārajñānam || - - - - vastusamatikramaḥ? yadidaṃ avastubudhyanā || - - - - ghoṣaparijñā? yadidaṃ pratiśrutkopamāvatārajñḥnam || - - - - prḥmodyapratilḥbhaḥ? yadidaṃ sarvadharmḥṇḥmanupalabdhiḥ, saṃsḥrḥt duḥkhasya utsargo bhḥrḥvaharaṇam || - - - - dharmaprītyanubhavanatḥ? yadidaṃ avavḥdasaṃtoṣaṇḥnutsargasvayḥnḥnuśaṃsḥpaśyanḥ || - - - - ḥrjavatḥ? yadidaṃ ḥryasatyaprativedhaḥ || - - - - rijukatḥ? yadidaṃ īryḥpathasyḥkalpanatḥ || - - - - apagatabhṛkuṭitḥ? yadidaṃ doṣaprahḥṇam || - - - - sauśīlyatḥ? yadidaṃ sukhasaṃvḥsatḥ || - - - - mḥdhuryatḥ? yadidaṃ pareṣu hitavastutḥṃ || - - - - pūrvḥlḥpitḥ? yadidaṃ ehisvḥgatavacanatḥ laghūtthḥnatḥ || - - - - gurugauravatḥ? yadidaṃ gurūṇḥmantike bhayaṃ ca kalyḥṇamitratḥ ca || - - - - guruśuśrūṣḥ? yadidaṃ guruṇḥmupasthḥnḥvasthḥnaparicaryḥ || - - - - upapattisaṃtuṣṭiḥ? yadidaṃ sarvopapattiṣvanḥsvḥdanatḥ | - - - - śukladharmḥtṛptatḥ? yadidaṃ śukladharmḥṇḥṃ paryeṣṭiḥ kiṃkuśalamḥrgaṇatḥ ca ||
tatra katamā ājīvapariśuddhiḥ? yadidaṃ itaretarasaṃtuṣṭitā akūhaṇatā anaiṣikatā, lābhena lābhācikīrṣaṇatā ca|| - - - - araṇyavāsānutsargaḥ? yadidaṃ anikṣiptadhuratā kuśaleṣu dharmeṣu (Vaidya 297) prāntaśayyāsanābhiratirvanagahanagiridurgaguhākandareṣvabhiratiḥ dharmaprītyanubhavanatā ca | asaṃsargaḥ gṛhipravrajitairabhisatkāraślokenānadhyavasānatā tṛṣṇāprahāṇadhyānaprītyanubhavanatā ca | ayamucyate 'raṇyavāsānutsargaḥ || tatra - - - - bhūmyavasthānajñānam? yadidaṃ śrāvakabhūmiphalavyavasthānajñānaṃ pratyekabuddhabhūmivyavasthānajñānaṃ bodhisattvabhūmivyavasthānajñānaṃ ca | tatra - - - - smṛtyuvipraṇāśaḥ? yadidaṃ anityaduḥkhaśūnyānātmamanasikāraḥ || tatra - - - - skandhakauśalyajñānam? yadidaṃ skandhadhātvāyatanaprabhedajñānaṃ ca tatra cānupalabdhiḥ || tatra - - - - abhijñāsākṣātkriyā? yadidaṃ caturṇāmṛddhipādānāṃ pratilambhaḥ ṛddhivikurvaṇatā ca || tatra - - - - kleśāpakarṣaḥ? yadidaṃ rāgadveṣamohaprahāṇam || tatra - - - - vāsanānusaṃghisamuddhātajñānam? yadida pūrvabālacarivijugupsanatā śrāvakapratyekabuddhabhūmyaspṛhaṇatā ca || tatra - - - - viśeṣagāmitā? yadidaṃ buddhavaiśāradyapratisaṃvidāṃ niṣpādanatā || tatra - - - - bhāvanābhiniṣyandaḥ? yadidaṃ anunayapratighaprahāṇam || tatra - - - - āpattikauśalyam? yadidaṃ prātimokṣavinayasaṃvaraḥ || - - - - paryutthānaviṣkambhaṇam? yadidaṃ atyayadeśanā āyatisaṃvaraścākuśalānāṃ dharmāṇām || - - - - anunayaprahāṇam? yadidaṃ traidhātukabhavatṛṣṇālatāsamuddhāto 'samutpannānāṃ cākuśalānāṃ dharmāṇāmanutpādanatā, utpannānāṃ ca kuśalamūlānāṃ dharmāṇāmavipraṇāśaḥ | - - - - bhavasamatikramaḥ? yadidaṃ traidhātukānupalabdhiḥ, amanasikāratā ca || - - - - jātismaratā? yadidaṃ pūrvenivāsajñānam || - - - - karmavipākaniṣkāṅkṣaṇatā? yadidaṃ ucchedaśāśvatavivarjanatā || tatra - - - - dharmacintā? yadidaṃ yathābhūtacintā || tatra - - - - śrutaparyeṣṭiḥ? yadidaṃ śrāvakapratyekabuddhapiṭakasya bodhisattvapiṭakasya ca ādhāraṇatā bhāvanatā ca || - - - - jñānatīkṣṇatā? yadidaṃ svapnopamamanutpādajñānam || - - - - jñānatṛṣṇā? yadidaṃ jñānaparyeṣṭiḥ || - - - - jñānāvabodhaḥ? yadidaṃ anuttarasamyaksaṃbodhyabhiniṣpādanatā
ca || - - - - ājāneyabhūmiḥ? yadidaṃ bodhisattvaśikṣāsthānam || - - - - śailopamatā? yadidaṃ bodhicittasyānutsargaḥ? - - - - akampanatā? yadidaṃ kleśairasaṃhāryatā || - - - - acalanatā? yadidaṃ sarvanimittānāmamanasikāraḥ || - - - - avaivartyalakṣaṇam? yadidaṃ ṣaṭpāramitānāmakhaṇḍanatā, anyalokadhātusthitānāṃ buddhānāmabhīkṣṇadarśanatā ca || - - - - kuśaladharmābhisaṃpat? yadidaṃ āsannībhāvo 'nuttarāyāḥ samaksaṃbodheḥ || - - - - pāpakarmajugupsanatā? yadidaṃ āyatisaṃvaratā cānutpādaśca pāpasya || - - - - kleśānāmasamudācāraḥ? yadidaṃ avidyāyā bhavatṛṣṇāyāśca krodhasya cānutpādanatā || - - - - śikṣāyā aparityāgaḥ? yadidaṃ karmavipākapattīyanatā buddhagauravatā ca || - - - - samādhivyavasthānam? yadidaṃ cittacaitasikānāṃ dharmāṇāmanutpādāvyayakauśalyaṃ cittaikāgratā ca || - - - - sattvāśayajñānam? yadidaṃ indriyaparāparajñatājñānam || - - - - upapattiviśeṣajñānam? yadidaṃ pañcānāṃ gatīnāṃ vyavasthānajñānam || - - - - jñānānantatā? yadidaṃ laukikalokottareṣu śilpeṣvanābhogajñānam || - - - - vacanapratisaṃghijñānam? yadidaṃ tathāgatasaṃghābhāṣyānubudhyanatā || - - - - gṛhāvāsaparityāgaḥ? yadidaṃ kāyacittavivekābhiniṣkramaḥ || - - - - traidhātuke 'nabhiratiḥ? yadidaṃ traidhātukayathābhūtadarśanatā || - - - - cittasyānavalīnatā? yadidaṃ cittasyāparityāgaḥ samāpadyamānāparityāgaśca || (Vaidya 298) - - - - dharmeṣvabhiniveśaḥ? yadidaṃ sarvasnehaprahāṇam || - - - - dharmaparigrahaḥ? yadidaṃ buddhabodhyārakṣā, eṣāṃ caiva sūtrāntānāṃ pratīcchanatā || - - - - dharmaguptiḥ? yadidaṃ saddharmapratikṣepakāṇāṃ sahadharmeṇa nigrahaḥ || - - - - karmavipākapattiyanatā? yadidaṃ lajjayā pāpakāt karmaṇo viratiḥ, kuśaladharmaparyeṣṭau cābhiyogaḥ || - - - - vinayakauśalyam? yadidaṃ prakṛtyāyapattyanāpattibudhyanatā || - - - - adhikaraṇavyupaśamaḥ? yadidaṃ gaṇavivarjanatā || - - - - avigraho 'vivādaḥ? yadidaṃ laukikakathānirarthikatā || - - - - kṣāntibhūmiḥ? yadidaṃ kāyacittapīḍādhivāsanatā || - - - - kṣāntisamādānam? yadidaṃ parato duruktānāṃ vacanapathānāmadhyupekṣā kṣāntyakhaṇḍanatā ca || - - - - dharmapravicayaḥ? yadidaṃ skandhadhātvāyatanānāṃ prabhedaḥ saṃkleśavyavadānapakṣasya
ca prabhedasteṣāṃ cānupalabdhiḥ || - - - - dharmaviniścayakauśalyam? yadidaṃ sarvadharmāṇāmanabhilāpaḥ || - - - - dharmapadaprabhedjñānam? yadidaṃ sarvadharmāṇāṃ vyavasthānanistīraṇatā || - - - - dharmapadanirhārakauśalyam? yadidaṃ yathābhūtānāṃ dharmāṇāṃ nirdeśaḥ || - - - - arthānarthasaṃbhedanirhārakauśalyajñānam? yadidaṃ dharmaprakṛtyanutkṣepāprakṣepaḥ || - - - - pūrvāntajñānam? yadidaṃ hetujñānam || - - - - aparāntajñānam? yadidaṃ pratyayajñānam || - - - - trimaṇḍalapariśuddhijñānam? yadidaṃ atītānāgatapratyutpannānāṃ dharmāṇāmanupalabdhiḥ, amanasikāritā ca || - - - - cittāvasthānam? yadidaṃ cittānupalabdhiḥ || - - - - kāyavyavasthānam? yadidaṃ kāyagatānusmṛtiḥ ||.... īryāpathalakṣaṇam? yeyamāryadharmāsaṃbhrāntatā | - - - - īryāpathasyāvikopanatā? yadidaṃ pracchannakalyāṇatā ||.... īryāpathasyāvikalpanatā? yadidaṃ vigatapāpecchatā || - - - - indriyaprāsādikatā? yadidaṃ dharmagatamanasikāratā yuktabhāṇitā kālajñatā yathābhūtānāṃ dharmāṇāṃ bhūtaprakāśanatā || .... lokajñatā? yadidaṃ atikramamasaṃprajānatā ||....muktatyāgitā? yadidaṃ satāṃ vastūnāmagrahaṇatā, amātsaryatā ca ||.... pratatapāṇitā? yadidaṃ saṃvibhāvaśīlatā ||.... agṛhītacittatā? yadidaṃ śraddhānāvilatā ||....vyapatrāpitā? yadidaṃ amukharatā ||....hriyāpaṇata || yadidaṃ anabhimukhatā ||.... akuśalacittajugupsanatā? yadidaṃ bāladharmabudhyanatā taiścāsamavadhānam ||.... dhūtānavasṛjanatā? yadidaṃ dṛḍhasamādānatā ||.... cāritrasamavadhānatā? yadidaṃ caryāpathakramasaṃjānanatā ||.... prītisamudācāraḥ? yadidaṃ kuśalānāṃ dharmāṇāmanuśaṃsācittatā ||.... gurūṇāmāsanapratyutthānam? yadidaṃ nihatamānatā, anālasyatā cā ||.... mānasya nigrahaḥ? yadidaṃ ātmano 'nupalabdhiranālambanatā ca ||.... cittasya saṃgrahaḥ? yadidaṃ śukladharmāṇāmavipraṇāśajñānam |....cittotsāhanatā? yadidaṃ vīryaphalāvipraṇāśajñānam ||.... arthapratisaṃvijjñānam? yadidaṃ yathābhūtasatyaprativedhajñānam ||.... jñānānubodhaḥ? yadidaṃ laukikalokottarāṇāṃ dharmāṇāmanubudhyanatā ||.... ajñānavigamaḥ? yadidaṃ yathābhūtānāṃ dharmāṇāmadhyāropavigamaḥ ||.... cittapraveśajñānam? yadidaṃ utpādavyayajñānam ||.... āhāranirhārakauśalyajñānam?
yadidaṃ tīkṣṇaprajñatā ||.... rutaravitajñānam? yadidaṃ yathābhūtadharmaprakāśanatā ||....vyavasthānajñānam? yadidaṃ yathābhūtasyāvatārajñānam ||....arthaviniścayaḥ? yadidaṃ saṃskāraskandhocchedaḥ ||....arthānarthavivarjanatā? (Vaidya 299) yadidaṃ bhavasamatikramaḥ, pareṣāṃ ca bhavasamatikramaṇāvatāraṇatā ca ||.... satpuruṣāśrayaḥ? yadidaṃ buddhāvirahitatā ||....satpuruṣasamavadhānam? yadidaṃ buddhabodhisattvapratyekabuddhaśrāvakasevanatā ||.... asatpuruṣavarjanatā? yadidaṃ upalambhikānāṃ kusīdānāṃ ca vivarjanatā ||.... dhyānābhiratiḥ? yadidaṃ kāmakaṇṭakavivarjanatā, dhyānānāmanutsarjanatā, prītyavijahatā ca ||.... dhyāneṣvanadhyavasānam? yadidaṃ traidhātukasamatikramaṇacchandaḥ satvaparipācanācchandaḥ uttariprajñāvabhāsacchandaśca ||....abhijñāvikurvaṇatā? yadidaṃ pañcasvabhijñāsu sthitvā durvijñeyānāṃ buddhadharmāṇāṃ parebhyaḥ saṃprakāśanatā ||.... nāmasaṃketaḥ? yadidaṃ apariniṣpannānāṃ nāmnāmanubudhyanatā ||.... prajñaptivyavahāraḥ? yadidaṃ lokavyavahāraḥ ||....prajñaptisamuddhātaḥ? yadidaṃ pravyāhārajñānam ||....saṃsāranivṛttiḥ? yadidaṃ saṃsāradoṣapratyavekṣā ||.... lābhānarthikatā? yadidaṃ bhūtālpecchatā ||.... lābhasatkārānādeyatā? yadidaṃ anutkaṇṭhatā ca viagatapāpecchatā ca ||.... avarṇairamaṅkubhāvatā? yadidaṃ skandhadhātuparīkṣājñānam ||.... bhūtānāṃ varṇānāmanadhivāsanatā? yadidaṃ praticchannakalyāṇatā ca lābhasatkārasya cāntarāyabudhyanatā || ....satkāreṣūpekṣā? yadidaṃ karmavipākabudhyanatā ||.... asatkāreṣvamaṅkubhāvatā? yadidaṃ yogasyānutsarjanatā ||.... nindāyāmakupyanatā? yadidaṃ laukikadharmapratyavekṣā ||.... praśaṃsāyāmupekṣā? yadidaṃ kalyāṇadharmaparyeṣṭiniṣkramaṇam ||.... alābhe 'līnatā? yadidaṃ svayaṃkṛtānāṃ dharmāṇāṃ pratyavekṣaṇatā |.... gṛhībhiḥ sārdhamasaṃstavaḥ? yadidaṃ āmiṣakiṃcidvivarjanatā || .... pravrajitaiḥ sārdhamasaṃstavaḥ? yadidaṃ ayuktavivarjanatā ca yuktaparyeṣaṇatā ca ||....agocaravivarjanatā? yadidaṃ pañcānāṃ nivaraṇānāṃ prahāṇam ||.... gocarapracāraḥ? yadidaṃ smṛtyupasthānānāṃ bhāvanā ||....ācārasaṃpad? yadidaṃ parānurakṣā ||....ācāravivarjanatā? yadidaṃ ātmanaḥ
kalyāṇadharmānurakṣaṇatā ||.... kulānāmadūṣaṇatā? yadidaṃ jñātravivarjanatā ||.... śāsanarakṣāḥ? yadidaṃ dharmaparyeṣṭisamādānatā dharmānudharmapratipattiśca || ....alpabhāṣyatā? yadidaṃ śamathapratilambhaḥ ||.... mārdavatā? yadidaṃ vipaśyanāpratilambhaḥ ||....prativacanakauśalyam? yadidaṃ uttarapratyuttarajñānam ||.... pratyarthikanigrahaḥ? yadidaṃ yathābhūtānāṃ dharmāṇāṃ prakāśanatā vyavasthāpanatā ca, upālambhānigrahaśca ||....kālapratikramaḥ? yadidaṃ kālajñatā ||.... pṛthagjaneṣvaviśvāsaḥ? yadidaṃ bāladharmadoṣadarśitā ||....duḥkhitānāmaparibhavaḥ? yadidaṃ sarvasattveṣu samacittatā ||.... duḥkhitānāṃ dhanānuprayacchanatā? yadidaṃ lokāmiṣadānam ||.... daridrāṇāmanavasādanam? yadidaṃ pareṣāmantike kṛpābuddhitā ||.... duḥśīlānāmanukampanā? yadidaṃ pareṣāmāpatteruddharaṇatā ca śīlapratiṣṭhāpanatā ca || ....hitavastutā? yadidaṃ pareṣāmupakārakaraṇatā ||....kṛpābuddhitā? yadidaṃ sattvānāmanāgataduḥkhapaśyanatā ||.... dharmānugrahaḥ? yadidaṃ pareṣāṃ yathābhūtadharmāvataraṇatā ||.... āmiṣaparityāgaḥ? yadidaṃ skandhaparityāgaḥ, pareṣāṃ cāmiṣānugrahaḥ ||.... asaṃnicayasthānam? yadidaṃ āmiṣajugupsanatā ārakṣādoṣadarśanatā ca ||.... śīlapraśaṃsā? yadidaṃ śīlaphalānubodhaḥ || (Vaidya 300) .... dauḥśīlyajugupsanatā? yadidaṃ dauḥśīlyadoṣabuddhyanatā ||.... śīlavatāmakampyasevanatā? yadidaṃ śīlavatsu durlabhasaṃjñājñānam ||....sarvāstiparityāgitā? yadidaṃ kalyāṇāśayatā ||....adhyāśayanimantraṇatā? yadidaṃ pareṣāṃ sukhārthikatā ||....yathoktakāritā? yadidaṃ kalyāṇāśayasaṃpat ||.... abhīkṣṇaparyupāsanatā? yadidaṃ kuśalagaveṣaṇaparipṛcchanatā ||....prītyanubhavanatā? yadidaṃ adhigamajñānaṃ cāgamajñānaṃ ca |.... dṛṣṭāntajñānam? yadidaṃ upamājñānamavavādajñānaṃ ca ||.... pūrvayogakauśalyam? yadidaṃ jātyanusmaraṇatā śrutabahulatā ca ||....kuśalamūlapūrvaṃgamatā? yadidaṃ bodhau tīvracchandatā ca pareṣāṃ samutsāhanatā ca || .... upāyakauśalyam? yadidaṃ pratideśanānumodanādhyeṣaṇā kuśalānāṃ ca pariṇāmanākauśalyam || ....nimittaprahāṇam? yadidaṃ svapnopamānāṃ dharmāṇāṃ budhyanatā ca vastuvibhāvanatā
ca |.... saṃjñāvivartaḥ? yadidaṃ viparyāsotsargaḥ ||.... vastulakṣaṇatā? yadidaṃ alakṣaṇajñānam ||.... sūtrāntābhinirhārakauśalyam? yadidaṃ yathābhūtānāṃ dharmāṇāṃ kuśalākuśalānāṃ upamāvadānaiḥ saṃprakāśanatā ||.... satyaviniścayaḥ? yadidaṃ vijñānanirodho nāmarūpānutpattiśca ||.... vimuktisākṣātkriyā? yadidaṃ vajropamasamādheracalanatā aprakupyanatā ca ||.... ekapravyāhāraḥ? yadidaṃ tīrthyāyatanavijugupsanatā cānutpattikajñānatā ca ||.... vaiśāradyapratilambhaḥ? yadidaṃ buddhadharmāvabudhyanatā ||.... śīlādhiṣṭhānatā? yadidaṃ kāyasaṃvaraḥ prātimokṣasaṃvaraśca ||.... samāpattyavatāraḥ? yadidaṃ traidhātukavairāgyatā ||.... prajñāpratilābhaḥ? yadidaṃ sāmarthyajñānaṃ cānupalabdhiśca ||.... ekārāmatā? yadidaṃ saṃgaṇikādoṣavivarjanatā ca śukladharmānutsṛjanatā ||.... alpajñātrasaṃtuṣṭiḥ? yadidaṃ itaretarasaṃtuṣṭiḥ ||.... cittasyānāvilatā? yadidaṃ nivaraṇānāṃ viṣkambhaṇatā ||.... dṛṣṭikṛtānāṃ vivarjanatā? yadidaṃ upalambhadṛṣṭivivarjanatā ||.... dhāraṇīpratilambhaḥ? yadidaṃ yathādṛṣṭānāṃ dharmāṇāṃ yathābhūtāsaṅgasaṃprakāśanatā || ....jñānāvatāraḥ? yadidaṃ prakṛtipraveśaḥ ||.... sthānam? yadidaṃ śīlasthānam ||....avasthānam? yadidaṃ cittāvasthānam ||.... pratiṣṭhānam? yadidaṃ śraddhāpratiṣṭhānam ||.... pratipattiḥ? yadidaṃ mārgapratipattiḥ ||.... hetuḥ? yadidaṃ avidyā hetuḥ saṃsārasya ||.... yuktiḥ? yadidaṃ vidyā yuktirmokṣasya ||....nayaḥ? yadidaṃ tṛṣṇāprahāṇam ||.... dvāram? yadidaṃ doṣaprahāṇam? ....mārgaḥ? yadidaṃ anityaduḥkhaśūnyānātmajñānam ||.... bhūmiḥ? yadidaṃ daśāpraṇihitabhūmiḥ ||....jātivigamaḥ? yadidaṃ jātyupacchedaḥ ||.... jñānabhūmiḥ? yadidaṃ asaṃmohaḥ ||.... ajñānaprahāṇam? yadidaṃ mohaprahāṇam ||....jñānapratiṣṭhānam? yadidaṃ apratiṣṭhānam ||.... yogācārabhūmiḥ? yadidaṃ saptatriśatāṃ bodhipakṣikāṇāṃ dharmāṇāṃ bhāvanā ||.... bodhisattvagocaraḥ? yadidaṃ ṣaṭpāramitā ||....satpuruṣasaṃsevanā? yadidaṃ buddhābhiniṣevitā ||....asatpuruṣavivarjanatā? yadidaṃ tīrthikānāṃ upalambhadṛṣṭikānāṃ vivarjanatā ||.... tathāgatairākhyātaḥ? yadidaṃ buddhabaleṣu sthitvā prakṛtijñānena
mokṣaḥ ||.... buddhabhūmiḥ? yadidaṃ sarveṣāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ pratilābhitā ||.... paṇḍitairanumoditā? yadidaṃ atītānāgatapratyutpannairbuddhaibhagavadbhiḥ śrāvakaiścānumoditāḥ ||.... bālai pratikṣiptam? yadidaṃ sarvabālairdurvijñeyam ||.... śrāvakapratyekabuddhairduvijñeyam? yadidaṃ buddhadharmācintyatā ||....abhūmistīrthikānām? (Vaidya 301) yadidaṃ mithyāmāno yoginām ||.... bodhisattvaiḥ parigṛhītāḥ? yadidaṃ durlabhatā ca mahābhaiṣajyatā ca ||.... daśabalairanubaddham? yadidaṃ kṛcchrayogena ||.... devaiḥ pujanīyam? yadidaṃ sarvasukhāhārakamupādāya ||.... brahmaṇā vandanīyam? yadidaṃ sarvamokṣāhārakayogena |.... nāgairnamasyanīyam? yadidaṃ sarvavāsanāsamutyāgatāmupādāya ||....yakṣairanumodanīyam? yadidaṃ sarvadurgatīnāṃ mārgacchedanatāmupādāya ||....kinnaraiḥ stavanīyam? yadidaṃ sarvamokṣaprāmodyāharaṇatāmupādāya? mahoragaiḥ praśaṃsanīyam? yadidaṃ saṃsārocchedanatāmupādāya ||.... bodhisattvairbhāvayitavyam? yadidaṃ sarvajñānāhārikamupādāya ||.... paṇḍitaiḥ paryavāptavyam? yadidaṃ avaivartyabhūmyāhāritrakamupādāya ||....dhanamanuttaram? yadidaṃ devamānuṣikāyāḥ prajāyāḥ saṃpatterāhātitrakaṃ copādāya mokṣāhāritrakamupādāya ||.... dānaṃ nirāmiṣam? yadidaṃ sarvakleśaccheditrakatāmupādāya ||.... bhaiṣajyaṃ glānānām? yadidaṃ rāgadveṣamohapraśamanatāmupādāya ||.... kośo jñānasya? yadidaṃ bhāvanāmupādāya ||.... akṣayatā pratibhānasya? yadidaṃ yathābhūtajñānadarśanatāmupādāya ||.... vigamaḥ śokasya? yadidaṃ nirarthakaḥ vyādhiduḥkhabudhyanāvataraṇatāmupādāya nairātmyaduḥkhaprajānanatāmupādāya ||.... parijñā traidhātukasya? yadidaṃ svapnamāyābudhyanatāmupādāya ||.... nāvaḥ pāramitānām? yadidaṃ adhyāaśayena parinirvātukāmānāmanityaduḥkhaśūnyatābhāvanatāmupādāya ||.... nauroghamadhyagatānām? yadidaṃ nirvāṇasyāhārakatāmupādāya ||.... kīrtiryaśaskāmānām? yadidaṃ vipuladharmāhārakatāmupādāya ||.... varṇo buddhānām? yadidaṃ anantaguṇabhaiṣajyadānapatimupādāya ||.... yaśastathāgatānām? yadidaṃ sarvaguṇasukhamokṣadānapatimupādāya ||.... stavo daśabalānām? yadidaṃ durlabhadharmaratnadānapatimupādāya ||.... guṇā bodhisattvānām?
yadidaṃ dharmaśikṣitatāmupādāya ||.... upekṣā kāruṇikānām? yadidaṃ kṛtabuddhakṛtyakaraṇīyatāmupādāya ||.... maitryā doṣapraśamanam? yadidaṃ pratighapratipakṣatāmupādāya ||....śvāso mahāyānikānām? yadidaṃ sarvabuddhadharmābhiprāyapāripūritrakamupādāya ||.... pratipattiḥ siṃhanādanādinām? yadidaṃ agradharmaśreṣṭhadharmāhāritrakamupādāya ||.... mārgo buddhajñānasya? yadidaṃ sarvakuśaladharmāhāritrakamupādāya || .... mudrā sarvadharmāṇām? yadidaṃ pārādapāramavabudhyanatāmupādāya ||.... asaṃhāryatā sarvajñānasya? yadidaṃ sarvākuśaladharmaprahāṇāya ca saṃvartate sarvakuśaladharmāhāraṇatāyai ca sarvasattvamokṣāharaṇatāyai saṃvartate ||....udyānaṃ bodhisattvānām? yadidaṃ sarvaprītiprāmodyātmasukhena sarvasattvasukhāharaṇatāmupādāya || ....vidrāpaṇaṃ mārasainyānām? yadidaṃ sarvabalāhāritrakamupādāya sarvakleśaśamanaṃ copādāya || ....vidyā kṣemagāminām  yadidaṃ sarvopadravakṣayāya saṃvartate ||.... arthaḥ siddhānām? yadidaṃ sarvadharmasaṃpattyāhāritrakamupādāya ||.... paritrāṇamamitramadhyagatānām? yadidaṃ sarvopalambhikānāṃ mithyādṛṣṭikānāṃ parājayatāyai saṃvartate || ....sahadharmeṇa tīrthikānāṃ nigrahaḥ? yadidaṃ sahadharmeṇa tīrthikānāṃ nigrahamupādāya ||....satyākāro vaiśāradyānām? yadidaṃ sarvadharmākoṭitapratyākoṭitakṣematāmupādāya ||.... bhūtaparyeṣṭirbalānām? yadidaṃ aviparītayogena ||.... pūrvanimittamaṣṭādaśānāmāveṇikānāṃ buddhadharmāṇām? yadidaṃ sarvaśukladharmāharaṇatāmupādāya || (Vaidya 302).... alaṃkāraḥ? yadidaṃ dvātriṃśatāṃ mahāpuruṣalakṣaṇānāmāhārakamupādāya ||.... ratirmokṣakāmānām? yadidaṃ ādimadhyaparyavasānakalyāṇatāmupādāya ||.... prītirjyeṣṭhaputrāṇām? yadidaṃ paitṛkaṃ dhanaṃ buddhadhanānubhāvāhārakamupādāya ||.... pāripūrirbuddhajñānasya? yadidaṃ sarvaśukladharmānurakṣaṇatāmupādāya sarvaśukladharmānanyapoṣaṇāharaṇatāmupādāya ||....abhūmiḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānām? yadidaṃ udārāprameyabuddhadharmāhārakamupādāya ||.... saṃviśuddhiścittasya? yadidaṃ sarvamalaprahāṇāya saṃvartate ||.... pariśuddhiḥ kāyasya? yadidaṃ sarvaglānipraśamanatāmupādāya
||.... pariniṣpattiḥ vimokṣamukhānām? yadidaṃ anityaduḥkhaśūnyānātmaśāntapratyavekṣaṇatāmupādāya || ....asaṃkliṣṭatā rāgeṇa? yadidaṃ amṛtapadāhārikamupādāya ||.... vigamo doṣasya? yadidaṃ mahāmaitryāhārikamupādāya ||.... abhūmirmohasya? yadidaṃ bhūtadharmālokāhārakamupādāya ||.... āgamaḥ saṃjñānasya? yadidaṃ sarvalaukikalokottarakāyajñānasyotpādamupādāya ||.... utpādo vidyāyāḥ? yadidaṃ sarvayoniśomanasikāraharaṇatāmupādāya ||.... prahāṇamavidyāyāḥ? yadidaṃ sarvayoniśomanasikāravigamāya saṃvartate ||.... tṛptirvimuktisārāṇām? yadidaṃ āryamāhātmyāharaṇatāmupādāya ||.... tuṣṭiḥ samādhisārāṇām? yadidaṃ sarvasukhacittaikāgrāharaṇatāmupādāya ||.... cakṣurdraṣṭukāmānām? yadidaṃ ahaṃpaśyitāmupādāya ||.... abhijñā vikurvitukāmānām? yadidaṃ anāvaraṇatāmupādāya kāmanīyadharmatāṃ copādāya ||.... ṛddhirabhibhavitukāmānām? yadidaṃ sarvadharmavikalpitajñānānāvaraṇatāmupādāya ||.... dhāraṇī śrutārthikānām? yadidaṃ sarvadharmanirvāṇasamatāmupādāya ||.... smṛterasaṃpramoṣaḥ? yadidaṃ nirvāṇālambanaprakṛtivyupaśamatāmupādāya ||.... adhiṣṭhānaṃ buddhānām? yadidaṃ anantāharaṇatāmupādāya ||.... upāyakauśalyaṃ nāthānām? yadidaṃ sarvasukhakṣemagamanatāmupādāya ||.... sūkṣmama? yadidaṃ nirvāṇālambanavyupaśamatāmupādāya ||.... durvijñeyam? yadidaṃ duḥkhapratijñānatāmupādāya ||.... durājānatānabhiyuktaiḥ? yadidaṃ apratilabdhapūrvatāmupādāya ||.... vivarto 'kṣarāṇām? yadidaṃ sarvavākyakathānupalabdhitāmupādāya ||.... durvijñeyo ghoṣeṇa? yadidaṃ sarvadharmācintyatāmupādāya ||.... ajñātaṃ vijñaiḥ? yadidaṃ ratnamahārthikatāmupādāya ||.... jñānaṃ surataiḥ? yadidaṃ satkārājānatāmupādāya ||.... vibuddhamalpecchaiḥ? yadidaṃ satkārājānatāmupādāya ||.... udgṛhītamāravdhavīyaiḥ? yadidaṃ anikṣiptadhuratāmupādāya ||.... dhāritaṃ smṛtimadbhiḥ? yadidaṃ kṛtāvipraṇāśatāmupādāya ||.... kṣayo duḥkhasya? yadidaṃ rāgadveṣamohasaṃvartanatāmupādāya ||.... anutpādaḥ sarvadharmāṇām? yadidaṃ sarvavijñānanirodhatāmupādāya ||.... ekanayanirdeśaḥ || yadidaṃ sarvabhavagaticyutyupapattyāyatanānāṃ sarvadharmāḥ svapnopamā
iti sarvadharmānutpādyatāmupādāya? ayameṣāṃ trayāṇāṃ padaśatānāṃ nirdeśo draṣṭavyaḥ | ayaṃ sa ucyate kumāra sarvadharmasvabhāvasamatāvipañcito nāma samādhiḥ ||
iti śrīsamādhirāje ekonacatvāriṃśatitamaḥ parivartaḥ || 39 ||
(Vaidya 303)
40 Parīndanāparivartaḥ |
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
vipulā buddhadharmā hi vipulo deśito nayaḥ  /
vipulaṃ dharma deśitvā vipulāṃllabhate guṇān  // SRS_40.1 //
yathā vipulamākāśamevaṃ dharmāṇa lakṣaṇam  /
ratnāni vipulānyatra tasmādvaipulyamucyate  // SRS_40.2 //
vipulā cari sattvānāṃ vipulā teṣu deśitā  /
vipulo āgamo yasya tasmādvaipulyamucyate  // SRS_40.3 //
asmin khalu punaḥ sarvadharmasvabhāvasamatāvipañcitasamādhinirdeśe dharmaparyāye bhāṣyamāṇe aprameyaiḥ sattvairanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni, aprameyāśca sattvā avaivartikā abhūvannanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | aprameyāṇāṃ ca sattvānāṃ pratyekabodhau ciattamutpannam | aprameyāṇāṃ ca sattvānāmarhattvaphalasākṣātkriyāyāṃ cittānyutpannāni | ayaṃ ca trisāhasramahāsāhasralokadhātuḥ ṣaḍavikāraṃ kampitaḥ prakampitaḥ saṃprakampitaḥ | calitaḥ pracalitaḥ saṃpracalitaḥ | vedhitaḥ pravedhitaḥ | saṃpravedhitaḥ | kṣumitaḥ prakṣubhitaḥ saṃprakṣubhitaḥ | raṇitaḥ praraṇitaḥ saṃpraraṇitaḥ | garjitaḥ pragarjitaḥ saṃpragarjitaḥ | pūrvā digavanamati paścimā digunnamati | paścimā digavanamati pūrvā digunnamati| uttarā digunnamati dakṣiṇā digavanamati | uttarā digavanamati dakṣiṇā digunnamati | antādavanamati madhyādunnamati | madhyādavanamati antādunnamati | aprameyasya cāvabhāsasya loke prādurbhāvo 'bhūt | mahacca divyagandhavarṣamabhiprāvarṣat | devatāśca mahāntaṃ divyaṃ puṣpavarṣamutsṛjanti sma | divyāni ca tūryaśatasahasrāṇyuparyantarīkṣe bhrāmayanti | evaṃ ca vācamabhāṣanta -
sulabdhā lābhāsteṣāṃ sattvānāṃ ya imaṃ mahākaruṇāvatāradharmaparyāyaṃ śroṣyanti | bahubuddhaparyupāsitāste sattvā bhaviṣyanti ya imaṃ sarvadharmasvabhāvasamatāvipañcitasamādhiṃ punaḥ punaḥ śroṣyanti, śrutvā ca likhiṣyanti udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti paryavāpsyanti araṇābhāvanayā bhāvayiṣyanti, bahulīkariṣyanti, parebhyaśca vistareṇa saṃprakāśayiṣyanti | sarvasatvānāṃ te dakṣiṇīyā bhaviṣyanti ||
atha khalu bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate sma - udgṛhvīṣva tvamānanda imaṃ dharmaparyāyaṃ dhāraya vācaya paryavāpnuhi, pareṣāṃ ca vistareṇa saṃprakāśaya | atha khalvāyuṣmānānado bhagavantametadavocat - ko nāmāyaṃ bhagavan dharmaparyāyaḥ, kathaṃ caina dhārayāmi? bhagavānāha - mahākaruṇāvatāro nāmānanda idaṃ sūtraṃ dhāraya | sarvadharmasamatāvipañcito nāma samādhiriti dhāraya | ānanda āha - udgṛhīto me bhagavannayaṃ dharmaparyāya iti ||
(Vaidya 304) idamavocad bhagavān | āttamanāścandraprabhaḥ kumārabhūta āyuṣmāṃścānandaḥ tāścatasraḥ parṣado bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikāḥ aneke ca śuddhāvāsakāyikā devaputrāḥ sadevamānuṣāsuragandharvaśca loko bhagavato bhāṣitamabhyanandanniti ||
ityāryasarvadharmasvabhāvasamatāvipañcitāt samādheryathālabdhaṃ samādhirājaṃ nāma mahāyānasūtraṃ parivarto nāma catvāriṃśatitamaṃ samāptam || 40 ||
* * * * * *
ye dharmā hetuprabhavā hetusteṣāṃ tathāgato hyavadat |
teṣāṃ ca yo nirodha evaṃ vādī mahāśramaṇaḥ ||