Kinh Nguyệt Đăng Tam-muội (Samādhirājasūtra)

ikādaśaḥ || 11 ||
(Vaidya 76)
12 Samādhyanuśikṣaṇāparivartaḥ |
tatra kumāra yo bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvadhamāṇāṃ svabhāvaṃ prajānāti, tasyeme evaṃrūpā guṇānuśaṃsā bhavanti - sa tathāgatānāṃ bhūtaṃ guṇavarṇaṃ bhāṣate | na ca tathāgatān vyākhyāti asatā abhūtena | tat kasya hetoḥ? yayā dharmatayā tathāgataḥ prabhāvyate, tāṃ dharmatāṃ yathābhūtaṃ prajānāti | anantāt buddhaguṇān prajānāti | tat kasya hetoḥ? anantā hi kumāra buddhaguṇā acintyāścintāpagatāḥ | tenāśakyaṃ cintayituṃ vā pramātuṃ vā | tat kasya hetoḥ? cittaṃ hi kumāra niḥsvabhāvamarūpyanidarśanam | iti hi kumāra yatsvabhāvaṃ cittaṃ tatsvabhāvā buddhaguṇāḥ, yatsvabhāvā buddhaguṇāstatsvabhāvāstathāgatāḥ, tatsvabhāvāḥ sarvadharmāḥ | yaḥ kumāra bodhisattvo mahāsattva evaṃ sarvaguṇasvabhāvanirdeśaṃ yathābhūtaṃ prajānāti, ayaṃ kumāra ucyate bodhisattvo mahāsattvo nidhyāptimānasaḥ | niḥsaraṇakuśalaḥ | traidhātukaniḥsaraṇaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | yathāvadarśī avitathavādī ananyathābhāṣī, yathāvādī tathākārī, anabhiniviṣṭastraidhātuke traidhātukasamatikrāntaḥ | samatikrāntaḥ kāmabhūmiṃ rūpabhūmiṃ ārūpyabhūmiṃ kleśabhūmiṃ nāmabhūmiṃ ghoṣabhūmim | akṣarapadanayakuśalaḥ | akṣaravibhāvitajñānaḥ | anabhilapyadharmakovidaḥ | akṣarajñaḥ | akṣarakuśalaḥ | akṣarapadaprabhedajñānakuśalaḥ | akṣarapadaprabhedavistārajñānakuśalaḥ | sarvadharmapadaprabhedakuśalaḥ | sarvadharmapadaprabhedavistārakuśalaḥ | sarvadharmavyavasthānajñānakuśalaḥ | niścitayā buddhyā samanvāgato 'nabhibhūtaḥ sarvamāraiḥ pāpīyobhirmārakāyikābhiśca devatābhiḥ ||
asmin khalu punardharmaparyāye bhāṣyamāṇe aṣṭānavaterniyutānāṃ devamānuṣikāyāḥ prajāyāḥ pūrvaparikarmakṛtāyāḥ koṭīśatasahasrāvartāyā dhāraṇyā anāvaraṇāyāśca dharmavipaśyanāyāḥ kṣānteḥ pratilambho 'bhūt | te ca sarve bhagavatā vyākṛutā aṣṭācatvāriṃśatā kalpairasaṃkhyeyaśatasahasrairanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyante | sarve ca anyānyanāmāna ekāyuṣpramāṇā anyānyeṣu buddhakṣetreṣu anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyante | tatredamucyate -
yo bodhisattva matimān prāpnoti anuttarāṃ varāṃ bodhim  /
arthe ca dharmi kuśalo carati sa dharmasvabhāvasmi  // SRS_12.1 //
nābhūt bhaṇati vācaṃ buddhānāṃ yādṛśā guṇaviśeṣāḥ  /
sa hi dharmu taṃ jinānāṃ jānati śūro vigatakaṅkṣāḥ  // SRS_12.2 //
ekārtha sarvadharmān prajānati ca śūnyatāṃ sa ekāṃśam  /
nānārthu nāsti teṣāṃ ekārthe śikṣito bhavati  // SRS_12.3 //
(Vaidya 77)
niṣkalpānavikalpān anopalambhāṃśca jānāti matimān  /
kṣati akṣaye 'sya saṃjñā prahīṇa sarvā niravaśeṣā  // SRS_12.4 //
na hi rūpato daśabalān paśyati so dharmakāya narasiṃhān  /
nāpi lakṣaṇehi tasya prahīṇa sarve viparyāsāḥ  // SRS_12.5 //
dharmā acintya ete cintāpagatā svabhāva upaśāntāḥ  /
evaṃ prajānamānaḥ paśyati buddhān dvipadaśreṣṭhān  // SRS_12.6 //
yatha jñātvātmasaṃjñāstathaiva sarvatra preṣitā buddhiḥ  /
sarve ca tatsvabhāvā dharma viśuddhā gaganakalpāḥ  // SRS_12.7 //
na hi jāta mānase 'sya niḥsaraṇaṃ jñātva sarvadharmāṇām  /
traidhātuke vimuktipraṇidhānu na vidyate tasya  // SRS_12.8 //
yathāvadarśi bhoti avitathavacano 'nanyathābhāṣī  /
sarvaṃ ca tasya vacanaṃ niścarati jinānubhāvena  // SRS_12.9 //
atikrāntu kāmabhūmiṃ kileśabhūmiṃ ca rūpa ārūpyān  /
dharmeṣvasaktamanasaḥ pramudita carate jagahitāya  // SRS_12.10 //
atikrāntu nāmabhūmiṃ ghoṣo jñāna svabhāvena cayikaḥ  /
yāvacciraṃ pi bhaṇato na vidyate niśrayastasya  // SRS_12.11 //
saṃjñāpracāru nāsti dṛṣṭiviparyāsu sarvaśaḥ kṣīṇaḥ  /
suniścitā buddhiśca te gaganopamadhīrāḥ  // SRS_12.12 //
vihāra koṭīniyutā bhaveyu vikṣepaṇārtha cittasya  /
abhibhavati sarvamārān na cāpi teṣāṃ vaśamupaiti  // SRS_12.13 //
sarvi jahyu mārajālaṃ pariśuddhaḥ śīlavānaparidāhaḥ  /
dhyānasukhasmi nirataḥ prajānati ca śūnyakaṃ lokam  // SRS_12.14 //
lokāśca skandha uktāstāṃścāpi sa śūnyakān prajānati  /
anutpādānanirodhān sarvān gaganopamān dharmān  // SRS_12.15 //
ātmānaṃ sa tyajate na caiva śikṣāṃ śrutāṃ daśabalasya  /
so śīlapāramiṃ gata upapadyati yatra praṇidheti  // SRS_12.16 //
vicarantu buddhakṣetrān paśyati buddhakoṭīniyutāni  /
na svargaṃ prārthayate na cāpi praṇidhānato muktaḥ  // SRS_12.17 //
(Vaidya 78)
na bhraṃśayati sa vīryaṃ muhūrtamātramapi dharma caramāṇaḥ  /
praśaṃsitaśca bhoti buddhabhirdaśadiśe loke  // SRS_12.18 //
tasmāttarhi kumāra śrutvā dharmānimān samādhismin  /
jahiyāna jñātralābhaṃ prakāśaya mahājane dharmam  // SRS_12.19 //
ya icchati svayaṃbhūrbhaveya buddho mahāguṇasamaṅgī  /
iha śikṣitvā kuśalo daśabaladhārī bhavati buddhaḥ  // SRS_12.20 //
iti śrīsamādhirāje samādhyanuśikṣaṇāparivarto nāma dvādaśaḥ || 12 ||
(Vaidya 79)
13 Samādhinirdeśaparivartaḥ |
tatra khalu bhagavān punareva candraprabhaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma - tasmāttarhi kumāra bodhisattvena mahāsattvena anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃboddhukāmena samādhinirdeśakuśalena bhavitavyam | tatra kumāra katamaḥ samādhinirdeśaḥ?yā yathāvattatā sarvadharmāṇāṃ samatā aviṣamatā | akalpanā avikalpanā | aviṭhapanā asamutthāpanā | anutpādaḥ anirodhaḥ | kalpavikalpaparikalpasamucchedaḥ | cittānālambanatā | amanasikāraḥ | prajñaptisamucchedaḥ | vitarkavikalpasamucchedaḥ | rāgadveṣamohasamucchedaḥ | nāntānantamanasikāraḥ | manasikārasamucchedaḥ | skandhadhātvāyatanasvabhāvajñānam | smṛtimatigatihrīdhṛticāritrācāragocarapratipattisthānam | araṇābhūmiḥ | śāntabhūmiḥ | sarvaprapañcasamucchedaḥ | sarvabodhisattvaśikṣā | sarvatathāgatagocaraḥ | sarvaguṇapariniṣpattiḥ | ayamucyate kumāra samādhinirdeśaḥ | yatra samādhinirdeśe pratiṣṭhito bodhisattvo mahāsattvo 'virahito bhavati samādhinā, abhrāntacittaśca bhavati, mahākaruṇāsamanvāgato 'prameyāṇāṃ ca sattvānamarthaṃ karoti ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
samādhyaviṣamā bhūmiḥ śāntā sūkṣmā sudurdṛśā  /
sarvasaṃjñāsamuddhātaḥ samādhistena cocyate  // SRS_13.1 //
akalpaścāvikalpaścāgrāhyatvamanidarśanam  /
anupalabdhiścittasya samādhistena cocyate  // SRS_13.2 //
samāhito yadā bhoti sarvadharmā na manyate  /
amanyanā yathābhūtaṃ samādhiriti śabditaḥ  // SRS_13.3 //
na dharme 'sti rajomātra rajaścāpi na vidyate  /
anupalabdhirdharmāṇāṃ samādhistena cocyate  // SRS_13.4 //
cittasyānupalabdhiśca vikalpo hyeṣa cocyate  /
avikalpitāśca te dharmā samādhireṣa jānathaḥ  // SRS_13.5 //
śabdena sūcito hyarthaḥ sa ca śabdo avastukaḥ  /
pratiśrutkopamaḥ śabdo antarīkṣaṃ yathā nabhaḥ  // SRS_13.6 //
asthitā hi ime dharmāḥ sthitireṣāṃ na vidyate  /
asthitiḥ sthitiśabdena svabhāvena na labhyate  // SRS_13.7 //
cyavate agatītyevaṃ gatiścāsau na vidyate  /
agatirgatiśabdena samādhirnaditastathā  // SRS_13.8 //
(Vaidya 80)
asamāhito vucyati eṣa manyanā samāhito eṣa dvitīya manyanā  /
amanyamānā vicaranti bodhaye amanyamānā spṛśi bodhimuttamām  // SRS_13.9 //
samaviṣama eṣa śāntabhūmiḥ śamathavipaśyanānimitta eṣā  /
seviya imu śānta buddhabodhiṃ sa iha prayukta samādhibhāvanāyām  // SRS_13.10 //
na ca punariyamakṣarehi śakyaṃ praviśitu arthagati praveśe  /
sarvaruta jahitva bhāṣyaghoṣaṃ bhavati samāhita no ca manyanāsya  // SRS_13.11 //
yaśca iha samādhi bodhisattvo yatha- upadiṣṭu tathā sthiheta yuktaḥ  /
sacediha bhavi kalpadāhu kṣetre girivaramadhyagataṃ na taṃ dahe 'gniḥ  // SRS_13.12 //
yatha gaganu na jātu dagdhapūrvaṃ subahukalpaśatehi dahyamānam  /
gaganasamā adhijānamāna dharmāṃste na jātu dahyati so 'gnimadhye  // SRS_13.13 //
saci puna jvalamāna buddhakṣetre praṇidhi karoti samādhiye sthihitvā  /
jvalanu ayu praśāmyatāmaśeṣaṃ pṛthivī vinaśyi na cāsya anyathātvam  // SRS_13.14 //
ṛddhibalu anantu tasya bhoti khagapathi gacchati so asajjamānaḥ  /
imi guṇa anubhoti bodhisattvo yatha-anuśiṣṭu samādhiye sthihitvā  // SRS_13.15 //
jāyate cyavate vāpi na ca jāti na cyutiḥ  /
yasya vijānanā eṣā samādhyasya na durlabhā  // SRS_13.16 //
(Vaidya 81)
na cyutirnāpi co jāti lokanāthena deśitā  /
lokanāthaṃ viditvaivaṃ samādhiṃ tena jānatha  // SRS_13.17 //
anopaliptā lokena lokadharme na sajjati  /
asajjamānaḥ kāyena buddhakṣetrāṇi gacchati  // SRS_13.18 //
kṣetreṣu paśyate nityaṃ saṃbuddhān lokanāyakān  /
dharmaṃ ca śṛṇute tatra buddhakṣetreṣu bhāṣitam  // SRS_13.19 //
na jātu tasya ajñānaṃ dharmadhātuṃ ca bhāṣate  /
gatijñaḥ satato dharme dharmadhātumayo hi saḥ  // SRS_13.20 //
bhāṣataḥ kalpakoṭyo 'pi pratibhānaṃ na hīyate  /
nirmiṇoti bahūnanyān bodhisattvān vicakṣaṇaḥ  // SRS_13.21 //
kṣetrātaḥ kṣetra gacchanti bodhisattvāna nirmitāḥ  /
sahasrapatrapadmeṣu paryaṅkena niṣaṇṇakāḥ  // SRS_13.22 //
buddhabodhiṃ prakāśenti dhāraṇīsūtraśobhanam  /
anyāśca sūtrakoṭīyo samādhiṃ śānta bhāvayan  // SRS_13.23 //
avivartikapathe sthāpenti bahūn sattvānacintiyān  /
pratibhānaṃ kṣayaṃ naiti buddhabodhiṃ prakāśiya  // SRS_13.24 //
kūṭāgāre hi gacchanti ratanehi vicitrite  /
okiranti ca puṣpehi gandhavadbhirvināyakam  // SRS_13.25 //
okiranti ca cūrṇehi gandhavantehi nāyakam  /
kurvanti vipulāṃ pūjāṃ sarve te bodhikāraṇāt  // SRS_13.26 //
aprameyā guṇā ete bodhisattvāna tāyinām  /
niṣkileśā yadā bhonti tadā ṛddhiṃ labhanti te  // SRS_13.27 //
anupattikileśāna acchāḥ śuddhāḥ prabhāsvarāḥ  /
asaṃskṛtā akopyāśca bodhisattvāna gocarāḥ  // SRS_13.28 //
praśāntā upaśāntāśca niṣkileśā anaṅganāḥ  /
aprapañcā niṣprapañcāḥ prapañcasamatikramāḥ  // SRS_13.29 //
apracāro 'kṣarāṇāṃ ca sarvadharmāṇa lakṣaṇam  /
durvijñeyaśca ghoṣeṇa samādhistena cocyate  // SRS_13.30 //
akṣayā upaśāntā ca anābhogā adarśanā  /
gocaraḥ sarvabuddhānāṃ bhūtakoṭiranāvilā  // SRS_13.31 //
(Vaidya 82)
sarvabuddhāniyaṃ śikṣā sarvadharmasvabhāvatā  /
iha śikṣitva saṃbuddhā guṇānāṃ pāramiṃ gatāḥ  // SRS_13.32 //
na saṃpāraṃ na vāpāraṃ pūrvānto na vikalpitaḥ  /
tena te sarva saṃbuddhā guṇānāṃ pāramiṃ gatāḥ  // SRS_13.33 //
anāgatānagatikān dharmān jñātvā svabhāvataḥ  /
niṣprapañcānanābhogāṃstatra te pāramiṃ gatāḥ  // SRS_13.34 //
iti śrīsamādhirāje samādhinirdeśaparivartastrayodaśaḥ || 13 ||
(Vaidya 83)
14 Smitasaṃdarśanaparivartaḥ |
atha khalu candraprabhaḥ kumārabhūta utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat - āścaryaṃ bhagavan yāvat subhāṣiteyaṃ bhagavatā tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena sarvadharmasvabhāvasamatā sarvabodhisattvaśikṣāsamādhinirdeśaḥ | yathāpi nāma bhagavan dīrgharātramatra śikṣitvā samudāgato 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | pratibhāti ca me bhagavan, pratibhāti ca me sugata | bhagavānāha - pratibhātu te kumāra yasyedānīṃ kālaṃ manyase | atha khalu candraprabhaḥ kumārabhūto bhagavatā kṛtāvakāśo bhagavantaṃ saṃmukhaṃ sārūpyābhirgāthābhirabhyaṣṭāvīt -
dṛṣṭvāna sattvān dukhitānupadrutān rāgeṇa doṣeṇa sadābhibhūtān  /
cittaṃ tvayotpāditu bodhikāraṇādū buddho bhaveyaṃ ti prajāna mocakāḥ  // SRS_14.1 //
cīrṇo 'si vīrye bahukalpakoṭiyo dāne dame saṃyami nityu śikṣitaḥ  /
śīle ca kṣāntau tatha vīrye 'tandrito dānaṃ ca dattaṃ vipulamanantakam  // SRS_14.2 //
na co tava mānasu jātu khinnaṃ hastāṃśca pādāṃstyajamānu jīvitam  /
hiraṇyasuvarṇaṃ tatha putradāraṃ rājthaṃ ca tyaktamanapekṣa bhūtvā  // SRS_14.3 //
śīlaṃ tavācchaṃ vimalaṃ viśuddham ātmā ca tyakto na ca śīla khaṇḍitam  /
kāyena vācā manasā susaṃvṛtā sudāntacittā sugatā namo 'stu te  // SRS_14.4 //
kṣāntīratāḥ kṣāntipathe pratiṣṭhitāḥ kāye kṛte khaṇḍa pi naiva krudhyase  /
kṣīraṃ tataḥ prasravi maitrabhāvanā āścaryabhūtā sugatā namo 'stu te  // SRS_14.5 //
(Vaidya 84)
balairupetā daśabhirbalaiḥ sthitā asaṅgujñānī vidi sarvadharmān  /
karuṇāni lokahitakara dharmasvāmin anukampase prajā ima arthakāmaḥ  // SRS_14.6 //
śūnyaṃ ti jñānaṃ na ca punihāsti sattvo lokaṃ ca dṛṣṭva tathā ti pranaṣṭamārgam  /
vibodhitāste prakṛtinirātmadharme vimuktijātā na ca kvaci sā vimuktiḥ  // SRS_14.7 //
pratyādiśaṃ jahiya sadā pramattaṃ jitvā ca māraṃ sabalamanantasainyam  /
buddhitva bodhi vipulāmanantajñānaṃ diśehi dharmaṃ parama viśuddhaśāntam  // SRS_14.8 //
gaganaṃ pateyyā saha śaśitārakehi pṛthivī vinaśyet sanagaraśailasaṃsthā  /
ākāśadhāturapi ca siyānyathātvaṃ no caiva tubhyaṃ vitatha bhaṇeyya vācā  // SRS_14.9 //
dṛṣṭvā tvaṃ duḥkhitān sattvānupalambharatāḥ prajāḥ  /
anopalambhaṃ deśesi gambhīrāṃ śāntaśūnyatām  // SRS_14.10 //
śikṣito 'si mahāvīra kalpakoṭīracintiyā  /
anopalambhaśikṣāyāṃ skhalitaṃ te na vidyate  // SRS_14.11 //
yādṛśe śikṣito dharme tādṛśaṃ dharmu bhāṣase  /
abhūmiratra bālānāṃ yāvanta anyatīrthikāḥ  // SRS_14.12 //
ye sthitā ātmasaṃjñāyāṃ te skhalanti avidvasu  /
jñātvā dharmāṇa nairātmyaṃ skhalitaṃ te na vidyate  // SRS_14.13 //
bhūtavādī mahāvīra bhūtadharmapratiṣṭhitaḥ  /
bhūte satye sthito nātha bhūtāṃ vācaṃ prabhāṣase  // SRS_14.14 //
bhūtā te cārikā āsīd yathā te praṇidhiḥ kṛtaḥ  /
tasya bhūtasya niṣyandā bhūtāṃ vācaṃ prabhāṣase  // SRS_14.15 //
bhūtacaryāsu saṃpanno bhūtakoṭīsuśikṣitā  /
bhūtāśayā bhūtacarī bhūtaprajña namo 'stu te  // SRS_14.16 //
(Vaidya 85)
samaste prajñayā nāsti jñānavādi prabhākara  /
jñāne viśeṣatāṃ prāpta jñānavādi namo 'stu te  // SRS_14.17 //
mitrastvaṃ sarvasattvānāṃ maitrī tava subhāvitā  /
aprakampyo yathā meruracalaḥ supratiṣṭhitaḥ  // SRS_14.18 //
gaṇe suvipule śāsturgaṇān saṃparikarṣasi  /
gabhīraprajñā sugatā nadase pariṣadgatā  // SRS_14.19 //
siṃhanādaṃ nadi buddhaḥ siṃhavikrāntavikramaḥ  /
jitāste tīrthikāḥ sarve siṃhena kroṣṭukā yathā  // SRS_14.20 //
adāntadamako vīra adāntā damitāstvayā  /
te ca mitrā dṛḍhā bhonti abhedyā bhonti susthitāḥ  // SRS_14.21 //
dṛṣṭvā tvaṃ duḥkhitān sattvānātmadṛṣṭisamāśritān  /
nairātmya dharmaṃ deśemi yatra nāsti priyāpriyam  // SRS_14.22 //
aśikṣitānāṃ bālānāṃ kumārgapathacāriṇām  /
mārgaṃ tvaṃ saṃprakāśesi yena gacchanti nāyakāḥ  // SRS_14.23 //
ye sthitā ātmasaṃjñāyāṃ duḥkhe te supratiṣṭhitāḥ  /
na te jānanti nairātmyaṃ yatra duḥkhaṃ na vidyate  // SRS_14.24 //
akhilitapadadharmadeśako 'si skhalitu na labhyati lokanātha  /
avitatha gira saṃprabhāṣase tvaṃ duḥkhamokṣakarā namaste nātha  // SRS_14.25 //
bahuniyutaśatā sahasrakoṭyo gaganasthitāḥ pṛthu devanāgayakṣāḥ  /
sarviṃ spṛha janenti nāyakasmin bhagavatu vāca śruṇitva arthayuktām  // SRS_14.26 //
snigdhamṛdumanojñakālayuktāṃ sumadhura vāca praṇīta premaṇīyām  /
aparimitasvarāṅgasaṃprayuktāṃ hitakara mokṣakarīṃ bahujanasya  // SRS_14.27 //
turiyaśatasahasra aprameyā sumadhura yukta bhaveyurekakāle  /
(Vaidya 86)
divyasvara viśiṣṭa premaṇīyā abhibhavati sugatasya ekavācā  // SRS_14.28 //
dvijagaṇakalaviṅkamañjudhoṣāḥ surucira premaṇīyāḥ sugītaśabdāḥ  /
śaṅkhapaṭahabherivīṇaśabdāḥ kalamapi na labhantiḥ buddhaśabde  // SRS_14.29 //
parabhṛtaśukaśārikāṇa śabdāstatha punaḥ krauñcamayūrakinnarāṇām  /
ruta ravita ya keci premaṇīyāḥ kalamapi buddhasvarasya nānubhonti  // SRS_14.30 //
priya madhura manojña premaṇīyāḥ sumadhura śāntagirā praśaṃsanīyāḥ  /
sarvi gira prayukta ekakāle giravara harṣaṇiyāstathāgatasya  // SRS_14.31 //
suramanujanarendradānavānāṃ sakalabhave tribhave ya asti sattvāḥ  /
yā prabhā abhavat prabhākarāṇāṃ abhibhavati sugatasya ekaraśmiḥ  // SRS_14.32 //
kusumitu sugatasya ātmabhāvaḥ parivṛtu vicitru sarvalakṣaṇaiḥ  /
puṇyaśatanirvṛtu accha śuddhaḥ pratapati sarvajage jinasya kāyaḥ  // SRS_14.33 //
śaṅkhāna śabda paṇavasughoṣakāṇāṃ bherīṇa śabda tathapi ca kimpalānām  /
sarve ca śabda sumadhura premaṇīyā buddhasya śabde śatima kalāṃ na bhonti  // SRS_14.34 //
tūryāṇa koṭiniyutasahasraśabdā āsvādanīya sumadhura divyakalpāḥ  /
prāmodanīya marugaṇa apsarāṇāṃ buddhasya śabde śatima kalāṃ na bhonti  // SRS_14.35 //
(Vaidya 87)
krauñcā mayūra parabhṛta cakravākā haṃsāḥ kuṇālā bahuvidhapakṣisaṃghāḥ  /
ye te saśabdāḥ sumadhura ekakāle buddhasya śabde śatima kalāṃ na bhonti  // SRS_14.36 //
nāgāna yakṣāṇa asuramahoragāṇāṃ devendrabrahmamarupatīnāṃ ca śabdāḥ  /
yāvanta śabdāstribhave manojña kāntā buddhasvarasya kalamapi te na bhonti  // SRS_14.37 //
yā brahmaṇo vā marupatinaśca ābhā prabhāsvarāṇāṃ maṇiratanāna ābhāḥ  /
sarvā ya ābhā vividhamanekarūpāḥ sarvāsta ekā abhibhavi buddharaśmiḥ  // SRS_14.38 //
kāyena śuddho vacasā manena caiva jñānena śuddhastribhavi anopaliptaḥ  /
guṇasārarāśi guṇaratano narendraḥ sarvaguṇehi asamasamaḥ svayaṃbhūḥ  // SRS_14.39 //
evaṃ stavitvā daśabala satyavādiṃ vācaṃ prabhāṣi muditamanaḥ kumāraḥ  /
pūjitva buddhamatuliyamaprameyaṃ buddho bhaveya yatha iva śākyasiṃhaḥ  // SRS_14.40 //
tasyo viditvā sugatu viśiṣṭa caryāmasaṅgajñānī smitamakaronnarendraḥ  /
maitreyu pṛcchī daśabalajyeṣṭhaputraṃ kasyārthi etaṃ smitu kṛtu nāyakena  // SRS_14.41 //
ākampitābhūdvasumati ṣaḍvikāraṃ devāśca nāga gaganasthitā udagrāḥ  /
prekṣanti buddhaṃ pramudita hṛṣṭacittāstaṃ vyākarohi sugata anābhibhūtaḥ  // SRS_14.42 //
abhūmirasmi bhagavatu śrāvakāṇāṃ yatra pravṛttaṃ puruṣavarasya jñānam  /
suviśuddhajñāninnanupamaprajñabhūmi akhilā te smitu kṛtu jina kasya arthe  // SRS_14.43 //
(Vaidya 88)
pṛcchami daśabalaṃ vināyakaṃ śākyasiṃha dvipadānamuttamam  /
jñānapāramiṃ gataṃ prabhākaraṃ rāgadveṣakhilamohasādakam  // SRS_14.44 //
kalpakoṭi carito 'si nāyako gaṅgavālukasamāstatottaram  /
eṣamāṇu varabodhimuttamāṃ kasya arthi smitu etu darśitam  // SRS_14.45 //
hastapāda parikṛtta śāstunā putradāra priyajñāti bāndhavān  /
eṣamāṇu varajñānamuttamaṃ ko nu hetu smitadarśane mune  // SRS_14.46 //
aśvahastirathapattiyo tvayā dāsadāsimaṇiratna rūpyakam  /
naiva dravyaratanaṃ ca labhyate yanna tyaktu caratā ti cārikām  // SRS_14.47 //
jñānu śreṣṭhu tribhave 'tivartate sarvasattvacariyāṃ prajānase  /
dhātucittu adhimuktikovidā kasya arthi smitu etu darśitam  // SRS_14.48 //
kena pūjita narāṇamuttamāḥ kasya vārtha vipulo bhaviṣyati  /
ko ca asya cariyāya grāhakaḥ kasya arthi smitu darśitaṃ mune  // SRS_14.49 //
ṣaḍvikāra pṛthivī prakampitā padmakoṭya dharaṇītu utthitāḥ  /
koṭipatraparamā prabhāsvarā hemavarṇarucirā manoramā  // SRS_14.50 //
yatrime sthita jinasya aurasā bodhisattva paramā maharddhikāḥ  /
dharmabhāṇaka bahū samāgatāsteṣa kāruṇika pṛcchi nāyakam  // SRS_14.51 //
(Vaidya 89)
bheriśaṅkhatuṇavāḥ sughoṣakāstūrya koṭiniyutāḥ pravāditāḥ  /
teṣa śabda gaganasmi śrūyate yādṛśaḥ sugataghoṣa acintiyaḥ  // SRS_14.52 //
haṃsakrauñcakalaviṅkakokilāḥ pakṣisaṃgha bahukāḥ samāgatāḥ  /
muñci ghoṣa paramaṃ prabhāsvaraṃ buddhaghoṣakala nānubhonti te  // SRS_14.53 //
kena dāna dama saṃyamaḥ pure kalpakoṭi bahukā niṣevitāḥ  /
kena pūjita narāṇa uttamā kasya arthi smitu etu darśitam  // SRS_14.54 //
kena pūrvi dvipadendru pṛcchito gauravaṃ paramu saṃjanitvana  /
buddhabodhi kathameṣa labhyate kasya arthi smitu etu darśitam  // SRS_14.55 //
yāttikā daśabalā atītakāḥ pratyutpanna sugatā anāgatāḥ  /
sarva jānasi narāṇamuttamo tena pṛcchami prajāya kāraṇāt  // SRS_14.56 //
cittasaṃtati prajāya jānate sarvi prāṇina anantagocarāḥ  /
yasya yādṛśu narasya āśayastena pṛcchami narāṇamuttamam  // SRS_14.57 //
ye caranti cariyāmanuttamāṃ hetuyuktivinayasmi kovidāḥ  /
buddhajñāna kathametu labhyate etadarthi dvipadendru pṛcchiham  // SRS_14.58 //
ye hi dharma sukhumāḥ sudurdṛśāḥ śūnya śānta atulā acintiyāḥ  /
bhāvitā daśabalāna gocarāsteṣa artha ahu pṛcchi nāyakam  // SRS_14.59 //
(Vaidya 90)
yeṣa maitri karuṇā subhāvitā sarvaprāṇiṣu jage acintiyā  /
sattvasaṃjña na ca yeṣa vartate teṣa arthi dvipadendru pṛcchiyām  // SRS_14.60 //
yeṣa jñānamatulamacintiyaṃ teṣa grāhya na kadāci vidyate  /
cittagocariya pāramiṃ gatā teṣa arthi ahu nātha pṛcchami  // SRS_14.61 //
śīlajñānaguṇapāramiṃ gatā tryadhvajñānamatulaṃ bhivartate  /
naiva tubhya skhalitūpalabhyate kasya arthi smitu etu darśitam  // SRS_14.62 //
śāriputra aniruddha kolitā ye ca anya sugatasya śrāvakāḥ  /
naiva teṣa iha jñānu vartate buddhagocaru ayaṃ nirūttaraḥ  // SRS_14.63 //
sarvadharmavaśipāramiṃ gatāḥ sarvaśikṣacariyāya udgatāḥ  /
saṃjanetva karuṇāṃ vināyakā muñca ghoṣa paramārthakovidā  // SRS_14.64 //
ye 'pi pūrva bahukalpakoṭiyo eva cinti dvipadendru pṛcchitaḥ  /
bhaṣyamagru śaraṇaṃ parāyaṇaṃ teṣa adya phala brūhi nāyakā  // SRS_14.65 //
yakṣarākṣasakumbhāṇḍaguhyakāḥ prekṣamāṇa dvipadānamuttamam  /
sarvi prāñjalisthitāḥ sagauravāḥ śrotu vyākaraṇamagrapudgalān  // SRS_14.66 //
(Vaidya 91)
bodhisattva bahavo 'dya āgatā ṛddhimanta bahukṣetrakoṭibhiḥ  /
jeṣṭhaputra sugatasya aurasāḥ sarvi prāñjalisthitāḥ sagauravāḥ  // SRS_14.67 //
gandhahasti purimādiśā gato 'kṣobhyakṣetra diśi lokaviśrutaḥ  /
bodhisattvanayutaiḥ puraskṛtaḥ śākyasiṃhu dvipadendru pṛcchanā  // SRS_14.68 //
sukhāvatīya varalokadhātuto mahāsthāma prāpta avalokiteśvaraḥ  /
bodhisattvanayutaiḥ puraskṛtaḥ śākyasiṃhu dvipadendru pṛcchanā  // SRS_14.69 //
yena pūrva bahukalpakoṭiyo aprameya sugatā upasthitāḥ  /
sāgarāṇa sakalā ca vālikā eṣatā parama jñānamuttamam  // SRS_14.70 //
sarvabuddhastuta saṃpraśaṃsitaḥ sarvadharmaguṇapāramiṃ gataḥ  /
sarvalokadiśatāsu viśruto mañjughoṣa sthitu prāñjalīkṛtaḥ  // SRS_14.71 //
buddhakṣetraniyutaiścaritvanā sudurlabhamīdṛśakāna darśanam  /
buddhaputraguṇavat suśikṣitāḥ sarvi prāñjalisthitāḥ sagauravāḥ  // SRS_14.72 //
nāsti anya iha kaści bhājanaṃ evarūpi yatha eta sūratāḥ  /
dharmakoṣadhara sarvaśāstunāṃ snigdhabhāva gira muñca nāyakā  // SRS_14.73 //
na hyakāraṇaka jinā vināyakā darśayanti smitamagrapudgalāḥ  /
muñca ghoṣavara dundubhisvara kasya arthi smitu etu darśitam  // SRS_14.74 //
(Vaidya 92)
haṃsakokilamayūrasārasā meghanāda vṛṣabhāḥ pragarjitāḥ  /
divyavādyamadhurāḥ pravāditā vyākarohi gira sattvamocanī  // SRS_14.75 //
maitrasaṃjanani premavardhanī jñānadarśani avidyariñcanī  /
arthatīraṇi prajñāvivardhanī kalpakoṭiniyutā viśodhanī  // SRS_14.73 //
viniścitabhāvavibhāvitaduḥkhanirodhapadārthanidarśanī  /
sarvakutīrthakavādadhvaṃsanī śūnya nisattva nijīva vibhāvani  // SRS_14.77 //
puṇyasahasraśatehi alaṃkṛtaḥ buddhasahasraśatehi caritviha  /
devasahasraśatehi susaṃstutaḥ brahmasahasraśatehi namaskṛtaḥ  // SRS_14.78 //
rākṣasayakṣakumbhāṇḍaprasādani nāgasuparṇamahoragamocani  /
nityamasaktaprayuktaudīraṇi karmaphalehi śubhehi samudgataḥ  // SRS_14.79 //
ye ca keci jināḥ parinirvṛtā ye ca anāgata ye ca avasthitāḥ  /
sarvi prajānasi saṅgu na te 'stīti sarvaguṇehi samudgata nāyaka  // SRS_14.80 //
bhūtadharā sasamudraparvata sarvi mahī ṣaḍvikāra prakampitā  /
devagaṇā nabhi puṣpa kṣipanti ca divyu pravāyati gandhu manoramu  // SRS_14.81 //
hatarāgadoṣatimirā nikhilā pariśuddhaśīla pariśuddhamanāḥ  /
(Vaidya 93)
praśānta śūnya animittaratā narasiṃhanādu nada kāruṇikā  // SRS_14.82 //
pratibhānavanta suviśālayaśā susamāptaprajña tathajñāna jinā  /
tava loki nāsti samu kāruṇikā bhaṇa kasyu arthi smitu darśayase  // SRS_14.83 //
kalaviṅkakokilamayūraravāstatha jīvaṃjīvaṃ jīvakamanojñarutāḥ  /
rañjanīya śabdu bhuvi ekakṣaṇe kala tena bhonti sugatasya svare  // SRS_14.84 //
bheryo mṛdaṅgapaṇavāśca tathā śaṅkha saveṇu tathā vallariyo  /
tūryāsahasra siya ekaravāḥ kala nānubhonti sugatasya rute  // SRS_14.85 //
tūryasahasra vara divyarutā rañjanīya gīta siya apsarasām  /
sugīti śabdarati saṃjane kala na bhonti sugatasya rute  // SRS_14.86 //
ekasvarā tu tava lokahitā nānādhimukti svaru niścarati  /
ekaiku manyi mama bhāṣi jino brūhi smitaṃ ti kṛtu kasya kṛte  // SRS_14.87 //
devāna śabda tatha nāgarutā ye cāpi kinnararutā madhurāḥ  /
praśamenti kleśa na kadācidapi buddhasvarāstu sada kleśanudāḥ  // SRS_14.88 //
prītiṃ janeti na ca rāgaratiṃ maitrīṃ janeti na ca doṣamatim  /
prajñāṃ janeti na ca moharatiṃ buddhāna sarva malanāśi svaraḥ  // SRS_14.89 //
na bahi ca śabdu pariṣātu prajā sarveṣa chindati sa kāṅkṣaśatān  /
(Vaidya 94)
na ca onato na hi ca aunnamato samasaukhyadarśana svaro muninaḥ  // SRS_14.90 //
bhajyādiyaṃ mahī saśailaraṇā kṣīyate sāgarajalaṃ ca tathā  /
candro 'tha sūryu dharaṇīṃ prapated giramanyathā na puna bhāṣi jinaḥ  // SRS_14.91 //
sarvāṅgavākya pariśuddhagirā siṃhasvarā madhuramañjagirā  /
brahmasvarā sugata kāruṇikā bhaṇa kasya arthi smitu darśayase  // SRS_14.92 //
yāvanta sattva iha sarva jage sarveṣa citta carate kuśalaḥ  /
ye atītanāgata ye sāṃpratikā bhaṇa kasya arthi smitu darśayase  // SRS_14.93 //
yāvanta kecijjina kāruṇikā jñānasmi sarvi vaśi pāramiṃ gatāḥ  /
na ca te jinā vimalacandramukhā nāhaitukaṃ smita sada darśayase  // SRS_14.94 //
api kalpakoṭi bhaṇi apratimā yatha gaṅgavālika bhaṇeyya guṇān  /
na ca śakyu kīrtitu pramāṇu guṇe bhaṇa kasya arthi smitu darśayase  // SRS_14.95 //
iti śrīsamādhirāje smitasaṃdarśanaparivartaścaturdaśaḥ || 14 ||
(Vaidya 95)
15 Smitavyākaraṇaparivartaḥ |
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāṃ maitreyaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamābhiḥ sārūpyābhirgāthābhiḥ pratyabhāṣata -
candraprabho eṣa kumārabhūtaḥ saṃstutya buddhamatulīya prītiyā  /
bhāṣitva buddhāna viśiṣṭa varṇaṃ praśaṃsanīyaḥ sada kāli bheṣyati  // SRS_15.1 //
ihaiva co rājagṛhasmi pūrvaṃ dṛṣṭvaiva buddhāna sahasrakoṭayaḥ  /
sarveṣa cānena jināna antike ayaṃ varaḥ śāntasamādhi pṛcchitaḥ  // SRS_15.2 //
sarvatra co eṣa mamāsi putro imāṃ caranto varabodhicārikām  /
sarvatra cāsīt pratibhānavantaḥ sarvatra cāsīt sada brahmacārī  // SRS_15.3 //
sa paścime kāli mahābhayānake tvameva sākṣī ajitā mamātra  /
sthihitva śuddhe sada brahmacarye vaistārikaṃ eṣa samādhi kāhite  // SRS_15.4 //
samādhimeṣantu idaṃ praṇītaṃ etena mārgeṇa sa bodhi lapsyate  /
parigṛhīto bahubuddhakoṭibhiḥ pūjāṃ varāṃ kāhiti nāyakānām  // SRS_15.5 //
jñāne sthihitvā ahu vyākaromi candraprabhasyācaritaṃ viśiṣṭam  /
na paścakāle 'sya bhave 'ntarāyo na brahmacaryasya na jīvitasya  // SRS_15.6 //
haste yathā āmalakāni pañca prajānāti buddhasahasrakoṭayaḥ  /
(Vaidya 96)
taduttare yāttika gaṅgavālikā anāgatā yeṣviya pūjanā hoti  // SRS_15.7 //
devāna nāgāna aśītikoṭayaḥ yakṣāṇa co koṭisahasra saptatiḥ  /
autsukyameṣanti ya paścakāle pūjāṃ karontā dvipadottamānām  // SRS_15.8 //
sa pūja kṛtvā dvipadāna uttamān samudācari jñānamimaṃ niruttaram  /
sa paścime cocchrayi lokanātho vimalaprabho nāma jino bhaviṣyati  // SRS_15.9 //
idaṃ svakaṃ vyākaraṇaṃ śrutitvā prītisphuṭo āsi kumārabhūtaḥ  /
candraprabho udgata sapta tāla udānudāneti nabhe sthihitvā  // SRS_15.10 //
aho jinā uttamadharmadeśakā vimuktijñānādhipatībale sthitā  /
suniścite uttamajñāni tiṣṭhasi anābhibhūto 'si parapravādibhiḥ  // SRS_15.11 //
vivarjitā saṅga vimukti sparśitā vibhāvitaṃ vastu bhave na sajjasi  /
prapañca sarve sakalā na bhonti te asaṅgajñānaṃ tribhave 'bhivartate  // SRS_15.12 //
sarvaprapañcebhiranopaliptā dṛṣṭiḥ prapañcāḥ sakalāḥ prahīṇāḥ  /
subhāviate mārga niketu nāsti anābhibhūtā aviruddha kenacita  // SRS_15.13 //
niketu traidhātuki nāsti tubhyaṃ oghāśca granthāśca prahīṇa sarve  /
tṛṣṇālatābandhana sarvi chinnā bhava prahīṇo bhavasaṃghi nāsti  // SRS_15.14 //
(Vaidya 97)
svabhāvu dharmāṇamabhāvu jānase anābhilapyā gira saṃprabhāṣase  /
siṃhena vā kroṣṭuka tīrtha nāśitā ye te viparyāsasthitā avidvasu  // SRS_15.15 //
nidhāna śreṣṭhaṃ mayi labdhamadya dharmaṃ nidhānaṃ sugatena deśitam  /
prahīṇa sarvā vinipātu durgati kāṅkṣā na mehāsti bhaviṣya nāyakaḥ  // SRS_15.16 //
mūrdhasmi pāṇiṃ pratisthāpayitvā suvarṇavarṇaṃ ruciraṃ prabhāsvaram  /
abhiṣiñca bodhāya nararṣabhastaṃ sadevakaṃ loka sthapetva sākṣiṇam  // SRS_15.17 //
iti śrīsamādhirāje smitavyākaraṇaparivarto nāma pañcadaśaḥ || 15 ||
(Vaidya 98)
16 Pūrvayogaparivartaḥ |
smarāmi pūrvaṃ caramāṇu cārikāṃ siṃhadhvajasya sugatasya śāsane  /
abhūṣi bhikṣu vidu dharmabhāṇako nāmena so ucyati brahmadattaḥ  // SRS_16.1 //
ahaṃ tadāsīnmati rājaputro ābādhiko bāḍha gilāna duḥkhitaḥ  /
mahyaṃ ca si ācariyo abhūṣi yo brahmadattastada dharmabhāṇakaḥ  // SRS_16.2 //
pañcottarā vaidyaśatā anūnakā vyādhiṃ cikitsanti udyuktamānasāḥ  /
vyādhiṃ na śaknanti mama cikitsituṃ sarve mama jñātaya āsi duḥkhitāḥ  // SRS_16.3 //
śrutvā ca gailānyu sa mahya bhikṣu gilānapṛccho mama antikāgataḥ  /
kṛpāṃ janetvā mama brahmadatto imaṃ samādhiṃ varu tatra deśayī  // SRS_16.4 //
tasya mamā etu samādhi śrutvā utpanna prīti ariyā nirāmiṣā  /
svabhāvu dharmāṇa prajānamāno ucchvāsi vyādhī tuhu tasmi kāle  // SRS_16.5 //
dīpaṃkaraḥ so caramāṇu cārikāmabhūṣi bhikṣurvidu dharmabhāṇakaḥ  /
ahaṃ ca āsīnmatirājaputraḥ samādhijñānena hu vyādhi mocitaḥ  // SRS_16.6 //
tasmāt kumārā bahu paścakāle anusmaranto imu pārihāṇim  /
sahesi bālāna durukta vākyaṃ dhārentu vācentu imaṃ samādhim  // SRS_16.7 //
(Vaidya 99)
bheṣyanti bhikṣu bahu paścakāle lubdhāśca duṣṭāśca asaṃyatāśca  /
pāpeccha adhyoṣita pātracīvare pratikṣipiṣyanti imaṃ samādhim  // SRS_16.8 //
īrṣyālukā uddhata prākaṭendriyāḥ kuleṣu cādhyoṣita lābhakāmāḥ  /
prāyogike saṃstavi nitya saṃśritāḥ pratikṣipiṣyanti imaṃ samādhim  // SRS_16.9 //
hastāṃśca pādāṃśca tatha vidyamānā hāsye ca lāsye ca sadā prayuktāḥ  /
parasparaṃ kaṇṭhita śliṣyamāṇā grāmeṣu caryāpathi anyu bheṣyati  // SRS_16.10 //
ayuktayogānimi bhonti lakṣaṇāḥ parakumārīṣu ca nitya dhyoṣitāḥ  /
rūpeṇa raktā grathitā bhavanti hiṇḍanti grāmānnigamāṃśca rāṣṭrān  // SRS_16.11 //
te khādyapeyasmi sadā prayuktā nāṭye ya gīte ca tathaiva vādite  /
krayavikraye co sada bhonti utsukāḥ pāne 'pi cādhyoṣita naṣṭalajjāḥ  // SRS_16.12 //
lekhāna piṣyanti ayuktayogāḥ śīlaṃ tatheryāpathu chorayitvā  /
maryāda bhinditva gṛhībhi sārdhaṃ te bhinnavṛttā vitathapratiṣṭhitāḥ  // SRS_16.13 //
ye karma buddhehi sadā vivarjitāstulamānakūṭe ca sadā prayuktāḥ  /
tatkarma kṛtvāna kiliṣṭapāpakān apāyu yāsyanti nihīnakarmāḥ  // SRS_16.14 //
prabhūtavittaṃ maṇihemaśaṃkhaṃ gṛhāṃśca jñātīṃśca vihāya pravraji  /
(Vaidya 100)
te pravrajitvāniha buddhaśāsane pāpāni karmāṇi sadācaranti  // SRS_16.15 //
dhane ca dhānye ca te sārasaṃjñino dhenūśca gāvaḥ śakaṭāni sajjayī  /
kimartha tehi ima keśa choritā śikṣāya yeṣāṃ pratipatti nāsti  // SRS_16.16 //
mayā ca pūrve cariyāṃ caritvā suduṣkaraṃ kalpasahasra cīrṇam  /
ayaṃ ca me śānta samādhireṣito yatteṣa śrutvā tada hāsyu bheṣyati  // SRS_16.17 //
ciraṃ mṛṣāvādi abrahmacāriṇo apāyanimnāḥ sada kāmalābhāḥ  /
te brahmacārīṇa dhvajaṃ gṛhītvā duḥśīla vakṣyanti na eṣa dharmaḥ  // SRS_16.18 //
bhedāya sthāsyanti ca te parasparaṃ ayuktibhirlābha gaveṣamāṇāḥ  /
avarṇa bhāṣitva ta anyamanyaṃ cyutā gamipyanti apāyabhūmim  // SRS_16.19 //
śataḥsahasreṣu sudurlabhāste kṣāntībalaṃ yeṣu tadā bhaviṣyati  /
ato bahū ye kalahasmi utsukāḥ prapañca kāhinti jahitva kṣāntim  // SRS_16.20 //
vakṣyanti vācā vaya bodhisattvāḥ śabdo 'pi teṣāṃ vraji deśadeśe  /
abhūtaśabdena madena mattā vipannaśīlāna kuto 'sti bodhiḥ  // SRS_16.21 //
na me śrutaṃ nāpi kadāci dṛṣṭamadhyāśayo yasya viśuddha nāsti  /
imeṣu dharmeṣu ca nāsti kṣāntiḥ sa lapsyate bodhi kṣipitva dharmān  // SRS_16.22 //
(Vaidya 101)
bhītāśca trastāśca gṛhaṃ tyajanti te pravraji dṛḍhatarā bhavanti  /
viśeṣakāmā vilayaṃ prayānti kṣipitva yānaṃ puruṣottamānām  // SRS_16.23 //
nihīnaprajñā guṇaviprahīnā vakṣyanti doṣaṃ sada agrayāne  /
yasmai ca te taccharaṇaṃ prapannāstatraiva ye doṣaśatān vadanti  // SRS_16.24 //
ājīvakā ye bahu pravrajitvā anarthikāḥ sarvasubuddhabodhaye  /
te ātmadṛṣṭīya sthihitva bālā uttrasta bheṣyanti śruṇitva śūnyatām  // SRS_16.25 //
vihāru kṛtvāna ta anyamanyaṃ vyāpādadoṣāṃśca khilaṃ janetvā  /
abhyākhya datvā ca paraspareṇa lapsyanti prāmodya karitva pāpakam  // SRS_16.26 //
yaḥ śīlavanto guṇavantu bheṣyati maitrīvihārī sada kṣāntikovidaḥ  /
susaṃvṛto mārdavasūrataśca paribhūta so bheṣyati tasmi kāle  // SRS_16.27 //
yo kho punarbheṣyati duṣṭacittaḥ sudāruṇo raudrātihīnakarmā  /
adharmacārī kalahe rataśca sa pūjito bheṣyati tasmi kāle  // SRS_16.28 //
ārocayāmi prativedayāmi sacet kumārā mama śraddha gacchasi  /
imāṃ smaritvā sugatānuśāsanīṃ mā jātu viśvastu bhavesi teṣām  // SRS_16.29 //
te tīvrarāgāstatha tīvradoṣāste tīvramohāḥ sada mānamattāḥ  /
(Vaidya 102)
adāntakāyāśca adāntavācaḥ adāntacittāśca apāyanimnāḥ  // SRS_16.30 //
ahaṃ ca bhāṣeyya guṇāna varṇān na co guṇān bhikṣu samācareyyā  /
na ghoṣamātreṇa ca bodhi labhyate pratipattisārāṇa na bodhi durlabhā  // SRS_16.31 //
iti śrīsamādhirāje pūrvayogaparivarto nāma ṣoḍaśaḥ || 16 ||
(Vaidya 103)
17 Bahubuddhanirhārasamādhimukhaparivartaḥ |
atha khalu bhagavāṃstāṃ mahatīṃ sāgaropamāṃ parṣadaṃ dharmakathayā saṃdarśya samuttejya saṃpraharṣya samādāpya utthāyāsanāt prākrāmat | yena ca gṛdhrakūṭaparvatarājastenaiva upasamakrāmat | upasaṃkramya ca prajñapta evāsane nyaṣīdat | bhikṣusaṃghaparivṛto devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyanamaskṛtaḥ sāgaropamāyāṃ parṣadi dhama saṃdeśayati sma | atha khalu candraprabhaḥ kumārabhūto bhagavantaṃ nirgataṃ viditvā aśītyā prāṇikoṭīśataiḥ sārdhaṃ sarvairdevabhūtairanyalokadhātvāgataiśca saṃbahulairbodhisattvamahāsattvaniyutaiḥ sārdhaṃ puṣpadhūpagandhamālyavilepanaṃ gṛhītvā tūryaśatairvādyamānaiśchatradhvajaghaṇṭāpatākābhiratyucchritābhiḥ mahāmālyābhinirhāramādāya bhagavataḥ pūjākarmaṇe yena gṛdhrakūṭaparvato yena ca bhagavāṃstenopajagāma | upetya ca bhagavataḥ pādau śirasābhivandya bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya taiḥ puṣpadhūpagandhamālyavilepanaistūryatālāvacaraiḥ pravādyamānairmahatīṃ pūjāṃ kṛtvā ekānte nyaṣīdat sagauravaḥ sapratīśo dharmaparipṛcchāyai ||
atha khalu candraprabhaḥ kumārabhūto bhagavantametadavocat - pṛccheyamahaṃ bhagavantaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ kaṃcideva pradeśaṃ sacenme bhagavānavakāśaṃ kuryāt pṛṣṭapraśnavyākaraṇāya | evamukte bhagavāṃścandraprabhaṃ kumārabhūtametadavocat - pṛccha tvaṃ kumāra tathāgatamarhataṃ samyaksaṃbuddhaṃ yad yadevākāṅkṣasi | nityakṛtaste kumāra tathāgatenāvakāśaḥ | evamukte candraprabhaḥ kumārabhūto bhagavantametadavocat - katibhirbhagavan dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvaḥ imaṃ sarvadharmasvabhāvasamatāvipañcitaṃ samādhiṃ pratilabhate? evamukte bhagavāṃścandraprabhaṃ kumārabhūtametadavocat - caturbhiḥ kumāra dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvaḥ imaṃ sarvadharmasvabhāvasamatāvipañcitaṃ samādhiṃ pratilabhate | katamaiścaturbhiḥ? iha kumāra bodhisattvo mahāsattvaḥ sūrato bhavati suvisaṃvāso dānto dāntabhūmimanuprāptaḥ | sa parairākruṣṭo vā paribhāṣito vā duruktānāṃ durbhāṣitānāṃ vacanapathānāṃ kṣamo bhavatyadhivāsanajātīyaḥ karmadarśī nihatamāno dharmakāmaḥ | anena kumāra prathamena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ imaḥ samādhiṃ pratilabhate | punaraparaṃ kumāra bodhisattvo mahāsattvaḥ śīlavān bhavati | pariśuddhaśīlaḥ (Vaidya 104) akhaṇḍaśīlaḥ acchidraśīlaḥ aśabalaśīlaḥ akalmaṣaśīlaḥ acyutaśīlaḥ anāvilaśīlaḥ agarhitaśīlaḥ abhyudgataśīlaḥ aniśritaśīlaḥ aparāmṛṣṭaśīlaḥ anupalambhaśīlaḥ āryapraśastaśīlo vijñapraśastaśīlaḥ | anena kumāra dvitīyena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ ima samādhiṃ pratilabhate | punaraparaṃ kumāra bodhisattvo mahāsattvastraidhātuke uttrastacitto bhavati saṃtrastacitto nirviṇṇacitto niḥsaraṇacittaḥ | anarthikaḥ anabhirataḥ anadhyavasitaḥ anabhiṣaktaḥ | sarvatraidhātuke udvignamānasaḥ | anyatra traidhātukāt sattvāni mocayiṣyāmīti vyāyamate | samudāgacchatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau | anena kumāra tṛtīyena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imaṃ samādhiṃ pratilabhate | punaraparaṃ kumāra bodhisattvo mahāsattvaḥ śrāddho bhavati | atṛpto bhavati dharmaparyeṣṭyām | bahuśruto bhavati | viśārado bhavati | dharmakāmaśca dharmagurukaḥ | na lābhasatkāraślokaguruko
na jñānagurukaḥ | yathāśrutāṃśca dharmān yathāparyavāptān parebhyaśca vistareṇa deśayati saṃprakāśayati hitavastupūrvagamena cittena na jñātralābhakāmanayā | api tu khalu punaḥ kimitīme sattvā imān dharmān śrutvā avinivartanīyā bhaveyuranuttarāyāḥ samyaksaṃbodheriti | anena kumāra caturthena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ imaṃ samādhiṃ pratilabhate ||
ebhiḥ kumāra caturbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imaṃ sarvadharmasvabhāvasamatāvipañcitaṃ samādhiṃ pratilabhate kṣipraṃ cānuttarāṃ samyaksaṃbodhibhabhisaṃbudhyate | tadanenāpi te kumāra paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ yathāyaṃ samādhirbahubuddhadeśito bahubuddhavarṇito bahubuddhasaṃprakāśito bahubuddhapravicitaḥ | bahūnāṃ ca buddhānāṃ bhagavatāmantikānmayā pravrajitvā ayaṃ kumāra sarvadharmasvabhāvasamatāvipañcitaḥ samādhirvistareṇa śruta udgṛhītaḥ pṛṣṭo dhārito vācitaḥ pravartito 'raṇabhāvanayā bhāvito bahulīkṛtaḥ parebhyaśca vistareṇa saṃprakāśitaḥ | atha khalu bhagavānimameva bahubuddhanirhārasamādhimukhaṃ pūrvayogakathānirdeśaṃ bhūyasyā mātrayā tasyāṃ velāyāṃ candraprabhasya kumārabhūtasya vistareṇa gāthābhigītena saṃprakāśayati sma -
smarāmi kalpe 'tuliyāprameye yadā jino āsi svarāṅgaghoṣaḥ  /
svarāṅgaghoṣasya tathāgatasya varṣaṃ śatā ṣaṣṭi abhūṣi āyuḥ  // SRS_17.1 //
tasyānu buddho parimeṇa āsīt jñāneśvaro nāma narāṇamuttamaḥ  /
jñāneśvarasya dvipadottamasya varṣaṃ sahasrā daśa dvau ca āyuḥ  // SRS_17.2 //
jñāneśvarasyāpi pareṇa buddho tejeśvaro nāma jino abhūṣi  /
(Vaidya 105)
tejeśvarasya dvipadottamasya ṣaṭsaptatī varṣasahasra āyuḥ  // SRS_17.3 //
tejeśvarasyoparatena buddho matīśvaro nāma jino abhūṣi  /
matīśvarasya dvipadottamasya varṣāṇa koṭī paripūrṇa āyuḥ  // SRS_17.4 //
matīśvarasyoparatena buddho brahmeśvaro nāma jino abhūṣi  /
brahmeśvarasya dvipadottamasya caturdaśo varṣasahasra āyuḥ  // SRS_17.5 //
brahmeśvarasyoparatena buddho agnīśvaro nāma jino abhūṣi  /
agnīśvarasya dvipadottamasya ṣaṣṭistadā varṣasahasra āyuḥ  // SRS_17.6 //
agnīśvarasyoparatena buddho brahmānano nāma jino abhūṣi  /
brahmānanasya dvipadottamasya rātriṃdivā sapta abhūṣi āyuḥ  // SRS_17.7 //
brahmānanasyoparatena buddho gaṇeśvaro nāma jino abhūṣi  /
gaṇeśvarasya dvipadottamasya ṣaḍvarṣakoṭyaḥ paripūrṇa āyuḥ  // SRS_17.8 //
gaṇeśvarasyoparatena buddho ghoṣeśvaro nāma jino abhūṣi  /
ghoṣeśvarasya dvipadottamasya navavarṣakoṭyaḥ paripūrṇa āyuḥ  // SRS_17.9 //
ghoṣeśvarasyoparatena buddho ghoṣānano nāma jino abhūṣi  /
ghoṣānanasya dvipadottamasya daśavarṣakoṭyaḥ paripūrṇa āyuḥ  // SRS_17.10 //
(Vaidya 106)
ghoṣānanasyoparatena buddhaścandrānano nāma jino abhūṣi  /
candrānanasya dvipadottamasya rātriṃdivā eka abhūṣi āyuḥ  // SRS_17.11 //
candrānanasyoparatena buddhaḥ sūryānano nāma jino abhūṣi  /
sūryānanasya dvipadottamasya aṣṭādaśo varṣasahasra āyuḥ  // SRS_17.12 //
sūryānanasyoparatena buddho brahmānano nāma jino abhūṣi  /
brahmānanasya dvipadottamasya triviṃśati varṣasahasra āyuḥ  // SRS_17.13 //
brahmānanasyoparatena buddho brahmaśravo nāma jino abhūṣi  /
brahmaśravasya dvipadottamasya aṣṭādaśo varṣasahasra āyuḥ  // SRS_17.14 //
ekasmi kalpasmi ime upannā duve śate lokavināyakānām  /
śruṇohi nāmāniha kīrtayiṣye anābhibhūtān tathāgatānām  // SRS_17.15 //
anantaghoṣaśca vighuṣṭaghoṣo vighuṣṭatejaśca vighuḥṭaśabdaḥ  /
svarāvighuṣṭaśca svarārcitaśca svarāṅgaśūraśca svarāṅgaśabdaḥ  // SRS_17.16 //
jñānābalo jñānaviśeṣagaśca jñānābhibhūrjñānasamudgataśca  /
jñānārcimān jñānaabhyudgataśca vighuṣṭajñānastatha jñānaśūraḥ  // SRS_17.17 //
brahmābalo brahmavasuḥ subrahma brahmā ca devastatha brahmaghoṣaḥ  /
(Vaidya 107)
brahmeśvaro brahmanarendranetre brahmasvarāṅgaḥ svarabrahmadattaḥ  // SRS_17.18 //
tejobalastejavatiḥ sutejāḥ tejeśvarastejasamudrataśca  /
tejovibhustejaviniścitaśca | tejasvarendraḥ suvighuṣṭatejāḥ  // SRS_17.19 //
bhīṣmo balo bhīṣmamatiḥ subhīṣmo bhīṣmānano bhīṣmasamudrataśca  /
bhīṣmārci rbhīṣmottaru rbhīṣmaghoṣā ete jinā lokavināyakā 'bhūt  // SRS_17.20 //
gambhīraghoṣaḥ śiridhāraṇaśca viśuddhaghoṣeśvaru śuddhaghoṣaḥ  /
anantaghoṣaḥ suvimuktaghoṣo māro balo māravitrāsanaśca  // SRS_17.21 //
sunetra śuddhānanu netraśuddho viśuddhanetraśca anantanetraḥ  /
samantanetraśca vighuṣṭanetro netrābhibhūrnetra aninditaśca  // SRS_17.22 //
dāntottaro dānta sudāntacittaḥ sudānta śāntedriya śāntamānasaḥ  /
śāntottaraḥ śāntaśirī praśāntaḥ śāntīya pāraṃgatu śāntiśūraḥ  // SRS_17.23 //
sthitottaraḥ śānta sudāntacittaḥ sudāntaśāntendriyu śāntamānasaḥ  /
śāntottaraḥ śāntaśriyā jvalantaḥ śāntapraśānteśvaru śāntiśūraḥ  // SRS_17.24 //
gaṇendra gaṇamukhyu gaṇeśvaraśca gaṇābhibhūrgaṇivara śuddhajñānī  /
mahāgaṇendraśca gaṇendraśūro anyo puno gaṇivara pramocakaḥ  // SRS_17.25 //
dharmadhvajaśco tatha dharmaketuḥ dharmottaro dharmasvabhāva udgataḥ  /
(Vaidya 108)
dharmabalaścaiva sudharmaśūraḥ svabhāvadharmottaraniścitaśca  // SRS_17.26 //
svabhāvadharmottaraniścitasya aśītikoṭyaḥ sahanāmadheyāḥ  /
dvitīyakalpasmi utpanna nāyakā ete mayā pūjita bodhikāraṇāt  // SRS_17.27 //
svabhāvadharmottaraniścitasya yo nāmadheyaṃ śṛṇute jinasya  /
śrutvā ca dhāreti vighuṣṭa nāma sa kṣiprametaṃ labhate samādhim  // SRS_17.28 //
eteṣa buddhān pareṇa anyo acintiye aparimitasmi kalpe  /
abhūṣi buddho naradevapūjitaḥ sa nāmadheyena narendraghoṣaḥ  // SRS_17.29 //
narendraghoṣasya tathāgatasya ṣaṭsaptatī varṣasahasramāyuḥ  /
trayaśca koṭīśata śrāvakāṇāṃ yaḥ sannipātaḥ prathamo abhūṣi  // SRS_17.30 //
ṣaḍabhijña traividya jitendriyāṇāṃ mahānubhāvāna maharddhikānām  /
kṣīṇāsravāṇāntimadehadhāriṇāṃ saṃghastadā āsi prabhākarasya  // SRS_17.31 //
aśīti koṭīniyutā sahasrā yo bodhisattvāna gaṇo abhūṣi  /
gambhīrabuddhīna viśāradānāṃ mahānubhāvāna maharddhikānām  // SRS_17.32 //
abhijñaprāptāḥ pratibhānavanto gatigatāḥ sarvita śunyatāyāḥ  /
ṛddhīya gacchanti te kṣetrakoṭiyo tatottare yāttika gaṅgavālukāḥ  // SRS_17.33 //
(Vaidya 109)
pṛcchitva praśnaṃ dvipadānanuttamān punenti tasyaiva jinasya antike  /
sūtrāntanirhāraniruktikovidā ālokabhūtā vicaranti medinīm  // SRS_17.34 //
sattvānamarthāya caranti cārikāṃ mahānubhāvāḥ sugatasya putrāḥ  /
na kāmahetoḥ prakaronti pāpaṃ devā pi teṣāṃ spṛha saṃjanenti  // SRS_17.35 //
anarthikā bhavagatiṣu na niśritāḥ samāhitā dhyānavihāragocarāḥ  /
viniścitārthāśca viśāradāśca nirāmagandhāḥ sada brahmacāriṇaḥ  // SRS_17.36 //
acchedyavākyāḥ pratibhānavanto niruktinirdeśapadārthakovidāḥ  /
sarvatrasaṃdarśaka buddhaputrāḥ parigṛhītāḥ kuśalena karmaṇā  // SRS_17.37 //
anantakalpāścariyāya udgatāḥ stutāḥ praśastāḥ sada nāyakehi  /
vimokṣatattvārthapadāna deśakāḥ asaṃkiliṣṭāḥ suviśuddhaśīlāḥ  // SRS_17.38 //
anopaliptāḥ padumena vāriṇā vimukta traidhātukato 'pramattāḥ  /
anopaliptāṣṭahi lokadharmairviśuddhakāyāḥ pariśuddhakarmāḥ  // SRS_17.39 //
alpeccha saṃtuṣṭa mahānubhāvā agṛddha te buddhaguṇāḥ pratiṣṭhitāḥ  /
sarveṣa sattvāna gatiḥ parāyaṇā na ghoṣamātrapratipattisārāḥ  // SRS_17.40 //
yatra sthitāstaṃ ca pareṣu deśayu sarvehi buddhehi parigṛhītāḥ  /
(Vaidya 110)
vaiśvāsikāḥ kośadharā jinānāṃ te sarvi traidhātuki trastamānasāḥ  // SRS_17.41 //
praśāntacittāḥ sada raṇyagocarā adhiṣṭhitā lokavināyakebhiḥ  /
bhāṣanti sutrāntasahasrakoṭiyo yaṃ caiva bhāṣanti ta buddhavarṇitam  // SRS_17.42 //
vivarjitāḥ sarvapadebhi laukikāḥ śūnyādhimuktāḥ paramārthadeśakāḥ  /
anantavarṇā guṇasāgaropamāḥ bahuśrutāḥ paṇḍita vijñavantaḥ  // SRS_17.43 //
sacet kumāro bahukalpakoṭiya adhiṣṭhihantaḥ pravadeya varṇam  /
sa alpakaṃ tat parikīrtitaṃ bhaved yathā samudrādudabindurekaḥ  // SRS_17.44 //
tasmiṃśca kāle sa narendraghoṣo deśetimaṃ śānta samādhi durdṛśam  /
mahātrisāhasriya lokadhātu devehi nāgehi sphuṭo abhūṣi  // SRS_17.45 //
tasyo imaṃ śānta samādhi bhāṣataḥ prakampitā medini ṣaḍvikāram  /
devā manuṣyā yatha gaṅgavālikā avivartikāye sthita buddhajñāne  // SRS_17.46 //
tatrāsi rājā manujāna īśvaraḥ śirībalo nāma mahānubhāvaḥ  /
putrāṇa tasyo śata pañca āsannabhirūpa prāsādika darśanīyāḥ  // SRS_17.47 //
aśīti koṭīśata istriyāṇāmantaḥpuraṃ tasya abhūṣi rājñaḥ  /
caturdaśo koṭisahasra pūrṇā duhitaro tasya abhūṣi rājñaḥ  // SRS_17.48 //
sa kārtikāyāṃ tada pūrṇamāsyāmaṣṭāṅgikaṃ poṣadhamādaditvā  /
(Vaidya 111)
aśītikoṭīniyutehi sārdhamupāgamallokagurusya antikam  // SRS_17.49 //
vanditva pādau dvipadottamasya nyaṣīdi rājā purato jinasya  /
adhyāśayaṃ tasya viditva rājño imaṃ samādhiṃ dvipadendra deśayi  // SRS_17.50 //
sa pārthivaḥ śratva samādhimetamutsṛjya rājyaṃ yatha kheṭapiṇḍam  /
parityajitvā priya jñātibāndhavān sa pravrajī tasya jinasya śāsane  // SRS_17.51 //
putrāṇa pañcāśata pravrajiṃsu antaḥpuraṃ caiva tathaiva dhītaro  /
anye ca tatra putrajñātibāndhavāḥ ṣaṭsaptatirnayuta trayaśca koṭyaḥ  // SRS_17.52 //
sa pravrajitveha saputradāraṃ sthapetva āhāranirhārabhūmim  /
adhiṣṭhitaścaṃkrami aṣṭavarṣaṃ sa caṃkrame vasthitu kāla kārṣīt  // SRS_17.53 //
sa kālu kṛtvā tada rājakuñjaro samādhicitto susamāhitaḥ sadā  /
tatraiva so rājakule upanno upapāduko garbhamalairaliptaḥ  // SRS_17.54 //
dṛḍhabalo nāma pitāsya bhūṣi mahāmatī nāma janetri āsīt  /
sa jātamātro avacī kumāro kaccinnu so tiṣṭhati lokanāthaḥ  // SRS_17.55 //
jānāti me āśayu lokanātho yeno mamā śānta samādhi deśitaḥ  /
(Vaidya 112)
apratyayā apagatapratyayā ca yo eka nirdeśu bhave gatīnām  // SRS_17.56 //
yā sarvadharmāṇa svabhāvamudrā yaḥ sūtrakoṭīniyutāna āgamaḥ  /
yo bodhisattvāna dhanaṃ nirūttaraṃ kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.57 //
kāyasya śuddhī tatha vāca śuddhī cittasya śuddhistatha dṛṣṭiśuddhiḥ  /
ārambaṇānāṃ samatikramo yaḥ kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.58 //
avipraṇāśaḥ phaladharmadarśanaṃ aṣṭāṅgikā mārgavarasya bhāvanā  /
tathāgataiḥ saṃgamu tīkṣṇaprajñatā satyapraveśaḥ sada dharmajñānam  // SRS_17.59 //
skandhaparijñā samatā ca dhātunāmapakarṣaṇaṃ cāyatanāna sarvaśaḥ  /
anutpāda sākṣātkriyayāvatāraḥ kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.60 //
pratisaṃvidā śāntyavatārajñānaṃ sarvākṣarāṇāṃ ca prabhedajñānam  /
vastuniveśasamatikramo yaḥ kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.61 //
ghoṣaḥ parijñātha prāmodyalābhaḥ prītiśca bhotī sugatāna varṇam  /
āryā gatirmārdavatā ca ujjukā kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.62 //
nā jātu kuryādbhukuṭiṃ sa sūrataḥ sākhilya mādhurya smitaṃ mukhaṃ ca  /
dṛṣṭvā ca sattvān prathamālapeti kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.63 //
(Vaidya 113)
anālasyatā gauravatā gurūṇāṃ śuśrūṣaṇā vandana premadarśanā  /
upapatti saṃtuṣṭita śuklatā ca kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.64 //
ājīvaśuddhistatha raṇyavāso dhūte sthitānusmṛterapramoṣaḥ  /
skandheṣu kauśalyamathāpi dhātuṣu kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.65 //
āyatanakauśalyamabhijñajñānaṃ kileśaapakarṣaṇa dāntabhūmi  /
pṛthusarvamantrāṇamasāvucchedaḥ kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.66 //
samatikramaḥ sarvabhavaggatīnāṃ jātismṛti dharmaniṣkāṅkṣatā ca  /
dharme ca cittaṃ śruta eṣaṇā ca kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.67 //
viśeṣagāmī sada bhāvanārati āpatti kauśalyata niḥsṛtau sthitaḥ  /
yatra sthito 'nuśayitāṃ jahāti kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.68 //
tīkṣṇasya jñānasya varāgamo yato acāliyo śailasamo akampitaḥ  /
avivartitālakṣaṇa dhāraṇīmukhaṃ kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.69 //
śuklāna dharmāṇa sadā gaveṣaṇā pāpāna dharmāṇa sadā vivarjanā  /
saṃkleśapakṣasya sadā pracāru yo kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.70 //
sarvāsu śikṣāsu gatiṃgato viduḥ samādhyavasthānagatiṃgataśca  /
(Vaidya 114)
sattvāna co āśayu jñātva codako deśeti dharmaṃ varabuddhabodhau  // SRS_17.71 //
viśeṣajñānaṃ upapattijñānaṃ anantajñānaṃ susamāptajñānam  /
sarvaggatīnāṃ pratisaṃdhijñānaṃ kaccijjino bhāṣati taṃ samādhim  // SRS_17.72 //
gṛhān samutsṛjya pravrajyacittaṃ traidhātuke anabhiratī nanugrahaḥ  /
cittasya saṃpragrahaṇaṃ saharṣaṇā deśeti dharmaṃ dvipadānamuttamaḥ  // SRS_17.73 //
dharmeṣu co nābhiniveśa tāyi parigraho dharmavare sadā ca  /
karmavipāke ca dṛḍhādhimuktiṃ deśeti dharma dvipadānamuttamaḥ  // SRS_17.74 //
vinayasmi kauśalya vipākajñānaṃ kalahaṃ vivādāna tathopaśāntiḥ  /
avigrahaṃ vāpyavivādabhūmiṃ deśeti dharma dvipadānamuttamaḥ  // SRS_17.75 //
kṣāntīsamādānamakrodhasthānaṃ viniścaye dharmi sadā ca kauśalam  /
padaprabhedeṣu ca jñānadarśanaṃ deśeti dharmaṃ karuṇāṃ janetvā  // SRS_17.76 //
pūrvāntajñānamaparāntajñānaṃ triyadhvasamatā sugatāna śāsane  /
pariccheda uktaḥ sa trimaṇḍalasya evaṃ jino deśayi dharmasvāmī  // SRS_17.77 //
cittavyavasthāna ekāgratā ca kāyavyavasthāna yathāryabhūmiḥ  /
īryāpathastho sada kāli rakṣaṇā deśeti dharmaṃ puruṣarṣabho muniḥ  // SRS_17.78 //
(Vaidya 115)
hiriśca otrāpyu prāsādikaṃ ca yuktāṃ giraṃ bhāṣati lokajñānam  /
pravṛttidharmaṃ prakṛtiṃ ca prāṇināṃ deśeti dharmaṃ varabodhiumagryām  // SRS_17.79 //
anugrahaṃ co hirimotrāpyaṃ ca cittasya cākuśalatā jugupsanā  /
dhūtasyānutsargata piṇḍacaryāṃ deśeti dharmaṃ dvipadānamuttamaḥ  // SRS_17.80 //
hiriśca otrāpyu sadācaretā gurūṇābhivādana pratyutthānam  /
mānasya co nigraha āditaiva evaṃ jino deśayi dharmasvāmī  // SRS_17.81 //
cittasamutthānata cittakalyatā jñānapratīvedhu tathānubodham  /
ajñānapakṣasya sadā vivarjanā deśeti dharmān varabuddhabodhim  // SRS_17.82 //
cittapraveśaṃ ca rūtasya jñānaṃ niruktyavasthāna viniścitārtham  /
sarveṣvanarthāna sadā vivarjanam evaṃ jino deśayi dharmasvāmī  // SRS_17.83 //
sasaṅgatā satpuruṣehi nityaṃ vivarjanā kāpuruṣāna caiva  /
jine prasādaṃ sada prematāṃ ca evaṃ jino deśayi dharma śreṣṭham  // SRS_17.84 //
saṃketaprajñaptivyāhāratāṃ ca saṃsāraduḥkhāni sadā vivarjanā  /
alābhi lābhe ca asaktabhāvamevaṃ jino deśayi dharmamuttamam  // SRS_17.85 //
satkāru labdhvā ca na vismayeyyā asatkṛtaścāpi bhavedupekṣakaḥ  /
bhūte 'pi varṇaṃ na kadāci modiye iya deśanā lokahitasya īdṛśī  // SRS_17.86 //
(Vaidya 116)
ākrośanāṃ paṃsana sarvaśo sahedasaṃstavaḥ sarvagṛhīhi sārdham  /
saṃsargatāṃ pravrajitena kuryādevaṃ jino deśayi dharmasvāmī  // SRS_17.87 //
buddhāna co gocari supratiṣṭhito agocaraṃ sarva vivarjayitvā  /
ācārasaṃpanna sudāntacitto iya dharmanetrī sugatena deśitā  // SRS_17.88 //
ye bāladharmāḥ sada tān vivarjayet kuladūṣaṇaṃ sarva vivarjayecca  /
ārakṣitavyaṃ sada buddhaśāsanaṃ evaṃ jino deśayi dharmasvāmī  // SRS_17.89 //
alpaṃ ca bhāṣye madhuraṃ suyuktaṃ kalyāṇatāṃ mṛduvacanaṃ pareṣām  /
pratyarthikānāṃ sahadharmanigraho iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.90 //
pratikramet kāli na co akāle na viśvaset sarvapṛthagjaneṣu  /
duḥkhena spṛṣṭo na bhaveta durmanā iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.91 //
daridra dṛṣṭvā sadhanaṃ kareyyā duḥśīla dṛṣṭvā anukampitavyā  /
hitavastutāyāṃ sada ovadeyya iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.92 //
dharmeṇa sattvā anugṛhṇitavyā lokāmiṣatyāgu sadā ca kāryo  /
na saṃcayaṃ no nicayaṃ ca kuryādiyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.93 //
śīlapraśaṃsā ca kuśīlakutsanā aśāṭhyatā śīlavatāṃ niṣevaṇam  /
sarvasvakātyāgi dhane 'pyaniśrito iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.94 //
(Vaidya 117)
adhyāśayeno guruṇā nimantraṇā yathā ca bhāṣe tatha sarva kuryām  /
abhīkṣṇa seveyya ca dharmabhāṇakaṃ iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.95 //
sagauravaḥ prītamanāḥ sadā bhavet somyāya dṛṣṭīya sadā sthito bhavet  /
pūrvāsu caryāsu suniścitaḥ sadā iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.96 //
pūrvaṃgamaḥ kuśalacarīṣu nityamupāyakauśalya nimittavajane  /
saṃjñāvivarte tatha vastulakṣaṇe iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.97 //
sūtrāntanirhārapadeṣu kauśalaṃ satyāna nirdeśapadeṣu niścayaḥ  /
vimuktijñānasya ca sākṣikāritā iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.98 //
śūnyāśca dharmāḥ sada sevitavyā viśāradāḥ śīlabale pratiṣṭhitāḥ  /
samādhisthānena samottareyyā iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.99 //
na jñātralābhaṃ pi kadāci deśayeccittasya cāpī kuhanāṃ na kuryāt  /
dṛṣṭīkṛtāṃ sarva vivarjayecca iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.100 //
pratibhānu śreṣṭhaṃ vara dhāraṇīye jñānasya cobhāsu anantapāro  /
adhiṣṭhānamantra pratibhānayuktiriyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.101 //
(Vaidya 118)
śīlasya dvāramima mārgabhāvanā pratipatti - ovādanayaśca bhadrako  /
anuśāsanī atra caritva śāsanī iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī  // SRS_17.102 //
anulomikī kṣānti ya buddhavarṇitā kṣāntisthito doṣa vivarjayeta  /
ajñāna varjeyya sthihitva jñāne iyaṃ jine īdṛśa ānuśāsanī