Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)pspdut2u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Bát-nhã Hai mươi lăm ngàn bài tụng, Bản Dutt (Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā)

Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 5 / 8 (50.000 ký tự/trang)
śyati/
14904 evaṃ khalu śāriputra  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran prajñāpāramitāyāṃ
14905 śikṣamāṇaḥ sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati anupalambhayogena/ evaṃ dhyānapāramitāṃ
14906 } dānapāramitāṃ  yāvad bodhiṃ sarvākārajñatāṃ / evaṃ khalu
14907 śāriputra  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran prajñāpāramitāyāṃ śikṣamāṇaḥ
14908 sarvākārajñatāyāṃ niryāsyaty anupalambhayogena// [iti tatraiva saptama upalambhavikalpaḥ//]
14909 śāriputra āha/ kasyānupalambhayogena/ bhagavān āha/ ātmānaṃ śāriputra
14910  atyantaviśuddhitām upādāya// [iti tatraivāṣṭama ātmādivikalpaḥ//]
14911 anutpādaḥ śāriputrāprādurbhāvo 'nabhisaṃskāro viśuddhiḥ// [iti tatraiva
14912 navamo viśuddyutpādādivikalpaḥ//] [iti prathamo grāhyavikalpaḥ//]
14913 so 'nupāyakuśalo rūpaṃ  yāvad vijñānaṃ // [iti mūrdhagatavikalpasaṃprayoge
14914 prathamo rāśyarthavikalpaḥ//] cakṣuḥ  evaṃ yāvan mana/ rūpaṃ  evaṃ yāvad dharmān//
14915 [iti tatraiva dvitīya āyadvārārthavikalpaḥ//] cakṣūrūpacakṣurvijñānadhātūn / evaṃ
14916 yāvan manodharmamanovijñānadhātūn // [iti tatraiva tṛtīyo gotrārthavikalpaḥ//]
14917 avidyāṃ  evaṃ yāvaj jarāmaraṇaṃ // [iti tatraiva caturtha utpādārthavikalpaḥ//]
14918 so 'dhyātmaśūnyatāṃ bahirdhā adhyātmabahirdhā yāvad abhāvasvabhāva
14919 // [iti tatraiva pañcamaḥ śūnyatārthavikalpaḥ//] ṣaṭpāramitāḥ // [iti tatraiva
14920 ṣaṣṭhaḥ pāramitārthavikalpaḥ//] saptatriṃśad bodhipakṣān dharmān // [iti tatraiva
14921 saptamo darśanamārgavikalpaḥ//] sa dhyānābhijñāpramāṇārūpyasamāpattīḥ //
14922 [iti tatraivāṣṭamo bhāvanāmārgavikalpaḥ//] sa daśatathāgatabalāni yāvat sarvā-
15001 kārajñatāṃ // [iti tatraiva navamo śaikṣamārgavikalpaḥ//] [iti dvitīyo grāhya-
15002 vikalpaḥ//]
15003 ātmānaṃ śāriputra / evaṃ sattvaṃ jīvaṃ poṣaṃ puruṣaṃ pudgalaṃ manujaṃ
15004 mānavaṃ kārakām vedakaṃ jānakaṃ paśyakan / tat kasya hetoḥ/ atyantatayā
15005 hy ātmā na vidyate // [iti kṣāntisahagatavikalpasamprayoge prathamaḥ
15006 svatantrātmavikalpaḥ//] rūpaṃ śāriputra nopalabhate yāvad vijñānaṃ // [iti
15007 tatraiva dvitīya ekātmavikalpaḥ//] cakṣuḥ śāriputra  evaṃ yāvan manaḥ/ rūpaṃ
15008  evaṃ yāvad buddhadharmān // [iti tatraiva tṛtīyaḥ kāraṇātmavikalpaḥ//]
15009 cakṣūrūpavijñānāni śāriputra  yāvat manodharmamanovijñānāni // [iti
15010 tatraiva caturtho draṣṭādyātmavikalpaḥ//] pratītyasamutpādaṃ śāriputra  yāvad ā-
15011 rūpyasamāpattīr // [iti tatraiva ṣaṣṭho vairāgyādhārātmavikalpaḥ//] āryasatyāni
15012 // [iti tatraiva saptamo darśanādhārātmavikalpaḥ//] aṣṭau vimokṣān navānupūrva-
15013 vihārasamāpattīr // [iti tatraivāṣṭamo bhāvanādhāratmavikalpaḥ//] daśabalāni
15014  yāvat sarvākārajñatāṃ / kathaṃ / ātmatvena/ tat kasya
15015 hetoḥ/ ātmano 'tyantaviśuddhitām upādāya// [iti tatraiva navamaḥ kṛtārthatā-
15016 dhārātmavikalpaḥ//] [iti prathamo grāhakavikalpaḥ//]
15017 atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat/ yo bhagavan pṛcchet
15018 kim ayaṃ māyāpuruṣaḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñātāyāṃ niryāsya-
15101 tīti/ tasyaivaṃ pṛcchataḥ kathaṃ nirdeṣṭavyaṃ syāt/ evaṃ dhyānapāramitāyāṃ
15102 } dānapāramitāyāṃ / tasyaivaṃ  yāvat saptatriṃśadbodhipakṣeṣu
15103 dharmeṣu yāvat sarvākārajñātāyāṃ  sarvākārajñatāṃ prāpsyatīti/ tasyaivaṃ
15104 bhagavān āha/ tena hi subhūte tvām evātra pratiprakṣyāmi/ yathā te kṣamate
15105 tathā vyākuryāḥ/ tat kiṃ manyase subhūte/ anyad rūpam anyā māyā anyā
15106 vedanā anyā saṃjñā anye saṃskārāḥ anyat vijñānam anyā māyā/ subhūtir āha/
15107 no bhagavān// [ity agradharmagatavikalpasaṃprayoge prathamaḥ skandhaprajñaptivikalpaḥ//]
15108 bhagavān āha/ tat kiṃ manyase subhūte/ anyā māyā anyac cakṣuḥ/
15109 anyā māyā anyac chrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo 'nyā māyā anyan
15110 manaḥ anyā māyā anyad rūpaṃ anyā māyā anyaḥ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyam/
15111 anyā māyā anye dharmāḥ/ subhūtir āha/ no bhagavan// [iti tatraiva dvitīya āyatana-
15112 prajñaptivikalpaḥ//]
15113 bhagavān āha/ tat kiṃ manyase subhūte anyā māyā anyac cakṣu-
15114 rvijñānaṃ } anyā māyā anyat manodharmamanovijñānam
15115 anyā māyā anyaḥ cakṣuḥsaṃsparśaḥ  anyā māyā
15116 anyo manaḥsaṃsparśaḥ/ subhūtir āha/ no bhagavan/ bhagavān āha/ tat kiṃ manyase subhūte/ anyā māyā
15117 anyac chrotraghrāṇajihvākāyamanaḥsaṃsparśapratyayavedanād utpadyate vedayitaṃ sukhaṃ vā dukhaṃ
15118 vā aduḥkhāsukhaṃ vā/ subhūtir āha/ no bhagavan/
15119 bhagavān āha/ tat kiṃ manyase subhūte/ anyā māyā anyaḥ pṛthivīdhātur anyā māyā anyo 'bdhātur
15120 } anyo vijñānadhātuḥ/ subhūtir āha no bhagavan anyaḥ
15121 pṛthivīdhātur anyā māyā/ pṛthivīdhātur eva māyā māyaiva pṛthivīdhātuḥ/
15201 } no bhagavann anyo vijñānadhātur anyā māyā/ vijñānadhātur eva
15202 māyā māyaiva vijñānadhātuḥ// [iti tatraiva tṛtīyo dhātuprajñaptivikalpaḥ//]
15203 / anyā māyā anyaḥ pratītyasamutpādaḥ/ / no bhagavann anyā
15204 avidyā anyā māyā/ avidyaiva māyā māyaivāvidyā/ } no
15205 bhagavann anyaj jarāmaraṇam anyā māyā/ jarāmaraṇam eva māyā māyaiva jarāmaraṇam//
15206 [iti tatraiva caturthaḥ pratītyasamutpādaprajñaptivikalpaḥ/]
15207 / anyā māyā anye saptatriṃśadbodhipakṣā dharmāḥ/ // [iti tatraiva pañcamo vyavadānaprajñaptivikalpaḥ//]
15209 / anyā māyā anyā śūnyatā/ anyā māyā anyat nimittam anyā
15210 māyā anyat praṇihitam/ // [iti tatraiva ṣaṣṭho darśanamārgaprajñaptivikalpaḥ//]
15211 / anyā māyā anyā dhyānārūpyasamāpattayaḥ/ //
15212 [iti tatraiva saptamo bhāvanāmārgaprajñaptivikalpaḥ//]
15213 / anyā māyā anyā sarvaśūnyatā/ / [iti
15214 tatraivāṣṭamo viśeṣamārgaprajñaptivikalpaḥ/]
15215 / anyā māyā anyāni daśabalāni/ anyā māyā
15216 anye 'ṣṭādaśāveṇikābuddhadharmāḥ/ /
15217 / anyā māyā anyo bodhiḥ/ / no bhagavan anyā
15218 māyā anyad rūpaṃ rūpam eva bhagavan māyā māyaiva bhagavan rūpam
15219 } no bhagavan anyā māyā anyad vijñānaṃ vijñānam eva bhagavan māyā
15220 māyaiva bhagavan vijñānam/
15221 na bahgavan anyac cakṣur anyā māyā na bhagavan anyad rūpam anyā māyā
15222 } aduḥkhaṃ vā asukhaṃ vā/
15223 na bhagavan anyā māyā anye bodhipakṣā dharmāḥ/ bodhipakṣā dharmā eva
15224 bhagavan māyā/ māyaiva bhagavan bodhipakṣā dharmāḥ/ na bhagavan
15301 anyā māyā anye 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ/ aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā
15302 eva bhagavan māyā māyaiva bhagavann aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ/ na bhagavan anyā
15303 māyā anyo bodhiḥ bodhir eva māyā māyaiva bhagavan bodhiḥ/
15304 / api nu māyāyā utpādo vā nirodho vā/ / / māyāyāḥ saṃkleśo vā vyavadānaṃ vā/ / / yasya notpādo
15306 na nirodho na saṃkleśo na vyavadānaṃ sa prajñāpāramitāyāṃ śikṣate dhyāna-
15307 pāramitayāṃ } dānapāramitāyāṃ śikṣate/ apramāṇadhyānārūpyasamāpattiṣu
15308 śikṣate saptatriṃśadbodhipakṣeṣu dharmeṣu abhijñādaśabalavaiśāradyapratisaṃvidāveṇika-
15309 buddhadharmeṣu śikṣate/ sarvajñatāyāṃ niryāsyati yāvat sarvākārajñatām anu-
15310 prāpsyati/ /
15311  atraiṣā saṃjñā samajñā prajñaptir vyavahāro bodhisattva iti pañca-
15312 sūpādānaskandheṣu/ / / saṃjñā samajñā prajñaptir vyavahāramātreṇa
15313 pañcānām upādānaskandhānām utpādo vā nirodho vā saṃkleśo vā vyavadānaṃ vā
15314 upalabhyate/ / / yasya na saṃjñā na samajñā na prajñaptir na
15315 vyavahāro na nāma na nāmaprajñaptir na kāyo na kāyakarma na vāk na vākkarma na
15316 mano na manaḥkarma notpādo na nirodho na saṃkleśo na vyavadānam api na sa
15317 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati/ / /
15318 evaṃ khalu subhūte  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ
15319 niryāsyati anupalambhayogena/ / evaṃ bhagavan  mahāsattvena prajñāpāra-
15320 mitāyāṃ śikṣamāṇena māyāpuruṣeṇaiva śikṣitavyaṃ bhagavaty anuttarāyāṃ samyak-
15321 saṃbodhau/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi bhagavan sa eva māyāpuruṣo veditavyaḥ/
15322 yad uta pañcopādānaskandhāḥ/ / api tv ime pañcopādānaskandhāḥ
15323 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati/ / tat
15401 kasya hetoḥ/ tathā hi bhagavann abhāvasvabhāvāḥ pañcopādānaskandhāḥ/ evaṃ svapnopamāḥ
15402 pañcaskandhāḥ svapnaś cābhāvasvabhāvo nopalabhyate tathaiva pañcaskandhā abhāva-
15403 svabhāvatayā nopalabhyante/ / pratiśrutkopamāḥ pañcaskandhāḥ pratibhāso-
15404 pamāḥ nirmitakopamāḥ pratibimbopamāḥ pañcaskandhāḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā
15405 sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati/ / tat kasya hetoḥ/ tathā hi
15406 bhagavann abhāvasvabhāvo pratiśrutka eva pratibhāso nirmitakaṃ pratibimbas tathaiva
15407 pañcaskandhā abhāvasvabhāvatayā nopalabhyante/ tathā hi bhagavan māyopamaṃ rūpaṃ
15408 māyopamā vedanā } vijñānaṃ/ yac ca vijñānaṃ tat ṣaḍindriyaṃ te pañcaskandhās te
15409 ca adhyātmaśūnyatayā nopalabhyante/ bahirdhāśūnyatayā / adhyātma-
15410 bahirdhāśūnyatayā / yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatayā / saced evaṃ bahgavan
15411 bhāṣyamāṇo yo  mahāsattvo nāvalīyate na saṃlīyate na vipratisārī bhavati
15412 notrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate, veditavyam ayam bhagavan niryāsyati
15413 sarvajñatāyāṃ sarvākārajñatām anuprāpsyati// [iti tatraiva navamo'śaiksamārgaprajñapti-
15414 vikalpaḥ//] [iti dvitīyo grāhakavikalpaḥ//]
15415 atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat/ mā khalu bhagavan
15416 navayānasaṃprasthito  mahāsattva imaṃ nirdeśaṃ śrutvā avalīyate saṃlīyate
15417 vipratisārī bhavet/ uttrasyet santrasyet santrāsam āpadyeta/ bhagavān āha/
15418 sacet subhūte navayānasaṃprasthito  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran anupāya-
15419 kuśalo bhaven na ca kalyāṇamitrahastagato bhavet uttrasyet saṃtrasyet santrāsam āpadyeta/
15420 subhūtir āha/ katamad bhagavan  mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carata
15421 upāyakauśalyaṃ yatra caran  mahāsattvo /
15422 bhagavān āha/ iha subhūte  mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena
15423 rūpam anityam iti pratyavekṣate na copalabhate/ vedanāṃ / saṃjñāṃ / saṃskārān
15501 / vijñānaṃ / idaṃ subhūte  mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata
15502 upāyakauśalyaṃ veditavyam/
15503 punar aparaṃ subhūte  mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktena cittena
15504 rūpaṃ duḥkham iti pratyavekṣate na copalabhate
15505 }
15506 } upāyakauśalyaṃ veditavyam/
15507 punar aparaṃ subhūte  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran sarvākārajñatāprati-
15508 saṃyuktair manasikārair yāṃ dharmadeśanāṅ karoty anupalambhayogena iyaṃ  mahāsattvasya
15509 dānapāramitā/ teṣām eva sarvākārajñatāpratisaṃyuktānāṃ manasikārāṇām a-
15510 parāmarṣaṇatā  śīla/  kṣamaṇārocanapratyavekṣaṇatā
15511 kṣānti/  anutsṛṣṭir  vīrya/  ca śrāvakapratyeka-
15512 buddhapratisaṃyuktānāṃ manasikārāṇām anavakāśadānatā anyeṣām api vākuśalānāṃ
15513 dharmāṇām  dhyāna/ evaṃ hi subhūte  mahāsattvaḥ prajñāpāramitā-
15514 yāñ caran /
15515 punar aparaṃ subhūte  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann evaṃ pratyavekṣate na rūpa-
15516 śūnyatayā rūpaṃ śūnyaṃ, rūpam eva śūnyatā, śūnyataiva rūpam/ na vedanāśūnyatayā
15517 vedanā śūnyā, vedanaiva śūnyatā, śūnyataiva vedanā,
15518 }
15519 evaṃ samyakprahāṇarddhi-
15520 pādendriyabalabodhyaṅgāni/ na mārgaśūnyatayā mārgaḥ śūnyo, mārga eva śūnyatā,
15521 śūnyataiva mārgaḥ/ na balavaiśāradyāveṇikabuddhadharmaśūnyatayā buddhadharmāḥ śūnyāḥ,
15522 buddhadharmā eva śūnyatā śūnyataiva buddhadharmāḥ/ iyaṃ subhūte  mahāsattvasya
15601 prajñāpāramitā, evaṃ hi subhūte  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran
15602 / [ity upāyakauśalyaṃ prathamaḥ saparigrahaḥ/]
15603 subhūtir āha/ katamāni bhagavan  mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi
15604 yaiḥ parigṛhīta imaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā
15605 bhagavān āha/ iha subhūte  mahāsattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya
15606 rūpam anityam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambhayogena/ tāni ca kuśala-
15607 mūlāni na śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayanti anyatra sarvākārajñatāyāḥ/
15608 vedanā saṃjñā saṃskārā vijñānam anityam iti }
15609 sarvākārajñatāyāḥ/ amūni subhūte  mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yāṇy asya
15610 rūpaṃ duḥkham iti dharmaṃ deśayanti/ rūpam anātmeti śāntam iti viviktam iti
15611 śūnyam iti animittam iti apraṇihitam iti dharmaṃ deśayanti tac cānupalambha}
15612 sarvākārajñatāyāḥ/ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ yāny asya
15613 vijñānaṃ duḥkham iti } sarvākārajñatāyāḥ/ amūni
15614 subhūte  mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi/ punar aparaṃ subhūte  mahā-
15615 sattvasya kalyāṇamitrāni yāny asya cakṣur anityam iti dharmaṃ deśayanti
15616 }
15617 }
15618 sarvākārajñatāyāḥ/ evaṃ samyakprahāṇāni ṛddhipādā indriyāni balāni
15619 bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgamārgo 'nitya iti }
15620 evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattayo 'bhijñā anityā }
15621 evaṃ vaiśāradyāni pratisaṃvido daśa tathāgatabalāni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā
15622 apy anityā iti dharmaṃ deśayanti duḥkhā } imāni
15623 subhūte  mahāsattvasya kalyāṇamitrāṇi yaiḥ parigṛhīta imaṃ prajñāpāramitā-
15624 nirdeśaṃ śrutvā
15701 subhūtir āha/ kathaṃ bhagavan  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyām anupāyakuśalo
15702 bhaviṣyati pāpamitrahastagataś ca bhaviṣyati/ ya imaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā
15703 uttrasiṣyati saṃtrasiṣyati santrāsam āpatsyate/
15704 bhagavān āha/ iha subhūte  mahāsattvo 'pagatasarvākārajñatāpratiyuktaiḥ
15705 manasikāraiḥ prajñāpāramitāṃ bhāvayati upalabhate/ tathā ca prajñāpāramitayā
15706 manyate/
15707 }
15708 punar aparaṃ subhūte  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran  rūpam adhyātma-
15709 śūnyam iti manasikaroti/ rūpaṃ bahirdhā yāvad rūpam abhāvasvabhāva
15710 }/  tāṃ cādhyātmaśūnyatāṃ bahirdhāśūnyatāṃ
15711 adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatām upalabhate tābhiś ca śūnyatābhi-
15712 r manyate upalambhayogena/ cakṣur adhyātma bahirdhā adhyātmabahirdhā
15713 yāvad abhāvasvabhāvasvabhāva/ tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena/
15714 evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano 'dhyātma
15715 }
15716 evam avidyāyāṃ yāvaj jarāmaraṇam adhyātma }
15717 punar aparaṃ   mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran  smṛtyupasthānāni
15718 bhāvayati tāni ca smṛtyupasthānāni upalabhate taiś ca manyate upalambhayogena/
15719 evaṃ samyakprahāṇāni } buddhadharmān bhāvayati/ tāṃñ ca buddhadharmān upalabhate
15720 taiś ca manyate upalambhayogena/ evaṃ khalu subhūte  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ
15721 carann anupāyakuśala imaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā uttrasyati
15722 subhūtir āha/ kathaṃ bhagavan  mahāsattvaḥ pāpamitraparigṛhīto bhavati/
15801 yena pāpamitraparigrahaṇenemaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā uttrasyati
15802 bhagavān āha/ iha subhūte  mahāsattvasya prajñāpāramitāyā vivecayati
15803 dhyānapāramitāyā } dānapāramitāyā vivecayati/ nātra śikṣitavyam iti
15804 naitat tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena bhāṣitam iti kavikṛtāny etāni
15805 kāvyāni naitāni śrotavyāni nodgrahītavyāni na paryavāptavyāni na
15806 dhārayitavyāni na vācayitavyāni na manasikartavyāni nāpi parasyā-
15807 deśayitavyāni/ idaṃ
15808 punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya pāpamitraṃ yo 'sya na mārakarmā-
15809 ṇy upadiśati/ na māradoṣān ācaṣṭa iti hi māraḥ pāpīyān buddhaveṣeṇa vivecayati
15810  mahāsattvam upasaṃkramyaivaṃ bravīti/ kiṃ te kulaputra prajñāpāramitayā bhāvitayā
15811 } kiṃ te dānapāramitayā bhāvitayā/ idaṃ
15812 punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān buddhaveṣeṇa śrāvakabhūmipratisaṃyuktāni sūtrāṇi geyaṃ
15813 vyākaraṇaṃ gāthodānaṃ nidānam itivṛttakaṃ jātakāni vaipulyam adbhutadharmāvadānopadeśa-
15814 m upadekṣyati prakāśayiṣyati vibhajiṣyati uttānīkariṣyati saṃprakāśayiṣyati/
15815 imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi cākhyātāni nāvabodhayati/ idam api
15816     mahāsattvam upasaṃkrāmyaivaṃ vakṣyati/ na te kulaputra kiṃcid bo-
15817 dhicittaṃ nāpi tvam avinivartanīyo nāpi tvaṃ śakṣyasy anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi-
15818 saṃboddhum/ ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇy ākhyātāni nāvabodhayati/ idam api
15819
15820     mahāsattvasya buddhaveṣeṇopasaṃkramyaivaṃ vakṣyati cakṣuḥ kula-
15901 putra śūnyam ātmanā cātmīyena ca/ evaṃ śrotraṃ } manaḥ śūnyam ātmanā cātmī-
15902 yena ca }
15903 } smṛtyupasthānāni śūnyāni ātmanā
15904 cātmīyena ca evaṃ samyakprahāṇāni ṛddhipādāḥ indriyāṇi balāni bodhya-
15905 ṅgāni mārgā yāvad āveṇikā buddhadharmāḥ śūnyā ātmanā cātmīyena ca/ kiṃ
15906 kariṣyaty anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi
15907 nācaṣṭe nopadiśati/ idaṃ
15908     mahāsattvaṃ pratyekabuddhaveṣeṇopasaṃkramyaivaṃ vakṣyati/
15909 śūnyatā kulaputra pūrvadig buddhair bhagavadbhir bodhisattvaiḥ śrāvakaiś ca nātra buddho na bodhi-
15910 r na bodhisattvo na śrāvakaḥ/ evaṃ samantād daśadiśaḥ śūnyā buddhair bhagavadbhiḥ
15911 bodhisattvaiḥ śrāvakaiś ca nātra buddho na bodhir na bodhisattvo na śrāvakaḥ/ ya
15912 imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nopadekṣyati/ imāni
15913    śramaṇaveṣeṇopasaṃkramya  mahāsattvaṃ sarvākārajñatā-
15914 pratisaṃyuktebhyo manasikārebhyo vivecya śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārai-
15915 r anuśāsiṣyati avavadiṣyati/ ya idam evaṃrūpaṃ mārakarma nopadekṣyati/ idaṃ
15916
15917    upādhyāyācāryaveṣeṇopasaṃkramya  mahāsattvaṃ bodhi-
15918 sattvacaryāyā vivecayiṣyati sarvākārajñatāpratisaṃyuktebhyo manasikārebhyo vive-
15919 cayiṣyati/ smṛtyupasthāneṣu niyojayiṣyati samyakprahāṇeṣu ṛddhipādeṣu
15920 indriyeṣu baleṣu bodhyaṅgeṣu mārgeṣu niyojayiṣyati śūnyatāyām animitte apraṇihite
15921 niyojayiṣyati/ imāny evaṃrūpān dharmān sākṣatkṛtya śrāvakabhūmiṃ sākṣāt-
15922 kuruṣva, kiṃ te kariṣyaty anuttarayā samyaksaṃbodhyabhisaṃbuddhayā ya imāny evaṃ-
15923 rūpāṇi mārakarmāṇi nācaṣṭe nopadiśati/ idaṃ
16001    mātāpitṛveṣeṇopasaṃkramya  mahāsattvam evaṃ vakṣyati/
16002 ehi tvaṃ kulaputra srotaāpattiphalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva  arhattva-
16003 phalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva/ kiṃ te 'nuttarayā samyaksaṃbodhyābhi-
16004 saṃbuddhayā yasyāḥ kṛtaśo 'saṃkhyeyān aprameyān kalpān saṃsāre saṃsarato hasta-
16005 cchedāḥ pādacchedāś cānubhavitavyāḥ/ ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi
16006 nopadekṣyati nākhyāsyati/ idaṃ
16007    mahāsattvasya  bhikṣuveṣeṇopasaṃkramya rūpam anitya-
16008 m iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ rūpaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ
16009 śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/
16010 }/ evaṃ yāvat smṛtyupasthānāny a-
16011 nityāni }/ evaṃ samyakprahāṇāny } mārgo '-
16012 nityo } yāvad buddhadharmā api anityā }
16013 / ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nopadekṣyati nākhyāsyati ida-
16014 m api } pāpamitraṃ veditavyaṃ viditvā ca parivarjayitavyam// [iti kalyāṇa-
16015 mitradvitīyasaṃparigrahaḥ/] [ity uktaṃ nirvedhāṅgaṃ caturvidham//]
16016 subhūtir āha/ bodhisattvo bodhisattva iti bhagavann ucyate/ bodhisattva
16017 iti bhagavan kaḥ padārthaḥ/ bhagavān āha/ apadārthaḥ subhūte bodhisattvapadārthaḥ/
16018 tat kasya hetoḥ/ na hi subhūte bodhir utpādāstitā vā nāstitā vā vidyate vopa-
16019 labhyate/ tasmād apadārthaḥ subhūte bodhisattvapadārthaḥ// [iti gotrasvarūpam/] tad
16020 yathāpi nāma subhūte ākāśe śakuneḥ padaṃ na  evam eva subhūte
16021 bodhisattvapadārtho na /
16022 }
16023 }//
16101 [ity uṣmagatādhāraḥ//]  bhūtakoṭyāḥ padaṃ /  tathatāyāḥ padaṃ /
16102 evam avitathatāyā ananyatathatāyā dharmatāyā dharmadhātor dharmasthititāyā dharma-
16103 niyāmatāyāḥ satyatāyāḥ padaṃ // [iti mūrdhagatādhāraḥ//]
16104  māyāpuruṣasya rūpasya padaṃ na / evam eva subhūte  mahāsattvasya
16105 prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na / evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ/
16106  māyāpuruṣasya vijñānasya padaṃ na / evam eva
16107 }// [iti
16108 kṣāntigatādhāraḥ//]
16109  māyāpuruṣasya adhyātmaśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na
16110 / evam eva  }/ adhyātmabahirdhāśūnyatā-
16111 yāṃ carato bodhisattvapadārtho na / evam eva / yāvad vistareṇa/
16112 māyāpuruṣasya abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ carato }  māyā-
16113 puruṣasya pāramitāsu smṛtyupasthān} buddhadharmeṣu skandheṣu dhātuṣu āyata-
16114 neṣu pratītyasamutpādeṣu dhyānārūpyasamāpattyabhijñāsu carato bodhisattvapadārtho
16115 na / evam eva // [ity agradharmagatādhāraḥ//]
16116  tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya rūpapadārtho na / evam eva
16117
16201 }/  tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya
16202 adhyātmaśūnyatāyāṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na
16203 / evam eva /  tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya sarvabodhipakṣadharma-
16204 balavaiśāradyāveṇikabuddhadharme carato bodhisattvapadārtho na / evam eva /
16205 asaṃskṛtadhātau saṃskṛtadhtupadaṃ na / saṃskṛtadhātau asaṃskṛtadhātupadaṃ na
16206 / evam eva // [iti darśanamārgādhāraḥ//]
16207  anutpādapadārtho na / evam eva /  anirodhānabhisaṃskārā-
16208 prādurbhāvānupalambhāsaṃkleśapadārtho na / evam eva /  avyavadāna-
16209 padārtho na / evam eva / tat kasya hetoḥ/ rūpasya subhūte utpāda-
16210 padārtho na  }/ tat kasya hetoḥ/
16211 rūpasya subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśa/
16212 }/ [tat kasya hetoḥ/ rūpasya subhūte avyavadāna]/
16213 }/  vyastasamastānāṃ skandhānāṃ dhātū-
16214 nām āyatanānāṃ pratītyasamutpādasya utpāda/ yāvat skandhadhātvāyatanapratītya-
16215 samutpādeṣu vyavadāna/ evaṃ saptatriṃśadbodhipakṣadharmāpramāṇadhyānārūpya-
16216 samāpattyabhijñāpratisaṃviddaśabalavaiśāradyāveṇikabuddhadharmāṇām utpāda/ evaṃ
16217 yāvad vyavadāna/ evam eva /  āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ yāvat
16218 saṃkleśavyavadāna/ evam eva /
16219  rūpasyātyantaviviktatvān nimittapadaṃ na / evam eva
16301 }/  vyastasamastānāṃ skandhadhātvāyatana-
16302 pratītyasamutpādānām atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na / evam eva /
16303  smṛtyupasthānānām atyantaviśuddhatvān nimittapadaṃ na / evam eva
16304 / evaṃ samyakprahāṇa}buddhadharmāṇām atyantaviśuddhatvān nimittapadaṃ
16305 na / evam eva /  ātmasattvajīva}paśyakānāṃ viśuddhau
16306 padaṃ na  ātmasattvajīva}paśyakāsattvām upādāya/ evam eva
16307 [iti bhāvanāmārgādhāraḥ//]
16308  ādityasyodāgacchataḥ prabhāyāḥ padaṃ na / evam eva // [iti
16309 pratipakṣādhāraḥ//]
16310  kalpodvāhe vartamāne sarvasaṃskāre padaṃ na / evam eva
16311 // [iti vipakṣaprahāṇādhāraḥ//]
16312  tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya śīle dauḥśīlyapadaṃ na /
16313 evam eva /  tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya samādhau vikṣepapadaṃ na /
16314 tathāgataprajñāyāṃ dauṣprajñapadaṃ na / tathāgatavimuktāv avimuktipadaṃ na /
16315 evam eva /  tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya vimuktijñānadarśanapadaṃ na
16316 / evam eva // [iti pratipakṣavipakṣavikalpaprahāṇādhāraḥ//]
16317  sūryācandramasoḥ prabhāyāḥ padaṃ na / evam eva // [iti prajñā-
16318 karuṇādhāraḥ//]
16401  śrāvakapratyekabuddhagrahanakṣatramaṇiratnajyotiṣāṃ prabhāyāḥ padaṃ na /
16402 evam eva // [ity asādhāraṇaguṇādhāraḥ//]
16403  cāturmahārājakāyikānāṃ devānāṃ }
16404 mahābrahmāṇāṃ devānāṃ yāvad akaniṣṭhānāṃ devānāṃ prabhāyāḥ padaṃ na / evam eva
16405 // [iti parārthānukramādhāraḥ/]
16406  tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya prabhāyāḥ padaṃ na / evam eva /
16407 tat kasya hetoḥ/ tathā hi subhūte yayā bodhyā bodhisattvapadārthaḥ yaś ca bodhisattva-
16408 padārthaḥ sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpino 'nidarśanā apratighā eka-
16409 lakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ/ sarvadharmāṇāṃ hi subhūte  mahāsattvena asaktatāyā-
16410 m asadbhūtatāyāṃ śikṣitavyam/ akalpanatām akalpanatāṃ copādāya sarvadharmāś ca subhte
16411  mahāsattvenāvaboddhavyāḥ// [ity anābhāse pravṛttajñānādhāraḥ//] [ity uktaḥ prati-
16412 pattyādhāraḥ//]
16413 subhūtir āha/ katame bhagavan sarvadharmāḥ/ kathaṃ bhagavan  mahāsattvena sarva-
16414 dharmāṇām asadbhūtatāyāṃ śikṣitavyam/ kathaṃ bhagavan  mahāsattvena sarvadharmā
16415 avaboddhavyāḥ/ bhagavān āha/ sarvadharmā ucyante kuśalāś cākuśalāś ca vyākṛtā-
16416 ś cāvyākṛtāś ca laukikāś ca lokottarāś ca sāsravāś cānāsravāś ca saṃskṛtāś cāsaṃskṛtāś ca
16417 sādhāraṇāś cāsādhāraṇāś ca/ ima ucyante subhūte sarvadharmā yatra  mahāsattvenā-
16501 sadbhūtatāyāṃ śikṣitavyam/ ime subhūte  mahāsattvena sarvadharmā avaboddhavyāḥ//
16502 [ity ālambanasvarūpam//]
16503 subhūtir āha/ katame bhagavan kuśalā lokikā dharmāḥ/ bhagavān āha/
16504 kuśalā laukikā dharmā ucyante, mātreyatā ptreyatā śrāmaṇyatā brahmaṇyatā
16505 kule jyeṣṭhāpacāyitā/ dānamayaṃ puṇyakriyāvastu śīlamayaṃ / bhāvanāmayaṃ /
16506 vaiyāvṛtyasahagatam upāyakauśalam/ daśakuśalāḥ karmapathāḥ/ laukikā navasaṃjñā/
16507 ādhmātakasaṃjñā vipaṭumakasaṃjñā } vidagdhakasaṃjñā/
16508 laukikāni catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ/
16509 laukikyaḥ pañcābhijñāḥ laukikyo daśānusmṛtayaḥ/ yad uta buddhānusmṛtiḥ
16510 dharmānusmṛtiḥ } udvegānusmṛtiḥ kāyagatānusmṛtiḥ//
16511 [ima ucyante kuśalā laukikā dharmāḥ//]
16512 subhūtir āha/ katame bhagavan laukikā akuśalā dharmāḥ/ bhagavān āha/
16513 prāṇātipāto 'dattādānaṃ kāmamithyācāro mṛṣāvādaḥ paiśunyaṃ pāruṣyaṃ sambhinnapralā-
16514 po 'bhidhyā vyāpādo mithyādarśanaṃ daśa akuśalakarmapathāḥ krodhopanāhau
16515 mrakṣaḥ pradāśo vihiṃsā īrṣyā mātsaryaṃ māno mithyāmānaḥ// [ima ucyante
16516 laukikā akuśalā dharmāḥ//]
16601 subhūtir āha/ katame bhagavan avyākṛtā dharmāḥ/ bhagavān āha/ avyākṛtaṃ
16602 kāyakarma/  vākkarma/  manaḥkarma/  catvāri mahābhūāni/
16603  pañcendriyāni/  ṣaḍāyatanāni/  arūpyāṇi skandha-
16604 dhātvāyatanāni/  viākāḥ// [sarva ima ucyante avyākṛtā dharmāḥ/]
16605 subhūtir āha/ katame bhagavan laukikāḥ kuśalā dharmāḥ/ bhagavān āha/
16606 pañca skandhā dvādaśāyatanāni aṣṭādaśa dhātavo daśa kuśalāḥ karmapathāś catvāri
16607 dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ pañcābhijñāḥ ye cānye
16608 laukikā dharmāḥ// [ima ucyante laukikāḥ kuśaladharmāḥ//]
16609 subhūtir āha/ katame bhagavan lokottarāḥ kuśalā dharmāḥ/ bhagavān āha/
16610 catvāri smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ
16611 pañcendriyāṇi pañcabalāni saptabodhyaṅgāni āryāṣṭhāṅgo mārgaḥ/ śūnyatā-
16612 vimokṣamukham animittavimokṣamukham apraṇihitavimokṣamukhaṃ anājñātam ājñā-
16613 syāmīndriyam ājñendriyam ājñātāvīndriyam/ savitarkaḥ savicāraḥ samādhiḥ/
16614 avitarko 'vicāraḥ samādhiḥ/ vidyā vimuktiḥ smṛtiḥ samprajanyaṃ yoniśo
16615 manaskāraḥ/ aṣṭau vimokṣāḥ katame aṣṭau rūpī rūpāṇi paśyati/ ayaṃ
16616 prathamo vimokṣaḥ/ adhyātmam arūpasaṃjñī bahirdhārūpāṇi paśyati/ ayaṃ dvitīyo
16617 vimokṣaḥ/ śūnyatāyām adhimukto bhavati/ ayaṃ tṛtīyo vimokṣaḥ/ sarvaśo
16618 rūpasaṃjñānāṃ samatikramātu pratighasaṃjñānām astaṅgamāt nānātvasaṃjñānām amanasi-
16619 kārād anantam ākāśam ity ākāśānantyāyatanam upasaṃpadya viharati/ ayaṃ caturtho
16620 vimokṣaḥ/ sarvaśa ākāśānantyāyatanasamatikramād anantaṃ vijñānam iti
16621 vijñānānantyāyatanam upasaṃpadya viharati/ ayaṃ pañcamo vimokṣaḥ/ sarvaśo
16622 vijñānānantyāyatanasamatikramāt nāsti kiñcid ity ākiñcanyāyatanam upasaṃpadya
16623 viharati/ ayaṃ ṣaṣṭho vimoṣaḥ/ sarvaśa ākiñcanyāyatanasamatikramāt naiva
16701 saṃjñānāsaṃjñāyatanam upasaṃpadya viharati/ ayaṃ saptamo vimokṣaḥ/ sarvaśo naiva
16702 saṃjñānāsaṃjñāyatanasamatikramāt saṃjñāvedayitanirodham upasaṃpadya viharati/ ayam
16703 aṣṭamo vimokṣaḥ/ ima aṣṭau vimokṣāḥ/ navānupūrvavihārasamāpattayaḥ/
16704 catvāri dhyānāni viviktaṃ kāmair viviktaṃ pāpakair akuśalair dharmaiḥ savitarkaṃ
16705 savicāraṃ vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānam / vitarkavicārāṇāṃ
16706 vyupaśamād adhyātmaṃ samprasādāc cetasa ekotībhāvād avitarkam avicāraṃ samādhijaṃ
16707 prītisukhaṃ dvitīyaṃ dhyānam / prīter virāgād upekṣakaś ca viharati smṛtimān
16708 saṃprajānan sukhañ ca kāyena pratisaṃvedayati yat tad āryā ācakṣate upekṣakaḥ smṛtimāṃś ca
16709 sukhavihārīti tṛtīyaṃ dhyānam / sukhasya ca prahāṇād duḥkhasya ca prahāṇāt
16710 pūrvam eva saumanasyadaurmanasyayor astaṅgamād aduḥkhāsukham upekṣāsmṛtipariśuddhaṃ caturthaṃ
16711 dhyānam / sa sarvaśo rūpasaṃjñānāṃ samatikramāt pratighasaṃjñānām astaṅgamāt
16712 nānātvasaṃjñānām amanasikārād anantam ākāśam iti ākāśānantyāyatanam /
16713 sa sarvaśa ākāśānantyāyatanasamatikramād anantaṃ vijñānam iti vijñānānantyāya-
16714 tanam / sa sarvaśo vijñānānantyāyatanasamatikramān nāsti kiñcid ity ā-
16715 kiñcanyāyatanam / sa sarvaśa ākiñcanyāyatanasamatikramān naiva saṃjñā-
16716 nāsaṃjñāyatanam / sa sarvaśo naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamatikramāt saṃjñāvedayita-
16717 nirodham / etā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ/ adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā
16718 adhyātmabahirdhāśūnyatā yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā/ daśabalāni catvāri
16801 vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ/ aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ// [ima ucyante
16802 lokottarāḥ kuśaladharmāḥ//]
16803 subhūtir āha/ katame bhagavan sāsravā dharmāḥ/ bhagavān āha/ pañcaskandhā
16804 dvādaśāyatanāni aṣṭādaśa dhātavaś catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra
16805 ārūpyasamāpattayaḥ/ [ima ucyante sāsravā dharmāḥ//]
16806 subhūtir āha/ katame bhagavan anāsravā dharmāḥ/ bhagavān āha/ catvāri
16807 smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi
16808 pañcabalāni sapta bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgamārgaḥ daśaḥtathāgatabalāni catvāri
16809 vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido yāvad aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ/ [ima ucyante
16810 anāsravā dharmāḥ//]
16811 subhūtir āha/ katame bhagavan saṃskṛtā dharmāḥ/ bhagavān āha/ kāmadhātū
16812 rūpadhātur ārūpyadhātur ye 'py anye kecit traidhātukaparyāpannā dharmāḥ/ saptatriṃśad
16813 bodhipakṣādayo dharmāḥ/ [ima ucyante saṃskṛtā dharmāḥ//]
16814 subhūtir āha/ katame bhagavann asaṃskṛtā dharmāḥ/ bhagavān āha/ yeṣāṃ
16815 dharmāṇān notpādo na nirodho nānyathātvaṃ prajñāyate rāgakṣayo doṣakṣayo mohakṣayaś ca/
16816 tathatā avitathatā ananyatathatā dharmatā dharmadhātur dharmasthititā dharmaniyāmatā
16817 bhūtakoṭiḥ/ [ima ucyante asaṃskṛtā dharmāḥ//]
16818 subhūtir āha/ katame bhagavan sādhāraṇā dharmāḥ/ bhagavān āha/ catvāri
16819 dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ pañcābhijñāḥ// [ima
16820 ucyante sādhāraṇā dharmāḥ//]
16821 subhūtir āha/ katame bhagavann asādhāraṇā dharmāḥ/ bhagavān āha/ saptatriṃśad
16822 bodhipakṣadharmā daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ trīṇi
16823 vimokṣamukhāni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ// [ima ucyante asādhāraṇā dharmāḥ//]
16901 tatra  mahāsattvena svalakṣaṇaśūnyeṣu dharmeṣu na saktiḥ kāryā advayayogena
16902 ca sarvadharmā avaboddhavyāḥ/ avakalpanatām anavakalpanatāṃ copādāya/ [ity uktaṃ
16903 pratipattyālambanam/]
16904 subhūtir āha/ yad ucyate bhagavan bodhisattvo mahāsattva iti/ kena
16905 kāraṇena bhagavan  mahāsattva ity ucyate/ bhagavān āha/ iha subhūte mahataḥ
16906 sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ kārayiṣyati/ tena kāraṇena subhūte
16907 mahāsattva ity ucyate/
16908 subhūtir āha/ katamo bhagavan mahāsattvarāśir mahāsattvanikāyaḥ yasya
16909  mahāsattvo 'gratāṃ kārayiṣyati/ bhagavān āha/ mahāsattvarāśi-
16910 r mahāsattvanikāya iti subhūte ucyate yad uta gotrabhūmir aṣṭamakabhūmiḥ
16911 srotaāpannaḥ sakṛdāgāmī anāgāmī arhat pratyekabuddhaḥ prathamacittotpādam upādāya
16912 yāvad avinivartanīya iti/ ayaṃ mahān sattvarāśiḥ mahāsattvanikāyaḥ/ asya
16913  mahāsattvo 'gratāṃ kārayiṣyati/ atra subhūte  mahāsattvena vajropamaṃ
16914 cittam utpādya mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāḥ kārayitavyāḥ/
16915 subhūtir āha/ katamo bhagavan vajropamaś cittotpādaḥ/ bhagavān āha iha
16916 subhūte  mahāsattva evaṃ cittam utpādayati/ aparimite mayā saṃsāre sannāhaṃ
16917 sannahya sarvasattvāparityāginā bhavitavyam/ sarvasattvānām antike mayā
16918 samacittatā utpādayitavyā/ sarvasattvā mayā tribhir yānaiḥ parinirvāpayitavyāḥ/
17001 sarvasattvān api mayā parinirvāpya na kaścit sattvaḥ parinirvāpito bhavati/
17002 tat kasya hetoḥ/ anutpādo mayā sarvadharmāṇām avaboddhavyaḥ/ avyavakīrṇena mayā
17003 sarvākārajñatācittena ṣāṭsu pāramitāsu caritavyam/ sarvatrānugatāyāṃ sarvadharma-
17004 prativedhapariniṣpattyāṃ mayā śikṣitavyam/ ekatayābhinirhāro mayā sarvadharmāṇāṃ
17005 pratiboddhavyaḥ yāvat pāramitābhinirhāra saptatriṃśad bodhipakṣadharmābhinirhāra-
17006 / apramāṇadhyānārūpyābhijñājñānābhinirhāra/ daśabalavaiśāradyāveṇika-
17007 buddhadharmābhinirhāra/ ayaṃ subhūte  mahāsattvasya vajropamaś cittotpādaḥ/
17008 yatra pratiṣṭhito  mahāsattvo mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ
17009 kārayiṣyati/ tac cānupalambhayogena/
17010 punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattva evaṃ cittam utpādayati/ yāvantaḥ
17011 sattvā nairayikā vā tairyagyonikā vā yamalaukikā vā duḥkhāṃ vedanāṃ vedayanti
17012 tāṃ duḥkhāṃ vedanāṃ vedayeyaṃ/ tatra  mahāsattvena evaṃ citta-
17013 m utpādayitavyam/ ekaikasyāpy ahaṃ sattvasyārthāya kalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi
17014 nairayikaṃ vā tairyagyonikaṃ vā yamalaukikaṃ vā duḥkham anubhaveyaṃ yāvan na te sattvā
17015 nirūpadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvṛtā bhaveyur iti/ etenopāyena sarvasattānāṃ
17016 kṛtaśas tan nairayikādikaṃ duḥkham anubhaveyaṃ yāvan na te sattvā }
17017 iti/ paścād aham ātmanaḥ kṛtakuśalam avaropya kalpakoṭī-
17018 niyutaśatasahasrair anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddheyaṃ/ ayaṃ subhūte
17019 mahāsattvasya vajropamaś cittotpādaḥ }/
17020 punar aparaṃ subhūte  mahāsattvena udāracittena bhavitavyaṃ yena cittena sarva-
17021 sattvānām agratā kārayitavyā/ tatreyaṃ  mahāsattvasyodāracittatā yat prathama-
17022 cittotpādam upādāya na rāgacittam utpādayati/ na doṣa/ na moha/
17023 na vihiṃsā/ na śrāvaka/ na pratyekabuddha/ iyaṃ subhūte
17101 mahāsattvasyodāracittatā yayā sarvasattvānām agratāṃ kārayisyati/ tena ca
17102 cittena na manyate/
17103    mahāsattvena akampyacittena bhavitavyam/ tatreyaṃ
17104  mahāsattvasyākampyacittatā yat sarvākārajñatāpratisaṃyuktam api manasikāran na
17105 manyate/ iyaṃ subhūte  mahāsattvasyākampyacittatā/
17106    mahāsattvena sarvasattvānām antike hitasukhacittena bhavitavyam/
17107 tatreyaṃ  mahāsattvasya hitasukhacittatā yā sarvasattvānāṃ paritrāṇanā yaḥ
17108 sarvasattvānām aparityāgaḥ tena ca na manyate/ iyaṃ subhūte  mahāsattvasya
17109 hitasukhacittatā/ evaṃ hi subhūte  mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran
17110 sarvasattvānām agratāṃ kārayiṣyati/
17111    mahāsattvena dharmarāgeṇa bhavitavyam/ dharmas tena dharmārāgatā-
17112 yogam anuyuktena bhavitavyam/ tatra katamo dharmo yad uta sarvadharmāṇām asambhedaḥ
17113 ayam ucyate dharmaḥ/ tatra katamo dharmaratir yā dharme 'bhiratir iyam ucyate dharmaratiḥ/
17114 tatra katamā dharmārāmatā yā tasya dharmasya bhāvanā bahulīkaraṇatā iyam ucyate
17115 dharmārāmatā/ evaṃ hi subhūte  mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caratā mahataḥ
17116 } kārayitavyā anupalambhayogena/ punar aparaṃ subhūte
17117  mahāsattvena  adhyātmaśūnyatāyāṃ sthitvā bahirdhāśūnyatāyāṃ sthitvā
17118 adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ sthitvā yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ sthitvā mahataḥ
17119 }/    mahāsattvena  saptatriṃśad-
17120 bodhipakṣeṣu dharmeṣu sthitvā baleṣu vaiśāradyeṣu pratisaṃvitsv aṣṭādaśāveṇikeṣu
17121 buddhadharmeṣu sthitvā mahataḥ }/
17201 mahāsattvena  vajropamasamādhau sthitvā yāvad ākāśāsaṅgaimuktinirupalepa-
17202 samādhau sthitvā mahataḥ }/ eteṣu subhūte
17203 dharmeṣu sthitvā  mahāsattvena  mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā
17204 kārayitavyā/ tenocyate bodhisattvo mahāsattvaḥ// [iti sarvasattvāgratācitta-
17205 mahattvam//]
17206 atha khalv āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad avocat/ mamāpi bhagavan
17207 pratibhāti yenārthena  mahāsattva ity ucyate/ bhagavān āha/ pratibhātu te
17208 śāriputra yenārthena  mahāsattvaḥ/ śāriputra āha/ ātmadṛṣṭer bhagavan
17209 sattvadṛṣṭer jantujīvapoṣa}paśyakadṛṣṭer ucchedadṛṣṭeḥ śāśvatadṛṣṭer astidṛṣṭe-
17210 r nāstidṛṣṭeḥ skandhadṛṣṭer dhātudṛṣṭer āyatanadṛṣṭeḥ pratītyasamutpādadṛṣṭer bodhipakṣa-
17211 dharmadṛṣṭer balavaiśāradyadṛṣṭer āveṇikabuddhadharmadṛṣṭeḥ sattvaparipācanadṛṣṭer buddhakṣetrapari-
17212 śodhanadṛṣṭer bodhisattvadṛṣṭer buddhadṛṣṭer dharmacakrapravarttanadṛṣṭer iti/ āsāṃ sarvāsāṃ
17213 dṛṣṭīnāṃ prahāṇāya dharma deśayati anupalambhayogena/ tenārthena  mahāsattva
17214 ity ucyate/
17215 subhūtir āha/ kena kāraṇenāyuṣman śāriputra  mahāsattvasya rūpadṛṣṭi-
17216 r bhavati } vijñānadṛṣṭir bhavati/ śāriputra āha/ ihāyuṣman subhūte
17217 mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran anupāyakuśalo bhavati/ sa rūpam upalabhya
17218 dṛṣṭim utpādayati upalambhayogena/ evaṃ vistareṇa vyastasamastaskandhadhātvāya-
17219 tanapratītyasamutpādaṃ yāvaj jarāmaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsām upalabhya
17220 dṛṣṭim / evaṃ smṛtyupasthāna}bhijñā'kṣarāpramāṇadhyānārūpyasamāpattī-
17221 r upalabhya dṛṣṭim / evaṃ daśabalavaiśāradya}buddhadharmān upalabhya dṛṣṭim //
17222 [iti prahāṇamahattvam//]
17223 atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat/ mamāpi bhagavan pratibhāti
17224 yenārthena  mahāsattva ity ucyate/ bhagavān āha/ pratibhātu te subhūte/
17225 subhūtir āha/ yad api bhagavan bodhicittam asamasamacittam asādhāraṇacittaṃ sarva-
17301 śrāvakapratyekabuddhaiḥ tatrāpi citte 'saktaḥ/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi tat sarvajñatā-
17302 cittam anāsravam aparyāpannaṃ traidhātuke tatrāpi citte 'saktas tena  mahāsattva iti
17303 saṃkhyāṃ gacchati/
17304 śāriputra āha/ katamad āyuṣman subhūte  mahāsattvasya asamasama-
17305 cittam asādhāraṇacittaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ/
17306 subhūtir āha/ ihāyuṣman śāriputra  mahāsattvaḥ prathamacittotpāda-
17307 m upādāya na kasyacid dharmasya utpādaṃ vā nirodhaṃ vā samanupaśyati
17308 na hāniṃ na vṛddhiṃ nāgatiṃ na gatim/ na saṃkleśaṃ na vyavadānaṃ yatra
17309 cāyuṣman śāriputra na saṃkleśo na vyavadānaṃ na gatir nāgatir na hānir na
17310 vṛddhir notpādo na nirodhaḥ/ tac ca na śrāvakacittaṃ na pratyekabuddha-
17311 cittam/ idaṃ śāriutra  mahāsattvasya asamasamacittam asādhāraṇa-
17312 cittaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ//
17313  āha/ yadāyuṣman subhūtir evam āha tatrāpi śrāvakapratyekabuddha-
17314 citte 'sakta iti/ nanv āyuṣman subhūte rūpam apy asaktaṃ prakṛtiśūnyatā-
17315 m upādāya } vijñānam apy asaktam/
17316  āha/ evam etad āyuṣman śāriputra rūpam apy asaktaṃ } vijñānam apy a-
17317 saktaṃ yāvad vyastasamastāḥ skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādā
17318 yāvaj jarāmaraṇam apy asaktam/ evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattayo '-
17319 py asaktāḥ/ yāvat saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā balāni }
17320 buddhadharmā apy asaktāḥ/
17321  āha/ yady apy āyuṣmān subhūtir idam āha/ yad api tat sarvajñatā-
17322 cittam anāsravam aparyāpanna iti/ nanv āyuṣman subhūte bālapṛthagjanā-
17401 nām api cittam anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya/ nanu sarva-
17402 śrāvakapratyekabuddhasamyaksaṃbuddhānām api cittam /
17403  āha/ evam etad āyuṣman śāriputra/
17404  āha/ rūpam api subhūte  } vijñānam apy āyuṣman
17405 subhūte / nanv āyuṣman subhūte saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā daśa
17406 tathāgatabalāni } buddhadharmā /
17407  āha/ evam etad āyuṣman śāriputra yathā vadasi bālapṛthagjanānām api
17408 cittam / yāvat sarvaśrāvakapratyekabuddhasamyaksaṃbuddhānām api
17409 cittam / yāvat saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā daśa tathāgatabalāni
17410 } buddhadharmā /
17411  āha/ yad api tad āyuṣmān subhūtir evam āha/ acittatvāt tatrāpi
17412 citte asakta iti/ nanv āyuṣman subhūte arūpe 'pi rūpam asaktam
17413 } avijñāne 'pi vijñānam asaktam/
17414  āha/ evam etad āyuṣman /
17415  āha/ nanv āyuṣman subhūte asmṛtyupasthāneṣv api smṛtyupasthānāny a-
17416 saktāni/ evam }dharmeṣv api āveṇikā
17417 buddhadharmā asaktāḥ/
17418  āha/ evam etad āyuṣman śāriptra yathā vadasi rūpe 'py āyuṣman
17419 rūpam asaktaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ vijñāne 'pi vijñānam asaktam/ evaṃ vyastasamastā
17420 api skandhadhātava āyatanāni satyāni pratītyasamutpādā 'pramāṇadhyānārūpya-
17421 samāpattayaḥ/ pāramitā abhijñā bodhipakṣā dharmā balāni vaiśāradyāni prati-
17422 saṃvidaḥ āveṇikeṣu buddhadharmeṣu āveṇikā buddhadharmā asaktāḥ/ evaṃ hy āyuṣman
17423   mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caraṃs tenāpi bodhicittena asamasama-
17501 cittena sarvaśrāvakapratyekabuddhair asādhāraṇacittena na manyate nābhiniviśate sarva-
17502 dharmān upalambhayogena/ [ity adhigamamahattvam//] [ity uktaḥ pratipattyuddeśaḥ/]
17503 pūrṇo maitrāyaṇīputra āha/ mamāpi bhagavan pratibhāti yenārthena
17504 mahāsattvaḥ ity ucyate/
17505 bhagavān āha/ ratibhātu te pūrṇa/
17506 pūrṇa āha/ mahāsannāhasannaddhaḥ sa bhagavan sattvo mahāyānasaṃprasthitaḥ
17507 sa sattvo mahāyānasamāruḍhaḥ sa sattvas tena bhagavan  mahāsattva
17508 ity ucyate/
17509  āha/ kiyatā āyuṣman pūrṇa  mahāsattvo mahāsannāhasannaddha
17510 ity ucyate/
17511 pūrṇa āha/ ihāyuṣman   mahāsattvo na prādeśikānāṃ sattvānāṃ
17512 kṛtena bodhāya caran dānapāramitāyāṃ sthitvā dānaṃ dadāti/ api tu sarvasattvānāṃ
17513 kṛtena dānapāramitāyāṃ sthitvā dānaṃ dadāti/ evaṃ śīla kṣāntipā
17514 vīrya dhyāna/ na prādeśikānāṃ sattvānāṃ kṛtena bodhāya caran prajñā
17515 sthitvā prajñāpāramitāṃ bhāvayati/ api tu sarvasattvānāṃ kṛtena prajñāpāramitāṃ
17516 bhāvayati/ na sattvaparicchedena  mahāsattvo mahāsannāhaḥ sannahyate/ iyataḥ
17517 sattvān parinirvāpayiṣyāmi iyataḥ sattvān na parinirvāpayiṣyāmīti iyataḥ
17518 sattvān bodhāya pratiṣṭhāpayiṣyāmi iyataḥ sattvān bodhāya na pratiṣṭhāpayiṣyā-
17519 mīti/ api tu khalu punaḥ sarvasattvānāṃ kṛtena sannāhaḥ sannahyate evaṃ cāsya
17520 bhavati ātmanā ca dānapāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca dānapāra-
17601 mitāyāṃ niyojayiṣyāmīti }/
17602 evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattīḥ/ ātmanā ca bhāvayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca
17603 tāsu pratiṣṭhāpayiṣyāmīti/ yāvat saptatriṃśad bodhipakṣeṣu dharmeṣu daśabalavaiśā-
17604 radyāṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣv ātmanā ca sthāsyāmi sarvasattvāṃś ca teṣu pratiṣṭhā-
17605 payiṣyāmīti/ iyatāyuṣman śāriputra  mahāsattvo mahāsannāhasannaddha
17606 ity ucyate// [iti pratipattisvarūpam//]
17607 punar aparaṃ śāriputra  mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ
17608 sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā dānasya sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā 'nu-
17609 ttarāyai samyaksaṃbodhaye niryātanā/ ayaṃ  mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ
17610 carato dānaṃ dadato dānapāramitāsannāhaḥ/ punar aparaṃ
17611 } yā śrāvakapratyekabuddhamanasikārāṇāṃ parivarjanatā/ ayaṃ
17612 śīlapāramitāsannāhaḥ/ punar aparaṃ
17613 } yā teṣāṃ kṣamaṇā rocanā vyupaparīkṣaṇā/ ayaṃ  kṣāntipāramitā-
17614 sannāhaḥ/ punar aparaṃ } yā vīryasraṃsanatā tat
17615 kuśalamūlaṃ  pariṇāmayati/ ayaṃ  vīryapāramitā-
17616 sannāhaḥ/ punar aparaṃ } dadataḥ
17617 yac cittasyaikāgratā sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ śrāvakapratyekabuddhacitta-
17618 m anavakāśaṃ dānatā tat kuśalamūlaṃ  pariṇāmayati/ ayaṃ dānaṃ
17619 dadataḥ dhyānapāramitāsannāhaḥ/ punar aparaṃ
17701 } yā māyākṛtasaṃjñopasthitā ca naiva dāyakam upalabhate na pratigrāhakaṃ na deyam/
17702 ayaṃ  prajñāpāramitāsannāhaḥ/ yad āyuṣman   mahāsattvaḥ sarvākāra-
17703 jñatāpratisaṃyuktena cittena tāḥ ṣaṭ pāramitā na nimittīkaroti nopalabhate/
17704 evaṃ hy āyuṣman   mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran mahāsannāhasannaddho
17705 bhavati// [iti dānapāramitsannāhaṣaṭkaṃ prathamam//]
17706 punar aparaṃ   mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato
17707 dānaṃ dadāti  pariṇāmayati anupalambhayogena/ iyaṃ subhūte
17708 mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato dānapāramitā/ punar aparaṃ
17709 } yā śrāvakapratyekabuddhabhūmyaspṛhaṇatā prāg eva pṛthagjanabhūme-
17710 r iyaṃ  mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ śīlapāramitā
17711 }
17712 }
17713 }
17714 }
17715 māyākṛtasaṃjñā pratyupashtitā bhavati/ tac ca śīlaṃ na manyate nopalabhate/ iyam āyuṣman
17716   mahāsattvaḥ śīlapāramitāyāñ carataḥ prajñāpāramitā/ evaṃ hi
17717  mahāsattvaḥ śīlapāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti/ tena
17718 mahāsannāhasannaddha iti saṃkhyāṃ gacchati// [iti śīlapāramitāsannāhaṣaṭkaṃ
17718 dvitīyam//]
17719 punar aparaṃ   mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti
17720  na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ
17801 pariṇāmayati/ iyaṃ  mahāsattvasya kṣāntipāramitāyāṃ carato dānapāramitā/
17802 evaṃ kṣāntipāramitāyāṃ carataḥ śīla kṣānti vīrya dhyāna/ punar apara-
17803 m āyuṣman śāriputra  mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran sarvabuddhadharmasamu-
17804 dānayanatāyai sarvasattvaparipākāya ca prayujyate prajñayā sarvākārajñatā}
17805 carataḥ prajñāpāramitā/ evaṃ hi śāriputra
17806  mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti/ tena mahā-
17807 sannāhasannaddha iti saṃkhyāṃ gacchati// [iti kṣāntipāramitāsannāhaṣaṭkaṃ tṛtīyam//]
17808 punar aparam āyuṣman   mahāsattvo vīryapāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti
17809 sarvākārajñatā} pariṇāmayati/ iyaṃ  mahāsattvasya
17810 vīryapāramitāyāṃ carato dānapāramitā/ evaṃ vīryapāramitāyāṃ carataḥ śīla
17811 kṣānti vīrya dhyāna/ punar aparaṃ   mahāsattvo vīryapāra-
17812 mitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ bhāvayan sarvadharmeṣu māyākṛtasaṃjñām upasthāpayati/
17813 sarvākārajñatā} saṃkhyāṃ gacchati
17814 // [iti vīryapāramitāsannāhaṣaṭkaṃ caturtham//]
17815 punar aparam āyuṣman   mahāsattvo dhyānapāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti
17816 sarvākārajñatā} pariṇāmayati/ iyaṃ  mahāsattvasya
17817 dhyānapāramitāyāṃ carato dānapāramitā/ evaṃ dhyānapāramitāyāṃ carataḥ
17818 śīla kṣānti vīrya dhyāna/ punar aparaṃ   mahāsattvo
17819 dhyānapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ bhāvayan sarvadharmeṣu māyākṛtasaṃjñām upa-
17820 sthāpayati/ sarvākārajñatā}
17821 saṃkhyāṃ gacchati// [iti dhyānapāramitā-
17822 sannāhaṣaṭkaṃ pañcamam//]
17823 punar aparam āyuṣman   mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caraṃs trimaṇḍala-
17824 pariśuddhaṃ dānaṃ dadāti sarvākārajñatā}
17825 pariṇāmayati/ iyaṃ  mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato dāna/
17826 evaṃ prajñāpāramitāyāṃ carataḥ śīla kṣānti vīrya dhyāna/
17901 punar aparam āyuṣman   mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ
17902 bhāvayati/ tasya sarvapāramitāsu sarvadharmeṣu ca māyāsvapnapratibhāsapratiśrutka-
17903 pratibimbanirmāṇasaṃjñā pratyupasthitā bhavati sarvākārajñatā}
17904 pariṇāmayati/ evaṃ hi   mahāsttvaḥ
17905 prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ paripūrayati/ yad āyuṣman
17906  }sannaddho bhavati/ evaṃ ca
17907 punar āyuṣman   mahāsattvaḥ ekaikasyāṃ pāramitāyāṃ sthitvā ṣaṭ-
17908 pāramitāḥ paripūrayati// [iti prajñāpāramitāsannāhaṣaṭkaṃ ṣaṣṭham//]
17909 punar aparaṃ   mahāsattvo dhyānāni ca samāpadyate naiva dhyānāny ā-
17910 svādayati na ca taiḥ saṃhriyate na ca teṣāṃ vaśenopapadyate/ evam apramāṇāni
17911 cārūpyasamāpattīś ca samāpadyate na ca tā āsvādayati na ca tābhiḥ saṃhriyate
17912 na ca tāsāṃ vaśenopapadyate/ [iyaṃ  mahāsattvasyopāyakauśalyagatā prajñāpāramitā]
17913 veditavyā//
17914 punar aparaṃ   mahāsattvo dhyānārūpyasamāpattiṣu vivekadarśanena ca
17915 viharati śūnyatānimittāpraṇihitadarśanena ca viharati na ca bhūtakoṭiṃ sākṣāt-
17916 karoti// [ayaṃ  mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyasannāhaḥ//]
17917 evam āyuṣman   mahāsattvo mahāsannāhasannaddhas tenocyate
17918 mahāsattva iti/ evaṃ mahāsannāhasannaddhasyāyuṣman śāriputra  mahā-
17919 sattvasya daśasu dikṣu buddhā bhagavanta udānam udānayati varṇam udīrayanti nāmadheyaṃ
17920 parikīrttyamānās tasya  mahāsattvasya śabdam anuśrāvayanti/ ghoṣa-
17921 m udīrayanti/ amuṣmin lokadhātuprasare  mahāsattvo mahāsannāhasannaddha iti
17922 sattvāṃś ca paripācayati buddhakṣetraṃ ca pariśodhayati// [iti sannāhaṣaṭkopasaṃhāraḥ//]
17923 [ity uktā sannāhapratipattiḥ//]
18001  āha/ kiyatāyuṣman pūrṇa  mahāsattvo mahāyānasaṃpratisthito
18002 mahāyānasamārūḍho bhavati/ pūrṇa āha/ ihāyuṣman   mahāsattvo
18003 dānapāramitāyāṃ caran viviktaṃ kāmair viviktaṃ pāpakair akuśalair dharmaiḥ savitarkasavicāraṃ
18004 vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānam upasaṃpadya viharati/ evaṃ dvitīyaṃ tṛtīyaṃ caturthaṃ dhyānam/
18005 evam ākāśānantyāyatanaṃ vijñānānantyāyatanam ākiñcanyāyatanaṃ naivasaṃjñānāsaṃjñāya-
18006 tanam upasampadya viharati/ imāni  mahāsattvasya dhyānārūpyāṇi yadā  mahā-
18007 sattva etaiś ca dhyānair etaiś cārūpyair dānapāramitāyāṃ caran ākāśākāraliṅganimittaiḥ
18008 samāpadyamāno vyuttiṣṭhamānaś ca tāni ca kuśalamūlāni  pari-
18009 ṇāmayati/ iyaṃ  mahāsattvasya dānapāramitā/ evaṃ śīla kṣānti
18010 vīrya dhyāna vācyate/ punar aparaṃ   mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ
18011 caraṃś catvāri dhyānāni samāpadyate catasra ārūpyasamāpattīḥ samāpadyate/ yadā
18012  mahāsattva etaiś ca dhyānair etābhiś cārūpyasamāpattibhir viharati/ sa etā dhyānā-
18013 rūpyasamāpattīḥ samāpadyamāno vyuttiṣṭhamānaś cākāśākāraliṅganimittāni manasi-
18014 karoti/ prajñāpāramitāyāṃ caraṃs tāni ca kuśalamūlāni anyāni ca sarvākārajñatā-
18015 pratisaṃyuktamanasikāraiḥ  pariṇāmayati/ iyaṃ  mahāsattvasya
18016 prajñāpāramitā/ evaṃ hy āyuṣman   mahāsattvaḥ ṣaṭpāramitāsu caran
18017 mahāsannāhasannaddhaḥ sattvāṃś ca paripācayati buddhakṣetraṃ pariśodhayati/ [iti dhyānā-
18018 rūpyasamāpattivyusthānaprasthānam/]
18019 punar aparaṃ   mahāsattvo yat  kāram utpādya kleśānāṃ dhvaṃsanāya
18020 sarvasattvānāṃ dharmaṃ deśayiṣyāmīti cittam utpādayati/ iyaṃ  mahāsattvasya
18021 dānapāramitā/ yad  mahāsattvas tair eva  prathamaṃ dhyānam ākrāmati
18022 deśayati tatra ca prathamadhyāne pratiṣṭhate na cānyeṣāṃ cittotpādānām avakāśaṃ dadāti
18101 śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktānām iyaṃ  mahāsattvasya aparāmṛṣṭā śīlapāra-
18102 mitā/ yad  mahāsattvasya  dhyānārūpyair viharata evaṃ bhavati
18103 sarvasattvānāṃ kleśakṣayāya dharmaṃ deśayiṣyāmīti yāvat teṣāṃ namasikārāṇāṃ
18104 kṣamaṇā rocanā vyupaparīkṣaṇā avabodha upanidhyāpanam/ iyaṃ  mahāsattvasya
18105 kṣānti/ punar aparaṃ   mahāsattvaḥ  sarvakuśalamūlāni } pariṇāmayati vīryaṃ ca na sraṃsayati/ iyaṃ  mahāsattvasya
18107 vīrya/ yad  mahāsattvaḥ  dhyānārūpyasamāpattīś ca samā-
18108 padyate na copalabhate/ iyaṃ  mahāsattvasya dhyāna/ yad  mahāsattvaḥ
18109  prathamadyānāṅgāni dvitīyāni tṛtīyāni caturthāni dhyānāṅgāni
18110 anityākāreṇa duḥkhākāreṇa anātmākāreṇa śāntākāreṇa śūnyākāreṇa
18111 animittākāreṇa apraṇihitākāreṇa pratyavekṣate na copalabhate/ iyaṃ  mahā-
18112 sattvasya prajñā/ idam āyuṣman śāriputra  mahāsattvasya mahāyānam/
18113 [iti ṣaṭpāramitāprasthānam/]
18114 punar aparam āyuṣman   mahāsattvasya mahāyānam/ yat sarvākāraṃ
18115 saptatriṃśad bodhipakṣān dharmān bhāvayati/ sarvākāraṃ śūnyatā-
18116 nimittāpraṇihitavimokṣamukhasamādhiṃ bhāvayati/ sarvākāraṃ balāni vaiśāra-
18117 dyāni aṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān bhāvayati/ idam āyuṣman   mahā-
18118 sattvasya mahāyānam// [ity āryamārgaprasthānam//]
18119 punar aparaṃ   mahāsattvo maitrīsahagatena cittena vipulena mahodgatenā-
18120 dvayenāpramāṇenāvaireṇāsapatnenānāvaraṇenāvyāvādhena sarvatrānugatena subhāṣitena
18121 dharmadhātuparame loke ākāśadhātuparyavasāne sarvāvantaṃ lokam ekāṃ diśaṃ sphuri-
18122 tvopasampadya viharati yāvad daśadiśaḥ sphuritvopasampadya viharati/ evaṃ karuṇā-
18201 sahagatena muditāsahagatena upekṣāsahagatena cittena vipulena }
18202 viharati/ imāny ucyante  mahāsattvasyā-
18203 pramāṇāni/ punar aparaṃ   mahāsattvo maitrīsamādhiṃ samāpadyate mayā
18204 sarvasattvās trātavyā iti nirnāmayati/ karuṇāṃ ca  klīvakāruṇyatāñ ca
18205 sattveṣu / muditāṃ ca  aham eva modayiṣyāmīti sattveṣu /
18206 upekṣāṃ ca  āsravakṣayaṃ ca sattveṣu / iyaṃ  mahāsattvasyāpramāṇeṣu
18207 carato dānapāramitā/ yadā  mahāsattvo dhyānāpramāṇākāraliṅganimittāni
18208 samāpadyate cyuttiṣṭhate ca na ca śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayaty anyatra sarvā-
18209 kārajñatāyāḥ/ iyaṃ  mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā śīlapāramitā/
18210 yadā  mahāsattvas tābhir dhyānāpramāṇārūpyasamāpattibhir avyavakīrṇo
18211 viharati/ ābhyāṃ dvābhyāṃ śrāvakabhūmaye vā pratyekabuddhabhūmaye vā na
18212 spṛhayate sarvākārajñataivāsya kṣamate rocate ceyaṃ  kṣānti/ yadā
18213 cittotpādair anikṣiptadhuro viharati akuśaladharmaprahāṇāya kuśala
Kinh Bát-nhã Hai mươi lăm ngàn bài tụng, Bản Dutt (Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā) | Tra cứu Kinh điển | Tàng Kinh Việt