Phạn tạng (Sanskrit Canon)pspdut2u.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Bát-nhã Hai mươi lăm ngàn bài tụng, Bản Dutt (Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā)
Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 1 / 8 (50.000 ký tự/trang)
------------------------------------------------------------------ Pañcaviṃśatisāhasrikā prajñāpāramitā 00101 namo bhagavadyai āryaprajñāpāramitāyai// 00102 nirvikalpe namas tubhyaṃ prajñāpāramite 'mite/ 00103 yā tvaṃ sarvān avadyāṅgi niravadyair nirīkṣyase// 00104 ākāśam iva nirlepāṃ niṣprapañcāṃ nirakṣarām// 00105 yas tvāṃ paśyati bhāvena sa paśyati tathāgatam// 00106 tava cāryaguṇādyāyā buddhasya ca jagadguroḥ/ 00107 na paśyanty antaraṃ santaś candracandrikayor iva// 00108 kṛpātmakāḥ prapadya tvāṃ buddhadharmapuraḥsarām/ 00109 sukhenāyānti māhātmām atulaṃ bhaktivatsale// 00110 sakṛd apy āśaye śuddhe yas tvāṃ vidhivad īkṣate/ 00111 tenāpi niyataṃ siddhiḥ prāpyate 'moghadarśane// 00201 sarveṣām api vīrāṇāṃ parārthe niyatātmanām/ 00202 poṣikā janayitrī ca mātā tvam asi vatsalā// 00203 yad buddhā lokaguravaḥ putrās tava kṛpālavaḥ/ 00204 tena tvam asi kalyāṇi sarvasattvapitāmahī// 00205 sarvapāramitābhis tvaṃ nirmalābhir anindite/ 00206 candralekheva tārābhir anuyātāsi sarvadā// 00207 vineyaṃ janamāsādya tatra tatra tathāgathaiḥ/ 00208 bahurūpā tvam evaikā nānānāmabhir īḍyase// 00209 prabhāṃ prāpyeva dīptāṃśor avaśyāyodabindavaḥ/ 00210 tvāṃ prāpya pralayaṃ yānti doṣā vādāś ca vādinām// 00211 tvam eva trāsajananī bālānāṃ bhīmadarśanā/ 00212 āśvāsajananī cāsi viduṣāṃ saumyadarśanā// 00213 yasya tvayy apy abhiṣvaṅgas tvannāthasya na vidyate/ 00214 tasyāṃba katham anyatra rāgadveṣau bhaviṣyataḥ// 00215 nāgacchasi kutaś cittaṃ na ca kvacana gacchasi/ 00216 sthāneṣv api ca sarveṣu vidvadbhir nopalabhyase// 00217 ye tvām evaṃ na paśyanti prapadyante ca bhāvataḥ/ 00218 prapadya ca vimucyante tad idaṃ mahad adbhutam// 00301 tvām eva badhyate paśyann apaśyann api badhyate/ 00302 tvām eva mucyate paśyann apaśyann api mucyate// 00303 aho vismayanīyāsi gambhīrāsi yaśasvinī/ 00304 sudurbodhāsi māyeva dṛśyase na ca dṛśyase// 00305 buddhaiḥ prayekabuddhaiś ca śrāvakaiś ca niṣevitā/ 00306 mārgas tvam eko mokṣasya nāsty anya iti niścayaḥ// 00307 vyavahāraṃ puraskṛtya prajñaptyarthaṃ śarīriṇām/ 00308 kṛpayā lokanāthais tvam ucyase ca na cocyase// 00309 śaktaḥ kas tvām iha stotuṃ nirnimittāṃ nirañjanām/ 00310 sarvavāgvisayātītā yā tvaṃ kvacid aniḥśritā// 00311 saty evam api saṃvṛtyā vākpathair vayam īdṛśaiḥ/ 00312 tvām astutyām api stutvā tuṣṭūṣantaḥ sunirvṛtāaḥ/ 00313 prajñāpāramitāṃ stutvā yan mayopacitaṃ śubham/ 00314 tenās tv āśu jagat kṛtsnaṃ prajñāpāraparāyaṇam// 00401 evaṃ mayā śrutam/ ekasmin samaye bhagavān rājagṛhe viharati sma 00402 gṛdhrakūṭe parvate mahatā bhikṣusaṃghena sārdhaṃ pañcamātrair bhikṣusahasraiḥ sarvair arhadbhiḥ 00403 kṣīṇāsravair niṣkleśair vaśībhūtaiḥ suvimuktacittaiḥ suvimuktaprajñair ājāneyai- 00404 r mahānāgaiḥ kṛtakṛtyaiḥ kṛtakaraṇīyair apahṛtabhārair anuprāprasvakārthaiḥ parikṣīṇa- 00405 bhavasaṃyojanaiḥ samyagājñāsuvimuktacittaiḥ sarvacetovaśiparamapāramitāprāptaiḥ, 00406 pañcamātrair bhikṣuṇīśatair upāsakair upāsikābhiś ca sārdhaṃ sarvair dṛṣṭadharmair apari- 00407 māṇairś ca bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasraiḥ sārdhaṃ sarvair dhāraṇīpratilabdhaiḥ 00408 śūnyatāvihāribhir animittagocaraiḥ praṇidhānākalpitaiḥ kṣāntisamatāprati- 00409 labdhair asaṅgadhāraṇīpratilabdhair acyutābhijñair ādeyavacanair akuhakair alapakair arapagata- 00410 jñātralābhacittair nirāmiṣadharmadeśakair gaṃbhīradharmakṣāntipāraṃgatair vaiśāradya- 00411 prāptair mārakarmasamatikrāntaiḥ karmāvaraṇapratiprasrabdhair dharmapravicayavibhakti- 00412 nirdeśakuśalair asaṃkhyeyakalpapraṇidhānasusamārabdhaiḥ smitamukhaiḥ pūrvālāpibhi- 00413 r vigatabhṛkuṭīmukhair gāthābhir gītālapanakuśalair apagatalīnacittair anācchedyaprati- 00414 bhānair anantaparṣadabhibhavanavaiśāradyasamanvāgair anantakalpakoṭīniḥsaraṇakuśalai- 00415 r māyāmarīcidakacandrasvapnapratiśrutkāpratibhāsapratibimbanirmāṇopamadharmā- 00501 dhimuktaiḥ sattvagaticaritasūkṣmanānādhimuktyavatārakuśalair apratihatacittai- 00502 r adhimātraksāntisamanvāgatair yāthātmāvatāraṇakuśalaiḥ sarvabuddhakṣetraānantavyūha- 00503 praṇidhānaprasthānaparigṛhītair asaṃkhyeyalokadhātubuddhānusmṛtisamāhita- 00504 satatasamitābhimukhībhūtair aparimitabuddhādhyeṣaṇakuśalair nānādṛṣṭyanuśayaparyava- 00505 sthānakleśapraśamanakuśalaiḥ samādhivikrīḍitaśatasahasranirhārakuśalaiḥ tad yathā 00506 bhadrapālena ca bodhisattvena mahāsattvena ratnākareṇa ca sārthavāhena ca nara- 00507 dattena ca varuṇadattena ca śubhaguptena ca indradattena ca uttaramatinā ca viśeṣa- 00508 matinā ca vardhamānamatinā ca amoghadarśinā ca susamprasthitena ca suvi- 00509 krāntavikramiṇā ca nityodyuktena ca anikṣiptadhureṇa ca sūryagarbheṇa ca 00510 anupamacintinā ca avalokiteśvareṇa ca mahāsthāmaprāptena ca mañju- 00511 śriyā ca vajramatinā ca ratnamudrāhastena ca nityokṣiptahastena ca maitre- 00512 yeṇa ca bodhisattvena mahāsattvena evam pramukhair anekair bodhisattvakoṭīniyuta- 00513 śatasahasraiḥ sārdham/ 00514 atha khalu bhagavān svayam eva siṃhāsanaṃ prajñapya nyaṣīdat paryaṅkaṃ baddhvā 00515 ṛjukāyaṃ praṇidhāya abhimukhīṃ smṛtim upasthāpya samādhirājaṃ nāma 00516 samādhiṃ samāpadyate sma yatra sarvasamādhayo 'ntargamān saṃgrahaṃ samava- 00517 saraṇaṃ gacchanti/ 00518 atha khalu bhagavān smṛtimān samprajānaṃs tasmāt samādher vyutthāya 00601 divyena cakṣuṣā sarvalokadhātuṃ vyavalokya sarvakāyāt smitam akarot/ 00602 tasyādhastāt pādatalayoḥ sahasrārābhyāṃ cakrābhyāṃ ṣaṣṭiṣaṣṭīraśmikoṭī- 00603 niyutaśatasahasrāṇi niśceruḥ daśabhyaḥ pādāṅgulibhyaḥ ṣaṣṭiṣaṣṭīraśmikoṭī- 00604 niyutaśatasahasrāṇi niśceruḥ/ evaṃ ṣaṣṭiṣaṣṭigulphābhyāṃ ṣaṣṭiṣaṣṭir jaṃghābhyāṃ 00605 ṣaṣṭiṣaṣṭir jānumaṇḍalābhyām evaṃ dvābhyām ūrubhyāṃ kaṭinābhimaṇḍalābhyāṃ dvābhyāṃ 00606 pārśvābhyāṃ hṛdayaśrīvatsāt mahāpuruṣalakṣaṇāt/ evaṃ ṣaṣṭiṣaṣṭir daśabhyo 00607 hastāṅgulibhyaḥ ṣaṣṭiṣaṣṭir dvābhyāṃ bāhubhyāṃ ṣaṣṭiṣaṣṭir dvābhyām aṃśābhyām evaṃ grīvā- 00608 yāś catvāriṃśadbhyo dantebhyo dvābhyāṃ ghrāṇābhyāṃ dvābhyāṃ śrotrābhyāṃ dvābhyāṃ 00609 cakṣurbhyāṃ madhyādūrṇāyā upariṣṭād uṣṇīṣāt ṣaṣṭiṣaṣṭī raśmikoṭīniyuta- 00610 śatasahasrāṇi niśceruḥ yai raśmibhir ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhāur a- 00611 vabhāsito 'bhūt parisphuṭaḥ/ pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā loka- 00612 dhātavas tena mahatā raśmyavabhāsena sphuṭā avabhāsitāś cābhūvan/ evaṃ dakṣi- 00613 ṇasyāṃ diśi paścimāyām uttarasyām uttarapūrvasyāṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ 00614 paścimottarasyām adhastād upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātava- 00615 s tena mahatā raśmyavabhāsena sphuṭā avabhāsitāś cābhūvan/ ye ca sattvās tena 00616 mahatā raśmyavabhāsena sphuṭā avabhāsitās te sarve niyatā abhūvan anu- 00617 ttarāyāṃ samyaksambodhau/ 00701 atha khalu bhagavān punar eva sarvaromakūpebhyaḥ smitam akarot/ evakikataś ca 00702 romakūpāt ṣaṣṭiṣaṣṭīraśmikoṭīniyutaśatasahasrāṇi niśceruḥ/ yair ayaṃ 00703 trisāhasramahāsāhasro lokadhātur avabhāsitaḥ sphuṭo 'bhūt/ taiś ca pūrvasyāṃ 00704 diśi gaṅgānadīvālukopamāḥ sarvalokadhātavo 'vabhāsenāvabhāsitāḥ sphuṭā- 00705 ś cābhūvan/ evaṃ dakṣiṇasyāṃ } samyak- 00706 sambodhau/ 00707 atha khalu bhagavān punar eva yā sā buddhānāṃ bhagavatāṃ prakṛtiprabhā tayā 00708 prabhayā trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātum avabhāsayāmāsa/ yāvat sarvāsu 00709 daśasu dikṣu ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavayas tā 00710 prabhayā avabhāsitā abhūvan/ ye ca sattvās tayā prabhayā spṛṣṭās te sarve 00711 niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau// 00712 atha khalu bhagavāṃs tasyāṃ velāyāṃ jihvendriyaṃ nirṇāmayāmāsa/ yenemaṃ 00713 trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātuṃ jihvendriyeṇācchādayāmāsa/ trisāhasra- 00714 mahāsāhasraṃ lokadhātuṃ jihvendriyeṇa sphuritvā tasmāj jihvendriyāt smita- 00715 m akarot/ yato 'nekāni raśmikoṭīniyutaśatasahasrāṇi niśceruḥ/ 00716 raśmimukhe caikaikasminn uttamaratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi 00717 padmāny utpannāny abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahā niṣaṇāḥ saṃsthitā- 00718 ś cābhūvan dharmaṃ deśayanto yad uta imām eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharma- 00719 deśanām/ te pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamavyativṛttāsaṃkhyeṣu loka- 00720 dhātuṣu gatvā sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti sma/ evaṃ dakṣiṇasyāṃ paścimāyā- 00801 m uttarasyām adhastād ūrdhvaṃ digvidikṣu/ evakikasyāṃ ca diśi daśasu dikṣu gaṅgā- 00802 nadīvālukopameṣu aparimāṇeṣu lokadhātuṣu gatvā sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti 00803 sma yad uta imām eva ca ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ ye ca sattvā- 00804 s tāṃ dharmadeśanāṃ śṛṇvanti te niyatā bhavanty anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ 00805 atha khalu bhagavāṃs tasminn eva siṃhāsane niṣaṇaḥ siṃhavikrīḍitaṃ 00806 nāma samādhiṃ samāpede/ tathārupaṃ carddhyabhisaṃskāram abhisaṃskaroti sma 00807 yathārūpeṇarddhyabhisaṃskāreṇābhisaṃskṛtenāyaṃ trisāhasramahāsāhasro loka- 00808 dhātuḥ ṣaḍvikāram akampata prākampata saṃprākampata/ acalat prācalat 00809 saṃprācalat/ avedhat prāvedhat saṃprāvedhat/ araṇat prāraṇat 00810 saṃprāraṇat/ akṣubhyat prākṣubhyat saṃprākṣubhyat/ agarjat prāgarjat 00811 saṃprāgarjat/ ante unnamati madhye avanamati, madhye unnamati ante 00812 avanamati/ mṛdukaḥ snigdhaḥ sarvasattvamukhajanano 'bhūt/ 00813 atha khalu tena kṣaṇalavamuhvartena ye 'smiṃs trisāhasramahāsāhasre loka- 00814 dhātau nirayā vā tiryagyonayo vā yamalokā vā te sarve samucchinnāḥ 00815 śūnyā abhūvan/ sarvākṣaṇāś cāstamitā abhūvan/ ye ca sattvās tābhyo 00816 nirayatiryagyoniyamalokagatibhyaś cyūtās te sarvae tenaiva prītiprāmodyena 00817 manuṣyāṇāṃ sabhāgatāyām upapannāś cābhūvan/ evaṃ cāturmahārāajikānāṃ 00818 devānāṃ trayastriṃśānāṃ yāmānāṃ tuṣitānāṃ nirmāṇaratīnāṃ paranirmita- 00819 vaśavartināṃ devānāṃ sabhāgatāyām upapannāś cābhūvan/ 00901 atha khalu te manuṣyās te ca devā bhagavata evānubhāvena pūrvajanmāny anu- 00902 smaranti sma/ anusmṛtya ca tenaiva prītiprāmodyena yena bhagavāṃs tenopa- 00903 saṃkrāntāḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirobhir abhivandya bhagavantaṃ 00904 prāñjalayo bhūtvā namasyanti sma/ evaṃ pūrvasyṃ diśi gaṅgānadīvālukopa- 00905 meṣu lokadhātuṣu dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyāṃ vidikṣūrdhvam adhaḥ samantā- 00906 d daśasu dikṣvaikasmin digbhāge gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sarve 00907 nirayāḥ sarvās tiryagyonayaḥ sarve yamalokāḥ samucchinnāḥ śūnyā abhūvan/ 00908 sarvākṣaṇāś cāstamitā abhūvan/ ye ca sattvās tābhyo nirayatiryagyoni- 00909 yamalokagatibhyaś cyutās te sarve devamanuṣyeṣūpapadyante sma/ te ca devam anu- 00910 ṣyeṣūpapannā bhagavata evānubhāvena pūrvanivāsam anusmaranti sma/ anusmṛtya ca 00911 tenaiva prītiprāmodyena svakasvakeṣu buddhakṣetreṣu ye tatra buddhā bhagavanta utpannā- 00912 s teṣām antikam upasaṃkrāntāḥ/ upasaṃkramya teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pāda- 00913 vandanāṃ kṛtvā sarve prāñjalayo bhūtvā bhagavato namasyanti sma/ 00914 atha khalu ye 'smiṃs trisāhasramahāsāhasre lokadhātau jātyandhāḥ 00915 sattvās te cakṣuṣā rūpāṇi paśyanti sma/ vadhirāḥ sattvāḥ śrotreṇa śabdān 00916 śṛṇvanti sma/ unmattāḥ smṛtiṃ pratilabhante sma/ vikṣiptacittā 00917 ekāgracittā bhavanti sma/ jighatsitāḥ pūrṇapātrā bhavanti sma/ 00918 tṛṣitā vigatapipāsā bhavanti sma/ rogaspṛṣṭā viagatarogā bhavanti 00919 sma/ hīnendriyāḥ paripūrṇendriyā bhavanti sma/ avirahitākuśala- 00920 kāyavāṅmanaskarmāntājīvāvirahitākuśalakāyavāṅmanaskarmāntājīvāś ca 01001 bhavanti sma/ sarvasattvāś ca mātāpitṛsamacittā bhavanti sma, bhrātṛbhaginī- 01002 samacittā mitrāmātyajñātisālohitasamacittā daśakuśalakarmapatha- 01003 sevinaś ca bhavanti sma/ brahmacāriṇaḥ śucayo nirāmayagandhāḥ sarvasattvāś ca 01004 sarvasukhasamarpitā īdṛśaṃ sukhaṃ pratlabhante sma tad yathāpi nāma tṛtīyadhyāna- 01005 samāpannasya bhikṣoḥ tasminn eva ca samaye evaṃrūpayā prajñayā te samanvāgatā 01006 bhavanti sma/ yad anyabuddhakṣetrasthā buddhā bhagavanta evam udānayanti sma 01007 sādhu damaḥ sādhu saṃyamaḥ sādhu vīrṇo brahmacaryyāvāsaḥ sādhu prāṇibhūte- 01008 ṣv avihiṃseti/ 01009 atha khalu bhagavāṃs tasminn eva saṃhāsane niṣanaḥ imaṃ trisāhasramahā- 01010 sāhasraṃ lokadhātum abhibhūya tathāgatas tiṣṭhati bhāsate tapati virocate sma 01011 ābhayā varṇena śriyā tejasā ca/ pūrvasyāṃ diśi dakṣiṇasyāṃ paścimāyā- 01012 m uttarasyām adhastād ūrdhvaṃ digvidikṣu gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn abhibhūya 01013 tathāgatas tiṣṭhati bhāsate/ tad yathāpi nāma sumeruḥ parvatarājaḥ sarvaparvatā- 01014 n abhibhūya tiṣṭhati bhāsate } tejasā ca/ 01015 evam eva bhagavān sarvalokadhātūn abhibhūya tiṣṭhati bhāsate } 01016 tejasā ca/ evam eva bhagavān sarvalokadhātūn abhibhūya 01017 tiṣṭhati bhāsate } tejasā ca/ 01018 atha khalu bhagavān punar eva yādṛk trisāhasramahāsāhasralokadhātau 01019 sattvānām ātmabhāvas tatsamānam ātmabhāvaṃ prākṛtam upadarśayāmāsa/ atha khalu 01020 ye 'smiṃs trisāhasramahāsāhasralokadhātau śuddhāvāsakāyikā devāḥ śubha- 01101 kṛtvā ābhāsvarā brahmakāyikā devāḥ paranirmitavaśavartinaś ca nirmāṇa- 01102 ratayaś ca tuṣitāś ca yāmāś ca trayastriṃśāś ca cāturmahārājakāyikāś ca devās te 01103 taṃ tathāgasyāsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā divyāḥ puṣpadhūpagandhamālyavile- 01104 panacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantīr gṛhītvā divyāni utpalakumuda- 01105 saugandhikapuṇḍarīkapadmāni gṛhītvā divyāni ca keśaratamālapatrāṇi 01106 gṛhītvā yena tathāgatasyāsecanaka ātmabhāvas tenopasaṃkrāntāḥ/ ye ceha 01107 trisāhasramahāsāhasralokadhātau manuṣyās te 'pi taṃ tathāgatasyāsecanaka- 01108 m ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā sthalajalajāni puṣpāṇi gṛhītvā yena tathāgatasyā- 01109 secanaka ātmabhāvas tenopasaṃkrāntāḥ/ 01110 atha khalu te devās te ca mānuṣās tābhir divyābhiḥ puṣpadhūpagandha- 01111 mālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhis taiś ca sthalajalajaiḥ 01112 puṣpais tathāgatakāyam avakiranti sma abhyavakiranti sma/ 01113 atha khalu yais taiḥ puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvaja- 01114 patākāvaijayantīvarṣaiḥ sthalajalajaiś ca puṣpair bhagavān avakīrṇas tāni ca sarvāṇi 01115 upary antarīkṣe bhagavato 'dhiṣṭhānena trisāhasramahāsāhasralokadhātupramāṇa- 01116 m ekaṃ kūṭāgāraṃ saṃsthitam abhūt/ tataś ca kūṭāgārāt tāni divyāni 01117 puṣpapaṭṭadāmāni lambante pralambante sma/ taiś ca puṣpadāmabhiḥ paṭṭadāmabhi- 01118 ś cāyaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātur atīvāśobhata/ tena ca suvarṇa- 01119 varṇena bhagavataḥ prabhāvabhāsena daśasu dikṣu prasṛtena ekaikasyāṃ diśi gaṅgā- 01201 nadīvālukopamā lokadhātavaḥ sphuṭāvabhāsitāś cābhūvan/ asmiṃś ca 01202 trisāhasramahāsāhasre lokadhātau sarveṣu cāturdvīpakeṣu lokadhātuṣu teṣāṃ 01203 devamanuṣyāṇāñ ca ekaikasyaitad abhūt/ mama puratas tathāgato niṣaṇo 01204 dharmmaṃ deśayatīti/ 01205 atha khalu bhagavāṃs tasminn eva siṃhāsane niṣaṇaḥ punar eva smitam akarot/ 01206 yena smitāvabhāsenāyaṃ trisāhasramahāsāhasralokadhātuḥ sphuṭo 'bhūt/ 01207 yāvad daśasu dikṣu gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ ye 01208 ca trisāhasramahāsāhasralokadhātau sattvās te sarve pūrvasyāṃ diśi gaṅgā- 01209 nadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhān bhagavataḥ paśyanti sma saśrāvakasaṃghān 01210 tasyāñ ca pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu ye sattvās te 01211 sarve imāṃ sahālokadhātuṃ paśyanti sma śākyamuniṃ ca tathāgataṃ sārdhaṃ 01212 bhikṣusaṃghena/ evaṃ dakṣiṇasyāṃ diśi paścimāyām uttarapūrvasyāṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ 01213 dakṣiṇapaścimāyāṃ paścimottarasyām adha ūrdhvaṃ digbhāgaṃ gaṅgānadīvālu- 01214 kopameṣu lokadhātuṣu buddhān bhagavataḥ paśyanti sma saśrāvakasaṃghān/ teṣu 01215 ca gaṅānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu ye sattvās te sarve imāṃ sahāloka- 01216 dhātuṃ paśyanti sma śākyamuniñ ca tathāgataṃ sārdhaṃ bhikusaṃghena/ 01217 atha khalu pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya 01218 tebhyo yaḥ sarvāvasāniko lokadhātū ratnāvatī nāma tatra ratnākaro nāma 01219 tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva 01220 prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ deśayati/ atha tatra lokadhātau 01221 samantaraśmir nāma bodhisattvo mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca 01222 mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān 01223 ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ 01224 pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ 01301 pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivī- 01302 cālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte 01303 ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad avocat/ asti kulaputra 01304 itaḥ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya sahā 01305 nāma lokadhatus tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati 01306 dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ sampra- 01307 kāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ 01308 atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ 01309 gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśa- 01310 nāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena 01311 kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhi- 01312 vaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ 01313 kālaṃ manyase/ 01314 atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni 01315 sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ 01316 kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro 01317 bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ 01318 balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnā- 01319 kareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata 01320 iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya heto- 01321 r durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ 01401 atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt 01402 tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi 01403 anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikā- 01404 bhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu 01405 lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpa- 01406 dhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā 01407 lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ 01408 upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte 01409 sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnā- 01410 karo bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ 01411 yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā 01412 ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi 01413 padmāni preṣitāni bhagavataḥ/ 01414 atha khalu bhagavān śākyamunis tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā 01415 yena te pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena prākṣipat/ 01416 taiś ca padmais te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahā- 01417 niṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāra- 01418 mitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā 01419 abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ 01420 atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakā- 01421 s tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena 01422 mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ 01423 satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte nyaṣīdan/ 01501 atha khalu dakṣiṇasyāṃ diśi } sarvāvasāniko lokadhātuḥ 01502 sarvaśokāpagato nāma tatrāśokaśrīr nāma tathāgataḥ } deśayati/ atha 01503 tatra lokadhātau vigataśoko nāma bodhisattvaḥ } avocat/ asti 01504 kulaputra ita uttarasyāṃ diśi } sahā nāma lokadhātuḥ } bhagavataḥ/ atha 01505 khalu bhagavān śākyamuniḥ } yena te dakṣiṇasyāṃ diśi } prākṣipat/ 01506 taiś ca padmaiḥ } nyaṣīdan/ 01507 atha khalu paścimāyāṃ diśi } sarvāsāniko lokadhātur upaśāntā 01508 nāma tatra ratnārcir nāma tahtāgataḥ } deśayati/ atha tatra lokadhātau 01509 cāritramatir nāma bodhisattvaḥ } avocat/ asti kulaputra itaḥ pūrvasyāṃ 01510 diśi } sahā nāma lokadhātuḥ } bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān 01511 śākyamuniḥ } yena te paścimāyāṃ diśi } prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ } 01512 nyaṣīdan/ 01513 atha khalu uttarasyāṃ diśi } sarvāsāniko lokadhātur jayā 01514 nāma tatra jayendro nāma tathāgataḥ } deśayati/ atha tatra loka- 01515 dhātau jayadatto nāma bodhisattvaḥ } avocat/ asti kulaputra ito 01516 dakṣiṇasyāṃ diśi } sahā nāma lokadhātuḥ } bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān 01601 śākyamuniḥ } yena te uttarasyāṃ diśi } prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ } 01602 nyaṣīdan/ 01603 atha khalu uttarapūrvasyāṃ diśi } sarvāvasāniko lokadhātuḥ samā- 01604 dhyalaṅkṛtā nāma tatra samādhihastyuttaraśrīr nāma tathāgataḥ } deśayati/ 01605 atha tatra lokadhātau vijayavikrāmī nāma bodhisattvaḥ } avocat/ 01606 asti kulaputra ito dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi } sahā nāma lokadhātuḥ } 01607 bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān śākyamuniḥ } yena te uttarapūrvasyāṃ diśi } 01608 prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ } nyaṣīdan/ 01609 atha khalu pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi } sarvāvasāniko lokadhātur bodhi- 01610 maṇḍalākārasurucirā nāma tatra padmottaraśrīr nāma tathāgataḥ } deśayati/ 01611 atha tatra lokadhātau padmahasto nāma tatra bodhisattvaḥ } avocat/ asti 01612 kulaputra itaḥ paścimottarasyāṃ diśi } sahā nāma lokadhātuḥ } bhagavataḥ/ 01613 atha khalu bhagavān śākyamuniḥ } yena te pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi } prākṣipat/ 01614 taiś ca padmaiḥ } nyaṣīdan/ 01615 atha khalu dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi } sarvāvasāniko lokadhātu- 01616 r vigatarajaḥsañcayā nāma tatra sūryamaṇḍalaprabhāsottamaśrīr nāma tathāgataḥ } 01617 deśayati/ atha tatra lokadhātau sūryaprabhāso nāma bodhisattvaḥ } avocat/ 01618 asti kulaputra ita uttarapūrvasyāṃ diśi } sahā nāma lokadhātuḥ } 01619 bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān śākyamuniḥ } yena te dakṣiṇapaścimāyāṃ 01620 diśi } prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ } nyaṣīdan/ 01621 atha khalu paścimottarasyāṃ diśi } sarvāvasāniko lokadhātur vaśī- 01622 bhutā nāma tatraikacchattro nāma tathāgataḥ } deśayati/ atha tatra 01623 lokadhātau ratnottamo nāma bodhisattvaḥ } avocat/ asti kulaputra 01701 itaḥ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi } sahā nāma lokadhātuḥ } bhagavataḥ/ 01702 atha khalu bhagavān śākyamuniḥ } yena te paścimottarasyāṃ diśi } 01703 prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ } nyaṣīdan/ 01704 atha khalv adhastād diśi } savāvasāniko lokadhātuḥ padmā nāma tatra 01705 padmaśrīr nāma tathāgataḥ } deśayati/ atha tatra lokadhātau padmottaro nāma 01706 bodhisattvaḥ } avocat/ asti kulaputra ita upariṣṭād diśi } sahā nāma 01707 lokadhātuḥ } bhagavataḥ/ atha kahlu bhagavān śākyamuniḥ } yena te adhas tā- 01708 d diśi } prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ } nyaṣīdan/ 01709 atha khalu upariṣṭād diśi } sarvāvasāniko lokadhātur nandā nāma 01710 tatra nandaśrīr nāma tathāgataḥ } deśayati/ atha tatra lokadhātau nanda- 01711 datto nāma bodhisattvaḥ } avocat/ asti kulaputra ito 'dhastād diśi } 01712 sahā nāma lokadhātuḥ } bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān śākyamuniḥ } 01713 yena te upariṣṭād diśi } prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ } nyaṣīdan/ 01714 atha khalu tena kṣaṇalavamurhvartena ayaṃ trisāhasramahāsāhasro loka- 01715 dhātuḥ saptaratnamayaḥ saṃsthito 'bhūt puṣpābhikīrnaḥ/ avasaktapaṭṭadāmakalāpaḥ 01716 kalpavṛkṣair nānālaṅkāraphalāvanatāgraviṭapaiḥ puṣpavṛkṣaiḥ phalavṛkṣair gandhavṛkṣai- 01717 r mālyavṛkṣaiś copaśobhito 'bhūt/ tad yathāpi nāma padmāvatī lokadhātuḥ 01718 samantakusumasya tathāgatasya buddhakṣetraṃ yatra mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ prativasati 01719 susthitamatiś ca bodhisattvaḥ anye ca mahaujaskā bodhisattvāḥ/ bhagavāṃ- 01720 ś cādrākṣīt sadevalokaṃ sannipatitaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ saśramaṇabrāhmaṇikāṃ 01721 prajāṃ sannipatitāṃs tāṃś ca bodhisattvān kumārabhūtān// [iti nidānam]// 01722 tatra khalu bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram āmantrayāmāsa/ sarvākāraṃ 01801 śāriptura sarvadharmānabhisamboddhukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāra- 01802 mitāyāṃ yogaḥ karaṇīyaḥ// [iti samāsataḥ sambodhikāmanāsahagata- 01803 ś cittotpādaḥ//] 01804 evam ukte āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad acovat/ kathaṃ bhagavan 01805 bodhisattvena mahāsattvena sarvākāraṃ sarvadharmānabhisamboddhukāmena prajñā- 01806 pāramitāyāṃ yogaḥ karaṇīyaḥ/ 01807 evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram evad avocat/ iha śāriputra 01808 bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ sthitvā 'sthānayogena dāna- 01809 pāramitā paripūrayitavyā aparityāgayogena deyadāyakapratigrāhakānupa- 01810 labdhitām upādāya/ śīlapāramitā paripūrayitavyā āpattyanāpattyanadhyā- 01811 pattitām upādāya/ kṣāntipāramitā paripūrayitavyā akṣobhaṇatām upādāya/ 01812 vīryapāramitā paripūrayitavyā kāyikacaitasikavīryāsraṃsanatām upā- 01813 dāya/ dhyānapāramitā paripūrayitavyā anāsvādanatām upādāya/ 01814 prajñāpāramitā paripūrayitavyā prajñādauṣprajñānupalabdhitām upadāya// 01815 [iti vyāsataḥ sambodhikāmanāsahagataś cittotpādaḥ//] 01816 punar aparaṃ śāriputra daśadikṣu pratyekaṃ gaṅgānadīvālukopameṣu loka- 01817 dhātuṣu ye sattvās tān sarvān anupadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvāpayitu- 01818 kāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam// [iti 01819 samāsataḥ parārthālambanaś cittotpādaḥ//] 01820 evaṃ matsariṇaḥ sattvān dāne pratiṣṭhāpayitukāmena duḥśīlān 01821 śīle vyāpādabahulān kṣāntau kuśīdān vīrye vikṣiptacittān dhyāne 01901 duṣprajñān prajñāsampadi pratiṣṭhāpayitukāmena bodhisattvena mahāsattvena 01902 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam// [iti vyāsataḥ parārthālambanaś citto- 01903 tpādaḥ//] 01904 punar aparaṃ śāriputra sarvākāraṃ sarvadharmān abhisamboddhukāmena bodhisattvena 01905 mahāsattvena prajñāpāramitāyṃ sthātavyam// [iti cchandasahagataḥ pṛthivyu- 01906 pamaḥ//] 01907 evam iha śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ sthitvā- 01908 'sthānayogena dānapāramitā paripūrayitavyā deyadāyakapratigrāhakānupa- 01909 labdhitām upādāya/ evaṃ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā 01910 dhyānapāramitā prajñāpāramitā paripūrayitavyā prajñādauṣprajñānupalabdhitā- 01911 m upādāya// [ity āśayasahagataḥ kalyāṇasuvarṇopamaḥ//] 01912 evaṃ prajñāpāramitāyāṃ śāriputra sthitvā bodhisattvena mahāsattvena 01913 catvāri smṛtyupasthānāni paripūrayitavyāni catvāri samyakprahāṇāni 01914 catvāri ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi pañca balāni sapta bodhyaṅgāni āryā- 01915 ṣṭāṅgamārgaḥ paripūrayitavyaḥ/ śūnyatāsamādhir bhāvayitavyaḥ/ animitta- 01916 samādhir bhāvayitavyaḥ/ apraṇihitasamādhir bhāvayitavyaḥ/ evaṃ catvāri 01917 dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ aṣṭau vimokṣāḥ 01918 navānupūrvavihārasamāpattayaḥ navāśubhāḥ saṃjñā bhāvayitavyāḥ/ katamā 01919 nava/ yad uta ādhmātakasaṃjñā vidhūtakasaṃjñā vipūyakasaṃjñā vilo- 02001 hitakasaṃjñā vinīlakasaṃjñā vikhāditakasaṃjñā vikṣiptakasaṃjñā vidagdhaka- 02002 saṃjñā asthisaṃjñā/ āhāre pratikūlasaṃjñā bhāvayitavyā/ buddhānusmṛti- 02003 r bhāvayitavyā/ saṃghānusmṛtir bhāvayitavyā/ śīlānusmṛtir / tyāgānu- 02004 smṛtir / devatānusmṛtir / ānāpānānusmṛtir / udvegānu- 02005 smṛtir / maraṇānusmṛtir / anityasaṃjñā / duḥkhasaṃjñā / 02006 anātmasaṃjñā / aśucisaṃjñā / maraṇasaṃjñā / sarvaloke 02007 anabhiratisaṃjñā / sarvaloke aviśvāsasaṃjñā / parijayasaṃjñā- 02008 nam bhāvayitavyam/ saṃvṛtisaṃjñānam bhāvayitavyam/ yathārutasaṃjñāna- 02009 m bhāvayitavyam/ savitarkaḥ savicāraḥ samādhir bhāvayitavyaḥ/ avitarko- 02010 'vicāramātraḥ samādhir bhāvayitavyaḥ/ avitarko 'vicāraḥ samādhir bhāva- 02011 yitavyaḥ/ anājñātam ājñāsyāmīndriyam bhāvayitavyam/ ājñendriyam bhāvayi- 02012 tavyam/ ājñātāvīndriyam bhāvayitavyam/ abhibhvāyatanam bhāvayitavyam/ 02013 kṛtsnāyatanam bhāvayitavyam/ sarvajñajñānam bhāvayitavyam/ śamathavipa- 02014 śyane bhāvayitavye tisro vidyā bhāvayitavyāḥ/ catasraḥ pratisaṃvido 02015 bhāvayitavyāḥ/ catvāri caiśāradyāni bhāvayitavyāni/ acyutāḥ 02101 pañcābhijñā bhāvayitavyāḥ/ ṣaṭ pāramitā bhāvayitavyāḥ/ sapta dhanāni 02102 bhāvayitavyāni/ aṣṭau mahāpuruṣavitarkā bhāvayitavyāḥ/ daśa tathā- 02103 gatabalāni bhāvayitavyāni/ aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā bhāvayitavyāḥ/ 02104 mahāmaitrī / mahākaruṇā / mahāmuditā / mahopekṣā 02105 // [ity adhyāśayasahagato navacandropamaḥ//] 02106 sarvajñatāṃ jñānena darśanena cāvalokyātikramitukāmena bodhisattvena 02107 mahāsattvena prajñāpāramitā bhāvayitavyā/ mārgajñatāṃ paripūrayitukāmena 02108 sarvākārajñatām anuprāptukāmena sarvasattvacittacaritajñānākāratāṃ pari- 02109 pūrayitukāmena sarvavāsanānusandhikleśānutpāṭayitukāmena bodhisattvena 02110 mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ yogaḥ karaṇīyaḥ/ evaṃ bodhisattvena mahā- 02111 sattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ bodhisattvanyāmabhavakramitukāmena 02112 śrāvakapratyekabuddhabhūmim atikramitukāmena avinivartanīyabhūmau sthātukāmena 02113 kumārabhūmiṃ samatikramitukāmena ṣaḍabhijñāḥ prāptukāmena sarvasattvacitta- 02114 caritavispanditāni vijñātukāmena sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ jñāna- 02115 m abhibhavitukāmena dhāraṇīsamādhisukhaṃ pratilabdhukāmena// [iti prayoga- 02116 sahagato jvalanopamaḥ//] 02117 matsariṇaḥ sattvān dāne pratiṣṭhāpayitukāmena sarvaśrāvakapratyeka- 02118 buddhebhyo dānāni dīyamānāni ekenānumodanāsahagatena cittotpādenā- 02119 bhibhavitukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam// 02120 [iti dānapāramitāsahagato mahānidhānopamaḥ//] 02201 duḥśīlān śīle śīlam // [iti śīlapāramitā- 02202 sahagato ratnākaropamaḥ/] 02203 vyāpannacittān kṣāntau kṣāntim // [iti kṣāntisaha- 02204 gato mahārṇavopamaḥ/] 02205 kuśīdān vīrye vīryam // [iti vīryasahagato 02206 vajropamaḥ/] 02207 vikṣiptacittān dhyāne dhyānam // [iti dhyānapāramitā- 02208 sahagataḥ parvatopamaḥ/ 02209 duṣprajñān sattvān prajñāyāṃ prajñām // [iti prajñāsahagato 02210 mahābhaiṣajyopamaḥ/ 02211 ekam api kuśalacittotpādaṃ sarvākārajñatāyām upādāya kauśalyena 02212 pariṇāmanayā'prameyam asaṃkhyeyaṃ kartukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñā- 02213 pāramitāyāṃ śikṣitavyam/ alpam api dānaṃ dadatā alpam api śīlaṃ 02214 rakṣatā alpām api kṣāntiṃ bhāvayatā alpam api vīryam ārabhamāṇena 02215 alpam api dhyānaṃ samāpadyamānenālpām api prajñāṃ bhāvayatā sarvasattvebhyaḥ 02216 sarvākārajñatāyām upādāya kauśalyena pariṇāmanayā'prameyam asaṃkhyeyaṃ kartu- 02217 kāmena bodhisattvena / punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena 02218 dānapāramitāyāṃ caratā prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ śīla- 02219 pāramitāyāñ caratā kṣāntipāramitāyāñ caratā vīryapāramitāyāñ caratā 02220 dhyānapāramitāyāñ caratā prajñāpāramitāyāñ caratā bodhisattvena / sarva- 02301 sattvānām arthāya narakatiryagyoniyamalokaduḥkhāny utsoḍhukāmena kalpa- 02302 śatasahasrasañcitam api śīlaṃ sattvāpekṣayā tyaktukāmena buddhakule upapattu- 02303 kāmena aśītyanuvyañjanāni dvātriṃśatmahāpuruṣalakṣaṇāni ca niṣpādayitu- 02304 kāmena bodhisattvena // [ity upāyasahagato mitropamaḥ//] 02305 punar aparaṃ śāriputra buddhakāyaṃ niṣpādayitukāmena bodhisattvena / 02306 kumārabhūmim ākramitukāmena bodhisattvena / buddhabodhisattvair avirahitena 02307 bhavitukāmena bodhisattvena / 02308 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena ekena svarena pūrvasyāṃ diśi 02309 gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn vijñāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ 02310 śikṣitavyam/ evaṃ dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyāṃ vidikṣu adha ūrdhva- 02311 m ekena svareṇa gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn vijñāpayitukāmena 02312 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ 02313 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena triratnavaṃśasyānupacchedāya 02314 sthātukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ 02315 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo yaiḥ yaiḥ kuśalamūlai- 02316 r ākāṅkṣati tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān satkartuṃ gurūkartuṃ mānayituṃ 02317 pūjayituṃ tāni tāni me kuśalamūlāni samṛdhyantām iti bodhisattvena 02318 // [iti praṇidhisahagataś cintāmaṇisadṛśaḥ//] 02319 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena sarvasattvānāṃ manorathān 02320 paripūrayitukāmena annapānavastragandhamālyapuṣpadhūpacūrṇavilepanaśayanāsana- 02321 gṛhadhanadhānyālaṅkāraratnamaṇimuktāvaiduryaśaṅkhaśilāpravāḍajātarūparajato- 02322 dyānarājyādibhir upakaraṇaiḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ 02401 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena dharmadhātuparame loke 02402 ākāśadhātuparyavasāne sarvasattvān dānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena 02403 śīlapāramitāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ vīryapāramitāyāṃ dhyānapāra- 02404 mitāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭḥāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ 02405 śikṣitavyam/ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena ekam api 02406 kuśalacittotpādam akṣayaṃ kartukāmena yāvad bodhimaṇḍābhisaṃbodher iti 02407 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ punar aparaṃ śāriputra ye daśasu dikṣu 02408 buddhā bhagavantas te me varṇaṃ bhāṣerann iti bodhisattvena // [iti bala- 02409 sahagata ādityopamaḥ//] 02410 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena adhyātmaśūnyatāyāṃ 02411 śikṣitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ bahirdhāśūnyatāyā- 02412 m adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ śūnyatāśūnyatāyām mahāśūnyatāyāṃ paramārtha- 02413 śūnyatāyāṃ saṃskṛtaśūnyatāyām atyantaśūnyatāyām anavarāgraśūnyatāyāṃ ana- 02414 vakāraśūnyatāyāṃ prakṛtiśūnyatāyāṃ sarvadharmaśūnyatāyāṃ svalakṣaṇaśūnyatāyā- 02415 m anupalambhaśūnyatāyām abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ bhāvaśūnyatāyām abhāvaśūnya- 02416 tāyāṃ svabhāvaśūnyatāyāṃ parabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣtukāmena bodhi- 02417 sattvena / 02418 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena sarvadharmatathatām avaboddhu- 02419 kāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ dharmadhātutathatām avaboddhu- 02420 kāmena bodhisattvena / sarvabhūtakoṭītathatām avaboddhukāmena bodhi- 02421 sattvena / 02501 punar aparaṃ śāriputra trisāhasramahāsāhasralokadhātau ye pṛthivyapte- 02502 jovāyuparamāṇavas tān jñātukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñā- 02503 pāramitāyāṃ śikṣitavyam/ 02504 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ 02505 carañ jānāti evaṃ dānaṃ dattaṃ mahāphalaṃ bhavati/ evaṃ dānaṃ dattaṃ kṣatriya- 02506 mahāśālakuleṣūpapādayati/ brāhmanamahāśālakuleṣūpa/ gṛhapati- 02507 mahāśālakuleṣūpa/ evaṃ cāturmahārājakāyikeṣu deveṣūpa/ evaṃ 02508 trayastriṃśeṣu deveṣūpa/ evaṃ yāmeṣūpa/ evaṃ tuṣiteṣūpa/ evaṃ 02509 nirmāṇaratiṣūpa/ evaṃ paranirmitavaśavartiṣu deveṣūpa/ evaṃ prathamadhyāna- 02510 pratilambhāya saṃvartate/ evaṃ dvitīyadhyānaprati/ evaṃ tṛtīyadhyāna- 02511 prati/ evaṃ caturthadhyānaprati/ evaṃ ākāśānantyāyatanasamāpatti- 02512 prati/ evaṃ vijñānānantyāyatanasamāpattiprati/ evaṃ ākiñca- 02513 nyāyatanasamāpattiprati/ evaṃ naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpattiprati/ 02514 evaṃ saptatriṃśadbodhipakṣāṇāṃ dharmāṇāṃ prati/ evaṃ srotaāpattiphala- 02515 prati/ evaṃ sakṛdāgāmiphalaprati/ evaṃ anāgāmiphalaprati/ 02516 evaṃ arhatphalaprati/ evaṃ pratyekabuddhatvaprati/ evaṃ samyaksaṃ- 02517 buddhatvaprati/ 02518 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāñ caratā 02519 jñātavyam evam upāyakauśalena dānaṃ dattaṃ dānapāramitāṃ paripūrayati/ evaṃ 02520 dānaṃ dattaṃ śīla/ evaṃ kṣānti/ evaṃ vīrya/ evaṃ 02521 dhyāna/ evaṃ prajñā/ 02601 evam ukte āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad acovat/ kathaṃ bhagavan 02602 bodhisattvena mahāsattvena dānaṃ dadatā dānapāramitā paripūritā 02603 bhavati/ kathaṃ śīla/ kathaṃ kṣānti/ kathaṃ vīrya- 02604 / kathaṃ dhyāna/ kathaṃ bhagavan bodhisattvena dānaṃ dadatā 02605 prajñā/ 02606 bhagavān āha/ anupalambhena deyasya dāyakasya grāhakasya ca dānapāra- 02607 mitā paripūritā bhavati/ āpattyanāpattyanadhyāpattitaḥ śīla/ 02608 akṣobhānabhikṣobhaṇataḥ kṣānti/ kāyikacaitasikavīryāsraṃsanato 02609 vīrya/ avikṣepāsaṃkalpanatām upādāya dhyāna/ sarvadharma- 02610 prajānanānupalambhayogena prajñā/ evaṃ bodhisattvena mahāsattvena 02611 dānaṃ dadatā ṣaṭ pāramitāḥ paripūritā bhavanti/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ 02612 sarvāḥ ṣaṭ pāramitāḥ paripūryante/ evaṃ kṣāntipāramitāyāṃ sarvāḥ 02701 ṣaṭ pāramitāḥ paripūryante evaṃ vīryapāramitāyāṃ sarvāḥ evaṃ dhyāna- 02702 pāramitāyāṃ sarvāḥ evaṃ prajñāpāramitāyāṃ sarvāḥ // [iti jñāna- 02703 sahagato madhurasaṅgītibhāṣopamaḥ//] 02704 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena ekacittotpādena pūrvasyāṃ 02705 diśi gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn samatikramitukāmena evaṃ 02706 dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyāṃ vidikṣv adha ūrdhvaṃ digbhāge gaṅgānadīvālu- 02707 kopamān lokadhātūn samatikramitukāmena bodhisattvena / punar aparaṃ 02708 śāriputra trisāhasramahāsāhasralokadhātau yo mahāsamudreṣv apy apskandho 02709 mahānadīṣu kunadīṣūtsasarastaḍāgeṣu palvaleṣu taṃ sarvaṃ śatadhā bhinnayā 02710 bālāgrakoṭyābhyutkṣeptukāmena ca tan niśritān prāṇino viheṭhayitu- 02711 kāmena bodhisattvena / 02712 punar aparaṃ śāriputra trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātuṃ kalpoddāhāgni- 02713 pradīptam ekena mukhavātena praśamayitukāmena bodhisattvena / punar a- 02714 paraṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena yā vikṣobhaṇā vātamaṇḍalī- 02715 vātasaṃvarttanyāṃ varttamānāyāṃ yāvat sumerumahāsumerucakravāḍamahācakra- 02716 vāḍānupādāya sarvaparvatān sarvamahāpṛthivīṃ vidhunoti vikirati 02717 nirmaṣīkaroti tāṃ vikṣobhaṇāvātamaṇḍalīm ekenāṅguliparvāgreṇā- 02718 cchādayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ 02801 punar apraṃ trisāhasramahāsāhasre lokadhātau yāvān ākāśadhātus taṃ 02802 sarvam ekena paryaṅkena sphāritukāmena / punar aparaṃ trisāhasra- 02803 mahāsāhasre lokadhātau ye sumerumahāsumerucakravāḍamahācakravāḍādayaḥ 02804 parvatās tān ekena bālena baddhvā asaṃkhyeyān apramāṇān lokadhātūn samati- 02805 krāmayeyaṃ kṣipeyam iti / 02806 punar aparaṃ daśasu dikṣu pratyekaṃ sarvabuddhakṣetreṣu buddhān bhagavato 02807 divyena cakṣuṣā draṣṭukāmena teṣāñ ca dharmadeśanāṃ divyena śrotreṇa śrotukāmena 02808 sarvasattvacittacaritāni ca jñātukāmena teṣāṃ pūrvanivāsam anusmartukāmena 02809 āsravakṣayajñānābhijñām abhinirhartukāmena ca bhūtakoṭiṃ sākṣātkartu- 02810 kāmena // [iti abhijñāsahagato mahārājopamaḥ//] 02811 punar aparaṃ daśasu dikṣu pratyekaṃ yāvanto gaṅgānadīvālukopameṣu 02812 lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakabodhisattvasaṃghās tān ekena piṇḍa- 02813 pātreṇa pratipādayitukāmena / evaṃ puṣpadhūpagandhamālyavilepana- 02814 cūrṇacīvaracchatradhvajapatākāmeghais tāṃs tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān sat- 02815 kartukāmena gurūkartukāmena mānayitukāmena pūjayitukāmena 02816 punar aparaṃ pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lakadhātuṣu ye 02817 sattvās tān śīlaskhandhe samādhiskandhe vimuktijñāna- 02818 darśanaskandhe srotaāpattiphale sakṛdāgāmiphale anā- 02819 gāmiphale arhattve pratyekabodhau yāvad anupadhiśeṣa- 02820 nirvāṇadhātau prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yathā pūrvasyāṃ diśi 02821 evaṃ dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyāṃ vadikṣv adha ūrdhvaṃ pratyekaṃ gaṅgānadī- 02901 vālukopameṣu lokadhātuṣu ye sattvās tān yāvad anupadhiśeṣanirvāṇadhāatau 02902 bodhisattvena māhāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam// 02903 [iti puṇyajñānasahagataḥ koṣṭhāgāropamaḥ//] 02904 punar aparaṃ atītānāgatapratyutpannānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhaguṇā- 02905 n anuprāptukāmena / punar aparaṃ saṃskṛtāsaṃskṛtānāṃ dharmāṇāṃ pāraṃ 02906 gantukāmena / punar aparaṃ sarvadharmāṇām atītānāgatapratyutpannānāṃ 02907 tathāgatānām avaboddhukāmena dharmāṇām anutpādakoṭim anuprāptukāmena 02908 // [iti bodhipakṣasahagato mahāmārgopamaḥ//] 02909 punar aparaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ pūrvaṅgamena bhavitukāmena 02910 / punar aparaṃ buddhānāṃ bhagavatām upasthāpakena bhavitukāmena 02911 / punar aparaṃ buddhānāṃ bhagavatām abhyantaraparivāreṇa bhavitukāmena 02912 / punar aparaṃ mahāparivāreṇa bhavitukāmena bodhisattvaparivāraṃ 02913 pratilabdhukāmena / punar aparaṃ dakṣiṇāṃ pariśodhayitukāamena 02914 / punar aparaṃ mātsaryacittaṃ nigrahītukāmena / punar aparaṃ 02915 dauḥśīlyacittam anutpādayitukāmena / punar aparaṃ vyāpādacitta- 02916 m anutpādayitukāmena / punar aparaṃ kauśīdyacittam utsraṣṭakāmena 02917 / punar aparaṃ vikṣiptacittaṃ niścitukāmena / punar aparaṃ 02918 dauṣprajñacittam aprapañcitukāmena / punar aparaṃ sarvasattvān dānamaya- 02919 puṇyakriyāvastuni pratiṣṭhāpayitukāmena śīlamayapuṇyakriyāvastuni 03001 bhāvanāmayapuṇyakriyāvastuni vaiyāvṛtyasahagate caupadhike 03002 puṇyakriyāvastuni / 03003 punar aparaṃ pañca cakṣūṃṣy utpādayitukāmena / katamāni pañca 03004 yad uta māṃsacakṣur divyacakṣuḥ prajñācakṣur dharmacakṣur buddhacakṣur utpādayitukāmena 03005 / 03006 punar aparaṃ pūrvasyāṃ diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān 03007 bhagavato draṣṭukāmena / evaṃ dakṣīṇasyāṃ diśi divyena cakṣuṣā 03008 gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena 03009 }/ 03010 yāṃś ca te buddhānāṃ bahgavanto dharmān bhāṣante tān dharmān divyena 03011 śrotreṇa śrotukāmena teṣāñ ca buddhānāṃ bhagavataṃ cetasaiva cittaṃ yathābhūtaṃ 03012 parijñātukāmena teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pūrvayogasahagatāṃ bodhisattvatā- 03013 m anusmartukāmena teṣāñ ca buddhānām ṛddhivikurvitaṃ draṣṭukāmena / 03014 punar aparaṃ yāṃs te buddhā bhagavantaḥ samantād daśasu dikṣu sarvalokadhātuṣu 03015 dharmān bhāṣante tāñ śrutvā anācchedyena smṛtibalādhānena sarvān 03016 sandhārayitukāmena yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddha iti / 03017 punar aparaṃ atītānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhakṣetrāṇi draṣtukāmena 03018 anāgatānām api buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhakṣetrāṇi draṣṭukāmena / ye 03101 caitarhi samantād daśadiśi loke buddhā bhagavantas tiṣṭhanti dhriyante 03102 yāpayanti teṣām api buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhakṣetrāṇi draṣṭukāmena // 03103 [iti śamathavipaśyanāsahagato yānopamaḥ//] 03104 punar aparaṃ yat kiñcid daśasu dikṣu buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate 03105 bhāṣiṣyate ca yad idaṃ sūtraṃ geyaṃ vyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ nidānam itivṛttakaṃ 03106 jātakaṃ vaipulyādbhutā dharmā avadānam upadeśāḥ yac ca śrāvakair na śrutaṃ tat sarva- 03107 m udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattu- 03108 kāmena parebhyaś ca vistareṇa samprakāśayitukāmena / punar aparaṃ 03109 yat kiñcit pūrvasyāṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca 03110 tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya 03111 pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena / yat 03112 kiñcid dakṣiṇasyāṃ diśi } 03113 }// [iti dhāraṇīpratibhānasahagataḥ 03114 prasnavaṇopamaḥ//] 03115 punar aparaṃ yāni pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu loka- 03116 dhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti 03117 tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena / yāni dakṣiṇasyāṃ diśi 03118 } 03119 }/ punar aparaṃ ye pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvāluko- 03120 pameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ 03121 dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ 03201 pratiṣṭhāpayitukāmena / ye dakṣiṇasyāṃ diśi } 03202 }// 03203 [iti dharmoddānasahagata ānandaśabdopamaḥ/] 03204 punar aparaṃ ye pūrvasyāṃ diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu 03205 sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti 03206 / evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ 03207 pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ 03208 sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo 03209 vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe 03210 pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe duṣ- 03211 prajñān prajñāskandhe avimuktān vimutiskandhe avi- 03212 muktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe aṭṭaṣṭasatyān srota- 03213 āpattiphale sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve 03214 pratyekabodhau anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau bodhisattvena 03215 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye dakṣiṇasyāṃ diśi } 03216 } 03217 [iti ekāyanamārgasahagato nadīsrotopamaḥ//] 03218 punar aparaṃ tathāgateryāpathe śikṣitumāmena / punar aparaṃ 03219 prajñāpāramitāyāṃ caratā evam upaparīkṣitavyam/ kadā nv ahaṃ nāgā- 03301 valokitam avalokayiṣyāmīti kim ity ahaṃ pṛthivīṃ caturaṅgulam aspṛśan 03302 padbhyāṃ gaccheyam iti / punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena 03303 prajñāpāramitāyāṃ caratā evam upaparīkṣitavyam/ kim ity ahaṃ cātu- 03304 rmahārājakāyikais trayastriṃśair yāmairs tuṣitair nirmāṇaratibhiḥ paranirmitavaśa- 03305 vartibhir brahmakāyikair brahmapurohitair brahmapāriṣadyaiḥ parīttābhaiḥ apramāṇābhai- 03306 r ābhāsvaraiḥ parīttaśubhair apramāṇaśubhaiḥ śubhakṛtsnair anabhrakaiḥ puṇyaprasavai- 03307 r bṛhatphalair asaṃjñisattvaiḥ śuddhāvāsair aspṛhair atapaiḥ sadṛśaiḥ sudarśanair aka- 03308 niṣṭhaiś ca parivṛtaḥ puraskṛto 'nekadevaputrakoṭīniyutaśatasahasrair bodhimaṇḍa- 03309 drumamūlam upasaṃkrameyam iti / punar aparaṃ / kim iti ye cātu- 03310 rmahārājakāyikā devās trayastriṃśā yāmās tuṣitā } 03311 akaniṣṭhāś ca devāḥ bodhimaṇḍadrumamūlaṃ pratisaṃstareyur iti 03312 / punar aparaṃ / kim iti me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi- 03313 saṃbuddhasya gacchato vā tiṣṭhato vā niṣaṇasya śayānasya vā sa pṛthivīpradeśo 03314 vajramayaḥ santiṣṭhate iti / punar aparaṃ / kim ity ahaṃ yatraiva divase 03315 niṣkrāmeyaṃ tatraiva divase 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam iti/ 03401 tatraiva divase dharmacakraṃ pravartayeyam iti/ dharmacakraṃ ca me pravartayamānasyā- 03402 saṃkhyeyānām aprameyāṇāṃ sattvānāṃ cirajo vigatamalaṃ dharmeṣu dharmacakṣu- 03403 r vimucyed iti/ asaṃkhyeyānām aprameyāṇāṃ sattvānām anupādāyāsravebhya- 03404 ś cittāni vimucyeyur iti/ asaṃkhyeyā aprameyāḥ sattvā avinivartanīyā 03405 bhaveyur anuttarāyāḥ samyaksaṃbodher iti / punar aparaṃ / kim iti 03406 me 'prameyo 'saṃkhyeyaḥ śrāvakasaṃṅhaḥ syād ity aprameyāḥ asaṃkhyeyāḥ sattvā ekadharma- 03407 deśanāyā ekāsanikā bodhisattvā bhaveyur avinivartanīyā anuttarāyāḥ 03408 samyaksaṃbodher iti/ asaṃkhyeyaś cāprameyaś ca bodhisattvasaṃgho bhaved iti/ 03409 aparimitaṃ cāyuḥpramāṇaṃ bhaved iti/ aparimitā ca prabhāsampad bhaved iti/ 03410 / punar aparaṃ / kim iti me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasya 03411 tasmin buddhakṣetre rāgadveṣamohāyatanāni sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ na 03412 bhaveyur iti / punar aparaṃ / kim iti me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi- 03413 saṃbuddhasya evaṃrūpayā prajñayā sattvāḥ samanvāgatā bhaveyur yad anyabuddhakṣetrasthā 03414 buddhā bhagavantaḥ evam udānam udānayeyuḥ/ sādhu śamaḥ sādhu damaḥ sādhu saṃyamaḥ 03415 sādhu cīrṇabrahmacaryāvāsaḥ sādhv avihiṃsā sarvaprāṇibhūteṣv iti / 03416 punar aparaṃ / kim iti me parinirvṛtasya saddharmāntardhānam api na syāt saha 03417 śravanena ca me nāmadheyasya ye daśasu dikśu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu 03418 sattvās te niyatā bhaveyur anuttarāyāḥ samyaksaṃbodher iti / 03501 yasmin samaye śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ 03502 caran imān guṇān utpādayati tadā ye trisāhasramahāsāhasre lokadhātau 03503 mahārājānas te evaṃ cintayanti vayam asmai bodhisattvāya catvāri pātrāṇi 03504 dāsyāmaḥ/ yathā dattāni pūrvakair mahārājaiḥ pūrvakāṇāṃ tathāgatānāṃ 03505 trayastriṃśāś ca devā āttamanaskā bhavanti yāmās tuṣitā nimāṇaratayaḥ 03506 paranirmitavaśavartino devā utsukā bhaviṣyanti/ vayam asya bodhi- 03507 sattvasya mahāsattvasyopasthānaparicaryāḥ kariṣyāma iti/ evam āsurāḥ 03508 kāyāḥ parihāsyante/ divyāḥ kāyāḥ abhivardhiṣyante āttamanaskāś ca 03509 trisāhasramahāsāhasre lokadhātau bhavanti/ brahmapāriṣadyā brahmapurohitā 03510 mahābrahmāṇaḥ āttamanaskā bhavanti/ parīttābhā apramāṇābhāś ca 03511 ābhāsvarāḥ parīttaśubhā apramāṇaśubhāḥ śubhakṛtsnā anabhrakāḥ puṇya- 03512 prasavā bṛhatphalā asaṃjñisattvāḥ śuddhāvāsā avṛhā atapāḥ sadṛśāḥ 03513 sudarśanā akaniṣṭhāś ca deśās teṣām evaṃ bhavati/ vayam enam abhisaṃbuddham adhye- 03514 ṣiṣyāmo dharmacakrapravartanāya/ 03515 yasmin samaye śāriptura bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ 03516 caran vivardhate ṣaḍbhiḥ pāramitābhiḥ tasmin samaye āttamanaskā 03517 bhavanti bodhisattvayānikāḥ kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca vayam asya mātā- 03518 pitarau bhviṣyāmo bhāryāputrajñātisālohitā iti/ 03519 āttamanaskā bhavanti catvāro mahārājāno devās trayastriṃśā devā 03601 yāmās tuṣitā devā } akaniṣṭhāś ca devā 03602 bodhisattvasya mahāsattvasya maithunadharmaparivarjanena/ 03603 atha yaḥ prathamacittotpādam upādāya bodhisattvo mahāsattvo branmacārī 03604 bhavati/ na saṃyojanīyair dharmaiḥ saṃprayujyate/ tasyaivaṃ bhavati abrahmacāriṇaḥ 03605 sa khalu punaḥ kāmān pratisevamānasya brahmalokopapatter apy antarāyo 03606 bhavati kaḥ punar vādo 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ/ tasmāt tarhi 03607 bodhisattvena mahāsattvena brahmacāriṇaiva gṛhād abhiniṣkramyānuttarā samyak- 03608 saṃbodhir abhisaṃboddhavyā nābrahmacāriṇā// evam ukte āyuṣmān śāriputro 03609 bhagavantam etad avocat// kiṃ punar bhagavan avaśyaṃ bodhisattvasya mātā- 03610 pitṛbhyāṃ bhavitavyaṃ bhāryāputrajñātisālohitair bhavitavyam/ evam ukte 03611 bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram etad avocat/ keṣāṃcic chāriputra bodhisattvānāṃ 03612 mahāsattvānāṃ mātāpitrau bhavataḥ bhāryāputrajñātisālohitā vā 03613 keṣāñcid bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prathamacittotpādam upādāya brahma- 03614 caryāsamādānante kumārabhūtā eva bodhisattva cārikāṃ caranto 'nuttarāṃ 03615 samykasaṃbodhim abhisaṃbudhyante/ kecid bodhisattvā mahāsattvā upāya- 03616 kauśalyena ca pañca kāmaguṇān paribhujyābhiniṣkramyānuttarāyāṃ samyak- 03701 saṃbodhim abhisaṃbudhyante/ tad yathāpi nāma śāriputra dakṣo māyākāro 03702 vā māyākārāntevāsī vā suśikṣito bhavet māyāyām/ sa pañca kāma- 03703 guṇān abhinirmāya taiḥ pañcabhiḥ kāmaguṇai rameta krīḍet paricaret/ tat 03704 kiṃ manyase śāriputra api nu tena māyākāreṇa vā māyākārānte- 03705 vāsinā vā pañca kāmaguṇā āsvāditāḥ paribhuktā bhaveyuḥ/ 03706 śāriputra āha/ no hīdaṃ bhagavan/ bhagavān āha/ evam eva śāriputra 03707 bodhisattvo mahāsattva upāyakauśalyena ca pañca kāmaguṇān paribhuṃkte 03708 sattvānāṃ paripākahetoḥ/ na punar bodhisattvo mahāsattvaḥ kāmaguṇai- 03709 r lipyate/ anena paryāyena bodhisattvo mahāsattvaḥ kāmānām avarṇaṃ 03710 bhāṣate ādīptāḥ kāmāḥ jugupsitāḥ kāmāḥ badhakāḥ kāmāḥ 03711 pratyarthikāḥ kāmāḥ/ evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ sattva- 03712 paripākahetoḥ pañca kāmaguṇān upādadāti// [iti dharmakāmasahagato 03713 mahāmeghopamaḥ//] [iti uktaś cittotpādaḥ//] 03714 evam ukte āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad avocat/ kathaṃ bhagavan 03715 bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caritavyam/ evam ukte bhaga- 03716 vān āyuṣmantaṃ śāriputram etad avocat/ iha śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ 03717 prajñāpāramitāyāṃ caran bodhisattva eva samāno bodhisattvaṃ na samanupaśyati 03718 bodhisattvanāmāpi na samanupaśyati/ bodhisattvacaryām api na samanu- 03719 paśyati/ prajñāpāramitām api na samanupaśyati/ rūpam api na samanu- 03720 paśyati/ evaṃ vedanāṃ saṃjñāṃ saṃskārān vijñānam api na samanupaśyati/ 03801 tat kasya hetoḥ/ tathā hi bodhisattvo mahāsattvo bodhisattvasvabhāvena 03802 śūnyaḥ prajñāpāramitāsvabhāvena śūnyaḥ/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ 03803 tathā hi śūnyatayā na rūpaṃ śūnyaṃ na vedanā na saṃjñā na saṃskārā na vijñānaṃ 03804 śūnyatayā śūnyaṃ nānyatra rūpāc chūnyatā nāpy atra vedanāyāḥ śūnyatā nānyatra 03805 saṃjñāyāḥ śūnyatā nān