Bổn Sanh Như Ý Thọ (Avadānakalpalatā)

au rucirau purā /
pūrṇamukhaḥ śukhaśceti rājahaṃsau babhūvatuḥ // KAvk_28.49 //
kadācidbrahmadattasya vārāṇasyāṃ mahīpateḥ /
brahamamatīṃ puṣkariṇīṃ ramyāṃ pūrṇamukho yayau // KAvk_28.50 //
sa tasyāṃ lolakamalakiñjalkaparipiñjaraḥ /
vijahāra sarojinyāṃ haṃsānāṃ pañcabhiḥ śataiḥ // KAvk_28.51 //
pūrvapuṇyānubhāvena taṃ rūpātiśayojjvalam /
dadarśaṃ kāryāṇyutsṛjya jano niścalalocanah // KAvk_28.52 //
taṃ śrutvā bhūpatistatra sthitaṃ taddarśanotsukaḥ /
kuśalān grahaṇe tasya vyasṛjajjālajīvinaḥ // KAvk_28.53 //
tasmin gṛhīte nalīnīlīlāsmitasitatviṣi /
śatāni pañca haṃsānāṃ tyaktvā taṃ prayayurjavāt // KAvk_28.54 //
ekastu tasya saujanyādabaddho 'pi subaddhavat /
tadarthaṃ vyathitastasthau premapāśavaśīkṛtaḥ // KAvk_28.55 //
tatastaiḥ prāpitaṃ rājā rājahaṃsaṃ vilokya tam /
snehabaddhaṃ dvitīyaṃ ca vismitastāvavalokayat // KAvk_28.56 //
haṃsaḥ pūrṇamukhaḥ so 'hamānandastasya cānugaḥ /
gatāstadadya ca tyaktvā māṃ gaṃsā eva bhikṣavaḥ // KAvk_28.57 //
pūrvasminnabahvatkāle vārāṇasyāṃ mahīpatiḥ /
tutturnāma manaḥpaṭṭe likhitaṃ yadyaśaḥ paraiḥ // KAvk_28.58 //
sahasrayodhastasyābhūd dākṣiṇātyo niratyayaḥ /
karadaṇḍīti vikhyātaḥ saṃgrāmāgresaraḥ priyaḥ // KAvk_28.59 //
kadācid ghorasamare pañcāmātyaśatāni tam /
nṛpaṃ tyaktvā yayurbhītyā karadaṇḍī tu nātyajat // KAvk_28.60 //
ahameva sa bhūpālaḥ sacivāste ca bhikṣavaḥ /
karadaṇḍī sa evāyamānando na jahāti mām // KAvk_28.61 //
janmāntare 'pi siṃho 'haṃ māsaṃ kūpe nipātitaḥ /
upekṣitaḥ kṣaṇādbhṛtyaiḥ śṛgālairye 'dya bhikṣavaḥ // KAvk_28.62 //
ekena ca nakhaiḥ khātaṃ dīrghaṃ kṛtvāsmi mokṣitaḥ /
jambukena sa evāyamānando 'dya mamānugaḥ // KAvk_28.63 //
kūṭapāśanibaddhasya mṛgayūthapateḥ purā /
lubdhakāgamane eva jagmustadanugā mṛgāḥ // KAvk_28.64 //
anuraktā na tatyāja taṃ mṛgī sāśrulocanā /
prītiśṛṅkhalayā baddhā yātā nispandatāmiva // KAvk_28.65 //
atha lubdhakamāyāntaṃ dṛṣṭvā mṛgavadhodyatam /
sāvadanmama bāṇena prathamaṃ hara jīvitam // KAvk_28.66 //
iti spaṣṭagirā tasyāḥ snehena ca sa vismitaḥ /
mumoca lubdhakaḥ prītyā hariṇaṃ hariṇīsakham // KAvk_28.67 //
mṝgayūthapatiḥ so 'hamānandaḥ sā kuraṅgikā /
ityeṣa prītisaṃbandhaḥ prāgvṛttamanuvartate // KAvk_28.68 //
śrutveti vākyaṃ sugatasya sarve lajjānilīnā iva bhikṣavaste /
sānandamānandamukhāravindaṃ prabhābhirāmaṃ dadṛśuḥ spṛhārdrāḥ // KAvk_28.69 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ dhanapālāvadānaṃ aṣṭaviṃśaḥ pallavaḥ //
29. kāśīsundarāvadānam /
jayati sa sattvaviśeṣaḥ sattvavatām sarvasattvasukhahetuḥ /
dehadalane 'pi śamayati kopāgniṃ śāntimuccairyaḥ // KAvk_29.1 //
dharmopadeśe bhagavān kauṇḍinyasyāgravartinaḥ /
bhikṣoḥ kathāprasaṅgena pṛṣṭp bhikṣubhirabhyadhāt // KAvk_29.2 //
brahmadattasya tanayo vārāṇasyāṃ mahīpateḥ /
kāśisundaranāmā va kālabhūśca babhuvatuḥ // KAvk_29.3 //
yauvarājyabharaikarhaḥ kumāraḥ kāśisundaraḥ /
dharmādharmamayaṃ rājyaṃ vicāryācintayacciram // KAvk_29.4 //
kṣaṇakṣayiṇi tāruṇye jīvite vīcicañcale /
rājye svapnavivāhe 'smin mohamūle na me matiḥ // KAvk_29.5 //
rāgapralāpabahule māyāmphamahe muhuḥ /
veśyārodananiḥsāre saṃsāre nāsti satyatā // KAvk_29.6 //
pravrajyāmanaghastasmādagārādanagārikam /
nistriṃśavṛttisaṃsaktābhirāgaḥ kiṃ vibhūtibhiḥ // KAvk_29.7 //
rājasūnurvicintyeti vivekavimalāśayaḥ /
uvācābhyetya bhūpālamaraṇyagamanotsukaḥ // KAvk_29.8 //
mama saṃbhogavargo 'yaṃ rājannaivopayujyate /
yauvarājyābhiṣekārhaḥ samārambho nivāryatām // KAvk_29.9 //
krodhāgnitaptāḥ sutarāmetāstāta na me matāḥ /
baddhabandhabhayāyāsajananyo rājasaṃpadaḥ // KAvk_29.10 //
vyāptāḥ krūratarācārairjvalitāḥ pārthivaśriyaḥ /
kurvanti kasya nodvegaṃ śmaśānāgniśikhā iva // KAvk_29.11 //
chatrasaṃchāditā lokāścāmarānilalolitāḥ /
patanti pātakaśvabhre madakṣībāḥ kṣitīśvarāḥ // KAvk_29.12 //
mṛdubhogāṃśukābhyāsasukumāre mahībhujām /
kāye patati paryante kleśaḥ kuliśadāruṇaḥ // KAvk_29.13 //
cintāsaṃtatasaṃtāpatīvratṛṣṇāpralāpinām /
rājyajvarajuṣāṃ naiṣāṃ mohamūrcchā nivartate // KAvk_29.14 //
vakrāṇāṃ ratnadīptānāṃ dvijihānāṃ pade pade /
chidrasaṃdarśināṃ rājñāṃ vyāpāraḥ paramāraṇam // KAvk_29.15 //
nṛpavaṃśaśatocchiṣṭāṃ manyate māmananyagām /
itīva śrīḥ kṣītīśānāṃ hāracāmarahāsinī // KAvk_29.16 //
vyañjitavyajanocchvasā lakṣmīrmuktāśrusaṃtatiḥ /
rājñāṃ mohābhṛtātītabhūpatismaraṇādiva // KAvk_29.17 //
tasmādvrajāmi pravrajyāvivarjitajanasthitiḥ /
saṃtoṣaśītalacchāyaṃ saṃtāpaśamanaṃ vanam // KAvk_29.18 //
aviśrāntasya saṃsārapathapānthasya durvahaḥ /
kāyo 'sya yatsadāpāyaḥ kiṃ punaḥ pṛthivībharaḥ // KAvk_29.19 //
iti putravacaḥ śrutvā bhūptirbhṛśamapriyam /
pravrajyāśabdacakitaḥ sodvegastamabhāṣataḥ // KAvk_29.20 //
asya vaṃśasya mahataḥ sāmrājyasya vṛddhaye /
āśānibaddhavṛddhena tvayi putra mayā param // KAvk_29.21 //
vatsa saṃkalpabhangaṃ me na kāle krtumarhasi /
idaṃ tava mahacchāyaṃ yauvanaṃ na vanocitam // KAvk_29.22 //
samantrābhyāsayuktānām śaktānāṃ sādhudarśane /
jitendriyāṇāṃ saravtra nṛpāṇāmavanaṃ tapaḥ // KAvk_29.23 //
svapade 'pi sarojasya niḥsaṅgasalilasthitiḥ /
dṛṣṭvā vane 'pyaśokasya lalanācaraṇāhatiḥ // KAvk_29.24 //
svagehasulabhairbhogairyāvaddṛṣṭivisūcikā /
tāvadete parityuktaṃ śakyante viṣayāḥ kṣaṇam // KAvk_29.25 //
sukhamantaḥ parityajya svajanaṃ gṛhanirgataḥ /
abhyastabhogacirahakleśaṃ na sahate janaḥ // KAvk_29.26 //
śrūyate smaryate dharmaḥ kriyate ca sukhād gṛhe /
vane śuṣyanti śuṣkāṇāṃ śravaṇāsmaraṇakriyāḥ // KAvk_29.27 //
kṣaratkṣatajapādasya darbhasaṃdarbhasūcibhiḥ /
tataḥ kiṃ duḥkhamaparaṃ paralole bhaviṣyati // KAvk_29.28 //
bhuñjānaṃ janamīkṣante yātāścarmāsthiśeṣatām /
paradataṃ sadāśnanti pretā iva tapasvinaḥ // KAvk_29.29 //
vane nivasanaṃ putra pāṃśuprāvaraṇaṃ samam /
pālanaṃ brahmacaryasya makarākaraśoṣaṇam // KAvk_29.30 //
dāvāgnidhūmavikaṭabhrukuṭimukheṣu gonāsavāsaghanaghūkaguhāgṛheṣu /
siṃhāhatadviradalohitalohiteṣu tyaktvā gṛhaṃ bhavati kasya dhṛtirvaneṣu // KAvk_29.31 //
kāmī saṃyamamicchati smarati ca śyāmārateḥ saṃyamī
tṛptastīvrataravrateṣu ramate bhakṣyaṃ kṣudhā kāṅkṣḥati /
ekākī janamīhate janavanodvegī vanaṃ vāñchati
tyaktvānveṣaṇatatparāḥ punarapi prāpyāvamānaṃ janāḥ // KAvk_29.32 //
na māṃ putra parityajya gahanaṃ gantumarhasi /
bhavantu tava śatrūṇāṃ vanavāsamanorathāḥ // KAvk_29.33 //
vyaktamauktikahāsinyaḥ karavālalatā iva /
tyaktā na punarāyānti māninyo nṛpasaṃpadaḥ // KAvk_29.34 //
ityukro 'pyasakṛt pitrā niścayānna cacāla saḥ /
vajraratnaśikhākalpaḥ saṃkalpo hi mahātmanām // KAvk_29.35 //
jananībhiramātyaiśca bandhupauramahattamaiḥ /
sa prārthito 'pyabhūnmaunī nirāhāro dinatrayam // KAvk_29.36 //
rājabhogī tapasvī vā jīvatveṣa nijecchayā /
kāmānuvartī lolo 'yamityūciḥ sacivā nṛpam // KAvk_29.37 //
sa kathaṃcidanujñātaḥ sāśrunetreṇa bhūbhujā /
yayau paurajanākrandamaunī munitapovanam // KAvk_29.38 //
vairāgyaparipākeṇa tatra maitrīpavitritām /
bheje sa sarvasattveṣu vivekadayitāṃ dayām // KAvk_29.39 //
babhūvustatprabhāveṇa tatra sarvavanaukasāṃ /
jātivairājalatyāgaśītalāścittavṛttayaḥ // KAvk_29.40 //
tyakte prāṇavadhe prasaktahariṇīvṛndaiḥ pulindaiḥ paraṃ
siṃhairvāraṇadāraṇanyuparame sarvāṅgasaṅgīkṛte /
māyūrāvaraṇairdaridrajaghanā muktākalāpojjhitās
tatrocchvāsavirāgaśuṣyadadharā jātāḥ kirātāṅganāḥ // KAvk_29.41 //
kṣamāṃ tyaktvābdhivasanāṃ saravbhūtakṣamāśritaḥ /
so 'bhavat kṣāntivādīti viśutaḥ kāśisundaraḥ // KAvk_29.42 //
atrāntare mahīharṣe brahmadatte divaṃ gate /
udvega iva bhūtānāṃ bhūpālaḥ kalibhūrabhūt // KAvk_29.43 //
athadabhrabhramadbhṛṅgabhrūbhaṅgamalinānanaḥ /
munisaṃyamavidveṣī vasantaḥ pratyadṛśyata // KAvk_29.44 //
madanonmādabhutasya prodbhūtasya mṛgīdṛśām /
mānavidhvaṃsadūtasya cutasya ruruce ruciḥ // KAvk_29.45 //
raktāśokasya pārśvasthalatāliṅganaśaṅkitaḥ /
īrṣyāluriva puṣpāṇi jahāra malayānilaḥ // KAvk_29.46 //
udyānayauvane tasmin kāle kokilasaṃkule /
sāntaḥpuro nṛpaḥ prāyād vanālokanakautukī // KAvk_29.47 //
nānāvarṇapatatpuṣpaprakārapracitāni saḥ /
paśyan vanāni ramyāṇi śanaiḥ prāpa tapovanam // KAvk_29.48 //
vanasthalīṣu kāntāsu tatra kanyāsakhaściram /
vihṛtya rativiśrāntaḥ kṣasṇaṃ nidrāmavāptavān // KAvk_29.49 //
apūrvakusumasmerāścinvānāstatra mañjarī /
antaḥpurāṅganāśceruḥ saṃcāriṇyo latā iva // KAvk_29.50 //
atrāntare kṣāntivādī viviktoddeśanirvṛtaḥ /
ekānte niścalastasthau śāntimantarvicintayan // KAvk_29.51 //
amandānandaciṣyandī vandanīyo manīṣiṇām /
kṛśo 'pyakṛśasaundaryaḥ śaśīva prathamoditaḥ // KAvk_29.52 //
pariṇāmamanojñena rekhāsaṃsthānaśobhinā /
purāṇacitrarūpeṇa naiva śūnyā tadākṛtiḥ // KAvk_29.53 //
taṃ dṛṣṭvā rājalalanāścittadarpaṇamārjanam /
tatraiva niścalāstasthustāścitralikhitā iva // KAvk_29.54 //
prabuddho 'tha nṛpaḥ kṣipraṃ nāpaśyaddayitāḥ puraḥ /
dadarśa vanamanviṣya parivārya sthitā munim // KAvk_29.55 //
bhujaṅgastā vilokyaiva śvasannīrṣyāviṣākulaḥ /
visasarja varocūpahalāhalamivotkaṭam // KAvk_29.56 //
kastvaṃ munivyañjanayā citrakṛtrimamātrayā /
muṣṇāsi mugdhagṛdayā nūnaṃ nārīpratārakaḥ // KAvk_29.57 //
parastrīharaṇe dhyāna japastadvighnavāraṇe /
dhūrtānāṃ paramopāyaḥ saralāśvāsanaṃ tapaḥ // KAvk_29.58 //
mukhamādhuryadhūrtasya vṛttirvalkalinastava /
aho nu mohajananī vane viṣataroriva // KAvk_29.59 //
munikalpasamākalpaścaritaṃ punarīdṛśam /
siddhiṃ saṃbhāvitāṃ vāpi vetti kastattvamāntaram // KAvk_29.60 //
ityukte bhūbhujā krodhādakrodhamadhurāśayaḥ /
nirvikāreṇa manasā kṣāntivādī jagād tam // KAvk_29.61 //
kṣāntivādī munirahaṃ na māṃ śankitumarhasi /
etāsu nirviśeṣo me kāntāsu ca talāsu ca // KAvk_29.62 //
iti tenoktamākarṇya kṣāntaṃ paśyāmi te 'dhunā /
iti bruvāṇaściccheda hastau tasyāsinā nṛpaḥ // KAvk_29.63 //
viśase 'pi kṣamāśīlaṃ nivikāraṃ vilokya tam /
cakarta caraṇau tasya praśamāya samatsaraḥ // KAvk_29.64 //
pradiśantyaśivaṃ mārge jihvayā dūṣayanti ca /
lumpantyaṅgāni paryante khalāḥ kauleyakā iva // KAvk_29.65 //
tāḍane 'pi kṣamāsaktāḥ skandhacchede 'pi mauninaḥ /
śītalāstīvratāpe 'pi saralāḥ saralā iva // KAvk_29.66 //
nikṛttapāṇicaraṇaḥ sa saṃstabhya pṛthuvyathām /
rakṣan manyumanaḥkṣobhaṃ kṣamayā samacintayat // KAvk_29.67 //
tyaktānyakarmaṇānena cchinnānyaṅgāṇi me yathā /
saṃsāraviṣamakleśacchedaṃ kuryāmahaṃ tathā // KAvk_29.68 //
kopamohādavajñāya nṛpatau bhrātaraṃ munim /
purīṃ prayāte rajasā śokamlāneva bhūrabhūt // KAvk_29.69 //
tatastadduḥkhakupitā rājñe tatkṣāntidevatā /
cakre nagaryāṃ durbhokṣamarakāvṛṣṭiviplavam // KAvk_29.70 //
naimittikebhyo vijñāya rājāmuniparābhavāt /
devatākoapajaṃ doṣaṃ taṃ prasādayituṃ yayau // KAvk_29.71 //
nipatya pādayostasya kṣamasvetyabhidhāya saḥ /
paścāttāpaviṣādena niścetana ivābhavat // KAvk_29.72 //
tamabravītkṣāntivādī rājan manyurna me 'ṇvapi /
karmarekhāparicchedādīdṛśī bhavitavyatā // KAvk_29.73 //
sarvāṇi na gaṇayati svacchandā bhavitavyatā /
na dhairyaṃ na guṇaṃ nārthaṃ na tapo nāpi gauravam // KAvk_29.74 //
antrasthitaprasavabījaparaṃparāṇi bhinnāni kālaparipākavicitritāni /
janmasthale vipulamūlabalasya janturbhuṅkte phalāni nijakarmamahīruhasya // KAvk_29.75 //
tvayi tasmānna me kaścid vikāro 'sti mahīpate /
satyenānename paśya rudhiraṃ kṣīratāṃ gatam // KAvk_29.76 //
aṅgacchede 'pyakaluṣi babhūva yadi me manaḥ /
satyenaitena ściṣṭāni tānyevāṅgāni santu me // KAvk_29.77 //
iti śuddhadhiyastasya tībrasayopayācanāt /
śliṣṭānyaṅgāni tānyeva sahasā sv āsthyamāyayuḥ // KAvk_29.78 //
mukuṭaspṛṣṭacaraṇastamuvāca nṛpastataḥ /
mune mahāprabhāvo 'si tapasā tatkimicchasi // KAvk_29.79 //
puṇyahastāvalambena mphāndhaṃ karuṇānidhe /
pāpāvasāne patitaṃ māṃ tvamuddhartumarhasi // KAvk_29.80 //
ityarthitaḥ kṣitīśena pratyabhāṣata taṃ muniḥ /
saṃtāraṇāya magnānāṃ baddhānāmapi muktaye // KAvk_29.81 //
āśvāśanāya bhītānāṃ nirvāṇāya vimuhyatām // KAvk_29.82 //
yadā tu samyaksaṃbodhiṃ tāmavāpnoṣyanuttarām /
mohacchedaṃ kariṣyāmi tadā jñānāsinā tava // KAvk_29.83 //
prayayau munirityuktvā tamāmantrya svamāśramam /
tameva manasā dhyāyan rājadhānīṃ nṛpo 'pyagāt // KAvk_29.84 //
kṣāntivādī sa evāhaṃ kauṇḍinyaḥ kālabhūrayam /
āsādya samyaksaṃbodhimṛddhṛto 'yaṃ mayādhunā // KAvk_29.85 //
iti sugatamukhāravindanirmitamadhuramadhupratimaṃ vacaḥ prasannam /
bhramarabhava ivoditapramodaḥ kimapi babhūva nipīya bhikṣusaṃghaḥ // KAvk_29.86 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ kāśīsundarāvadānaṃ nāma ūnatriṃśaḥ pallavaḥ //
30. suvarṇapārśvāvadānam /
ślāṣyaḥ ko 'pi sa sattvasārasaralaḥ saujanyapuṇyasthitir
nindya ko 'pi sa dharmamārgagamane vighnaḥ kṛtaghnaḥ param /
citraṃ yaccaritaṃ vicārya suciraṃ romāñcacarcācitas
tulyaṃ yāti janaḥ sabāṣpanayanastadvarpane mūkatām // KAvk_30.1 //
devadattaprasaṅgena bhikṣubhirbhagavān purā /
pṛṣṭaḥ kathāmakathayat pūrvavṛttāntasaṃśrayām // KAvk_30.2 //
mahendrasenanāmābhūd vārāṇasyāṃ nareśvaraḥ /
yayuḥ kṣitīśvarāḥ sarve yasya lakṣmyā vilakṣatām // KAvk_30.3 //
candraprabhābhavattasya divyakīrtiriva priyā /
yasyāḥ patyuḥ prabhāveṇa svapnāḥ satyatvamāyayuḥ // KAvk_30.4 //
babhūva samaye tasmin mṛtayūthapatirvane /
suvarṇapārśva ityāptanāmā hemamayacchaviḥ // KAvk_30.5 //
nīlaratnodarāspharamuktāhāranibhaprabhā /
abhūddṛṣṭicchaṭā yasya bhūṣaṇaṃ kānanaśriyaḥ // KAvk_30.6 //
pravālavalliśṛṅgasya citraratnacitatvacaḥ /
tasyāścaryasudhāmbhodhilaharī ruruce ruciḥ // KAvk_30.7 //
bodhisattvāvatārasya tasya kāntamabhūdvapuḥ /
pūrvaṃ sukṛtacitrasya lakṣaṇaṃ hi surūpatā // KAvk_30.8 //
dīrghadṛṣṭirbabhūvāsya vayasyo vṛddhavāyasaḥ /
labdhakānveṣaṇatrāse digvilokanatatparaḥ // KAvk_30.9 //
tau kathābhirmithaḥ prītyā vivikteṣu vijasratuḥ /
prākpuṇyairjāyate vāṇī tiraścāmapi māṇuṣī // KAvk_30.10 //
sa kadācijjalānveṣī yathūnāthaḥ sahānugaiḥ /
taṭinyā veṇumālinyāḥ pulinaṃ samupāyayau // KAvk_30.11 //
tasya tārataraṃ śrutvā dīrghamākrandaniśvanam /
hariṇā dudruvuḥ sarve grīvāvalanavibhramaiḥ // KAvk_30.12 //
suvarṇapārśvastu tadā kṛpāpāśavaśīkṛtaḥ /
tatraiva niścalastasthau marmaviddha iveṣuṇā // KAvk_30.13 //
taduddharaṇasaṃnaddhaṃ dīrghadṛṣṭiṃ vilokya tam /
kākaḥ provāca na sakhe yukto 'taṃ te samudyamaḥ // KAvk_30.14 //
puṣpopamā vipatkāle kṛtārthāḥ kuliśopamāḥ /
kṛtamete na manyante svakāyasuhṛdaḥ khalāḥ // KAvk_30.15 //
ityasau vāryamāṇo 'pi kākena karuṇākulaḥ /
avatīryāśu saritaṃ saralastamatārata(?) // KAvk_30.16 //
vimucya bandhanānyasya sa śṛṅgābhyāmaśaṅkitaḥ /
taṃ pādapatitaṃ dīnamavadadgantumudyatam // KAvk_30.17 //
na tvayā kathanīyo 'hamatrasthaḥ kasyacitsakhe /
prārthayante suvarṇaṃ māṃ carmalubdhā hi lubdhakāḥ // KAvk_30.18 //
ityuktastena vinayāt tattathetyabhidhāya saḥ /
yayau kuṭilakākhyastaṃ praṇamya prastutastutiḥ // KAvk_30.19 //
atrāntare narapateḥ patnī candraprabhā niśi /
svapne dadarśāsanasthaṃ mṛgaṃ saddharmavādinam // KAvk_30.20 //
satysvapnātha sā devī prabuddhā nṛpamabravīt /
suvarṇahariṇaḥ svapne deva dṛṣṭo mayādbhutaḥ // KAvk_30.21 //
tamahaṃ draṣṭumicchāmi sākṣādupagataṃ mṛgam /
aṅkādiva mṛgāṅkasya nirgataṃ rāhuśaṅkayā // KAvk_30.22 //
ityuktaḥ praṇayātprīto devyā ca pṛthivīpatiḥ /
mṛgagrahāya vyasṛjat lubdhakān draviṇapradaḥ // KAvk_30.23 //
tataḥ pratinivṛttāste vanamanviṣya lubdhakāḥ /
niṣphalāgamanakruddhaṃ sakampā jagadurnṛpam // KAvk_30.24 //
iyatīṃ jagatī deva vicitā nicitācalaiḥ /
bhrāntā vayamaviśrāntā na labhyastadvidho mṛgaḥ // KAvk_30.25 //
āścaryaracanākṛṣṭalocanaś cārulocanaḥ /
svapnasaṃpannarūpo 'sau hiraṇyahariṇaḥ kutaḥ // KAvk_30.26 //
mano vinodane tasmin yadi deva prasīdati /
kurvantu kāñcanamṛgaṃ kuśalāḥ ke 'pi śilpinaḥ // KAvk_30.27 //
iti śrutvā sa nṛpatirdadadbahutaraṃ dhanam /
mṛgānveṣaṇasaṃkalpe babhūvābhiniveśavān // KAvk_30.28 //
tataḥ kuṭilako 'bhyetya nṛpaṃ śrutvā bahupradam /
uvāca draviṇādāne lubdhakebhyo 'pi lubdhadhīḥ // KAvk_30.29 //
prasādaḥ kriyatāṃ deva mṛgaṃ saṃdarśayāmyamah /
dṛṣṭaḥ kanakasārāṅga sāraṅgaḥ samayā vane // KAvk_30.30 //
ityākarṇya kṣitipatiḥ praharṣitphullalocanaḥ /
bhadra saṃdarśaya kkāsau kkāsāvityavadanmuhuḥ // KAvk_30.31 //
tamevāgresaraṃ kṛtvā mṛgamārgapradarśakam /
sasainyaḥ sa yayau svacchacchatracandrodayācalaḥ // KAvk_30.32 //
dīrghadṛṣṭirdadarśātha kākastaruśiraḥsthitaḥ /
gajavājivrajodīrṇareṇupravāraṇaṃ vanam // KAvk_30.33 //
suvarṇapārśvamabhyetya jagāda mṛyayūthapam /
hitamuktaṃ mayā pūrvaṃ na śrutaṃ na kṛtaṃ tvayā // KAvk_30.34 //
sa eṣa puruṣaḥ prāptaḥ saṃnaddhaiḥ saha dhanvibhiḥ /
mayā nivāritenāpi saṃhāreṇa na tṛpyate // KAvk_30.35 //
adhunā kka nu gantavyaṃ kiṃ kartavyaṃ bhayodbhave /
hitaṃ kimanuvartavyaṃ tulyaṃ martavyameva vā // KAvk_30.36 //
kṛtaghnaḥ krūracaritaḥ kṣudro 'yaṃ saṃghapātakah /
tvayaivātmavināśāya rakṣito viṣapādapaḥ // KAvk_30.37 //
svaśarīrapradasyāpi saṃhāreṇa na tṛpyate /
sasattvasāgaragrāsī kṛtaghno vāḍavānalaḥ // KAvk_30.38 //
upakāraḥ kṛtaghneṣu viśvāsaḥ kuṭulātmasu /
upadeśaśca mūrkheṣu karturdoṣāya kevalam // KAvk_30.39 //
iti kākena kathite pratyāsanne ca pārthive /
acintayat prāptakālaṃ hitaṃ yūthasya yūthapah // KAvk_30.40 //
subhaṭānāmiyaṃ senā vigāhedgahanaṃ mahat /
karoti matprasaṅgena muhūrtenaiva nirmṛgam // KAvk_30.41 //
tasmātsainyapradhānasya gacchāmi svayamantikam /
ekasyaiva vadho me 'stu sarve jīvantvamī mṛgāḥ // KAvk_30.42 //
iti niścitya sa yayau samīpaṃ bhūpatermṛgaḥ /
paraprāṇaparitrāṇe tṛṇaṃ prāṇāṃ mahātmanām // KAvk_30.43 //
tamāyāntaṃ drutaṃ dṛṣṭvā hṛṣṭaḥ kuṭulakah puraḥ /
so 'yamityāśu pāṇibhyām rājñe dūre vyadarśayat // KAvk_30.44 //
tatkṣaṇe droṇaśāpena vajreṇeva nipātinā /
karu paricyutau tasya pāpapādapapallavau // KAvk_30.45 //
tadvṛttaṃ vismitaḥ śrutvā mṛgeṇa kathitaṃ nṛpaḥ /
abhūtkṛtaghnacarite dhikkāramukharānanaḥ // KAvk_30.46 //
tataḥ kṣitipatiḥ prītyā parayā mṛgam /
tam nināya svanagarīṃ gauraveṇa garīyasā // KAvk_30.47 //
rājadhānīmathāsādya tasmai ratnāsanaṃ nṛpaḥ /
datvā sāntaḥpurāmātyastasyāgre samupāviśat // KAvk_30.48 //
sa bodhisattvo hariṇastasyāṃ parṣadi divyadhīḥ /
dharmaṃ dideśa yenābhūjjanaḥ śikṣāpadānvitaḥ // KAvk_30.49 //
suvarṇapārśvaḥ sāraṅgaḥ so 'yamevābhavaṃ purā /
yo 'bhavat kuṭilaḥ krūro devadattaḥ sa cādhunā // KAvk_30.50 //
iti sukṛtacitaṃ bhagavatā bhavabhītibhidā
kathitamudārasattvarucirasya tataścaritam /
praśamamayaṃ niśamya kuśalāya sa bhikṣugaṇaḥ
kimapi babhūva puṇyaparipākavivekaruciraḥ // KAvk_30.51 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ suvarṇapārśvāvadānaṃ triṃśaḥ pallavaḥ //
31. kalyāṇakāryavadānam /
pratyakṣalakṣaṇaparīkṣita eṣa loke saṃlakṣyate sujanadurjanayorviśeṣaḥ /
arkaḥ prakāśaviśadaṃ vidadhāti viśvamandhīkaroti nikhilaṃ jagadandhakāraḥ // KAvk_31.1 //
sarvajñaḥ pūrvavṛttāntamaśeṣamavalokayan /
asminneva kathārambhe bhagavān punarabravīt // KAvk_31.2 //
nṛpaḥ pātaliputrākhye pure bhūmipuraṃdaraḥ /
abhūtpuraṃdaro nāma mandiraṃ puṇyasaṃpadaḥ // KAvk_31.3 //
kalyāṇakārī tasyābhūt sūnurguṇagaṇonnataḥ /
akalyāṇābhidhānaścadvitīyo nirguṇaḥ sutaḥ // KAvk_31.4 //
kalyāṇakārī sarvārthikaruṇākalpapādapaḥ /
chatrāvaśeṣāmakarod dāṇaśīlaḥ śriyaṃ pituḥ // KAvk_31.5 //
tasmai manoramāṃ nāma puṇyaseno mahīpatiḥ /
dūtaṃ visṛjya lekhena svasutām v acasā dadau // KAvk_31.6 //
pratyāsannavivāho 'tha nṛpaṃ rājasuto 'bhyadhāt /
prāptaḥ pariṇayastāta saṃpratyeṣa na me mataḥ // KAvk_31.7 //
vātsalyapeśalatayā madāttāḥ prakṛtiśriyaḥ /
mayā dānavyasaninā koṣaste śuṣirīkṛtaḥ // KAvk_31.8 //
tasmātpravahaṇenāhaṃ samuttīrya mahodadhim /
ratnadvīpaṃ vrahāmyeva divyaratnārjanodyataḥ // KAvk_31.9 //
divyasaṃpadamāsādya kariṣye dārasaṃgraham /
kalatramakṛtārthasya trāsanaṃ sukhasaṃpadām // KAvk_31.10 //
iyuktvā sa pituḥ prāpya śāsanaṃ caraṇānataḥ /
jagāhe jaladhiṃ lolakallolāliṅgitāmbaram // KAvk_31.11 //
bhrātā tamanuvajrāja saujanyavyañjano 'nujaḥ /
nirguṇaḥ saguṇadveṣadrohamantarvicintayan // KAvk_31.12 //
jyeṣṭhastamabravīdvatsa samudre karmaviplavāt /
ahaṃ grāhyastvayā skandhe jāte pravahaṇakṣaye // KAvk_31.13 //
iti bhrātrā kṛtāśvāsastathetyūve sa taṃ śaṭhaḥ /
doṣodyataḥ praṇayitāṃ khalaḥ samavalambate // KAvk_31.14 //
tataḥ pravāhaṇārūḍhaḥ pavanairanukūlatām /
yātaiḥ puṇyairiva prāpya ratnadvīpaṃ nṛpātmajaḥ // KAvk_31.15 //
dovyaratnāni saṃprāpya pratyāvṛtte tataḥ śanaiḥ /
rājaputre pravahaṇaṃ drāgabhañjat prabhañjanaḥ // KAvk_31.16 //
bhagne pravahaṇe tasmin bhrātaraṃ pūrvasaṃvidā /
sa jagrāha śaṭhaḥ kaṇṭhe taṃ bhujaṅga ivānujaḥ // KAvk_31.17 //
karmavāteritastūrṇaṃ kūlaṃ prāpya nṛpātmajaḥ /
avāpa sahasā nidrāmāndhyaprathamadūtikām // KAvk_31.18 //
tasya suptasya ratnāni dṛṣṭvā baddhānyathānujaḥ /
prahartuṃ vyasanacchidre krūraḥ samupacakrame // KAvk_31.19 //
utpāṭya gāḍhabaddhasya sa tasya nayanāmbujam /
taṃ tārakaṃ bhayāmbhodhau cakāra gatatārakam // KAvk_31.20 //
āttaratne gate tasmin vājasūnurgatadyutiḥ /
mātaṅgonmūlitāmbhoja ivābhūtkamalākaraḥ // KAvk_31.21 //
sa babhūva nirālokaḥ śokatīvratamovṛtaḥ /
kṛṣṇapakṣakṣapārambha iva sūryenduvarjitaḥ // KAvk_31.22 //
atrāntare samāyātastaṃ deśaṃ gokuśādhipaḥ /
rājaputraṃ vilokyāndhamabhūt saṃkrāntatadvyathah // KAvk_31.23 //
sa taṃ nītvā svanilayaṃ paricaryāparaḥ pārḥ /
tasyāsīdguṇasaujanyasnehāveśavaśīkṛtaḥ // KAvk_31.24 //
tatra śokasujāṃ śāntyai sadā cetovinodinīm /
vīṇāṃ svarapravīṇo 'sau pūrvābhyastamavādayat // KAvk_31.25 //
satsaṃgamaḥ pṛthuvivekakathābhoyogaḥ
kāvyāsavaḥ priyasuhṛtpraṇayo vihāraḥ /
vīṇāsvanah kusumakāntavanāntavāsaḥ
śokāgnitaptamanasāmamṛtāvagāhaḥ // KAvk_31.26 //
tasya gopapateḥ patnī tīgavīṇāvicakṣaṇā /
paśyantī rājatanayaṃ prayayau sābhilāṣatām // KAvk_31.27 //
kṛtopadeśā satataṃ kuṭilā vīṇayeva sā /
mūrcchantī navarāgeṇa sotkaṇṭhā samacintayat // KAvk_31.28 //
subhago 'yaṃ mamātīva dṛśi citte ca cartate /
nivartate na me tāpaḥ premṇi cenna pravartate // KAvk_31.29 //
dhanyeyaṃ nakhasaṃpātaiḥ kkaṇantī rāgiṇīmuhuḥ /
yātāsya vallakī puṇyairaṅkārohaṇayogyatām // KAvk_31.30 //
iti saṃcintya sā svairaṃ tamuvāca savibhamam /
spṛśantī tatkarāmbhojaṃ sakampakarapallavā // KAvk_31.31 //
lalanāsulabhāṃ lajjāṃ mamedaṃ tvadgataṃ manaḥ /
akṛtajña iva prītiṃ na saṃsmarati mānada // KAvk_31.32 //
na śīlaṃ na kulācāraṃ nābhimānaṃ na saṃśayam /
apekṣante smarakṣiptā vailakṣyarahitāḥ striyaḥ // KAvk_31.33 //
praṇayānmama saṅkalpaṃ saphalaṃ kartumarhasi /
bhavanti mānitāḥ prītyai devatā iva yoṣitaḥ // KAvk_31.34 //
iti tasya vacaḥ śrutvā bhinnasvaraviśṛṅkhalam /
capalāṃ rājaputrastāṃ trastāntaḥkarṇo 'vadat // KAvk_31.35 //
neyaṃ mātaḥ samucitā sataḥ śīlaparicyutiḥ /
dhikkilbiṣaviṣaspṛṣṭaḥ naṣṭaśīlasya jīvitam // KAvk_31.36 //
parāṅganāpariṣvaṅgamaṅgairaṅgīkaroti yaḥ /
āliṅgati pataṅgo 'yaṃ narakāgniśikhāṃ punah // KAvk_31.37 //
paropakāraniratāh paradāranirādarāḥ /
ye 'pyahiṃsāvyasaninaste jīvanti mṛtāḥ pare // KAvk_31.38 //
iti tenoktamākarṇya sābhūdbhagnamanorathā /
nidhanābhyadhikaḥ prītipratiṣedho hi yoṣitām // KAvk_31.39 //
tataḥ svapatimabhyetya bhujaṅgī bhaṅgamāgate /
manorathe manyuviṣaṃ vamantīva jagāda sā // KAvk_31.40 //
paravatsalatā sādho doṣāya saralasya te /
ko hyavijñātaśīlānāṃ svādhīnīkurute gṛham // KAvk_31.41 //
pareṣu bhṛśamāśvāsaṃ spṛśataste na śobhanam /
guptaṃ cittaṃ ca vittaṃ ca jano jānāti kasya kaḥ // KAvk_31.42 //
paradārasahasrākṣastvayāndhaḥ sa gṛhe dhṛtaḥ /
dīnāndhajanavātsalyāt paśya tasyocitaṃ phalam // KAvk_31.43 //
adyāhaṃ tena vijane saṃgame bhṛśamarthitā /
yadyasya nayane syātāṃ syāt kathaṃ me palāyanam // KAvk_31.44 //
ityuktaḥ sa tayā kopāttapto gopapatirbhṛśam /
dvare niṣkāsya taṃ cakre gehaṃ cittaṃ ca śītalam // KAvk_31.45 //
pitā tyajati yatputraṃ suhṛnmitraṃ nihanti yat /
bandhucchedāsidhārāṇāṃ taddārāṇāṃ vijṛmbhitam // KAvk_31.46 //
bhruvordṛśoryatkauṭilyaṃ yattaikṣṇyaṃ yacca cāpalam /
kucayoryacca kāṭhinyaṃ tatsarvaṃ hṛdi yoṣitām // KAvk_31.47 //
kalyāṇakārisārthena pathaḥ saṃtāritaṃ śanaiḥ /
pitari tridivaṃ yāte śuśrāva bhrātaraṃ nṛpam // KAvk_31.48 //
sa puraṃ puṇyasenasya śvaśurasya mahīpateḥ /
kālena prāppa dūrādhvakleśapraśamabāndhavam // KAvk_31.49 //
atrāntare sutā tatra mahībharturmanoramā /
vācā dattā purā yasmai tasminnabdhicyute śrute // KAvk_31.50 //
āhūteṣu narendreṣu niviṣṭeṣu yathākramam /
āruhya ratnaśibikāṃ svayaṃvarabhuvaṃ yayau // KAvk_31.51 //
vilokayantī bhūpālān sā śanaiścalalocanā /
yadṛcchayāgataṃ tatra rājaputraṃ dadarśa tam // KAvk_31.52 //
andho 'pi tasyāḥ sahas āsa yayau priyatāṃ dṛśoḥ /
grahamadhye kumudvatyā meghāndho 'pi priyaḥ śaśī // KAvk_31.53 //
nṛpeṣu pratiyāteṣu vilakṣeṣvaphalāgamāt /
mahīpatisutāntastaṃ vavre guṇavinirgatam // KAvk_31.54 //
sāpu hāraṃ parikṣipya kaṇṭhe tasyāyatekṣaṇā /
śanakaurmadhurālāpā tvadvaśāsmītyuvāca tam // KAvk_31.55 //
strīvṛttacakitaḥ so 'pi vijane tāmabhāṣata /
prajñādaridrayā nedaṃ striyā yuktaṃ kṛtaṃ tvayā // KAvk_31.56 //
smarasauhārdamitreṣu padmanetreṣu rājasu /
sthiteṣu vandhyajanmāndhaḥ kasmādasmi vṛtastvayā // KAvk_31.57 //
anyavakrkrāvalokinyo jāyāścakṣuṣmatāmapi /
vadhūḥ kiṃ punarandhasya dine 'pyanyābhisārikā // KAvk_31.58 //
lalanābhirna me kṛtyaṃ pratyayastāsu nāsti me /
kulakūlanipātinyo nimnagāḥ kuṭilāḥ stiyaḥ // KAvk_31.59 //
ityuktā tena paruṣaṃ lajjālolā nṛpātmajā /
tamūce nātha sar vatra na śaṅkāṃ kartumarhasi // KAvk_31.60 //
dṛṣṭadoṣaḥ kkacinnāryām yadi tvamatiśaṅkitaḥ /
aduṣṭāpi tvayā nāma tadvyāptā kriyate katham // KAvk_31.61 //
tvayyeva yadi me prītirananyaśaraṇam manaḥ /
tena satyena te netramekaṃ bhavatu nirmalam // KAvk_31.62 //
ityuktamātre sudṛśā dakṣiṇaṃ tasya lecanam /
satyānubhāvenābhūttatpraphullakamalopamam // KAvk_31.63 //
rājaputraḥ prahṛṣṭo 'tha tām prasādya silocanām /
uvāca tanmukhāmbhojalāvaṇyaguṇacismitḥ // KAvk_31.64 //
kalyāṇakārī subhagaḥ sa evāhaṃ nṛpātmajaḥ /
yasmau purā tvaṃ guruṇā vacasā pratipāditā // KAvk_31.65 //
sa evāhaṃ yadi paraṃ nirvairaḥ pāṭane dṛśaḥ /
tena satyena nayanaṃ svasthaṃ bhavatu me 'param // KAvk_31.66 //
satyopayācaneneti sahasaivāsya locanam /
dvitīyamapi vaimalyamavāpa saha cetasā // KAvk_31.67 //
tato viditavṛttena puṇyasenena bhūbhujā /
kṛtasāhāyyakaḥ prāpa svarājya sa priyāsakhaḥ // KAvk_31.68 //
kalyāṇkārī yaḥ so 'haṃ devadattaḥ sa cānujaḥ /
tena pūrvānubhāvena tadvidho 'dyāpi vartate // KAvk_31.69 //
ityudāramupakāranirmalaṃ bodhisattvacaritaṃ niśamya te /
bhikṣavaḥ khalviceṣṭitaṃ ca tattulyamapratimavismayaṃ yayuḥ // KAvk_31.70 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ kalyāṇākāryavadānamekatriṃśaḥ pallavaḥ //
32. viśākhāvadānam /
vāmāḥ sajjanavāmāḥ prāyeṇa bhavanti nīrogiṇyaḥ /
timironmukhī sarāgā kṣipati raviṃ bhūdharātsaṃdhyā // KAvk_32.1 //
devadattasya carite bahujanmāntarāśraye /
kathite 'pi punaḥ prāha bhagavān jñānasāgaraḥ // KAvk_32.2 //
purā kaliṅgaviṣaye nṛpatiḥ śatrubhaṅgakṛt /
śrīmānabhūdaśokākhyaḥ prakhyātāsaṃkhyavikramaḥ // KAvk_32.3 //
tasya śākhaḥ praśākhaśca catvāraḥ sadṛśāḥ sutāḥ /
anuśākho viśākhaścetyabhavan bhuvi viśrutāḥ // KAvk_32.4 //
tāruṇyamattāste pitrā sapatnīkāḥ pravāsitāh /
savikāranikāreṇa putrasneho 'pi naśyati // KAvk_32.5 //
te śanaiḥ kṣīṇapātheyā durdaśāmiva duḥsahām /
vikaṭāmaṭavīṃ prāpyaṃ kṣutkṣāmāḥ samacintayan // KAvk_32.6 //
etāḥ striyo vipatkāle gulphabandhanaśṛṅkhalāḥ /
kṛcchralabdhe ca bhāginyaḥ sthitāḥ parṇāśane 'pi naḥ // KAvk_32.7 //
iti cintayatāmāsīt teṣāṃ strībadhaniścayah /
durdaśādagdhabhāgyānāṃ ghorā saṃjāyate matiḥ // KAvk_32.8 //
teṣāṃ madhyādviśākhastu pāpasaṃkalpaśaṅkitaḥ /
bhāryāmādāya kṛpayā palāyya prayayau pṛthak // KAvk_32.9 //
sā kalaṅkavatī nāma bhṛśaṃ vaiklavyamāgatā /
dūrādhvadhāvanaśrāntā mūrcchitā nyapatadbhuvi // KAvk_32.10 //
tataḥ sā karuṇārdreṇa bhartrā prāṇakṣayakṣaṇe /
śarāvedhasamudbhūtaṃ pāyitā nijaśoṇitam // KAvk_32.11 //
tām raktapānasaṃprāptajīvitām sattvasāgaraḥ /
svāṅgaṃ niṣkṛtya māṃsena prāṇavṛttimakārayat // KAvk_32.12 //
nirjalaṃ ghorakāntāraṃ samuttīrya krameṇa tau /
pracchāyapādapaśyāmaṃ prāptau girinadītaṭam // KAvk_32.13 //
viśrāntayostayostatra kṛttapādakaro naraḥ /
tīvrākrandī nadīvegenohyamānaḥ samāyayau // KAvk_32.14 //
dṛṣṭvaiva karuṇāśliṣṭaḥ kaṣṭāṃ vipadamāśritaḥ /
vigāhya saritaṃ dorbhyāṃ viśākhastamatārayat // KAvk_32.15 //
tataḥ pratyāgataprāṇāṃ toyamūlaphalādibhiḥ /
sa taṃ cakre dinaireva saṃrūḍhacchedanirvyatham // KAvk_32.16 //
svastho 'pi gativaikalyānnaiva gantuṃ kkacit kṣamaḥ /
sa tasthaui tatra tatpatnyā kāle kalitabhojanah // KAvk_32.17 //
rājaputrastu jāyāyāmabhūdviralasaṃgamaḥ /
siṃhālparatayaḥ śūrāḥ prāyeṇa vijigīṣavaḥ // KAvk_32.18 //
divyauṣadhirasāhāraparipūrṇatanuḥ śanaiḥ /
tatpatnī vikalāyāsmau cakāra surataspṛhām // KAvk_32.19 //
snehena nopalipyante na badhyante guṇena ca /
gurave na ca sajjanti svecchasparśasukhāḥ striyaḥ // KAvk_32.20 //
sā tena niśi niḥśabdaṃ ramamāṇā ghanastanī /
niḥśaṅkasuratātṛptā patiṃ vighnamamanyata // KAvk_32.21 //
sā patyuḥ svairiṇī tena vidadhe vadhasaṃvidam /
pāpeṣu śikṣākuśalāḥ kaluṣāḥ kila yoṣitaḥ // KAvk_32.22 //
sā śiraḥśūlamatulaṃ vadantī svasya chadmanā /
cakre likhitapāpāsyā lalāṭe paṭṭabandhanam // KAvk_32.23 //
tasyāḥ śirorujāṃ tīvrāṃ vyatītaḥ pārthivātmajaḥ /
kāruṇyāttatpratīkāre tāṃ tāṃ yuktimacintayat // KAvk_32.24 //
viṣādacintāstimitaṃ śvasantaṃ sā jagād tam /
śītārtakūjadbhramarā himamlāneva padminī // KAvk_32.25 //
evaṃvidhaṃ me kanyāyāh śiraḥśūlaṃ purābhavat /
pāṣāṇabhedalepena bhiṣagbhiśca nivāritam // KAvk_32.26 //
pāṣāṇabhedavyāpto 'yaṃ prāgbhāgo 'sy mahībhṛtaḥ /
rājjvāvatīrya bhavatā gṛhyatāṃ yadi śakyate // KAvk_32.27 //
dhārayiṣyāmi pāṇibhyāmahamālambanaṃ tava /
ityuktaḥ praṇayātpatnayā tathetyāha nṛpātmajaḥ // KAvk_32.28 //
tatpāṇidhṛtarajjvātha vihitālambanaḥ śanaiḥ /
so 'vatīrṇaḥ śilāsphālagarjadgirinadītaṭam // KAvk_32.29 //
bheṣajādānasaṃsaktaḥ saṃtyaktālambanastayā /
sa papāta mahāśvabhre strīcittacapalāmbhasi // KAvk_32.30 //
śubhasya karmaṇaḥ śeṣādabhagnatanureva saḥ /
uhyamānaḥ pravāheṇa dhīraścitamacintayat // KAvk_32.31 //
nārīcittābhamāvartaṃ darśayantyā nijāśayam /
mama strīniyame nūnamupadeśaḥ kṛto 'nayā // KAvk_32.32 //
durvijñeyāḥ pratatamatibhiḥ svapnasaṃkalpakalpā
rāgadveṣavyasanaviṣamāyāsavinyāsasaktāḥ /
kāmātkāmī sakalajanatāmohane saṃpravṛttāḥ
pātāyaiva kṣasṇaparicitasyāpi māyāḥ striyaśca // KAvk_32.33 //
iti saṃcintayanneva nadīvegena bhūyasā /
prāpitaḥ sukṛteneva sa purīṃ puṣkarāvatīm // KAvk_32.34 //
tasminnavasare tatra niṣputre nṛpatau mṛte /
nimittajñairmahāmātyairgṛhītaḥ sa sulakṣaṇaḥ // KAvk_32.35 //
abhiṣiktaḥ sa taistatra vidhivanmaṅgalodakaiḥ /
abhūdvivāhavidveṣī dṛṣṭastrīcaritādbhutaḥ // KAvk_32.36 //
kalaṅkavatyapi girau bodhisattvavivarjite /
mandvīryauṣadhiḥ kāle vṛtticchedākulābhavat // KAvk_32.37 //
skandhe bhagnāṅgamāropya sā grāmapuravartmasu /
janaṃ pativratāsmīti girā bhikṣāmayācata // KAvk_32.38 //
parivratāgauraveṇa sarvastasyau dadau bahu /
mithyāśīlapravādo 'pi sūte vipadi saṃpadam // KAvk_32.39 //
aṭantī sā śanaiḥ prāptā nagarīṃ puṣkarāvatīm /
satīti vanditā sarvairvṛpadvārāntike yayau // KAvk_32.40 //
rājā strīvṛttavidveṣī vandate tu pativratām /
iti saṃcintya tadbhaktyā nṛpaṃ prāha puhohitaḥ // KAvk_32.41 //
dūredeśāntarāddeva prāptā kāpi pativratā /
yayeyaṃ caraṇanyāsairbhūtadhātrī pavitritā // KAvk_32.42 //
he deva paśya tāṃ śādhvīṃ skandhāropitabhartṛkām /
pativratāpraṇāmena puṃsāmāyurvivardhate // KAvk_32.43 //
nṛpaḥ purohiteneti tatsaṃdarśanamarthitaḥ /
tamuvāca na jānīṣe brāhmaṇaḥ sarale bhavān // KAvk_32.44 //
snigdhā strīti pravādo 'yaṃ nirvyājeti matibhramaḥ /
satīti vyomapuṣpāptiḥ pāpā strīti na saṃśayaḥ // KAvk_32.45 //
niṣphalāścagnurohiṇyaḥ saralā janasaṃgame /
nāryo vetasavallarya iva nirmūlabandhanāḥ // KAvk_32.46 //
bhedadrohaikaśīlābhyo duḥśīlābhyaḥ svabhāvataḥ /
namaḥ strībhyo namaḥ strībhyo namaḥ strībhyo namo namah // KAvk_32.47 //
dṛṣṭastrīvṛttadoṣāya taccintāvyathitānmane /
apyeṣā pṛthivī mahyaṃ ratnapūrṇā na rocate // KAvk_32.48 //
nagamṛgavadhūmugdhāstīkṣṇāḥ paraṃ paravañcane
tanuvitaraṇe saktāḥ puṃsāṃ haranti ca jīvitam /
dadhati ca bhayaṃ puṣpāyāte pibanti ca pāvakaṃ
saralakuṭilā naiva jñātā vicāraśataiḥ striyaḥ // KAvk_32.49 //
tathāpi yadi nirbandhastava paśyāmi tāṃ striyam /
ityuktvā harmyamāruhya tām dadarśa nareśvaraḥ // KAvk_32.50 //
tāmeva sa parijñāya pāpāṃ kṛttāṅgasaṅginīm /
sacivebhyaḥ kṣitipatistadvṛttāntaṃ nyavedayat // KAvk_32.51 //
nṛpaṃ sāpi parijñāya pāpā kṣaṇamadhomukhī /
nirastā prayayau tūrṇaṃ pihitaśravaṇairjanaiḥ // KAvk_32.52 //
viśākhanāmā naranāthasūnuḥ so 'haṃ vadhūḥ sāsya ca devadattaḥ /
śrutvetivṛttaṃ kathitaṃ jinena bhikṣuvrajastaccaritaṃ nininda // KAvk_32.53 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ viśākhāvadānaṃ dvātriṃśaḥ pallavaḥ //
33. nandīpanandāvadānam /
sa ko 'pi puṇyapraśamānubhāvaḥ śuddhātmanāmastyamṛtasvabhāvaḥ /
yasya prabhāveṇa bhavanti sadyaḥ krūrā api krodhaviṣapramuktāḥ // KAvk_33.1 //
purā tathāgate jetavanārāmavihāriṇi /
tadājñayā bhikṣugaṇe girikānanacāriṇi // KAvk_33.2 //
sumerupariṣaṇḍāyāṃ sthitvā dhyānaparāyaṇāḥ /
āyayurbhikṣavaḥ pāṇḍuvicchāyavadanāḥ kṛśāḥ // KAvk_33.3 //
te 'tha kṛtvā bhagavataḥ pādapadmābhivandanām /
ūcire bhikṣubhiḥ pṛṣṭā dehadaurbalyakāraṇam // KAvk_33.4 //
sumeruṃ triguṇāvṛttyā veṣṭayitvā vyavasthitau /
adṛṣṭau vainateyasya nāgau nandopanandakau // KAvk_33.5 //
tau sadā trividhocchvāsaṃ sṛjataḥ kīrṇapāvakam /
bhavanti bhasma sparśena sahasaiva śilā api // KAvk_33.6 //
vayaṃ tadviṣaniśvāsairnidagdhā dhyānayoginaḥ /
vivarṇavadanacchāyāh kevalaṃ kṛśatāṃ gatāḥ // KAvk_33.7 //
iti taiḥ kathite śāstā bhikṣusaṃghārthitaḥ puraḥ /
nāgayordamane yogyaṃ maudgalyāyanamādiśat // KAvk_33.8 //
sa sumeruṃ samāsādya śṛṅgairāliṅgitāmbaram /
suptau dadarśa nāgendrau yogenāntarhitākṛtiḥ // KAvk_33.9 //
yodhyamānau śanaistena bubudhāte yadā na tau /
tadā mahānāgavapurbhūtvā sa samaveṣṭayat // KAvk_33.10 //
prabuddhau pīḍitau tena dṛṣṭvā taṃ bhīṣaṇākṛtim /
viṃdrutau nararūpeṇa tasthaturbhayavihvalau // KAvk_33.11 //
nāgarūpaṃ parityajya kṛtvā rūpaṃ svakaṃ tataḥ /
palāyamānāvanyonyaṃ t au maudgalyāyano 'vadat // KAvk_33.12 //
nāgau kka gamyate tūrṇa bhayaṃ saṃtyajyatāmidam /
na sa nāgaḥ sthitastatra yena vidrāvitau yuvām // KAvk_33.13 //
sarvathā yadi nastyea tadbhayād yivayordhṛtiḥ /
kriyate kiṃ śaraṇyasya na buddhasyābhivandanam // KAvk_33.14 //
iti tenoktamākarṇya vinayāttau tamūcatuḥ /
prasādaḥ kriyatāmārya bhagavaddarśanena nau // KAvk_33.15 //
iti bravāṇau nāgendrau nītvā bhagavato 'ntikam /
sa ta dvṛttāntamāvedya praṇamya samupāviśat // KAvk_33.16 //
bhagavānatha nāgendrau babhāṣe śaraṇāgatau /
praṇāmaṃ cakratū ratnaprabhābhūṣītabhūtalau // KAvk_33.17 //
śikṣāpadāni saṃprāpya sarvabhūtābhayapradau /
śaraṇaprāptisamayādadhunā nirbhayau yuvām // KAvk_33.18 //
ityālokanamātreṇa doṣadveṣavivarjitau /
kṛtau bhagavatā samyak jagmatustaṃ praṇamya tau // KAvk_33.19 //
saṃdarśanenaiva mahāśayānāṃ prabhāpadeśena śarīralagnaiḥ /
sīṃsrā api dveṣaviṣoṣmataptāḥ śamāmṛtaiḥ śītalatāṃ vrajanti // KAvk_33.20 //
tatpūrvajanmavṛttāṇtaṃ bhikṣubhirbhagavān jinaḥ /
prabhāvavismayātpṛṣṭaḥ sarvadarśī jagādā tān // KAvk_33.21 //
kṛkirnāma purā śrīmān vārāṇasyāṃ nareśvaraḥ /
kāśyapākhyād bhagavataḥ prāptavān dharmaśāsanam // KAvk_33.22 //
amātyayoḥ sa vinyasya rājyaṃ nandopanandayoḥ /
babhūva bodhisaṃsaktaḥ satyadarśananirvṛtaḥ // KAvk_33.23 //
dharmadahrmamayaṃ rājyaṃ kṛtvā tau tasya mantriṇau /
sarvopakaraṇairyuktaṃ vihāraṃ kāśyapāya ca // KAvk_33.24 //
kālena jātau nāgendrāvetau nandopanandakau /
vihārārpaṇapuṇyena padaṃ merurabhūttayoḥ // KAvk_33.25 //
iti jinanigaditaphaṇivaracaritaṃ paratanupariṇatiparicitasukṛtam /
śrutavati śamanayamuniparinivahe viṣadharaniyamanaguṇanutirudabhūt // KAvk_33.26 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ nandopanandāvadānaṃ trayastriṃśaḥ pallavaḥ //
34. gṛhapatisudattāvadānam /
dattaḥ parahitabhāvanayā yadu tanudhanakaṇaśeṣaḥ /
aparikṣayaguṇakalpanayā bhavati supuṇyaviśeṣaḥ // KAvk_34.1 //
atha vyatīte kasmiṃścit kāle bhagavato 'ntike /
nandopanandayordharmadeśanāṃ śrotumāyayau // KAvk_34.2 //
rājā prasenajiddraṣṭuṃ bhagavantamupāgataḥ /
tābhyāmakṛtasatkārapraṇāmaḥ komapāyayau // KAvk_34.3 //
sa praṇamya jinaṃ gatvā pradadhyau nigrahaṃ tayoḥ /
śastravṛṣṭiṃ saṃsṛjantau tau ca vyomnā samāgatau // KAvk_34.4 //
sarvajñapreṣitastūraṇaṃ maudgalyāyana etya tām /
śastravṛṣṭiṃ narapateścakre padmotpalāvalim // KAvk_34.5 //
punargatvā bhagavataḥ samīpaṃ pṛthivīpatiḥ /
saṃprāptau kṣamayāmāsa tasyādeśāt phaṇīśvarau // KAvk_34.6 //
athārthitaḥ pārthivena bhagavān rājamandiram /
bhaktipūtaṃ yayau bhoktuṃ bhaktaṃ bhikṣugaṇaiḥ saha // KAvk_34.7 //
bhakṣyeṣu pacyamāneṣu rātrau tatrāgnivilpavaḥ /
jāto jinaprabhāveṇa sahasā śāntimāyayau // KAvk_34.8 //
bhuktvā gate bhagavati kṣitipaḥ svapure 'bhyadhāt /
jvalanajvālanaṃ rātrau vārayan daṇḍasaṃvidā // KAvk_34.9 //
atrāṇtare gṛhapatiḥ sudattasyātmaji yuvā /
mithyādoṣadṛddhibalo nāma rājñābhighātitaḥ // KAvk_34.10 //
pūrvaṃ bhagavataḥ śāstuḥ śāsanānugraheṇa saḥ /
labdhajñānadhṛtiḥ putraduḥkhe 'pyāsīdaduḥkhitaḥ // KAvk_34.11 //
aputraḥ svadhanaṃ bhūri dīnebhyaḥ pratipādya saḥ /
cakārātirasādekapaṇaśeṣaṃ śanaiḥ śriyaḥ // KAvk_34.12 //
paṇalābhakṛtāśeṣadharmaḥ svalpaprado 'tha saḥ /
abhūd gṛhī sudattākhyo gṛhaṃ hi svaplamucyate // KAvk_34.13 //
kadāciddarśanāyātaṃ bhagavān purataḥ sthitam /
taṃ svalpadānanāmnaiva lajjitaṃ dayayāvadat // KAvk_34.14 //
alpadānaṃ gṛhapaterna lajjāṃ kartumarhasi /
yāti śraddhārpito dānakaṇaḥ kanakaśailatām // KAvk_34.15 //
purā bahutaraṃ dattaṃ velamena dvijanmanā /
śraddhāvirahasāmānyānna tathā vṛddhimāyayau // KAvk_34.16 //
yaḥ sarvaṃ bhojayedbhaktyā jambudvīpagataṃ janam /
yaścaikaṃ bodhisaṃyuktaṃ tasya puṇyaṃ tato 'dhikam // KAvk_34.17 //
iti vākyaṃ bhagavatastathyaṃ śrutvābhinandya ca /
nijagehaṃ gṛhapatiḥ prayayau praṇipatya tam // KAvk_34.18 //
dīpaṃ datvā paṭhan rātrau tatar buddhānuśāsanam /
daṇḍāya rājapuruṣaiḥ sa nīto 'gnipravartanāt // KAvk_34.19 //
daṇḍasya saṃbhavādbaddhaṃ bandhanāgāravartinam /
taṃ draṣṭumāyayurdevā rātrau śakrabrahmādayaḥ // KAvk_34.20 //
sa tairdhanaṃ gṝhāṇeti prārthito nāgrahīdyadā /
tadā dharmopadeśo 'yaṃ pravṛttastsya mandire // KAvk_34.21 //
rājāpi tatprabhāveṇa dṛṣṭvā prajvālitaṃ puram /
muktvā taṃ bandhanāgārānna dadarśa jalaṃ kkacit // KAvk_34.22 //
sa gataḥ sugataṃ draṣṭuṃ kadācittatpuraḥ sthitaḥ /
nṛpaṃ jinapraṇāmāya prāptaṃ paścād vyalokayat // KAvk_34.23 //
agre bhagavataścakre praṇayaṃ na sa bhūpateḥ /
jagatpūjyasya purataḥ pūjāmarhati nāparaḥ // KAvk_34.24 //
jinamāmantrya nṛpatiḥ praṇataḥ svapuraṃ gataḥ /
vivāsanaṃ gṛhapaterādideśa nijāt purāt // KAvk_34.25 //
prasādinī sudattasya devatā nṛpatiṃ tataḥ /
kṣudrajantubhirutsṛṣṭaiścakre daṃśaviṣākulam // KAvk_34.26 //
sa trastastairnṛpaḥ prāptaḥ sāmātyāntaḥ purānugaḥ /
gatvā prasādayāmāsa sudattam jinaśāsanāt // KAvk_34.27 //
iti sa satatapratyāsattyā parāmṛtanirbharaṃ
bhagavaduditaṃ śāntiṃ bheje sudattagṛhādhipaḥ /
svamiva labhate vighnayāsapravāsavivarjitaṃ
vimalamanasāmantevāsī vivekamahānidhim // KAvk_34.28 //
iti kṣemendravicaritāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ gṛhapatisudattāvadānaṃ caturstriśaḥ pallavaḥ //
35. ghoṣīlāvadānam /
phalaṃ samānaṃ labhate sa dāturyāti kṣaṇaṃ dānasahāyatāṃ yaḥ /
paropakārapraṇayodyatānāṃ nāpuṇyakarmā sacivatvameti // KAvk_35.1 //
ramye purā bhagavati śrāvastyāṃ jetakānane /
anāthapiṇḍadārāmavihārādhirate jine // KAvk_35.2 //
kauśāmbyāṃ vatsanṛpatirbabhūvodayanābhidhaḥ /
gāyatyadyāṣi yatkīrtirvidyādharavadhūjanaḥ // KAvk_35.3 //
abhavadviṣaye tasya karmāntākarajīvanaḥ /
gṛhasthaḥ sudhano nāma dhanādhānavicakṣaṇaḥ // KAvk_35.4 //
nṛpaḥ kadāciṃdāsthāne taṃ kāryārthinamāgatam /
vacasaiva parijñāya jagād vihitādaraḥ // KAvk_35.5 //
jānāmyahaṃ gṛhapate hiraṇyopacitasvaram /
vipulaḥ saṃcayajñasya suvarṇanidhirasti te // KAvk_35.6 //
ityuktaḥ sasmitaṃ rājñā sa tamūce kṛtāñjaliḥ /
satyamastyeva me rājan gṛhe kāñcanasaṃcayaḥ // KAvk_35.7 //
sadvṛttacintānirate deve vātsalyapeśale /
kiṃ vā nāsti janāsyāsya pitari tvayi goptari // KAvk_35.8 //
dhanino yāntyadhanatāṃ nidhanaṃ yānti cādhanāḥ /
vyāghratām yāti dedbhūbhṛdāmiṣāghrāṇanirghṛṇaḥ // KAvk_35.9 //
niḥsaṅkairarjyate vittamarjitaṃ ca vibhajyate /
vibhaktaṃ bhujyate spaṣṭaṃ janairdharmadhane nṛpe // KAvk_35.10 //
upapannaṃ vacaḥ śrutvā dhīmatastasya bhūpatiḥ /
tamūce daśanodyotaiḥ prasādaṃ darśayanniva // KAvk_35.11 //
matimān kāryasacivastvaṃ me bhavitumarhasi /
dhīdhūryaistvadvidhaireva dhāryate dharaṇībharaḥ // KAvk_35.12 //
iti rājavacaḥ śrutvā śudhanastamabhāṣata /
n avayaṃ rājasevāsu sabhāmaṇḍalapaṇḍitāḥ // KAvk_35.13 //
svācchandyodyānavicchedaḥ sunidrāsukhavikrayaḥ /
sevā hi puṃsāṃ saṃsāraduḥkhadainyabhayaṃkaraḥ // KAvk_35.14 //
īśvarairmastakanyastacaraṇaḥ kṛtakṛtyatām /
pādapīṭha ivāyāti sevako 'haṃ sthitaḥ sadā // KAvk_35.15 //
sevāyāsaprayāsena prāptānāmapi saṃpadām /
saṃbhogaḥ piśunāsaṅgī prabhubhrūbhangabhaṅguraḥ // KAvk_35.16 //
etāśca nāvatiṣṭhante prayatnena dhṛtā api /
darpogradurgrahagrāhadurgrahā nṛpasaṃpadaḥ // KAvk_35.17 //
kṣaṇaṃ navanavāśliṣaviśeṣapraṇayodyatāḥ /
avācavāraramaṇīramaṇīyā vibhūtayaḥ // KAvk_35.18 //
ityuktapratiṣedho 'pi sa rājñā sacivaḥ kṛtaḥ /
atikrāmati ko nāma prabhaviṣṇoḥ samīhitam // KAvk_35.19 //
prāptaprauḍhapadaṃ rājñā nītaṃ sarvādhikāritām /
vidveṣadūṣitāḥ sarve mantriṇastaṃ na sehire // KAvk_35.20 //
dharmajijñāsayā rājñā piśunapreritena saḥ /
naivākarodasatkāryaṃ niyukto 'pi puna punaḥ // KAvk_35.21 //
āghātaṃ prekṣitaḥ so 'tha mithyākopena bhūbhujā /
tathāpyadharmasaṃyuktaṃ na śāsanamatanyata // KAvk_35.22 //
ekajanmasukhāyaiva bahujanmaśatārditam /
na sādhuninditaṃ karma karomīti jagāda saḥ // KAvk_35.23 //
bhayadharmopadhāśuddhaḥ pratimuktaḥ sa bhūbhujā /
dānasatramavicchinnamakarodakhilārthinām // KAvk_35.24 //
sarvatra viśrute tasya dānasatre yaśasvinah /
kalpavṛkṣādaraḥ puṃsāṃ paraṃ pratanutāṃ yayau // KAvk_35.25 //
atrāntare munigaṇāstīrthārthā dakṣiṇāpathāt /
āgatā kṛcchrakāntāramaviśan nirjanaṃ vanam // KAvk_35.26 //
tatra tṛṣṇāturāḥ sarve mūrcchitāḥ śayanāśritāḥ /
ayācanta jalaṃ mohāduccairniścetanānapi // KAvk_35.27 //
devagandharvanāgebhyaḥ kaścidyo 'tra dayāmbudhiḥ /
sthitaḥ prayacchatu jalaṃ so 'smākamiti te 'bruvan // KAvk_35.28 //
tataḥ sa ratnakeyūrakkanatkaṅkaṇasaddhvaniḥ /
bhujasthamemabhṛṅgārastarumadhyādviniryayau // KAvk_35.29 //
te tasmādamṛtāsvādaṃ pāṇipadmāvanāmitāt /
ākaṇṭhaṃ salilaṃ pītvā jahṛṣurlabdhajīvitāḥ // KAvk_35.30 //
prārthitaḥ punarabhyetya papracchuste savismayāḥ /
adṛśyavṛkṣanilayādudbhūtaṃ ko bhavāniti // KAvk_35.31 //
so 'bravīdviśrutayaśāḥ śrāvastyāmāśayaḥ śriyaḥ /
anāthapiṇḍado nāma sarvado 'sti gṛhādhipaḥ // KAvk_35.32 //
saucikena mayā pūrvaṃ tadgṛhāntikavāsinā /
bhujamudyabhya tadveśma darśitaṃ nityamarthinām // KAvk_35.33 //
tena puṇyena devatvaṃ prāpto 'tra viharāmyaham /
bāhurmam vibhātyeṣa dakṣiṇaḥ so 'rthidakṣiṇaḥ // KAvk_35.34 //
te tamāmantrya munayaḥ punaḥ saṃprasthitā vane /
kṣudhitāḥ snigdhasacchāyaṃ dadṛśuḥ pādapaṃ param // KAvk_35.35 //
tamapyuccairayācanta bhojanaṃ tadvadeva te /
uccacāra ca gambhīrā vāṇī vismayakāriṇī // KAvk_35.36 //
atra puṣkariṇītīre droṇyāṃ divyānnabhojanam /
saṃpūrṇamasti tadgatvā bhujyatāṃ yadabhīpsitam // KAvk_35.37 //
iti tena samādiṣṭaṃ bhuktvā te divyabhojanam /
ko bhavaniti papracchustaṃ divyatarusaṃśrayam // KAvk_35.38 //
so 'pyācacakṣe śrāvastyāṃ gṛhastho 'nāthapiṇḍadaḥ /
asti tasyāhamabhavaṃ brāhmaṇaḥ saṃghahojane // KAvk_35.39 //
caturaḥ paricaryāyāṃ dadhikumbhapracārakaḥ /
tadbhojanānte saṃprāpte svalpaśeṣānnabhojanaḥ // KAvk_35.40 //
bhikṣuṇāṃ gauraveccāraṃ dṛṣṭvāhaṃ rājabhojanam /
ātmanaścānnamakṣāramabhavaṃ khinnamānasaḥ // KAvk_35.41 //
anāthapiṇḍadagirā bhojane gauravāśayā /
tato mayāṣṭāṅgayuktaṃ gṛhītaṃ poṣadhaṃ vratam // KAvk_35.42 //
asamāptavratenātha bhuktaṃ laulyānmayā niśi /
tenāhamabhavaṃ loke vijñātaḥ khaṇḍapoṣadhaḥ // KAvk_35.43 //
khaṇḍenāpi vratenāhaṃ devaputratvamāgataḥ /
iti te tadvacaḥ śrutvā munayo vismitā yayuḥ // KAvk_35.44 //
acintayan vrajantaste tīvreṇa tapasā vayam /
suciraṃ kevalaṃ kliṣṭāṃ nādyāpi kuśalaspṛśaḥ // KAvk_35.45 //
adhunā poṣadhaṃ prāptuṃ vratameva yatāmahe /
nirapāyasukhopāye svahite kasya nādaraḥ // KAvk_35.46 //
iti saṃcintayantaste kauśāmbīmabhito gatāḥ /
sudhanasya gṛhaṃ prāpurviśrutaṃ gṛhamedhinaḥ // KAvk_35.47 //
tatra tena kṛtātithyā nivedyāsmai tadadbhutam /
anāthapiṇḍadaṃ draṣṭuṃ tenaiva sahitā yayuḥ // KAvk_35.48 //
śrāvastyām te samāsādya pūjitāstena sādaram /
asmai nyavedayan sarvaṃ yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam // KAvk_35.49 //
sa tān vratārthina sarvān suhṛdaṃ sudhanaṃ ca tam /
nināya dharmasacivaḥ prīto bhagavato 'ntikam // KAvk_35.50 //
bhagavānapi tadvākyāccakre teṣāmanugraham /
satyadarśanasaṃbuddhā yena te sugatiṃ yayuḥ // KAvk_35.51 //
teṣu yāteṣu sudhanaṃ pakṣapātādrayā dṛśā /
vilokya bhagavān samyag vidadhe jñānabhājanam // KAvk_35.52 //
satyasaṃdarśanāvāptaviśeṣakuśalodayaḥ /
gatvā jināya kauśāmbyām sa vihāramakārayat // KAvk_35.53 //
yasmādbhagavatādiṣṭastasmin yātaḥ sahāyatām /
bhikṣuścundābhidhastasmāt so 'bhūccundavihārabhūḥ // KAvk_35.54 //
rādhābhidhā tadā dāsī vihāraparicārikā /
dayayā bhagavānasyāḥ śīrṇavastraṃ samagrahīt // KAvk_35.55 //
adāsī syāmiti śraddhāpraṇidhānārpitastayā /
sa cīvaro bhagavataḥ prayayāvekavarṇatām // KAvk_35.56 //
sudhanasyojjvalaṃ dṛṣṭvāṃpuṇyasaṃbhāramadbhutam /
bhikṣubhirbhagavān pṛṣṭastatpūrvodayamabhyadhāt // KAvk_35.57 //
sundhānākhyo gṛhapatirvārāṇasyāmabhūtpurā /
nodārakuznjarasyābhūd yasya dānaparikṣayaḥ // KAvk_35.58 //
anāvṛṣṭihate kāle tasya dvādaśavārṣike /
avāritamabhūcchatramavicchinnānnamarthinām // KAvk_35.59 //
tasya padmākaro nāma koṣāgārapatirgṛhe /
dānasāhāyyakaṃ cakre sahasthā hi samṛddhayaḥ // KAvk_35.60 //
pratyekabuddhasaṃghasya bhaktakālanivedakah /
dharmadūtābhidhastasya mantrī dhīmānapasthitaḥ // KAvk_35.61 //
karmavyākṣepatastasya jāte kālavyatikrame /
kadācit kukurasteṣāṃ kālasaṃjñāṃ vyadhātpuraḥ // KAvk_35.62 //
sundhāno 'dya sa evāhaṃ koṣṭhiko 'nāthapiṇḍadaḥ /
saṃghasya dharmadūto yaḥ sa evodayano nṛpaḥ // KAvk_35.63 //
saṃjñānideśako yaśca kukuraḥ sudhano 'pi saḥ /
rājñā ghoṣeṇa vijñāto ghoṣilāparanāmabhṛt // KAvk_35.64 //
caritamityucitaṃ bhavabhedinā bhagavatā kathitaṃ kila bhikṣavaḥ /
sukṛtasaurabhasārasudhārasaṃ sumanasā śravaṇāñjalibhiḥ papuḥ // KAvk_35.65 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ ghoṣilāvadānaṃ pañcatriṃśaḥ pallavaḥ //
36. pūrṇāvadānam /
vibudhasarasiḥ padmaiḥ śobhite paṅkajinyā śuciparisarajātaṃ spṛśyate na sthale 'bjam (?) /
sahajaparicitānāṃ nityamantargatānām bhavati sitaguṇānām kāraṇaṃ naiva jātiḥ // KAvk_36.1 //
śrāvastyāṃ sarvasattvānāṃ svastidhyānaparāyaṇe /
jinakalpadrume jetavanārāmasthite purā // KAvk_36.2 //
śūrpārakākhye nagare ratnasaṃcayasāgaraḥ /
bhavo nāmābhavatsārthaparirmatimatāṃ varaḥ // KAvk_36.3 //
bhavilo bhavabhadraśca bhavanandī ca viśrutāḥ /
ketakyāṃ tasya jāyāyāṃ babhūvustanayāstrayaḥ // KAvk_36.4 //
rogayogādupagaraḥ sa kadācinmumūrṣutām /
pāruṣyād bhṛśamudvignaiḥ patnīputrairupekṣitaḥ // KAvk_36.5 //
bhaktyā dāsī tu tasyaikā paricaryāparā param /
mallikākhyābhavattasyāḥ sevayā svāsthyamāyayau // KAvk_36.6 //
snehopakārapraṇataḥ kṛtajñaḥ sa tayānvitaḥ /
ṛtau saṃgamamabhyetya tasyāḥ putramajījanat // KAvk_36.7 //
yadā tajjanmani pituḥ sarvārthāḥ pūrṇatām yayuḥ /
sa tadā pūrṇanāmābhūdbālaḥ pūrṇendusundaraḥ // KAvk_36.8 //
jyeṣṭhāstrayaḥ kṛtidvāhā yayurabdhiṃ dhanārthinaḥ /
pūrṇastu bhāṇḍaśālāyāṃ pituścakre dhanārjanam // KAvk_36.9 //
tataḥ pratinivṛttāste prāptārthaḥ sāgarātpunaḥ /
gaṇanāṃ hemalakṣāṇāṃ kṛtvā svamudire puram // KAvk_36.10 //
samudragamane teṣām yāvānāsīddhanāgamaḥ /
pūrṇasya svagṛhe paṇyaurbabhūvābhyadhikastataḥ // KAvk_36.11 //
taddṛṣṭvā janakasteṣāṃ vṛddhaḥ paryantavāsare /
tamūcehitamāyatyāṃ tṛṣṇā naikakṣayodayaḥ // KAvk_36.12 //
dṛṣṭaṃ bhavadbhiḥ sāmudralābhe kṛtapariśramaiḥ /
pūrṇenoārjitaṃ vittamakleśena mahīyasā // KAvk_36.13 //
śubhakarmavipākena bhavantyarthā dhanārthinām /
hastāt palāyate 'nyasya prāpnoti patitaṃ paraḥ // KAvk_36.14 //
sanmārgasyāparityāgād yuktāyuktavivecanāt /
deśakālaparijñānātsatāṃ sarvatra saṃpadaḥ // KAvk_36.15 //
bhavanti svagṛhe śanyāḥ sudhiyo dharmabhāginaḥ /
gatvā ratnākaraṃ cānye labhante prāṇasaṃśayam // KAvk_36.16 //
yatnena boddhavyā sadbhiḥ dhanasyopaniṣtparā /
adrohaśuddhabuddhīnāṃ svādhīnānāṃ dhanācchriyaḥ // KAvk_36.17 //
rakṣaṇīyo bhavadbhiśca bhedaḥ satatasaṃhateḥ /
bhinnāt skhalati kalyāṇaṃ kulāt kumbhādivodakam // KAvk_36.18 //
athābhinnendhanasyāgnernaśyante sadṛśāstviṣaḥ /
tathā vipulavaṃśasya bhinnajñātervibhūtayāḥ // KAvk_36.19 //
bhrātṝṇāṃ saṃtato bhedaḥ kathaṃ nāma nivartate /
adhyāpitānāṃ patnībhirdveṣavidyāṃ sadā niśi // KAvk_36.20 //
unnatānāṃ svavaśānāṃ dvaidhaṃ tāvanna jāyate /
yāvatkuṭhāradhāreva yoṣidviśati nāntaram // KAvk_36.21 //
bhrāturarthānuvādena guruṃ pāruṣyakutsayā /
mitramekābhilāṣeṇa nayanti dvaidhatāṃ striyaḥ // KAvk_36.22 //
tadvadanti hasantyo 'pi bhrūvilāsena yoṣitaḥ /
yatprayāti suhṛtsnehamūlonmūlanahetutām // KAvk_36.23 //
hitamuktveti putrāṇāṃ bhūtaye 'bhimataṃ bhavaḥ /
anityatāpariyuktaḥ kāle nidhanamāyayau // KAvk_36.24 //
avibhakte dhane śaktā deśāntaradhanārjane /
jyeṣṭhā babhūvuḥ pūrṇastu gṛhe vittamacintayat // KAvk_36.25 //
kālena gṛhamāptānām vastrāśanavivādinām /
strīmantradattakarṇānāṃ bhedasteṣāmajāyata // KAvk_36.26 //
vitte vibhajyamāne 'th atairvidveṣavaśīkṛteḥ /
dāsīsuto 'yamtyuktvā nītaḥ pūrṇo niraṃśatām // KAvk_36.27 //
so 'pi pūrṇaśanaḥ kāle śītasaṃkucitaṃ pathi /
dadarśa grīṣmatāpr 'pi vivaśaṃ dārubhārakam // KAvk_36.28 //
ādāya dārumūlyena sa tasmāddārubhārakam /
divyacandanamadrākṣīddahanasyāpi śītadam // KAvk_36.29 //
sukṛtenaiva mahatā tena labdhamahādhanaḥ /
sa sevyaḥ sārthavāhānāṃ pūjyo 'bhūtpṛthivīpateḥ // KAvk_36.30 //
ratnākaraṃ sa ṣaṭkṛtvaḥ prayātaḥ sarvado 'rthinām /
cakāra sarvavaṇījāṃ taraśulkādyanugraham // KAvk_36.31 //
srhāvastīvāsibhiḥ sārthavaṇigbhiḥ punararthitaḥ /
yayau pravahaṇārūḍhaḥ samudradvīpamāśu saḥ // KAvk_36.32 //
pratyāvṛtte pravahaṇe so 'tha śuśrāva gāyatām /
vaṇijāṃ sthāvirāḥ śailagāthāḥ sugatasaṃśrayāḥ // KAvk_36.33 //
kasyaitā iti te tena pṛṣṭāḥ sarve babhāṣire /
etā bhagavatā gītā gāthā buddhena dhīmatā // KAvk_36.34 //
iti buddhābhidhāmeva śrutvā harṣamavāpa saḥ /
puṃsāṃ svavāsanārūḍhaṃ vyaktimāyātyudīritam // KAvk_36.35 //
tairvistareṇa kathitāmākarṇya bhagavatkathām /
so 'bhavattadgatamanāstaddarśanasamutsukaḥ // KAvk_36.36 //
sa śanairgṛhamāgatya tyaktvā sarvaparicchadam /
anāthapiṇḍadaṃ draṣṭuṃ śrāvastyāṃ suhṛdaṃ yayau // KAvk_36.37 //
abhilāṣaṃ nivedyāsmai pravrajyāyāṃ jitendriyaḥ /
jagāma sahitastena bhaktyā bhagavato 'ntikam // KAvk_36.38 //
dṛṣṭvaiva tatra sarvajñaṃ mohadhvāntadivākaram /
tatpādadarśanenaiva mene sa kṛtakṛtyatām // KAvk_36.39 //
vijñāya tasya bhagavān saṃkalpaṃ tamabhāṣata /
daśanajyotsnayā kurvan vivekavimalā diśaḥ // KAvk_36.40 //
ehi bhikṣi nirāśaṅke nirvipakṣe kṣayojjhite /
ākhyāte dharmavinaye brahmacaryāṃ carepsitam // KAvk_36.41 //
iti prasādaśīlena jinenodīrite purah /
pravrajyā sahasaivāsya papātālakṣitā tanau // KAvk_36.42 //
tataḥ sa śatrau mitre ca praśamāt samatāṃ śritaḥ /
śāstuḥ śāsanamādāya praṇipatya jagāma tam // KAvk_36.43 //
śroṇāparāntakaṃ nāma deśaṃ śrūrajanāśrayam /
svayaṃ parīkṣituṃ kṣāntiṃ janena sa samāyayau // KAvk_36.44 //
tato dṛṣṭvā tamāyāntaṃ mṛgayāyāmamaṅgalam /
lubdhakaścāpamākṛṣya hantuṃ kridhāt samādravat // KAvk_36.45 //
nirvikāraṃ nirudvegaṃ sa taṃ vigatasādhvasam /
prahareti bruvāṇaṃ ca dṛṣṭvaiva śamamāptavān // KAvk_36.46 //
śāmyatastasya sahasā prasādī lubdhakasya saḥ /
dharmaṃ did