Bổn Sanh Như Ý Thọ (Avadānakalpalatā)

dhānāṃ khagānāmiva dehinām /
nidhanollaṅghane śaktirnāsti pakṣavatāmapi // KAvk_11.139 //
yenāgniḥ śamameti tatkila jalaṃ prāpnotyalaṃ vāḍavaḥ
tigmāṃśugrahaṇaṃ karoti samaye helāvalehyaṃ tamah /
paryālocanavartmanāmaviṣayaṃ sāścaryacaryāspadaṃ
sarvaṃ kārmikatantrayantimidaṃ kaḥ kasya kartuṃ kṣamaḥ // KAvk_11.140 //
etadākarṇya nṛpatiḥ padāntara iveragaḥ /
karacchedaṃ dideśāsāṃ ghorāmarṣaviṣotkaṭaḥ // KAvk_11.141 //
tīre yasyāḥ kṛtaṃ tāsāṃ pāṇicchedanavaiśasam /
sādyāpi hastagabhati khyātā puṣkariṇī bhuvi // KAvk_11.142 //
latāsvapi hkukūlāgniṃ krakacaṃ nalīnīṣvapi /
mālāsvapi śilāvarṣaṃ pātayantyeva nirghṛṇāḥ // KAvk_11.143 //
tāśchinnapāṇikamalāstatra tīvravyathāturāḥ /
bhagavantaṃ dhiyā dhyātvā śaraṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ // KAvk_11.144 //
tāsāṃ vijñāya sarvajñastīvrām marmāhativyathām /
śacīmacintayaddevīṃ tatsamāśvāsanocitām // KAvk_11.145 //
tatsparśajātahastābjāstā divyavasanāvṛtāḥ /
yayuścittaprasādena tāh svargaṃ tyaktavigrahā // KAvk_11.146 //
devakalpāstamāsādya divyapadmotpalāṅkitāḥ /
dharmadeśanayā śāstustāh prāpurvipulaṃ padam // KAvk_11.147 //
bhikṣubhirbhagavān pṛṣṭastatkarmaphalamabhyadhāt /
pāṇicāpalyametābhiḥ kṛtaṃ bhikṣuviḍambane // KAvk_11.148 //
karmaṇastasya pākena viśase patitāh param /
mayi cittaprasādena prāptāścaitāh śubhāṃ gatim // KAvk_11.149 //
ityuktvā bhagavān karmaphalapākavicitratām /
bhukṣīṇāṃ tatprasaṅgena vidadhe dharmadeśanām // KAvk_11.150 //
atrāntare gūḍhacārī rājñā praṇihitaścaraḥ /
bhagavaccaritaṃ jñātvā virūḍhakamupāyayau // KAvk_11.151 //
so 'vadaddeva bhikṣūṇāṃ tenedaṃ kathitaṃ puraḥ /
svakarmaphalamāsannaṃ tasya paśyāmi bhūpateh // KAvk_11.152 //
saptāhenāgninā dagdhaḥ sa pāpātmā purohitaḥ /
avīcināmni narake duḥsahe nipatiṣyati // KAvk_11.153 //
iti tadvacanaṃ śrutvā nṛpatiḥ sapurohitaḥ /
yatnāduvāsa saptāhaṃ jalānvitagṛhāntare // KAvk_11.154 //
kṣaṇāvaśeṣe saptāhe tasminnantaḥpuraṃ gate /
sūryakāntārkasaṃtāpayogājjajvāla pāvakaḥ // KAvk_11.155 //
udbhūtena pralayasavanāvartinevāśu vegān
nirdagdho 'sau dhagiti śikhinā nārakaṃ prāpa vahnim /
asmiṃllike jvalanajaṭilāḥ pāpināṃ pretya rāgāḥ
sarvatraiva sthirasukhabhuvaḥ śītalāḥ puṇyabhājām // KAvk_11.156 //
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ virūḍhakāvadānaṃ nāma ekādaśaḥ pallavaḥ //
12. hārītikādamanāvadānam /
duḥkhaṃ nudanti sukhasaṃpadamādiśanti saṃjīvayanti janatām timiraṃ haranti /
sanmānasasya kalayanti vikāsahāsaṃ santaḥ sudhārdravadanāḥ śaśina karāśca // KAvk_12.1 //
bimbisāraḥ kṣiteḥ sāre pure rājagṛhābhidhe /
sāraḥ samastabhūpānāmabhūdbhūmipuraṃdaraḥ // KAvk_12.2 //
kṣamādhāre bhuje yasya kṣamādhāre ca cetasi /
bāhyaḥ samastacittānāmaśu nyastakaro janaḥ // KAvk_12.3 //
kurvatastyāgaśauryābhyāmāśāyāḥ paripūraṇam /
pāṇau vimuktaratnaughe subaddho 'bhūdasigrahaḥ // KAvk_12.4 //
kadācidabhavattasya viplavo nagare guruḥ /
navābhyudayasaṃjātadarpakāla ivākulaḥ // KAvk_12.5 //
tamāsthānasamāsīnaṃ janacintākṛtakṣaṇam /
vyajijñipata saurājaṃ prajānāṃ janakopamam // KAvk_12.6 //
deva divyaprabhāvasya niyataḥ śāsanena te /
janah sadā samudro 'yaṃ maryādāṃ nātivartate // KAvk_12.7 //
yenāsya kṛtavṛttasya sanmārgeṇa prasarpataḥ /
upasargodgamaḥ kasmādakasmādayamāgataḥ // KAvk_12.8 //
svadharmasaṃvṛttena hi karmaṇā śarmaṇā nṛṇām /
sunṛpe na ca guhyānāmāpatanti vipattayaḥ // KAvk_12.9 //
hriyante naḥ prasūtīnāṃ gṛhiṇīnāṃgṛhe kayā /
apatyāni phalānīva satkriyāṇāmasaṃyamāt // KAvk_12.10 //
kiṃtu bhūtānna vidmastān māyām cāpi mahīpate /
yatprabhāveṇa nīyante kulāni nirapatyatām // KAvk_12.11 //
iti teṣāṃ girā bhūbhṛdabhūtsaṃkrāntatadvyathaḥ /
paraṃ duḥkhaṃ viśatyantaḥ satāṃ kedāravārivat // KAvk_12.12 //
sarvāṅgavyāpinā tena janaduḥkhena bhūyasā /
viṣeṇevāvṛtaḥ so 'bhūdudbhrāntahṛdayaḥ kṣaṇam // KAvk_12.13 //
so 'bravīt kiṃ karomyatrābhujādhīne vipaurūṣe /
kathaṃ nāma pravartante durlakṣyeṣu pratikriyāḥ // KAvk_12.14 //
dinamekaṃ vrajantvadya bhavanto nijamāspadam /
savrataścintayāmyeva rakṣāṃ vaḥ prasvakṣaye // KAvk_12.15 //
iti rājavacaḥ śrutvā hṛṣṭāḥ pauramahattamāḥ /
jagadustaṃ samāvarjya pūjāvyañjanamajṇjalim // KAvk_12.16 //
deva tvadavadhānena praṇayākarṇanena ca /
tvayi vinyastacintānāṃ nāsmākamadhunā śramaḥ // KAvk_12.17 //
anuddhatamudāraṃ c atvatprasādāvalokanam /
idameva janasyāsya jīvitānīva varṣati // KAvk_12.18 //
kiṃ punaḥ priyametatte pīyūṣasadṛśaṃ vacaḥ /
tāpāpahaṃ mṛhu svādu kiṃ kiṃ na vidadhāti naḥ // KAvk_12.19 //
kṛtī kṛtajñaḥ kāruṇyanidhiḥ sulabhadarśanaḥ /
labhyate bhāgyabhogyena saujanyasaralaḥ prabhu // KAvk_12.20 //
pīyūṣādatipeśalaḥ paricayaḥ śrāvyaṃ vacaḥ pañcamam
ācāraḥ śaradinduvṛndamahaso 'syānandasaṃdohadaḥ /
saccitte vasatāṃ satām kimaparaṃ puṣpānmanah komalaṃ
saujanyaṃ haricandanādapi paraṃ saṃtāpanirvāpaṇam // KAvk_12.21 //
ityuktvā prayayuḥ paurāstaṃ praṇamya prasādinam /
kirantastadguṇodārāmāśākusumamālikām // KAvk_12.22 //
rājāpi nagare kṛtvā bhūtapūjāvidhikramam /
śāntisvastikasaṃbhāraṃ cakāra niyatavrataḥ // KAvk_12.23 //
yakṣī hārītikā nāma bālakān puravāsinī /
haratīti sa śuśrāva puradevatayoditam // KAvk_12.24 //
tataḥ paurajanaiḥ sārdhaṃ sāmātyaḥ pṛthīvīpatiḥ /
kalandakanivāsākhye sthitaṃ veṇuvanāśrame // KAvk_12.25 //
bhagavantaṃ yayau draṣṭuṃ sugataṃ doṣaśāntaye /
sarvaduḥkhajvarāyāsajuṣāmakaṭukauṣadham // KAvk_12.26 //
taṃ dṛṣṭvā nṛpatirdūrātpraṇamya priyadarśanam /
upaviśyāgratastasmai pauraduḥkhaṃ nyavedayat // KAvk_12.27 //
bhagavānapi vijñāya paurāṇāṃ saṃtatikṣayam /
cintāniścañcalaḥ kṣipramuvāca karuṇānidhiḥ // KAvk_12.28 //
sa visṛjya jagadbandhuḥ sanṛpaṃ pauramaṇḍalam /
pātracīvaramādāya yayau yakṣīniketanam // KAvk_12.29 //
tayā virahitaṃ prāpya tadgṛhaṃ bhagavān jinaḥ /
priyaṃkarākhyaṃ tatputraṃ nināyaikamadarśanam // KAvk_12.30 //
yāte bhagavati kṣipraṃ yakṣī svagṛhamāgatā /
prabhūtaputrā nāpaśyat priyaṃ putraṃ priyaṃkaram // KAvk_12.31 //
tamīkṣamāṇāṃ vivaśā hṛtavatseva dhenukā /
babhrāma saṃbhramodbhrāntā sā janeṣu cā // KAvk_12.32 //
hā priyaṃkara hā putra kka nu paśyāmi te mukham /
iti pralāpinī tāraṃ niḥśeṣāḥ sā yayau diśaḥ // KAvk_12.33 //
sā vicityāśu sarvāśā nirāśā putradarśane /
krośantī parvatadvīpaṃ samudravalayam yayau // KAvk_12.34 //
martyabhūmimatikramya ghoreṣu nagareṣu sā /
svargoddeśeṣva śeṣeṣu vimānodyānaśāliṣu // KAvk_12.35 //
śrāntā kkacinna viśrāntā yakṣiṇī praṇighātinī /
putramanviṣya nāpaśyallokapālapureṣu ca // KAvk_12.36 //
kuberasyātha vacasā gatvā ca sugatāśramam /
bhagavantaṃ viyogārtā śaraṇyaṃ śaraṇaṃ yayau // KAvk_12.37 //
tayā tadduḥkhavṛttāntaṃ sam niśamya niveditam /
tāmavocata śocantīṃ kiṃcit smitasitādharaḥ // KAvk_12.38 //
hārīti tava putrāṇāṃ santi pañcaśatānyaho /
iti tenoktamākarṇya yakṣī duḥkhakṣatāvadat // KAvk_12.39 //
putralakṣe 'pi bhagavan sahyā naikasutakṣatiḥ /
putrāt priyataraṃ nānyatkiṃ duḥkhaṃ tatkṣayātparam // KAvk_12.40 //
putravāneva jānāti putrasnehaviṣavyathām /
sahajaiva sutaprītirakāraṇanibandhanā // KAvk_12.41 //
* * * * * * * * /
malino vikalaḥ kṣīṇaḥ kasya nendusamaḥ sutaḥ // KAvk_12.42 //
iti yakṣavadhūvākyaṃ śrutvā vātsalyavihvalam /
bhūtānukampī bhagavān sasmitastāmabhāṣata // KAvk_12.43 //
śoko 'yaṃ bahyputrāyā yadyekavirahe tava /
hṛte tvayaikavatsānāṃ putraike kīdṛśī vyathā // KAvk_12.44 //
tvaṃ praviśya sadā gehaṃ strīṇāṃ putramalakṣitāṃ /
aśnāsi putramātāpi vyāghrīva mṛgaśāvakān // KAvk_12.45 //
yena yena svadehasya duḥkhaṃ yātyupabhogatām /
na tatparasya kurvīta samāno 'nubhavaḥ śucām // KAvk_12.46 //
tvaṃ buddhadharmasaṃghānāṃ trīṇi śikṣāpadāni cet /
gṛhṇāsi hiṃsāvimukhī tatprāpnoṣi priyaṃ sutam // KAvk_12.47 //
ityuktā sā bhagavatā prāptaśikṣāpadā tataḥ /
hiṃsāvirāmāt taṃ gatvā putraṃ prāpa priyaṃkaram // KAvk_12.48 //
tasyāḥ prāgjanmavṛttāntaṃ tasyāḥ karmaphalānvayam /
bhikṣubhirbhagavān pṛṣṭastadvṛttāntamabhāṣataḥ // KAvk_12.49 //
purāsminneva nagare paurāh ke 'pyupabhoginaḥ /
parvatodyānamālāyāṃ vijahrurnartanādinā // KAvk_12.50 //
atha tena pathā kāpi gopakāntā ghanastanī /
mathitaṃ paṇyamādāya hariṇākṣī samāyayau // KAvk_12.51 //
garbhabhārālasagatiḥ pratyuptā gajagāminī /
sā śanairupasarpantī saspṛhaṃ tān vyalokayat // KAvk_12.52 //
tasyā vanamṛgīmugdhairavadagdhā vilokanaiḥ /
asaṃvṛttā vilāsārdraiste 'pi sotkaṇṭhatāṃ yayuḥ // KAvk_12.53 //
sā tairnimantritā tatra madanakṣībatām gatā /
hāritaṃ sahasā śīlaṃ na viveda pramādinī // KAvk_12.54 //
tatasteṣū prayāteṣu tadā tasyā ratiśramāt /
papāta saha dhairyeṇa garbhaū kopādivāruṇaḥ // KAvk_12.55 //
atrāntare samāyātaṃ tatpuṇyaistena vartamanā /
pratyekabuddhaṃ sādrākṣītkāyacittaprasādanam // KAvk_12.56 //
sāsmai mathitamūlyāptamāmrāṇāṃ śatapañcakam /
dūrātpraṇāmavinatā manasaiva nyavedat // KAvk_12.57 //
tataḥ puṇyarddhimatyasmin jātā yakṣakule 'dhunā /
jātamāmrārpaṇenāsyāḥ putrāṇāṃ śatapañcakam // KAvk_12.58 //
hiṃsāvatī pāpatyāgāt śīlavismaraṇātparam /
pratyekabuddhapraṇateḥ prāptaśikṣāpadādya sā // KAvk_12.59 //
iti vividhavipākaṃ karmatantraṃ vicitraṃ kimapisa kathayitvā tatra yakṣāṅganāyāḥ /
kalitakuśalasetuḥ saṃbhavābdhau janānāmakṛta sukṛtacittaṃ sarvalokasya śāstā // KAvk_12.60 //
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ hārītikādamanāvadānaṃ nāma dvādaśaḥ pallavaḥ //
13. pratihāryāvadānam //
yaḥ saṃkalpapathā sadaiva carati projjṛmbhamāṇādbhutaṃ
svapnairyasya na saṃgatiḥ paricayo yasminnapūrvakramaḥ /
vāṇī maunavatī ca yatra hi nṛṇāṃ yaḥ śrotranetrātithis
taṃ nirvyājajanaprabhāvavibhavaṃ manaurameyaṃ numaḥ // KAvk_13.1 //
pure rājagṛhābhikhye bimbirāseṇa bhūbhujā /
pūjyamānaṃ jina dṛṣṭvā sthitaṃ veṇuvanāśrame // KAvk_13.2 //
mātsaryaviṣasaṃtaptā mūrkhāḥ sarvjñamāninaḥ /
na sehire tadutkarṣaṃ prakāśamiva kauśikāḥ // KAvk_13.3 //
malinaiḥ svavināśāya parabhāgoditaiḥ sadā /
kriyate vāsaraspardhā śārvaraistimirotkaraiḥ // KAvk_13.4 //
maskarī saṃjayī vairairajitaḥ kakudastathā /
pūraṇajñātiputrādyā mūrkhāḥ kṣapaṇakāḥ pare // KAvk_13.5 //
ūcurnṛpatimabhyetya māramāyāvimohitāḥ /
saṃgharṣadveṣadoṣeṇa dhūmenevāndhakāritāḥ // KAvk_13.6 //
eṣa sarvajñatāmānī vane yaḥ śramaṇaḥ sthitaḥ /
ṛddhiprabhāvo bhavatā tasyāsmākaṃ ca dṛśyatām // KAvk_13.7 //
ṛddhiprabhāvādyatkiṃcit janavyāvarjanorjitam /
drśyate mahadāścaryaṃ prātihāryaṃ taducyate // KAvk_13.8 //
śaktiḥ saṃsadi yasyāsti pratihāryasya darśane /
asmākaṃ tasya vā rājan pūjāḥ santu jagatrtraye // KAvk_13.9 //
iti teṣām vacaḥ śrutvā taddarpavimukho nṛpaḥ /
uvāca vāñchā keyaṃ vaḥ paṅgūnāṃ girilaṅghane // KAvk_13.10 //
asamañjasamevaitat kā spardhāgneḥ pataṅgakaiḥ /
naitadvācyaṃ punarvādī mayā niṣkāsyate purāt // KAvk_13.11 //
iti rājñā guṇajñena pratyākhyātodyamāḥ khalāḥ /
prayayuste nirālambe lambamānā ivāmbare // KAvk_13.12 //
bimbisāro narapatirmūrkhatāpakṣapātavān /
anyaṃ vrajāmo bhūpālamiti te samacintayan // KAvk_13.13 //
atrāṇtare bhagavati śrāvastīmabhitaḥ purīm /
prāpte tejavanārāmaṃ digantāneva te yayuḥ // KAvk_13.14 //
te prasenajitaṃ tatra prāpya kosalabhūpatim /
prātihāryakṛtaspardhāṃ tāmevāsmai nyavedayan // KAvk_13.15 //
guṇāntarajño nṛpatisteṣām darpakṣayecchayā /
ṛddhisaṃdarśanotsāhādyayau bhagavato 'ntikam // KAvk_13.16 //
sa samabhyetya vinayāt praṇipatya tamabravīt /
bhagavan darpabalanaṃ tīrthyānāṃ kartumarhasi // KAvk_13.17 //
ṛddhispardhānubandhena tvatprabhāvadidṛkṣayā /
svaguṇaślāghayāsmākaṃ taiḥ karṇau badhirīkṛtau // KAvk_13.18 //
prakāśaya nijaṃ tejaḥ sajjanāvarjanam vibho /
tīrthyābhidhānāmakhilaṃ prayātu pralayaṃ tamaḥ // KAvk_13.19 //
iti rājavacaḥ śrutvā nirvikāro mahāśayaḥ /
bhagavān viratāmarṣaḥ saharṣastamabhāṣataḥ // KAvk_13.20 //
rājannānyopamardāya vivādāya madāya vā /
vivekābharaṇārho 'yaṃ kriyate guṇasaṃgrahaḥ // KAvk_13.21 //
mātsaryamalinaiḥ kiṃ tairvicāraviguṇairguṇaiḥ /
ye haranti parotkarṣaṃ spardhābandhaprasāritāḥ // KAvk_13.22 //
guṇācchādanamanyasya svaguṇena karoti yaḥ /
dharmastenāpraśastena svayameva nighātitaḥ // KAvk_13.23 //
sadguṇānāṃ parikṣaiva paravailakṣyakāriṇī /
ucitā na hi śuddhānāṃ tulārohaviḍambanā // KAvk_13.24 //
guṇavānapi nāyāti yaḥ pareṣu prasannatām /
sa dīpahastastatpātracchāyayā malinīkṛtaḥ // KAvk_13.25 //
loka ta eva sarvajñā vidmaḥ kimadhikaṃ vayam /
parābhimānābhibhavaprāgalbhyaṃ svaparābhavaḥ // KAvk_13.26 //
iti śrutvā bhagavataḥ praśamābhimataṃ vacaḥ /
bhṛśamabhyarthanāṃ rājā cakārāścaryadarśane // KAvk_13.27 //
tataḥ dṛcchrādbhagavatā kṛtābhyupagamo nṛpaḥ /
rājadhānīṃ yayau hṛṣṭaḥ saptāhāvadhisaṃvidā // KAvk_13.28 //
asminnavasare bhrātā bhūmibharturasodaraḥ /
cacārāntaḥpuropānte prāsādatalavartmanā // KAvk_13.29 //
salīlaṃ vrajatastasya karmavātairiveritā /
kusumasrak papātāṃse rājapatnīkarāccyutā // KAvk_13.30 //
tasya vijñātadoṣasya doṣaṃ saṃbhāvya sākṣibhiḥ /
piśunāḥ kiṃvadantīṃ tām cakrire rājagāminīm // KAvk_13.31 //
chidramalpamapi prāpya kṣudrāḥ sarvāpakāriṇaḥ /
dvijihvāḥ praviśantyāśu prabhūnāṃ śūnyamāśayam // KAvk_13.32 //
piśunapretiro rājā bhrāturīrṣyāviṣolbaṇaḥ /
chedamasyādideśāśu pāṇipādasya mūrcchitaḥ // KAvk_13.33 //
nikṛttapāṇicaraṇaḥ kumāraḥ karmaviplavāt /
sa vadhyavasudhāśāyī viveśa viṣamāpadam // KAvk_13.34 //
tīvravyathāparivṛtaṃ śocadbhirmātṛbandhubhiḥ /
dadṛśustaṃ kṣapaṇakāḥ kṣaṇaṃ nayanacālane // KAvk_13.35 //
tān samabhyetya śokārtāste rājasutabāndhavāḥ /
jagadustatparitrāṇasaṃliptāḥ sarvaprāṇinah // KAvk_13.36 //
doṣaṃ nigṛhīto 'yaṃ kālanāmā nṛpātmajam /
sarvajñavādino yūyaṃ prasādo 'sya vidhīyatām // KAvk_13.37 //
iti tai prasaradbāṣpairarthyamānāh pralāpibhiḥ /
te maunino niṣpratibhā vailakṣyādanyato yayuḥ // KAvk_13.38 //
atha tena yathāyāto bhikṣuḥ sugataśāsanāt /
ānando vidadhe 'ṅgāni tasya satyopayācanāt // KAvk_13.39 //
rājaputrastu saṃjātapāṇipādaḥ prasannadhīḥ /
jinaṃ śaraṇamabhyetya tadupasthāyako 'bhavat // KAvk_13.40 //
saptaratre vyatīte 'tha śrāntihāryaṃ gṛhaṃ mahat /
ṛddhiṃ bhagavato draṣṭuṃ mahīpatirakārayat // KAvk_13.41 //
upaviṣṭe nṛpe tatra saha kṣapaṇakādibhiḥ /
kalpavṛkṣīkṛtā bhūmirabhavat sugatecchayā // KAvk_13.42 //
tataḥ prāpteṣu deveṣu draṣṭuṃ bhagavataḥ prabhām /
ratnapradīpaṃ bhagavān bheje siṃhāsanam mahat // KAvk_13.43 //
tejodhātuṃ prapannasya tasya gaṇḍasamudgataiḥ /
vyāptaṃ pāvakasaṃghātairabhūdbhuvanamaṇḍalam // KAvk_13.44 //
śānte śanaiḥ kamalakānanasaṃnikāśe vahnau samastabhuvanasthitibhaṅgabhītyā /
dehāttato bhagavataḥ karuṇāmburāśeḥ pūrṇāmṛtormivimalā rucayaḥ prasasruḥ // KAvk_13.45 //
lāvaṇyasāramaticandrasahasrakāntiṃ tejaḥ pratānaviphalīkṛtasūryacakram /
taṃ nāganāyakanikāyavilocanāni prītyā papuḥ sukṛtalabdhamapūrvaharṣam // KAvk_13.46 //
vaidūryanālavipulāruṇaratnapātrakāntollasatkanakakesarakarṇikāni /
abhyudyayuḥ kṣititalādatha tatsamīpe padmāni saurabhabharāhṛtaṣaṭpadāni // KAvk_13.47 //
teṣūpaviṣṭamatha kāñcanacārukāntiṃ snigdhekṣasṇaṃ sugatacakramadṛśyatārāt /
pīyūṣapeśalaśaśidyutiśītalena yasyodayena sahasā sukhamāpa lokaḥ // KAvk_13.48 //
teṣāṃ prabhāvavibhavaṃ bahgavān babhāra madhye 'dhikaṃ kanakaśaila ivācalānām /
suskandhabandhuraghanadyutisaṃniveśaḥ prāṃśuḥ surakṣitiruhāmiva pārijātaḥ // KAvk_13.49 //
svargāṅganākarakuśeśayakīryamāṇairamlānamālyavalayaiḥ kalitottamāṅgāḥ /
tasyānanāmbujavilokananirnimeṣe martyā api kṣaṇamavāpuramartyabhāvam // KAvk_13.50 //
vyomāṅgaṇeṣu suradundubhiśaṅkhatūryaghoṣāvṛtaḥ kusumavarṣamahāṭṭahāsaḥ /
gandharvakinnaramunīśvaracāraṇānāṃ sphīṭaścacāra bhagavatstutivādanādaḥ // KAvk_13.51 //
tatrāruṇādharadalāddaśanāṃśuśubhrād vyākīrṇakeśarakulāddaśanāravindāt /
satsaurabhaṃ bhagavataḥ svarasaṃnivṛttaṃ dhanyāḥ papurmadhuravāṅbhadhu puṇyasūtam // KAvk_13.52 //
pāpaṃ vimuñcata niṣiñcata puṇyabījaṃ vairaṃ parityajata sāmyasukhaṃ bhajadhvam /
jñānāmṛtaṃ pibataṃ mṛtyuviṣāpahāri neyaṃ tanuḥ kuśalakarmasakhī cirāya // KAvk_13.53 //
lakṣmīścalā taruṇatā ca jarānuyātā kāyo 'pyapāyanicayasya nivāsa eva /
prāṇāḥ śarīrakakuṭiṣu muhūrtapānthā nityodaye kuruta dharmamaye prayatnam // KAvk_13.54 //
ityādibhirbhagavataḥ pravibhaktadīptajñānairvivekavimalaiḥ kuśalopadeśaiḥ /
vajrairivāśu dalanaṃ prayayau janānāṃ satkāyadṛṣṭisamaviṃśatiśṛṅgaśailaḥ // KAvk_13.55 //
ṛddhiprabhāṃ bhagavataḥ pravibhāvya tīrthyā mantrahatā viṣadharā iva bhagnadarpāḥ /
dīpā ivārkakiraṇapratibhābhibhūtāścitrārpitā iva yayuściraniścalatvam // KAvk_13.56 //
atrāntare bhagavataḥ satataṃ vipakṣaḥ sarvātmanā kṣapaṇako navadharmayakṣaḥ /
kṣiptaśravān sa vṛtavarṣavaraiścakāra vidravya randhraśaraṇān bhuvi vajrapāṇiḥ // KAvk_13.57 //
addiśya tānatha kṛpārdrabhayāśaraṇyaḥ sarvopadeśaviṣayān bhagavān babhāṣe /
bhūbhṛdvanābanimaṇirvivarādi sarvaṃ tene bhayeṣu śaraṇaṃ kila kātarāṇām // KAvk_13.58 //
buddhiṃ prabodha mama dhāmbi nidhāya buddhiṃ
dharmaṃ sasaṃghamapi ye śaraṇaṃ prapannāḥ /
teṣā jagatkṣayabhayeṣvapi nirbhayāṇāṃ
naivānyataḥ śaraṇadainyaparigraho 'sti // KAvk_13.59 //
durvāre paralokatīvratimire dharmaḥ pravṛddho 'śumān
dānaṃ duḥsahapāpatāpavipadāmabhyudgame vāridaḥ /
prajñā mohamahāprapātaviṣamaśvabhre karālambanaṃ
dainyākrāntamahīnameva śaraṇaṃ sarvatra puṇyaṃ nṛṇām // KAvk_13.60 //
iti timiravṛtākṣṇāṃ cakṣurunmīlanārhaṃ daśanamaṇimarīcivyajyamānaprakāśam /
sadasi sugatacandraḥ śuddhadharmopadeśaṃ sthirapadamiva kṛtvā kānanaṃ svaṃ jagāma // KAvk_13.61 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ prātihāryāvadānaṃ nāma trayodaśaḥ pallavaḥ //
14. devāvatāravadānam /
jayati mahatāṃ prabhāvaḥ paścādagre ca vartamāno yaḥ /
janakuśalakarmasaraṇiḥ prakāśaratnadīpo vaḥ // KAvk_14.1 //
purā surapure pāṇḍukambalākhye śilātale /
samīpe pārijātasya kovidārasya suprabhe // KAvk_14.2 //
kṛtvā tridaśasaṃghānāṃ bhagavān dharmadeśanām /
anugrahāya martyānāṃ jambūdvīpamavātarat // KAvk_14.3 //
amarairanuyātasya tasyāvatarato bhuvam /
vimānakānanākīrṇaṃ babhūva bhuvanāṅgaṇam // KAvk_14.4 //
tasya dantāṃśusaṃtānairupadeśamivācitam /
jagrāha candraruciram cāmaraṃ caturānanaḥ // KAvk_14.5 //
chatraṃ śataśalākāṅkamanaṅkaṃ raṅkupāṇḍuram /
prasādamiva sākāramādade 'sya puraṃdaraḥ // KAvk_14.6 //
saṃkāśyanagaropānte kānanodumbarāntike /
avatīrṇaṃ sukṛtinaḥ sānandāstaṃ vavandire // KAvk_14.7 //
tasminnutpalavarṇākhyā bhikṣukī janasaṃgame /
alabdhāvasarā draṣṭuṃ nṛparūpamupādade // KAvk_14.8 //
pradīptaratnamukuṭaṃ gaṇḍatāṇḍavikuṇḍalam /
dṛṣṭvaivāsya navaṃ rūpaṃ jahāsoṣṇīṣapallavaḥ // KAvk_14.9 //
sā cintayantī ko vāyaṃ janairnirvivaraḥ puraḥ /
antaraṃ nṛparūpaṃ me dṛṣṭvā dāsyati sādaraḥ // KAvk_14.10 //
atp 'nyathā tu bhagavatpraṇatirmama durlabhā /
na guṇaṃ gauravasthānamaiśvaryapraṇayī janaḥ // KAvk_14.11 //
aho tṛṇatṛlālolairniḥsāravirasairdhanaiḥ /
hriyate vāsanābhyāsānnirvicāratayā janaḥ // KAvk_14.12 //
dattāntarā sā sahasā janena nṛpagauravāt /
lolahāraṃ bhagavataḥ praṇāmamakārot puraḥ // KAvk_14.13 //
asminnavasare bhikṣurudayī nāma saṃsadi /
tāṃ vilokya tathārūpāmavadat sasmitānanaḥ // KAvk_14.14 //
iyamutpalavarṇākhyā bhikṣukī nṛparūpiṇī /
ṛddhyā bhagavataḥ pādau vandate janavanditā // KAvk_14.15 //
utpalāmodavarṇābhuāṃ vijñāteyaṃ mayā purā /
ityuktvā virate tasmin bhagavānapyabhāṣata // KAvk_14.16 //
ayuktameva bhikṣukyā darpadṛddhiprakāśanam /
karoti praśamaglānimabhimānena ca jvaraḥ // KAvk_14.17 //
ityuktvā bhagavān kṛtvā tāṃ tāṃ śubhropadeśanām /
visṛjya devān prayayau svapadaṃ saha bhikṣubhiḥ // KAvk_14.18 //
tatropaviṣṭaḥ pṛṣṭastaiḥ praṇatairbhikṣukīkathām /
prāgjanmakarmasaṃbaddhāṃ sarvajñastānabhāṣata // KAvk_14.19 //
vārāṇasyāmabhūtpūrvaṃsārthavāho mahādhanaḥ /
patnī dhanavatī nāma tasya prāṇasamābhavat // KAvk_14.20 //
pāṇipallavinī tanvīyaovanodyānamañjarī /
phalapuṣpavatī kāle sā tasmādgarbhamādadhe // KAvk_14.21 //
atrāntare jalanidhidvīpānugamanodyatam /
pratyāsannaviyogārtā sā vallabhamabhāṣata // KAvk_14.22 //
kiyatī dhanasaṃpattirvṛddhimadyāpi nīyate /
yatkṛte ghpragambhīrastīryate makarākaraḥ // KAvk_14.23 //
bahvapāyaṃ dhanādānaṃ nirapāyā guṇārjanam /
svadeśāt paradeśaṃ hi gacchanti draviṇārthinah // KAvk_14.24 //
kecidduḥkhānnivartante dūraṃ gatvāpi niṣphalāḥ /
niścalā dhaninaścānye karmaṇāmeṣa niścayaḥ // KAvk_14.25 //
iti priyāvacaḥ śrutvā sārthavāhastato 'bhyadhāt /
mugdhe saṃbhāvanāpātro bhavatyevaṃ dhanodyataḥ // KAvk_14.26 //
dhanārjanavihīnānāṃ puṅguvanmūlabhakṣaṇāt /
adya śvo vā sukhasthānāṃ bhogaiḥ saha parikṣayaḥ // KAvk_14.27 //
svagṛhe 'pi daridrāṇāṃ janah krakacaniṣṭhuraḥ /
dhanināṃ paraloko 'pi premasnigdhajanaṃ bhuvaḥ // KAvk_14.28 //
kṣīṇamapyudyataṃ vṛddhyai na veṇuṃ bandhate janaḥ /
na tu sa pūrṇatāṃ yāti pratyāsannaparikṣayaḥ // KAvk_14.29 //
mūrkho 'pi viduṣāṃ vandyaḥ strīṇāṃ vṛddho 'pi vallabhaḥ /
klibo 'pi sevyaḥ śūrāṇāmāsannābhyudayo janaḥ // KAvk_14.30 //
kenānyakaraṇaṃ bhuktvā pītvā kāvyāmṛtāni vā /
kṣaṇaṃ vicakṣaṇenāpi kṣuptipāse vivarjite // KAvk_14.31 //
yasyārthaḥ sa guṇonnataiḥ kṛtanutiḥ kaṃ vā na dhatte guṇaṃ
dāridyrodayadoṣadūṣitarucāṃ nirmālyatulyā guṇāḥ /
vittenaiva guṇā guṇī na tu dhanī dhanyo dhanī no guṇī kāyādduṣkṛtasaṃnipātaśamanādāyurguṇānāṃ dhanam // KAvk_14.32 //
iti prāṇādhikārthasya patyurākarṇya sā vacaḥ /
sāñjanāśrukaṇotkīrṇā latevābhṛtaṣaṭpadā // KAvk_14.33 //
atha pravahaṇaṃ bheje sārthanāthastayā saha /
tīvratṛṣṇāgṛhītānāṃ hastapātraṃ mahodadhiḥ // KAvk_14.34 //
tasya jāyāsakhasyāsau karmavātānuvartinaḥ /
abhajyata pravahaṇaṃ samanorathajīvitam // KAvk_14.35 //
tataḥ phalakamāsādya bhāgaśeṣācca karmaṇaḥ /
kaśerudvīpamāsādya tatpatirvipadaṃ gataḥ // KAvk_14.36 //
anāthām tatra śocantīṃ vihaṅgaḥ puruṣākṛtiḥ /
tāmāpa pādadīrṇāśāṃ suvarṇakulasaṃbhavaḥ // KAvk_14.37 //
sa kāntāṃ sumukho nāma tāmuvāca rucākṛtaḥ /
samāśvasihi lolākṣi nirbhayo 'yaṃ tavāśrayaḥ // KAvk_14.38 //
divyeyaṃ subhagā bhūmirvayaṃ tvatpraṇayaiṣaṇaḥ /
puṇyāyātāsi kalyāṇi ghoro 'yaṃ makarākaraḥ // KAvk_14.39 //
ityuktvā tena śanakairnītā ratnālayaṃ gṛham /
saṃpūrṇagarbhā tanayaṃ cārurūpamasūta sā // KAvk_14.40 //
vardhamāne śiśau tasmin sā śanaiḥ priyavādinā /
mugdhā tena vidagdhena saṃbhogābhimukhīkṛtā // KAvk_14.41 //
saralatvānmṛdutvācca samīpapraṇayī janaḥ /
svayamāliṅgyate strībhirlatābhiriva pādapaḥ // KAvk_14.42 //
divyodyāneṣu sā tena ramamāṇāṃ ghanastanī /
kumāraṃ rucirākāraṃ suṣuve sadṛśaṃ pituḥ // KAvk_14.43 //
tasmin padmamukhābhikhye yauvanālaṃkṛtākṛtau /
sumukhaḥ pakṣiṇāṃ rājā kāle lokāntaraṃ yayau // KAvk_14.44 //
tataḥ padmamukhaḥ śrīmānāsasāda padaṃ pituḥ /
guṇināmavivādena svādhīnāḥ kulasaṃpadaḥ // KAvk_14.45 //
prāptaiśvaryaṃ tamavadadvijane jananī sutam /
tatprabhāvasya saṃbhāvya sarvatra prabhaviṣṇutām // KAvk_14.46 //
putra prāptā tvayā lakṣmīriyaṃ nijakulocitā /
ayaṃ tu sārthavāhānme jātaḥ putro niraṃśakaḥ // KAvk_14.47 //
vārāṇasyāmayaṃ rājā śaśaktyā kriyatāṃ tvayā /
prītīsaṃvādasāsvādaḥ svadeśe seva saṃpadaḥ // KAvk_14.48 //
iti māturgirā pakṣī pakṣapātena bhūyasā /
skandhe bhrātaramāropya vyomnā vārāṇasīṃ yayau // KAvk_14.49 //
tatra siṃhāsanāsīnaṃ brahmadattaṃ mahīpatim /
saṃjaghānaikadainaṃ sa vajragranakharaiḥ kharaiḥ // KAvk_14.50 //
abhiṣicyāgrajaṃ pūrṇaṃ tasminneva nṛpāsane /
amātyān so 'vadadbhītān samagrānagravikramaḥ // KAvk_14.51 //
yasya rājño 'bhiṣiktasya mayā yaḥ pracalīkaraḥ (?) /
so 'pyatītaḥ prabho bhaktyā tamevānugamiṣyati // KAvk_14.52 //
ityuktvā pravarāmātyān svairaṃ vihagapuṇgavaḥ /
yayau bhrātaramāmantrya punardeśanasaṃvidā // KAvk_14.53 //
sa eva brahmadatto 'yamiti mantrita mantriṇām (?) /
sa nṛpaḥ khyātimāyātaḥ svajaneṣu pareṣu ca // KAvk_14.54 //
atrāntare samānītā sagarbhā hastinī vanāt /
na mumocārdhaniryātagarbhaṃ ruddhamivāntare // KAvk_14.55 //
sādhvīkarāgrasaṃsparśādiyaṃ garbhaṃ vimuñcati /
iti mauhūrtikādiṣṭaṃ rājñe mantrī nyavedayat // KAvk_14.56 //
śāsanādatha bhūbhartuḥ spṛṣṭvā hastena hastinīm /
antaḥ purāṅganāścakrustatra satyopayāvanam // KAvk_14.57 //
tāsāṃ satyagirā garbhaṃ nātyajat kariṇī yadā /
tadā vilakṣyaḥ sarvo 'bhūt bhūpasyāntaḥpure janaḥ // KAvk_14.58 //
atha gopāṅganābhyetya śīlasatyopayācanam /
kṛtvā pasparśa kariṇīṃ yenāsau garbhamatyajat // KAvk_14.59 //
kṛtvā nijajāyānāṃ jñātvā śīladaridratām /
mene gopāṃ manaḥsveva tāṃ jagatrtritaye satīm // KAvk_14.60 //
sa satījātilobhena sośumbāṃ nāma tatsutām /
pariṇīyānināyāgre devīśabdasya pātratām // KAvk_14.61 //
tasyāḥ saṃcintya lāvaṇyaṃ capalatvaṃ ca yoṣitām /
sa sarvagāmīnīṃ nidrāmapi tatyāja śaṅkitaḥ // KAvk_14.62 //
asminnavasare druṣṭuṃ bhrātaraṃ vihagādhiyaḥ /
yayau padmamukhastatra snehādatiśayotsukhaḥ // KAvk_14.63 //
bhūpālo 'pi tamāliṅgya prītyā vihitasatkṛtiḥ /
vijane svakathāmasmai nivedya punarabravīt // KAvk_14.64 //
śīlasatyatulārohāt dṛṣṭadoṣeṇa yoṣitām /
mamāntaḥpuravaimukhyāt vivāho 'bhinavaḥ kṛtaḥ // KAvk_14.65 //
rūpayauvanagāminmyām tasyāmapi na me dhṛtiḥ /
ekatra dṛṣṭadoṣāṇāṃ sarvatrāśaṅkate manaḥ // KAvk_14.66 //
tasmāttava pure bhrātarvimānuṣye nidhīyatām /
śīlaśankāṃ parityajya bhavāmi vigatajvaraḥ // KAvk_14.67 //
tasmāt pratiniśaṃ pakṣī śāsanāt tava madgṛham /
prāpayiṣyati tāṃ svairamityayaṃ me manorathaḥ // KAvk_14.68 //
iti bhrāturvacaḥ śrutvā tamuvāca vihaṅgamaḥ /
īrṣyāśaṅkākalaṅkena rājan mithyaiva mā kṛthāḥ // KAvk_14.69 //
na nāma ramate ramye nāsvādaṃ vetti bhojane /
na paśyati na nidrāti nityamīrṣyāvaśāturaḥ // KAvk_14.70 //
klībaḥ kāmī sukhī vidvān dhanī namraḥ prabhuḥ kṣamī /
arthī mānyaḥ khalaḥ snigdhaḥ strī satīti kathaiva kā // KAvk_14.71 //
saralatve 'pi kuṭilāḥ sthāyinyo 'pyaticañcalāḥ /
kulīnā apui pārśvasthamāliṅgantyabalā latāḥ // KAvk_14.72 //
dṛṣṭirlolādharo rāgī bhrūrvākrā kaṭhinau stanau /
dṛśyate naiva nirdoṣaḥ strīṇāmavayaveṣvapi // KAvk_14.73 //
bhujyante kuśalaiḥ śyāmā bhramadbhramaravibhramaiḥ /
mūlānveṣī sarojinyāḥ paṅkenaivāvalipyata // KAvk_14.74 //
naikasmin vismayabhuvāṃ sasmitānāṃ niyantrite /
śuciśīlavirāmāṇāṃ rāmāṇāṃ ramaṇe matiḥ // KAvk_14.75 //
tathāpi matpurodyāne nirjane sā nidhīyatām // KAvk_14.76 //
ityuktaḥ pakṣiṇā bhrātā nṛpatirvisasarja tām /
kāntāṃ kaśerukadvīpe taṃ ca satkṛtya sādaraḥ // KAvk_14.77 //
sāpi pratiniśaṃ vyomnaḥ khagārūḍhā samāyayau /
divyagandhamayīṃ mālāmādāya dvīpasaṃbhavām // KAvk_14.78 //
pārijātānvayatarostāni puṣpāṇyavāpa sā /
khyātāni timirāṇīva bhramadbhṛṅgāndhakārataḥ // KAvk_14.79 //
atha vārāṇasīvāsī kadācinmānavābhudhaḥ /
prayayau samidhāhārī dvijanmā kānanaṃ yuvā // KAvk_14.80 //
tatra kinnarakāminyā sa dṛṣṭaḥ spaṣṭamanmathaḥ /
yasya saṃdarśanenaiva sābhavadvismṛtasmṛtiḥ // KAvk_14.81 //
asau navābhilāṣeṇa janakeneva sārpitā /
kāntā kāntimayī nāma vijahāra guhāgṛhe // KAvk_14.82 //
tatrābharaṇaratnāśuḥ pratītatimirotkare /
ramamāṇā ciraṃ tena kāle putramavāpa sā // KAvk_14.83 //
balavān marududbhavaḥ sa bālye 'pi yadā śiśuḥ /
tadā mātā tasya saṃjñāṃ śīghraga ityasādhayat // KAvk_14.84 //
sāpi nivāghnasaṃbhogā sukhātṛptā guhāntare /
priyaṃ dhṝtvā sadā yāti pidhāya śilayā gṛham // KAvk_14.85 //
kadācidatha vṛttāntaṃ nijapitrā niveditam /
ākarṇya śīghragaścintāvismayākulito 'vadat // KAvk_14.86 //
śilānibaddhadvāre 'sminnandhasyaiva gṝhāntare /
aho sneho 'pyayaṃ tāta tava bandhanatāṃ gataḥ // KAvk_14.87 //
ehi vārāṇasīmeva gacchāvaste nijāspadam /
vioulāmapyayatnena śilāmutsārayāmyaham // KAvk_14.88 //
svadeśavirahakleśaṃ dyḥśaṃ sahase katham /
tyaktuṃ na śakyate kauściddeśo deha iva svakaḥ // KAvk_14.89 //
bhāraṃ draviṇasaṃbhāraṃ vetti granthiguṇāguṇaḥ /
bhogaṃ nirupabhogaṃ ca svadeśavirahī janaḥ // KAvk_14.90 //
ityuktvā sa guhāgohādutpāṭya vipulāṃ śilām /
kṛtābhyupagamenāśu janakena yayau saha // KAvk_14.91 //
prayātayostatastūrṇaṃ samabhyetyātha kinnarī /
śūnyaṃ dṛṣṭvā guhāgehaṃ nirvedādityavintayat // KAvk_14.92 //
aho me vismṛtasnehaḥ sa gataḥ kkāpi durjanaḥ /
dvijihvānāṃ bhujaṃgānāṃ kauṭilyaṃ vā kimadbhutam // KAvk_14.93 //
na ramante palāyante paryante sukharāgiṇaḥ /
cirasthā api niḥsnehāḥ śukā iva dvijātayaḥ // KAvk_14.94 //
iti saṃcintya sā patyurnikārātprītimatyajat /
puṣpopamāni premāṇi na sahante kadarthanām // KAvk_14.95 //
vidyāguṇena kenāsau putro me bhuvi jāīvati /
iti dhyātvā sakhīhaste tasmai vīṇāṃ dideśa sā // KAvk_14.96 //
saṃbhogasukhapaṇyaiva prītiḥ patiṣu yoṣitām /
aparyuṣitavātsalyā putraprītistu niścalā // KAvk_14.97 //
javena vrajatostūrṇaṃ tayordaurjanyalajjayā /
śīgragāya dadau vīṇāṃ tatsakhī vegagāminī // KAvk_14.98 //
ādyā tantririyaṃ nāsyāḥ spraṣṭavyā vighnakāriṇī /
ityābhāṣya tayā dattāṃ vīṇāṃ prāpya jagāma saḥ // KAvk_14.99 //
tataḥ svadeśe janakaṃ svagṛhe viniveśya saḥ /
vīṇāpravīṇaḥ sarvatra lābhapūjāmavāptavān // KAvk_14.100 //
tataḥ kadāvidvāṇijā ambudhidvīpagāminā /
āropitaḥ pravahaṇaṃ divyavīṇānurāgiṇā // KAvk_14.101 //
vīṇāmūrcchanayā tasya śrotrapīyūṣadhārayā /
kṣaṇe kṣaṇe samudro 'pi nistaraṅga ivābhavat // KAvk_14.102 //
athādyatantrisaṃsparśādutpannopaplavoplute /
bhagne pravahaṇe sarvavaṇijāmabhavat kṣayaḥ // KAvk_14.103 //
tato balāhakāvāptyā pavanapretitaḥ kṣaṇāt /
kaśerudvīpamāsede karmaśeṣeṇa śīghragaḥ // KAvk_14.104 //
tatrābdhikūlasaṃlīnaṃ divyodyānaṃ praviśya saḥ /
śyāmāṃ dadarśa sośumbāṃ mūrdhanyastabakastanām // KAvk_14.105 //
grandhantīṃ timirākhyānāṃ puṣpāṇāmujjvalasrajam /
nibandhanaṃ tanuguṇaiḥ kurvāṇāmapyacetasām // KAvk_14.106 //
sāpi taṃ rucirākāraṃ dṛṣṭvā vismayamāyayau /
dhīraṃ śaiśavatāruṇyasaṃdhimadhyasthatāṃ gatam // KAvk_14.107 //
māramārutasaṃcālasakampakarapallavā /
sā śīrṇaśīlakusumā lateva praṇanāma tam // KAvk_14.108 //
cirārūḍheva sahasā prītiḥ prauḍhā tayorabhūt /
prāgjanmasnehasaṃlīnaṃ na muñcati mano manaḥ // KAvk_14.109 //
ramamāṇāṃ divā tena niśāyāṃ ca mahībhujā /
mene vāmācaritatāṃ tām priyo gūḍhakāmukaḥ // KAvk_14.110 //
tena vārāṇasīṃ gantuṃ jñātvā vṛttaṃ samarthitā /
tannināya khagārūḍhā tadgirā mīlitekṣaṇam // KAvk_14.111 //
vārito 'pi tadā vyomni nayanonmīlane tayā /
so 'bahvatsahasaivāndhaścāpalādvivṛtekṣaṇaḥ // KAvk_14.112 //
sā tamantaḥpurodyāne nidhāya bhayakātarā /
viveśa śokasaṃtaptā śayyāveśma mahīpateḥ // KAvk_14.113 //
dūyamānena manasā rajanīmativāhya tām /
prātarna gantuṃ na sthātuṃ cintākrāntā śaśāka sā // KAvk_14.114 //
atrāntare samudbhūtaścyutasaurabhanirbharaḥ /
madhumāso vilāsānāṃ yauvanaṃ puṣpadhanvanaḥ // KAvk_14.115 //
kokilālikulaiḥ kālaḥ kālaḥ kālo viyoginām /
śīrṇaśokanavāśokaduḥsahaḥ pratidṛṣyate // KAvk_14.116 //
rājāpyaviratautsukyādudyānaṃ gantumudyataḥ /
dinamekaṃ na tatyāja sośumbāṃ kāmamohitaḥ // KAvk_14.117 //
sa tayāsaha rāgasya madasya madanasya ca /
saṃsāramiva viśrāntipadapuṣpavanaṃ yayau // KAvk_14.118 //
tatra bālānilālolalatāvailakṣyakāriṇīm /
paśyan pramodamāsede yaditāmeva bhūpatiḥ // KAvk_14.119 //
anyarāgaviṣākrāntā sāpyabhūnmalinasmṛtiḥ /
sukhamapyasukhaṃ vetti cintāśalyākulaṃ manaḥ // KAvk_14.120 //
antargatabhujaṃgābhiḥ strībhiratyantarāgiṇaḥ /
kaṇṭhe kṛtābhirnṛtyanti mālābhiriva mohitāḥ // KAvk_14.121 //
tatraikāntalatākuñjanikuñjanihitasthitiḥ /
andhaḥ saurabhamāghrāya sośumbātimirasrajaḥ // KAvk_14.122 //
sahasaiva vikāreṇa rāgādvismṛtasaṃvṛtiḥ /
agāyanmadanakṣībā gaṇayanti bahyaṃ kutaḥ // KAvk_14.123 //
tanupavanavilāsaiḥ kīryamāṇaḥ priyāyāḥ
samadabadanapadmāmodasaṃbhārasāraḥ /
timirakusumagandhaḥ so 'yamāyāti dūrāt
bhramarasaraṇivīṇāvibhramārāvaramyaḥ // KAvk_14.124 //
śrutvā hṛdayasaṃvādagītaṃ tattasya bhūpatiḥ /
udyānavicayaṃ kṛtvā taṃ dadarśa latāntare // KAvk_14.125 //
gāḍharocamadakṣībaṃ sa taṃ papraccha śaṅkitaḥ /
api jānasi sośumbāṃ tasya vā lakṣaṇaṃ tanoḥ // KAvk_14.126 //
so 'bravīt kiṃ na jānāmi sośumbāṃ bimbapāṭalām /
upaviṣṭo 'dhare yasyā rāgarājye manobhavaḥ // KAvk_14.127 //
nyastaṃ smareṇeva tadūrūmūle lekhāmayaṃ svastikamasti kāntam /
āvartaśobhā stanamaṇḍale vā lāvaṇyakallolanibhāsti tasyāḥ // KAvk_14.128 //
etadākarṇya nṛpatiḥ sadyaḥ saṃtāpaśoṣitam /
mumoca rāgakusumaṃ nirmālyaminva cetasaḥ // KAvk_14.129 //
so 'bravīnnāsti nārīṇāṃ śīlarakṣā śatairati /
khapuṣpamāleva satī sarvathā naiva jāyate // KAvk_14.130 //
ityuktvāndhena tāṃ rājā saha śmaśānakānanam /
gardabhāropitāṃ tūrṇaṃ tatyāja nagarādbahiḥ // KAvk_14.131 //
sā tena saha nirlajjā vrajantī dinasaṃkṣaye /
aṭavyāṃ caurapatinā prāptaiva saha saṃpadā // KAvk_14.132 //
janairabhidrute tasmin sahasā cauramaṇḍale /
niraparāśa evāndhaścaurabhrāntyā nipātitaḥ // KAvk_14.133 //
cauro 'pi niśāṃ bhuktvā sośumbāṃ kṣasṇasaṃgataḥ /
gṛhītvābharaṇānyasyā jagāmottīrya nimnagām // KAvk_14.134 //
kāraṇḍavāyāh saritastasyāstīre nirambarā /
śuśova sāñjanairaśrujālaiḥ sā malinastanī // KAvk_14.135 //
tasmin kṣaṇe mukhāsaktaṃ māṃsamutsṛjya jambuke /
yāte jalotplutaṃ matsyaṃ tajjahāraṃ vihaṅgamaḥ // KAvk_14.136 //
matsye nimagne sahasā khagena piśite hṛte /
sa babhūvobhayabhraṃśāccintāniścalalocanaḥ // KAvk_14.137 //
tasyāstaṃ vīkṣyaṃ duḥkhe 'pi mukhe smitamadṝśyata /
hāsaḥ parasya skhalite duḥsthasyāpyupajāyate // KAvk_14.138 //
sa tāṃ vailakṣyakupitaḥ provācānucitasmitām /
aho hasasi māṃ loke hāsyāyatanatām gatām // KAvk_14.139 //
nṛpaṃ tyaktvāgatā hyandhamtyaktavāndhaṃ cauramāśritā /
tavāhamubhayabhraṣṭaḥ tribhraṣṭāyāḥ smitāspadam // KAvk_14.140 //
āstām vaḥ parihāso 'yaṃ taṃ yuktyāhaṃ karomi te /
khalāste viṣamasthānām ye biḍambanapaṇḍitāḥ // KAvk_14.141 //
ityuktvā nagarīṃ gatvā sa nṛpāya nyavedayat /
sośumbā te nadītīre tapoyukteti manmatiḥ // KAvk_14.142 //
atha nināya tām rājā vitīryābharaṇāmbaram /
doṣamācchādayatyeva rāgadveṣaḥ śarīriṇām // KAvk_14.143 //
saivādyotpalavarṇeyamudāyī śīghrago 'pyasau /
prāgjanmāntarapuṇyena bhikṣḥuvratamupāgatau // KAvk_14.144 //
abhavadatirasārdraṃ mānāsṃ rāgayoge
yadu madanavidheyaṃ rāgayuktaṃ yadasyāḥ /
virataśamavirārā tena tasmin muhūtre
kṛtanarapatirūpānandinaṃ mām vavande // KAvk_14.145 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ devāvatārāvadānaṃ nāma caturdaśaḥ pallavaḥ //
15. śilānikṣepāvadānam /
balabhatuladhairyavīryaṃ sāścaryaṃ bhavati saprabhāvāṇām /
mahadāśrayayogādyasmai sarvaṃ mahimatvamāyāti // KAvk_15.1 //
purā kuśīpurīṃ ramyāṃ mallānāṃ balaśālinām /
svecchāvihārī bhagāvān pratasthe sugataḥ svayam // KAvk_15.2 //
te tadāgamanaṃ śrutvā kalyāṇaṃ kuśalaiṣiṇaḥ /
vartmasaṃśodhanaṃ cakrurupacārapadodyatāḥ // KAvk_15.3 //
deśaṃ bhūṣayatāṃ teṣāṃ saṃsiktaṃ candanodakaiḥ /
tṛṇakaṇṭakapāṣāṇasarkarāreṇuvarjitam // KAvk_15.4 //
madhye samāyayau bhūminimagnā mahatī śilā /
avasannā visannā ca vadhūrvindhyagireriva // KAvk_15.5 //
tāmutpāṭayatāṃ teṣāṃ kuddālabhujarajjubhiḥ /
māso jagāma na tvasyāḥ sahasrāṃśe 'pyabhūta kṣatiḥ // KAvk_15.6 //
atha samsārasaṃtāpapraśamāmṛtadīdhitiḥ /
āyayau bhagavān sarvamānasollāsabāndhavaḥ // KAvk_15.7 //
ghanāndhakāravirativyaktasatphaladarśanaḥ /
prasādasaṃvibhaktāśaḥ prakāśa iva śāradaḥ // KAvk_15.8 //
sa tān dṛṣṭvā pariśrāntān viphalakleśapiḍāītān /
śrutvā ca tadvyavasitaṃ tānūce praṇatānanān // KAvk_15.9 //
aho kleśaphalārambhaḥ prayāsavyavasāyinām /
saṃsārakarmaṇīvāsmin vyāpāre vaḥ samudyamaḥ // KAvk_15.10 //
prārambhe viṣamakleśaṃ kriyamāṇaṃ sasaṃśayam /
siddhamapyanupādeyaṃ na prājñāḥ karma kurvate // KAvk_15.11 //
ityuktvā caraṇāṅguṣṭhaghaṭṭitām vāmapāṇinā /
vinyasya dakṣiṇe pāṇau bhagavān vipulāṃ śilām // KAvk_15.12 //
visṛjya brahamlokāntamaparyantaparākramaḥ /
cacārāścaryacaryāyāṃ dūtamiva jagattraye // KAvk_15.13 //
kṣiptāyāṃ sahasā tasyām tenātyadbhutakāriṇā /
udabhūdganodbhūta iva vyāptajanaḥ svanaḥ // KAvk_15.14 //
anityaḥ sarvasaṃskāra ityabhrāntavidhāyinaḥ /
sarvadharmā nirātmānaḥ śāntanirvāṇameva tat // KAvk_15.15 //
iti sphuṭodite śabde śilā bhagavataḥ kare /
girīndraśīrṣakākārā sthitā punaradṛśyata // KAvk_15.16 //
kṣaṇena sā bhagavatā kṣiptā vadanamārutaiḥ /
kṛtā visāriṇī dikṣu paramāṇuparaṃparā // KAvk_15.17 //
punarekīkṛtāmeva bhagavān paramāṇubhiḥ /
śilāmanyatra nidadhe vismayaṃ ca jagattraye // KAvk_15.18 //
āścaryaniścaladṛśastato mallā balirjitam /
vīryaṃ bhagavato vīkṣya praṇatāstaṃ babhāṣire // KAvk_15.19 //
aho mahāprabhāvo 'yaṃ balavīryodayastava /
niścayādhigame yasya na pragalbhāḥ surā api // KAvk_15.20 //
anugrahapravṛttena balena guruṇā tava /
adhogatinimagneyaṃ janateva dhṛtā śilā // KAvk_15.21 //
vīryaprajñābalādīnām pramāṇāvadhiniścayam /
api jānāti te kaścidāścaryatarakāriṇaḥ // KAvk_15.22 //
iti bruvāṇānāścaryaniścalānavalokya tān /
tasyāṃ śilāyāmāsīnaḥ provāca bhagavān jinaḥ // KAvk_15.23 //
ekībhūtabalaṃ yaddhi bhūtānām bhuvanatraye /
sugatasya tadekasya loke naiva samaṃ balam // KAvk_15.24 //
ambhāṃsi kumbhairambhodherjaganti paramāṇubhiḥ /
śakyānyalaṃ laṅghayituṃ prabhāvo na tu saugataḥ // KAvk_15.25 //
saṃkhyāṃ sumeroryo vetti tulāmānena tattvataḥ /
sugatānām na jānāti so 'pi sudguṇagauravam // KAvk_15.26 //
kathayitveti bhagavān saṃprāpte suramaṇḍale /
saśakrapadmanilaye cakre kuśaladeśanam // KAvk_15.27 //
mallāstadupadeśena tattadbodhisamāśrayāt /
saśrāvakākhyāṃ pratyekasamyaksaṃbuddhatāṃ yayuḥ // KAvk_15.28 //
srotaḥprāptiphalaṃ kauścitsakṛdāgāmi cāparaiḥ /
anāgāmiphalaṃ cāṇyaiḥ prāptamarhatpadaṃ paraiḥ // KAvk_15.29 //
ityāśyayānuśayadhātugatiṃ nirīkṣya jñātvā tathāprakṛtimapratimopadeśam /
teṣāṃ cakāra bhagavāṃścaturāryasatyasamyakprakāśaviśadaṃ kuśalodayāya // KAvk_15.30 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ śilānikṣepāvadānaṃpañcadaśaḥ pallavaḥ //
16. maitreyavyākaraṇāvadānam /
asaṃgamo nāma viśuddhidhāmo śreyāṃsi sūte kuśalābhikāmaḥ /
saṃsāravāmaḥ sukṛtābhirāmo manomalairvairarajovirāmaḥ // KAvk_16.1 //
purā gaṅgāṃ samuttīrya nāgānāṃ phaṇasetunā /
bhagavān sugataḥ pāraṃprāpya bhikṣūnabhāṣata // KAvk_16.2 //
iha ratnamayaḥ pūrvaṃ yūpo 'bhūdadbhutadyutiḥ /
darśayāṃi tamatraiva draṣṭuṃ vaḥ kautukaṃ yadi // KAvk_16.3 //
ityuktvā bhagavān bhūmau pāṇinā divyalakṣmaṇā /
spṛṣṭvā nāgagaṇotkṣiptaṃ ratnayūpadarśayat // KAvk_16.4 //
taṃ dṛṣṭvā bhikṣavaḥ sarve nirnimeṣekṣaṇāściram /
babhūvuścitralikhitām iva niścalavigrahāḥ // KAvk_16.5 //
tatkathāmatha taiḥ pṛṣṭaḥ provāca bhagavān punaḥ /
atītānāgatajñānaṃ dantālokaiḥ kirannivaḥ // KAvk_16.6 //
devaputraḥ purā kaścit kāle svargaparicyutaḥ /
mahāpraṇādanāmābhūnnṛpatiḥ śakraśāsanāt // KAvk_16.7 //
dharmavṛttānusaraṇasmaraṇāya mahītale /
ucitaṃ lakṣaṇaṃ kiṃcit sa yayāce śatakratum // KAvk_16.8 //
tataḥ surapatervākyādviśvakarmā tadālaye /
bhāsvaraṃ vidadhe ratnayūpaṃ puṇyamivonnatam // KAvk_16.9 //
tatastaddarśanāsakte jane kautukaniścale /
kṛṣyādikarmaṇyucchinne rājñaḥ koṣakṣayo 'bhavat // KAvk_16.10 //
tatastena kṣitibhujā kṣipto 'yaṃ jāhnavījale /
tiṣṭhatyadyāpi pātāle ratnaiḥ sūryairivācitaḥ // KAvk_16.11 //
bhaviṣyatyasya kālena paricchinnaḥ parikṣayaḥ /
na tajjagati nāmāste pariṇāme yadakṣayam // KAvk_16.12 //
āgāmisamaye puṃsāṃ varṣāśītisahasrake /
śaṅkhaśubhrayaśāḥ śaṅkho nāma rājā bhaviṣyati // KAvk_16.13 //
puṇyalabdhamimaṃ yūpaṃ nṛpaḥ kalpadrumopamaḥ /
sa purohitaputrāya maitreyāya pradāsyati // KAvk_16.14 //
maitreyo 'pyanmumādāya kṛtvā sapadi khaṇḍaśaḥ /
arthicintāmaṇirlokamadaridraṃ kariṣyati // KAvk_16.15 //
yūpaṃ datvātha maitreyaḥ samyaksaṃbuddhatām gataḥ /
anuttarajñānanidhirbhaviṣyati surārcitaḥ // KAvk_16.16 //
śaṅko rājā sahasrāṇāmaśītyā parivāritaḥ /
sāntaḥpurāmātyagaṇo rājāpi pravrajiṣyati // KAvk_16.17 //
prāgjanmapraṇidhānena śaṅkhasya kuśalodayaḥ /
kṛtasyāvaśyabhogyatvātpariṇāme phaliṣyati // KAvk_16.18 //
madhyadeśe purā rājā vāsavo vāsavopamaḥ /
dhanasaṃmatanāmā ca nṛpo 'bhūduttarāpathe // KAvk_16.19 //
tayorvibhavasaṃgharṣo bhūto vairāgnitaptayoḥ /
abhūd yuddhasamārambhasaṃbhārarabhasaṃ manah // KAvk_16.20 //
nagaraṃ ca praviśyātha sametya dhanasaṃmataḥ /
cakre garajathānīkairgaṅgātīraṃ nīrantaram // KAvk_16.21 //
tatra ratnaśīkhī nāṃa samyaksaṃbuddhatām gataḥ /
dṛṣṭastenārcyāmānāṅghrirbrahmaśakrādibhiḥ suraiḥ // KAvk_16.22 //
so 'cintayadaho rājā vāsavaḥ pṛthipuṇyavān /
viṣayānte vasatyeṣ ayo hi tridaśavanditaḥ // KAvk_16.23 //
tatastasyānubhāvena tatra bhūpālayostayoḥ /
yayau vairarajaḥ śāntyā mithyāmohaparikṣayam // KAvk_16.24 //
kṝtasaṃghiḥ pareṇātha vāsavaḥ pṛthivīpatiḥ /
bhagavantaṃ samabhyetya sarvabhogaurapūjayat // KAvk_16.25 //
praṇidhānaṃ ca vidadhe pūjānte praṇamāmi tam /
ahaṃ kuśalamūlena syāmetena mahāniti // KAvk_16.26 //
asminnavasare ghore śankhaśabde samudgate /
provāca taṃ ratnaśikhī praṇataṃ purataḥ sthitam // KAvk_16.27 //
śankho nāma mahīpālaścakravartī bhaviṣyasi /
paryante bodhiyuktaśca kuśalaṃ samāvāpsyasi // KAvk_16.28 //
evaṃ satpraṇidhānatah kṣitipatiḥ puṇyodayādvāsavaḥ
śaṅkho nāma nṛpa sa ratnaśikhinādiṣṭaḥ śriyaṃ prāpsyati /
maitreyaḥ praṇayātkariṣyati tathā bodhau viśuddhāṃ dhiyaṃ
kalyāṇābhiniveśapuṇyataraṇirāḍya hi satsaṃgamaḥ // KAvk_16.29 //
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ maitreyavyākaraṇāvadānaṃ nāma ṣoḍaśaḥ pallavaḥ //
17. ādarśamukhāvadānam /
cittaprasādavimalapraṇayojjvalasya svalpasya dānakusumasya phalāṃśakena /
hemādrirohaṇanagendrasudhābdhidānasaṃpatphalaṃ na hi tulākalanāmupaiti // KAvk_17.1 //
purā manojñe sarvajñaḥ śrāvastyāṃ jetakānane /
anāthapiṇḍadārāme vijahāra mahāśayaḥ // KAvk_17.2 //
āryo mahākāśyapākhyastacchiṣyaḥ karuṇānidhiḥ /
nagaropavanasyāntaṃ janacārikayā yayau // KAvk_17.3 //
tatra sudrugatiryoṣinnagarāśravalambikā /
apaśyat kuṣṭharogārtā kāśyapaṃ taṃ yadṛcchayā // KAvk_17.4 //
sā taṃ dṛṣṭvā prasādinyā śraddhayā samacintayat /
pātre 'sya piṇḍapātārhā kiṃ na jātāsmi puṇyataḥ // KAvk_17.5 //
vijñāya tasyā āścaryaśraddhāyuktaṃ manoratham /
prasārya pātraṃ jagrāha piṇḍaṃ taṃ karuṇākulaḥ // KAvk_17.6 //
tīvracittaprasādena bhaktasārasamaraṇe /
kuṣṭhinyā nipapātāsyāḥ pātre śīrṇakarāṅguliḥ // KAvk_17.7 //
tataḥ sā pātakamiva tyaktvānityakalevaram /
devānāṃ tuṣitākhyānāṃ nilaye samajāyata // KAvk_17.8 //
śakrastadadbhutaṃ jñātvā dānapuṇypditādaraḥ /
yatnātkāśyapasatpātraṃ sudhayā samapūrayat // KAvk_17.9 //
sudhārpaṇe 'pyasau bhikṣurnispṛhastṛṇalīlayā /
praśamāmṛtasaṃpūrṇaścakre pātramadhomukham // KAvk_17.10 //
bhajante praṇayaprītiṃ kṛpaṇeṣu kṛpākulāḥ /
santaḥ saṃpatsamādhmātavadane mīlitādarāḥ // KAvk_17.11 //
śrutvā tāṃ tuṣite devanikāye niratām nṛpaḥ /
prasenajit bhagavataścakre bhojyādhivāsanām // KAvk_17.12 //
rājñastasya gṛhe dṛṣṭvā lakṣmīmāścaryakāriṇaḥ /
āryānandena bhagavān pṛṣṭastatpuṇyamabhyadhāt // KAvk_17.13 //
purā gṛhapateḥ sūnurdāridyrāddāsatāṃ gataḥ /
kṣetrakarmāṇi saṃsaktaḥ kṣutkṣāmaḥ klāntimāyayau // KAvk_17.14 //
svajananyā samānītāṃ niḥsnehalavaṇāṃ cirāt /
kulmāṣapiṇḍimāsādya bhoktuṃ sādaramāyayau // KAvk_17.15 //
dhautahastaḥ kṣaṇe tasmin saṃprāptāya yadṛcchayā /
dadau pratyekabuddhāya tām prasannena cetasā // KAvk_17.16 //
jātaḥ sa eva kālena bhūpālo 'yaṃ prasenajit /
tasya dānakaṇasyaivaṃ vibhūtiḥ prathamaṃ phalam // KAvk_17.17 //
śrutveti bhagavadvākyaṃ bhikṣūrvismayamāyayau /
rājāpi vipulāṃ pūjāṃ cakre bhagavataḥ puraḥ // KAvk_17.18 //
rājārhairakhilairbhogaiḥ kṛtvā bhaktinivedanam /
sa koṭīstailakumbhānāṃ dīpamālāmakalpayat // KAvk_17.19 //
dīpamekaṃ dadau tatra svalpakaṃ durgatāṅganā /
snehakṣayātprayāteṣu sarveṣu na jagāma yaḥ // KAvk_17.20 //
vicintya praṇidhānena tayā vimalacetasā /
bhāvinīm śākyamunitāṃ sarvajño 'syāh samabhyadhāt // KAvk_17.21 //
ratnadīpāvaliṃ datvā rājā bhagavataḥ purah /
upaviśya praṇamyāgre praṇayāttaṃ vajijñapat // KAvk_17.22 //
bhagavatpraṇidhānena tattatpuṇyānubhāvataḥ /
na kasyānuttarā samyaksaṃbodhirbhavadarpitā // KAvk_17.23 //
bhavatprasādapraṇayāt prāptumicchāmi tāmaham /
nirvikalpaphalāvāptyai sevyante kalpapādapāḥ // KAvk_17.24 //
iti rājavacaḥ śrutvā bhagavān samabhāṣata /
durlabhānuttarā samyaksaṃbodhiḥ pṛthivīpate // KAvk_17.25 //
sūkṣmā mṛṇālatantubhyo giribhyo 'pi garīyasī /
samudrebhyo 'pi gambhīrā sā sukhena na labhyate // KAvk_17.26 //
na dānairbahubhirlabdhaṃ mayaivānyeṣu janmasu /
cittaprasādaviśadaṃ jñānaṃ tatkāraṇaṃ jaguḥ // KAvk_17.27 //
caturdvīpādhipatyena mayā māndhātṛjanmani /
ciraṃ dānaphalaṃ bhuktaṃ bodhirnādhigatā tu sā // KAvk_17.28 //
dānena cakravartīśrīḥ sā sudarśanajanmani /
bhuktā mayāmahīyasī bodhirnādhigatā tu sā // KAvk_17.29 //
purā datvā gajānaṣṭau velāmadvijajanmāni /
mayā prāptaṃ mahatpuṇyaṃ bodhirnādhigatā tu sā // KAvk_17.30 //
kurūpaḥ kuśalātmāhaṃ rājaputraḥ purābhavam /
yaḥ piśāco 'yamityuktvā nijalatnyā vivarjitaḥ // KAvk_17.31 //
śriyai śrīskandho bhūtyāge prītiryasya sadā sthitā /
sa duḥkhī rūpavaikalyāt kka vā sarvaguṇodayaḥ // KAvk_17.32 //
taṃ rūpavirahe dehatyāgārūḍhaṃ śacīpatiḥ /
divyacūḍāmaṇiṃ datvā cakre pañcaśaropamam // KAvk_17.33 //
ṣaṣṭiḥ purasahasrāṇi tasya yajñeṣu yajvanaḥ /
hemayūpābhirūpāṇi prāpurmerubalaśriyam // KAvk_17.34 //
tasmin mayātidānādrikṛte kuśalajanmani /
tāni puṇyānyavāptāni bodhirnādhigatā tu sā // KAvk_17.35 //
mayā satyaprabhāveṇa triśaṅkunṛpajanmani /
kṛtā vṛṣṭiḥ sudurbhikṣā bodhirnādhigatā tu sā // KAvk_17.36 //
mithilāyāṃ mahādevanṛpajanmani yajvanā /
mayāptā puṇyasaṃpattirbodhirnādhigatā tu sā // KAvk_17.37 //
mithilāyāṃ purā puṇyaṃ nimibhūpālajanmani /
prāptaṃ dānatapoyajñairbodhirnādhigatā tu sā // KAvk_17.38 //
purā nandasya nṛpateścatvāraḥ piśunāḥ sutāḥ /
babhūvurādarśamukhaḥ pañcamaśca guṇādhikaḥ // KAvk_17.39 //
kālenāpannaparyantaḥ sa bhūpatiracintayat /
ete madante catvāro rājyaṃ nārhanti karkaśāḥ // KAvk_17.40 //
putre mamādarśamukhe rājyaśrī pratibimbitā /
suvṛtte labhate śobhāṃ prajñāvaimalyaśālini // KAvk_17.41 //
dhyātvetyamātyān so 'vādīt sa bhavadbhirnareśvaraḥ /
kṛto 'ntaḥpuravargeṇa yo 'bhyutthānena pūjyate // KAvk_17.42 //
maulirna kampate yasya sameva maṇipādukaiḥ /
dvāradrumādrivāpīṣu nidhiṣaṭkaṃ sa paśyati // KAvk_17.43 //
ityuktvā tridivaṃ yāte nṛpatau mantriṇaḥ kramāt /
taduktrairlakṣaṇaiścakrurādarśamukhamīśvaram // KAvk_17.44 //
dharmanirṇayakāryeṣu yaṃ vādiprativādinah /
vilokyaiva svayaṃ tasthurnyāyairjayaparājaye // KAvk_17.45 //
purā nirabhiasṃghena prātavaiśasakilbiṣam /
brāhmaṇaṃ daṇḍinaṃ nāma dayāluḥ prayayau puraḥ // KAvk_17.46 //
guyugārthe gṛhasthena mṛtena vaḍavāhateḥ /
kuṭhārapātataḥ patnyā takṣavāsī vivāditaḥ // KAvk_17.47 //
śauṇḍikenātmajavadhāddīkṣitaṃ tulyanigraham /
tadvipakṣabhayenoktvā tatsaṃtyaktaṃ vyamokṣayat // KAvk_17.48 //
amānuṣāṇāṃ sattvānāmadhyāśayaviśeṣataḥ /
cakāra cittaśodhanaṃ tattatsaṃdehanirṇayam // KAvk_17.49 //
avṛṣṭimṛṣṭe durbhikṣe yena dvādaśavarsake /
vihitaṃ sarvasattvānāmaśanaprāṇavartanam // KAvk_17.50 //
ityamūnmama puṇyāptirādarśamukhajnmani /
na tu sā samyaksaṃbodhirvibodhitā mahodayā // KAvk_17.51 //
bahujanmaśatābhyāsaprasāsena mahīyasā /
adya tu jñānavaimalyaṃ mayāptaṃ lutpasaṃvṛti // KAvk_17.52 //
jñānaprajñādhigamyā kimapi paratarānuttarā satyāsaṃvit
samyaksaṃbodhireṣā na ca khalu nṛpate labhyate dānapuṇyaiḥ /
mohaśyāmāvirāme gataghanagaganavyaktavaimalyabhājāṃ
nirvyājānandabhūmirbhavati bhavatamaśchedinī sā dinaśrīḥ // KAvk_17.53 //
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ ādarśamukhāvadānaṃ nāma saptadaśaḥ pallavaḥ //
18. śāriputrapravrajyāvadānam /
nedaṃ bandhunoṃ suhṛt sodaro vā nedaṃ mātā na pitā vā karoti /
yatsaṃsārāmbhodhesetuṃ vidhatte jñānācāryaḥ ko 'pi kalyāṇahetuḥ // KAvk_18.1 //
kalandakanivāsākhye ramye veṇuvanāśrame /
bhagavān viharan buddhaḥ pure rājagṛhe purā // KAvk_18.2 //
kilitaṃ copayiṣyaṃ ca dvau parivrājakau purā /
prapannau bhikṣubhāvena cakāra śamasaṃvṛtau // KAvk_18.3 //
tataśca śāriputrasya bhikṣoḥ saṃdeśanāṃ vyaghāt /
yayā sākṣātkṛtārhattvo so 'bhūnmokṣagatikṣamaḥ // KAvk_18.4 //
tasya tadadbhutaṃ dṛṣṭvā dhanārhaṃ sarvabhikṣubhiḥ /
papracchuḥ pūrvavṛttāntaṃ sa ca tebhyo vyabhāṣata // KAvk_18.5 //
brāhmaṇasyāgnimitrasya bhāryā guṇavarābhavat /
śūrpiketi kṛtaṃ pitrā krīḍānāma ca bibhratī // KAvk_18.6 //
bhrātā prathamaśīlākhyaḥ tasya śūrpasamābhidhaḥ /
pratyekabuddhatāṃ yātaḥ kadācid gṛhamāyayau // KAvk_18.7 //
sa tayā bharturādeśād gṛhībhaktyādhivāsitaḥ /
praṇatipraṇayācāraistoṣitaḥ paricaryayā // KAvk_18.8 //
kadāciccīvare tasya kurvāṇasya vipātraṇam (?) /
sūcīkarmavahād dṛṣṭvā praṇidhānaṃ samādadhe // KAvk_18.9 //
yatheyaṃ kartarīṃ tīkṣṇā yathā gambhīragāmiṇī /
sūcī tathāparā prajñā mama syāditi sādarā // KAvk_18.10 //
pratyekabuddhavinayāt praṇidhānena tena ca /
gatāsmin janmani saiva saprajñaśāriputratām // KAvk_18.11 //
sa eṣa śāriputro 'dya bhikṣuṣtīkṣṇatarāgradhīḥ /
kalyāṇapātratām yātaḥ kalpavallī hi sanmateḥ // KAvk_18.12 //
vākyaṃ bhagavataḥ śrutvā papracchurbhikṣavaḥ punah /
kasmānnāṭyakule jātaḥ śāriputro narādhame // KAvk_18.13 //
tatastān bhagavānūce pūrvasminneṣa janmani /
abhūnmahāmatirnāma rājaputraḥ satāṃ mataḥ // KAvk_18.14 //
śrīmato 'pi matistasya pravrajyāyāmajāyata /
paripākaprasannānāṃ kāluṣyāya na saṃpadaḥ // KAvk_18.15 //
pravrajyā rājaputrāṇāṃ yūnāṃ naiva kulocitā /
ityuktvā janakaḥ prītyā taṃ yatnena nyavārayat // KAvk_18.16 //
kadācit kuñjarārūḍhaḥ sa vrajan janavartmani /
dṛṣṭvā daridraṃ sthaviraṃ kāruṇyādidamabravīt // KAvk_18.17 //
adhanyā dhanīno loke bandhubandhanayantritāḥ /
pravrajyāṃ nāpnuvantyeva tvaṃ tu kena nivāritaḥ // KAvk_18.18 //
sa nyavedayanme daridrasya na pātraṃ na ca cīvaram /
dhanopakaraṇānyeva śamopakaraṇānyapi // KAvk_18.19 //
rājasūnuriti śrutvā gatvā munitapovanam /
pravrajyāṃ kārayitvāsya pradadau pātracīvaram // KAvk_18.20 //
so 'cireṇaiva kālena yātaḥ pratyekabuddhatām /
rājaputraṃ samabhyetya divyāmṛddhimadarśayat // KAvk_18.21 //
tasya prabhāvamālokya sa pradadhyau nṛpātmajaḥ /
aho mahodayatvānme pravrajyā durlabhābhavat // KAvk_18.22 //
dāridyrādavivekācc nīcānāmapi durlabhā /
jāyeyamadhame kule tasmadasmi vivekavān // KAvk_18.23 //
sa eva śāriputro 'yaṃ jñātastatpraṇidhānataḥ /
pravrajito bhagavatā kāśyapenānyajanmani // KAvk_18.24 //
tenāyaṃ niyamapraṇayavinayī samyakprasādodayād
ādiṣṭaḥ kuśalāya satyanidhinā prajñāvatāmagraṇīḥ /
kāle śākyamunerbhaviṣyati mataḥ śiṣyatvayogādvaraṃ
maudgalyāyana eṣa cātra kathitaḥ saṃvinmayānāṃ vadaḥ // KAvk_18.25 //
anyajanmani daridraḥ kārmikaḥ kenacidapi dayayā maharṣiṇā /
dattapātracīvaro 'bhavaddarśitarddhirāsīdatulaprabhāvavān // KAvk_18.26 //
iti kṣemendraviracitāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ śāriputraprajajyāvadānam nāmāṣṭādaśaḥ pallavaḥ //
19. śroṇakoṭikarṇāvadānam /
sa ko 'pi puṇyātiśayodayasya varaḥ prabhāvaḥ paramākṣayo yaḥ /
pratyakṣalakṣyaḥ śubhapakṣasākṣī janmāntare lakṣaṇatāmupaiti // KAvk_19.1 //
ramye purā bhagavati śrāvastyāṃ jetakānane /
anāthapiṇḍadārāme vihāriṇi tathāgate // KAvk_19.2 //
babhūva vāsavagrāme balasenābhidho gṛhī /
pūritāśaḥ phalabharaiśchāyātarurivārthinām // KAvk_19.3 //
jāyāyāṃ jayasenāyāṃ kāle kamalalocanaḥ /
ajāyata sutastasya puṇyairmīrta ivotsavaḥ // KAvk_19.4 //
sajahā ratnadīpārcirabhūtkarṇasya karṇikā /
nābhūnmūlyatulā yasya hemakoṭiśatairapi // KAvk_19.5 //
śravaṇānakṣatrajāto 'sau ratnakoṭyarhakarṇikāḥ /
sa śroṇakoṭikarṇākhyaḥ kumāro 'bhūdguṇocitaḥ // KAvk_19.6 //
sa nirmalaruciḥ kāntaḥ kalābhiṃ paripūritaḥ /
amandānandaniṣyandī na kasyendurivābhavat // KAvk_19.7 //
sa yuvā vāryamāṇo 'pi pitrā dhanadasaṃpadā /
jananī sāśrunayanā paraṃ puruṣayā girā // KAvk_19.8 //
priyaṃvado 'pi nirbhartsyo viṣavarṣīva candramāḥ /
mahāsārthena ratnārthī dūradvīpāntaraṃ yayau // KAvk_19.9 //
makarākaramuttīrya vrajatasyasya nirjane /
karmormiviplavenābhūt svasārthavirahaḥ pathi // KAvk_19.10 //
sārtho 'pi tamanāsādya vinivṛttaṃ śucā śanaiḥ /
svadeśamarjitakleśaḥ praviveśa viśṛṅkhalāḥ // KAvk_19.11 //
so 'pi taptamaruśreṇīlakṣaṇāṃ dakṣiṇāṃ diśam /
śrāntaḥ praśāntaviśrāntirvāpigāhaṃ vyagāhata // KAvk_19.12 //
so 'cintayadaho vitte pratinittārjanodyamaḥ /
mamāyamanayenaiva jātakleśaḥ phalodayaḥ // KAvk_19.13 //
aho dhanārjanāveśaḥ saṃtoṣavirahānnṛṇām /
sarvāpavādasaṃvādo nindyānām vipadāṃ padam // KAvk_19.14 //
hemācale 'pi saṃprāpte na paryāptirhanārjane /
saṃsāre vāsanābhyāsadveṣamohaḥ śarīriṇām // KAvk_19.15 //
pṛthuprayāsavirasā dīp