Bổn Sanh Như Ý Thọ (Avadānakalpalatā)

12 //
iti rājavacaḥ śrutvā tamabhāṣanta mantriṇaḥ /
rājan doṣastavaivāyaṃ vātsalyena pramādyataḥ // KAvk_23.13 //
dharmaḥ kasya na harṣāya dānaṃ kasya na saṃmatam /
kiṃ tu mūlahatādvṛkṣānnivartante palārthinaḥ // KAvk_23.14 //
vikrītaḥ paradeśe ca rathastena dvijanmanā /
ityuktvā mantriṇaḥ sarve śalyaviddhā ivābhavan // KAvk_23.15 //
atha kālena saṃprāpte vasante madanotsave /
vipāke sukṛtasyeva hṛdayānandadāyini // KAvk_23.16 //
svayaṃgrahopajīvyasya madhormadhukarārthinaḥ /
lokaḥ puṣpavanairyāto yaśobhiriva śubhratām // KAvk_23.17 //
aśokaṃ lokasacchāyamupakārodyataṃ drumam /
madhu vidhūtaṃ saṃnaddhe kalikālaṃ kṛtaṃ jagat // KAvk_23.18 //
rājaputraḥ samāruhya kuñjaraṃ rājavardhanam /
yayau phullān vane druṣṭumarthikalpatarustarūn // KAvk_23.19 //
vrajantaṃ prati sāmantaprayuktātaṃ dvijāḥ pathiḥ /
babhāṣire samabhyetya svastivādapuraḥsarāḥ // KAvk_23.20 //
cintāmaṇirgīyase tvaṃ ślāghyo jagati jaṅgamaḥ /
yasya saṃdarśanenārthī gāḍhamāliṅgyate śriyā // KAvk_23.21 //
dvāveva viśrutotkarṣavideṣau bhadrajanmani /
dānārdrahastastvaṃ loke gajaścāyaṃ sthironnatiḥ // KAvk_23.22 //
asmabhyaṃ sukṛtpdāra kuñjaro 'yaṃ pradīyatām /
tvadanyena vadānyena dātumeṣa na śakyate // KAvk_23.23 //
ityarthitastaiḥ sotsāhaḥ sa tebhyastu dadau dvipam /
sajīvamiva sāmrājyaṃ saśaṅkhadhvajacāmaram // KAvk_23.24 //
datvā bodhipradhānena praṇidhānena śuddhadhīḥ /
ratharatnaṃ dvipendraṃ ca so 'bhūdānandanirbharaḥ // KAvk_23.25 //
śrutvaiva nṛpatirdattaṃ viśrutaṃ jayakuznjaram /
rakṣāprakārarahitāṃ rājalakṣmīmamanyata // KAvk_23.26 //
sa rājyabhraṃśabhītena kupitena mahībhujā /
niṣkāsitaḥ kumāro 'tha pratasthe praṇipatya tam // KAvk_23.27 //
mādrīdayitayā sārdhaṃ jālinaṃ nāma dārakam /
kṛṣṇābhidhāṃ tathā kanyāmādāya sa yayau vanam // KAvk_23.28 //
vane 'pi śeṣa ṃ sa dadau vāhanādikamarthine /
samaṃ hi mahatāṃ sattvaṃ saṃpatsu ca vipatsu ca // KAvk_23.29 //
mādyrāṃ kadācidyātāyāṃ puṣpamūlaphalāptaye /
brāhmaṇaḥkaścidabhyetya rājaputramabhāṣata // KAvk_23.30 //
paricārakāhīnāya caturau bālakāvimau /
dehi mahyaṃ mahāsattvaṃ sarvado hyasi viśrutaḥ // KAvk_23.31 //
śrutvaitadavicāryaiva dārakau dayitau param /
datvā sa tasmai sahasā sehe tadvirahavyathām // KAvk_23.32 //
dhanaputrakalatrādi loke kasya navallabham /
dānādanyadvadānyānāṃ na dayāvatām // KAvk_23.33 //
atha mādrī samabhyetya bālakau bālavatsalā /
apaśyantī puraḥ patyuḥ patitāpannamūrcchitā // KAvk_23.34 //
sā labdhasaṃjñā dīptena vyāptā śokakṛśānunā /
śiśupradānavṛttāntaṃ śrutvaivābhūtpalāpinī // KAvk_23.35 //
tasyāścetasi duḥkhāgnirapatyasnehaduḥsahaḥ /
priyapremānusṛtyaiva prayayau puṭapākatām // KAvk_23.36 //
atrāṇtare samabhyetya viprarūpaḥ sureśvaraḥ /
bhṛtyārthī dayitām patnīṃ rājaputramayācata // KAvk_23.37 //
yācitastena sahasā śucaṃ jāyāviyogajām /
dhiyā saṃstabhya sattvābdhiḥ sa tasmai vitatāra tām // KAvk_23.38 //
sadyaḥ pradānataralāṃ saṃtrastāṃ hariṇīmiva /
so 'vadaddayitāmantaḥ kalayan bodhivāsanām // KAvk_23.39 //
samāśvāsihi kalyāṇi na śokaṃ kartukarhasi /
svapnapraṇayakalpo 'yamasatyaḥ priyasaṃgamaḥ // KAvk_23.40 //
śuśrūṣayā dvijasyāsya dharme te ramatām matiḥ /
vilolalokayātrāyāṃ dharmaḥ sthirasuhṛt satām // KAvk_23.41 //
dṛṣṭvā sarve svajanasujanā bāndhavāścānubhūtāḥ
nyastā kaṇṭhe kṣaṇaparimalamlāyinī mitrālā /
dāre putre kṣapitamaniśaṃ yauvanaṃ jīvitaṃ ca
prāpto nāptaśtiraparicayaḥ ko 'pi dharmādṛte 'nyaḥ // KAvk_23.42 //
ityuktvā vallabhāṃ lobhaparityāgāduvāha saḥ /
dyutiṃ vadanapadmena dhairyavṛttiṃ ca cetasā // KAvk_23.43 //
viyogaśokavikalāṃ mādrīṃ dṛṣṭvā kṛpākulaḥ /
nijarūpaṃ samādhāya śacīpatiruvāc atām // KAvk_23.44 //
viṣādaṃ mā kṛthāh putri devo 'haṃ tridaśeśvaraḥ /
arthibhyastvā dadātyeṣa tasmādasi mayarthitā // KAvk_23.45 //
adhunā saiva patyustvaṃ nyāsībhūtā mayārpitā /
taṃ dadātyeṣa nānyasmau dīyate katham // KAvk_23.46 //
kariṣyāmi tavāvaśyaṃ dārakābhyāṃ samāgamam /
ityudīrya sahasrākṣaḥ sahasāṇtaradhīyataḥ // KAvk_23.47 //
atha tau dārakau vipraḥ samādāyārthalipsayā /
viśvāmitrapuraṃ gatvā lobhādvokretumudyatah // KAvk_23.48 //
viśyāmitraḥ parijñāya rājaputrasya dārakau /
jagrāha mahatārthena bāṣpasaṃruddhalocanaḥ // KAvk_23.49 //
kālena tridivaṃ yāte viśvāmitramahīpatau /
bheje viśvaṃtaro rājyaṃ paurāmātyagaṇārthitaḥ // KAvk_23.50 //
rājye viraktasya tasya dānavyasaninaḥ param /
sattvena vardhamānarddhirna kaścid yācako 'bhavat // KAvk_23.51 //
tadvittapūrṇavibhavo brāhmaṇaḥ so 'pi jambukah /
kṛtaghnaḥ svaprabhāvānme saṃpadityabhyadhājjanam // KAvk_23.52 //
viśvaṃtaraḥ sa evāham devadattaḥ sa ca dvijaḥ /
uktveti cakre bhagavān bhikṣūṇāṃ dānadeśanām // KAvk_23.53 //
ālambanaṃ śvabhraśatāvapāte ghorāndhakāre suciraprakāśaḥ /
āśvāsanaṃ duḥsahaduḥkhakāle dānam narāṇāṃ paralokabandhuḥ // KAvk_23.54 //
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ viśvaṃtarāvadānam nām atrayoviṃśaḥ pallavaḥ //
24. abhiniṣkramaṇāvadānam /
hasati sakalalolālokasargāya bhānuḥ paramamamṛtavṛṣṭayai pūrṇatāmeti candraḥ /
iyati jagati pūjyaṃ janma gṛhṇāti kaścit vipulakuśalasetuḥ sattvasaṃtāraṇāya // KAvk_24.1 //
purā śuddhodanaḥ śrīmān rājā śākyapure 'bhavat /
yaśaḥśaśāṅkajanakaḥ sudhāsindhurivāparaḥ // KAvk_24.2 //
khalāsaktā svabhāvena lakṣmīrguṇigaṇārpitā /
āścaryakāriṇā yena kṛtā satpakṣapātinī // KAvk_24.3 //
adyāpyakhiladiktīryavanāsaktairvivekibhiḥ /
yaśobhiḥ śucibhiryasya munivratamivohyate // KAvk_24.4 //
syāmahaṃ śuddhamāteti purā praṇidhitaḥ kila /
viśvakarmasuto martyamājagāmāmaladyutiḥ // KAvk_24.5 //
kīrtiḥ satpuruṣasyeva tasyābhūdvallabhā param /
mahāmāyābhidhā devī candrasyeva kumudvatī // KAvk_24.6 //
sāpaśyaddantinaṃ śvetaṃ svapne kukṣau vihāyasā /
gatamārohaṇaṃ śaile praṇatiṃ ca mahājanāt // KAvk_24.7 //
atrāntare bodhisattvastuṣitāt tridaśālayāt /
garbhaṃ tasyāḥ samāpede svayaṃ lokānukalpayā // KAvk_24.8 //
vahantī bodhisattvaṃ sā garbhe bhuvananandanam /
induṃ dugdhābdhiveleva babhūva pāṇḍuradyutiḥ // KAvk_24.9 //
ikṣvākurājavaṃśyena tena garbhasthitena sā /
bhūrnidhānavatīvābhūd bhavyalakṣaṇalakṣitā // KAvk_24.10 //
babhūva dohadastasyā dānapuṇyamayodayaḥ /
aṅkure 'pyavisaṃvādi sahakārasya saurabham // KAvk_24.11 //
atgha kālena saṃpūrṇaṃ sā lumbinīvane sthitā /
asūta tanayaṃ devī divākaramivāditiḥ // KAvk_24.12 //
māturgarbhamalāspṛṣṭaṃ kukṣiṃ bhittvā sa nirgataḥ /
tāṃ cakre 'tha svabhāvena svasthāṅgī vigatavyathām // KAvk_24.13 //
nirgacchanneva ruddho 'sau balajijñāsayā kṣaṇam /
śakreṇa vajrasārāṅgastasyāśakyatvamāyayau // KAvk_24.14 //
jātamātaḥ śuiśurgatvā svayaṃ sapta padāni saḥ /
diśo vilokayannūce suvyaktākṣarayā girā // KAvk_24.15 //
iyaṃ nirvṛtiḥ pūrvā ca gatirlokeṣu dakṣiṇā /
paścimā jātirapyeṣā saṃsārādiyamuttarā // KAvk_24.16 //
iti tasya bruvāṇasya pṛthivī samakampata /
tamakṣayabalaṃ dhartumaśakteva jagadgurum // KAvk_24.17 //
chatraṃ tasya yaśaḥ śubhraṃ sattvasmeraṃ sacāmaram /
vyomāmbudhārādhautasya jagṛhustasya devatā // KAvk_24.18 //
asminnavasare pṛṣṭaḥ s vastrīyeṇāsitābhidhaḥ /
nāradena prabhāṃ dṛṣṭvā kiṣkindhādristhito muniḥ // KAvk_24.19 //
kasmādarkaśatāloka ivālokaḥ pradṛśyate /
tamodaridrāṃ yeneti girayaḥ saguhāgṛhāḥ // KAvk_24.20 //
vismayāditi tenoktaḥ so 'vadaddivyalocanaḥ /
jātaḥ puṇyaprabhāso 'yaṃ bodhisattvasya janmani // KAvk_24.21 //
acireṇaiva taṃ vatsa drakṣāvaḥ kuśalāptaye /
ityuktvā munirānandād viśrāntisukhito 'bhavat // KAvk_24.22 //
putrajanmani sarvārthasiddhiṃ śuddhodanaḥ param /
dṛṣṭvā sarvārthasiddho 'yamiti nāmāsya nirmame // KAvk_24.23 //
śākyavardhananāmābhūd yakṣaḥ śākyapurāśrayaḥ /
yatpraṇāmeṇa śākyānāṃ śiśavo nirupadravāḥ // KAvk_24.24 //
tatsthityā preṣitaḥ pitrā praṇāmāya saguhyakaḥ /
taṃ bodhisattvamālokya nipapātāsya pādayoḥ // KAvk_24.25 //
athotsaṅge samādāya hṛṣṭastaṃ pṛthivīpatiḥ /
lakṣaṇāni nimittajñaistasya dehe vyalokayat // KAvk_24.26 //
lakṣaṇajñāstataḥ sarve nṛpamūcuḥ savismayāḥ /
deva divyakumāro 'yaṃ lakṣaṇairupalakṣyate // KAvk_24.27 //
jāyate lakṣaṇairetairviśvaviśrāntaśāsanaḥ /
śakrādhipaścakravartī bhagavān sa tathāgataḥ // KAvk_24.28 //
dīrghāṅgulidalau cakralāñchanau supratiṣṭhitau /
aruṇau caraṇāvasya kāntau kamalakomalau // KAvk_24.29 //
rājahaṃsa iva prāṃśuḥ sajālāṅgulipallavaḥ /
eṣa jānuyugaḥ śrīmānājānubhujabhūṣitaḥ // KAvk_24.30 //
sakośabastiguhyaśca nyagrodhaparimaṇḍalaḥ /
dakṣiṇāvartaromāṅkaḥ pariṇāhasamonnatiḥ // KAvk_24.31 //
rajomalalavāspṛṣṭastajāmbūnadadyutiḥ /
hastapādāṃsakaṇṭhāgraspaṣṭasaptacchadākṛtiḥ // KAvk_24.32 //
siṃhapūrvārdhakāyaśca bṛhatspaṣṭāṅgavigrahaḥ /
catvāriṃśatsamāprotaśukladantaḥ sunāsikaḥ // KAvk_24.33 //
dīrghapratanujihvaśca meghadundubhiniśvanaḥ /
abhinīlākṣagokṣmaḥ sahajoṣṇīṣamastakaḥ // KAvk_24.34 //
sitorṇāṅko bhruvorbhāgaḥ svastikoraḥsthalojjvalaḥ /
lekhāśṛṅgābjahasto 'yaṃ chatrākāraśirāḥ śiśuḥ // KAvk_24.35 //
rājannayam te tanayaścakravartī bhaviṣyati /
samyaksaṃbodhisaṃbuddhaḥ sarvajño vā bhaviṣyati // KAvk_24.36 //
ityuktvā teṣu jāteṣu lebhe harṣaṃ mahīpatiḥ /
saptabhidivasaiḥ śāsturjananī tridivaṃ yayau // KAvk_24.37 //
tasya janmani śākyānāṃ munīnāmiva śāntatā /
dṛṣṭvā yadā śākyamunirnāmābhūtsa tadā śiśuḥ // KAvk_24.38 //
devānāmapi devo 'yamiti niścitya tejasā /
devātideva ityasya nāma cakre mahīpatiḥ // KAvk_24.39 //
nāradenātha sahitastattvadarśī tapovanāt /
taṃ samabhyāyayau draṣṭumādarādasito muniḥ // KAvk_24.40 //
sa bodhisattvaṃ bālārkamiva kalpaprakāśanam /
dṛṣṭvā vikāsivakrkraśrīrlebhe kamalatulyatām // KAvk_24.41 //
so 'brāvīdvihitātithyaṃ nṛpatiṃ praṇataṃ muniḥ /
rājan guṇagaṇeneva spṛhaṇīyo 'si sūnunā // KAvk_24.42 //
etāni lakṣaṇānyasya mokṣalakṣmīsamāgamam /
vadanti cakravartiśrīḥphalaṃ naiṣāṃ vinaśvaram // KAvk_24.43 //
asya bodhiprabhāveṇa saṃbuddhasy mukhāmbujam /
dhanya padmākarasyeva netrapātraṃ kariṣyati // KAvk_24.44 //
vibudhāḥ śuddhasattvasya bodhidugdhamahodadheḥ /
dhanyā vāgamṛtairasya bhaviṣyantyupajīvinaḥ // KAvk_24.45 //
puṇyabhāji jagatyasminneka evāsmi vañcitaḥ /
etatsaṃdarśanaṃ yasya pūrṇakālasya durlabham // KAvk_24.46 //
ityuktvā nṛpamāmantrya gatvā vyomnā tapovanam /
suprasannaṃ manaḥ kṛtvā dehatyāgamacintayat // KAvk_24.47 //
sa paryantopadeśāya nāradenābhicoditaḥ /
tamuvācāmṛtaṃ vatsaṃ kumāraḥ kathayiṣyati // KAvk_24.48 //
adhigamyāmṛtaṃ tasmānnṛpasūnoranāmayam /
tariṣyasi bhavāmbodhimityuktvā tanumatyajat // KAvk_24.49 //
śrīrasatkriyāṃ tasya kṛtvā sapadi nāradaḥ /
yayau vārāṇasīṃ siddhyai lebhe kātyāyanābhidhām // KAvk_24.50 //
vardhamānaḥ kumāro 'tha sarvavidyāsu pāragaḥ /
lipipravīṇo 'bhinavām lipiṃ brāhmīṃ vinirmame // KAvk_24.51 //
nāgāyutasamaprāṇe tasmin jagati viśrute /
vaiśālikaiḥ priyāyāsmai preṣito mattakuñjaraḥ // KAvk_24.52 //
bhaviṣyati cakravartītyasya prātamupāyanam /
devadattaḥ paridveṣāt taṃ jaghāna mahāgajam // KAvk_24.53 //
cyutaṃ cakarṣaṃ dvidataṃ nandaḥ sapta padāni tam /
kumārastu tadutkṣipya prākārād bahirakṣipat // KAvk_24.54 //
ekanārāvanirbhinnasaptatālamahītalaḥ /
chedyabhedyāstraśastreṣu sa evātiśayaṃ yayau // KAvk_24.55 //
tatatulyaguṇāṃ patnīṃ rājasūnuryaśodharām /
avāpa viśrutāṃ loke śuddhaśīla ivonnatim // KAvk_24.56 //
atrāntare mahāvātavicyutaḥ saptayojanaḥ /
saritpravāhasaṃrodhaṃ vidadhe vipuladrumaḥ // KAvk_24.57 //
sāṃ sphāratarusaṃruddhā rohikā nāma nimnagā /
śīlabhraṣṭeva vanitā prayayau pratilomatām // KAvk_24.58 //
rājaputrastamutkṣipya bhaṅktvā vikṣupya taṃ drumam /
nyavārayat prajāmatsyajalakallolaviplavam // KAvk_24.59 //
tataḥ kadācidudyāne haṃsaṃ niśitayantriṇā /
devadattena nihataṃ kumāraḥ samajīvayat // KAvk_24.60 //
saṃtāpaṃ tadvivādena devadatto 'dhikaṃ yayau /
na sahante hi kuṭilāstulyakulagoṇonnatim // KAvk_24.61 //
kadācid gopikā nāma kumāraṃ rājakanyakā /
kandarparūpamālokya kimapyautsukyamāyayau // KAvk_24.62 //
śuddhodanaḥ sutasthaitāṃ jñātvā cittocitāṃ vadhūm /
apūrayadvivāhena manmathasya manoratham // KAvk_24.63 //
naimittikāstato 'bhyetya nṛpamūcuḥ suniścayāḥ /
putraste cakravartī vā munirvā saptame 'hani // KAvk_24.64 //
tacchrutvā nṛpatiḥ sūnoścakrāvrtipadāptaye /
pravrajyācakitaścintāṃ dinasaṃkhyāmayīṃ yayau // KAvk_24.65 //
lolāṃ sarvaḥ srhiyaṃ vetti śāntasthirasukhāmapi /
atthāpi bhogaraktānāṃ saṃpatsvevādaraḥ param // KAvk_24.66 //
tataḥ kadācidudyānavihārāya nṛpātmajaḥ /
prayayau rathamāruhya valgutuṅgaturaṅgamam // KAvk_24.67 //
sa vivarṇaṃ jarājīrṇam kīrṇaśīrṇaśiroruham /
suśuṣkaparuṣākāraṃ dadarśa puruṣaṃ pathi // KAvk_24.68 //
sa taṃ dṛṣṭvā nijaṃ kāyamālokyācintayacciram /
aho paryāptapāko 'yaṃ kāyasyāsya jugupsitaḥ // KAvk_24.69 //
vayaḥ paryāptamāpto 'pi paryāptaṃ nāśrayatyayam /
atīva palitavyājājjarā vṛddhaṃ hasatyasau // KAvk_24.70 //
śarīre saṃtatasnāyupāśaprotāsthipañjare /
vṛddhaḥ puṣṇāti manye 'hamaho mohavihaṅgamam // KAvk_24.71 //
sārathe kiṃ karotyeṣa kiṃ na yāti tapovanam /
asṃkocameti vṛddhasya dehena saha sā matiḥ // KAvk_24.72 //
vṛddho 'valambate yaṣṭiṃ na tu dharmamayīṃ dhiyam /
jarākuṭilakāyasya svabhāvo nirvivekatā // KAvk_24.73 //
jugupsāṃ janayatyeṣa vṛddhaḥ praskhalitākṣaraiḥ /
vacobhiścyutadantābhairgalallālālavākulaiḥ // KAvk_24.74 //
naṣṭā dṛṣṭiḥ kṛśaḥ kāyaḥ śaktirluptā hatā śrutiḥ /
tathāpi mohād dṛṣṭaiva vṛddhasya taruṇīpriyā // KAvk_24.75 //
dhatte dhavalatāṃ vṛddhaḥ kimetāmatigarhitām /
lolā paraṃ viraktāpi yadyasyātipriyā tanuḥ // KAvk_24.76 //
iti cintayatastasya nirvedaḥ samajāyata /
manyamānasya sāpāyaṃ kāyaṃ nicayamāpadām // KAvk_24.77 //
punaśca samaye 'nyasminnapaśyad vyādhitaṃ naram /
vipakkakūṇapaprāyaṃ sapūyamiva pāṇḍaram // KAvk_24.78 //
sa pradadhyau tamālokya samuddiśya nijāṃ tanum /
aho nu sahajaivāsmin kāye rogagaṇodgatiḥ // KAvk_24.79 //
idameva mahaccitramiyaṃ māṃsamayī tanuḥ /
na yāti kledavaiklavyaṃ kṣaṇaṃ paryuṣīte 'pi yat // KAvk_24.80 //
iti dhyātvā sa sodvegaḥ śarīravicikitsayā /
babhūva rājyasaṃbhopgarāge vigatitādaraḥ // KAvk_24.81 //
athānyasmin kṣaṇe mālyavastrācchāditavigraham /
dadarśa dehasatkāravyagrabandhujanaṃ śavam // KAvk_24.82 //
taṃ dṛṣṭvā sahasodvegadayāduḥkhaghṛṇākulaḥ /
ciraṃ niḥsārasaṃsāraparihāramacintayat // KAvk_24.83 //
eṣa pretavanaṃ yāti saṃsaktāṃ hṛdaye vahan // KAvk_24.84 //
aho nu viṣayābhyāsavilāsādhyavasāyinām /
nṛṇāmantyakṣaṇe kaṣṭā kāṣṭhapāṣāṇatulyatā // KAvk_24.85 //
udvegavāribhavasāgarabudbude 'smin kālānilākulitakarmalatāgrapuṣpe /
māyāvadhūnayanavibhramasaṃvibhāge puṃsāṃ ka eṣa vapuṣi sthiratābhimānaḥ // KAvk_24.86 //
noktaṃ kiṃcit parahitayutaṃ na śrutaṃ dharmayuktaṃ
naiva ghrātaṃ kuśalakusumaṃ satyarūpaṃ na dṛṣṭam /
naiva spṛṣṭaṃ śamapadamiti vyaktamāsaktacintā-
viśrānto 'yaṃ vahati sahasā niścalatvaṃ gatāyuḥ // KAvk_24.87 //
rājasūnurvicintyeti śarīraṃ vipadāplutam /
aśeṣaviṣayāsaṅge parām naḥ snehatām yayau // KAvk_24.88 //
athāgre nirmitaṃ devaiḥ sa śuddhāvāsakāyikaiḥ /
vyalokayat pravrajitaṃ pātrakāṣāyadhāriṇam // KAvk_24.89 //
taṃ dṛṣṭvaiva babhūvāsya pravrajyābhimukhī matiḥ /
īpsitālokanaprītyā svabhāvo hi vibhāvyate // KAvk_24.90 //
virāgyakāraṇam tatra nṛpasūnoḥ pade pade /
vilokya sārathiḥ sarvaṃ kṣitipāya vyanedayat // KAvk_24.91 //
kumāro 'tha piturvākyāt grāmālokanakautukī /
vrajan pathi nidhānāni vivṛtāni vyalokayat // KAvk_24.92 //
tatpūrvapuruṣanyastaiḥ strīkarairutthitānyapi /
yadā sa nāgrahīttāni tadā viviśurambudhim // KAvk_24.93 //
tataḥ sa karṣakān pāṃśuvyāptapāṇḍuśiroruhān /
vidīrṇapāṇicaraṇān kṣutpipāsāśramāturān // KAvk_24.94 //
halakaddālaviṣamollekhapakṣavraṇāditān /
vilokya kleśavivaśān babhūva karuṇākulaḥ // KAvk_24.95 //
vidhāya dayayā teṣāṃ draviṇauradaridratām /
sa vṛṣāṇāṃ vṛṣarataḥ kleśamuktimakārayat // KAvk_24.96 //
tataḥ pratinivṛtto 'tha sānujaḥ pārthivātmajaḥ /
madhyāhnapṛthusaṃtāpe taralastaraṇitviṣaḥ // KAvk_24.97 //
rathaghoṣonmukhaśikhiśyāmīkṛtadigantaraḥ /
svedavārikaṇākīrṇaḥ prabhāsnigdhavanasthalīm // KAvk_24.98 //
so 'varuhya rathāttatra gaṇḍaskhalitakuṇḍalah /
viśrāṇtyai viśrutayaśā jambucchāyāmaśiśriyat // KAvk_24.99 //
sa babhārorasi vyaktāṃ svedāmbukaṇasaṃtatim /
vapurāśleṣalalitāṃ hārasyeva kuṭumbinīm // KAvk_24.100 //
chāyāsu parivṛttāsu śanakaiḥ sarvaśākhinām /
tasya jambūtarucchāyā na cacāla tanustanoḥ // KAvk_24.101 //
sā tasya śītalacchāyā tāpaklāntimavārayat /
saṃsāraviratasyeva tīvravairāgyavāsanā // KAvk_24.102 //
putradarśanasotkaṇṭhastaṃ deśamatha bhūpatiḥ /
ājagāma gajotsarpatrastabhramaracāmaraḥ // KAvk_24.103 //
chāyāṃ sa niścalāṃ dṛṣṭvā kumārasya prabhāvataḥ /
gauravādbhutasaṃprāptaḥ praṇataṃ praṇanāma tam // KAvk_24.104 //
tataḥ sa sahitaḥ pitrā nagaraṃ gantumudyataḥ /
apaśyat puraparyante śmaśānaṃ śavasaṃkulam // KAvk_24.105 //
sa dṛṣṭvā kuṇapākīrṇamaśivaṃ śivakānanam /
sodvegaṃ sārathiṃ prāha sthagitasyandanaḥ kṣaṇam // KAvk_24.106 //
sārathe paśya jantūnāṃ kāyāpāyamatīṃ daśām /
dṛṣṭvedamapi rāgārdraṃ mano mohapramādinām // KAvk_24.107 //
parastrīdarśanāttṛptaṃ netramāsvādya sādaram /
asyāsatyavatī jihvā paśya kākena kṛsyate // KAvk_24.108 //
asyāḥ stanamukhanyastanakhollekhasukhasthitiḥ /
khṇḍayatyadharaṃ gṝdhraḥ kāmīva madanirbharah // KAvk_24.109 //
ete dṛṣṭaniṣakṭavāyasaśakṛnniṣṭhivinaḥ pādapā
mūrcchantīva vipākapūyakuṇapāghrāṇena niṣkūṇitāḥ /
dṛṣṭvā gṛdhravidāryamāṇamasakṛt kīrṇārdratantra śavaṃ
bhūyo vātavilolapallavakarairācchādayantīva ca // KAvk_24.110 //
kṣībasyevācalasya drutahṛtahṛdayā jambukī kaṇṭhasaktā
raktābhivyaktakāmā kamapi nakhamukhollekhamāsutrayantī /
āsvādyāsvādya yūnaḥ kṣaṇamadharadalaṃ dattadantavraṇāṅkaṃ lagnānaṅgakriyāyāmiyamatirabhasotkarṣamāviṣkaroti // KAvk_24.111 //
ityuktvā jātaviratirbhavabībhatsakutsayā /
kalayan kleśanirvāṇaṃ praviveśa purāntaram // KAvk_24.112 //
tatra harmyagatāpaśyat taṃ kanyābhijanojjvalā /
mṛgajā nāma mṛgajānodinī mṛgalocanā // KAvk_24.113 //
sarāgataralā dṛṣṭḥ śrotrasaṃcāriṇī param /
abhūttaddarśane tasyāḥ sahasaiva virekiṇī // KAvk_24.114 //
sā tadālokanenaiva bālā lajjāsahiṣṇūnā /
smareṇeva samākṛṣṭā sakhīṃ prāha puraḥsthitām // KAvk_24.115 //
kā dhanyā lalanā loke sparśenāsya śaśitviṣaḥ /
yasyā madanasaṃtaptā tanurnirvāṇameṣyati // KAvk_24.116 //
nirvāṇaśabdaṃ śrutvaiva rājaputraḥ samīhitam /
tāṃ dadarśonmukhaḥ padmavanānīva diśan dṛśā // KAvk_24.117 //
sa tasyāstena vacasā vapuṣā va prasāditaḥ /
hāraṃ suvṛttaṃ cittaṃ ca vikṣepāsyai guṇojjcalam // KAvk_24.118 //
ālokanānukūlyena bhāvaṃ vijñāya bhūpatiḥ /
putrasyāntaḥpurapade tāmādāya nyaveśayat // KAvk_24.119 //
ṣaṇṇāṃ kāṇtāsahasrāṇāṃ vṛtamantaḥpuraṃ tataḥ /
viveśa rājatanayaḥ priyāṃ śāntiṃ vicintayan // KAvk_24.120 //
atrāṇtare narapatiṃ prāhurnaimittikāḥ sphuṭam /
munirvā cakravartī vā prātaste bahvitā sutaḥ // KAvk_24.121 //
tataḥ saṃcintya nṛpatiḥ pravrajyām cakitaḥ param /
akārayat puradvāraguptiṃ ruddhagamāgamām // KAvk_24.122 //
droṇodanamukhān bhrātṝn dvāreṣu viniveśya saḥ /
nagarasya svayaṃ makhye tathā sāmātyasainikaḥ // KAvk_24.123 //
rājaputrādatha prāptagarbhā devī yaśodharā /
vabhāṣe śāradīva dyauḥ pratyāsannendupāṇḍurā // KAvk_24.124 //
ekarātrāvaśeṣe 'tha nagaradvārarakṣaṇe /
śamapravṛttārkamabhūt pravrajyābhimukhaṃ dinam // KAvk_24.125 //
ciraṃ vicarya saṃsāraṃ śāntiṃ yāte divaspatau /
kāṣāyāmbaramālambya yayau saṃdhyāvadṛśyatām // KAvk_24.126 //
aśeṣāśātamomohavirāmavimalāṃ śanaiḥ /
indurgāmuditaścakre pūrṇālokavilokinīm // KAvk_24.127 //
sarāgatāpe vabhasaścetasīva gate ravau /
śuddhenduhṛdayasyābhūt prasādaḥ ko 'pyaviplavaḥ // KAvk_24.128 //
athāsminnantare kāntāsaṃtatāntaḥpurodare /
ratnaharmyapraviṣṭendudyutisaṃdohahāsini // KAvk_24.129 //
niḥsāravirasaṃ sarvaṃ rājasūnurvilokayan /
jagāa gaganasvacchasvacchandocchalitasmṛtiḥ // KAvk_24.130 //
gaṇo 'yaṃ nārīṇāṃ madanadahanolkāparikaraḥ
parityājyastīvravyasanaśatasaṃtāpasacivaḥ /
idānīṃ yuktā me tarutalalatāśītalare
parityaktāgārapraśamasukhasāre pariṇatiḥ // KAvk_24.131 //
etāścandradyutimadamayā yāmi nāryo vane 'smin
nidrāmudrāniyamitadṛśaḥ saṃstarasrastavatrāḥ /
svapnotpannānucitavacanāḥ keśasaṃchāditāṃsāḥ
kṣipraṃ mandānilavicalitān lajjayantīva dīpān // KAvk_24.132 //
saralasrastagātrāṇāṃ nirlajjānāṃ vivāsasām /
suptānāṃ ca mṛtānāṃ ca bhedaḥ ko nāma dehinām // KAvk_24.133 //
iti tasya bruvāṇasya saṃjāte gamanodyame /
mithaḥ kathā samabhavannagaradvārarakṣiṇām // KAvk_24.134 //
bho bhoḥ kaḥ ko 'tra jāgarti jāgrato nāsti viplavaḥ /
prabhucittagrahavyagrāḥ samagrā eva jāgrati // KAvk_24.135 //
jāgarti saṃsāragṛhe manīṣī mohāṇdhakāre svapiti pramattaḥ /
jjīvitameva loke mṛtasya suptasya ca ko viśeṣaḥ // KAvk_24.136 //
iti marhyasthitaḥ śrutvā rātrau rājasutaḥ kathāḥ /
prasthitaṃ satpatheneva nijaṃ mene manoratham // KAvk_24.137 //
nivṝtterlakṣaṇaṃ dṛṣṭvā sa svapnaṃ kṣaṇanidrayā // KAvk_24.138 //
tataḥ prabuddhā sahasā trastā devī yaśodharā /
tatkālopanataṃ svapnaṃ dayitāya nyavedayat // KAvk_24.139 //
paryaṅkābharaṇāngāni svapne bhagnāni me vibho /
śrīrvrajantī mayā dṛṣṭvā candrārkau ca torihitau // KAvk_24.140 //
ityākarṇya sa tāmūce mugdhe satyavivarjitaḥ /
saṃsāra eva svapno 'yaṃ svapne svapno 'pi kīdṛśaḥ // KAvk_24.141 //
svapne 'dya nābhisaṃjātā latā vyāptā vihārasā /
merūpadhānaśirasā pūrvapaścimavāridhau // KAvk_24.142 //
bhujābhyāṃ caraṇābhyām ca dakṣiṇābdhirmayā dhṛtaḥ /
bhadre svapnaḥ śubho 'yaṃ te strīṇāṃ bhartuśubhaṃ śubham // KAvk_24.143 //
ityukte bodhisattvena noce kiṃcid yaśodharā /
punaśca nidrābhimukhī babhūva mīlitekṣaṇā // KAvk_24.144 //
śakrabrahmamukhāḥ sarve sametyātha sudhābhujaḥ /
cakrire bodhisattvasya sattvotsāhaprapūraṇam // KAvk_24.145 //
tairdevaputrāścatvāraḥ samādiṣṭā mahājavāḥ /
sahāyā gamane tasya bhūśailābdhidhṛtikṣamāḥ // KAvk_24.146 //
śakrādiṣṭena yakṣeṇa pāñcikākhyena nirmitaiḥ /
saharmyāsaktasopānairavatīrya viniryayau // KAvk_24.147 //
suptaṃ sārathimādāya chandakākhyaṃ prabodhya saḥ /
utsādamiva jagrāha kaṇṭhakākhyaṃ turaṅgamam // KAvk_24.148 //
taṃ tīkṣṇaruciraṃ lakṣmīkaṭākṣataralaṃ harim /
sa cakre saṃyamālīnaṃ mūrdhi saṃspṛśya pāṇinā // KAvk_24.149 //
śamodyame sumanasā s ako 'pyantarbahiḥ samah /
śiśavo 'pi vimuñcanti yatprabhāveṇa cāpalam // KAvk_24.150 //
balajijñāsayā nyastaṃ tenātha caraṇaṃ kṣitau /
na te kampayituṃ śekurdevaputrāḥ savismayāḥ // KAvk_24.151 //
chandakena sahāruhya nistaraṅgaṃ turaṅgamam /
sa jagāhe mahadvyoma vimalaṃ svamivāśayam // KAvk_24.152 //
prayayau taralāvartinartitoṣṇīṣapallavaḥ /
saṃsarpipavanollasaiḥ śokocchvāsa iva śriyaḥ // KAvk_24.153 //
tasyābharaṇaratnāṃśulekhābhiḥ śabalaṃ nabhaḥ /
jagrāha sūtrapatrālīvicitramjiva cīvaram // KAvk_24.154 //
kīrṇāśrubindukalitā vilolanayanotpalāḥ /
vrajantaṃ dadṛśurdṛśyāstamantaḥpuradevatāḥ // KAvk_24.155 //
saṃsāramiva vistīrṇaṃ puraṃ sanṛpabāndhavam /
dūrāt pradakṣiṇīkṛtya kṣamyatāmityabhāṣata // KAvk_24.156 //
kṣapāyāṃ kṣaṇaśeṣāyām jane nidrābhimudrite /
taṃ dadarśa mahānnāma prabuddho rājabāndhavaḥ // KAvk_24.157 //
divi dṛṣṭvā vrajantaṃ taṃ śaśāṅkaśaṅkayā hṛtaḥ /
ūce ciraṃ vicāryoccairbāṣyāzncitavilocanah // KAvk_24.158 //
citrametad viraktavtaṃ bandhujīvopamasya te /
kumāra rucirākāra na yuktaṃ yuktakāraṇam // KAvk_24.159 //
vaṃśotkarṣaviśeṣārthū nibaddhāśaḥ pitā tvayi /
kasmānnirāśa kriyate sarvāśābharaṇa tvayā // KAvk_24.160 //
iti śākyasya mahataḥ śrutvā vākyaṃ nṛpātmajaḥ /
tamūce bāndhavaprītirbandho vandhanaśṛṅkhalā // KAvk_24.161 //
ayaṃ kāyaḥ kṣayaṃ yāti mithyāgṛhasukhapriyaḥ /
viṣayograviṣrtānāmamṛtāyatanaṃ vanam // KAvk_24.162 //
hastākṛṣṭastriphaṇiphaṇabhṛnmastakanyastamṛtyu
kaṇṭhābaddhitkaṭaviṣalatāpallavālolamālaḥ /
dīptāṅgāraprkaragahanaṃ gāhate durgamārgaṃ
saṃsāre 'smin viṣayanicaye sapramodaḥ pramādī // KAvk_24.163 //
ityudīrya vrajan vyomnā vilaṅghya nagaraṃ kṣaṇāt /
bahirbhūtalamabhyetya sa yayau vājinā javāt // KAvk_24.164 //
mahatā śākyamukhyena bodhitasyātha bhūpateḥ /
antaḥpure ca kāntānāmudbhūtaḥ karuṇaḥ svaraḥ // KAvk_24.165 //
atha brahmendradhanadapramukhastridaśairvṛtaḥ /
rājasūnurvanaṃ prāpa gatvā dvādaśayojanam // KAvk_24.166 //
avaruhyātha turagātg vimucyābharaṇāni saḥ /
uvāca sūcitānandaśchandakaṃ vadanatviṣā // KAvk_24.167 //
gṛhītvābahraṇāni tvaṃ hayaṃ ca vraja mandiram /
medānīmasti me kṛtyametairmāyānibandhanaiḥ // KAvk_24.168 //
vane 'sminnahamekākī śamasaṃtoṣabāndhavaḥ /
ekaḥ saṃjāyate jantureka eva vipadyate // KAvk_24.169 //
viṣamaviṣayayogaṃ bhogamutsṛjya re kaḥ sarasarati viśeṣakleśaśoṣapravṛttaḥ /
paribhavabhuvane 'sminneṣa naḥ saṃniveśaḥ śamitamadanakāntiḥ śāntimeva śrayāmi // KAvk_24.170 //
ityuktvābharaṇānyasya dīptānyaṅke mumoca saḥ /
tyaktaśokānvitānīva muktāpakkaṇasaṃcaye // KAvk_24.171 //
cūḍāṃ niskṛṣya khaṅgena sa cikṣepa nabhaḥsthale /
śakraśca tam samādāya nināya divamādarāt // KAvk_24.172 //
keśaḥ kleśa ivotkṛtto yatra tena mahātmanā /
keśapratigrahaṃ caityaṃ sadbhistatra niveśitam // KAvk_24.173 //
chandako 'pyaśvamādāyaṃ prayātaḥ saptabhirdinaiḥ /
śanaiḥ prāpa puropāntaṃ śokārtaḥ samacintayat // KAvk_24.174 //
śūnyaṃ turagamādāya parityajya nṛpātmajam /
draṣṭuṃ śaknomi nṛpatiṃ kathaṃ putrapralāpinam // KAvk_24.175 //
vicintyeti hayaṃ tyaktvā sa tatraiva vyalambata /
śūnyāsanaḥ paraṃ vājī mūrtaḥ śoka ivāviśat // KAvk_24.176 //
taṃ dṛṣṭvāntaḥ purajanaḥ sāmātyaśca mahīpatiḥ /
pratipralāpamukharāścakrire nikhilā diśaḥ // KAvk_24.177 //
udbhūtārtasvaraiḥ kaṇṭhaiḥ sotkaṇṭhaiḥ sa viṣādavān /
sarvairgṛhītakīrṇāśrurvājī jīvitamatyajat // KAvk_24.178 //
sa bodhisattvasaṃsparśapuṇyaprāptipavitritaḥ /
jagrāha brāhmaṇakule janma saṃsāramuktaye // KAvk_24.179 //
śakradattaṃ kumārastu yatra kāṣāyamagrahīt /
kāṣāyagrahaṇam tatra caityaṃ cakre mahājanaḥ // KAvk_24.180 //
vibhavamabhavavṛttyai janma janmapramuktyai
vijanamapi janānāṃ mohagartānnivṛttyai /
iti sa kuśalakāmaḥ kāmamutsṛjya bheje
guṇakṛtajanarāgaḥ ślāghyatāṃ tyaktarāgaḥ // KAvk_24.181 //
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāmabhiniṣkramaṇāvadānaṃ caturviśaḥ pallavaḥ //
25. māravidrāvaṇāvadānam /
jayanti te janmabhayapramuktā bhavaprabhāvābhibhavābhiyuktāḥ /
yaiḥ sundarīlocanacakravartī māraḥ kṛtaḥ śāsanadeśavartī // KAvk_25.1 //
tatastapovane cāsmin bodhisattve tapojuṣi /
tadupasthāpakāḥ pañca vārāṇasyāṃ pravavrajuḥ // KAvk_25.2 //
spṛhaṇīyo munīndrāṇāmatha śākyamuniḥ śanaiḥ /
svayaṃ senāyanīgrāmaṃ janacārikayā yayau // KAvk_25.3 //
tatra senābhidhānasya kanye gṛhapateḥ sute /
nandā nandabalākhyā ca cāruvṛtte babhūvatuḥ // KAvk_25.4 //
śuddhodanasya bhūbhartuste śrutvā viśrutaṃ sutam /
cakrāte tadvivāhārthaṃ vrataṃ dvādaśavārṣikam // KAvk_25.5 //
āmodinīnāṃ hṛdaye sadā sūtravadāsthitaḥ /
mālānāmiva bālānāmabhilāṣaḥ svabhāvajaḥ // KAvk_25.6 //
dhenūnāṃ pītadugdhānāṃ dugdhaṃ tābhyāṃ punaḥ punaḥ /
gṛhīṭvā sphaṭikasthālyā vratānte pāyasaṃ śubham // KAvk_25.7 //
vidhivatpāyase siddhe viprarūpaḥ sureśvaraḥ /
taṃ samabhyāyayau deśaṃ devaśca kamalāsanaḥ // KAvk_25.8 //
harṣādatithibhāge 'tha kanyakābhyām samuddhṛte /
śakro 'vadatsarvaguṇodayāyāgre pradīyatām // KAvk_25.9 //
matto 'yamadhikastāvadbrahmaṇaḥ prathamo 'pi ca /
ityukte surarājena provāca caturānanaḥ // KAvk_25.10 //
matto 'dhiko deva āste śuddhāvāsanikāyikaḥ /
ityukte brahmaṇā te 'pi jagadurgaganasthitāḥ // KAvk_25.11 //
sarvaprativiśiṣṭo 'sau bodhisattvastapaḥkṛśaḥ /
nadyāṃ nirājanākhyāyāṃ vigāhya salile sthitaḥ // KAvk_25.12 //
etadākarṇya kanyābhyāmāhūya maṇibhājane /
avatīryārpitaṃ bhaktyā tadasmai madhupāyasam // KAvk_25.13 //
bodhisattvastadādāya ratnapātrīṃ dadau tayoḥ /
datteyaṃ na punargrāhyetyuktvā jagṛhaturna te // KAvk_25.14 //
sā tena nadyāṃ nikṣiptā nāgairnītā prabhāvatī /
vikṣobhyāpyāhṛtā tebhyastārkṣyarūpeṇa vajriṇā // KAvk_25.15 //
prasādī bodhisattvo 'tha kanyāyugalamabhyadhāt /
dānasya praṇidhānena bhavatyoḥ kiṃ samīhitam // KAvk_25.16 //
te tamūcaturānandanidhiḥ śuddhodanātmajaḥ /
sarvārthasiddho 'bhimataḥ kumāraḥ patirāvayoḥ // KAvk_25.17 //
udyamaṃ māralīlāyāḥ sarasaṃ tadvacastayoḥ /
na lilimpa manastasya pādmaṃ dalamivodake // KAvk_25.18 //
sa jagāda kumāro 'sau na kiṃ pravrajitaḥ śrutaḥ /
na tasya lolanayanāḥ priyāh śriya iva striyaḥ // KAvk_25.19 //
ityanīpsitamākarṇya dīrghaṃ niśvasya kanyake /
ūcaturdānadharmo 'yaṃ siddhau tasyaiva jāyatām // KAvk_25.20 //
adṛṣṭasnehasaṃśliṣṭaḥ praviṣṭo 'ntaḥ parāṅbhukhaḥ /
na nāma sucirābhyastaḥ pakṣapāto nivartate // KAvk_25.21 //
iti tadvacanaṃ śrutvā bodhisattvaḥ prasannadhīḥ /
prayātaste samāmantrya viśrāntyai kānanāntaram // KAvk_25.22 //
pāyasāmṛtabhāgena labdhadivyabalodayaḥ /
pracchāyatarusucchāyamāruroha mahīdharam // KAvk_25.23 //
paryaṅkabandhamādhāya tatra tasmin sukhaṃ sthite /
ahaṃkāra ivātyuccaśirāh so 'drirvyagīryata // KAvk_25.24 //
viśīrṇabhūdhare tasmin sa pradadhyau viṣaṇṇadhīḥ /
sapakṣālāni karmāṇi mayā kāni kṛtānyaho // KAvk_25.25 //
iti cintāśatocchvāsaṃ tamūcurvyomadevatāḥ /
na tvayā vihitaṃ sādho karma kiṃcidasāṃpratam // KAvk_25.26 //
acchinnottaptakuśalaṃ dhartuṃ na kṣamate kṣitiḥ /
sa tvamuttaptakuśalaḥ proccaśailaśatāgdguruḥ // KAvk_25.27 //
nirañjanīṃ samuttīrya saritaṃ vraja niścalam /
siddhidaṃ bodhisattvānām deśaṃ vajrāasnābhidham // KAvk_25.28 //
devatādiṣṭamārgeṇa prasthitasyāsya bhūtale /
pādanyāsairabhūttasya hemapadmaparaṃparā // KAvk_25.29 //
pṛthivī vrajatastasya prollasatsalilākulā /
raṇantī kāṃsyapātrīva pronnanāma nanāma ca // KAvk_25.30 //
tāni tāni nimittāni pravṛttāni dadarśa saḥ /
yeṣāmanuttarajñānanidhānasādhanaṃ phalam // KAvk_25.31 //
nirañjanāya bhuvane nāgo 'ndhaḥ kālikābhidhaḥ /
buddhotpāditadṛrabhūmeḥ śabdamākarṇya niryayau // KAvk_25.32 //
sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ dīptajāmbūnadadyutim /
sa bodhisattvamālokya provāca racitāznjaliḥ // KAvk_25.33 //
nalinanayana kāntastvaṃ vane yauvane 'smin
viharasi virahārtiṃ saṃpadāmarpayitvā /
aśamaśamaviśeṣonmeṣasaṃtoṣahetur
bhavasi bhavasamudre dehināṃ satyasetuḥ // KAvk_25.34 //
athāmuñcantyete bhayataralatāmatra hariṇāḥ
yathā līlācakraṃ viharati samīpe khagagaṇaḥ /
sasattvāsattvānā kimapi hṛdayāśvāsasadanaṃ
tathā manye bauddhaṃ vapuridamanāyāsasukhadam // KAvk_25.35 //
karikalabhakah padmaprītyā karoti hareḥ karaṃ
sukhayati śikhī snigdhālāpaṃ kalāpaśikhānilai /
bhavati hariṇī lolāpāṅgā puraḥ praṇayonmukhī
praśamasamayasyeyaṃ puṇyaprasādamayī sthitiḥ // KAvk_25.36 //
adyaiva buddhatvamavāpya śuddhaṃ tvaṃ bodhimeṣyatya(?)khilāṃ trilokīm /
sadyaḥprasādapramadāvadātāṃ kumudvatī pūrṇa ivāmṛtāṃśuḥ // KAvk_25.37 //
anyonyaṃ dinanāthadīptamahasaḥ sadyastavālokanāl
lokānāṃ kanalaprabodhakalayā divyaprakāśaspṛśām /
niryātī hṝdayānnibaddhamadhupaśreṇiva saṃbandhana-
trastāntarna punaḥ kariṣyati padaṃ mohāndakārāvaliḥ // KAvk_25.38 //
iti bruvāṇāṃ vinayānnāgarājaḥ prasannadhīḥ /
bodhisattvaṃ samābhāsya samuttīrya nadīṃ yayau // KAvk_25.39 //
vajrāsanapadaṃ prāpya bodhimūlamanākulam /
dakṣiṇāgraiḥ kuśaiścakre śaktadattaiḥ sa saṃstaram // KAvk_25.40 //
tatropaviśya paryaṅkabaddho niścalaniścayaḥ /
manthāvasānaviśrāntaḥ sa dugdhābdhirivābabhau // KAvk_25.41 //
asādhāraḥ kṣamādhāraḥ sa dhīrasaralākṛtiḥ /
ruruce kāñcanaruciḥ paro merurivācalaḥ // KAvk_25.42 //
asāvakṣayaparyantaḥ paryaṅko 'yaṃ mama sthiraḥ /
babandheti sa saṃkalpaṃ kṛtvā pratimukhīṃ smṛtim // KAvk_25.43 //
atrāṇtare samabhyetya māraḥ saṃyamamatsaraḥ /
lekhahārastatra tūrṇaṃ bodhisattvamabhāṣataḥ // KAvk_25.44 //
akāmakāmatā keyaṃ loke bandhanadā matā /
akālakalikākārā matiste kāsya kāmanā // KAvk_25.45 //
gṛhītaṃ hataśaṅkena devadattena te puram /
niruddhantaḥpuraśreṇīrbaddhaḥ śuddhodano nṛpaḥ // KAvk_25.46 //
iti śrutvaiva vacanaṃ śokāmarṣaviṣojjhitaḥ /
aśikṣitavikāreṇa cetasā sa vyacintayat // KAvk_25.47 //
aho batāntarāyaṃ me māraḥ kartuṃ samudyataḥ /
nartayatyeṣa durvṛttaḥ śisvaṇḍikrīḍayājagat // KAvk_25.48 //
māra māra virāmaste daurjanyasya na jāyate /
ekena hiṃsāyajñena prāpteyaṃ kamratā tvayā // KAvk_25.49 //
yajñadāṇatapaḥślāghāṃ nātmanaḥ kartumutsahe /
svaguṇodīraṇamlānaṃ puṇyapuṣpaṃ hi śīryati // KAvk_25.50 //
iti nirbhatsitastena cittastenaḥ śarīriṇām /
sāmarṣaḥ prayayau māraḥ samārambhād hatodyamaḥ // KAvk_25.51 //
athādṛśyanta lalitā lālityāñcitalocanāḥ /
bhramadbhṛṅgaraṅgiṇyaḥ kāntāścūtalatā iva // KAvk_25.52 //
cārutaccaritātṛptāstisrastāḥ kāmakanyakāḥ /
sarāgaṃ pādanalinīnyāsaiścakrustapovanam // KAvk_25.53 //
vilocanena hariṇī kariṇī gativibhramaiḥ /
tatra tābhirmukhāmbhojairnalinī malinīkṛtā // KAvk_25.54 //
yauvanābharaṇairaṅgauranurāgāvilepanaiḥ /
lāvaṇyavasanaistāsāṃ kāmo 'bhūdapyacetasām // KAvk_25.55 //
vajrāsanasamādhānadhyānaniścalalocanam /
taṃ vilokyābhavat tāsāṃ vismayadhyānadhāraṇā // KAvk_25.56 //
tā bodhisattvasaṃkalpān madarāgamayaṃ vayaḥ /
parityajyaiva sahasā salajjā bhejire jarām // KAvk_25.57 //
pratīpagamanāttāsāmatha bhagnamanorathaḥ /
manmathaḥ prathitārambhaḥ sainyasaṃbḥāramādade // KAvk_25.58 //
sarvapraharaṇairvyāptaṃ nānāprāṇimukhairbhayaiḥ /
ṣaṭtriṃśatkoṭīvipulaṃ balaṃ tasya samudyayau // KAvk_25.59 //
svayamākarṇaniṣkṛṣṭakopakrūraśarāsanaḥ /
māraḥ sphāravikāreṇa bodhisattvaṃ samādravat // KAvk_25.60 //
śastravṛṣṭistadutsṛṣṭā saha pāṃśuviṣāśmabhiḥ /
prayayau bodhisattvasya mandārāmbujatulyatām // KAvk_25.61 //
punarmārabalotsṛṣṭā śastravṛṣṭirghṛtakṣame /
cakrire devatāstasya vajrapratisamāśrayam // KAvk_25.62 //
smaro 'pi naṣṭasaṃkalpaḥ samādheḥ śrotrakaṇṭakam /
ghaṇṭāpaṭuraṭatpatraṃ nirmame sphaṭīkadrumam // KAvk_25.63 //
taṃ tāramukharaṃ vṛkṣaṃ māraṃ ca sabalāyudham /
cakravāṭe samutkṣipya cikṣipurvyomadevatāḥ // KAvk_25.64 //
bhagavānatha saṃprāptaprasannajñānanirmalaḥ /
sarvavitsarvagaḥ saravjātismṛtiparo 'bhavat // KAvk_25.65 //
sa tatrānuttarajñānasamyaksaṃbodhimāpitaḥ /
dadarśa sarvabhutāṇi gatiṃ karmorminirmitām // KAvk_25.66 //
atha śākyapure māraḥ pravādamasṛjaddivaḥ /
bodhisattvaḥ prayāto 'staṃ tapaḥkleśavaśāditi // KAvk_25.67 //
tatra śuddhodano rājā putrasnehaviṣāturaḥ /
nipapāta tamākarṇya vajrāhata iva kṣitau // KAvk_25.68 //
antaḥpure sahanṛpe prāṇatyāgakṛtakṣaṇe /
suvṛttapakṣapātinyastamūcurvyomadevatāḥ // KAvk_25.69 //
putrastavāmṛtaṃ pītvā samyaksaṃbuddhatām gataḥ /
tenāvalokitasyāpi nāste bhṛtyubhayaṃ kutaḥ // KAvk_25.70 //
iti sāntaḥpurāmātyaḥ śrutvā narapatirvacaḥ /
abhūtpratyāgataprāṇaḥ sudhāsikta iva kṣaṇāt // KAvk_25.71 //
tasmin mahotsavānande bodhisattvavadhūḥ sutam /
kāntaṃ yaśodhaāsūta rāhugraste niśākare // KAvk_25.72 //
rāhulākhyaḥ sa bālo 'pi nṛpaterjanmaśaṅkinaḥ /
jananyā saśilaḥ śuddhyai nikṣipto 'mbhasi pupluve // KAvk_25.73 //
bhagavānapi saptāhaṃ sthito niścalavigrahaḥ /
vajraparyaṅkabandhena devānām vismayaṃ vyadhāt // KAvk_25.74 //
sa brahmakāyikākhyābhyām devatābhyāṃ virodhitaḥ /
avadatparamānandasudhāsaṃdohasundaraḥ // KAvk_25.75 //
aho tava mayā jñātā pūrvameṣā sukhasthitiḥ /
yayā surāsuraiśvaryasukhaṃ duḥkhagaṇāyate // KAvk_25.76 //
lāvaṇyāmbhaḥplāvitāṅgāstaruṇyaḥ pīyūṣārdraḥ svargasaṃbhogavargaḥ /
asyāśeṣatyāgahelāsukhasya spardhābandhe pāṃśuniḥsāra eva // KAvk_25.77 //
saṃtapto 'haṃ viṣayaviṣamakleśasaṃsārapānthaḥ
klāntaḥ śāntyāśritimupagataścandanacchāyayeva /
saṃjāteyaṃ sakalakaraṇavyāpinī nirvṛtime
viśrāntānām śamahimavane kiṃ sukhasyopamānam // KAvk_25.78 //
asminnavasare puṇyaparipākeṇa tadvanam /
vaṇijau pṛthusārthena prāptau trapusabhallikau // KAvk_25.79 //
devatāpretitau bhaktyā bhagavantamupetya tau /
praṇatau piṇḍapāto 'yaṃ gṛhyatāmityabhāṣatām // KAvk_25.80 //
dayāvidheyaḥ sarvajñastadākarṇya vyacintayat /
pūrvaiḥ pātre gṛhīto 'yaṃ na pāṇī pātravarjite // KAvk_25.81 //
iti cintayatastasya mahārājābhidhāḥ surāḥ /
datvā sphaṭikapātrāṇi catvāri tridivaṃ yayuḥ // KAvk_25.82 //
kṛtvātha bhagavān pātre piṇḍapātapratigraham /
anugrahaṃ tayoścakre śaraṇyatrayaśāsanāt // KAvk_25.83 //
vitatasukṛtasākṣī puṇyanikṣepadakṣaḥ kṣayitavipadaśeṣaḥ prārthanākalpavṛkṣaḥ /
bhavati kuśalamūlaiḥ kasyacidbhāgyabhājaḥ śubhapariṇatidīkṣādakṣiṇaḥ sādhusaṅgaḥ // KAvk_25.84 //
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ māracidrāvaṇāvadānam nāma pañcaviṃśaḥ pallavaḥ //
26. śākyotpattiḥ /
vaṃśaḥ sa ko 'pi vipulaḥ kuśalānubandhī yaścāruvṛttamucitaṃ guṇasaṃgrahasya /
ratnaṃ viśuddharucisūcitasatprakāśaṃ muktāmayaṃ jagadalaṃkaraṇaṃ prasūte // KAvk_26.1 //
nyagrodhārāmanirataṃ purā kapulavāstuni /
śākyāḥ svavaṃśaṃ papracchurbhagavantaṃ tathāgatam // KAvk_26.2 //
taiḥ pṛṣṭaḥ svakulotpattiṃ sa maudgalyāyanaṃ puraḥ /
vaktuṃ nyayuṅkta kṛtvāsya vimalajñānadarśanam // KAvk_26.3 //
sa vilokya yathātattvamatītaṃ jñānacakṣuṣā /
tānavocata saṃsmṛtya śrūyatāṃ śākyasaṃbhavaḥ // KAvk_26.4 //
aśeṣe 'smin jalamaye jagatyekārṇave purā /
sthite pavanasaṃsparśātpayaḥ paya ivābhavat // KAvk_26.5 //
jale tasmin ghanatayā yāte kaṭhinatām śanaiḥ /
abhūdvarṇarasasparśaśabdagandhamayī mahī // KAvk_26.6 //
tasyāmābhāsvarā devāścyutāḥ karmaparikṣayāt /
tattulyavarṇasaṃbhūtāḥ sattvāḥ sattvabalādhikāḥ // KAvk_26.7 //
aṅgulyā rasamāsvādya tattṛṣṇātīvramohitāḥ /
āhāradoṣātsaṃprāpourgururūkṣavivarṇatām // KAvk_26.8 //
annaprasavinī teṣāṃ krameṇābhūdvasuṃdharā /
tamobhiśca viluptānām kṣetrāga // KAvk_26.9 //
tatasteṣāṃ kṣatatrāṇāt kṣatriyaḥ kṣitipālane /
mahāsaṃmatanāmābhūjjanasya mahato mataḥ // KAvk_26.10 //
tasyānvaye mahatyāsīnṛpaḥ śrīmānupoṣadhaḥ /
amlānakīrtikusumaḥ pārijāta ivodadhau // KAvk_26.11 //
cakravartī sutastasya māndhātābhūdayonijaḥ /
jagatyekātapatrasya yasya vaṃśo mahānabhūt // KAvk_26.12 //
vaṃśe sahasravaṃśasya kṛkistasyābhavannṛpaḥ /
cittaprasādamakarod bhagavān yasya kāśyapaḥ // KAvk_26.13 //
ikṣvākuranvaye tasya tasya cābhūd virūḍhakaḥ /
prītyā kanīyasaḥ sūnorjyeṣṭhāstena vivāsitāḥ // KAvk_26.14 //
ekībhūya tataḥ sarve svadeśavigataspṛhāḥ /
kumārāḥ kapilākhyāsya maharṣerāśramaṃ yayuḥ // KAvk_26.15 //
dhyānakālāṇtarāyāṇāṃ bālyāduccaiḥ pralāpinām /
so 'nyatra nirmame teṣāṃ puraṃ kapulavāstviti // KAvk_26.16 //
kālena putravātsalyādanutāpena bhūpatiḥ /
ānīyantāṃ kumārāste sacivānityabhāṣata // KAvk_26.17 //
tamūrcurmantriṇaḥ sarve rājan prāptapurottamāḥ /
pratyānetumaśakyāste jātāpatyapṛthuśriyaḥ // KAvk_26.18 //
iti teṣāṃ pitustatra śakyāśakyavicintane /
babhūvuḥ śākyasaṃjñāste nṝpurasteṣu vaṃśakṛt // KAvk_26.19 //
tadvaṃśeṣu pañcapañcasahasreṣu mahībhujām /
atīteṣu kṣitipatiḥ śrīmān daśaratho 'bahvat // KAvk_26.20 //
tasyānvaye siṃhahanurbabhūva pṛthivīpatiḥ /
na raṇe siṃhamiva yaṃ sehire rājakuñjarāḥ // KAvk_26.21 //
jyeṣṭhaḥ śuddhodanastasya sutaḥ śuklodanaḥ paraḥ /
droṇodanastadanujaḥ kanīyānamṛtodanaḥ // KAvk_26.22 //
kanyāścatasraḥ śuddhākhyā śuklā droṇāmṛtā tathā /
śuddhodanasya bhagavān sūnurnandastathāparaḥ // KAvk_26.23 //
śuklodanasya tanayau dvau tiṣyākhyo 'tha bhadrikaḥ /
droṇodanasya dvau putrāvaniruddho mahāṃstathā // KAvk_26.24 //
ānandadevadattākhyāvamṛtodanasaṃbahvau /
śuddhāsutaḥ supraśuddhaḥ śuklāsūnuśva mālikaḥ // KAvk_26.25 //
droṇāputraśca bhadrāṇirvaiśālyakhyo 'mṛtāsutaḥ /
rāhulo bhagavatsūnuryasmin vaṃśaḥ pratiṣṭhitaḥ // KAvk_26.26 //
ityujjvalajñānamayena tena vaṃśaṃ yathāvatkathitaṃ niśamya /
śākyā babhūvarbhagavatprabhāvaiḥ
saṃbhāvitotkarṣaviśeṣaśuddhāḥ // KAvk_26.27 //
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ śākyotpattīrnāma ṣaḍviṃśaḥ pallavaḥ //
27. śroṇākoṭīviṃśāvadānam /
sa ko 'pi sattvasya vivekabandhoḥ puṇyopasannasya mahān prabhāvaḥ /
nāpaiti yaḥ kāyaśateṣu puṃsaḥ kastūrikāmoda ivāṃśukasya // KAvk_27.1 //
jine sarvajagajjantusaṃtāpakaruṇāhrade /
pure rājagṛhe veṇuvanāntaravihāriṇi // KAvk_27.2 //
śrīmānabhūdbhūmipatiścampāyāṃ potalābhidhaḥ /
jahāra dhanadarpāndhyaṃ dhanena dhanadasya yaḥ // KAvk_27.3 //
ajāyata sutastasya manorathaśatānvitaḥ /
dhanānāmīpsitāvāptya sukhasakhyo vibhūtayaḥ // KAvk_27.4 //
śravaṇarkṣeṇa jātasya sa sūnostasya janmani /
prītyā dadau daridrasya koṭīnāṃ viṃśatiṃ tadā // KAvk_27.5 //
sa śroṇakoṭiviṃśākhyaḥ śiśuḥ khyātastadābhavat /
vibhavaḥ sukṛtenaiva yena vaṃśo vibhūṣitaḥ // KAvk_27.6 //
prāptavidyaḥ sa sarvārthaiḥ saha vṛddhimupāgataḥ /
cakāra sukhaviśrāntiṃ vyavahāradharaḥ pituḥ // KAvk_27.7 //
sa kadācitprabhāpuñjamiav sūryasya maṇḍalāt /
avatīrṇaṃ puraprātaṃ maudgalyāyanamabravīt // KAvk_27.8 //
ko bhavānarkasaṃkāśaḥ prakāśitadigantaraḥ /
tridaśeśaḥ śaśāṅko vā devo vā draviṇeśvaraḥ // KAvk_27.9 //
sa taṃ babhāṣe na suraḥ śiṣyo bhagavatastvaham /
buddhasya vibudhādhīśavandyamānaguṇaśriyaḥ // KAvk_27.10 //
svacchaṃ tasya prayacchantaṃ piṇḍapātaṃ mahāmuneḥ /
sattvaśuddhodayāvāptaṃ bhogyaṃ bhagavataḥ priyam // KAvk_27.11 //
iti śroṇasya bhagavannāmnā śravaṇagāminā /
ravibhakrasya jātyāpi romāñcaḥ samajāyataḥ // KAvk_27.12 //
prāgjanmavāsanāyuktaḥ svabhāvo yasya yaḥ sthitaḥ /
sa tasyodīraṇenāpi sphuṭa eva vibhāvyate // KAvk_27.13 //
sa tasmai viṃśatisthālībhāgaṃ nākajanocitam /
prahiṇodbhaktisaṃsaktaśraddhāyuktena cetasā // KAvk_27.14 //
tatastaṃ preṣitaṃ tena bhagavān bhaktisaṃsadā /
anugrahāgrahavyagraḥ samagraṃ svayamagrahīt // KAvk_27.15 //
asminnavasare bhaktyā sthālībhāgaṃ nṛpocitam /
samādāya svayaṃ rājā bimbisāraḥ samāyayau // KAvk_27.16 //
śroṇaprahītabhogānāmāmodaṃ tatra pārthivaḥ /
āghrāya śakraprahitaṃ sarvaṃ divyamamanyata // KAvk_27.17 //
pātraśeṣaṃ bhagavatā dattamāsvādya bhūpatiḥ /
śroṇena preṣitaṃ śrutvā tadanu vismayaṃ yayau // KAvk_27.18 //
bhagavantaṃ praṇamyātha rājadhānīṃ nareśvaraḥ /
praviśyācintayatsphītāṃ divyāṃ śroṇasya saṃpadam // KAvk_27.19 //
gacchāmi taṃ svayaṃ gatvā draṣṭavyo 'sau amhāyaśāḥ /
iti niścitya sacivaiḥ sa yātrārambhamādiśat // KAvk_27.20 //
potalaḥ kṣitipaṃ jñātvā svayamāgamanodyatam /
nītijñaṃ putramekāṇte śroṇakoṭimabhāṣata // KAvk_27.21 //
putra tvām draṣṭumāyāti varṇāśramagururnṛpaḥ /
ityeṣa bhṛśamutkarṣaḥ sadoṣaḥ pratibhāti me // KAvk_27.22 //
kṣitīśā lakṣatāṃ yātaṃpakṣapātodyatā iva /
avilambitamāghnanti śarā iva guṇacyutāḥ // KAvk_27.23 //
bhṛtyānāmapi vidveṣyo bhavatyatiśayonnatiḥ /
abhimānaikasārāṇāṃ kiṃ punaḥ pṛthivībhūjām // KAvk_27.24 //
rūpe vayasi saubhāgye prabhāve vibhave śrute /
svasutasyāpi saṃgharṣānnotkarṣaṃ sahate janaḥ // KAvk_27.25 //
jane dveṣamaye putra guṇamācchādya jīvyate /
ācchāditaguṇaḥ padmaḥ priyastīkṣṇarucerapi // KAvk_27.26 //
uddhataḥ kasya na dveṣyaḥ praṇataḥ kasya na priyaḥ /
drumaṃ pātayati stabdhaṃ namtraṃ rakṣati mārutaḥ // KAvk_27.27 //
sa cābhigamyo bhūpālastvāṃ yadi svayameṣyati /
tadeṣaṃ darpamohaste śreyase na bahviṣyati // KAvk_27.28 //
tasmāditaḥ svayaṃ gatvā praṇamyaṃ praṇama prabhum /
nakṣatrarāśisadṛśaṃ datvā hāramupāyanam // KAvk_27.29 //
pituḥ śrutveti vacanaṃ śroṇakoṭirhahīpatim /
prayayau nāvamāruhya draṣṭuṃ ratnavibhūṣitaḥ // KAvk_27.30 //
sa rājadhānīmāsādya prāpya dṛṣṭvā ca bhūpatim /
dadau hāraṃ parṇamyāsmai harṣahāsamiva śriyaḥ // KAvk_27.31 //
taṃ dṛṣṭvā svayamāyātaṃ nṛpatiḥ snigdhayā dṛśā /
hemaromāṅkacaraṇaṃ vismayādityabhāṣata // KAvk_27.32 //
aho puṇyamaheśākhyaḥ ko 'pi tvaṃ sattvabāmdhavaḥ /
yasya saṃdarśanenaiva manovṛttiḥ prasīdati // KAvk_27.33 //
guṇebhyaḥ paramaiśvaryamaiśvaryātsukhamuttamam /
sukhebhyaḥ paramārogyamārogyātsādhusaṃgamaḥ // KAvk_27.34 //
api dṛṣṭastvayā sādho bhagavān veṇukānane /
tatpādapadmayugalaṃ draṣṭumarhasi me mataḥ // KAvk_27.35 //
ityukte kṣitināthena saujanyātpakṣapātinā /
taṃ śroṇakoṭīviṃśo 'pi praṇayātpratyabhāṣata // KAvk_27.36 //
asmādatulyakalyāṇātprasādāddevadeva te /
adhunā yogyatāyātā bhagavaddarśane mama // KAvk_27.37 //
ityukte tena sahitaḥ pratasthau sthitikovidaḥ /
bhaktyā tathāgataṃ draṣṭuṃ padbhyāmeva mahīpatiḥ // KAvk_27.38 //
aspṛṣṭapādasya bhuvā śruṇasyājanmavāsarāt /
mahārhavastraiḥ prasthāne bhṛtyairācchāditā mahī // KAvk_27.39 //
bhagavadbhaktivinayādgauravācca sa bhūpateḥ /
vastrāṇyavārayadbhṛtyairavācca iva kṣitau // KAvk_27.40 //
vāriteṣvatha vastreṣu divyavastrairvṛtā mahī /
aprayatnopakaraṇāḥ saṃpadaḥ puṇyaśālinām // KAvk_27.41 //
nivārya dinyavastrāṇi bhūmau tenārpite pade /
vicacālācalā pṛthvī saśailavanasāgarā // KAvk_27.42 //
tataḥ sa bhūmipatinā saha prāpya jināśramam /
bhagavantaṃ vilokyāsya vidadhe pādavandanam // KAvk_27.43 //
upaviṣṭasya tasyāgre hṛṣṭasyālokanāmṛtaiḥ /
cakre śamavivekasya bhagavānabhiṣecanam // KAvk_27.44 //
āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca vicārya saḥ /
satyasaṃdarśanāyāsya vidaśe dharmadeśanām // KAvk_27.45 //
satkāyadṛṣṭiśailo 'sya tayā viṃśatiśṛṅgavān /
jñānavajreṇa nirbhinnaḥ srotaḥprāptipadaspṛśaḥ // KAvk_27.46 //
pravrajyāyāṃ tatastasya jātāyāṃ sahasā svayam /
bhagavantaṃ praṇamyātha vismitaḥ prayayau nṛpaḥ // KAvk_27.47 //
tīvravrate 'pi śroṇasya kadācitsamajāyata /
vāsanāśeṣasaṃskārādbandhabhogasukhasmṛtiḥ // KAvk_27.48 //
sa tamāhūya bhagavān vilakṣaṃ prāha sasmitaḥ /
ko 'yaṃ parivitarkaste pratisaṃlīnacetasaḥ // KAvk_27.49 //
viśliṣṭātyantakṛṣṭā vā tantrī bahvati visvarā /
samā mādhuryamāyāti tasmātsāmyaṃ samāśrayet // KAvk_27.50 //
ityādeśādbhagavataḥ sarvasāmyamupāgataḥ /
sa prāpa vimalajñānaṃ paścāttāpavivarjitaḥ // KAvk_27.51 //
tasya tāmadbhutāṃ siddhiṃ vilokya pṛthuvismayāḥ /
papracchurbhikṣavaḥ sarve bhagavantaṃsa cābhyadhāt // KAvk_27.52 //
śroṇasya śrūyatām śreyaḥkarma janmāntarārhitam /
na hyapuṇyānubhāvānāṃ bhavantyadbhutasaṃpadaḥ // KAvk_27.53 //
vipaśvī bhagavān samyaksaṃbuddhaḥ sugataḥ purā /
purīṃ bandhumatīṃ nāma janacārikayā yayau // KAvk_27.54 //
tatra bhaktyā sukṛtibhirbhaktāyopanimantritaḥ /
vāreṇa pratyahaṃ gehaṃ yayau teṣāṃ sahānugaḥ // KAvk_27.55 //
tato daridraḥsaṃprāptavāro brāhmaṇadārakaḥ /
indrasomābhidhaścakre yatnāt yadyogyabhojanam // KAvk_27.56 //
sa prayatnena mahatā bhojyaṃ bhaktipavitritam /
āchādya vastrairvasudhāṃ prahvastasmai nyavedayat // KAvk_27.57 //
tadbhogapraṇidhānena jātaḥ so 'yaṃ mahādhanaḥ /
sauvarṇaromacaraṇaḥ śroṇakoṭī suropamaḥ // KAvk_27.58 //
na vastrarahitā bhūmiḥ spṛṣṭānena kadācana /
kampastaccaraṇasparśādata evābhavadbhuvaḥ // KAvk_27.59 //
iti sugatavacaḥ sudhāvadātaṃ daśanamayūkhamivonmiṣatsvabhāvam /
praṇihitahṛdayaḥ paraṃ nipīya sthirakuśalāya babhūva bhikṣusaṃghaḥ // KAvk_27.60 //
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ śroṇakoṭīviṃśāvadānaṃ saptaviṃśaḥ pallavaḥ //
28. dhanapālāvadānam /
daurjanyaduḥsahaviśālakhalāpakārairnaivāśaye vikṛtirasti mahāśayānām /
vyālolvaṇakṣitibhṛdākulito 'pi sindhurnaivotsasarja hṛdayādamṛtasvabhāvam // KAvk_28.1 //
pure purā rājagṛhe bahgavān veṇukānane /
kalandakanivāsākhye vijahāra manohare // KAvk_28.2 //
tatra vitrāsitānekaśatrinistriṃśabāndhavaḥ /
ajātaśatrunāmābhūd bimbisārasuto nṛpaḥ // KAvk_28.3 //
śākyavaṃśyaḥ suhṛttasya devadattābhidho 'bhavat /
kṣudramantreṇa yasyāsīt sa vetāla ivotkaṭaḥ // KAvk_28.4 //
sa kadācitsukhāsīnaṃ rahaḥ prāha mahīpatim /
na rājan phalito 'dyāpi mamāpi tvatsamāśrayaḥ // KAvk_28.5 //
nithopacārarahitaḥ sukhaniryantratantrayoḥ /
mitho manorathatrāṇānmitraśabdaḥ pravartate // KAvk_28.6 //
ya eṣa śākyaśramaṇaḥ sukhe veṇuvane sthitaḥ /
taṃ hatvā prāptumicchāmi tatpadaṃ devavanditam // KAvk_28.7 //
kṣīyate na yayā śatrurlabhyate na yayā yaśaḥ /
vardhate na yayā mānaḥ kiṃ tayā mitrasaṃpadā // KAvk_28.8 //
mahādhanābhidhānena tatpaureṇa nimantritaḥ /
sa puraṃ prātarāgantā dāmbhikaḥ saha bhikṣubhiḥ // KAvk_28.9 //
rājamārgaṃ praviśataḥ sa tasya vyālakuñjaraḥ /
utsṛjyatāmabhimukhaḥ krodhāndho dhanapālakaḥ // KAvk_28.10 //
ityukte devadattena nṛpatirmitravatsalaḥ /
buddhaprabhāvaṃ saṃcintya nāha kiṃcidavāṅbhukhaḥ // KAvk_28.11 //
devadatto 'pi nirgatya rājasauhārdadurmadaḥ /
prāha hastimahāmātraṃ hāraṃ datvāsya toṣaṇam // KAvk_28.12 //
śramaṇaḥ prātarāgantā puraṃ bhikṣuśatairvṛtaḥ /
preraṇīyastvayā tasmai gaja ityāha bhūpatiḥ // KAvk_28.13 //
devadattavacaḥ śrutvā tathetyuce dvipādhipaḥ /
śreṇī hi meṣamūrkhāṇāmekayātānupātinī // KAvk_28.14 //
jñātvāpi tamabhiprāyaṃ sarvajñaḥ pāpacetasām /
prātaḥ samāyayau sārdhaṃ bhikṣūṇāṃ pañcabhi śataiḥ // KAvk_28.15 //
atha hastipakotsṛṣṭaḥ kṛṣṭaprāsādapādapaḥ /
tamabhyadhāvadāviddhaḥ krodhāndhaḥ krūrakuñjaraḥ // KAvk_28.16 //
anāyattaḥ paricayādaṅkuśasya gurorapi /
khalaviddhāniva dveṣī madena malinīkṛtaḥ // KAvk_28.17 //
sevavyasanasaktānāmasakṛtkarṇacāpalāt /
prāṇāpahārī bhṛṅgāṇāṃ bhṛtyānāmiva duṣpatiḥ // KAvk_28.18 //
mandaropadrave tasmin drumadrohiṇyabhidrute /
vidrute sahasā loke hāhākāro mahānabhūt // KAvk_28.19 //
tasyāñcatkarṇatālānilatulitasaratsāndrasindūrapūraiḥ
saṃpūrṇe rājamārge cyutacakitavadhūraktavastrāsamānaiḥ /
uddaṇḍoccaṇḍaśuṇḍabhramaṇaravalasatsādhvasāyāsitāśā
vyālolālakābhabhramaramiladvibhramaḥ saṃbhramo 'bhūt // KAvk_28.20 //
purapramāthavyathite jane kolāhalākule /
āruroha mahāharmyaṃ devadattaḥ pramattadhīḥ // KAvk_28.21 //
bhagavadgrahaṇaṃ draṣṭuṃ so 'bhavadbhṛśamutsukaḥ /
unmūlanena guṇināṃ mātaṅgaḥ parituṣyati // KAvk_28.22 //
vidruteṣu gajatrāsāt teṣu sarveṣu bhikṣuṣu /
ānanda eka evābhūd bhikṣurbhagavato 'ntike // KAvk_28.23 //
tatra pañcānanāh pañca niryayurbhagavatkarāt /
karālakesarasaṭāstannakhāṃśucitā iva // KAvk_28.24 //
dvipastadgandhamāgrāya pardāpasmāravāraṇam /
abhūt srutaśakṛnmūtraḥ sahasaiva parāṅmukhaḥ // KAvk_28.25 //
javena vidrutastatra dantī darpadaridratām /
prāptaḥ pradīpadahanāḥ sa dadarśa diśo daśa // KAvk_28.26 //
sa vilokya jālavahnijvalajjvālākulaṃ jagat /
pādapadmāntikaṃ śāstuḥ śītalaṃ samupāyayau // KAvk_28.27 //
saṃkocābhiruceḥ sacintamanasaḥ pradhvastavaktradyuter dainyāpannavihīnadānamadhupaprārabdhakolāhalaḥ /
lobhāndhasya mahāvyayotsava iva kleśoṣmaniśvāsinas tasyābhūtparitāpaniślathagaterbhārāyamāṇaḥ karaḥ // KAvk_28.28 //
taṃ pādamūlamāyāntaṃ bhītaṃ kāruṇyasāgaraḥ /
śāstā kareṇa pasparśa cakrasvastikalakṣmaṇā // KAvk_28.29 //
kumbhavinyastahastastaṃ provāca bhagavān jinaḥ /
putra svakarmaṇainemāṃ prāpto 'si tvamimāṃ daśām // KAvk_28.30 //
vivekālokahaladaḥ kāyo 'yaṃ māṃsabhūdharaḥ /
bhāraste mohasaṃbhāraḥ pāpādupanataḥ paraḥ // KAvk_28.31 //
ityukte karuṇardreṇa bhito bhagavatā gajaḥ /
sa labdhaścāsamālānalīno niścalatām yayau // KAvk_28.32 //
devadattasya saṃkalpe kuñjare ca mahotkaṭe /
bhagne nirvighnaharṣo 'bhūtsamudgatādbhuto janaḥ // KAvk_28.33 //
tataḥ kṛtvā gṛhapatergṛhe bhojyapratigraham /
bhagavān bhikṣubhiḥ sārdhaṃ kānanaṃ gantumudyayau // KAvk_28.34 //
abhisṛtya gajendro 'pi jinasya caraṇābjayoḥ /
kṛtvā kareṇa saṃsparśaṃ vapustatyāja kauñjaram // KAvk_28.35 //
cāturmahārājikeṣu deveṣu viśadadyutiḥ /
upapannaḥ sa sahasā sugataṃ draṣṭumāyayau // KAvk_28.36 //
svamāśramapadaṃ prāptaṃ bhagavantamupetya saḥ /
praṇanāmārkasaṃkāśaṃ pradīptamaṇikuṇḍalaḥ // KAvk_28.37 //
tasya keyūramukuṭaprabhāpallavapūritāḥ /
śakracāpairiva vyāptā virejurghanarājayaḥ // KAvk_28.38 //
vinayādupaviśyāgre sa śāstuḥ srastakalmaṣaḥ /
taṃ divyapuṣpairākīrya sattva śubhrairabhāṣataḥ // KAvk_28.39 //
bhagavan bhavataḥ pādapadmasaṃsparśanena me /
durdaśāduḥkhasaṃtāpaḥ śāntaḥ saṃtoṣaśālinaḥ // KAvk_28.40 //
śamaślāghyā kāpi vyasanaviṣadoṣoṣmaśamanī
sudhāvṛṣṭirdṛṣṭirbata bhagavataḥ snigdhamadhurā /
yayā spṛṣṭaspṛṣṭaṃ kharataravikāravyatikaraṃ
vimutyāntaḥśāntiṃ śrayati hatamoha paśurapi // KAvk_28.41 //
iti tasya bruvāṇasya bhagavān bhavaśāntaye /
satyadarśanasaṃśuddhāṃ vidadhe dharmadeśanām // KAvk_28.42 //
maulimuktāṃśuśubhreṇa śirasā caraṇadvayam /
sa śāstuḥ prayayau natvā hasanniva bhavabhramam // KAvk_28.43 //
gate tasmin mukhaśaśiprakāśitanabhastale /
bhagavān bhikṣubhiḥ pṛṣṭastadvṛttāntamabhāṣata // KAvk_28.44 //
pūrvakalpāntare śāstuḥ kāśyapākhyasya śāsane /
abhūtpravrajito 'pyeṣa śikṣāpadanirādaraḥ // KAvk_28.45 //
anādarātkuñjaratābhogaḥ saṃghopasevanāt /
satyadṛṣṭibalenānte saṃprāptaḥ śāsanagrahaḥ // KAvk_28.46 //
prāgjanmavihitaṃ karma kasyacinna nivartate /
karmopadiṣṭasaṃbandhabhaktibhogaiḥ sacetasaḥ // KAvk_28.47 //
tasmin vyatikare ghore sarvaistyakro 'smi bhikṣibhiḥ /
na tvānandena tatrāpi śrūyatām pūrvasaṃgatiḥ // KAvk_28.48 //
śaśāṅkaśītasarasi bhrātar