Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)vinv_06u.htmNguyên tác: Sanskrit

Luật Tạng, Phẩm Dược (Bhaiṣajyavastu)

Văn bản Luật tạng (Vinaya) quy định về giới luật và đời sống tu tập của Tăng đoàn Phật giáo. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 6 / 8 (50.000 ký tự/trang)
ipātam ahaṃ gataḥ 88
kṛtvālpakaṃ tu kuśalam anubhūtaṃ sukhaṃ bahu |
arhatvaṃ ca mayā + + śītībhuto 'smi nirvṛtaḥ 89
saced dhi nāma sambuddhaṃ jñatvā mā .. + + + +
+ + + + + + + + + + + + + + bhavet* 90
tasmāt prajānatāṃ samyak saṃbuddhasya .. + + +
(fol. 204r1)
stūpeṣu kāryaḥ satkāro bhaviṣyati mahāphalaḥ 91
agro 'smi gāthākārāṇāṃ nirdiṣṭaḥ sarvadarśinā |
bahuśrutaś ca vāgīśaḥ kalyāṇapratibhānavān* 92
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + (GBM 6.1063a) mahāhrade // // 93
vāgīśavargaḥ saptamaḥ // //
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ piṇḍolabharadvājam idam avocan* vyākṛtam āyuṣman bharadvāja āyuṣmatā vāgīśena svakā karmaplotir + + + + + + + + + + + + + + + + + piṇḍolabharadvājaḥ kathayati
(MSV,Wi 86)
abhūvaṃ śreṣṭhiputro 'ham īśvaraḥ paitṛke gṛhe /
anurakṣayā pitur ahaṃ mithyā mātary avarttiṣam* 94
pitaraṃ bhaginīṃ bhrātṝṃ dāsakarmakarān api |
tarpayāmy annapānena mātaraṃ paryabhāṣiṣam* 95
mātsaryenā + + + +   + + + + + + + +
+ + + uktavāṃ vācam upalāṃ bhuṃkṣva bhojanam* 96
tena karmavipākena narake kṣepitaṃ bahu |
pratāpane kālasūtre duḥkhaṃ prāptam analpakam* 97
narakebhyas tataś cyutvā labdhvā vai mānuṣaṃ bhavam*
tena karmavipākena pāṣāṇaṃ bhu .. + + + 98
+ + + + + + + +   tāsu tasūpapattiṣu |
tathā ca kṣutpipāsābhyāṃ + + kālaṃ karomy aham* 99
iyaṃ me paścimā jātir labdho me mānuṣo bhavaḥ
ārādhitaḥ sārthavāhaḥ saṃbuddho 'yam anuttaraḥ 100
pravrajyā ca mayā labdhā śākyasiṃhasya śāsane |
arhatvaṃ + + + + +   + + + + 'smi nirvṛtaḥ 101
siṃhanādinām agraś ca nirdiṣṭaḥ sarvadarśinā |
sarve me vāhitāḥ kleśā vītakleśo 'smy anāsravaḥ 102
idānīm api bhadantāham evam ṛddhimataḥ sataḥ
bhaviṣyanty upalā eva guhāyāṃ mama bhojanam* 103
etad bhadantāḥ + + +   + + + + + kṛtaṃ mayā |
anubhūtaṃ phalaṃ tasya na hi karma praṇaśyati 104
piṇḍolabharadvājaḥ sthaviro bhikṣusaṃghāgratasthitaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 105
piṇḍolabharadvājavargo 'ṣṭamaḥ // //
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ svāgatam idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ svāgata āyuṣmatā piṇḍolabharadvājena svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api svāgataḥ svakāṃ karmaplotiṃ vyākarotu | athāyuṣmāṃ svāgatas tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti |
bandhumatyāṃ rājadhānyām abhūvaṃ śreṣṭhidārakaḥ
prabhūtadhanadhānyo 'haṃ janakāyasya saṃmataḥ 106
(MSV,Wi 87)
+ + + satkṛto 'bhūvam atha naigamamantriṇām*
.. + + + darśanīyo rūpadarśanamūrcchitaḥ 107
tato 'haṃ ratham āruhya janakāyapuraskṛtaḥ
udyānabhūmiṃ niryāmi sarvakāmasamarpitaḥ 108
tatra cāpaśyam udyāne śramaṇaṃ saṃvṛtendriyam*
śāntendriyasamācāraṃ lūhacīvaradhāriṇam* 109
taṃ cāhaṃ śramaṇaṃ dṛṣṭvā daurmanasya + + + +
nirdoṣakaṃ vāṅmanas taṃ jugupsann avasādaye : 110
ayaṃ pravrajitaḥ kasya durvarṇo ghoradarśanaḥ
kuṣṭhī gātreṣv arurgātraḥ kṛśo dhamanisantataḥ 111
tena karmavipākena vacoduścaritena ca /
tataś cyutaḥ kālagato narakeṣūpapannavān* 112
(fol. 204v1)
durvarṇo duḥkhito 'haṃ ca bhavāmi narak. + +
+ + gātreṣv arurgātraḥ kṛśo dhamanisantataḥ 113
kapālapāṇir vyāhāraṃ śaṇaśāṭīnivāsitaḥ
saṃkārakūṭaśayano 'layano 'thāparāyaṇaḥ 114
yena (GBM 6.1063b) yena ca gacchāmi bhikṣām āhārakāraṇāt*
daṇḍino vārayante māṃ bhavāmi ca jugupsitaḥ 115
paṃca jātiśatāny evaṃ yatra yatropapannavān*
tatraiva ca kṣutpipāsābhyāṃ duḥkhī kālaṃ karomy aham* 116
(MSV,Wi 88)
durāgataś ca me nāma sarvanāmajugupsitaḥ
amanāpaś ca sarveṣāṃ tadaivāsaṃ jugupsitaḥ 117
so 'haṃ saṃbuddhaṃ adrākṣaṃ bhikṣusaṃghapuraskṛtam*
mahato janakāyasya deśayantaṃ paraṃ padam* 118
dṛṣṭvā ca janakāyaṃ taṃ pradhāvaṃ tvaritaṃ gataḥ
apy evānnasya pānasya labheyaṃ yāvadarthikaṃ / 119
dṛṣṭvā ca janakāyaṃ taṃ dharmārthāya niṣaṇṇakam*
nirāśaḥ pratyapakrāmaṃ nāsti bhaktasya dāyakaḥ 120
pratyabhāṣe tato nātho mahākāruṇiko muniḥ
+ + svāgata bhadraṃ te niṣīdedaṃ tavāsanam* 121
so 'haṃ prāmodyam āgamya saṃpragṛhyāñjaliṃ tataḥ
śāstuḥ pādau namasyāham ekānte sanniṣaṇṇavān* 122
tataḥ kāruṇikaḥ śāstā gautamo hy anukampayā |
katha + + ānupūrvā so 'haṃ satyāni dṛṣṭavān* 123
yācet tato 'haṃ pravrajyāṃ dṛṣṭasatyo mahāmunim*
pravrājayat kāruṇiko gautamo me 'nukaṃpayā 124
svāgataś ceti me nāma kṛtavān lokanāyakaḥ
tejodhātusamāpattyām agryaṃ mām abhyanirdiśet* 125
ity evaṃ svāgatasthaviro bhikṣusaṃghāgratasthitaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 126
svāgatavargo navamaḥ // //
atha sthavirasthavirā bhikṣava āyuṣmantaṃ nandikam idam avocan* vyākṛtam āyuṣman nandika āyuṣmatā svāgatena svakā karmaplotir idānīṃ tvam api nandika svakāṃ karmaplotiṃ vyākarotu athāyuṣmān nandikas tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
(MSV,Wi 89)
purottame rājagṛhe śreṣṭhy abhūvaṃ mahādhanaḥ
durbhikṣe vartamāne ca ṛṣayas tatra bhojitāḥ 127
+ + + + + + + + + + + ṛṣir āgataḥ
pratyekabuddho bhagavāṃ vaśībhūto + + sravaḥ 128
cintāmātsaryadoṣeṇa pāpikāṃ cintayāmy aham*
ko 'dhunemaṃ śramaṇakaṃ sapta varṣāṇi bhojayet* 129
kvāthayitvāśvamūtreṇa tato bhaktam apācayet*
abhojayaṃ ṛṣiṃ ta .. + + + + + + + 130
+ + + + + + + + narakapakvavāṃś ciram*
saṃghāte raurave + + tapane 'tha pratāpane | 131
narakāt pracyutaś cāhaṃ labdhvā vai mānuṣaṃ bhavam*
glānakaḥ paravaśyaś ca duḥkhī kālaṃ karomy aham* 132
pañca jātiśatāny evaṃ + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 133
iyaṃ me paścimā jātir labdho me mānuṣo bhavaḥ
ārādhitaḥ sārthavāhaḥ saṃbuddho 'yam anuttaraḥ 134
pravrajyā ca mayā labdhā śākyasiṃhasya śāsane
arhatvaṃ ca mayā prāptaṃ śītībhūto 'smi nirvṛtaḥ 135
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   glānakaḥ parivartakaḥ 136
ity evaṃ nandikaḥ sthaviro (fol. 205r1) bhikṣusaṃghāgratasthitaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 137
nandikasyāniruddha + + vargo daśamaḥ // //
uddānam* // + (27 akṣaras lost) (GBM 6.1064a) piṇḍolasvāgatanandikāḥ // //
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ yaśasam idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ yaśa āyuṣmatā nandikena svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān + svakāṃ karmaplotiṃ + + + + + + + + + + + + + + + + + karmaplotiṃ vyākaroti |
(MSV,Wi 90)
purāraṇye muni + + grāmaṃ piṇḍārtham āvrajam*
nārīkuṇapam adrākṣaṃ vyādhmātakavinīlakam* 138
yoniśaḥ pratyavekṣyāhaṃ paryaṅkena niṣaṇṇavān*
aśubhāṃ tatra bhāvayāmy ekāgraḥ susamāhitaḥ 139
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + bhīṣaṇaṃ śabdaṃ samādher aham utthitaḥ 140
tasyāḥ kukṣistham adrākṣaṃ purīṣam atha śoṇitaṃ /
taṃ pūtigandham aśuciṃ pragharantaṃ samantataḥ 141
āntram antraguṇā vṛkkā hṛdayaṃ klomakaṃ tathā |
khādyamānaṃ kṛmiśataiḥ punaś + + + + + 142
+ + + + + + dṛṣṭvā sve śarīre nibaddhavān*
yathaivedaṃ + + + + yathaivaitad idaṃ tathā 143
tataḥ samādher vyutthāya prakrānto 'smy āśramaṃ prati /
na piṇḍāya tadācārṣaṃ bhuktavān naiva bhojanam* 144
yadā cāhaṃ punar grāmaṃ praviṣaṃ bhojanārthikaḥ
+ + + + + + + + + + + tatra bhāvayam* 145
sarvam idaṃ rūpagataṃ ya + + kuṇapaṃ tathā |
antaḥ pūrṇam amedhyasya sarvam eva jugupsitam* 146
evaṃ bhāvayato 'bhīkṣṇaṃ prāpta me vītarāgatā |
brāhmān vihārāṃś catvāra apramāṇāḥ subhāvitāḥ 147
ta + + + + + + + brahmalokaparāyaṇaḥ
brahmalokād ahaṃ cyutvā jāto vārāṇasīpure // 148
jāto 'graśreṣṭhinaḥ śrīmāṃ ahaṃ tatraikaputrakaḥ
priyo manāpaḥ sarveṣāṃ niṣṭhāprāptaś ca sampadām* 149
divā samparicaryāhaṃ rātrau śayyām akalpayam*
laghv eva tata utthāya tatrāpaśyaṃ bahūḥ striyaḥ 150
(MSV,Wi 91)
kṛtvā mrdaṅgāṃ śirasi bherīpaṇavavallarīḥ
+ + + pralapantīs tāḥ suptā vikṣiptabāhavaḥ 151
tato me purvako hetur udapādi mahārthikaḥ
śmaśānasaṃjñāśubhatā āsīd antaḥpure mama | 152
tataḥ saṃvegam āpanno visvaraṃ kṛtavān aham*
upadruto 'smi mārṣā upasṛṣṭaḥ samantataḥ 153
śayanāt tata utthāya prāsādāt + + + +
vivṛṇvanti mama dvāraṃ devatā anukampayā 154
nagarād abhiniṣkramya nadītīram upāgataḥ
apaśyaṃ pārime tīre śramaṇaṃ saṃvṛtendriyam* 155
taṃ cāhaṃ śramaṇaṃ dṛṣṭvā śabdam uccam udīrayan*
upadruto 'smi śramaṇa upasṛṣṭo 'smi mārṣa | 156
ālapta + + + + .. māṃ vācāmṛtayā tadā |
ehi kumāra nirbhītam idaṃ te nirupadrutam* 157
(MSV,Wi 92)
nadīpāram ahaṃ tīrṇa utsṛjya maṇipāduke |
upasaṃkrāntaḥ kāruṇikaṃ buddham apratipudgalam* 158
tato māṃ tṛṣitaṃ jñātvā sa śāstāpratipudgalaḥ
dharmaṃ madhuraṃ ācaṣṭe taṃ cāhaṃ pratibuddhavān* 159
(fol. 205v1)
yacet tato 'haṃ pravrajyāṃ dṛṣṭasatyo mahāmuniṃ
prāvrājayat kāruṇiko gautamo me 'nukampayā | 160
rātrīnivāsena tata udite 'smin divākare |
sarve mamāśravāḥ kṣīnāḥ śītībhūto 'smi nirvṛtaḥ
ity evaṃ (GBM 6.1064a) yaśāḥsthaviro bhikṣusaṃghāgrataḥ sthitaḥ |
vyākaroti svakaṃ karmaṃ anavatapte mahāhrade // // 162
yaśāḥsthavirasya varga ekādaśaḥ // //
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ śaivalam idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ śaivala āyuṣmatā yaśasā svakā karmaplotir idānīm āyuṣmāṃ śaivalo vyākarotu svakāṃ karmaplotiṃ | athāyuṣmān śaivalas tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
vārāṇasyāṃ nagaryāṃ vai nirvṛte kāśyape jine |
mahatstūpaṃ kāritavāṃ rājā ratnamayaṃ kṛkiḥ 163 *
abhūvaṃ jyeṣṭhaputro 'haṃ kṛke rājño yaśasvinaḥ
prathamaṃ ca mayā cchatraṃ jinastūpe pratiṣṭhitam* 164
(MSV,Wi 93)
tat karma kuśalaṃ kṛtvā yatra yatropapannavān*
devabhūto manuṣyaś ca kṛtapuṇyo virocitaḥ 165
bhavāmy āḍhyo mahābhogas tāsu tāsūpapattiṣu |
mahādānapatiś cāhaṃ bhavāmi dhanadhānyavān* 166
dattaṃ dānaṃ analpaṃ ca paṃca jātiśatāni me |
santarpitā yācanakāḥ śramaṇabrāhmaṇāḥ pṛthak* 167
pratyekabuddhā akhilā + + + anāsravāḥ
santarpitāḥ pañcaśatāḥ suprasannena cetasā | 168
tat karma kṛtvā kuśalam iha paścimake bhave |
āḍhye śākyakule jātamātro vācam abhāṣi yat* 169
kaccid dhanaṃ vā dhānyaṃ + + + + + + .i .. maḥ
dānaṃ yato 'haṃ dāsyāmi tarpayiṣye vanīpakān* 170
+ + tṛptiṃ na gacchāmi tarpayiṣye vanīpakān*
sādhu me kṣipram ākhyātuṃ kaccid astīha vo dhanam* 171
saṃvignamanaso 'bhūvaṃs te śrutvā mama bhāṣitam*
diśo diśaṃ vidhāvanti sthāpayitvā ca + + + 172
+ + + + + + + + lapanam ālapate tadā |
devo manuṣyo yakṣo + + + tvaṃ brūhi me laghu | 173
tava putro 'ham asmy amba mānuṣo 'smi na rākṣasaḥ
jātismaro dānapatir dānaṃ dātuṃ sadotsahe | 174
abhūd āttamanā mātā śrutvā tad vacanaṃ mama |
sā smāśv + + + +   + + + + + + + + 175
parivāreṇa janetrī mām apoṣayat + +
+ + manāpaḥ sarveṣāṃ nātṛpyaṃ darśanena me | 176
jātamātrasya me nityam abhyavardhata tat kulam*
dhanadhānyasuvarṇena dāsakarmakarair api | 177
(MSV,Wi 94)
śaivalo dārako jāto jātamātro 'bhyabhāṣata |
śaivalo + + + + +   + + + + + + + + 178
+ + tato 'haṃ dānāni tarpayitvā vanīpakān*
ārādhayitvā sambuddhaṃ pravrajitvānagārikām* 179
nāham ṛṇāt pravrajito nāpi cājīvikābhayāt*
ṣaḍ abhijñā mayā prāptāḥ pravrajya śraddhayā tadā | 180
.. .. .. rājabhiś cā .. .. + + + + + + +
+ + + + + + + + + + + + + nasya ca | 181
ity evaṃ śaivalaḥ sthaviro bhikṣusaṃghāgratasthitaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 182
śaivalavargo dvādaśaḥ // //
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ bakkulam idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ bakkula āyuṣmatā śaivalena svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api bakkulaḥ svakāṃ (fol. 206r1) karmaplotiṃ vyākarotu | athāyuṣmān bakkulas tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
bandhumatyāṃ rājadhānyāṃ gāndhiko 'haṃ purābhavam*
vipaśyinaḥ pravacane bhikṣusaṃghaṃ nyamantrayam* 183
dadāmi glānabhaiṣajyaṃ   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 184
+ + (GBM 6.1065a) nimantritaḥ saṃgho na ca kaścid ayācata |
+ + + śramaṇo tv eka ekām eva harītakīṃ | 185
kalpāni tv ekanavatiṃ vinipāto na me 'bhavat*
paśya bhaiṣajyadānasya vipāko 'yaṃ mahārthikaḥ 186
anubhūtaṃ + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + moditam* 187
tataḥ karmāvaśeṣeṇa labdho me mānuṣo bhavaḥ
nābhijānāmy aśaikṣo hi grahituṃ rāṣṭrapiṇḍakam* 188
trirātreṇaiva tisro 'pi vidyāḥ sākṣātkṛtā mayā |
yāpayel lūhalūhena pāṃsukūlaṃ ca cīvaram* 189
asaṃkīrṇo + + + +   + + + + + + + +
+ + + + varṣaśatam āyur asmiṃ bhave mama | 190
(MSV,Wi 95)
na glānam abhijānāmi tāvatkālikam apy aham*
etad bhadantāḥ smarāmi parīttaṃ kuśalaṃ kṛtam*
anubhūtaṃ phalan tasya kāntam iṣṭaṃ sukhodayam* 191
ity evaṃ bakkulaḥ sthaviro bhikṣusaṃghāgratasthitaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 192
bakkulavargas trayodaśaḥ // //
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ sthaviraṃ sthaviranāmānaṃ idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ sthavira āyuṣmatā bakkulena svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api sthaviro vyākarotu svakāṃ karmaplotiṃ | atha sthaviraḥ sthaviranāmā tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti /
carmakāro 'ham abhavaṃ pūrvam anyāsu jātiṣu |
durbhikṣe carmakhaṇḍāni tataḥ sve + + + + + 193
+ + + + + + + +   āhārasyaiva kāraṇāt*
piṇḍāya śramaṇaś cānya   + + + bhojanārthikaḥ 194
tasmai cittaṃ prasādyāhaṃ dattavāṃś carmamiśrikām*
śramaṇaḥ paribhujyāsau tata ākāśam utthitaḥ 195
prāmodyam upagamyāhaṃ saṃpragṛhyāñjaliṃ tataḥ
.. + + + + + + + +   + + + + + + .. .. | 196
prītiṃ ca labdhvā vipulāṃ akārṣaṃ praṇidhiṃ + +
sthavirair īdṛśair eva bhaven mama samāgamaḥ 197
bhikṣuṇānena yo dharmaḥ spṛṣṭaḥ kāyena nirmalaḥ
spṛśeyaṃ tam ahaṃ dharmaṃ praṇidhir me tadābhavat* 198
anupetaṃ ca varṇena gandhena ca + + + +
+ + + + rasāpannaṃ dattaṃ dānaṃ tadā mayā | 199
anubhūtaṃ bahu sukhaṃ kṛtvā kuśalam + +
devabhūto manuṣyaś ca kṛtapuṇyo virocitaḥ 200
iyaṃ me paścimā jātir labdho me mānuṣo bhavaḥ
ārādhitaḥ sārthavāhaḥ saṃbuddho 'yam anuttaraḥ 201
yaś ca praṇidhir uttamā sa + + + + + + +
+ + + + + + + +   śītībhūto 'smi nirvṛtaḥ 202
iti tatra mahāsthaviraḥ sthaviranāmā + + + +
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 203
sthaviranāmā sthaviravargaś caturdaśamaḥ // //
(MSV,Wi 96)
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ uruvilvākāśyapam idam avocan* vyākṛtam āyuṣman kāśyapa sthavireṇa sthaviranāmnā svakā karmaplotir idānīṃ (fol. 206v1) āyuṣmanto 'pi vyākurvantu svakāṃ karmaplotiṃ + + + vyākartum ārabdhāḥ
āsaṃs trayaḥ sārthavāhā bhrātaraḥ sahitā vayam*
dṛṣṭvā stūpaṃ kāśyapasya vibhagnaṃ śakalīkṛtam* 204
sārtha .. + + + + +   (GBM 6.1065b) tatrākārṣīt punar navam*
bhrātaraḥ sahitās trīṇi cchatrāṇy āropayāmahe 205
tat karma kuśalaṃ kṛtvā ciraṃ svargeṣu moditāḥ
mānuṣyaṃ + + āgamya āḍhye jātā mahākule | 206
apaśyantaś ca sambuddhaṃ pravrajāmo 'nyatīrthikāḥ
akārṣīt prātihāryāṇi nadīṃ nairañjanāṃ prati 207
+ + + + + + + ..   muniṃ yācāmahe vayam*
pravrājaye kāruṇikas tato 'smān anukampayā 208
gayaśīrṣaṃ vayaṃ gatvā gautamaṃ śāsanaṃ tataḥ
ārabdhavīryair asmābhiḥ prāptaṃ nirvāṇam uttamam* 209
kṛtveha śāstuḥ satkāraṃ stūpaṃ tad abhivandya ca |
sarve vayaṃ pravrajitāḥ śītibhūtāś ca nirvṛtāḥ 210
uruvilvānadīgayākāśyapāḥ sthavirās trayaḥ
vyākurvaṃti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 211
uruvilvānadīgayākāśyapānāṃ vargaḥ paṃcadaśamaḥ // //
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ yaśasam idam avocan* vyākṛtam āyuṣman + + + + + + + uruvilvānadīgayākāśyapaiḥ svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api yaśāḥ svakāṃ karmaplotiṃ vyākarotu |
gāndhiko 'haṃ purābhūvaṃ gandhapaṇyeṣu kovidaḥ
kumāryaś ca striyas tatra tadā paṇyārtham āgatāḥ 212
(MSV,Wi 97)
dṛṣṭvā ca rūpadhāriṇyaḥ striyas tatrā .. + + +
+ + + + + + + +   rāgacittāś ca dṛṣṭavān* 213
na cotsahe vitarituṃ saṃhasaṃ saṃ .. + + +
kṛtavān pāṇisaṃsparśaṃ parastrīṣv aparīkṣakaḥ 214
tena karmavipākena narakeṣūpapannavān*
mānuṣyaṃ punar āgamya pāṇiḥ śuṣyati dakṣiṇaḥ 215
paṃca jātiśatāny   + + + + + + + + +
+ + + + + + pāṇiḥ saṃmlāyati viśuṣyati | 216
ārādhito + + + +   prāvrajaṃ cānagārikām*
arhatvaṃ ca mayā prāptaṃ śītībhūto 'smi nirvṛtaḥ 217
etad bhadantāḥ smarāmi yan mayākuśalaṃ kṛtam*
anubhūtaṃ phalaṃ tasya na hi karma praṇaśyati 218
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + dakṣiṇakaḥ pāṇir na yathā vāmakas tathā 219
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + puruṣo vāpi duḥkhāṃ vindati vedanām* 220
visarjayet pāradāram agniṃ prajvalitaṃ yathā |
sveṣu dāreṣu santuṣyed buddhimān paṇḍito naraḥ 221
paśyataḥ paradāreṣu yaḥ pumān + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 222
+ + kṛtaṃ mayā pāpaṃ pūrvam anyāsu jātiṣu
anubhūtaṃ phalaṃ tasya analpaṃ narake ciram* 223
iyaṃ me paścimā jātiḥ prāptaṃ padam anuttaram*
mukto 'smi sarvaduḥkhebhyaḥ śītībhūto 'smi nirvṛtaḥ 224
tasmād vimukhak. .. ..   .. ..ṃ .ī .. .. .i + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 225
+ + + + yathā sthaviro bhikṣusaṃghāgratasthitaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 226
sthavirayaśaso vargaḥ ṣoḍaśaḥ // //
(MSV,Wi 98)
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ jyotiṣkam idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ jyotiṣka āyuṣmatā yaśasā svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api jyotiṣkaḥ vyākarotu (fol. 207r1) svakāṃ karmaplotiṃ / athāyuṣmān jyotiṣkas tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
bandhumatyāṃ rājadhānyāṃ   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 227
+ + + + mahīpālo nararṣabham ahaṃ tadā |
uttarottarabhaktena sagaṇaṃ tarpayāmahe | 228
traimāsyaṃ bhojito buddho   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 229
+ + + + + sahasraṃ bhojanācchādanaṃ tathā |
ekaikasya tadā bhikṣor dānaṃ dattam analpakam* 230
hemajālapraticchannā hastinaś ca svalaṃkṛtāḥ
+ + + + + + + +   + + + + .. .. + + /// 231
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + ḥ paścimaḥ kṛtaḥ 233
saṃtarpito mahārājñā ṛṣiśreṣṭho vināyakaḥ
tato 'smi cintām āpanno dṛṣṭvā āsanasaṃpadaḥ 234
syān me khādyaṃ ca bhojyaṃ ca na tv etādṛśam āsanam*
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 235
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + mām abravīc chakraḥ sahāyas te bhavāmy aham* 236
tena nirmitam udyānaṃ śubhaṃ divyaṃ manoramam*
prajñaptam āsanaṃ divyaṃ divyāny ācchādanāni ca | 237
tato vipaśyī .. myā   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 238
+ + + + + + + +   + + + + svalaṃkṛtāḥ
bhikṣoś chatraṃ dhārayanti tadaikaikasya mūrdhnani | 239
tato divyena bhaktena tarpitaḥ sa vināyakaḥ
divyair ācchādito vastrair muniḥ saśrāvako + + /// 240
(MSV,Wi 99)
kṛtapuṇyo viroceyaṃ deveṣu manujeṣu ca | 241
kṛtvā maharṣeḥ satkāraṃ śrīmato vai vipaśyinaḥ 242
iyaṃ me paścimā jātir jātā rājagṛhe vayam*
biṃbisārasya + + +   + + + + + + + + 243
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + amātyānāṃ naigamānāṃ ca sarvaśaḥ 244
divyaiḥ kāmair ahaṃ nityam asmiṃ saṃtarpito 'bhavat*
manuṣyabhūto 'nvabhavaṃ divyān kāmān manoramān* 245
anuttaraḥ sārthavāhas tato buddho mahāmuniḥ
vināyakaḥ + + + +   + + + + + + + + 246
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + saḥ prāyāṃ yenāsau bhagavān muniḥ 247
+ + + + + + dyotam ulkādhāraṃ prabhākaram*
avatīrya rathāt padbhyāṃ upasaṃkrāntavān munim* 248
vanditvā śirasā pādau mudito 'haṃ mahāmuneḥ
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 249
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
sārthavāhaṃ narādityaṃ chinnaṃ mārasya bandhanam* 250
lokasyānuttaraḥ śāstā mamāsāv anukampayā |
āryasatyāny upadiśe pratyavidhyam ahaṃ tadā | 251
ahaṃ tadā kāruṇikaṃ saṃbuddham + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 252
+ + + + + + + +   + + (fol. 207v1) 'pratipudgalaḥ
ehi bhikṣo ity avad.   + + + upasaṃpadā | 253
tenāpramattamanasā dṛḍhavīryasamādhinā |
śivaṃ nirvāṇam amṛtaṃ spṛṣṭaṃ sthānam anuttaram* 254
ārādhitaḥ + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 255
(MSV,Wi 100)
+ + + + + + + rāj jātyā ca maraṇena ca |
śokai .. + + + + +   + + mukto 'smi sarvataḥ 256
jyotiṣka evaṃ sthaviraḥ bhikṣusaṃghāgratasthitaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 257
/// idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ rāṣṭrapāla āyuṣmatā jyotiṣkeṇa svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api rāṣṭrapālo vyākarotu svakāṃ karmaplotiṃ / athāyuṣmān rāṣṭrapālas tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
+ + + + + + + +   + + + + + vardhanaḥ
rājñaḥ kṛker ahaṃ putraḥ kanīyān abhavaṃ tadā | 258
akārayan mahatstūpaṃ śrīmataḥ kāśyapasya vai |
tasyaiva ca pituś chatraṃ khuḍḍākam anurakṣ. + /// 259
tat karma kṛtvā kuśalaṃ yatra yatropapannavān*
devabhūto manuṣyaś ca kṛtapuṇyo virociṣam* / 261
iyaṃ me paścimā jātir jāto 'haṃ sthūlakoṣṭhake |
śreṣṭhi + + + + + +   + + + + + + + + 262
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + pakṣo 'haṃ tathā janapadeṣv api | 263
prasādiko darśanīyaḥ svabhirūpaḥ susaṃsthitaḥ
mānuṣyakābhī riddhībhiḥ sarvakāmasamarpitaḥ 264
priyaṃ manāpaḥ śāstā sa   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 265
sarvāśayānāṃ kuśalaḥ śāstā me 'pratipudgalaḥ
pratyakṣipaṃ me pravrajyāṃ sa viditvāśayaṃ mama | 266
na buddhā ananujñātaṃ mātrā pitrā ca + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 267
+ + + + + + + +   mātāpitror athābruvaṃ
tātāmbāv anujānīta pravrajiṣye 'nagārikām* 268
mātā pitā ca me śrutvā jātau .. .. .. .au .. +
+ + +ṃ + + + + ..   maraṇ. + + + + + 269
(MSV,Wi 101)
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + + nānujñāsyatha māṃ yadi | 270
ṣaḍrātraṃ muktim ākāṃkṣaṃ anāhāraḥ sthito 'bhavan*
.. + + + + + + +   + + + + + + + + 271
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + mṛtena kariṣyatha | 272
saced abhirametāyaṃ pravrajyāyāṃ hi vaḥ sutaḥ
evaṃ drakṣyatha jīvitaṃ   + + + + + + + + 273
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
(fol. 208r1)
nānyatra mātāpitarau kānyasyānyā gatir bhavet* 274
mātā pitā ca me prāha vayasyāḥ priya + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + /// 275
mātā pitā ca me prāha sacet pravrajito bhavān*
karoti darśanaṃ bhūyo gaccha pravraja putraka : 277
sādhv ity ahaṃ + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + /// 278
tato 'haṃ pravrajitveha vyāhāraṃ śāstṛśāsane |
sarvasaṃyojanaṃ kṣīṇam āsravā nihatā hi me 280
+ + + + + + + +   + + anubhūtaṃ + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 281
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + prāptaṃ śītībhūto 'smi nirvṛtaḥ 282
prasādya mānasaṃ tasmān mahākāruṇike jine /
stūpe kuruta satkāraṃ vimokṣyatha mahābhayaṃ /// 283
(MSV,Wi 102)
rāṣṭrapālavargo 'ṣṭādaśamaḥ | // //
atha sthavirasthavirā bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ svātim idam avocan* vyākṛtam āyuṣman /// āyuṣmatā rāṣṭrapālena svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api svātir vyākarotu svakāṃ karmaplotiṃ athāyuṣmān svātis tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
ahaṃ rājagṛhe 'bhūvaṃ agraḥ śreṣṭhī mahādhanaḥ
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 285
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
ṛṣīn abhojayan sarve hy ekaikaṃ ca kule kule | 286
yādṛśaṃ ca svayaṃ bhaktam ātmārthe pacyate sadā |
deyan tādṛśam evaiṣām ekaikasya + + + + 287
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + pratirūpakam* | 288
bhaktapaṃcaśataṃ yādṛk karaṇḍān mama sādhyate |
bhaktaṃ tādṛśam evāhaṃ tasya bhikṣoḥ pradattavāṃ 289
tato me tatra mātsaryam udapādi sudāruṇam*
+ + + + + + + +   + + + + + + + + /// 290
kutaḥ punar bhikṣum imaṃ traimās. + + + + +m*
bhaviṣyaty atimātro 'yaṃ vyayaḥ paṃca śatāni me 292
yanv ahaṃ śramaṇasyāsya maraṇāya parākramam*
ku + + + + + + +   + + + + + + + + 293
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
bhojanena saha prādām ā .. + + + + + + 294
tasmiṃś ca bhuktamātre 'sya vyādhir dāruṇam utthitaḥ
antrāṇy āntraguṇā vṛkkā adhobhāgena nirgataḥ 295
k. + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 296
+ + + + + + (fol. 208v1) śreṣṭhī avadhīd ya imaṃ muniṃ
pratyekabuddham + +   śītībhūtam anāsravaṃ | 297
samantāj jñātayaḥ kruddhā avadhyāyanti māṃ tataḥ
bahv apuṇyaṃ prasūtaṃ te yad ayaṃ ghātito + + 298
(MSV,Wi 103)
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   prakāśito 'tyayaṃ tataḥ 299
kṣamayitvā punaḥ sarvaṃ pratideśyātyayaṃ tataḥ
sahasrārdhena bhaktena tarpayāmi sabhaktitaṃ 300
tat pāpaṃ deśayitvāhaṃ kṣamayitvā ca tān ṛṣīn*
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 301
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
yathā muktā ime sarve tathā mucyeya bandhanāt* 302
mā daridreṣu geheṣu janma me 'bhūt kadācana :
mā bhūt kadācin mātsaryaṃ samutpadyeta cetasi | 303
pratyekabuddhaṃ hatavān   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 304
+ + + + + + + +   vedaye duḥkhavedanāṃ |
mānuṣyaṃ punar āgamya kṣipraṃ kālaṃ karomy ahaṃ | 305
mahādhano bhavāmy āḍhyo lokasatkṛtapūjitaḥ
patadbhir āṃtrai + + +   + + + + + + + + 306
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + na rāgaḥ sarvasamuddhṛtaḥ 307
yadā cāpy anupādāya nirvāṇaṃ me bhaviṣyati |
antrāṇy antraguṇā vṛkkā caikaṃ ca nipatiṣyati | 308
ya .. + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 309
+ + + + + śrāvastyāṃ svātir bhikṣur maharddhikaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade // // 310
svātivarga ekonaviṃśatimaḥ // // ///
jaṅghākāśyapa svātinā bhikṣuṇā svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api jaṅghākāśyapo vyākarotu svakāṃ karmaplotiṃ / athāyuṣmāñ jaṅghākāśyapaḥ tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
(MSV,Wi 104)
+ + + + + + + +   + + + + + + + kaṃ /
grāmeṇa vai samastena durbhikṣe vartamānake | 311
āgato mama bhāgena tatraikaḥ śītalo + +
+ + + + + bhagavāṃ śītībhūto nirāsravaḥ /// 312
evaṃ vicintayitvāham akārṣaṃ pāpakāṃ matiṃ |
kim asyāhaṃ pradāsyāmi bhikṣor bhaktam akarmaṇaḥ 314
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 315
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
saṃghāte tapane caiva duḥkhāṃ vindāmi vedanāṃ* 316
narakāt pracyutaś cāhaṃ yatra yatropapannavān*
kṛ + + + + + + +   + + + + + + + + /// 317
(fol. 209r1)
pravrajya śraddhayā caivam āsravā nihatā mayā :
abhijñāḥ ṣaṇ mayā spṛṣṭāḥ prāptam arhatvam + + /// 319
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + nto bhavāmy aham* 321
jaṃghā kāśyapagotreṇa karmanāmā maharddhikaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade /// 322
bhikṣavaḥ āyuṣmantaṃ cūḍapanthakam idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ cūḍapanthaka āyuṣmatā jaṃghākāśyapena svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api cūḍapanthako vyākarotu svakāṃ karmaplotiṃ / athāyuṣmān cūḍapanthakas tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
+ + sūkariko 'bhūvaṃ pūrvam anyāsu jātiṣu :
baddhvā mukhe sūkarakān nadītīram atārayam* 323
nadīmadhyam ahaṃ prāp.  + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 324
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + sma ṛṣayo mamāgatyānukampayā : 325
te mām amocayaṃs tatra tataḥ pravrājayanti māṃ
āsaṃjñike vāva .. ..   + yā .. + + + + + /// 326
(MSV,Wi 105)
ārādhitaś ca saṃbuddhaḥ prāvrajaṃ cānagārikāṃ |
saṃmohavāṃś ca dhandhagatir uddeśaṃ nādhyagām aham* 328
tṛbhir māsair bhadantaikā mayā + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 329
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
sandhāvatemaṃ saṃsāraṃ dīrghaṃ kalpam analpakam* 330
saṃmukhaṃ lokanāthasya vyākaroc cūḍapanthakaḥ
kṛṣṇaśuklāni karmāṇy anavatapte + + + + /// 331
idam avocan* vyākṛtam āyuṣmaṃ sarpadāsa āyuṣmatā cūḍapanthakena svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api vyākarotu svakāṃ karmaplotiṃ / athāyuṣmān cūḍapanthakas tasyāṃ velāyāṃ svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti
+ + + + + + + +   + + śramaṇako 'bhavam*
bahuśrutas tṛpiṭakaś cābhūvaṃ .. + + + + 332
.. vācayāmy ahaṃ bhikṣūṃ na dharmaṃ deśayāmi ca |
jānīyur bhikṣavo mānye mā bhūvaṃ + + + + + 333
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 334
+ + + + + + + +   + + + + + + + ..
na prakāśayase dharmaṃ na hy etat tava śobhanaṃ | 335
tato maraṇakālo ..   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 336
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + (fol. 209v1) + + + + + +   + + + + + + + + 337
+ + + deśayitvāhaṃ mātsaryaṃ ca vinodya taṃ |
parṣatsv adeśayaṃ dharmaṃ saptarātram ahaṃ tadā /// 338
+ + + + + + + + saptarātram ahaṃ tadā |
devaloke pramoditvā sarvakāmasamarpitaḥ 340
(MSV,Wi 106)
devalokāt tataś cyutvā labdho me mānuṣo bhavaḥ
śākyarājakule jāto   + + + + + + + + 341
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
priyo manāpaḥ sarveṣāṃ niṣṭhāprāptaś ca saṃpadān* 342
kulāt kulāc ca puruṣaḥ prāvrajad + + + +
necchāmy ahaṃ tu pravrajyāṃ kāmabhogasamarpitaḥ 343
mamaiva cānukaṃpārthaṃ saṃbuddho 'pratipudgalaḥ
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 344
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + varṣāṇy ahaṃ tāvad dānaṃ dāsyāmy analpakaṃ 345
dānāni datvā saptāhaṃ varṣāṇām aham atyayāt*
tataś ca pravrajiṣyāmi varaprajña + + + + /// 346
buddhasya gauraveṇāhaṃ vacanaṃ na pratikṣipet*
saptāhena bhadantāhaṃ pravrajiṣye 'nukaṃpaka : 348
datvā ca dānaṃ saptāhaṃ   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 349
+ + + + + + + +   + + + + + uttamam*
acintayitvā janatāṃ pravrajyām abhiniṣkramet* 350
śraddhayā pravrajitvā ca yukto 'haṃ jinaśāsane |
varṣai .. + + + + +   + + + + + + + + 351
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + + + + +   + + gacchāmi nāmṛtam* 352
tato me hrīvyapatrāpyam udapādi maharddhikam*
garhyo 'haṃ jñātisaṃghasya bhavi + + .. .. + + /// 353
+ + + + gṛhītvāhaṃ paryaṅkena niṣaṇṇavān*
grīvāyāṃ sthāpitaṃ śastraṃ atha cittaṃ vyamucyata | 355
(MSV,Wi 107)
akhil. .. .. .i .o ..ṃ   .. .. + + + + + +
+ + + + + + + +   + + + + + + + + 356
+ + + + + + + +   + + + + + + + +
+ + + + kṣeṇa mayā prāptā śāntir anuttamā : 357
yataḥ purāham abhavaṃ klīvī saddharmamatsaraḥ
phalaṃ ta .. + + + +   + + + + + + + + /// 358
+ + + + + + + +/ḥ sarpadāso maharddhikaḥ
vyākaroti svakaṃ karma anavatapte mahāhrade | // // 360
sarpadāsavargo ///
fol. 211r1 (GBM 6.1069b): akārṣaṃ praṇidhin tadā 403 etādṛśebhi sthavirair bhave mama
211r2: ahaṃ / susaṃsthito mayā bhogo yatra yatropapannavān 406
211r3: tat karma kṛtvā kuśalaṃ jāto vārāṇasīṃ pure
211r4: jentākasya ca snānena tālavilepanena ca / āropaṇena cchatrasya anubhūtaṃ sukhaṃ bahu 411
211r5: .ikā samās triṃśad avarakāḥ 413 pravrajyā ca mayā labdhā
211v6 (GBM 6.1069a): .. pr. gṛ .y. + + + .. .. .. .. y. .u t. dh. tt. ..
211v7: svayaṃ 439 maitreṇa kāyakarmaṇā vacasā manasā tathā
211v8: śayyāsanaṃ prajñāpaya prātihāryaṃ vidarśayaṃ / mame
211v9: cintitam abhūd yaś cāsīt praṇidhir mama / taṃ ṣiddham e
211v10: saptāviṃśaḥ // // atha sthavirasthavirā bhikṣava ayuṣmantam upasenam idam avocan* vyākṛtāyuṣman upasena āyuṣmatā dravyamallaputreṇa svakā karmaplotir idānīm āyuṣmān api
212r1 (GBM 6.1067b): svakāṃ karmaplotiṃ vyākaroti / athāyuṣmān upasenas
212r2: durgeṣu tatra tatra carāmy aham 448 samupasthāpaye
212r3: tadā / ahiṃsakasyātha muneḥ śaraṃ kāye 'nupātayaṃ 451
212r4: narakebhyas tataś cyutvā tiryagyonim upāgataḥ
212v7 (GBM 6.1067a): prārthaya / coccaku
212v8: kṛtapuṇyo virocitaḥ 485 anubhūtaṃ mayā rājyaṃ divyamānuṣa
212v9: mānuṣo bhavaḥ / ārādhitaḥ śākyasiṃhaḥ saṃbuddho 'yam anuttaraḥ 488
212v10: 'smi nirvṛtaḥ 490 rājñāṃ kulāt pravrajito jñātir buddhasya bhadrikaḥ
213r1 (GBM 6.1068b): āyuṣmaṃ lavaṇabhadrika āyuṣmatā bhadrikeṇa śākyarājena
213r2: tāyinaḥ / abhūvaṃ karmakāro 'haṃ bhṛtakaḥ puruṣas tadā 492
213r3: karmavipākena vacoduścaritena ca / tataś cyutaḥ kālagato
213r4: mārge vanaṣaṇḍanivāsitaḥ 497 tatrāsmi lokapradyotaṃ
213v6 (GBM 6.1068a): cyutvā spṛṣṭavān amṛtaṃ padaṃ 523cd
213v7: ity evaṃ madhuvāsiṣṭho bhikṣusaṃghāgrataḥ
213v8: vipaśyinaṃ buddham adrākṣaṃ praviśantaṃ purottamam 527 dṛṣṭvā mahākāruṇikam
213v10: na cāhaṃ dharmam aśrauṣaṃ na cainaṃ śaraṇaṃ gataḥ / cittam eva prasādya
(fol. 218r1; MSV I 211) ṣvenodyacchamānena ghaṭamānena vyāyacchamānena sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam* / kiṃ bhadanta bhagavatā karma kṛtam* /
bharadvājenāpi paṭhatā svādhyāyavatā trīṇi piṭakāny (GBM 6.1070a) adhītāni / tripiṭaḥ saṃvṛtto dhārmakathiko yuktam uktapratibhānaḥ / yāvat tenānyatamo gṛhapatir anvāvartitaḥ / tena tam uddiśya sarvopakaraṇasaṃpanno vihāraḥ kāritaḥ / tatas tena bhrātur vasiṣṭhasya saṃdiṣṭam* / āgaccha ekadhye prativasāmaḥ / sa śrutvā āgataḥ / tatas tena gṛhapatinā dṛṣṭaḥ śānteryāpathaḥ kāyaprāsādikaś cittaprāsādikaś ca / sa taṃ dṛṣṭvābhiprasannaḥ / tataḥ prasādajātena praṇītenāhāreṇa saṃtarpya mahārheṇa vastrayugenācchāditaḥ / tato bharadvājasya īrṣyā samutpannā / aham asya sarvatra pūrvaṃgamo nāham anena kadācid vastreṇācchāditaḥ / eṣa tv acirābhyāgata eṣa vastreṇācchādita iti sa bhrātur vasiṣṭhasya randhrānveṣī saṃvṛttaḥ / tenāsau saṃlakṣitaś cintayati / īrṣyāprakṛtir iyam* / yady asmai etad vastrayugaṃ na dāsyāmi bhūyasyā mātrayā aprasādaṃ pravedayiṣyatīti / tena tasmai dattam* / tathāpy asau randhrānveṣaṇaparas tiṣṭhaty eva / yāvat tasya gṛhapateḥ preṣyadārikā taṃ vihāram āgaty āgatya karma karoti sā bharadvājenocyate / dārike ahaṃ tavaitad vastrayugam anuprayacchāmi / tvayā mama vacanaṃ kartavyam iti / sā kathayati / ārya kiṃ mayā karaṇīyam* / tvam etad vastrayugaṃ prāvṛtya gṛhe parikarma kuru / yadi gṛhapatiḥ pṛcchet kutas tavaitad vastrayugam iti / vaktavyaḥ ārya vasiṣṭhena me dattam iti / yadi pṛcchet kimartham iti / (MSV I 212) vaktavyaḥ ārya etad api praṣṭavyam* / kimarthaṃ puruṣāḥ strīṇāṃ prayacchantīti / tatas tayā yathāsaṃdiṣṭaṃ sarvam anuṣṭhitam* / tatas tena gṛhapatinā vasiṣṭhasyāntike aprasādaḥ praveditaḥ / asatkārabhīravas te mahātmānaḥ / sa utthāya prakrāntaḥ / kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ / yo 'sau bharadvājaḥ aham eva sa tena kālena tena samayena / yan mayārhann asatkṛto 'bhyākhyānenābhyākhyātaḥ tatas tasya karmaṇo vipākena bahūni varṣāṇi pūrvavan narakeṣu pakvaḥ yāvad etarhy apy aham abhisaṃbodhiḥ sundarikayā pravrājikayā abhūtenābhyākhyātaḥ /
kiṃ bhadanta bhagavatā karma kṛtam* / yasya karmaṇo vipākena caṃcāmāṇavikayābhūtenābhyākhyātaḥ / bhagavān āha / tathāgatenaivaitāni bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāni upacitāni sādhāraṇāny asādhāraṇāni ca labdhasaṃbhārāṇi / pūrvavad yāvat phalanti khalu dehinām* / katamāni sādhāraṇāni /
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo vārāṇasyām anyatamo brāhmaṇo vedavedāṅgapāragaḥ pañcānāṃ māṇavakaśatānāṃ brāhmaṇānāṃ mantrān vācayati vārāṇasīnivāsino janakāyasyātīva satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito 'rhan saṃmataḥ / yāvad anyatamaḥ paṃcābhijña ṛṣir janapadacārikāṃ caran vārāṇasīm anuprāptaḥ / vārāṇasīnivāsinā janakāyena dṛṣṭaḥ (fol. 218v1) prāsādikaś ca / dṛṣṭvā ca punaḥ sarvajanakāyo 'bhiprasannaḥ / yasya yad dātavyaṃ kartavyaṃ vā pāralaukikaṃ sa tasmai anuprayacchati / tatas tasya lābhasatkāro 'ntarhitaḥ / tasya ṛṣer antike (GBM 6.1070b) īrṣyābhiniviṣṭabuddhir (MSV I 213) māṇavakān āmantrayate / māṇavakā api tu kāmabhogy eṣa iti / te 'pi kathayanti / evam etad upādhyāya kāmabhogy evaiṣa nāyam ṛṣir iti / tataḥ sa rathyāvīthīcatvaraśṛṅgāṭakeṣu brāhmaṇagṛhapatikuleṣu cārocayanti / kin tarhi / kāmabhogīti śrutvā mahājanakāyena aprasādaḥ praveditaḥ / asatkārabhīrur asau vārāṇasyāḥ prakrāntaḥ / kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau brāhmaṇo 'ham sa tena kālena tena samayena / yāni tāni paṃcamāṇavakaśatāni evaitāni paṃcabhikṣuśatāni / yan mayābhyākhyātas tasya karmaṇo vipākena pūrvavad yāvan narakeṣu pakvaḥ / tenaiva karmāvaśeṣeṇa etarhy apy saṃbuddhabodhiś caṃcāmāṇavikayā abhūtenābhyākhyātaḥ sārdhaṃ paṃcabhir bhikṣuśataiḥ / idaṃ sādhāranaṃ karma /
katarad asādhāraṇam* / bhūtapūrvaṃ bhikṣavo vārāṇasyāṃ brahmadatto nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ceti vistareṇa / tena khalu samayena bhadrā nāma rūpājīvinī prativasati / mṛṇālaś ca nāma dhūrtapuruṣaḥ / tena tasyā vastrālaṃkāram anupreṣitaṃ paricāraṇāya / sā tad vastrālaṃkāraṃ prāvṛtā / anyatamaś ca puruṣa paṃcakārṣāpaṇaśatāny ādāya upasthitaḥ / kathayati / bhadre āgaccha paricārayāva iti / sā saṃlakṣayati / yadi gamiṣyāmi paṃca kārṣāpaṇaśatāni na lapsye / adakṣiṇyaṃ caitat gṛhāgataṃ pratyākhyāya anyatra gamanam iti / tayā preṣyadārikā uktā / gaccha mṛṇālasya kathaya āryā kathayati na tāvad ahaṃ sajjā paścād āgamiṣyāmīti / tayā (MSV I 214) tasmai gatvā ārocitam* / so 'pi puruṣo bahukaraṇīyas tāṃ paricārya prathama eva yāme prakrāntaḥ / sā saṃlakṣayati / mahatī velā vartate / śakṣyāmy ahaṃ tasyāpi cittagrāhaṃ kartum iti / tayā punar apy asau dārikābhihitā / gaccha mṛṇālasyārocaya / āryā sajjā saṃvṛttā / kathaya katarad udyānam āgacchatv iti / tayā tasmai gatvā ārocitam* / sa kathayati / kṣaṇena tavāryā sajjā kṣaṇena na sajjeti / sā dārikā tasyāḥ sāntarā / tayā samākhyātam* / āryaputra nāsau sajjā / kin tarhi / tvadīyena vastrālaṃkāreṇa anyena puruṣeṇa sārdhaṃ paricāritam iti / tasya yat kāmarāgaparyavasthānaṃ tad vigatam* / vyāpādaparyavasthānaṃ samutpannam* / saṃjātāmarṣaḥ kathayati / dārike bhadrāyā gatvā kathaya amukam udyānaṃ gaccheti / tayā gatvā bhadrāyā ārocitam* / sā tad udyānaṃ gatā / mṛṇālena dhūrtakapuruṣeṇoktā / yuktaṃ nāma tava madīyena vastrālaṃkāreṇa anyena puruṣeṇa sārdhaṃ paricaritum iti / sā kathayati / āryaputra asti eva mamāparādhaḥ / kin tu nityāparādho mātṛgrāmaḥ kṣamasveti / tatas tena saṃjātāmarṣeṇa (fol. 219r1) niṣkoṣam asiṃ kṛtvā jīvitād vyaparopitā / tatas tayā preṣyadārikayā mahān kolāhalaśabdaḥ kṛtaḥ / āryā praghātitā āryā praghātitena śrutvā mahājanakāyaḥ pradhāvito (GBM 6.1071a) yāvat tasminn udyāne surucir nāma pratyekabuddho dhyāyati / tato 'sau mṛṇālo
dhūrtapuruṣaḥ saṃtrasto rudhiramrakṣitam asiṃ suruceḥ pratyekabuddhasya purastāc chorayitvā tasyaiva mahājanakāyasya madhyaṃ praviṣṭaḥ / mahājanakāyaś ca rudhiramrakṣitam asiṃ dṛṣṭvā anena pravrajitena bhadrā (MSV I 215) jīvitād vyaparopitā / tatas taṃ pratyekabuddhaṃ saṃjātāryāḥ kathayanti / bhoḥ pravrajita ṛṣidhvajaṃ dhārayasi / īdṛśaṃ nāma karoṣīti / sa kathayati / kiṃ kṛtam* / te kathayanti / bhadrayā te sārdhaṃ paricāritam* / sā jīvitād vyaparopiteti / sa kathayati / śāntaṃ nāham asya karmaṇaḥ kārīti / sa śāntavādy api tena mahājanakāyena paścādbāhugāḍhabandhanabaddho rājña upanāmitaḥ / devānena pravrajitena bhadrayā sārdhaṃ paricaritam* / sā jīvitād vyaparopiteti / aparīkṣakā hi rājānaḥ / kathayati / yady evaṃ gacchata ghātayata / parityakto 'yaṃ mayā pravrajita iti / tato 'sau karavīramālāvasaktakaṇṭhaguṇo nīlāmbaravasanaiḥ puruṣair udyataśastraiḥ saṃparivārito rathyāvīthicatvaraśṛṅgāṭakeṣv anuśrāvyamāno nagarād udyānābhimukho nīyate / tato mṛṇālasya dhūrtapuruṣasya buddhir utpannā ayaṃ tapasvī pravrajita adūṣyanapakārī abhūtenābhyākhyātaḥ / so 'yam idānīṃ praghātyate / na mama pratirūpaṃ syāt* / yad aham apy upekṣeya / iti viditvā parāvṛtya rājñaḥ sakāśam upasaṃkrāntaḥ pādayor nipatya kathayati / deva nāyaṃ pravrajito 'sya karmaṇaḥ kārī mayaitat pāpakaṃ karma kṛtam* / mucyatām ayaṃ pravrajita iti / kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ / yo 'sau mṛṇālo nāma dhūrtaḥ ahaṃ sa tena kālena tena samayena / yan mayā pratyekabuddho 'bhūtenābhyākhyātas tasyāhaṃ karmaṇo vipākena bahūni varṣāṇi pūrvavad yāvan narakeṣu pakvaḥ / tena ca (MSV I 216) karmāvaśeṣeṇa caṃcāmāṇavikayā abhūtenākhyātaḥ / idam asādhāraṇam* /
kiṃ bhadanta bhagavatā karma kṛtaṃ yasya karmaṇo vipākena vairaṃbheṣu yavān paribhuktavān sārdhaṃ bhikṣudvayonaiḥ pañcabhir bhikṣuśatair āyuṣman* śāriputramaudgalyāyanābhyāṃ divyā sudhā paribhukteti / bhagavān āha / tathāgatenaiva bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāni upacitāni / pūrvavad yāvat phalanti khalu dehinām* / yo 'śītivarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ vipaśyī nāma śāstā loka utpannaḥ / pūrvavad yāvad buddho bhagavān* / sa janapadacārikāṃ caran bandhumatīrājadhānīm anuprāptaḥ / tasyāṃ bandhumatyām anyatamo brāhmaṇaḥ paṇcamāṇavakaśatāni brāhmaṇānāṃ mantrān vācayati /
tena vipaśyī samyaksaṃbuddhaḥ pañcaśataparivāro dṛṣṭaḥ / sa māṇavakān (fol. 219v1) āmantrayate / nārhanti bhavanto 'mī muṇḍakāḥ śramaṇakā divyāṃ sudhām arhanti tu koṭarayavān paribhoktum iti / tair abhyanumoditam* / evam evaitad upādhyāya nārhanty evāmī muṇḍakāḥ śramaṇakā divyāṃ sudhāṃ (GBM 6.1071b) bhoktum arhanti tu koṭarayavān paribhoktum iti / tatra dvau māṇavakau śuklau / tau kathayataḥ / upādhyāya na śobhanam uktam* / arhanty evāmī mahātmāno divyāṃ sudhāṃ paribhoktum iti / kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ / yo 'sau pañcaśataparivāro brāhmaṇaḥ aham eva sa tena kālena tena samayena / yan mayā vipaśyinaḥ samyaksaṃbuddhasya saśrāvakasaṃghasyāntike kharaṃ (MSV I 217) vākkarma niścāritaṃ tasya karmaṇo vipākena mayā bahūni varṣāṇi bahūni varṣaśatāni bahūni varṣasahasrāṇi bahūni varṣaśatasahasrāṇi koṭarayavāḥ paribhuktāḥ / tenaiva karmāvaśeṣeṇaitarhy apy abhisaṃbuddhabodhinā vairambheṣu koṭarayavāḥ paribhuktāḥ sārdhaṃ bhikṣudvayonaiḥ paṃcabhikṣuśataiḥ / yau tau dvau māṇavakau etau śāriputramaudgalyāyanau bhikṣū /
kiṃ bhadanta bhagavatā karma kṛtaṃ yasya karmaṇo vipākena duṣkaraṃ caritam iti / bhagavān āha tathāgatenaiva tāni bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāni upacitāni pūrvavad yāvat phalanti khalu dehinām* /
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo vaibhiḍiṃgyāṃ grāmanigame nandīpālo ghaṭīkāro 'bhūt* / nandīpālasūtraṃ vistareṇa yathā madhyamāgame rājasaṃyuktanikāye  / kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ / yo 'sāv uttaro nāmo māṇavo 'ham eva sa tena kālena tena samayena / yan mayā pudgalo 'pavādo dattasya  karmaṇo vipākena bodhimūle ṣaḍvarṣaṃ duṣkaraṃ caritam* / yan mayā bodhir abodhitābhaviṣyat* punar api mayā (MSV I 218) parāvṛtya trīṇi kalpāsaṃkhyeyāni bodhinimittam ātmā parikhedito 'bhaviṣyat* /
kiṃ bhadanta bhagavatā karma kṛtaṃ yasya karmaṇo vipākenābhisaṃbuddhabodhir api bhagavān mandāgninā vyādhinā spṛṣṭa iti / bhagavān āha tathāgatenaiva tāni bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāni upacitāni pūrvavad yāvat phalanti khalu dehinām* /
bhūtapurvaṃ bhikṣavo 'nytamasmin karvaṭake vaidyo babhūva / tato 'nyatamasya gṛhapateḥ putraḥ glānaḥ saṃvṛttaḥ / tenāsau vaidya āhūya pṛṣṭaḥ / tena tasya bhaiṣajyaṃ dattam* / sa svasthaḥ saṃvṛttaḥ / tena gṛhapatinā tasyābhisāro na dattaḥ / yāvat trir apy asau gṛhapatiputro glānaḥ saṃvṛttaḥ yāvat trir api tena svasthīkṛtaḥ / na ca tena tasyābhisāro dattaḥ / tataḥ sa vaidyas tīvreṇa paryavasthānenāmarṣitaḥ saṃlakṣayati / asya gṛhapatiputrasya mayā yāvat trir api cikitsā kṛtā / na cānena kiṃcid apy upakṛtam* / idānīṃ yadi bhūyo glānyaṃ patati tādṛśam asya bhaiṣajyaṃ dadāmi yenāsyāntrāṇi khaṇḍakhaṇḍaṃ śīryante iti / yāvad asau gṛhapatiputro daivayogāt punar glānyaṃ patitaḥ / tena vaidyena saṃjātāmarṣeṇā tādṛśaṃ tasya bhaiṣajyaṃ dattaṃ yenāntrāṇi khaṇḍa ...
[folios 220-221 are missing in the MS]
(fol. 222r1; MSV I 220) m ādiśed anukaṃpām anupādāyeti / bhagavān āha / samayenāhaṃ yuṣmāka nāmnā dakṣiṇām ādiśāmi / yadi yūyam anenaiva varṣeṇa dakṣiṇādeśanākāla upasaṃkrāmateti / te (GBM 6.1072a) kathayanti / jihrīmaḥ katham āgacchāma iti / atha bhagavāṃs tasyāṃ velāyāṃ gāthāṃ bhāṣate /
alajjitavye lajjino lajjitavye alajjinaḥ /
abhaye bhayadarśino bhaye cābhayadarśinaḥ /
mithyādṛṣṭisamādānāt satvā gacchanti durgatim* //
alajjitavye 'lajjino lajjitavye ca lajjinaḥ /
abhaye 'bhayadarśino bhaye ca bhayadarśinaḥ /
samyagdṛṣṭisamādānāt satvā gacchanti sadgatim* // iti /
te kathayanti / bhagavann adyaivāgamiṣyāma iti /
atha nāgarabindavā brāhmaṇagṛhapatayas tām eva rātriṃ śuci praṇītaṃ khādanīyabhojanīyaṃ pūrvavad yāvan nīcataram āsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastān niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya / tāni ca pañca pretaśatāny upasaṃkrāntāni / tato nāgarabindavā brāhmaṇagṛhapatayaḥ pretān dṛṣṭvā niṣpalāyitum ārabdhāḥ / bhagavatābhihitāḥ / bhavantaḥ kimarthaṃ niṣpalāyanti / te kathayanti / bhagavan ete pretā āgacchanti / bhagavān āha / āgacchantu yuṣmākam evaite jñātayaḥ / yadi yūyam anujānīdhve aham eṣāṃ nāmnā dakṣiṇām ādiśeyam iti / te kathayanti / bhagavann anujānīmahe  / tato bhagavān pañcāṅgena svareṇa teṣāṃ nāmnā dakṣiṇām ādeṣṭuṃ pravṛttaḥ /
(MSV I 221)
ito dānād dhi yad puṇyaṃ tat pretānupagacchatu /
vyuttiṣṭhantāṃ kṣipram ime pretalokāt sudāruṇāt* // iti
tato '; bhinivṛttaṃ teṣāṃ cīvaraṃ pānabhojanam* /
śayanaṃ vāpi vividham akṣayaṃ sārvakālikam* //
tato nāgarabindavān brāhmaṇagṛhapatīn dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣyotthāyāsanāt prakrāntaḥ /
tato nāgarabindavānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ kutūhalaśālāyāṃ saṃniṣaṇṇānāṃ saṃnipatitānām ayam evaṃrūpo 'bhūd antasamudāhāraḥ / maheccho vata bhavantaḥ śramaṇo gautamo mahecchā vāsya śrāvakā iti / apare kathayanti / alpeccho bhavantaḥ śramaṇo gautamo alpecchā vāsya śrāvakā na yathā tīrthyā iti / tena khalu samayena vairaṭṭasiṃho nāma brāhmaṇas tasyām eva parṣadi sanniṣaṇṇo 'bhūt sannipatitaḥ / atha vairaṭṭasiṃho brāhmaṇo nāgarabindavān brāhmaṇagṛhapatīn idam avocat* / ahaṃ bhavatāṃ pratyakṣīkariṣyāmi / alpeccho vā śramaṇo gautamo maheccho vā alpecchā vāsya śrāvakā mahecchā veti / atha vairaṭṭasiṃho brāhmaṇo yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya bhagavantam idam avocat* / adhivāsayatu me bhagavān gautamo guḍakhādanikayā sārdhaṃ bhikṣusaṃgheneti / adhivāsayati bhagavān vairaṭṭasiṃhasya tūṣṇīṃbhāvena / atha vairaṭṭasiṃho brāhmaṇo bhagavatas tūṣṇīṃbhāvena adhivāsanaṃ viditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ / tatra bhagavān bhikṣūn āmantrayate (fol. 222v1) sma / avatāraprekṣiṇā bhikṣavo vairaṭṭasiṃhena (MSV I 222) brāhmaṇena buddhapramukho bhikṣusaṃgho guḍakhādanikayā upanimantritaḥ / tad yuṣmākaṃ yo yāvat paribhuṃkte tena tāvad grahītavyam iti / (GBM 6.1072b) vairaṭṭasiṃhabrāhmaṇasya pañcaguḍasthālīśatāni bhavanti / sa pratyekaṃ guḍaśālāyā guḍasthālīṃ gṛhītvā paṃcaguḍasthālīśatāny ādāya yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya bhagavantam idam avocat* / niṣīdatu bhagavān gautamaḥ saśrāvakasaṃghaḥ / sajjo guḍaḥ / paribhuṃkṣva / atha bhagavān niṣpāditapāṇipātraḥ purastād bhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ / tato vairaṭṭasiṃho brāhmaṇaḥ ekāṃ guḍasthālīṃ gṛhītvā cārayitum ārabdhaḥ / yāvad bhagavatā tathādhiṣṭhitā yathā bhikṣusaṃghasya cāritā / avaśiṣṭā pūrṇāvasthitā / tato vairaṭṭasiṃho brāhmaṇo 'bhiprasannaḥ / tatas tena prasādajātena sāmantakena śabdo niścāritaḥ / alpeccho bhavantaḥ śramaṇo
gautamaḥ / alpecchāś cāsya śrāvakā iti / tatas tena tīrthyā upanimantritāḥ / guḍaṃ paribhuktam* / tair amātrayā guḍo gṛhītaḥ / kaiścit khorakāṃ pūrayitvā tato gṛhītvā ca saṃprasthitam* / tato vairaṭṭasiṃhena brāhmaṇenābhihitāḥ / yūyam eva mohapuruṣā mahecchāḥ / śramaṇas tu gautamaḥ alpecchaḥ / alpecchā vāsya śrāvakāḥ / ity uktvā sa bhūyasyā mātrayā bhagavaty abhiprasanno yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya bhagavatā sārdhaṃ saṃmodanīṃ saṃraṃjanīṃ vividhāṃ kathāṃ vyatisāryaikānte nyaṣīdat* / atha vairaṭṭasiṃho brāhmaṇo yena bhagavāṃs tenāṃjaliṃ praṇamayya bhagavantam idam avocat* / labheyāhaṃ bhadanta svākhyāte dharmavinaye (MSV I 223) pravrajyām upasaṃpadaṃ bhikṣubhāvaṃ careyam ahaṃ bhagavato 'ntike brahmacaryam iti / tato bhagavatā ehibhikṣukayā ābhāṣitaḥ / ehi bhikṣo cara brahmacaryam iti / pūrvavad yāvan nopasthito buddhamanorathena /
tatra bhagavān bhikṣūn āmantrayate sma / tasmād anujānāmi kālena vākalena vā glānena vāglānena vā guḍaḥ paribhoktavyaḥ / nātra kaukṛtyaṃ karaṇīyam iti /
āyuṣmān vairaṭṭasiṃhaḥ kuṇapadaurgandhyena cittaikāgratāṃ nārāgayati / bhagavān saṃlakṣayati / vairaṭṭasiṃho bhikṣuś caramabhavikaḥ kimarthaṃ satyāni na paśyatīti / saṃlakṣayati / kuṇapadaurgandhyavihāram* / pūrvavad yāvat* / tatra bhagavān āyuṣmantam ānandam āmantrayate sma / gacchānanda vairaṭṭasiṃhasya bhikṣor vihāraṃ gandhair mālyair dhūpaiś cūrṇaiḥ saṃskuru / śayanāsanaṃ ca dhūpaya / surabhikusumopacitaṃ ca puṣpavitānaṃ vitanv iti / evaṃ bhadantety āyuṣmān ānando bhagavataḥ pratiśrutya yāvad asau piṇḍapātaṃ gatas tāvat tasya vihāraṃ gatvā bhagavatopadiṣṭena vidhinā sarvam anuṣṭhitavān* /
athāyuṣmān vairaṭṭasiṃhaḥ piṇḍapātam aṭitvā vihāram āgataḥ / paśyati divyāṃ vibhūtim* / tataḥ prītamanāḥ piṇḍapātaṃ paribhujya kṛtabhaktakṛtyo bahir vihārasya pādau prakṣālya vihāraṃ prāviśat* / praviśya niṣaṇṇaḥ paryaṅkam ābhujya ṛjuṃ kāyaṃ praṇidhāya pratimukhāṃ smṛtim upasthāpya (fol. 223r1) tasya sugandhaṃ ghrātvā cittasamādhānam utpannam* / tatas tena sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam* / pūrvavad yāvad abhivādyaś ca (MSV I 224) saṃvṛttaḥ / tatra bhagavān bhikṣūn āmantrayate sma / eṣo 'gro me (GBM 6.1073a) bhikṣavo bhikṣūṇāṃ mama śrāvakāṇāṃ śubhādhimuktānāṃ yaduta vairaṭṭasiṃho bhikṣuḥ / bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ / paśya bhadanta anye bhikṣavaḥ śubhayādhimuktāḥ / āyuṣmāṃs tu vairaṭṭasiṃhaḥ śubhayādhimukta iti / bhagavān āha /
eṣa bhikṣavaḥ paṃca janmaśatāni nirantaraṃ trayastriṃśebhyo devebhyaś cyutvā teṣv evopapannaḥ / idānīṃ carame bhave manuṣyeṣūpapannaḥ / kuṇapagandhaṃ ghrātvā cittaikāgratāṃ nāsāditavān* / sugandhaṃ tu ghrātvā cittasamādhānaṃ pratilabhya śubhayādhimuktaḥ / yady asyāyam upacāro na kṛto 'bhaviṣyad ūṣmagatam apy anena notpāditam abhaviṣyad iti / tasmād anujānāmi yo 'py anya evaṃ śubhādhimuktas tasyāpy evaṃrūpānupūrvī kartavyā / nātra kaukṛtyaṃ karaṇīyam* /
atha bhagavān vṛjiṣu janapadeṣu cārikāṃ caran vaiśālīm anuprāpto vaiśālyāṃ viharati markaṭahradatīre kūṭāgāraśālāyām* / aśrauṣur vaiśālakā brāhmaṇagṛhapatayo bhagavān vṛjiṣu janapadeṣu cārikāṃ caran vaiśālīm anuprāpto vaiśālyāṃ viharati markaṭahradatīre kūṭāgāraśālāyām iti / śrutvā ca punar ekadhye sannipatya kathayati / bhavantaḥ śrūyate bhagavān vṛjiṣu janapadeṣu cārikāṃ caran vaiśālīm anuprāpto vaiśālyāṃ viharati markaṭahradatīre kūṭāgāraśālāyām iti / yady asmākam ekaiko bhagavantam upanimantrya bhojayiṣyati bhagavān viprakramiṣyati / anye 'vakāśaṃ na lapsyante / (MSV I 225) tat kriyākāraṃ vyavasthāpayāmo yathā gaṇa eva sambhūya bhagavantaṃ bhojayati na tv ekapuruṣa iti / te kriyākāraṃ kṛtvā vyavasthitāḥ /
tena khalu samayena vaiśālyāṃ catvāro mahāpuṇyāḥ prativasanti / dhaniko dhanikapatnī dhanikaputro dhanikasnuṣā ca / teṣāṃ divyamānuṣyaśrīr gṛhe prādurbhūtā / tair asau kriyākāro na śrutaḥ / aśrauṣīd dhaniko gṛhapatir bhagavān vṛjiṣu janapadeṣu cārikāṃ caran vaiśālīm anuprāpto vaiśālyāṃ viharati markaṭahradatīre kūṭāgāraśālāyām iti / śrutvā ca punar vaiśālyā niṣkramya yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ / pūrvavad yāvat saṃpraharṣya tūṣṇīm* / atha dhaniko gṛhapatir utthāyāsanād ekāṃsam uttarāsaṃgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃs tenāṃjaliṃ praṇamayya bhagavantam idam avocat* / adhivāsayatu bhagavān me śvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃgheneti / adhivāsayati bhagavān dhanikasya gṛhe tūṣṇīṃbhāvena / atha dhaniko gṛhapatir bhagavatas tūṣṇīṃbhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ /
atha vaiśālakā brāhmaṇagṛhapatayo yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntāḥ / pūrvavad yāvad adhivāsayatu asmākaṃ bhagavān śvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃgheneti / bhagavān āha / nimantrito 'smi vāsiṣṭhās (fol. 223v1) tatprathamataraṃ dhanikena gṛhapatineti / te kathayanti / bhavanto dhanikena gṛhapatinā gaṇasya kriyākāro 'tikrānta ity apare kathayanti / (MSV I 226) kim asau vyatikramiṣyati / na tena kriyākāraḥ śrutaḥ / (GBM 6.1073b) puruṣaḥ śvo bhojayatu / vayaṃ paraśvo bhojayiṣyāma iti /
athāyuṣmān ānandaḥ kālyam evotthāya pātracīvaram ādāya yena dhanikasya gṛhapater niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya pūrveṇa nagaradvāreṇa praviṣṭaḥ / yāvat paśyati nāsanaprajñaptiṃ na bhaktaṃ sajjīkṛtam* / tato dhanikaṃ gṛhapatim idam avocat* / gṛhapate tvaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃgham upanimantryālpotsukaḥ sthita iti / sa kathayati / kim āryānandaiva kathayasi gṛhapate nāsanaprajñaptiṃ paśyāmi nāpy āhāraṃ sajjīkṛtam* / ārya katareṇa tvaṃ dvāreṇa praviṣṭaḥ / gṛhapate pūrveṇa nagaradvāreṇa / ārya dakṣiṇena praviśa / sa dakṣiṇena praviṣṭo yāvat paśyati divyām āsanaprajñaptiṃ kṛtāṃ divyaṃ cāhāram upanvāhṛtam* / dṛṣṭvā ca punaḥ paraṃ vismayam āpannaḥ / atha dhaniko gṛhapatir bhagavato dūtena kālam ārocayati / samayo bhadanta sajjaṃ bhaktam* / apīdānīṃ pūrvavad bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastam apanītapātraṃ nīcataram āsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastān niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya /
atha dhanikapatnī utthāyāsanād yena bhagavāṃs tenāṃjaliṃ praṇamayya bhagavantam idam avocat* / adhivāsayatu me bhagavān śvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃgheneti / adhivāsayati bhagavān dhanikapatnyā tūṣṇīṃbhāvena / adhivāsya ca dhanikasya gṛhapater dharmadeśanāṃ kṛtvotthāyāsanāt prakrāntaḥ / dhanikapatnyāpi (MSV I 227) bhojanaṃ sajjīkṛtam* / athāyuṣmān ānandaḥ kālyam evotthāya pātracīvaram ādāya yena dhanikasya gṛhapater niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya dakṣiṇena dvāreṇa praviṣṭaḥ / nāsanaprajñaptiṃ