Phạn tạng (Sanskrit Canon)mhvastuu.htmNguyên tác: Sanskrit
Bổn Sanh Đại Sự (Mahāvastu-Avadāna)
Chuyện bổn sanh (Avadāna/Jātaka) kể về tiền thân và hành trạng của đức Phật và các đệ tử. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 18 / 32 (50.000 ký tự/trang)
ābaddhakā manuṣyāṇāṃ yena bodhi niriṃgitā // muktihārāś ca ābaddhā vicitrā maṇikuṇḍalā / kaṭakā ca mudrikā ca yena bodhi niriṃgitā // yāvanti buddhakṣetrasmiṃ satyadhātū acintiyā / jānantā vā ajānantā yenha bodhi niriṃgitā // vātā ca śītalā vāye manojñagandhā manoramāḥ / samantabuddhakṣetrasmiṃ bodhiprāptasya tāyino // yāvanti buddhakṣetrasmiṃ devā nāgā ca mānuṣā / asurā ca kinnarā yakṣā sarve paśyanti nāyakaṃ // dhūpanetrāṃ grahetvāna sarve tena sukhasthitā / pūjayanti lokapradyotaṃ bodhimaṇḍe pratiṣṭhitaṃ // aṃjalīhi namasyanti gāthābhir astavensu te / [_Mvu_2.353_] pūjāṃ karonti buddhasya bodhimaṇḍe pratiṣṭhitā // sarve āsannaṃ paśyanti lokanāthaṃ prabhaṃkaraṃ / na kaścid dūre saṃjāne vyāmamātre yathā sthitaṃ // na kaścit pṛṣṭhato buddhaṃ lokadhātūya paśyati / sarvā diśā hi buddhasya saṃmukhāṃ paśyati dṛśāṃ // vāmadakṣiṇapārśvehi na kaścil lokanāyakaṃ / saṃjānati mahāvīraṃ sarve paśyanti nāyakaṃ // dhūpitaṃ buddhakṣetrasmiṃ dhūpanaṃ ca tad anantaraṃ / samantā buddhakṣetrāṇāṃ gandhena koṭiyo sphuṭā // na śakyaṃ gaṇanāṃ kartuṃ ettiyā satvakoṭiyo / paśyitvā śiriṃ buddhasya saṃbodhim abhiprasthitāḥ // tṛṇā ca atha kāṣṭhā ca auṣadhīyo vanaspatī / sarve tatomukhā āsi yena bodhi maharṣiṇo // ko ayaṃ īdṛśān dharmā lokanāthena darśitāṃ / śruṇitvā na siyā tuṣṭo anyatra mārapakṣikāt* // na śakyaṃ sarvaṃ khyāpetuṃ vācayā ṛddhi bhāṣataḥ / yā śiri āsi buddhasya bodhiprāptasya tāyinaḥ // yehi ca dṛṣṭo saṃbuddho bodhimaṇḍe pratiṣṭhitaḥ / pūjitaś ca mahāvīro te śrutvā tuṣṭa paṇḍitāḥ // śīlaskandhe ca acchidre ye bhikṣū supratiṣṭhitāḥ / te śruṇitvā idaṃ sūtraṃ harṣaṃ kāhinti bhadrakaṃ // [_Mvu_2.354_] kṣāntisaurabhyasaṃpannā alīnakāyamānasāḥ / arthikā buddhajñānena teṣāṃ tuṣṭir bhaviṣyati // yehi āśvāsitā satvā mociṣyi upapadyatāṃ / buddhitva uttamāṃ bodhiṃ teṣāṃ tuṣṭir bhaviṣyati // yehi purimakā buddhā satkṛtā dvijasattamā / idaṃ ca sūtraṃ śrutvāna tuṣṭā bheṣyanti maharṣiṇaḥ // yehi te kṛpaṇā satvā annapānena tarpitāḥ / te idaṃ sūtraṃ śrutvāna buddhe kāhinti gauravaṃ // yehi te adhanā satvāḥ dhanehi praticchāditāḥ / te idaṃ sūtraṃ śrutvāna buddhe kāhinti gauravaṃ // yehi ca pūrvaṃ buddhānāṃ cetiyā māpitā śubhāḥ / buddhitvā varaprasādā te khu bheṣyanti prīṇitāḥ // yehi puluvaṃ saddharmo lokanāthasya dhārito / tyajitvā lābhasatkāraṃ te khu bheṣyanti prīṇitā // ye te asaṃskṛtāyuś ca daṇḍakarmehi varjitāḥ / orasā lokanāthasya te hi kariṣyanti pūjanāṃ // ye te maitreyaṃ saṃbuddhaṃ paśyitvā dvipadottamaṃ / kāhinti vipulāṃ pūjāṃ teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // ye te siṃhaṃ mahānāgaṃ paśyitvā lokacetiyaṃ / kāhinti vipulāṃ pūjāṃ teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // ketusya lokanāthasya ye hi kariṣyanti pūjanāṃ / [_Mvu_2.355_] arthikā buddhajñānena teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // pradyotasya ca buddhasya ye kariṣyanti pūjanāṃ / arthikā buddhajñānena teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // jyotindharaṃ ca ye buddhaṃ paśyitvā aparājitaṃ / pūjāṃ mahatīṃ kāhinti teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // sunetraṃ lokapradyotaṃ ye dṛṣṭvā satkariṣyanti / apramāṇāya pūjāya teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // dvau buddhau kusumanāmānau lokanāthau tathāgatau / ye dṛṣṭvā satkariṣyanti teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // maruṃ ca dvipadaśreṣṭhaṃ saṃbuddhaṃ vadatāṃ varaṃ / ye dṛṣṭvā satkariṣyanti teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // puṣpaṃ ca agrasaṃbuddhaṃ paśyitvā dvipadottamaṃ / ye kāhinti paramāṃ pūjāṃ teṣāṃ harṣo bhaviṣyati // ye gṛddhā lābhasatkāre jihmavijñānaniśritā / alpechaṃ taṃ śruṇitvāna teṣāṃ trāso bhaviṣyati // ye ca saṃgaṇikārāmā gaṇavāse pratiṣṭhitā / vivekaṃ śrutvā buddhasya na teṣāṃ daurmanasyatā // evaṃ duḥśīlā śrutvānaivaṃ buddhena bhāṣitaṃ / natā lokapradīpasmiṃ tīvraṃ kāhinti gauravaṃ // ye te vyākṛtā buddhena bodhisatvā anāgatā / sūratā sukhasaṃvāsā teṣāṃ tuṣṭir bhaviṣyati // [_Mvu_2.356_] yeṣāṃ vivartanā nāsti buddhajñānāto sarvaśaḥ / te imaṃ sūtraṃ śrutvāna bheṣyanti sukhitā narāḥ // yehi purimā buddhā satvasārā gurukṛtā satkṛtā pūjitā narendrā / praṇatamanāḥ śiṣṭa buddhajñāne naravaravarṇa śruṇitva tuṣṭā bhonti // ye ca avikalāḥ samantaśuddhā varaguṇakoṭīśatopapannā / ye ca dharasi dharma lujyamānaṃ muditamanā sugatasya śāsanasmiṃ // ye ca acapalā Ō ānubaddhā amukharā no ca abhū vikīrṇavācā / . . . . . . . . . na mānupetā jinavaravarṇa śruṇitva tuṣṭā bhonti // yeṣāṃ aparityakta buddhajñānaṃ evaṃ virajā ca atulyanantabodhi / ye ca caranti vratam apramattā jinavaravarṇa śruṇitva tuṣṭā bhonti // caturhi bhikṣū dharmehi samanvāgataḥ tathāgato pūrve bodhisatvacārikāṃ caranto sarvaloka-abhyudgatatām anuprāptaḥ // katamehi caturhi // acchidreṇa śīlaskandhena . . . . . [_Mvu_2.357_] . . . . . sarvasatvahitacittatāya sarvasatva-ohitacittatāya // imehi bhikṣūḥ caturhi dharmehi samanvāgataḥ tathāgato pūrve bodhisatvacārikāṃ caramāṇa imaṃ evarūpaṃ sarvajñānam anuprāptaḥ // ___atha khalu bhagavān tāye velāye imāṃ gāthām abhāṣi // śīlaskandho dhanaṃ śreṣṭhaṃ lokanāthasya śāsane / na suvarṇaṃ na ca rūpyaṃ dhanaṃ bhikṣusya varṇitaṃ // śīlaṃ va pūjetu śāstu śāsane supratiṣṭhito / duḥśīlo chambhito dūraṃ na so buddhasya śrāvako // śīlaṃ rakṣitvā acchidraṃ paśyanti dvipadottamā / lokanāthā mahāvīrā dvātriṃśavaralakṣaṇāḥ // maitrāyā śīlaskandhena araṇyavāse ca utsukaḥ / sūrataḥ sukhasaṃvāso etaṃ śrāmaṇyakaṃ dhanaṃ // alpecho alpasantuṣṭo sūrato susamāhitaḥ / hirī-ottappasaṃpanno etaṃ śrāmaṇyakaṃ dhanaṃ // sādhuśīlā bhikṣū hi sarve tṛṣṇā chittvāna jālinīṃ / sapta bodhyaṃgān bhāventi etaṃ śrāmaṇyakaṃ dhanaṃ // śūnyatāṃ śāntāṃ bhāveti bhavā ca virato muniḥ / bahuduḥkhā asārā ca etaṃ śrāmaṇyakaṃ dhanaṃ // so so mahādhano bhavati yo evaṃ pratipadyati / pratipattīya saṃpanno sa khu bhikṣu mahādhano // [_Mvu_2.358_] śīlasaṃpanno yo bhikṣuḥ sa āḍhyo ti pravuccati / na hi muktāpravāḍehi bhikṣu bhoti mahādhano // śīlavāṃ sukhasaṃvāso bhikṣu bhotu ahiṃsako / na hi cīvaralābhena vrajate bhikṣu svargatiṃ // śīlaṃ śuci niṣevitvā varjati sarva-akṣaṇāṃ / na jñātilābhaṃ eṣantaṃ śāstā bhikṣuṃ praśaṃsati // śīle ābhogaṃ kṛtvāna svargo bhoti na dullabho / priyo manāpaḥ sarveṣāṃ yatra yatropapadyati // śīlaṃ rakṣetha medhāvī prārthayanto trayo sukhāṃ / praśaṃsāṃ cittalābhaṃ ca pretya svarge ca modanaṃ // śīlaṃ prāvaraṇaṃ śreṣṭhaṃ alaṃkāraṃ prabhāsvaraṃ / śīlena śobhito bhikṣuḥ dadanto na vihanyati // śīlena pariśuddhena kāyo bhoti prabhāsvaro / na cāsya jāyate dāgho maraṇe pratyupasthite // śīlena pariśuddhena phalaprāptir na dullabhā / kim aṃga punaḥ svargati lokanāthaṃ ca paśyati // śīlena śobhito bhikṣuḥ pariśuddhena mārdavo / na hi uccena bhāṣeṇa bhikṣu bhoti praśaṃsito // śīlavāṃ ca asantrasto na so bhāyati kadā ca na / na kadācid yutāgasaṃ gacchati bhūtadurgatiṃ // [_Mvu_2.359_] śīlavāṃ bhoti alpārtho alpakṛtyo guṇe rato / samādhiṃ labhate kṣipraṃ sa cāpi prasādaṃ gacchati // śīlaskandhena guptena bhikṣu bhoti viśārado / na tasya hanyate cakṣuṃ paśyitvā jinaśrāvakāṃ // śīlaṃ ca bhikṣu śodhitvā nivāsaṃ purimaṃ smare / kalpakoṭīsahasrāṇi saṃprajānapratismṛto // śīlasya ca sa niṣyando yaṃ nirīkṣīya gacchati / brahmalokaṃ mahāvīro sarvalokasya cetiyo // śīlena pariśuddhena divyaṃ cakṣu viśudhyati / na tasyāgamanaṃ bhoti buddhakṣetreṣu sarvaśo // śīlena susamāptena aprameyatathāgataḥ / cyutopapādaṃ jānāti sarvasatvāna nāyako // śīlavāṃ vicare loke apramatto pradhānavāṃ / na tasya dullabho bhoti buddhaghoṣo manoramo // śīlavāṃ priyo satvānāṃ bhavati sarvatra pūjito / satkṛto mānitaś cāpi śuddhacitto anaṃgaṇo // śīlena pariśuddhena cyavantaṃ paśyate naraḥ / vimānaṃ ruciraṃ śreṣṭhaṃ apsarogaṇasevitaṃ // śīlena pariśuddhena cyavantaṃ paśyate naraḥ / sumerumūrdhne rucire trāyastriśānamālaye // śīlena pariśuddhena yāmāṃ paśyati devatāṃ / taṃ caiva nagaraṃ divyaṃ apsarāhi parisphuṭaṃ // [_Mvu_2.360_] śīlena pariśuddhena tuṣitāṃ paśyati devatāṃ / vimānāṃ paśyati teṣāṃ vicitrāṃ ratanāmayāṃ // śīlena pariśuddhena nirmāṇaratīṃ paśyati / sunirmitāṃ devaputrāṃ paśyati ca svalaṃkṛtāṃ // śīlena pariśuddhena devāṃ paśyati śobhanāṃ / paranirmitavaśavartī vimāneṣu pratiṣṭhitā // śīlena pariśuddhena paśyate māramālayaṃ / maṇivitānasaṃchannaṃ apsarogaṇasevitaṃ // śīle ābhogaṃ kṛtvāna brahmāṃ paśyati devatāṃ / jāṃbūnadavimānaṃ ca maṇīhi pratimaṇḍitaṃ // śīlavāṃ paśyate bhikṣu devāṃ ca brahmakāyikāṃ / brahmapurohitāṃ devāṃ vimānehi pratiṣṭhitāṃ // śīlavāṃ paśyate bhikṣur vimāneṣu pratiṣṭhitāṃ / brahmapārṣadyāṃ ca devāṃ mahābrahmāṃ ca devatāṃ // śīlaskandhena sampanno ābhāṃ paśyati devatāṃ / viśiṣṭāṃ paśyate teṣāṃ vimānāṃ ratanāmayāṃ // śīlavāṃ paśyate bhikṣuḥ śubhāṃ devā maharddhikāṃ / paśyate śubhakṛtsnā pi apramāṇābhāṃ paśyati // śīlaṃ viśuddhaṃ rakṣitvā parīttaśubhāṃ paśyati / devaputrasahasrāṇi rūpadhātupratiṣṭhitāṃ // śīlena pariśuddhena paśyati ca bṛhatphalāṃ / tathā avṛhāṃ atapāṃ paśye sudṛśāṃ ca sudarśanā / [_Mvu_2.361_] śīlena pariśuddhena śuddhāvāsāṃ pi paśyati // ye tatra parinirvāyi vārisikto yathānalo / te pi bhikṣū paśyanti śīlaṃ rakṣitva śobhanaṃ // śīle aśavalaḥ sadā abhūṣi purimabhaveṣu viśiṣṭalakṣamāṇaḥ / tena daśabalaṃ upeti śāstaṃ tasya virocati kāye lakṣaṇehi // śīle sadā samādhau apramattaś ca carati jinaḥ purimā anantakalpāṃ / tena bhavati lokadharmasvāmī gagaṇagato yathā sūryo rasmirājo // evaṃ śīlaṃ pariśuddham ācaritvā aparimitaṃ tathā anantakalpaṃ / sugato laṃkṛtaḥ śobhate lakṣaṇehi mukhāto vāti gandhaṃ candanasya // imāṃ guṇāṃ satataṃ vipaśyamānā jinavaravarṇitaṃ śīlaṃ rakṣamāṇāḥ / viharatha pavane udagracittā munivara pūjita yehi te praṇītā // dṛṣṭa purima buddha sārthavāhā hatarajā satkṛta pūjitā svayaṃbhū / [_Mvu_2.362_] chando janito bodhiye varāye ime guṇāḥ śrutvā udagrā bodhisatvāḥ // punar aparaṃ bhikṣavo śīlapariśuddhaḥ tathāgataḥ samādhipariśuddhaḥ prajñāpariśuddhaḥ vimuktipariśuddhaḥ vimuktijñānapariśuddhaḥ kṣāntipariśuddho bhikṣavaḥ tathāgato saurabhyapariśuddho pi bhikṣavaḥ tathāgato maitrāpariśuddho bhikṣavaḥ tathāgato karuṇāmuditāpariśuddho pi bhikṣavo tathāgato // evaṃ pariśuddhasya bhikṣo tathāgatasya yaḥ satkāraṃ kuryāt puṣpamālyagandhadhvajapatākāhi vādya-anulepanehi na tasya puṇyasya śakyaṃ paryantam adhigantuṃ / nāpi so puṇyaskandhaṃ antareṇa śakyaṃ kṣapaṇāya anyatra trīhi yānehi anyatarānyatareṇa yānena yāvan na parinirvāṇaṃ tasya paryantaḥ // tat kasya hetoḥ // yathā evaṃ hi bhikṣo tathāgato apramāṇaḥ sarvehi guṇehi tathā evaṃ bhikṣo tathāgato pratiṣṭhāpitā dakṣiṇā apramāṇā aparyantā acintiyā atuliyā amāpiyā aparimāṇā anabhilāpyā // yaś ca khalu punaḥ bhikṣo tathāgatam etarahi tiṣṭhantaṃ yāpayantaṃ satkareyā gurukareyā māneya pūjeyā puṣpehi gandhehi mālyehi chatrehi dhvajehi patākāhi vādyehi dhūpehi vilepanehi annapānayānavastrehi yaś ca parinirvṛtasya sarṣapaphalamālam api dhātuṃ satkareyā ity etaṃ samasamaṃ // ___atha khalu bhagavāṃ tāye velāye imāṃ gāthām abhāṣīt // bodhāya cittaṃ nāmetvā hitāya sarvaprāṇināṃ / yas stūpaṃ lokanāthasya karoti abhipradakṣiṇaṃ // smṛtīmanto matīmanto puṇyavanto viśārado / bhoti sarvatra jātiṣu caranto bodhicārikāṃ // [_Mvu_2.363_] devanāgāna yakṣāṇāṃ rākṣasānāṃ ca pūjito / bhoti sarvatra jātīṣu stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ // varjeti akṣaṇāṃ aṣṭau ye kecid deśitā mayā / ārāgeti kṣaṇaṃ ekaṃ buddhotpādaṃ suśobhanaṃ // varṇarūpeṇa saṃpanno lakṣaṇehi alaṃkṛto / upeto varavarṇena adīnamanamānaso // āḍhyo mahādhano bhoti puṇyavanto anīrṣuko / paśyitvā lokapradyotaṃ satkaroti punar punaḥ // na so muhyati dharmeṣu nairātmyaṃ dṛṣṭvā śūnyatāṃ / prasādaṃ labhate kṣipraṃ dharmeṇa so ca kovido // śreṣṭhikuleṣu āḍhyeṣu sphītetu copapadyati / atidānapatiḥ śūro muktātyāgo amatsarī // ye kecij jaṃbūdvīpasmiṃ viśiṣṭā kulaśobhanāḥ / tatra so jāyate vīro hīnāṃ ca parivarjayet* // gṛhapatimahāśālo śiritejena tejito / pūjito bhavati sarvatra stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ // brāhmaṇamahāśālaś ca prajñāvanto bahuśruto / kṣatriyamahāśālaś ca āḍhyo bhoti mahādhano // rājā pi dhārmiko bhoti jaṃbūdvīpasmiṃ īśvaro / praśāsati imāṃ ca sarvāṃ medinīṃ girikuṇḍalāṃ // cakravartī maharddhikaḥ saptaratnāna īśvaraḥ / [_Mvu_2.364_] rājye pratiṣṭhito buddhaṃ satkaroti punar punaḥ // cyutaś ca gacchate svargaṃ prasanno buddhaśāsane / śakro pi bhoti devendro merumūrdhani īśvaro // suyāmo bhoti devendro bhoti saṃtuṣito pi ca / nirmito pi ca devendro vaśavartī ca īśvaraḥ // brahmā pi brahmalokasmiṃ īśvaro bhoti paṇḍito / satkṛto devakoṭīhi stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ // na śakyaṃ bhāṣaṇakṣapaṇaṃ kalpakoṭiśatehi pi / ye stūpaṃ lokanāthasya karonti abhipradakṣiṇaṃ // na jātu andho kāṇo vā bhoti kalpāna koṭibhiḥ / bodhāya cittaṃ nāmetvā yo vande śāstu cetiyaṃ // viśuddhāṃ labhate netrāṃ viśālāṃ nīlaśobhanāṃ / cetiyaṃ lokanāthasya kṛtvā abhipradakṣiṇaṃ // upeto balavīryeṇa na kausīdyaṃ sa gacchati / apramatto sadā bhoti stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ // dṛḍhavīryo dṛḍhasthāmo dhaureyo dṛḍhavikramo / kauśalyaṃ gacchate kṣipraṃ stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ // agniviṣeṇa śastreṇa na jātu kālaṃ karoti ca / kālaṃ karoti pūrṇena āyuḥkṣīṇena paṇḍito // vighuṣṭo rājadhānīṣu rāṣṭreṣu nigameṣu ca / rūpeṇa arthabhogehi stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ // śucigātro śucivastraḥ śukladharmapratiṣṭhito / tato na sevate kāmāṃ caranto bodhicārikāṃ // [_Mvu_2.365_] puṣpasya mālāṃ kṛtvāna yaḥ stūpe upanikṣipe / cittaṃ bodhāya nāmetvā na so jātu vihanyati // itaś cyavitvā mṛto hi trāyastriṃśāṃ sa gacchati / vimānaṃ labhate kṣipraṃ vicitraṃ ratanāmayaṃ // kūṭāgārāṃś ca prāsādāṃ apsarogaṇasevitāṃ / mālāṃ stūpe dahitvāna trāyastriṃśeṣu bhuṃjati // aṣṭāṃgavarasaṃpūrṇāṃ suvarṇavālukasaṃstṛtāṃ / vaiḍūryasphāṭikāstīrṇāṃ divyāṃ puṣkariṇīṃ labhe // bhuṃjitvā vibhavāṃ divyāṃ paripūretva paṇḍito / cyavitvā devalokāto manuṣyo bhoti bhogavāṃ // tena ca kuśalamūlena ārāgati tathāgataṃ / pūjeti dvipadaśreṣṭhāṃ apramatto vicakṣaṇo // na so jayyati rāgena nāpi doṣeṇa hrīyati / nā jātu bhoti saṃmūḍhaḥ pūjetvā dvipadottamaṃ // araktaś ca adṛṣṭaś ca amūḍhaḥ saṃvṛtendrayaḥ / bhoti sarvatra jātīṣu pūjetvā lokanāyakaṃ // jātīkoṭīsahasrāṇi śatāni nayutāni ca / satkṛto bhoti sarvatra mālāṃ dattvāna cetiye // cakravartī api rājā śakro pi bhoti īśvaraḥ / brahmā pi brahmalokasmiṃ mālāṃ dattvāna cetiye // paṭṭadāmaṃ daditvāna lokanāthasya cetiye / [_Mvu_2.366_] sarve sya arthā vartanti ye divyā ye ca mānuṣāḥ // hīnāṃ ca kulāṃ varjeti na sa tatropapadyati / āḍhyaś ca dhanavāṃ bhoti jambūdvīpasmiṃ īśvaro // rūpeṇātha bhogehi ca varṇena atha ṛddhiyā / viśiṣṭo bhoti sarvatra pūjāṃ kṛtvā tathāgate // jātismaraś ca so bhoti na so rāgena hrīyati / jānate doṣaṃ kāmānāṃ brahmacaryaṃ samādiye // rūpehi atha śabdehi rasehi aparājito / na karoti pāpakaṃ karma pūjetvā dvipadottamaṃ // gandhehi atha sparśehi na jātu sa ca hrīyati / smṛtimāṃ saṃprajānaś ca bhoti pūjetva nāyakaṃ // na tasya caurā rājāno dhanaskandhaṃ parāmṛṣe / agnir vā apaskaroti pūjāṃ kṛtvā tathāgate // śokaṃ ca śokavairāgyāṃ na so jātu nigacchati / paṭṭadāmaṃ daditvāna puṣpaṃ ca lokanāyake // sarvatra bhoti jātīṣu aśoka anupadruto / pūjetvā lokapradyotaṃ cakravartī maharddhiko // sughaṭṭitahastapādo aṃgaśobhāṃ nigacchati / varṇarūpeṇa saṃpannaḥ pūjetvā lokanāyakaṃ // varjeti pāpakaṃ karma caranto bodhicārikāṃ / paśyate dvipadaśreṣṭhāṃ ye lokasmiṃ sudurlabhā // [_Mvu_2.367_] kalpakoṭīsahasrāṇi śatāni nayutāni ca / bhuṃjitvā saukhyaṃ saprajño budhyate bodhim uttamāṃ // mālāvihāraṃ kṛtvāna lokanāthasya dhātuṣu / abhedyaparivāreṇa rājā bhoti maharddhiko // varjeti pāpakāṃ dharmā ye āryehi vivarjitā / carati kuśalāṃ dharmāṃ ye buddhehi praśaṃsitā // priyaś ca dayito bhoti satkṛtaś ca praśaṃsito / devānām atha nāgānāṃ ye ca lokasmiṃ paṇḍitā // mahatā parivāreṇa śobhanena mahābalo / pūjayati dvipadaśreṣṭhaṃ saṃbuddham aparājitaṃ // yatra so jāyate gehe puṇyatejena tejito / taṃ kulaṃ satkṛto bhoti rāṣṭreṇa nigamena ca // mālāvihāraṃ kṛtvāna cittaṃ bodhāya nāmaye / tasyaiṣā bhoti saṃpatti yā buddhehi praśaṃsitā // na so kubjo ca khaṃjo vā khalito vā vicaṃkramo / alaṃkṛto lakṣaṇehi yatra yatropapadyati // daridra satva paśyitvā dhanena abhicchādaye / asaṃharaṇīyaś ca so caranto bodhicārikāṃ // imāṃ ca vasudhāṃ sarvāṃ ośiritvā mahāmatiḥ / adīnacitto so bhoti na so jātu viṣīdati // putrāṃś ca dhītarāṃś caiva bhāryā kalyāṇabhadrikāṃ / ośiritvāna so yāti yo bodhim abhiprasthito // pūrvālāpī ca so bhoti sumukhaś ca sudarśanaḥ / [_Mvu_2.368_] na so hanyati īrṣyāye na ca mānena kadā cana // so anīrṣu sūrataś caiva kṣāntiye pāramiṃgato / hitaiṣī guṇasaṃpanno yo bodhim abhiprasthito // ratanaṃ sarvalokasmiṃ utpādas tasya durlabho / aniṃdito dakṣiṇīyo yo bodhim abhiprasthito // gagaṇe nimiṣe śakyaṃ bālena gaṇetu tārakāṃ / na tasya guṇaparyantaṃ śakyaṃ vācāya bhāṣituṃ // śakyaṃ sarveṣāṃ satvānāṃ triyadhvacittaṃ jānituṃ / na tasya guṇaparyantaṃ śakyaṃ vācāya bhāṣituṃ // mahāsamudrāś catvāro bālena sikatāṃ tathā / nāgakoṭīsahasrāṇi na tasya guṇa bhāṣituṃ // ye romā sarvasatvānāṃ gatiṣu ṣaṭsu ye jage / gaṇetu nimiṣe śakyaṃ na tasya guṇa bhāṣituṃ // yatreyaṃ vasudhā sarvā āpaskandhe pratiṣṭhitā / nirmituṃ śakyate bālena na tasya guṇa bhāṣituṃ // devāgāram upādāya ye kalpasthāyijīvino / ye atrāntareṇa vṛkṣā ye ca bhūmi anāgatā // puṣpā phalāni ca śakyaṃ gaṇayituṃ vijānatā / ta tasya buddhaputrasya guṇaparyanta bhāṣituṃ // bhāṣeyus tasya śūrasya varṇamālāṃ manoramāṃ / [_Mvu_2.369_] na śakyaṃ buddhaputrasya guṇaparyanta bhāṣituṃ // jātīśatasahasrāṇi yaḥ se kareya apriyaṃ / devā manuṣyāṃ varjetvā nirayas tasya gocaraḥ // andho acakṣuko bhoti duḥkhito aparāyaṇo / utpīḍāṃ bodhisatvānāṃ yaḥ karoti aviddasu // cyuto avīciṃ gaccheyā dāruṇaṃ bhayabhairavaṃ / mahatā ātmabhāvena duḥkhāṃ vedeti vedanāṃ // yojana-ātmabhāvena bhoti tatropapadyate / samantamaṇḍalākīrṇo samantaparitāpito // paṃca śīrṣasahasrāṇi ātmabhāve pratiṣṭhitā / ekaśīrṣe ca jihvānāṃ śatā paṃca anūnakā // halānāṃ śata ekasmiṃ jihvāgre pratipāditā / taṃ pāceti mahāghoraṃ pāpakarmasya tat phalaṃ // avīcitaś cyavitvāna tapanaṃ ca pratāpanaṃ / vedeti tatra durmedho paurāṇaṃ duṣkṛtaṃ naro // utpīḍāṃ buddhaputrāṇāṃ yaḥ karoti aviddasu / na tasya sulabho jātu bheṣyate mānuṣo bhavaḥ // jātīśatasahasrāṇi śatāni nayutāni ca / duḥkhā vedanāṃ vedayati tatonidānaṃ pacyati // majjāghāso viṣo bhoti abhimardo bhayānako / [_Mvu_2.370_] utpīḍanaṃ karitvāna buddhaputrāṇa tāyināṃ // kṣudhāpipāsām adhigato pāpakarmasya tat phalaṃ / na so bhojanaṃ labdhvāna jātu tṛptīya bhuṃjati // tato cyavitvā yamaloke mahādroṇiṣu khajjati / na trāṇaṃ labhate jātu kṛtvā utpīḍa bhikṣuṇāṃ // tato cyutaḥ kālagato mānuṣaṃ lokam āgato / jātyandho bhoti durmedho dṛṣṭacitto asaṃvṛto // vācā durbhāṣitā bhavati asatyā ghoṣapāpikā / manuṣyehi cyavitvāna kṣipraṃ gacchati durgatiṃ // kalpakoṭīsahasrehi na jātu buddhaṃ paśyati / utpīḍāṃ buddhaputrāṇāṃ yaḥ karoti asaṃvṛto // vastuṣu buddhaputrāṇāṃ karonto rakṣa dhārmikāṃ / varjeti durgatī sarvāṃ kṣipraṃ gacchati svargatiṃ // āḍhyo mahādhano bhavati balavanto viśārado / smṛtiprajñāya saṃpanno sukhito bhoty anupadruto // yadā ca lokapradyotā bhavanti parinirvṛtā / paśyitvā buddhastūpānāṃ satkaronti punar punaḥ // ko imān edṛśā dharmāṃ śrutvā buddhasya bhāṣitāṃ / prasādaṃ buddhaputrāṇāṃ na kareyā punaḥ punaḥ // yaś ca buddhasahasrāṇi śatāni nayutāni ca / yathā vālikā gaṃgāye ettakāṃ kalpa satkare // yaś ca pralujjantaṃ saddharmaṃ lokanāthena darśitaṃ / [_Mvu_2.371_] ekarātriṃdivaṃ cāpi dhāraye puṇyaṃ viśiṣyati // ahaṃ ca pūjito bhoti buddhajñāne pratiṣṭhitaḥ / te pi ca pūjitā buddhā dharme lujjante dhārite // pralujjamāne saddharme yo rakṣe śāstu śāsanaṃ / kalpakoṭīsahasrehi na so jātu vihanyati // kāyena sukhito bhoti na sa rogaṃ ca gacchati / amanāpasahasrehi na jātu saṃharīyati // kṣāntiye bhoti saṃpanno sūrataḥ sakhilo mṛduḥ / maitracittaś ca satvebhyo rakṣitvā śāstu śāsanaṃ // sukhito pramuditaḥ pratikrośaṃ pratilabhati purimanirodhadṛṣṭaṃ / sarvāṃ jahati akṣaṇāṃ aśeṣā jinavaradharma dhāretvā lujjamānaṃ // kavacito sadā bhoti lakṣaṇehi yathā gagaṇaṃ pratipūraṃ tārakehi / sa madhuravacano manojñaghoṣo jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ // hīnakulavivarjito sa bhoti sukhitaṃ yeṣu na asti saumanasyaṃ / āḍhya sukhita bhoti bhogavāṃ ca [_Mvu_2.372_] jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ // sthāmavara upeti vīryavanto vicarati sarvāṃ vasundharāṃ adīno / buddhaśatasahasra satkaroti jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ // smṛtimatigativanto puṇyavanto paramasusatkṛtu bhoti narāmareṣu / vidu paramapraśasta jaṃbudvīpe jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ // paramasu-abhirūpadarśanīyo priya bhavati naranārīṇāṃ marūṇāṃ / suruciru praśastu puṇyavanto jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ // kalpaśatasahasrakoṭī pūrāṃ guṇasthāviryasaṃgato anantajñānī / no ca kṣapeya sarva ānuśaṃsaṃ jinavaraśāsanaṃ lujjitaṃ dharetvā // yeṣām imaṃ purimasūtraṃ śāstā daśabaladhāri prakāśi devadevo / teṣām idaṃ narāṇāṃ harṣam aprakampyaṃ bhaviṣyati paścime kāle vartamāne // bhāṣec ca jinavaradharma nirvṛtānāṃ [_Mvu_2.373_] śraddhāya teṣāṃ dharayati gāraveṇa / dānaṃ ca deti aparimitacetiyeṣu pūjeti saṃgha bhagavato ca gāraveṇa // pralajjamāne jinavaraśāsanasmiṃ dhāreti śāstu varadharmanetrī / so taṃ akaritvā śubhakarmaśreṣṭhaṃ nopacakrame śubhaṃ kālakarmaṃ // sarve ca satvā siyu lokanāthā samantacakṣū hatarajaniṣkileśā / te kalpakoṭīnayutāṃ sahasrāṃ bhāṣeyu varṇaṃ jinavare puṣpadinne // pāpaṃ ca karmaṃ vijahati sarvakālaṃ śreṣṭhaṃ ca dharma prakari udagracitto / caritvārthaṃ suciraṃ cārikāsu so buddho loke bhavati atulyo // yaḥ sārṣapeṇa sūkṣmataraṃ grahetvā dhūpeya gandhaṃ bhagavato cetiyeṣu / tasyānuśaṃsāṃ śṛṇotha me bhāṣamāṇaṃ prasannacittā jahiya kileśāṃ // so puṇyavanto carati diśāsu arogaprāpto dṛḍhavrata apramatto / vineti lokāṃ carayanto cārikāṃ priyo manāpo bhavati janasya // [_Mvu_2.374_] rājyaṃ ca prāpto jina satkaroti mahānubhāvo vidu cakravartī / suvarṇavarṇo sphuṭo lakṣaṇehi manojñagandhāṃ labhate sarvakālaṃ // tasya duḥkhaṃ nāsti daurmanasyaṃ sa bhogāṃ hīnāṃ vitari cārikāsu / āḍhyaś ca bhoti dhanavāṃ prabhūtabhogo aśeṣaprāpto vicarati sarvaloke // upasaṃkrami bahujanaṃ pṛcchamāno dharmaṃ viśiṣṭaṃ jinaśāsanasmiṃ / vineti kāṃkṣāṃ girāṃ bhāṣamāṇaḥ śrutvā ca dharmaṃ labhe saumanasyaṃ // na pāpakarmaṃ kari hīnabuddhiḥ jñānaṃ tu jñātvā paramaṃ viśiṣṭo / karoti divyaṃ śubhapremaṇīyaṃ śodheti cakṣuṃ vidhamati andhakāraṃ // na tīvrarāgo bhavati na tīvradoṣo na tīvramoho bhavati manuṣyaloke / caranta śuddhaṃ aśabalabrahmacaryaṃ karoti arthaṃ aparimita-anantaṃ // na kasyacid bhavati praduṣṭacitto na bhogahānir bhavate kadācit* / na tasya nīgho bhavati janasya dhūpetva gandhaṃ jinacetiyeṣu // [_Mvu_2.375_] viśuddhacitto vimalo vidhūtapāpaḥ śāntaḥ praśāntaḥ paraśamenupetaḥ / kalpāna koṭī nayutā śatāṃ caritvā bodhiṃ atulyāṃ spṛśati adīnacitto // satvāna koṭīnayutāṃ sahasrāṃ mārge aśoke parame sthapetvā / vartetva cakraṃ asadṛśaṃ sarvaloke nirvāyi paścā hatarajo niṣkileśo // patākaṃ dattvā bhagavato cetiyeṣu janayet* chandaṃ katham asmi buddha loke / so pūjanīyo bhavati janasya carantu śreṣṭho jinacārikāye // vighuṣṭaśabdo bhavati vidu praśaṃsyaḥ śuddhaṃ viśuddhaṃ labhe ātmabhāvaṃ / udvīkṣaṇīyo bhavati janasya devāna nāgāna guru pūjitaś ca // suvarṇavarṇo sada ātmabhāvo lābhī ca bhoti śubhacīvarāṇāṃ / karpāsikānām atha kambalānāṃ kṣomadukūlāna ca kauśikānāṃ // ye jaṃbudvīpe kulaśreṣṭha bhonti āḍhyā mahātmā bahudhanasvāpateyā / tatraiva tasya bhavatopapatti [_Mvu_2.376_] varjeti hīnā kulā ye daridrā // yena tasya kvacij janiyati īśvaratvaṃ praduṣṭacitto na bhavati kaści satvo / pāpaṃ ca karmaṃ garahati so pareṣāṃ viśuddhaśīlo bhavati sadāpramatto amatsarī bhavati anāgrahītaḥ so muktatyāgo bhavati aśokaprāpto / na jīvikārthaṃ janayati so pareṣāṃ vighuṣṭaśabdo bhavati sadā praśasto // paśyitva buddhaṃ mahāsārthavāhaṃ karoti pūjāṃ sada hṛṣṭacitto / chatraiḥ patākaiḥ dhvajagandhamālyaiḥ sadā caranto aśabalabrahmacaryaṃ // manuṣyaloke gurukṛta satkṛto ca deveṣu divyaṃ labhati vimānaśreṣṭhaṃ / manojñavarṇaṃ suruciradarśanīyaṃ rajatābhicchannaṃ maṇisphāṭikehi // [citraṃ] sumerumūrdhne labhati īśvaratvaṃ sarve sya devā abhinata śiṣyabhūtā / dharmeṇa teṣāṃ janayati saumanasyaṃ na jātu bhoti paramapramatto // tato cyavitvā bhaviṣyati manuṣyaloke rājāna śreṣṭho varacakravartī / na tasya pāpaṃ janayati kaści satvaḥ [_Mvu_2.377_] priyo manāpo bhavati janasya // kalpāna koṭīnayutā sahasrāṃ labhitva saukhyaṃ suciraṃ martyaloke / gatvāna deśaṃ purimajināna vuṭṭhaṃ so bodhiṃ buddhe ajaramarām aśokāṃ // dhvajaṃ dahitvā hatarajasatvasāre taṃ ca prasūtaṃ labhe no cireṇa / prabhūtakośo bhavati anopamaprajño parivāra tasya hoti adīnacitto // labhitva bhogāṃ vibhajati bhuṃjate ca na tasya trāso bhavati na daurmanasyaṃ / rājā so tuṣṭo vitarati grāmarāṣṭraṃ na pāpacittaṃ janayati tasmiṃ jātu // śreṣṭhī viśiṣṭo bhavati prabhūtakośo gṛhapatiś ca ratanavicitritāṃgo / putro ca rājño atha vā amātyo rājā ca bhavati balacakravartī // varjeti so hīnakulāni sarvān* viśiṣṭabhogaṃ kularatnaṃ labhitvā / sadāpramatto bhavati alīnacitto varjeti kāmāṃ yatha mīḍhakumbhaṃ // [_Mvu_2.378_] viśiṣṭarūpaṃ labhate kṣaṇāṃś ca kule ca śreṣṭhe bhavatīśvaraś ca / parivāras tasya bhavati abhedyo puraskṛtaś ca bhavati janena // na cittaśūlaṃ janayati so pureṣu prasannacitto sadā apramatto / na tasya agni kramate na śastraṃ ullokanīyo sada puṇyavanto // pramādaṃ so na carati puṇyavanto susaṃprajāno sada so manuṣyo / sunigṛhīto bhavati muktacitto na tasya . . . . dharmasya anto // sutīkṣṇagātro bhavati viśiṣṭo suviśuddhacitto bhagavāṃ satyavādī // bhayārditānāṃ jane saumanasyaṃ trāṇaṃ careya ca parāyaṇaṃ ca // sa vai karitvā bahukāmanuṣyaṃ pratisthihitvā mahājñānaskandhe / gacchitva maṇḍaṃ varapādapendraṃ buddhe atulyo vara-agrabodhiṃ // heṣṭā upādāya bhavāgrapūraṃ [_Mvu_2.379_] jāmbūnadasya imaṃ buddhakṣetraṃ / śakyaṃ kṣapetu śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ // na tasya kāyo bhavati vivarṇo dṛḍhe sa pīṭhe . . . . . acchati / ālokaprāpto care sarvaloke dahitva dīpaṃ bhagavato cetiyeṣu // yadā ca bhoti jinaprādurbhāvo āsannaprāpto bhavati tathāgatasya / putro ca bhrātā atha pitā vā jñātiko so jñānaskandhaṃ labhe nacireṇa // buddhāna kṣetrā nayutāmitā sahasrā pūrā bhavensuḥ yadi sarṣapāṇāṃ / śakyaṃ gaṇetuṃ tulayya jānituṃ vā na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ // agrārhaṃ buddho varadakṣiṇīyo agrāṃ caritvā cārikāṃ viśiṣṭāṃ / karitva pūjaṃ guṇasāgarasya vipāko agro bhavati anopamo // vaiḍūryaratnehi maṇīhi pūrā sarvā siyāyaṃ sahālokadhātu / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ // [_Mvu_2.380_] kārṣāpaṇehi sahalokadhātuṃ heṣṭā upādāya bhavāgrapūrāṃ / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na budhastūpe dharayato ekadīpaṃ // kṣetrasahasrā varacandanena heṣṭā upādāya bhavāgrapūrāṃ / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ // kṣetrā sahasrā bahuvastrapūrā yaṃ devaloke śubhakasmi duṣyaṃ / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ // deveṣu divyā ca ratnā vicitrā nāgāsuramanujamahoragānāṃ / śakyaṃ kṣapayituṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ // ye divyagandhā naradevaloke tehi bhaveyā sahā saṃprapūrā / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ // pramāṇaṃ śakya diśi vidiśāsu jñātuṃ ākāśadhātu ayam ettiko ti / [_Mvu_2.381_] na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ pramāṇa śakyaṃ gaṇayituṃ puṇyaskandhe // chatraṃ se dinnaṃ bhagavato mārutānāṃ buddhottamasya vrajato nararṣabhasya / cittaṃ prasādetva narottamasmiṃ mā buddhakāyaṃ tape rasmirājā // so taṃ karitvā ahaṃ dharmaśreṣṭhaṃ śataṃ sahasraṃ maruśakra āhu / brahmāpi āsi ahaṃ brahmaloke śatasahasraṃ dadiya jinasya cchatraṃ // rājā abhūṣi ahaṃ cakravartī śatasahasraṃ daśadiśācaro bhūyaḥ / śreṣṭhī abhūt* dhanavāṃ prabhūtakośo gṛhapati bahudhano puṇyavanto // viṃśac ca koṭi sugatottamānāṃ āgamita me gurukṛta satkṛtā ca / śayyāsanehi . . . . . . . . . . . . . vihārās teṣāṃ kṛtagandhaliptāḥ / daurgandhiyaṃ apagataṃ sarva mahyaṃ uṣṇaṃ ca śītaṃ vivarjitaṃ me // tuṣṭo ca bhosi paramodagracitto pūjāṃ ca teṣāṃ paramottamānāṃ / karoṣi alaṃkṛtvā śubhadarśanīyaṃ [_Mvu_2.382_] daditva cchatraṃ jinacetiyehi // tasyāpi bhoti śubha ātmabhāvo dvātriṃśatīhi sphuṭa lakṣaṇehi / yehi sya nityaṃ pratapati ātmabhāvaḥ yūpo viśiṣṭo yatha kāṃcanasya / jāmbūnadasya yatha darśanīyo asaṃprakīrṇo sphuṭo vyaṃjanehi // abhijñaprāpto bhavati bhiṣacchreṣṭho caranto jityaṃ jinacārikāsu / na bhogahīno bhavati kadācid* devāna bhoti guru pūjito ca // na kāmabhogai ramate kadācid* viśuddhaśīlo sada brahmacarī / samādiyitvā pavanaṃ vrajitvā ariktadhyāno suviśeṣaprāpto // na dhyānahānir bhavate kadācit* na bodhicittaṃ jahate kadācit* / maitrāvihārī sada hṛṣṭacitto daditva cchatraṃ jinacetiyeṣu // vādyeṣu pūjitva nararṣabhasya na śokaśalyā prasahanti tasya / manojñaghoṣo ca manuṣyaloke svaraṃ ca tasya viśuddha bhoti // viśuddhaśroto ca udagracitto [_Mvu_2.383_] viśuddhacakṣū ca susaṃprajāno / śrotendriyeṇa su-upeto bhoti vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu // jihvāsya bhoti tanudarśanīyā padmaprakāśā yatha puṇḍarīkaṃ / rakta pravāḍā yatha devatānāṃ yaṃ yaṃ svaraṃ osire darśanīyaṃ // na jaḍo bhoti ajihvo [kubjo] na khaṃjo na pi vicchinnāṃgo viśiṣṭo bhoti / pravarātmā bhoti pravarātmabhāvo vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu // na tasya kaścij jano durmano syāt* devā ca nāgā manujā mahoragā / āśvāsaprāpto care sarvaloke vādetva vadyaṃ jinacetiyeṣu // na jātu gilāno bhave pāṇḍurāgo na cāpi kuṣṭhī nāpi ca kilāsī / praśaṃsanīyaṃ labhe ātmabhāvaṃ vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu // prabhūtacitto ca akubjagātro uttaptavarṇo yatha suvarṇabiṃbaṃ / dṛḍhasamādhi ca asaṃpravedhī [_Mvu_2.384_] vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu // deveṣu kho . . . . . īśvaratvaṃ manuṣyalokaṃ pi gatu pūjanīyo / uttaptavīryo bhavati amardanīyo vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu // na so kahiṃcij jane aprasādaṃ na cāpi kaṃcitparuṣaṃ bhaṇāti / paiśunya sarvaṃ vijahati satyavādī vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu // alaṃkārā kṛtva jinacetiyeṣu snāpitva stūpāni tathāgatānāṃ / viśuddhavākyo snapayitva stūpaṃ rajo dhovamāno virajasya smṛtyā // dharmaṃ karitvā karikāradharmaṃ ārogyaprāpto care sarvaloke / praśaṃsanīyo bhavate janasya kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu // akhaṇḍaśīlo ca ariktadhyāno prāptvāna sevāṃ dhanam aprasahyaṃ / ājñāṃ karoti bahukāṃ janasya kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu // śmasānasaṃjñāṃ janayate iṣṭikāsu [_Mvu_2.385_] na kāmaloko ca na raktacitto / lābhāya chandaṃ jahati aśeṣaṃ kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu // na cittapīḍāṃ janaye pareṣu na khādyabhojyena jane saumanasyaṃ / na ca daridro sa na cāpi rogī kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu // amitrapakṣo na ca tasya bhoti pūjeti buddhāṃ satataṃ abhedyo / buddhaṃ ca dharmaṃ jinaśrāvakāṃ ca kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu // kṣetrā sahasrā bahavo anantā jāmbūnadena siyā sarvapūrā / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na tailavinduṃ jinastupe dattvā // sadā ca bhoti vaśi ātmacitte na ceṣṭamāno vrajati kadācit* / abhinnahasto ca abhinnapādo kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu // unmārga sarvaṃ pi jahāti tena yena vrajante bahudurgatīyo / viśodhito sya bhave svargamārgo kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu // nāmetva cittaṃ sahalokanāthe [_Mvu_2.386_] tailasya vinduṃ jinacetiyeṣu / dadeya ekaṃ śatadhā karitvā taṃ puṇyaskandhaṃ kṣapayituṃ na śakyaṃ // iṣṭikā gṛhya bhagavato cetiyeṣu puṇyasyārthāya naro ced dhareya / na tasya jātu amanojñagandhaṃ kāyo sya gandhaṃ labhe candanasya // kalpāna koṭīnayutā sahasrāṃ viśiṣṭakāyo bhavate śubhāṃgo / vighuṣṭaśabdo varalakṣitāṃgo śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya // vimānaśreṣṭhaṃ labhate sugandhaṃ divyaṃ manojñaṃ varacandanasya / na tatra tṛṣṇāṃ janaye kadācit* śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya // koṭīsahasraṃ labhate apsarāṇāṃ manojñagandhā ca sudarśanīyā / tāsāṃ na tṛṣṇāṃ janaye kadācit* śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya // aṣṭāṃgupetāṃ jalaśobhamānāṃ udyānaśreṣṭhāṃ labhate puṣkiriṇyo / divyotpalehi ca śobhamānā śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya // [_Mvu_2.387_] parivāras tasya bhavate anurūpaṃ divyaṃ ca ghoṣaṃ śṛṇoti viśuddhaṃ / saṃgītiśabdāni surāsurāṇāṃ śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya // kathāṃ ca dhārmāṃ śṛṇe devatānāṃ saṃskārā sarve ca duḥkhā anityā / grāhyaṃ ca bhoti varadāna dānaṃ śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya // jarābhibhūto upagato svargalokaṃ na tasya bhūyo ito durgatīyo / sa buddhaṃ ca paśyati martyaloke śodhetva stūpaṃ dvipadottamasya // kathāṃ ca kṛtvā śubha devatānāṃ sthapetva devā bahubuddhastūpaṃ / kālaṃ karitva upagami martyaloke śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya // so jātamātro smare kalpān anantāṃ ye pūrvaṃ buddhā pūjita satkṛtā ca / nāmaṃ ca teṣāṃ smarati gaṇaṃ ca dharmaṃ śodhetva stūpaṃ dvipadottamasya // anulepena bhagavato yo karoti pūjāṃ viśiṣṭāṃ sumanojñaghoṣāṃ / so labdhalābho vicarati sarvaloke ādinnasāro varagandha dattvā // [_Mvu_2.388_] pralujjakāle jinaśāsanasya na so ihāgacchati jambudvīpe / svargeṣu saṃdhāvati tasmi kāle gandhānulepaṃ kariyāna stūpe // durgandhakāmāṃ sujugupsanīyāṃ varjeti nityaṃ sthito śīlaskandhe / sadā caranto iha brahmacaryaṃ gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe // ito cyavitvā marusvargaloke atha sahasrā tulayati aprameyāṃ / karoti arthaṃ bahudevatānāṃ gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe // yasmiṃ ca kāle narā bhonti āḍhyā aduṣṭacittā mṛdumārdavā ca / tasmin tu kāle sthito jambudvīpe gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe // apāyabhūmiṃ vijahiya sarvāṃ āsannaprāpto sa jinasya bhoti / pratīto bhavati sukhapremaṇīyo gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe // viśiṣṭavākyo bhavati sughoṣo priyo manāpo janasatkṛto ca / [_Mvu_2.389_] sukhaṃ ca tasya sada suprasannaṃ gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe // rājāpi bhoti varacakravartī śreṣṭhī amātyo gṛhapati puṇyavanto / buddho pi [bhoti] prabhaṃkaro dharmasvāmī gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe // maṇihāraṃ dattvā jinacetiyeṣu udagracitto pramudito vegajāto / so bhoti rājā saha lakṣaṇehi mahānubhāvo gurukṛto cakravartī // maṇivimānaṃ rucira premaṇīyaṃ vicitravarṇaṃ labhe darśanīyaṃ / prāsādam agraṃ ratanāmayaṃ ca mahārahāhi sphuṭa vedikāhi // so rājadhānīṃ labhate viśiṣṭāṃ nārīgaṇehi narasaṃprapūrāṃ / samāṃ sujātāṃ suvibhaktarūpāṃ prabhūtabhogāṃ bahuśo samantā // subhikṣakṣemāṃ apagataśarkarāṃ puṣpāvakīrṇāṃ sphuṭāvasaktadāmāṃ / sumanojñaghoṣāṃ priyadarśanīyāṃ [_Mvu_2.390_] antiṣṭhaguptāṃ bahuśālimadhye // udyānaramyāṃ śubharutasanninādāṃ jālavicitrāṃ sukhasaṃpraveśāṃ / dhvajapatākāhi sphuṭāṃ suramyāṃ chatrehi cchannāṃ śubhadarśanīyāṃ // na tatra corā na śaṭhā na dhūrtā rājye bhavanti paravittahānī / īryāpathena upapeta satvā vijite santi sadā maitracittā // ataś ca devāṃ vrajate supuṇyo svargeṣu bhoti paripṛcchanīyo / kiṃ kāryaṃ śuklaṃ katham ācarema yadā vrajema ito martyaloke // buddhāṃś ca kṣipraṃ labhe dakṣiṇīyāṃ paśyitva so pūjati lokanāthāṃ / bodhāya cchandaṃ janayati pūjaṃ kṛtvā tenaiva buddhā hataraja vyākaronti // bahujñānī bhavati mahānubhāvo viśeṣabhūmisthito agrasatvo / cittaprasādaṃ bhagavato ekaṃ kṛtvā kalpasahasraṃ jahe durgatīyo // ārocayāmi imu bhāṣamāṇo mā koci kāṃkṣāṃ jane bhāṣato me / [_Mvu_2.391_] mā buddhajñānaṃ kṣipiyā avīciṃ bhaveya paścā suduḥkhito kṛcchraprāptaḥ // yo jālakāni upanaye cetiyeṣu lokapradīpe mahāpuṇyakṣetre / so mārajālaṃ vidhāpiya apramatto bhoti narendro daśabalo niṣkileśo // apāyabhūmiṃ vijahati apramatto sadā ca buddhaṃ hataraja satkaroti / sadā ca bhoti balacakravartī samantalokaṃ upagata puṇyavanto // deveṣu bhoti marupati pūjanīyo divyaṃ ca āyuṃ labhe tatra kṣipraṃ / yaśaṃ ca divyaṃ tathāpi ca divyavarṇaṃ divyaṃ ca saukhyaṃ asadṛśam īśvarīyaṃ // rūpāṃ ca śabdān tatha punar gandhaśreṣṭhāṃ spṛṣṭavyāṃ tathā labhe devabhūto / ullokanīyo bhavati mahānubhāvo na kāmatṛṣṇāṃ janayati apsarāsu // tato cyavitva vrajati manuṣyalokaṃ sugandhitāṅgo bhavati viśiṣṭavarṇo / na pārihāṇiṃ labhate kadācit* choretva jālaṃ jinacetiyeṣu // [_Mvu_2.392_] śūro ca bhavati dṛḍhavrata apramatto na kāmabhoge suratiṃ janeti / naiṣkramyato bhavati adīnacitto choretva jālaṃ jinacetiyeṣu // so akṣaṇāni parivarjayitvā kṣaṇā ca tasya bhavanti viśiṣṭā / buddhāna pūjāṃ atuliyāṃ so karoti choretva jālaṃ jinacetiyeṣu // na bodhicittaṃ vijahati so kadācit* na khaṇḍaśīlo bhavati asaṃvṛto vā / dharmaṃ virāgaṃ labhe viśuddhaṃ choretva jālaṃ jinacetiyeṣu // daurvarṇiyaṃ ca jahe sarvakālaṃ dauṣprajñiyaṃ ca vijahati so aśeṣaṃ / viśeṣaprāpto vicarati sarvaloke choretva jālaṃ jinacetiyeṣu // lābhī ca bhoti śucibhojanānāṃ vastrāṃ viśiṣṭāṃ labhe suvarṇacitrāṃ / raṅgopapetāṃ suruciradarśanīyāṃ choretva jālaṃ jinacetiyeṣu // abhyuddharitvāna jinacetiyeṣu nirmālyaṃ tuṣṭo pramudito vegajāto / duḥkhāṃ kharāṃ vācaṃ jugupsamāno [_Mvu_2.393_] ārāgaye so daśabalasārthavāhaṃ // prāsādiko bhavati viśuddhakāyo ullokanīyo bahujanapūjito ca / na tasya rājā bhave duṣṭacitto yo cetiye apanayi jīrṇapuṣpaṃ // kumārga tasyāpihitā bhavanti yo śīlaskandhe sthito bodhisatvo / abhyuddhareyā jinacetiyeṣu osire puṣpa purimaṃ milānaṃ // śokaṃ ca doṣaṃ ca jahe sarvakālaṃ rāgāṃ ca kāye jahe sarva aśeṣāṃ / āśvāsaprāpto so anantakalpāṃ yo cetiye apanaye jīrṇapuṣpaṃ // buddho ca bhoti sahasārthavāho anantatejena marupūjanīyo / alaṃkṛto bhavati viśuddhakāyo yo cetiye apanaye jīrṇapuṣpaṃ // paṃca dadeyā śubhadivyapuṣpāṃ māndāravāṃ atha pāṭalāṃ vā [nirmālyāṃ] / yo jīrṇaṃ puṣpaṃ apanaye cetiyeṣu vipāku tasya bhavati sa śobhamāno // na tasya kāye kramati viṣaṃ na śastraṃ hutāsanaṃ jvalito agniskandho / [_Mvu_2.394_] caurā pi taṃ na prasahanti pāpā yo jīrṇaṃ puṣpaṃ apanaye cetiyeṣu // na tasya puṇyaṃ sukaraṃ prakīrtituṃ yan tena puṇyaṃ sumahat* gṛhītaṃ / osannapuṣpaṃ jinacetiyeṣu choretva tuṣṭo pramuditavegajāto // udviddhakāyo bhavati udāro sadā caranto śubhakarmaśreṣṭhaṃ / na tasya dūre vara-agrabodhi choretva nirmālyaṃ jinasya stūpe // yo candanaṃ kireya nāyakasya chandaṃ jinetvā paramārthabodhi / so bhoti loke sada pūjanīyo prāsādiko sumano tejavanto // tasyaiva rājño praṇamati sarvaloko devā nāgā ca manujā mahoragā [ca] / sarvāṃ sahasrāṃ kusumitalokadhātuṃ prāśāsi vīro tato īśvaratve // ye tasya rājye nivasanti loke pratiṣṭhanti te varabuddhijñāne / te sarvapāpeṣu atikramitvā devamanuṣyeṣu caranti dharmaṃ // parivāras tasya bhavati abhedyo [_Mvu_2.395_] puṇyavanto smṛtivanta prajñavanto / āśvāsaprāpto vicarati sarvaloke yathābhiprāyaṃ janayati teṣu prītiṃ // prapūravākyaṃ svarāṅgaṃ bhavati śuddhaṃ jñāpeti satvān susakhilaślakṣṇavākyo / na tasya kopi jane īśvarīyaṃ ullokanīyo bhavati bahujanasya // priyavadya dānaṃ tatha arthacaryā samānārthatā ca bahujanasya / akruṣṭavanto na janeti roṣaṃ yo aṃgulīhi name buddhastūpaṃ // na so apāyaṃ prapateya bhūyaḥ varjeti hīnāṃ kula martyaloke / āḍhyaś ca so bhoti prabhūtakośo yo aṃjalīye vandati buddhastūpaṃ // devendra bhoti gata devalokaṃ manuṣyabhūto pi ca bhoti rājā / na pārihāni ca kadāci tasya yo aṃjalīye vandati buddhastūpaṃ // ayuktavācaṃ na kadāci bhāṣe subhāṣitaṃ bhāṣati nityakālaṃ / atṛpta satvā vacanena tasya yaṃ so pramuṃced varam ekavācaṃ // [_Mvu_2.396_] kālaṃ karonto jinam adṛśāsi manojñaghoṣāṃ vase rājadhānīṃ / so indrakīle sthita lokanāthaṃ puṣpāṃ grahetvā abhikire vegajāto // svakasmiṃ gṛhe jinam addaśāsi bhuṃjitva bhaktaṃ vadanta dharmaṃ / prasādajāto jina satkaroti gṛhītva pātraṃ vraje nāyakasya // pratigṛhṇate tasya jino 'ntikāto jñātvāna cittaṃ caritaṃ udāraṃ / tasya yaśo bheṣyati devaloke viśiṣṭa loke asadṛśo dakṣiṇīyo // gṛhīta jñātvā sugatena pātraṃ so vegajāto parituṣṭacitto / ullokayitvā tada devalokaṃ janeya cchandaṃ imam evarūpaṃ // moceya satvāṃ bahuduḥkhaprāptāṃ andhāna cakṣu siya sarvaloke / ālokaprāpto tamastimirasya ghātī atīrṇasatvān aham api tārayeyaṃ // amukta moceyam asaṃskṛtāto spṛśitva śāntāṃ varam agrabodhiṃ / care ahaṃ daśadiśā asaṃprakaṃpo buddhitva jñānaṃ duḥkhitāṃ pramoce // [_Mvu_2.397_] jñātvāna tasya praṇidhim evarūpāṃ yathā taṃ cittaṃ tato buddhajñāne / smitaṃ karitvā jino vyākaroti buddho tuvaṃ bheṣyasi lokanātho // idam avocad bhagavān āttamanā viśuddhamati bhikṣuḥ sadevamānuṣāsuraloko bhagavato bhāṣitam abhyanande // _____avalokitaṃ nāma sūtraṃ mahāvastusya parivāraṃ samāptaṃ // bodhisatvo yathā vīro nairaṃjanām upāgame / atha kālo mahānāgo ekako va anucintayat* // yathāyaṃ raṇate pṛthivī kaṃsapātrīva tāḍitā / niḥsaṃśayaṃ mahāvīro loke prādurbhaviṣyati // raṇatīṃ pṛthivīṃ śrutvā nandighoṣasamākulāṃ / bhavanāto uttaritvāna samantaṃ sa vilokaye // vilokayanto mahānāgo asadṛśaṃ puruṣottamaṃ / agniskandhaṃ jvalamānaṃ vidyuṃ vāpi ghanāntare // nairaṃjanāyāṃ tīre adrutagāmi anigho puruṣasiṃho / ghṛtahutanibhānanas taṃ nāgo kāla bhavantaṃ vande // tato udagro samāno prītisukhasamarpito / bodhisatvaṃ namasyanto imāṃ gāthām abhāṣata // yādṛśā me purā dṛṣṭā lokanāthā mahāyaśāḥ / teṣāṃ tuvaṃ pi sadṛśo atra me nāsti saṃśayaḥ // [_Mvu_2.398_] yathā uddharase pādaṃ dakṣiṇaṃ puruṣottama / diśām abhivilokento adya buddho bhaviṣyasi // yatheyaṃ raṇate pṛthvī kaṃsapātrīva tāḍitā / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā ca bhavanaṃ mahyaṃ andhakāratamisrakaṃ / obhāsena sphuṭaṃ sarvaṃ adya buddho bhaviṣyasi // yathā vimāno tejena sphuṭo tiṣṭhati sarvaśo / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā ca vimalā netrā viśuddhā mama nāyaka / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā cīvaranikṣepā yathā ca avagāhasi / nairaṃjanāṃ śītakālāṃ adya buddho bhaviṣyasi // yathā nairaṃjanā ramyā kusumehi samākulā / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā ca puṣpā varṣanti devā kṣipanti ambarā / vṛkṣā ca praṇatā sarve adya buddho bhaviṣyasi // śucijalaṃ ca vahate pratipūrṇaṃ pārthivottamasuto avagāhya / abhyudayanto abhiṣecayitvā upāgame purimabuddhaniṣadyāṃ // sarvamahīṃ sacaturdvīpasaśailāṃ kheḍapiṇḍaṃ va anapekṣo jahitvā / [_Mvu_2.399_] yāce svastikaṃ tṛṇāṃ narasiṃho yatra niṣaṇṇo sa spṛśo varabodhiṃ // tasya tṛṇāṃ mṛdukatūlanikāśāṃ svastiko kanakabimbanibhasya / vegajātu adade tṛṇamuṣṭiṃ taṃ gṛhya ca mṛdutūlāṃgulapāṇiḥ // atha khalu bodhisatvo siṃhavikrāntaṃ vikrame anuttarasya amṛtasya āharaṇatāye / nāgavikrāntaṃ vikrame / ṛṣabhavikrāntaṃ vikrame / haṃsavikrāntaṃ vikrame / kroñcavikrāntaṃ vikrame / duṣpradharṣavikrāntaṃ vikrame / agrotpādavikrāntaṃ vikrame / śreṣṭhotpādavikrāntaṃ vikrame / pūrvotpādavikrāntaṃ vikrame / yugotpādavikrāntaṃ vikrame / praṇidhipūrvotpādavikrāntaṃ vikrame / śatrumathanavikrāntaṃ vikrame / aparājitavikrāntaṃ vikrame / mahāpuruṣavikrāntaṃ vikrame / alīnavikrāntaṃ vikrame / adīnavikrāntaṃ vikrame / ahīnavikrāntaṃ vikrame / abhītavikrāntaṃ vikrame / hitaiṣī-anandhakārīkaraṇatāye mahāvikrāntaṃ vikrame / mahāsaṃgrāmavijayāye anuttarasya amṛtasya āharaṇatāye vikrāntaṃ vikrame // ___atha khalu bodhisatvaṃ siṃhavikrāntaṃ vikramantaṃ / nāgavikrāntaṃ vikramantaṃ / ṛṣabhavikrāntaṃ vikramantaṃ / haṃsavikrāntaṃ vikramantaṃ / kroñcavikrāntaṃ vikramantaṃ / duṣpradharṣavikrāntaṃ vikramantaṃ / agrotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / śreṣṭhotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / pūrvotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / yugotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / praṇidhipūrvotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / śatrumathanavikrāntaṃ vikramantaṃ / aparājitavikrāntaṃ vikramantaṃ / mahāpuruṣavikrāntaṃ [_Mvu_2.400_] vikramantaṃ / alīnavikrāntaṃ vikramantaṃ / adīnavikrāntaṃ vikramantaṃ / abhītavikrāntaṃ vikramantaṃ / hitaiṣī-anandhakārīkaraṇatāye mahāvikrāntaṃ vikramantaṃ / mahāsaṃgrāmavijayāye anuttarasya amṛtasya āharaṇatāye mahāvikrāntaṃ vikramantaṃ paṃca vāṇaśatāni bodhisatvaṃ anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca haṃsaśatāni bodhisatvaṃ anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca kroñcaśatāni bodhisatvam anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca mayūraśatāni bodhisatvam anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca jīvaṃjīvakaśatāni bodhisatvam anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca kanyāśatāni bodhisatvam anupradakṣiṇīkarontā anuvartensuḥ // ___kālo nāma nāgarājā addarśi dṛṣṭvā ca punar bodhisatvam etad uvāca // ehi mahāśramaṇa ehi mahāśramaṇa yena tvaṃ mahāśramaṇa mārgeṇa āgacchasi sa bhagavāṃ pi mahāśramaṇa krakucchando etena mārgeṇa āgato so ca anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddho tvaṃ pi adya mahāśramaṇa etena mārgeṇa āgacchasi adya tuvaṃ pi anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhiṣyasi / yena mahāśramaṇa mārgeṇāgacchasi bhagavān api konākamuni etena mārgeṇa āgato so ca anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddho tvaṃ pi mahāśramaṇa etena mārgeṇa āgacchasi adya tvaṃ pi anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhiṣyasi / yena tvaṃ mahāśramaṇa mārgeṇāgacchasi bhagavāṃ mahāśramaṇa kāśyapo etena mārgeṇāgato anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddho tvaṃ pi mahāśramaṇa etena mārgeṇāgacchasi adya tvaṃ pi samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyiṣyasi // ___atha khalu kālo nāgarājā bodhimaṇḍaṃ gacchantaṃ gāthābhir abhistave // [_Mvu_2.401_] atha kalpasahasrāṇi vaśibhūtasahasrakoṭīn anucīrṇaṃ / dṛṣṭvā tadā vrajantaṃ kālo śākyottamam avocat* // mārgeṇa yena gaccasi dvipadottama adrutaṃ asaṃbhītaṃ / adya jinapāramitāye sarvasatvāna caritaṃ budhyasi // yena te purimā buddhā mṛdumārgeṇa prasthitā / tena tvaṃ praṇato vīra adya buddho bhaviṣyasi // krakucchando bhagavāṃ buddho muni konākasāhvayo / kāśyapo bhagavāṃ buddho bhavāṃ py etena prasthitaḥ // yena gato krakucchando konākamuni ca kāśyapo / etena tvaṃ gaccha vīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā tṛṇāni gṛhṇāsi yathā yācasi svastikaṃ / yathopesi mahīmaṇḍaṃ adya buddho bhaviṣyasi // yathā ime śuddhāvāsā vaśībhūtā karapuṭāḥ / namasyanti tarhi eṣāṃ satkāro śākyasutā samaḥ // purimehi yathā vimānaṃ tejena sphuṭaṃ sarvaśaḥ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā ca bhavanaṃ mahyaṃ andhakāratamisrakaṃ / obhāsena sphuṭaṃ sarvaṃ adya buddho bhaviṣyasi // yathā ca vimalā netrāḥ viśuddhā mama nāyaka / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā ca raṇate pṛthvī kaṃsapātrīva tāḍitā / [_Mvu_2.402_] niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā ca vātā vāyanti yathā vṛkṣā niriṃgitā / yathā dvijā nikūjanti adya buddho bhaviṣyasi // yathā medinī puṣpehi samaṃgibhūtamaṇḍitā / buddhānām eva utpāde evaṃ bhoti alaṃkṛtā // yathā vāṇaśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā pattriśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā haṃsaśatā paṃca karonti tvā pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā kroñcaśatā paṃca karonti tvā pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā moraśatā paṃca karonti tvā pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā jīvakaśatā paṃca karonti tvā pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā pūrṇakumbhaśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // yathā kanyāśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi // saṃmukhaṃ pi ca jinapāramitāye [_Mvu_2.403_] upāgame purimabuddhaniṣadyāṃ / svastikakāle sa lokapradīpaḥ upāviśe mahiruhāgrasamīpe // atha khalu kālo nāgarājo bodhisatvaṃ siṃhāsanagatam abhistave // yathā mṛdūhi jālehi saṃstaritvāna saṃstaraṃ / yathā paryaṃkam ābhuṃjasi adya buddho bhaviṣyasi // yathā vāṇaśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / samīpe drumarājasya adya buddho bhaviṣyasi // tvaṃ pi naravīra cariyāṃ adya niṣevasi pūrvaṃ anucīrṇāṃ / dhakṣyasi tvaṃ śaṭhasainyaṃ sanāgaratha sapadātaṃ // yathā dvātriṃśatī kāye mahāpuruṣalakṣaṇā / niḥsaṃśayaṃ mārasainyaṃ prabhaṃjitvā virocasi // adya tvaṃ sāśravaṃ cittaṃ kilesamadasūdana / jñānenotpāṭayitvāna bodhiṃ prāpya vibhotsyasi // adya te saha dharmeṇa prativaktā na bheṣyati / iti kālo mahānāgaḥ uragāṇāṃ varottamaḥ / hṛṣṭo prāṃjaliko āha adya buddho bhaviṣyasi // bodhisatvo kālaṃ nāgarājānaṃ saṃrāgeti // evam etaṃ mahākāla evam etaṃ mahānāga adyāhaṃ anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyiṣyaṃ // taṃ ca kālam avaci dvipadendro prītiharṣaparivṛṃhitakāyo / [_Mvu_2.404_] adya kāla vacanaṃ tava satyaṃ adya spṛśiṣya anuttarabodhiṃ // api mahidharā girivarā na bhaveyā candramātra gagaṇā prapateyā / naivāhan tatra gato na bhaveyaṃ bhohi prītimanaso bhujagendra // meruśṛṃga anilo vidhameyā medinī ca gagaṇaṃ ca sameyā / mādṛśā na hi siṃhāsanaśreṣṭhaṃ upagamya amṛtaṃ na spṛśensuḥ // so girāṃ pramuṃca tatra niṣaṇṇo tiryaṃ va drumavarasya samīpe / adya sarvabhavamūlam aśeṣaṃ ūhanāmi rajanīkṣayakāle // stavitva kālo saṃbuddhaṃ dvātriṃśavaralakṣaṇaṃ / pradakṣiṇaṃ karitvāna tatraivāntarahāyitha // niṣaṇṇo bodhisatvo paṃca saṃjñā pratilabhe // tadyathā atītasaṃjñā kṣemasaṃjñā sukhasaṃjñā aśakyasaṃjñā // imāṃ ca punaḥ parasaṃjñāṃ pratilabhate // adyamaham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddheṣyaṃ [catvāri nītayo tadyathā sāma daṇḍo bhedo pradāno] // ___atha khalu māro pāpīmāṃ yena bodhiyaṣṭis tenopasaṃkramitvā vaihāyase antarīkṣe sthitaḥ prāṃjalīkṛtaḥ bodhisatvaṃ namasyanto // atha khalu bodhisatvo māraṃ pāpīmaṃ imāye gāthāye abhyabhāṣe // [_Mvu_2.405_] vaihāyase tiṣṭhasi antarīkṣe vegapramatto mṛgamaṇḍalīva / namasyanto prāṃjali vandamāno taṃ vandanīyaṃ iha tvaṃ namasyasi // ahaṃ vo īśvaro rājā vicetā sarvaprāṇināṃ / sukhaduḥkhasya vidvāṃso loke paryāyakovidu // yavā te yauvanaṃ vīra ārogyaṃ ca mahāyaśa / bhuṃja mānuṣyakā kāmāṃ pitur niveśane vasa // mahīṃ ramyāṃ āvasehi sphītāṃ udadhimaṇḍalāṃ / mahāyajñāni yajamāno rājyaṃ kārehi gautama // aśvamedhaṃ puruṣamedhaṃ puṇḍarīkaṃ nirargaḍaṃ / etāṃ yajñāṃ yajitvāna hohisi amaro maru // etāṃ yajñā yajitvāna trāyastriṃśā sa-indrikā / modanti kāmakānāṃ . . . . . . . . . . . . . // evaṃ tvaṃ hi mārṣa kruhi karohi vacanaṃ mama / mā āgāmike vihanyāhi hitvā sāṃdṛṣṭikaṃ phalaṃ // imāṃ gāthāṃ bhaṇe māro bodhisatvasya santike / tathāvādinaṃ ca māraṃ bodhisatvo dhyabhāṣati // pramattabuddhi pāpīmaṃ kasya arthaṃ ihāgataḥ / naiva tvaṃ īśvaro rājā na brahmā na prajāpatiḥ // [_Mvu_2.406_] saca tvam īśvaro asyā na me yācesi prāṃjali / susamṛddhāpi yā jātiḥ hīnotkṛṣṭā ca madhyamā / tāṃ nāhaṃ abhinandāmi anapekṣo smi te pi hi // susamṛddhā pi ye kāmā hīnautkṛṣṭamadhyamā / te py ahaṃ nābhinandāmi anapekṣo smi te pi hi // ye pime paṃca kāmaguṇā lokasya sukhasammatā / te py ahaṃ nābhinandāmi anapekṣo smi te pi hi // nāgo yathā pāśaṃ bhittvā dārayitvā ca bandhanā / gacchati yenakāmo va . . . . . . . . . . . . . . . // chittvā gṛhabandhanāni gaṃsāmi ahaṃ puraṃ varaṃ / aho dharmam udīrayensuḥ hṛṣṭapramuditā nabhe // punar māro yena bodhiyaṣṭis tenopasaṃkramitvā uparivaihāyasaṃ antarīkṣe asthāsi // bodhisatvo taṃ āha // kas tvaṃ // māro āha // aham īśvaro madakaro marumānuṣāṇāṃ mahyaṃ surāsuravaro viṣayānuvāsī / saṃsārapaṃjaragatā madanābhibhūtā kāmāturā mucyanti mṛtyupāśā // taṃ vācayā madhurayā paramārthadarśī māraṃ bravīta mahimaṇḍagato maharṣi / ākalpakoṭi kuśaloghasamanvitasya [_Mvu_2.407_] vacanaṃ nararṣabharutaṃ narapuṃgavasya // cittaśūro si yadi taveśvaratvaṃ kāmeśvaro si yadi vyaktam anīśvaro si / kāmāturā hi strīṇāṃ manujendragarbha paṃke patanti maṇiratnavilambicūḍā // teṣān tathā nipatitāna mahīśvarāṇāṃ pṛṣṭhe patanti puruṣāṇa striyo lalantyaḥ / te kāmarāgamadavegayutā hasanti tasmiṃ kṣaṇasmiṃ pramadā yamadāsabhūtā // so dāsatām upagato pramadājanasya aiśvaryatāṃ vadasi paśya yathāsi mūḍho / kāmāturasya hi na vidyati īśvaratvaṃ nābhū na cāpi bhavitā iti niścitaṃ me // so haṃ tavādya sabalaṃ yadhi nirjinitvā aruṇodaye pratibhāte bhavitāsmi buddho / siṃhāsanam anugato hi na kaści kṛṣṇa uttiṣṭhate caramadehagato abuddho // māro āha / kiṃ garjase drumavarasmi sukhaṃ niṣaṇṇo na hi tāva paśyasiha yodhyasahasramāliṃ / senāṃ piśācabahurākṣasayakṣasaṃghāṃ [_Mvu_2.408_] caturaṃginīṃ mud