Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)divyav_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Bổn Sanh Thiên Cung (Divyāvadāna)

Chuyện bổn sanh (Avadāna/Jātaka) kể về tiền thân và hành trạng của đức Phật và các đệ tử. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 24 / 27 (50.000 ký tự/trang)
/
439.001. daivārikeṇa cāsya gatvā ārocitam--mūṣikāhairaṇyiko dvāritiṣṭhati/
439.002. sa kathayati--praviśatu, mūṣikāhairaṇyakaṃ vā ānayeti/
439.002. sa praviśya kathayati--idaṃ te mūlam, ayaṃ lābhaḥ/
439.003. pratigṛhyatām/
439.003. sa āha--vismarāmi, satyam yattva kiṃciddattakamiti/
439.003. ahaṃ te smārayiṣyāmi/
439.004. tena smāritam/
439.004. sa pṛcchati--kasya tvaṃ putra iti/
439.004. amukasya gṛhapateḥ/
439.004. śreṣṭhī kathayati--tvaṃ mama vayasyaputro bhavasi/
439.005. mayaiva tava dātavyam/
439.005. tava pitrā gacchatā mama hasto kārṣāpaṇāḥ sthāpitāḥ/
439.006. tena śreṣṭhinā duhitā sarvlamlāravibhūṣitā tasya bhāryārthamanupradattā//
439.007. kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau śreṣṭhī, ahameva tena kālena tena samayena/
439.007. yo 'sau mūṣikāhairaṇyakaḥ, eṣa eva panthakastena kālena tena samayena/
439.008. tadāpyeṣa mayā parīttenāvavādenācodya mahatyaiśvarye pratiṣṭhapitaḥ/
439.009. etarhyapyeṣa mayā parittenāvavādenāvavādya saṃsārakāntārāduttārya atyantaniṣṭhe 'nuttare yogakṣeme nirvāṇe pratiṣṭhāpitāḥ//
439.011. bhikṣavo buddhaṃ bhagavantaṃ pṛcchanti--kiṃ bhadanta panthakena karma kṛtam yasya karmaṇo vipākena dhanvaḥ paramadhanvaścūḍaḥ paramacūḍo jātah? panthakenaiva bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāni/
439.012. na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtānyupacitāni bāhye vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣveva skandhadhātvāyataneṣu vipacyante śubhānyaśubhāni ca/
439.015. na praṇaśyanti karmaṇi kalpakoṭiśatairapi/
439.016. sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām//7//
439.017. bhūtapūrvaṃ bhikṣavo viṃśativarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ kāśyapo nāma śastā loka utpannastathāgato 'rhan samyaksambuddho vidyāciraṇasampannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān/
439.019. sa viṃśatibhirbhikṣusahasraiḥ parivāro vārāṇasīmupaniśritya viharati sma/
439.020. tasyaiva pravacane bhikṣurāsīt tripiṭaḥ/
439.020. anena tatra mātsaryeṇa na kasyaciccatuṣpadikāpi gāthā uddiṣṭo/
439.021. bhūyo 'nyasmin karpaṭake saukarika āsīt/
439.022. tasmāt karpaṭakānnadīpāre dvitīyaṃ karpaṭakam/
439.022. tatra parvaṇī pratyupasthitā/
439.022. sa saṃlakṣayati--yadi sūkarān praghātya nayiṣyāmi, māṃsasya krayiko na bhaviṣyati, kledaṃ gamiṣyati/
439.023. jīvantameva gṛhītvā gacchāmi/
439.024. tatra tatra praghātya neṣyāmi, yatra yatra krāyiko 'sti/
439.025. sa prabhūtān sūkarāñ jānuṣu buddhvā nāvamāropya saṃprasthitaḥ/
439.025. sā naistaiḥ parispandamānairbāḍitā/
439.025. tatraivānayena vyasanamāpannaḥ/
439.026. so 'pi saukariko 'tra snotenohyamānaḥ/
439.026. tasyā nadyāstīre pañcapratyekabuddhaśatāni prativasanti/
439.027. teṣāmekaḥ pratyekabuddhaḥ pānīyasyārthe nadīṃ gataḥ/
439.027. tena sa dṛṣṭaḥ/
439.028. sa saṃlakṣayati--kiṃ tāvadayaṃ mṛtah āhosvijjīvatīti? paśyati yāvajjīvati/
439.028. sa tena gajamujasadṛśaṃ bāhumabhiprasārya uddhṛtya vālukāyāḥ shalaṃ kṛtvā tatrāvamūrdhakaḥ sthāpitāḥ/
439.030. tasya kāyāt pānīyaṃ niḥsṛtam/
439.030. sa vyutthitaḥ/
439.030. manuṣyapadāni paśyati/
439.030. sa tena pādānusāreṇa gato yāvatpaśyati pañcamātrāṇi pratyekabuddhaśatāni/
439.031. sa teṣāṃ patreṇa puṣpeṇa phalena dantakāṣṭhena copasthānaṃ kartumārabdhaḥ/
439.032. te tasya pātraśoṣamanuprayacchanti/
439.032. tena bhuktam/
439.032. atha te pratyekabuddhāḥ paryaṅka buddhvā dhyāyanti/
440.001. tadā so 'pyekānte sthitvā paryaṅkaṃ buddhcā dhyāyati/
440.002. sa tatrāsaṃjñikamutpādya asaṃjñisattveṣu deveṣūpapannaḥ//
440.003. kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ/
440.003. yo 'sau kāśyapasya samyaksambuddhasya pravacane bhikṣastripiṭah āsīt, paścādasau saukarikaḥ, eṣa eva panthako bhikṣuḥ/
440.004. yadanena mātsaryeṇa na kasyaciccatuṣpadikā gāthā uddiṣṭā, yacca sūkarān praghātya yaccāsaṃjñisattvebhya ihopapannaḥ, tasya karmaṇo vipākena cūḍaḥ paramacūḍo dhanvaḥ paramadhanvaḥ saṃvṛttaḥ//
440.007. yadā āyuṣmān panthakaḥ svākhyāte dharmavinaye pravrajitaḥ, jīvakena śrutam--panthakaḥ svākhyāte dharmavinaye pravrajita iti/
440.008. sa saṃlakṣayati--yadi bhagavān rājagṛhamāgamiṣyati, ahaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayiṣyāmi sthāpayitvā bhadantaṃ panthakam/
440.009. bhagavān yathābhiramyaṃ śrāvastīṃ vihṛtya yena rājagṛhe tena cārikāṃ prakrāntaḥ/
440.010. anupūrveṇa cārikāṃ caran rājagṛhamanuprāptaḥ/
440.011. rājagṛhe viharati veṇuvane kalandakanivāpe/
440.011. aśrauṣījjīvakaḥ kumārabhūtah--bhagavān magadheṣu janapadacārikāṃ caran rājagṛhe viharati veṇuvane kalandakanivāpe/
440.012. śrutvā punaryena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
440.013. apasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānto niṣaṇṇaḥ/
440.013. ekāntaniṣaṇṇaṃ jīvakaṃ kumārabhūtaṃ bhagavān dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati/
440.015. anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm/
440.015. atha jīvakaḥ kumārabhūtah utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadvocat--adhivāsayatu me bhagavāñchvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃghena/
440.017. dūrāsadā buddhā bhagavanto duṣprasahāḥ/
440.018. sa na śaknoti bhagavantaṃ vaktuṃ sthāpayitvā bhadantaṃ panthakam/
440.018. atha jīvakaḥ kumārabhūto bhagavato bhāṣitamabhinandyānumodya bhagavato 'ntikāt prakrānto yenāyuṣmānāndastenopasaṃkrāntaḥ/
440.020. upasaṃkramyāyuṣmata ānandasya pādau śirasā vinditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/
440.021. ekāntaniṣaṇṇo jīvakaḥ kumārabhūta āyucmantamānandimadamavocat--yatkhalu bhadanta ānanda jānīyāh--mayā buddhapramukho bhikṣusaṃghaḥ śvo 'ntargehe bhaktenopanimantritaḥ sthāpayitvā bhadantaṃ panthakam/
440.023. yathā te jīvaka kuśalānāṃ dharmāṇāṃ vṛddhirbhavati/
440.023. atha jīvakaḥ kumārabhūta āyuṣmata ānandasya bhāṣitamabhinandyānumodya āyuṣmata ānandasya pādau śirasā vanditvā prakrāntaḥ/
440.025. athāyuṣmānānando 'ciraprakrāntaṃ jīvakaṃ kumārabhūtaṃ viditvā yenāyuṣmān pathakastenopasaṃkrāntaḥ/
440.026. upasaṃkramyāyuṣmantaṃ panthakamidamavocat--yatkhalvāyuṣman panthaka jānīyāh--jīvakena kumārabhūtena buddhapramukho bhikṣusaṃghaḥ śvo 'ntargṛhe bhaktenopapanimantritaḥ shāpyitvā āyuṣmantaṃ panthakam/
440.028. yathāsya bhdantānanda kuśalānāṃ dharmāṇāṃ vṛddhirbhavati/
440.028. sa jīvakaḥ kumārabhūtastāmeva rātriṃ śuciṃ praṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ samudānīya kalyamevotthāya āsanāni prajñapya udakamaṇīn pratiṣṭhāpya bhagavato dūtena kālamārocayati--samaye bhadanta, sajjaṃ bhaktam yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyate/
440.031. atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yena jīvakasya kumārabhūtasya niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/
441.001. upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/
441.001. niṣadya bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--panthakasyānugantī moktavyā/
441.002. jīvakaḥ kumārabhūtaḥ sauvarṇabhṛṅgāraṃ gṛhītvā vṛddhānte tiṣṭhati/
441.003. bhagavān vāridhārāṃ na pratigṛhṇāti/
441.003. jīvikaḥ kumārabhūtaḥ kathayati--kiṃ kāraṇaṃ bhagavan vāridhārāṃ na pratigṛhṇāti/
441.004. bhagavānāha--na tāvadbhikṣusaṃgham iti samagra iti/
441.005. jīvakaḥ kathayati--bhagavān, ko 'nāgata iti/
441.005. bhagavānāha--na panthako bhikṣuḥ saṃghaḥ/
441.006. jīvakaḥ kathayati--bhagavan, nāsau mayā nimantrita iti/
441.006. bhagavānāha--na tvayā jīvaka buddhapramukho bhikṣusaṃgho nimantritah? bhagavan, nimantritaḥ/
441.007. kimasau bhikṣusaṃghādbahir na vā? bhagavān kathayati jīvakam--gaccha tvaṃ śabdāpaya/
441.008. jīvakaḥ kumārabhūtaḥ saṃlakṣayati--kiṃ cāpyahaṃ bhagavato gauraveṇa śabdāpayāmi, na satkṛtya pariveṣayiṣyāmi/
441.009. tena dūto 'nupreṣitah--gaccha, śabdāpayasva/
441.010. āyuṣmānapi panthakaśca trayodaśabhikṣuśatāni nirmāyāvasthitaḥ/
441.010. tena dūtena gatvā panthaka iti śabdo muktaḥ/
441.011. anukairbhikṣubhiḥ prativacanaṃ dattam/
441.011. sa dūta āgatya jīvakasya kathayati--tathaiva veṇuvanaṃ kalandakanivāpo bhikṣūṇāṃ pūrṇastiṣṭhati/
441.012. bhagavānāha--gaccha tvaṃ kathaya yo bhūtapanthakaḥ sa āgacchatu/
441.013. sa gatvā kathayati--yo bhūtapanthakaḥ sa āgacchatu/
441.014. āyuṣmān panthakastatra gatvā svasyāṃ gatyāṃ niṣaṇṇāḥ/
441.014. jīvakaḥ kumārabhūto buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ pariveṣayitumārabdhaḥ/
441.015. āyuṣmantaṃ panthakaṃ na satkṛtya pativeṣayati/
441.015. bhagavān saṃlakṣayati--sumeruprakhye mahāśrāvake jīvakaḥ kumārabhūtaḥ kṣāntiṃ gṛhṇāti/
441.016. guṇodbhāvanā asya kartavyā/
441.016. bhagavatā āyuṣmat ānandasya pātraṃ nānupradattam/
441.017. dharmatā khalu na tāvat sthabirashtavirāṇāṃ bhikṣūṇāṃ pātrāṇi pratigṛhyante, yāvadbhagavataḥ pātrapratigrahī na bhaviṣyati/
441.018. āyuṣmān panthakaḥ saṃlakṣayati--kiṃ kāraṇaṃ bhagavataḥ sthavirasthavirāṇāṃ bhikṣūṇāṃ pātrāṇi na gṛhyante? mayā atra guṇodbhāvanā kartavyā/
441.020. āyuṣmatā panthakenādharmāsanaṃ kṛtvā gajabhujasadṛśaṃ bāhumabhiprasārya bhagavataḥ pātraṃ gṛhītam/
441.021. kumārabhūtena jīvakena vṛddhānte sthitena dṛṣṭham/
441.021. sa saṃlakṣayati--ko 'pyayaṃ sthaviro bhikṣuḥ/
441.022. ṛddhiprātihāryaṃ vidarśayati/
441.022. sa pātrānusāreṇa gato yāvatpaśyatyāyuṣmataṃ panthakam/
441.023. sa dṛṣṭvā mūrchitakastiṣṭhati/
441.023. sa jalapariṣekapratyāgataprāṇa āyuṣmataḥ panthakasya pādayor nipatya kṣamāpayati, gāthāṃ ca bhāṣate--
441.025. nityaṃ caityaguṇo hi candanaraso nityaṃ sugandhayutpalaṃ nityaṃ bhāsati kāñcanasya vimalaṃ vaiḍūryaśuddham/
441.027. nityaṃ pāpajane hi krodhamatulaṃ pāṣāṇarekhopamaṃ nityaṃ cāryajaneṣu prātirvasate kṣāntirdhruvā hyarhatām//8//
441.029. āyuṣmān panthakaḥ kathayati--kṣāntaṃ jīvaka//
441.030. bhikṣavo buddhaṃ bhagavantaṃ pṛcchanti--paśya bhadanta, yadā jīvakaḥ kumārabhūta āyuṣmataḥ panthakasya guṇānāmanabhijñastadā asatkāraḥ prayuktaḥ, yadā guṇānāmabhijñastadā pādayor nipatya kṣamāpayati/
442.001. bhagavānāh--na bhikṣava etarhi yathātīte 'dhvanyeṣo 'sya guṇānāmanabhijñah,tadā asatkāraṃ prayuktavān/
442.002. yadā guṇānāmabhijñastadā pādayor nipatya kṣamāpitavān/
442.002. tacchrūyatām//
442.003. bhūtapūrvaṃ bhikṣava uttarāpathāt sārthavāḥ pañcaśatamaśvapaṇyamādāya madhyadeśamāgataḥ/
442.004. tasya ca vaḍavāyāḥ kukṣāvaśvājāneyo 'vakrāntaḥ/
442.004. sa yameva divasamavakrāntastameva divasamupādāya te 'śvā na bhūyo heṣante/
442.005. sārthavahaḥ saṃlakṣayati--kiṃ ca mamāśvānāṃ kaścid rogaḥ prādurbhūto bhaviṣyati yena te na heṣante? apareṇa samayenāśvā vaḍavā prasūtā/
442.006. tasyāḥ kiśorako jātaḥ/
442.007. sa yameva divasamupādāya te 'śvāḥ saṃcartumapi nārabdhāḥ/
442.007. sārthavāhaḥ saṃlakṣayati--nūnamayaṃ daurbhāgyasattvo jātah asya doṣaṇa mamāśvānāṃ rogaḥ prādurbhūtaḥ/
442.008. sa tāṃ vaṭavāṃ nityameva vāhayati/
442.009. tasyā navayavasampannayogyāśanamanuprayacchati/
442.009. so 'nupūrveṇa pūjitaṃ nāmādhiṣṭhānamanuprāptaḥ/
442.010. tasya tatra vārṣāratryaḥ pratyupasthitāḥ/
442.010. sa saṃlakṣayati--yadi gamiṣyāmi, aśvānāṃ khurāḥ kledaṃ gamiṣyanti, apaṇyoobhaviṣyanti/
442.011. ihaiva varṣāṃ tiṣṭhāmi/
442.011. sa tasyaiva varṣāmuṣitasya tadvāsino yo śilpinaste svena śilpenopasthānaṃ kurvānti/
442.012. tasya gamanakāle śilpinn upasaṃkrāntāḥ/
442.013. teṣāṃ tena saṃvibhāgaḥ kṛtaḥ/
442.013. tatraikaḥ kumbhakāraḥ prativasati/
442.013. tenāpi tasya svena śilpenopasthānaṃ kṛtam/
442.014. sa patnyābhihitah--āryaputra, sa sārthavāho gacchati/
442.014. gaccha, tvaṃ gatvā kiṃcidyācasva/
442.015. tasmāccalitasya mṛtpiṇḍaṃ gṛhītvopasthitaḥ/
442.015. sa tena sārthavāhena dṛṣṭaḥ/
442.015. sa tasya kathayati--bhoḥ puruṣa, aticireṇa tvamāgataḥ/
442.016. mama kiṃciddātavyam/
442.016. sa āha--sarvaṃ gatam/
442.017. tasyāpi sārthavāhasya tasya kiśorasyāntike 'maṅgalabuddhiḥ/
442.017. sa kathayati--api tvayamekaḥ kiśorastiṣṭhati, yadi prayo 'si, gṛhītvā gaccha/
442.018. kumbhakāraḥ kathayati--śobhanam/
442.018. ahaṃ bhāṇḍāni kariṣyāmi, eṣa bhetsyate/
442.019. sa kiśorakastasya pādau jihvayā leḍhumārabdhaḥ/
442.020. tasyāśvasyāntike 'nunaya utpannaḥ/
442.020. sa taṃ gṛhītvā gataḥ/
442.020. sa patnyā uktah--asti kiṃcittvayā tasya sakāśāllabdham? labdham/
442.021. ayaṃ kiśorakaḥ/
442.021. tvaṃ bhāṇḍāni kariṣyasi, eṣa bhetsyate/
442.021. sa kiśorako 'syāḥ pādāni leḍhumārabdhaḥ/
442.022. tasyā api tasyāntike 'nunaya utpannaḥ/
442.023. sa pakkamānānāṃ bhāṇḍānāṃ madhye parisarpanna kiṃcidbhāṇḍaṃ bhinatti/
442.023. sā tasya patnī kathayati--śobhanam/
442.024. ayaṃ kiśorakaḥ saṃprajānan parisarpati/
442.024. apareṇa samayena kumbhakāro mṛttikārthamāgataḥ/
442.025. sa kiśorakastasya pṛṣṭhato 'nusarannanubaddhaḥ/
442.025. tena kumbhakāreṇa mṛttikāprasevakaḥ pūritaḥ/
442.026. tena kiśorakena pṛṣṭhamavanāmitam/
442.026. tena tasya mṛttikāyāḥ prasevakaḥ pṛṣṭhamāropitaḥ/
442.027. sa taṃ gṛhītvā gṛhamāgataḥ/
442.027. tena kumbhakāreṇa patnī uktā--bhadre, śobhanaḥ kiśorakaḥ/
442.028. na bhūyo mayā mṛttikā voḍhavyā bhaviṣyati/
442.028. ahamasya tatrāropayiṣyāmi, tvamihāvatārayiṣyasi/
442.029. sa tasya tuṣān kuṭiṃ cānuprayacchati//
442.030. tena kālena tena samayena vārāṇasyāṃ brahmadatto nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca bahujanamanuṣyaṃ ca/
442.031. tasyāśvājāneyaḥ kālagataḥ/
442.031. sāmantarājyaiḥ śrutam--brahmadattasya rājño 'śvājāneyaḥ kālagata iti/
442.032. taistasya saṃdiṣṭam--karapratyāyān vā anuprayaccha udyānam vā/
443.001. te nirgatakaṇṭake 'nuvarodhya ānayiṣyāmaḥ/
443.001. sa teṣāṃ karapratyāyān nānuprayacchati, nāpi taṃ sa udyānaṃ samāgataḥ/
443.002. sārthavāho 'śvapaṇyamādāya vārāṇasīmanuprāpta/
443.002. brahmadattena rājñā śrutam--uttarāpathāt sārthavāho 'śvapaṇyamādāya vārāṇasīmanuprāpta iti/
443.003. so 'mātyānāmantrayate sma--bhavantaḥ, kiyacciraṃ mayehaṃ praviṣṭena sthātavyam? gacchata, aśvājāneyaṃ paryeṣadhvam/
443.005. te sārthavāhasya sakāśaṃ gatāḥ/
443.006. taiste 'śvāḥ/
443.006. na cātra kaścidaśvājāneyo vidyate/
443.006. sārthavāhaṃ dṛṣṭvā te kathayanti--bhavanto 'śvāvaḍavāyā aśvājāneyo jātaḥ/
443.007. sa ca na dṛśyate/
443.007. sārthavāhamupasaṃkramya pṛcchanti--asti kaścidaśvastvayā vikrītaḥ kasyacidvā datta iti? sa kathayati--nāsti kaścidvikrītaḥ/
443.008. api tvasti mayā pūjitake 'dhiṣṭhāne 'maṅgalakaḥ kiśorakaḥ kumbhakārasya datta iti/
443.009. te 'nyonyaṃ kathayanti--bhavantaḥ, mahāmūrkho 'yaṃ sārthavāhaḥ, yo 'yaṃ maṅgalamapahāyāmaṅgalānevādāyāgata iti/
443.010. te rājānamavalokya pūjitakaṃ gatāḥ/
443.011. te taṃ kumbhakāramupasaṃkrāntāḥ/
443.011. upasaṃkramya kathayanti--kimanena kiśorakena karoṣi? sa āha--eṣa mama mṛttikāṃ vahati/
443.012. te kathayati--vayaṃ te tathā gardabhamanuprayacchāmaḥ, tvamasmākamamumanuprayacchasva/
443.013. kathayati--eṣa me śobhana iti/
443.013. caturgavayuktaṃ śakaṭamanuprayacchāmaḥ/
443.014. sa kathayati--eṣa mama śobhana iti/
443.014. te kathayanti--evaṃ cet saṃpradhāraya vayaṃ śvo bhūya āgamiṣyāmaḥ/
443.015. ityuktvā prakrāntāḥ/
443.015. sa kiśorakaḥ kathayati--kimarthaṃ nānuprayacchasi? kiṃ tvaṃ jānāsi mayā mṛttikā voḍhavyā tuṣāśca kuṭisakaṇṭaṃ bhakṣitavyam/
443.017. mayā rājā kṣatriyo mūrdhābhiṣikto vāḍhavyaḥ, sauvarṇasthāle madhumrākṣitakā mūlakā bhakṣitavyāḥ/
443.018. te yadi saṃkathayanti keśoraka iti, vaktavyāh--kiṃ lajjadhvaṃ vaktumaśvājāneya iti? śvaḥ punarāgatvā te kathayiṣyanti mūlyenānuprayaccheti/
443.020. vaktavyāh--suvarṇalakṣaṃ vānuprayacchatha yāvadvā dakṣiṇena sakthnā kariṣyati tāvadanuprayacchati/
443.021. te 'parasmin divase upasaṃkramya pṛcchanti--bhoḥ puruṣa, saṃpradhāritaṃ tvayā? saṃpradhāritam--kiṃ lajjadhvaṃ vaktumaśvājāneya iti? te kathayanti--mūrkhaḥ sa eṣaḥ/
443.022. kimeṣa jñāsyati? eṣa aśvājāneyo dhārayati/
443.023. etadeva tena sārthavāhenāsyārocitaṃ bhaviṣyati/
443.023. te kathayanti--aśvājāneyo bhavatu/
443.024. mūlyenānuprayaccha/
443.024. sa kathayati--suvarṇalakṣaṃ vānuprayaccḥ, yāvadvā suvarṇalakṣaṃ dakṣiṇena sakthnā kariṣyati/
443.025. te saṃlakṣayanti--balavāneṣaḥ/
443.025. sthānametadvidyate yat prabhūtataramākarṣayati/
443.026. suvarṇalakṣamanuprayacchāmaḥ/
443.026. tairbrahmadattasya rājñaḥ saṃdiṣṭaṃ suvarṇalakṣeṇa aśvājāneyo labhyate/
443.027. rājñāpi saṃdiṣṭam--yūyam yāvatā mūlyena tāvatā gṛhṇīta/
443.027. taiḥ suvarṇalakṣeṇa gṛhītaḥ/
443.028. te tamādāya vāraṇasīmāgatāḥ/
443.028. sa taiśca mandurāyāṃ pratiṣṭhāpitaḥ/
443.028. tasya paramayogyāśanaṃ dīyate/
443.029. sa taṃ na paribhuṅkte/
443.029. kiṃ sarogo bhavadbhiraśvājāneya ānītah? api tu samanuyuñjyāmahe tāvadenam/
443.030. atha sūto gāthāṃ bhāṣate--
443.032. smarasi turaga ghaṭikarasya śālāṃ kimiha vidhairya viprayukraḥ/
444.001. pariśithilaśirāsthicarmagātraḥ svadaśānacūrṇitaghāsasya cārī//9//
444.003. na carasi bahumatastadarthe māsidiha hi cara yānasahasrapūrṇayāyī/
444.005. hyavasanamidaṃ tṛṣāpanītaṃ na carasi kiṃ vada me 'dya sādhu pṛṣṭaḥ//10//
444.007. tamakathayadamarṣitaḥ sakopaṃ paramayavārjavadhairyasamprayuktaḥ/
444.009. upaśamamatha saṃpracintya tasmāt turagavaro narasūtamaitrabuddhiḥ//11//
444.011. tvamiha vidhihitapradābhimānī na ca vihito bhavato yathāvadasmi/
444.013. nidhanamahamiha prayāyamāśu na ca biduṣāya taraya pūrvyām//12//
444.015. suciramapi hi na sajjanāvamāno yadi guṇavānasi saumya nāvamānaḥ/
444.017. kṣaṇamāpi khalu sajjanāvamāno yadi guṇavānasi nāvamānaḥ//13//
444.019. sūto rājñaḥ kathayati--devasyānupūrvī na kṛtā yanaiṣa yavasayogyāśanaṃ na gṛhṇāti/
444.020. kāsyānupūrvī kṛtā? asyāyamupacāraḥ/
444.020. sārdhatṛtīyāni yojanāni mārgaśobhā kartavyā/
444.020. rājābhiṣiktaścaturaṅgena balakāyena sārdhaṃ pratyudgacchati/
444.021. yasmin pradeśe sthāpyate, sa pradeśastāmrapaṭṭairbadhyate/
444.022. rājño jyeṣṭhaputraḥ/
444.022. sa tasya śataśalākaṃ chatraṃ mūrdhni dhārayati/
444.022. rājño jyeṣṭhā duhitā sauvarṇena maṇivyajanena makṣikān vārayati/
444.023. rājño 'gramahiṣī sauvargasthāle madhumrakṣitakān mūlān bhakṣayato dhārayati/
444.024. rājño 'grāmātyaḥ sauvarṇena lakṣaṇena laḍḍīśchorayati/
444.024. rājā kathayati--eṣa nāma rājā, nāhaṃ sa rājeti/
444.025. sūtaḥ kathayati--deva, nāsya sarvakālameṣa upacāraḥ kriyate/
444.026. api tu saptāhasyātyayādvidheyo bhavati/
444.026. rājā kathayati--yattāvadatītaṃ na śakyaṃ tatpunaḥ kartum, yadavaśiṣṭaṃ tatkriyatām/
444.027. yasmin pradeśe tāmrapaḍḍairbaddhaḥ, tasya rājño jyeṣṭhaḥ putraḥ śataśalākāṃ dhārayati, rājño jyeṣṭhā duhitā sauvarṇamaṇimayavālavyajanena makṣikān vārayati, rājño 'gramāhiṣī sauvarṇena sthālena madhumrakṣitakān mūlān bhakṣayato dhārayati, rājño 'mātyaḥ sauvarṇena lakṣaṇena laḍḍīśchorayati/
444.030. tamanunayati pārthivaḥ/
444.030. sasṛtaparamasugandhivilepanānudhārī madhuramadhurakṛtāntarānurāgā nṛpamahiṣī turagottamāya dattā rājñā/
444.031. udyānabhūmiṃ nirgantukāmo 'syāścājāneya upagamya pṛṣṭhamunnāmayati/
444.031. rājā sūtaṃ pṛcchati--rājā asya pṛṣṭhaṃ duḥkhayati/
444.031. sa kathayati--kiṃ tu rājā duḥkhamadhirokṣyatīti/
445.001. yato 'nenāvanāmitaṃ sa rājā tamabhiruhya saṃprasthitaḥ/
445.001. tasya gacchataḥ pānīyamāgatam/
445.002. sa tatra nāvatarati/
445.002. rājā sūtaṃ pṛcchati--eṣo bibheti? deva, naiṣa bibheti/
445.002. api tu mā rājānaṃ pucchodakena sekṣyāmīti/
445.003. tasya tatpucchaṃ sauvarṇāyāṃ nālikāyāṃ prakṣiptam/
445.003. sa taṃ pānīyamuttīrṇaḥ/
445.004. sa udyānaṃ gatvā pramatto 'vasthitaḥ/
445.004. sāmantarājaiḥ śrutam--yathā rājā brahmadatta udyānaṃ gata iti/
445.005. tairāgatya nagarasya dvārāṇi bandhayanti/
445.005. rājñā brahmadattena śrutaṃ sāmantarājair nagaradvārāṇi nigṛhītānīti/
445.006. so 'śvājāneyamabhirūḍhaḥ/
445.006. antarā ca vārāṇasyantarā codyānamatrāntarā brahmavatī nāma puṣkiriṇyutpalakuṃdapuṇḍarīkasaṃchannā/
445.007. so 'śvājāneyaḥ padmopari saran vārāṇasīṃ praviṣṭaḥ/
445.008. rājā tuṣṭo 'matyānāṃ kathayati--bhavantaḥ, yorājñaḥ kṣatriyasya mūrdhnābhiṣiktasya jīvitamanuprayacchati, kiṃ tasya kartavyam? deva, upārdharājyaṃ dātavyam/
445.009. rājā kathayati--tiryageṣaḥ/
445.010. kimasyopārdharājyena? api tvenamāgamya saptāhaṃ dānāni dīyantām, puṇyāni kriyantām, akālakaumudī ca kriyatām/
445.011. amātyaiḥ saptāahaṃ dānāni dātumārabdhāni, puṇyāni kartumārabdhāni, saptāhamakālakaumudī prasthāpitā/
445.012. sārthavāhaḥ puruṣān pṛcchati--bhavantaḥ, kimakālakaumudī vartate? te 'sya kathayanti--pūjitaṃ nāmādhiṣṭhānam/
445.013. tataḥ kumbhakārasya sakāśāt suvarṇalakṣeṇāśvājāneyaṃ gṛhītvā ihānītam/
445.014. tenādya rājño jīvitaṃ dattam/
445.014. tamāgamya saptāhaṃ dānāni dātumārabdhāni, puṇyāni kriyante, akālakaumudī ca prasthāpitā/
445.015. sārthavāhaḥ saṃlakṣayati--yo mayā chorito nāma, sa eṣa kiśorako 'śvājāneyaḥ syāt? tattāvadgatvā paśyāmi/
445.017. sa tasya sakāśaṃ gataḥ/
445.017. sa tenāśvājāneyenoktah--bhoḥ puruṣa, kiṃ tvayā teṣāmaśvānāṃ sakāśāllabdham? mayaikākinaiva tasya kumbhakārasya suvarṇalakṣaṃ dattam/
445.018. sa mūrchitakaḥ pṛthivyāṃ nipatitaḥ/
445.019. jalapariṣekena pratyāgataprāṇaḥ pādayor nipatya kṣamāpitavān//
445.020. kiṃ manyadhve bḥkṣavo yo 'sau sārthavāhaḥ, eṣa eva jīvakastena kālena tena samayena/
445.021. yo 'śvājāneyaḥ, eṣa eva panthakastena kālena tena samayena/
445.021. tadāpi yadā asyaiṣa guṇānāmanabhijñaḥ, tadāsyāsatkāraṃ prayuktavān/
445.022. yadā tu guṇānāmabhijñaḥ, tadā pādayor nipatya kṣamāpitavān/
445.023. etarhyapyeṣa yadā guṇānāmanabhijñaḥ, tadā asatkāraṃ prayuktavān/
445.023. yadā guṇānāmabhijñaḥ, tadā pādayor nipatya kṣamapayati//
445.025. iti śrīdivyāvadāne cūḍāpakṣāvadānaṃ samāptam//
********** Avadāna 36 **********
446.001. div36 mākandikāvadānam/
446.002. buddho bhagavān kuruṣu janapadacārikāṃ carat kalmāṣadamyamanuprāptaḥ/
446.002. tena khalu punaḥ samayena kalmāṣadamye mākandiko nāma parivrājakaḥ prativasati/
446.003. tasya sākalir nāma patnī/
446.004. tasya duhitā jātā abhirūpā darśanīyā prāsādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā/
446.004. tasyā asthīni sūkṣmāṇi susūkṣmāṇi, na śakyata upamā kartum/
446.005. tasyāstrīṇi saptāhānyekaviṃśatiṃ divasān vistareṇa jātimahī saṃvṛttā yāvajjātamahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate--kiṃ bhavatu dārikāyā nāmeti? jñātaya ūcuh--iyaṃ dārikā abhirūpā darśanīyā prāsādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā/
446.008. tasyā asthīni sūkṣmāṇi susūkṣmāṇi, na śakyate upamā kartum/
446.008. bhavatu dārikāyā anupameti nāma/
446.009. tasyā anupameti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/
446.009. sonnītā vardhitā/
446.009. mākandikaḥ saṃlakṣayati--iyaṃ dārikā na mayā kasyacit kulena dātavyā na dhanena nāpi śrutena, kiṃ tu yo 'syā rūpeṇa samo vāpyadhiko vā, tasya mayā dātavyeti//
446.012. atrāntare bhagavān kuruṣu janapadeṣu cārikāṃ caran kalmāṣadamyamanuprāptaḥ/
446.012. kalmāṣadamye viharati kurūṇāṃ nigame viharati/
446.013. atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya kalmāṣadamyaṃ piṇḍāya prāvikṣat/
446.014. kalmāṣadamyaṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyaḥ paścādbhaktapiṇḍapātraḥ pratikrāntaḥ/
446.015. pātracīvaraṃ pratiśāmya pādau prakṣāmya anyatamavṛkṣamūlaṃ niśritya niṣaṇṇaḥ suptoragarājabhogaparipiṇḍīkṛtaṃ paryaṅkaṃ baddhvā/
446.016. tena khalu samayena mākandikaḥ parivrajakaḥ puṣpasamidhasyārthe nirgato 'bhut/
446.017. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantaṃ dūradevānyataravṛkṣamūlaṃ niśritya suptoragarājabhogaparipiṇḍīkṛtaṃ paryaṅka baddhvā niṣaṇṇaṃ bhagavantaṃ dūrādevānyataravṛkṣamūlaṃ niśritya suptoragarājabhogaparipiṇḍīlṛtaṃ paryaṅkaṃ baddhvā niṣaṇṇaṃ prāsādikaṃ pradarśanīyaṃ śāntendriyaṃ śāntamānasaṃ parameṇa cittavyupaśamena samanvāgataṃ suvarṇayūpamiva śriyā jvalantam/
446.020. dṛṣṭvā ca punaḥ prītiprāmodyajātaḥ/
446.020. sa saṃlakṣayati--yādṛśo 'yaṃ śramaṇaḥ prāsādikaḥ pradarśanīyaḥ sakalajanamanohārī, durlabhastu sarvastrījanasya patiḥ pratirūpaḥ prāgeva anupamāyāḥ/
446.022. labdho me jāmāteti/
446.022. yena svaṃ niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/
446.022. upasaṃkramya patnīmāmantrayate--yatkhalu bhadre jānīyāh--labdho me duhiturjāmātā/
446.023. alaṃkuruṣva, anupamāṃ dadāmīti/
446.024. sā kathyati--kasya prayacchasīti? sa kathayati--śramaṇasya gautamasyeti/
446.024. sā kathayati--gacchāvastāvatpaśyāva iti/
446.025. mākandikastayā sārdhaṃ gataḥ/
446.025. dūrāttayā dṛṣṭaḥ/
446.025. tasyā antarmārge smṛtirupapannā/
446.026. gāthāṃ bhāṣate--
446.027. dṛṣṭo mayā vipra sa piṇḍahetoḥ kalmāṣadamye vicaranmaharṣiḥ/
446.029. bhūratnabhā santi tasya pragacchato 'tyunnamate na caiva(?)//1//
446.031. nāsau bhaktāṃ bhajate kumārikām/
446.031. nivarta, yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam/
446.031. so 'pi gāthāṃ bhāsate--
447.001. amaṅgale sākalike tvaṃ māṃgalayakāle vadase hyamaṅgalam/
447.003. saceddruta samadhikṛtaṃ bhaviṣyati punarapyasau kāmaguṇyeṣu raṃsyate//2// iti/
447.005. sā ānupamāṃ vastrāmlakārairalaṃkṛtya saṃprasthitā/
447.005. bhagavānapi tasnādvanaṣaṇḍādanyavanaṣaṇḍaṃ saṃprashtitaḥ/
447.006. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantaṃ tṛṇasaṃstaraṇakam/
447.006. dṛṣṭvā ca punaḥ patnīmāmantrayate--yatkhalu bhavati jānīyāh--eṣa te duhitustṛṇasaṃstaraka iti/
447.007. sā gāthāṃ bhāṣate--
447.009. raktasya śayyā bhavatativikopitā dviṣṭasya śayyā sahasā nipīḍitā/
447.011. sūḍhasya śayyā khalu pādato gatā suvītarāgeṇa nisevitā nviyam/
447.013. nāsau bhartā bhajate kumārikāṃ nirvata, yāsyāmaḥ svaṃ niveśanam//3//
447.015. amaṅgale sākalike tvaṃ maṅgalyakāle vadase hyamaṅgalam/
447.017. sāceddrutaṃ samadhikṛtaṃ bhaviṣyati punarapyasau kāmaguṇeṣu raṃsyate//4//
447.019. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājakaḥ/
447.019. bhagavataḥ padāni dṛṣṭvā punaḥ patnīmāmantrayate--imāni te bhavanti bhadre duhiturjāmātuḥ padāni/
447.020. gāthāṃ bhāṣate--
447.021. raktasya puṃsaḥ padamutpaṭaṃ syānnipīḍitaṃ dveṣavataḥ padaṃ ca/
447.023. padaṃ hi mūḍhasya visṛṣṭadehaṃ suvītarāgasya padaṃ tvihedṛśam/
447.025. nāsau bhartā bhajate kumārikām/
447.026. nivarta, yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam//5//
447.027. amaṅgale sākalike pūrvavat/
447.028. bhagavatotkaśaśabdaḥ kṛtaḥ/
447.028. aśrauṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavata utkāśanaśabdaṃ śuśrāva/
447.029. śrutvā ca punaḥ punaḥ patnīmāmantrayate--eṣa te bhavati huhiturjāmāturutkāśanaśabda iti/
447.030. sā gāthāṃ bhāṣate--
447.031. rakto naro bhavati hi gadadasvaro dviṣṭo naro bhavati hi khakkhaṭāsvaraḥ/
448.001. mūḍho naro hi bhavati samākulasvaro buddho hyayaṃ brāhmaṇadundubhisvaraḥ/
448.003. nāsau bhartā bhajate kumārikāṃ nivarta yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam//3//
448.005. amaṅgale sākalike pūrvavat/
448.006. bhagavatā mākandikaḥ parivrājako dūrādivalokitaḥ/
448.006. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantamavalokayantam/
448.007. dṛṣṭvā ca punaḥ patnīmāmantrayate sma--eṣa te bhavati duhiturjāmātā nirīkṣata iti/
448.008. sa gāthāṃ bhāṣate--
448.009. rakto naro bhavati hi cañcalekṣaṇo dviṣṭo bhujagaghoraviṣo yathekṣate/
448.011. mūḍo naraḥ saṃtamasīva paśyati dvijavītarāgo yugamātradarśī/
448.013. na eṣa bhartā bhajate kumārikāṃ nivarta yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam//7//
448.015. amaṅgale sākalike pūrvavat/
448.016. bhagavāṃścakramyate/
448.016. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantaṃ caṃkramyamāṇam/
448.017. dṛṣṭvā ca punaḥ patnīmāmantrayate--eṣa duhiturjāmātā caṃkramyata iti/
448.017. sā gāthāṃ bhāṣate--
448.018. yathāsya tetre ca yathāvalekitam yathāsya kāle sthita eva gacchataḥ/
448.020. yathaiva padmaṃ stimite jale 'sya netraṃ viśiṣṭe vadane virājate/
448.022. na eṣa bhartā bhajate kumārikāṃ nivarta yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam//8//
448.024. amaṅgale sākalike tvaṃ maṅgalakāle vadase hyamaṅgalam/
448.026. saceddrutaṃ samadhikṛtaṃ bhaviṣyati punarapyayaṃ kāmaguṇeṣu raṃsyate//9//
448.028. vaśiṣṭhośīramaunalāyanā(?) apatyahetoratatkāmamohitāḥ/
448.030. dharmo munīnāṃ hi sanātano hyayamapatyamutpāditavān sanātanaḥ//10//
449.001. atha mākandikaḥ parivrājako yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
449.001. upasaṃkramya bhagavantamidamavocat--
449.003. imāṃ bhagavān paśyatu me sūtāṃ satīṃ rūpopapannāṃ pramadāmalaṃkṛtām/
449.005. kāmārthinīm yadbhavate pradīyate sahānayā sādhurivācaratāṃ bhavān/
449.007. sametya candro nabhasīva rohiṇīm//11//
449.008. bhagavān saṃlakṣayati--yadyahamanupamāyā anunayavacanaṃ brūyām, sthānametadvidyate yadanupamā rāgeṇa svinnā kālaṃ kurvāṇā bhaviṣyati/
449.009. tattasyāḥ pratighavacanaṃ brūyāmiti viditvā gāthāṃ bhāṣate--
449.011. dṛṣṭā mayā mārasutā hi vipra tṛṣṇā na me nāpi tathā ratiśca/
449.013. chando na me kāmaguṇeṣu kaścit/
449.014. tasmādimāṃ mūtrapurīṣapūrṇāṃ praṣṭuṃ hi yattāmapi notsaheyam//12//
449.016. mākandiko gāthāṃ bhāṣate--
449.017. sutāmimāṃ paśyasi kiṃ madīyāṃ hīnāṅginīṃ rūpaguṇairviyuktām/
449.019. chandaṃ na yenātra karoṣi cārau viviktabhāveṣviva kāmabhogī//13// iti/
449.021. bhagavānapi gāthāṃ bhāṣate--
449.022. yasmādihārthī viṣayeṣu mūṭaḥ sa prārthayedvipra sutāṃ tavemām/
449.024. rūpopapannāṃ viṣayeṣu saktāmavītarāgo 'tra janaḥ pramūḍaḥ//14//
449.026. ahaṃ tu buddho munisattamaḥ kṛtī prāptā mayā bodhiranuttarā śivā/
449.028. padmam yathā vārikaṇairaliptaṃ carāmi loke 'nupalipta eva//15//
449.030. nīlāmbujaṃ kardamavārimadhye yathā ca paṅkena va nopaliptam/
449.032. tathā hyahaṃ brāhmaṇa lokamadhye carāmi kāmeṣu viviktah //16// iti/
450.001. athānupamā bhagavatā mūtrapurīṣavādena samudācaritā vītaharṣā durmanāḥ saṃvṛttā/
450.001. tasyā yadrāgaparyavasthānaṃ tadvigatam, dveṣaparyavasthānamutpannam, sthūlībhūtāryasthītikāvarībhūtekṣiṇī(?)/
450.003. tena sa khalu samayenānyatamo mahallo, bhagavataḥ pṛṣṭhataḥ sthito 'bhūt/
450.003. atha mahallo bhagavantamidamavocat--
450.005. samantadṛṣṭe pratigṛhya nārīmasmatsametāṃ bhagavan prayaccha/
450.007. ratā vayaṃ hi pramadāmalaṃkṛtāṃ bhokṣyāmahe ghīra yathānulomam//17// iti/
450.009. evamukte bhaganāṃstaṃ mahallamidamavocat--apehi puruṣa, mā me puratastiṣṭheti/
450.009. sa ruṣito gāthāṃ bhāṣate--
450.011. idaṃ ca te pātramidaṃ ca cīvaram yaṣṭiśca kuṇḍī ca vrajantu niṣṭhām/
450.013. imāṃ ca śikṣāṃ svayameva dhāraya dhātrī yathā hyaṅkagataṃ kumārakam//18// iti/
450.015. evamukte sa mahallaḥ śikṣāṃ pratyākhyāya mahānanāryo 'yamiti matvā yena mākandikaḥ parivrājakastenopasaṃkrāntaḥ/
450.016. upasaṃkramya mākandikaṃ parivrājakamidamavocat--anuprayacchamamāntike 'nupamāmiti/
450.017. sa paryavasthitaḥ kathayati--mahalla, draṣṭamapi te na prayacchāmi, prāgeva sparcṭumiti/
450.018. evamuktasya mākandikasya parivrājakasyāntike tādṛśaṃ paryavasthānamupannam yenoṣṇaṃ śoṇitaṃ chardayitvā kālagato narakeṣūpapannaḥ//
450.020. tato bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuh--paśya bhadanta, bhagavatā anupamā labhyamānā na pratigṛhīteti/
450.021. bhagavānāha--na bhikṣava etarhi, yathā atīte 'pyadhvanyeṣā mayā labhyamānā na pratigṛhītā/
450.022. tacchrūyatām//
450.023. bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'nyatamasmiṅkarvaṭake 'yaskāraḥ prativasati/
450.023. tena sadṛśātkulāt kalatramānītam/
450.024. pūrvavadyāvadduhitā jātā abhirūpā darśanīyā prāsādikā/
450.024. unnītā vardhitā mahānītaṃ saṃvṛttā/
450.025. ayaskāraḥ saṃlakṣayati--mayaiṣā duhitā na kasyacit kulena dātavyā, na rūpeṇa na dhanena, api tu yo mama śilpena samo 'bhyadhiko vā, tasyāhamenāṃ dāsyāmīti/
450.027. yāavadanyatamo māṇavo bhikṣārthī tasya gṛhaṃ praviṣṭaḥ/
450.027. sā dārikā bhaikṣamādāya nirgatā/
450.027. sa māṇavastāṃ dṛṣṭvā kathayati--dārike, tvaṃ kasyaciddattā āhosvinna datteti? sā kathayati--yadā jātāhaṃ tadaiva matpitaivāṅgīkṛtya vadati--duṣkaramasau māṃ kasyaciddāsyati/
450.029. kiṃ tava pitā vadati? yo mama śilpena samo 'bhyadhiko vā, asyāhamenāṃ dāsyāmīti/
450.030. tava pitā kīdṛśaṃ śilpaṃ jānīte? sūcīmīdṛśāṃ karoti yāvadudake plavate/
450.031. sa māṇavaḥ saṃlakṣayati--kiṃ cāpyahamanayānarthī, madāpanayo 'sya kartavya iti/
450.032. kuśalo 'sau teṣu teṣu śilpasthānakarmasthāneṣu/
451.001. tenāyaskārabhāṇḍikām yācitvā anyatra gṛhe susūkṣmāḥ sūcyo ghaṭitāḥ, yā udake plavante/
451.002. ekā ca mahatī ghaṭitā yasyāṃ sapta sūcyaḥ pratikṣiptāḥ saha tayā plavante/
451.002. sa tāḥ kṛtvā tasyāyaskārasya gṛhamāgataḥ/
451.003. sa kathayati--sūcyaḥ sūcya iti/
451.003. tayā dārikayā dṛṣṭāḥ/
451.003. sā gāthāṃ bhāṣate--
451.005. unmattakastvaṃ kaṭuko 'tha vāsi acetanaḥ/
451.006. ayaskāragṛhe yastvaṃ sūcīṃ viktretumāgataḥ//19// iti/
451.007. so 'pi gāthāṃ bhāṣate--
451.008. nāhamunmattako vāsmi kaṭuko 'hamacetanaḥ/
451.009. mānāvatāraṇārthaṃ tu mayā śilpaṃ pradṛśyate//20//
451.010. sacetpitā te jānīyācchilpaṃ mama hi yādṛśam/
451.011. tvāṃ caivānuprayaccheta anyacca vipratam (vipulam?) dhanam//21// iti/
451.012. sā kathayati--kīdṛśaṃ tvaṃ śilpaṃ jānīṣe? īdṛṣīṃ sūcīṃ karomi yodake plavate/
451.013. tayā mātur niveditam--amba, śilpakarmātrāgata iti/
451.013. sā kathayati--praveśayeti/
451.013. tayā praveśitaḥ/
451.014. ayaskārabhāryā kathayati--kīdṛśaṃ tvaṃ śilpaṃ jānīṣe? tena samākhyātam/
451.014. tayā svāmine niveditaḥ/
451.015. āryaputra, ayaṃ śilpadārakaḥ/
451.015. īdṛśaṃ jānīta iti/
451.015. sa kathayati--yadyevamānaya pānīyam, paśyāmīti/
451.016. tayā pānīyasya bhājanaṃ pūrayitvopanāmitam/
451.016. tenaikā sūcī prakṣiptā/
451.017. sā plotumārabdhā/
451.017. evaṃ dvitīyā, tṛtīyā/
451.017. tataḥ sā mahatī sūcī prakṣiptā/
451.017. sāpi plotumārabdhā/
451.018. punastasyāmekā sūcī prakṣiptā/
451.018. tathāpi plotumārabdhā/
451.018. evaṃ dvitīyāṃ tṛtīyām yāvat saptasūcīṃ prakṣipya prakṣiptāstathāpi plotumārabdhāḥ/
451.019. ayaskāraḥ saṃlakṣayati--mamaiṣo 'dhikataraḥ śilpena/
451.020. asmai duhitaramanuprayacchām/
451.020. iti viditvā tāṃ dārikāṃ sarvālaṃkāravibhūṣitāṃ kṛtvā vāmena pāṇinā gṛhītvā dakṣiṇena pāṇinā bhṛṅgārakamādāya māṇavasya purataḥ sthitvā kathayati--imāṃ te 'haṃ māṇavaka duhitaramanuprayacchāmi bhāryārthāyeti/
451.022. sa kathayati--nāhamanayārthī, kiṃ tu tavaiva madāpanayaḥ kartavya iti mayā śilpamupadarśitamiti//
451.024. bhagavānāha--kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau māṇavaḥ, ahameva sa tena kālena tena samayena/
451.025. yo 'sāvayaskāraḥ, eṣa eva mākandikastena kālena tena samayena/
451.025. yāsāvayaskārabhāryā, eṣaivāsau mākandikabhāryā tena kālena tena samayena/
451.026. yāsāvayaskāraduhitā, eṣaivāsāvanupamā tena kālena tena samayena/
451.027. tadāpyeṣā mayā labhyamānā na pratigṛhītā/
451.028. etarhyapyeṣā mayā labhyamānā na pratigṛhītā//
451.029. punarapi bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuh--paśya bhadanta ayaṃ mahallako 'nupamāmāgamyānayena vyasanamāpanna iti/
451.030. bhagavānāha--bhikṣava etarhi yathātīte 'pyadhvanyeṣa anupamāmāgamya sāntaḥpuro 'nayena vyasanamāpannaḥ/
451.031. tacchrūyatām//
452.001. bhūtapūrvaṃ bhikṣavaḥ siṃhakalpāyāṃ siṃhakesarī nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanaṃ pūrvavadyāvaddharmeṇa rājyaṃ kārayati/
452.002. tena khalu samayena siṃhakalpāyāṃ siṃhako nāma sārthavāhaḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigrahaḥ pūrvavadyāvattena kalatramānītam/
452.004. sā āpannasattvā saṃvṛttā/
452.004. na cāsyāḥ kiṃcidamano 'jñaśabdaśravaṇam yāvadgarbhasya paripākāya/
452.005. sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/
452.005. dārako jātah abhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇah chatrākāraśirāḥ pralambabāhurvidtīrṇalalāṭa uccaghoṇa saṃgatabhrūs tuṅganāsaḥ sarvāṅgapratyaṅgopetaḥ/
452.007. tasya trīṇi saptakānyekaviṃśatiṃ divasān vistareṇa tasya jātasya jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate--kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti? jñātaya ūcuh--ayaṃ dārakaḥ siṃhasya sārthavahasya putraḥ/
452.009. bhavatu siṃhala iti nāma/
452.009. tasya siṃhala iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/
452.010. siṃhalo dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhyo dattaḥ pūrvavadyāvadaṣṭāsu parīkṣāsu ghaṭako vācakaḥ piṇḍitaḥ paṭupracāraḥ saṃvṛttaḥ/
452.011. tasya pitrā trīṇi vāsagṛhāṇi māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam/
452.012. trīṇyantaḥpurāṇi vyavasthāpitāni jyeṣṭhaṃ madhyaṃ kanīyasam/
452.013. so 'pareṇa samayena pitaramāhvayate--tāta, anujānīhi, mahāsamudramavatarāmīti/
452.014. sa kathayati--putra, tāvatprabhūtaṃ me dhanajātamasti yadi tvaṃ tilataṇḍulakulatthādiparibhogena ratnāni me paribhokṣyase, tathāpi me bhogā na tanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gamiṣyanti/
452.015. tadyāvadahaṃ jīvāmi, tāvat krīḍa ramasva paricāraya/
452.016. mamātyayād dhanenopārjitaṃ kariṣyasīti/
452.016. sa bhūyo bhūyaḥ kathayati--tāta, anujānīhi, mahāsamudramavatarāmīti/
452.017. sa tenāvaśyanirbandhaṃ jñātvā uktah--putra, evaṃ kuru/
452.018. kiṃ tu bhayabhairavasahiṣṇunā te bhavitavyamiti/
452.018. tena siṃhakalpāyāṃ rājadhānyāṃ ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritam--śṛṇvantu bhavantaḥ siṃhakalpanivāsino vaṇijo nānādeśābhyāgatāśca/
452.020. siṃhalasārthavāho mahāsamudramavatariṣyatīti/
452.020. yo yuṣmākamutsahate siṃhalena sārthavāhena sārdhamaśulkenātarapaṇyena mahāsamudramavatartum, sa mahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānayatviti/
452.022. tataḥ pañcabhirvaṇikśatairmahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānītam/
452.022. mātāpitarau bhṛtyāṃśca suhṛtsambandhibāndhavānavalokya divasatithimuhūrtaprayogeṇa kṛtakautukama.ṅgalasvastyayanaḥ śakaṭairbhāraiḥ piṭakair mūṭairuṣṭrairgobhirgardabhaiḥ prabhūtaṃ mahāsamudragamanīyaṃ paṇyamādāya pañcabhirvaṇikśataiḥ saparivāraḥ saṃprasthitaḥ/
452.025. so 'nupūrveṇa grāmanagaranigamarāṣṭrājadhānīṣu cañcūryamāṇaḥ pattanānyavalokayan samudratīramanuprāptaḥ/
452.026. vistareṇa rākṣasīsūtraṃ sarvaṃ vācyam/
452.026. sarve te vaṇijo bālahāśvarājātpatitāḥ, tābhiśca rākṣasībhirbhakṣitāḥ/
452.027. siṃhalaka ekaḥ svastikṣemābhyāṃ jambudvīpamanuprāptaḥ/
452.028. siṃhalabhāryā yā rākṣasī sā rākṣasībhirucyate--bhagini, asmābhiḥ svakasvakāḥ svāmino bhikṣitāḥ, tvayā svāmī nirvāhitaḥ/
452.029. yadi tāvattamānayiṣyasītyevaṃ kuśalam, no cetvāṃ bhakṣayām iti/
452.030. sā saṃtrastā kathayati--yadi yuṣmākameṣa nirbandho māṃ dhariṣyatha ānayāmīti/
452.031. tāḥ kathayanti--śobhanam/
452.031. evaṃ kuruṣveti/
452.031. sā paramabhīṣaṇarūpamabhinirmāya laghuladhveva gatvā siṃhalasya sārthavāhasya purato gatvā sthitā/
452.032. siṃhalena sārthavahena niṣkoṣamasiṃ kṛtvā saṃtrāsitā apakrāntā/
453.001. yāvanmadhyadeśāt sārtha āgataḥ/
453.001. sā rākṣasī sārthavāhasya pādayor nipatyāha--sārthavāha, ahaṃ tāmradvīpakasya rājño duhitā/
453.002. tenāhaṃ siṃhalasārthavāhasya bhāryārthaṃ dattā/
453.003. tasya mahāsamudramadhyagatasya makareṇa matsyajātena yānapātraṃ bhagnam/
453.003. tenāhamamaṅgaleti kṛtvā choritā/
453.004. tadarhasi taṃ mamopasaṃvarayitumiti/
453.004. tenādhivāsitaṃ kṣamāpayāmīti/
453.004. sa tasya sakāśaṃ gataḥ/
453.005. viśrambhakathālāpena muhūrtaṃ sthitvā kathayati--vayasya, rājaduhitāsau tvayā pariṇitā/
453.006. mā tāmasthāne parityaja, kṣamasveti/
453.006. sa kathayati--vayasya, nāsau rājaduhitā, tāmradvīpādasau rākṣasī/
453.007. atha kathamihāgatā? tena vṛttamārocitam/
453.007. sa tūṣṇīmavasthitaḥ/
453.008. siṃhalaḥ sārthavāho 'nukramataḥ svagṛhamanuprāptaḥ/
453.008. sāpi rākṣasī svayamatīvarūpayauvanasampannamahāsundarīmānuṣīrūpamāsthāya siṃhalasadṛśanirviśeṣasundaraṃ putraṃ nirmāya taṃ putramādāya siṃhakalpāṃ rājadhānīmanuprāptā/
453.010. siṃhalasya sārthavāhasya svagṛhadvāramūle 'vasthitā/
453.010. janakāyenāsau mukhabimbakena pratyabhijñātaḥ/
453.011. te kathayanti--bhavantaḥ, jñāyantāmayaṃ dārakaḥ siṃhalasya sārthavāhasya putra iti/
453.012. rākṣasī kathayati--bhavantaḥ, parijñāto yuṣmābhiḥ/
453.012. tasyaivāyaṃ putra iti/
453.013. te kathayanti--bhagini, kuta āgatā, kasya vā duhitā tvamiti? sā kathayati--bhavantaḥ, ahaṃ tāmradvīparājasya duhitā siṃhalasya sārthavāhasya bhāryārthaṃ dattā/
453.014. mahāsamudramadhyagatasya sārthavāhasya matsyajātena yānapātraṃ bhagnam/
453.015. tenāhamamaṅgaleti kṛtvā asthāne chotitā, kathaṃcidiha saṃprāptā/
453.016. kṣudraputrāham/
453.016. arhatha siṃhalaṃ sārthavāhaṃ kṣamayitumiti/
453.016. taistasya mātāpitror niveditam/
453.017. sa tābhyāmuktah--putra, mainām duhitaraṃ rājñaḥ, kṣudraputreyaṃ tapasvinī, kṣameti/
453.018. sa kathayati--tāta, naiṣā rājaduhitā, rākṣasyeṣā tāmradvīpādihāgateti/
453.018. tau kathayatah--putra, sarvā eva striyo rākṣasyaḥ/
453.019. kṣameti/
453.019. tāta, yadyeṣā yuṣmākamabhipretā, etāṃ gṛhe dhārayata/
453.020. ahamapyanyatra gacchāmīti/
453.020. tau kathayatah--putra, sutarāṃ vayamenāṃ tavaivārthāya dhārayāmaḥ/
453.020. yadyeṣā tava nābhipretā, kimasmākamanayā? na dhārayāma iti/
453.021. tābhyāṃ niṣkāsitā/
453.021. sā siṃhakesaiṇo rājñaḥ sakāśaṃ gatā/
453.022. amātyai rājño niveditam--deva, īdṛśī rūpayauvanasampannā strī rājadvāre tiṣṭhatīti/
453.023. rājā kathayati--praveśayeti/
453.023. paśyāma iti/
453.023. sā taiḥ praveśitā/
453.023. hāriṇīndriyāṇi/
453.024. rājā tāṃ dṛṣṭvā rāgenotkṣiptaḥ/
453.024. svāgatavādasamudācāreṇa tāṃ samudācarya kathayati--kutaḥ kathamatrāgatā, kasya vā tvamiti/
453.025. sā pādayor nipatya kathayati--deva, ahaṃ tāmradvīpakasya rājño duhitā siṃhalasya sārthavāhasya bhārvārthaṃ dattā/
453.026. tasya mahāsamudramadhyagatasya makareṇa matsyajātena yānapātraṃ bhagnam/
453.027. tenāhamamaṅgaleti śrutvā asthāne chotitā, kathaṃcidiha saṃprāptā/
453.028. kṣudraputrāham/
453.028. tadarhasi deva tameva siṃhalaṃ sārthavāhaṃ kṣamāpayitumarhasi/
453.028. tena rājñā samāśvāsitā/
453.029. amātyānāmājñā dattā--gacchantu bhavantaḥ, siṃhalaṃ sārthavāhaṃ śabdayateti/
453.029. tairasau śabditaḥ/
453.030. rājā kathayati--siṃhala, enāṃ rājāduhitaraṃ dhāraya, kṣamasveti/
453.030. sa kathayati--deva, naiṣā rājaduhitā, rākṣasyeṣā tāmradvīpādihāgateti/
453.031. rājā kathayati--sārthavāha, sarvā eva striyo rākṣasyaḥ, kṣamasva/
453.032. atha tava nābhipretā, mamānuprayaccheti/
453.032. sārthavāhaḥ kathayati--deva, rākṣasyeṣā/
454.001. nāhaṃ dadāmi, na varayāmīti/
454.001. sā rājñā antaḥpuraṃ praveśitā/
454.001. tayā rājā vaśīkṛtaḥ/
454.002. yāvadapareṇa samayena rājñaḥ sāntaḥpurasyāsvāpanaṃ datvā tāsāṃ rākṣasīnāṃ sakāśaṃ gatvā kathayati--bhaginyaḥ, kim yuṣmākaṃ siṃhalena sārthavāhena? mayā siṃhakesariṇo rājñaḥ sāntaḥpurasyāsvāpanaṃ dattam/
454.004. āgaccchata, taṃ bhakṣayāma iti/
454.004. tā vikṛtakaracaraṇanāsāḥ paramabhairavamātmānamabhinirmāya rātrau siṃhakalpamāgatāḥ/
454.005. tābhirasau rājā sāntaḥpuraparivāro bhakṣitaḥ/
454.006. prabhātāyāṃ rājanyāṃ rājadvāraṃ na mucyate/
454.006. rājagṛhasyopariṣṭātkuṇapakhādakāḥ pakṣiṇaḥ paribhrāmitumārabdhāḥ/
454.007. amātyā bhaṭabalāgranaigamajanapadāśca rājadvāre tiṣṭhanti/
454.007. eṣa śabdaḥ siṃhakalpāyāṃ rājadhānyāṃ samantato visṛtah--rājadvāraṃ na mucyate/
454.008. rājagṛhasyopariṣṭātkuṇapakhādakāḥ pakṣiṇaḥ paribhramanti/
454.009. amātyā bhaṭabalagraṃ naigamajanapadāśca rājadvāre tiṣṭhantīti/
454.010. siṃhalena sārthavāhena śrutam/
454.010. sa tvaritatvaritaṃ khaṅgamādāya gataḥ/
454.010. sa kathayati--bhavantaḥ, kṣamaṃ cintayata/
454.011. tayā rākṣasyā rājā khādita iti/
454.011. amātyāḥ kathayanti--kathamatra pratipattavyamiti? sa kathayati--niśrayaṇīmānayata, paśyāmīti/
454.012. tairānītā/
454.012. siṃhalaḥ sārthavāhaḥ khaṅgamādāya nirūṭhaḥ/
454.013. tena tāḥ saṃtrāsitāḥ/
454.013. tāsāṃ kāściddhastapādānādāya niṣpalāyitāḥ, kāścicchiraḥ/
454.014. tataḥ siṃhalena sārthavāhena rājakuladvārāṇi bhuktāni/
454.014. amātyai rājakulaṃ śodhitam/
454.015. paurāmātyajanapadāḥ saṃnipatya kathayanti--bhavantaḥ, rājā sāntaḥpuraparivāro rākṣasībhirbhakṣitaḥ/
454.016. kumāro nāsya, kamatrābhiṣiñcāma iti? tatraike kathayanti--yaḥ sāttvikaḥ prajñaśceti/
454.017. apare kathayanti--siṃhalātsārthavāhāt ko 'nyaḥ sāttvikaḥ prajñaśca? siṃhalaṃ sārthavāhamabhiṣiñcāma iti/
454.018. evaṃ kurmaḥ/
454.018. taiḥ siṃhalaḥ sārthavāha uktah--sārthavāha, rājyaṃ pratīccheti/
454.019. sa kathayati--ahaṃ vaṇiksaṃvyavahāropajīvī/
454.019. kiṃ mama rājyeneti? te kathayanti--sārthavāha, nānyaḥ śaknoti rājyaṃ dhārayitum/
454.020. pratīccheti/
454.020. sa kathayati--samayena pratīcchāmi yadi mama vacanānusāriṇo bhavatha/
454.021. pratīccha, bhavāmaḥ, śobhanaṃ te/
454.021. taurasau nagaraśobhāṃ kṛtvā mahatā satkāreṇa rājye 'bhiṣiktaḥ/
454.022. tena nānādeśanivāsino vidyāvādikā āhūya bhūyasyā mātrayā vidyā śikṣitā, evamiṣvastrācāryā iṣvastrāṇi/
454.023. amātyānāṃ cājñā dattā--sajjīkriyatāṃ bhavantaścaturaṅgabalakāyaṃ saṃnāhitam/
454.025. siṃhalo rājā caturaṅgādbalakāyādvaravarāṅgān hastino 'śvān rathān manuṣyāśca vahaneṣvaropya tāmradvīpaṃ saṃprasthitaḥ/
454.026. snupūrveṇa samudratīramanuprāptaḥ/
454.026. tāsāṃ rakṣasīnāmāpaṇasthānīyo dhvajaḥ kampitumārabdhaḥ/
454.027. tāḥ saṃjalpaṃ kartumārabdhāh--bhavatyaḥ, āpaṇasthānīyo dhvajaḥ kampate/
454.028. nūnaṃ jāmbudvīpakā manuṣyā yuddhabhinandina āgatāḥ/
454.029. samanveṣāma iti/
454.029. tāḥ samudratīraṃ gatāḥ/
454.029. yāvat paśyanti anekaśatāni yānapātrāṇi samudratīramanuprāptāni/
454.030. dṛṣṭvā ca punastā ardhena pratyudgatāḥ/
454.030. tato vidyādhāribhirāviṣṭā iṣvastrācāryaiḥ saṃpraghātitāḥ/
454.031. avaśiṣṭāḥ siṃhalasya rājñaḥ pādayor nipatya kathayanti--deva, kṣamasveti/
454.032. sa kathayati--samayena kṣame, yadi yūyametannagaramutkīlayitvā anyatra gacchatha, na ca madvijite kasyacidaparādhyatheti/
455.001. tāḥ kathayanti--deva, evaṃ kurmaḥ/
455.001. śobhanam/
455.001. taṃ nagaramutkīlayitvā anyatra gatvāvasthitāḥ/
455.002. siṃhalenāpi rājñā āvāsitamiti siṃhaladvīpaḥ siṃhaladvīpa iti saṃjñā saṃvṛttā//
455.004. kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau simihalaḥ, ahameva sa tena kālena tena samayena/
455.004. yo 'sau siṃhakesarī rājā, eṣa eva sa mahallastena kālena tena samayena/
455.005. yā sā rākṣasī, eṣaivānupamā tena kālena tena samayena/
455.006. tadāpyeca anupamāyā arthe anayena vyavasanamāpannaḥ/
455.006. etarhyapyeṣa anupamāyā arthe anayena vyasanamāpannaḥ//
455.008. mākandikaḥ parivrājako 'nupamāmādāya kauśāmbīṃ gataḥ/
455.008. anyatamasminnudyāne 'vasthitaḥ/
455.009. udyānapālakapuruṣeṇa rājña udayanasya vatsarājasya niveditam--deva, strī abhirūpā darśanīyā prāsādikā udyāne tiṣṭhati/
455.010. devasyaiṣā yogyeti śrutvā rājā tadudyānaṃ gataḥ/
455.011. tenāsau dṛṣṭā/
455.011. hārīṇīndriyāṇi/
455.011. sahadarśanādevākṣiptahṛdayaḥ/
455.011. tena mākandikaḥ parivrājaka uktah--kasyeyaṃ dārikā? sa āha--deva, madduhitā deva, na kasyacid/
455.012. mama kasmānna dīyate? deva, dattā bhavatu rājñaḥ/
455.013. śobhanam/
455.013. mahārājasya bahavaḥ paṇyapariṇītāḥ/
455.013. tasya puṣpadantasya pariṇītā/
455.014. tasyāḥ puṣpadantasya prāsādasyārthaṃ dattam, pañcopasthāyikāśatāni dattāni, pañca ca kārṣāpaṇaśatāni dine dine gandhamālyanimittam/
455.015. mākandikaḥ parivrājako 'grāmātyaḥ sthāpitaḥ/
455.016. tena khalu punaḥ samayenodayanasya rājñastrayo 'grāmātyā yogandharāyaṇo ghoṣilo mākandika iti/
455.017. yāvadapareṇa samayena udayanasya rājñaḥ puruṣa upasaṃkrāntaḥ/
455.017. rājñā pṛṣṭah--kastvamiti? sa kathayati--deva priyākhyāyīti/
455.018. amātyānāmājñā dattā--bhavantaḥ, prayacchata priyākhyāyino vṛttimiti/
455.019. taistasya vṛttirdattā/
455.019. yāvadaparaḥ puruṣa upasaṃkrāntaḥ/
455.019. so 'pi rājñā pṛṣṭah--kastvamiti? sa kathayati--deva apriyākhyāyīti/
455.020. rājñā amātyānāmājñā dattā--bhavantaḥ, prayacchatāasyāpyapriyākhyāyino vṛttimiti/
455.021. te kathayanti--mā kadāciddevo 'priyaṃ śṛṇuyāt/
455.021. sa kathayati--bhavantaḥ, vistīrṇāni rājakāryāṇi/
455.022. priyacchateti/
455.022. taistasyāpi vṛttirdattā/
455.022. yāvadapareṇa samayena rājā udayanaḥ śyāmāvatī anupamā caikasmin sthāne tiṣṭhanti/
455.023. tadā rājñā kṣutaṃ kṛtam/
455.024. śyāmāvatyoktam--namo buddhāyeti/
455.024. anupamayā namo devasyeti/
455.024. anupamā kathayati--mahārāja, śyāmāavatī devasya santakaṃ bhaktaṃ bhuṅkte, śramaṇasya gautamasya namaskāraṃ karotīti/
455.026. rājā kathayati--anupame, nātra hyevam/
455.026. śyāmāvatyupāsikā/
455.026. avaśyaṃ śramaṇasya gautamasya namaskāraṃ karotīti/
455.027. sā tūṣṇīmavasthitā/
455.027. tasyāḥ preṣyadārikā uktā--dārike, yadā devaḥ śyāmāvatī ahaṃ ca rahasi tiṣṭhema, tadā tvaṃ sopānake kāṃsikāṃ pātayiṣyasīti/
455.029. evamastviti/
455.029. tayā teṣāṃ rahasyavasthitānāṃ sopānake kāṃsikā pātitā/
455.029. śyāmāvatyoktam--namo buddhāyeti/
455.030. anupamā namo devasyetyuktvā kathayati--devasya santakaṃ bhavatī bhuṅkte, śramaṇasya gautamasya namaskāraṃ karotīti/
455.031. rājā kathayati--anupame, atra mā saṃrambhaṃ kuru, upāsikaiṣā, nātra doṣa iti/
455.032. rājā udayana ekasmin divase śyāmāvatyā sakāśam bhuṅkte, dvitīyadivase 'nupamāyāḥ/
456.001. rājñā śākunikasyājñā dattā--yasmin divase śyāmāvatyā bhojanavāraḥ, tasmin divase jīvantaḥ kapiṃjalā ānetavyā iti/
456.002. śākunikena jīvantaḥ kapiṃjalā rājña upanītāḥ/
456.003. rājā kathayati--anupamāyāḥ samarpayeti/
456.003. anupamayā śrutam/
456.004. sā kathayati--deva, na mama vāraḥ/
456.004. śyāmāvatyā vāra iti/
456.004. rājā kathayati--gaccha bhoḥ puruṣa, śyāmāvatyāḥ samarpayeti/
456.005. tena śyāmāvatyāḥ sakāśamupanītah--devasyārthāya sādhayeti/
456.005. sā kathayati--kimahaṃ śākunikāyinī? na mama prāṇātipātaḥ kalpate/
456.006. gaccheti/
456.006. tena rājñe gatvā niveditam--deva, śyāmāvatī kathayati--kimahaṃ śākunikāyinī? na mama prāṇātipātaḥ kalpate/
456.008. gaccheti/
456.008. anupamā śrutvā kathayati--deva, yadyasāvucyate śramaṇasya gautamasyārthāya sādhayeti sāmprataṃ saparivārā sādhayet/
456.009. rājā saṃlakṣayati--syādevam/
456.009. tenāsau puruṣa uktah--gaccha bhoḥ puruṣa, evaṃ vada--bhagavato 'rthāya sādhayeti/
456.010. saṃprasthito 'nupamayā pracchannamuktah--praghātayitvānayeti/
456.011. tena praghātayitvā śyāmāvatyā upanītāḥ/
456.011. deva kathayati--bhagavato 'rthāya sādhayeti/
456.012. sā saparivārā udyuktā/
456.012. śākunikena gatvā rājñe niveditam--sā deva saparivārā udyukteti/
456.013. anupamā kathayati--śrutaṃ devena? yadi tāvatprāṇātipāto na kalpate, śramaṇasyārthāya na kalpate, devasyāpi kalpate? devasya na kalpate iti kuta etat? rājā paryavasthito dhanuḥ pūrayitvā saṃprathitaḥ/
456.015. mitāmitramadhyamo lokaḥ/
456.015. aparayā śyāmāvatyā niveditam--devo 'tyarthaṃ paryavasthito dhanuḥ pūrayitvā āgacchati, kṣamayeti/
456.016. tayā svopaniṣaduktā--bhaginyaḥ, sarvā yūyaṃ maitrīṃ samāpadyadhvamiti/
456.017. tāḥ sarvā maitrīsamāpannāḥ/
456.018. rājñā ā karṇāddhanuḥ pūrayitvā śaraḥ kṣiptaḥ/
456.018. so 'rdhamārge patitaḥ/
456.018. dvitīyaḥ kṣiptaḥ/
456.018. sa nivartya rājñaḥ samīpe patitaḥ/
456.019. tṛtīyaṃ kṣeptumārabdhaḥ/
456.019. śyāmāvatī kathayati--deva, mā kṣepsyasi/
456.019. mā sarveṇa sarvaṃ na bhaviṣyatīti/
456.020. rājā vinītaḥ kathayati--tvaṃ devī nāgī yakṣiṇī gandharvī kinnarī mahoragīti? sā kathayati--na/
456.021. atha kā tvam? bhagavataḥ śrāvikā anāgāminī/
456.021. maya bhagavato 'ntike 'nāgāmiphalaṃ sākṣātkṛtam, ebhiśca pañcabhiḥ strīśataiḥ satyāni dṛṣṭānīti/
456.022. rājā abhiprasannaḥ kathayati--varaṃ te 'nuprayacchāmīti/
456.023. sā kathayati--yadi devo 'bhiprasannaḥ, yadā devo 'ntaḥpuraṃ praviśati, tadā mamāntike dharmānvayamupasthāpayediti/
456.024. rājā kathayati--śobhanam/
456.025. evaṃ bhavatviti/
456.025. so 'nupamāyāḥ śyāmāvatyā antike dharmānvayaṃ prasādayati/
456.025. yānyasya navasasyāni navaphalāni navartukāni samāpadyante, tāni tatprathamataḥ śyāmāvatyāḥ prayacchati/
456.027. īṣryāprakṛtirmātṛgrāmaḥ/
456.027. anupamā saṃlakṣayati--ayaṃ rājā maya sārthaṃ ratikrīḍāṃ pratyanubhavati/
456.028. śyāmāvatyā navaiḥ phalair navaiḥ sasyakair navartukaiḥ kārāṃ karoti/
456.028. tadupāyasaṃvidhānaṃ kartavyam yenaiṣā praghātyata iti/
456.029. sā ca tasyāḥ praghātanāya randhrānveṣaṇatatparā avasthitā/
456.029. rājñaścānyatamaḥ kārvaṭiko viruddhaḥ/
456.030. tenaikaṃ daṇḍasthānaṃ preṣitam/
456.030. taddhatuprahatamāgatam/
456.031. evaṃ dvitīyaṃ tṛtīyam/
456.031. amātyāḥ kathayanti--devasya balaṃ hīyate, kārvaṭikasya balaṃ varthate/
456.032. yadi devaḥ svayameva na gacchati, sthānametadvidyate yat sarvathāsau durdamyo bhaviṣyati/
457.001. tena kauśāmbyāṃ ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritam--yo mama vijite kaścicchastropajīvī prativasati, te