Phạn tạng (Sanskrit Canon)divyav_u.htmNguyên tác: Sanskrit
Bổn Sanh Thiên Cung (Divyāvadāna)
Chuyện bổn sanh (Avadāna/Jātaka) kể về tiền thân và hành trạng của đức Phật và các đệ tử. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 5 / 27 (50.000 ký tự/trang)
śākhyo/ 068.014. lokahitārthamabhyudgato yathopadiṣṭoddeśasmṛtiparigṛhīto dṛḍhapratijñnāṃ samanusmṛtya mahatā vīryabalena ekākī advitīyavyavasāyo yathopadiṣṭāni panñcāntaradvīpaśatāni samatikrāmati/ 068.016. sapta mahāparvatān, sapta mahānadyo vistareṇa sarvāṇi saṃkaṭāni yathoktena vidhinā mūlakandaphalāhāro guṇavati phalake baddhvā paripūrṇairdvādaśabhirvarṣai rohitakaṃ mahānagaramanuprāptaḥ/ 068.018. udyāne sthitvā anyatamaṃ puruṣamāmantrayate -- kaścidbhoḥ puruṣa asmin rohitake mahānagare magho nāma sārthavāhaḥ prarivasati? sa evamāha -- asti bhoḥ puruṣa/ 068.019. kiṃ tarhi mahāvyādhinā grastaḥ/ 068.020. sthānametadvidyate yattenaivābādhena kālaṃ kariṣyatīti/ 068.020. atha supriyasya mahāsārthavāhasyaitadabhavat -- mā haiva magho mahāsārthavāho 'dṛṣṭa eva kālaṃ kuryāt/ 068.021. ko me vyapadeśaṃ kariṣyati tasya badaradvīpamahāpattanasya gamanāyeti viditvā tvaritatvaritam yena maghasya sārthavāhasya niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ 068.023. sa dvāre nivāryate, na labhate praveśaṃ mahāsārthavāhadarśanāya/ 068.024. dharmatā khalu kuśalā bodhisattvāsteṣu teṣu śilpasthānakarmasthāneṣu/ 068.024. tato vaidyasaṃjñnāṃ ghoṣayitvā praviṣṭaḥ/ 068.025. adrakṣīt supriyo mahāsārthavāho 'riṣṭādhyāyeṣu viditavṛttāntah -- maghaḥ sārthavāhaḥ ṣaḍbhirmāsaiḥ kālaṃ kariṣyatīti viditvā supriyo mahāsārtahvāho 'dhītya vaidyamatāni svayameva mūlagaṇḍapatrapuṣpaphalabhaiṣajyānyānulomikāni vyapadiśati sma vyādhivyupaśamārtham/ 068.028. paraṃ cainaṃ toṣayati citrākṣaravyanñjanapadābhidhānaiḥ, śāstrabaddhābhiḥ, kathābhiḥ, nānāśrutimanorathākhyāyikābhiḥ saṃranñjayati/ 068.029. dākṣyadākṣiṇyacāturyamādhuryopetamupasthānakarmaṇi satputra iva pitaraṃ bhaktyā gauraveṇa śuśrūṣate/ 068.030. tato maghasya sārthavāhasya kṣemaṇīyataraṃ cābhūdyāpanīyataraṃ ca/ 068.031. saṃjñnā anena pratilabdhā/ 068.031. atha magho mahāsārthavāhaḥ pratilabdhasaṃjñnaḥ supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocat -- kuto bhavāñ jñnānavijñnānasampanno 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ paṇḍito vyakto medhāvī paṭupracāraḥ sarvaśāstrajñnaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ sarvakalābhijñnaḥ sarvabhūtarutajñna iṅgitajñna? kiṃ jātyā bhavān? kiṃgotrah? kena vā kāraṇena amanuṣyāvacaritaṃ deśamabhyāgatah? evamūktaḥ supriyaḥ sārthavāhaḥ kathayati -- sādhu sādhu mahāsārthavāha/ 069.003. kāle 'smi mahāsarthavāhena jātikulagotrāgamanaprayojanaṃ pṛṣṭaḥ/ 069.004. atha supriyo mahāsārthavāho maghāya sārthavāhāya jātikulagotrāgamanaprayojanaṃ vistareṇārocayati sma, paraṃ cainaṃ vijñnāpayati -- sārvāhānubhāvādahaṃ badaradvīpamahāpattanaṃ paśyeyam/ 069.006. evamahaṃ syāt paripūrṇamanoratho nistīrṇadṛḍhapratijñnaḥ sarvasattvamanorathaparipūrakaḥ/ 069.007. atha magho mahāsārthavāhaḥ supriyasya mahāsārthavāhasyāśrutapūrvāṃ parahitārthamabhyudyatāṃ dṛḍhapratijñnāṃ śrutvā paramavismayajāto 'nimiṣadṛṣṭiḥ suciraṃ nirīkṣya supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocat -- taruṇaśca bhavān dharmakāmaśca/ 069.009. āścaryamamānuṣaparākramaṃ te paśyāmi, yo nāma bhavāñ jambudvīpādamanuṣyāvacaritaṃ parvatasamudranadyottaraṇaṃ kṛtvā ihāgataḥ, yatrāmanuṣyāḥ pralayaṃ gacchanti, prāgeva manuṣyāḥ/ 069.011. devaṃ tadbhavantaṃ paśyāmi devānyatamaṃ vā manuṣyaveṣadhāriṇam/ 069.012. na te kiṃciddustaramasādhyaṃ vā/ 069.012. api tu ahaṃ mahāvyādhinā grasto mumūrṣuḥ/ 069.012. bhavāṃścāyātaḥ/ 069.013. api tu ko bhavato 'rthe parahitārthe 'bhyudyatasyātmaparityāgamapi na kuryāt? tena hi vatsa kṣipraṃ maṅgalapotaṃ samudānaya, saṃvaraṃ cāropaya, yadāvayoryātrāyanaṃ bhaviṣyatīti/ 069.014. evaṃ sārthavāheti supriyo mahāsārthavāho maghāya mahāsārthavāhāya pratiśrutya maṅgalapotaṃ samudānīya saṃvaraṃ cāropya yena magho mahāsārthavāhastenaopasaṃkrāntaḥ/ 069.016. upasaṃkramya maghaṃ sārthavāhamidamavocat -- deva samudānīto maṅgalapotaḥ, saṃvaraṃ cāropitam, yasyedānīṃ mahāsārthavāhaḥ kālaṃ manyate/ 069.017. atha magho mahāsārthavāho vadaradvīpamahāpattanagamanakṛtabuddhiḥ svajanabandhuvargaputradāramitrāmātyajñnātisālohitaiḥ sabhṛtyavargeṇa ca rohitakarājñnā ca nivāryamāṇo 'pi guṇavati phalake baddhvā āśu supriyasārthavāhasahāyo maṅgalapotamabhiruhya mahāsamudramavatīrṇaḥ/ 069.020. atha magho mahāsārthavāhaḥ supriyasya mahāsārthavāhasya kathayati -- ahaṃ bāḍhaglāno na śakyāmi sthiyo gantum/ 069.021. tadarhasi śayyāṃ kalpayitum yatrāhamapāśrito gamiṣyāmīti/ 069.022. api tu asmin mahāsamudre yāvadevaṃvidhāni nimittāni bhavanti udakasya varṇasaṃsthānāni ca mama nivedayitavyāni/ 069.023. yathā anekāni yojanaśatāni gatvā adrākṣīt supriyo mahāsārthavāha ekapāṇḍaraṃ pānīyam/ 069.024. dṛṣṭvā punarmaghāya sārthavahāyārocayati -- yatkhalu mahāsārthavāha jānīyāḥ, ekapāṇḍaraṃ pānīyaṃ paśyāmi/ 069.025. evamukte maghaḥ sārthavāhaḥ kathayati -- naitanmahāsārthavāha ekapāṇḍaraṃ pānīyam/ 069.026. api tu paśyasi tvaṃ dakṣiṇakena mahatsudhāparvatam yadidaṃ tasyaitadanubhāvena pānīyaṃ ranñjitam/ 069.027. yatraikaviṃśatidhātugotrāṇi, yaṃ paktvā suvarṇarūpyavaiḍūryānyabhinirvartante, yadeke jāmbudvīpakā manuṣyā ratnānyādāya pratinivartante/ 069.029. idaṃ badaradvīpamahāpattanasya prathamanimittam/ 069.029. punarapi gacchan paśyati supriyo mahāsārthavāhaḥ śastravarṇaṃ pānīyam/ 069.030. dṛṣṭvā ca punarmaghāya sārthavāhāyārocayati -- yat khalu mahāsārthavāha jānīyāh -- śastravarṇaṃ pānīyaṃ dṛśyate/ 069.031. maghaḥ sārthavāhaḥ kathayati -- naitacchastravaṇa pānīyam/ 069.032. paśyasi tvaṃ dakṣiṇakeṇa mahacchastraparvatam/ 069.032. tasyaitadanubhāvena pānīyaṃ ranñjitam/ 070.001. atrāpyanekāni dhātugotrāṇi, yaṃ paktvā suvarṇarūpyavaidūryasphaṭikānyabhinirvartante, yadeke jāmbudvīpakā manuṣyā ratnānyādāya pratinivartante/ 070.002. idaṃ badaradvīpamahāpattanasya dvitīyaṃ nimittam/ 070.003. evaṃ lohaparvatāstāmraparvatā rūpyaparvatāḥ suvarṇaparvatāḥ sphaṭikaparvatā vaidūryaparvatāḥ/ 070.004. adrākṣīt supriyo mahāsārthavāho nīlapītalohitāvadātaṃ pānīyam, antarjale ca dīpārciṣaḥ paśyati dīpyamānāḥ/ 070.005. dṛṣṭvā ca punarmaghāya sārthavāhāyārocayati -- yatkhalu mahāsārthavāha jānīyāh -- nīlapītalohitāvadātaṃ pānīyaṃ dṛśyate, antarjale ca dīpārciṣo dīpyamānāḥ/ 070.007. evemukte magho mahāsārthavāhaḥ kathayati -- naitanmahāsārthavāha nīlapītalohitāvadātaṃ pānīyam, nāpyete dīpā iva dīpyante/ 070.008. paśyasi tvaṃ dakṣiṇakena catūratnamayaṃ parvatam/ 070.009. tasyaitadanubhāvena pānīyaṃ ranñjitam/ 070.009. ye 'pyete dīpā iva dīpyante, ete 'ntargatā auṣadhyo dīpyante/ 070.010. atrāpyanekāni dhātugotrāṇi, yaṃ paktvā suvarṇarūpyavaidūryasphaṭikānyabhinirvartante, yatraike jāmbudvīpakā manuṣyā ratnānyādāya pratinivartante/ 070.011. idaṃ badaradvīpamahāpattanasya daśamaṃ nimittam/ 070.012. api tu mahāsārthavāha iyantyevāhaṃ badaradvīpamahāpattanasya daśa nimittāni jāne gamanaṃ prati, ataḥ pareṇa na jāne/ 070.013. evamukte supriyo mahāsārthavāhaḥ kathayati -- kadā badaradvīpamahāpattanasya gamanāyānto bhaviṣyati? evamukte maghaḥ sārthavāhaḥ kathayati -- mayāpi supriya badaradvīpamahāpattanaṃ kārtsyena na dṛṣṭam/ 070.015. api tu mayā śrutaṃ paurāṇānāṃ mahāsārthavāhānāmantikājjīrṇānāṃ vṛddhānāṃ mahallakānām -- ito jalamapahāya paścimāṃ diśaṃ sthalena gamyate/ 070.017. tena caivamabhihitam, maraṇāntikāścāsya vedanāḥ prādurbhūtāḥ/ 070.017. tataḥ supriyāya mahāsārthavāhāya kathayati -- maraṇāntikā me vedanāḥ prādurbhūtāḥ/ 070.018. etattvaṃ maṅgalapotaṃ tīramupanīya vetrapāśaṃ baddhvā maccharīre śarīrapūjāṃ kuruṣva/ 070.019. tataḥ supriyo mahāsārthavāhastaṃ maṅgalapotaṃ tīramupanīya vetrapāśaṃ badhnāti/ 070.020. atrāntare magho mahāsārthavāhaḥ kālagataḥ/ 070.021. atha supriyo mahāsārthavāho maghaṃ sārthavāhaṃ kālagataṃ viditvā sthale utthāpya śarīre śarīrapūjaṃ kṛtvā cintayati -- maṅgalapotamāruhya yāsyāmīti/ 070.022. sa ca poto vāyunā vetrapāśaṃ chittvā apahṛtaḥ/ 070.023. tataḥ supriyo mahāsārthavāhaścatūratnamayasya parvatasya dakṣiṇena pārśvenāṭavyāṃ sthalena saṃprasthito mūlaphalāni bhakṣayamāṇaḥ/ 070.024. anekāni yojanāni gatvā adrākṣīt ślakṣṇaṃ parvatamanupūrvapravaṇamanupūrvaprāgbhāram/ 070.025. na śakyate 'bhiroḍhum/ 070.025. tataḥ supriyo mahāsārthavāho madhunā pādau pralipyābhirūḍhaśca, avatīrṇaśca, anekāni yojanāni gatvā mūlaphalāhāro gataḥ/ 070.027. sa tatra paśyati mahāntaṃ parvatamuccaṃ ca pragṛhītaṃ ca/ 070.027. niḥsaraṇaṃ paryeṣamāṇo na labhate, na cāsya kaścinniḥsaraṇavyapadeṣṭā/ 070.028. tataścintāparaḥ śayitaḥ/ 070.028. tatra ca parvate nīlādo nāma yakṣaḥ prativasati/ 070.029. sa saṃlakṣayati -- ayaṃ bodhisattvo lokahitārthamudyataḥ parikliśyate, yannvahamasya sāhāyyaṃ kalpayeyam/ 070.030. idamanucintya supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocat -- ito mahāsārthavāha pūrveṇa yojanaṃ gatvā trīṇi parvataśṛṅgāṇyanupūrvaniṃnānyanupūrvapravaṇānyanupūrvaprāgbhārāṇi/ 070.032. tatra tvayā vetraśiṭām(?) baddhvā atikramitavyam/ 070.032. atha supriyo mahāsārthavāhaḥ suptaprabuddho vetraśiṭām baddhvā tāni parvataśṛṅgāṇyatikrāntaḥ/ 071.001. bhūyaḥ saṃprasthito 'drākṣīt supriyo mahāsāthavāhaḥ sphaṭikaparvataṃ ślakṣṇaṃ nirālambamagamyaṃ manuṣyamātrasya/ 071.002. na cāsyopāyaṃ paśyati taṃ parvatamabhirohaṇāyeti viditvā cintāparo 'horātramavasthitaḥ/ 071.003. tasmiṃśca parvate candraprabho nāma yakṣaḥ prativasati/ 071.004. sa cintāparaṃ sārthavāhaṃ viditvā lokahitārthamabhyudyataṃ mahāyānasamprasthitaṃ prasannacittaṃ copetyāśvāsayati -- na khalu mahāsārthavahena viṣādaḥ karaṇīya iti/ 071.005. pūrveṇa krośamātraṃ gatvā mahaccandanavanam/ 071.006. tasmiṃśca candanavane mahatyaśmaśilā/ 071.006. tāṃ vīryabalenotpāṭya guhāṃ drakṣyasi/ 071.007. tasyāṃ guhāyāṃ prabhāsvarā nāmauṣadhī panñcaguṇopetā/ 071.007. tayā gṛhītayā nāsya kāye śastraṃ kramiṣyati, amanuṣyāścāvatāraṃ na lapsyante, balaṃ ca vīryaṃ ca saṃjanayati, ālokaṃ ca karoti/ 071.009. tenālokena drakṣyasi catūratnamayaṃ sopānam/ 071.009. tena sopānena sphaṭikaparvatamatikramitavyam/ 071.010. sphaṭikaparvatamatikrāntasya te prabhāsvarā auṣadhyantardhāsyati/ 071.010. tatra te na śocitavyaṃ na kranditavyaṃ na paridevitavyam/ 071.011. atha candraprabho yakṣaḥ supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ samanuśāsya tatraivāntarhitaḥ/ 071.012. atha supriyo mahāsārthavāhaścandraprabheṇa mahāyakṣeṇa samāśvāsya ādeśitamārgo yathoktena vidhinā sphaṭikaparvatamatikrāntaḥ/ 071.013. atikrāntasya cāsya prabhāsvarā auṣadhyantarhitā/ 071.014. bhūyaḥ saṃprasthito 'drākṣīt supriyo mahāsārthavāhaḥ sauvarṇaṃ mahānagaramārāmasampannaṃ puṣkariṇīsampannam/ 071.015. tataḥ supriyo mahāsārthavāho nagaradvāraṃ gataḥ/ 071.015. yāvadbaddhaṃ nagaraṃ paśyati/ 071.016. dṛṣṭvā ca punarudyānaṃ gatvā cintayati -- yadyapyahaṃ nagaramadrākṣam, tadapi śūnyam/ 071.017. kadā badaradvīpasya mahāpattanasyāgamanāyādhvā bhaviṣyatīti viditvā śayitaḥ/ 071.017. atha sā pūrvadevatā supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ durmanasaṃ viditvā rātryāḥ pratyūṣasamaya uṣasaṃkramya samāśvāsya utkarṣayati -- sādhu sādhu mahāsārthavāha, nistīrṇāni te mahāsamudraparvatanadīkāntārāṇi manuṣyāmanuṣyāgamyāni/ 071.020. saṃprāpto 'si badaradvīpamahāpattanaṃ manuṣyāmanuṣyānavacaritaṃ maheśākhya puruṣādhyuṣitam/ 071.021. kiṃ tarhi na sāmpratamapramādaḥ karaṇīyaḥ/ 071.021. indriyāṇi ca gopayitavyāni cakṣurādīni, kāyagatā smṛtirbhāvayitavyā/ 071.022. śvobhūte nagaradvāraṃ trikoṭayitavyam/ 071.022. tataścatasraḥ kinnarakanyā nirgamiṣyanti abhirūpā darśanīyāḥ prasādikāścāturyamādhuryasampannāḥ sārvāṅgapratyaṅgopetāḥ paramarūpābhijātāḥ sarvālaṃkāravibhūṣitā hasitaramitaparicāritanṛttagītavāditrakalāsvabhijñnāḥ/ 071.025. tāstvāmatyarthamupalālayanti, evaṃ ca vakṣyanti -- etu mahāsārthavāhaḥ/ 071.025. svāgataṃ mahāsārthavāha, asmākamasvāminīnāṃ svāmī bhava, apatikānāṃ patiralayanānāṃ layano 'dvīpānāṃ dvīpo 'trāṇānāṃ trāṇo 'śaraṇānāṃ śaraṇamaparāyaṇānāṃ parāyaṇaḥ/ 071.027. imāni ca te 'nnagṛhāṇi pānagṛhāṇi vastragṛhāṇi śayanagṛhāṇyārāmaramaṇīyāni, prabhūtāni ca jāmbudvīpakāni ratnāni, tadyathā -- maṇayo muktā vaidūryaśaṅkhaśilāpravālarajatajātarūpamaśmagarbhamusāragalvo lohitikā dakṣiṇāvartāḥ/ 071.028. etāni ca te ratnāni/ 071.030. tvaṃ cāsmābhiḥ sārdhaṃ krīḍasva ramasva paricārayasva/ 071.031. tatra te tāsu mātṛsaṃjñnā upasthāpayitavyā, bhaginīsaṃjñnā duhitṛsaṃjñnā upasthāpayitavyā/ 071.032. daśākuśalāḥ karmapathā vigarhitavyāḥ, daśa kuśalāḥ karmapathāḥ saṃvarṇayitavyāḥ/ 071.032. subahvapi te pralobhyamānena rāgasaṃjñnā notpādayitavyā/ 072.001. sacedutpādayiṣyasi tatraivānayena vyasanamāpatsyase/ 072.002. sūpasthitasmṛtestava saphalaḥ śramo bhaviṣyati/ 072.002. yadyapi te subhāṣitasyārghamaṇiṃ prayaccheyuḥ, tatastvayā nipuṇaṃ praṣṭavyāh -- asya ratnasya bhaginyaḥ ko 'nubhāva iti/ 072.003. evaṃ dvitīyaṃ kinnaranagaramanuprāptasyāṣṭau kinnarakanyā nirgamiṣyanti, tāsāṃ pūrvikānāmantikādabhirūpatarāśca/ 072.005. tatrāpi te eṣānupūrvī karaṇīyā/ 072.005. yāvaccaturthakinnaranagaraprāptasya te dvātriṃśat kinnarakanyā nirgamiṣyanti tāsāṃ pūrvikānāmantikādabhirūpatarāśca darśanīyatarāśca prāsādikatarāścāpsarasah -- pratispardhinyaḥ/ 072.007. śatasahasraśobhitā bhaviṣyanti/ 072.007. tatrāpi te eṣaivānupūrvī karaṇīyā/ 072.007. ityuktvā sā devatā tatraivāntarhitā// 072.009. atha supriyo mahāsārthavāhaḥ pramuditamanāḥ sukhapratibuddhaḥ kālyamevo 'tthāya sauvarṇaṃ kinnaranagaramanuprāptaḥ/ 072.010. dvāramūlamupasaṃkramya trikoṭayati/ 072.010. tataḥ supriyeṇa mahāsārthavāhena trikoṭite dvāre catasraḥ kinnarakanyā nirgatā abhirūpā darśanīyāḥ prāsādikāścāturyamādhuryasampannāḥ sarvāṅgapratyaṅgopetāḥ paramarūpābhijātā hasitaramitaparicāritanṛttagītavāditrakalāsvabhijñnāḥ/ 072.013. tā evamāhuh -- etu mahāsārthavāhaḥ/ 072.013. svāgataṃ mahāsārthavāha/ 072.013. asmākamasvāminīnāṃ svāmī bhava, apatīnāṃ patiralayanānāṃ layano 'dvīpānāṃ dvīpo 'śaraṇānāṃ śaraṇo 'trāṇānāṃ trāṇo 'parāyaṇānāṃ parāyaṇaḥ/ 072.015. imāni ca te 'nnagṛhāṇi pānagṛhāṇi vastragṛhāṇi śayanagṛhāṇyārāmaramaṇīyāni vanaramaṇīyāni puṣkariṇīramaṇīyāni ca/ 072.016. jāmbudvīpakāni ratnāni, tadyathāmaṇayo muktā vaidūryaśaṅkhaśilāpravālarajatajātarūpamaśmagarbho musāragalvo lohitikā dakṣiṇāvartāh etāni ca/ 072.018. tvaṃ cāsmābhiḥ sārdhaṃ krīḍasva ramasva paricārayasva/ 072.018. atha supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ sūpasthitasmṛtiṃ tāḥ kinnarakanyāḥ sarvāṅgairanuparigṛhya sauvarṇaṃ kinnaranagaraṃ praveśya prāsādamabhiropya prajñnapta evāsane niṣādayanti/ 072.020. niṣaṇṇaḥ supriyo mahāsārthavāho daśākuśalān karmapathān vigarhati, daśa kuśalān karmapathān saṃvarṇayati, subahvapi pralobhyamāno na śakyate skhalayitum/ 072.022. tuṣṭāśca tāḥ kinnarakanyāḥ kathayanti -- āścaryam yatredānīṃ daharaśca bhavān dharmakāmaśca/ 072.023. na ca kāmeṣu sajjase vā badhyase vā/ 072.023. prabhūtaiśca ratnaiśca pravārayanti/ 072.023. dharmadeśanāvarjitāśca ekaṃ saubhāsinikaṃ ratnamanuprayacchanti/ 072.024. tataḥ supriyo mahāsārthavāhastasya ratnasya prabhāvānveṣī kathayati -- asya ratnasya bhaginyaḥ ko 'nubhāva iti/ 072.025. tāḥ kathayanti -- yatkhalu sārthavāha jānīyāh -- tadeva poṣadhe panñcadaśyāṃ śiraḥsnāta upoṣadhoṣita idaṃ maṇiratnaṃ dhvajāgre āropya yojanasahasraṃ sāmantakena yo yenārthī bhavati hiraṇyena vā suvarṇena vā annena vā vastreṇa vā pānena vā alaṃkāraviśeṣeṇa vā dvipādena vā catuṣpādena vā yānena vā vāhanena vā dhanena vā dhānyena vā, sa cittamutpādayatu, vācaṃ ca niścārayatu/ 072.029. sahacittotpādād vāgniścāraṇena yathepsitāścopakaraṇaviśeṣā ākāśādavatariṣyanti/ 072.030. ayamasya ratnasyānubhāvaḥ/ 072.030. atha supriyo mahāsārthavāhastāḥ kinnarakanyā dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya mātṛbhaginīduhitṛvat pratisaṃmodya sauvarṇāt kinnaranagarāt pratiniṣkrāntaḥ/ 072.032. adrākṣīt supriyo mahāsārthavāho rūpyamayaṃ kinnaranagaramārāmasampannaṃ vanasampannaṃ puṣkariṇīsampannam/ 073.001. tatrāpi supriyeṇa sārthavāhena trikoṭite dvāre'ṣṭau kinnarakanyā nirgatāḥ/ 073.002. tā apyevamāhuh -- etu mahāsārthavāhaḥ/ 073.003. svāgataṃ mahāsārthavāhāya/ 073.003. asmākamasvāmikānāṃ svāmī bhava, pūrvadyāvattābhirapi dharmadeśanāvarjitābhistadviśiṣṭataraṃ dvisāhasrayojanavarṣakaṃ maṇiratnamanupradattam/ 073.004. tatrāpi supriyo mahāsārthavāhastāḥ kinnarakanyā dharmyayā kthayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya mātṛbhaginīduhitṛvat pratisaṃmodya rūpyamayāt kinnaranagarāt pratiniṣkrānto yāvat tṛtīyaṃ vaiḍūryamayaṃ kinnaranagaramanuprāptaḥ/ 073.007. tatrāpi supriyeṇa sārthavāhena trikoṭite dvāre ṣoḍaśa kinnarakanyā nirgatāḥ, tāsāṃ pūrvikānāmantikādabhirūpatarāśca prāsādikatarāśca/ 073.008. tā api dharmadeśanāvarjitāstata eva viśiṣṭataraṃ saubhāsinikaṃ trisāhasrayojanikaṃ ratnamanuprayacchanti/ 073.009. tataḥ supriyo mahāsārthavāhastasya ratnasya prabhāvānveṣī kathayati -- asya ratnasya bhaginyaḥ ko'nubhāva iti? kinnarakanyāḥ kathayanti -- pūrvavat/ 073.011. supriyo mahāsārthavāhastāḥ kinnarakanyā dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya mātṛbhaginīduhitṛvat pratisaṃmodya tṛtīyāt kinnaranagarāt pratiniṣkrāntaḥ/ 073.013. adrākṣīt supriyo mahāsārthavāhaścaturthaṃ catūratnamayaṃ kinnaranagaramārāmodyānaprāsādadevakulapuṣkariṇītaḍāgasuvibhaktarathyāvīthīcatvaraśṛṅgāṭakāntarāpaṇasuracitagandhojjvalaṃ nānāgītavāditayuvatimadhurasvaravajravaiḍūryaśātakumbhamayaprākāratoraṇopaśobhitam/ 073.015. dvāraṃ trirākoṭayati/ 073.015. tataḥ supriyeṇa sārthavāhena trirākoṭite dvāre dvātriṃśat kinnarakanyā nirgatāḥ, tāsāṃ pūrvikāṇāmantikādabhirūpatarāśca darśanīyatarāścāpsarasaḥpratispardhinyaḥ śatasahasraśobhitāḥ/ 073.017. tā apyevamāhuh -- etu mahāsārthavāhaḥ/ 073.018. svāgataṃ mahāsārthavāhāya/ 073.018. asamākamasvāmikānāṃ svāmī bhava, apatīnāṃ patiralayanānāṃ layano 'dvīpānāṃ dvīpo 'śaraṇānāṃ śaraṇo 'trāṇānāṃ traṇo 'parāyaṇānāṃ parāyaṇaḥ/ 073.020. imāni ca te 'nnagṛhāṇi pānagṛhāṇi vastragṛhāṇi śayanagṛhāṇyārāmaramaṇīyāni vanaramaṇīyāni puṣkariṇīramaṇīyāni/ 073.021. prabhūtāni ca jāmbudvīpakāni ratnāni, tadyathā -- maṇayo muktā vaiḍūryaśaṅkhaśilāpravālarajataṃ jātarūpamaśmagarbho musāragalvo lohitikā dakṣiṇāvartāḥ/ 073.023. etāni ca te vayaṃ ca/ 073.023. asmābhiḥ sārdhaṃ krīḍasva ramasva paricārayasva/ 073.023. tatrāpi supriyo mahāsārthavāhaḥ sūpasthitasmṛtistāḥ kinnarakanyā vividhairdharmapadavyanñjanaiḥ paritoṣayāmāsa/ 073.025. tuṣṭāśca tāḥ kinnarakanyāḥ supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ sarvāṅgairanuparigṛhya catūratnamayaṃ kinnaranagaramanupraveśya prāsādamabhiropya prajñnapta evāsane niṣādayanti/ 073.026. niṣaṇṇaḥ supriyo mahāsārthavāho daśākuśalān karmapathān vigarhati, daśa kuśalān karmapathān saṃvarṇayati, subahvapi pralobhyamāno na śakyate skhalayitum/ 073.028. tuṣṭāśca tāḥ kinnarakanyāḥ kathayanti -- āścaryam yatredānīṃ daharaśca bhavān dharmakāmaśca/ 073.029. na ca kāmeṣu sajjase vā badhyase vā/ 073.029. prabhūtaiśca ratnaiḥ pravārayanti/ 073.030. tā api dharmadeśanāvarjitāḥ saubhāsinikaṃ jāmbudvīpapradhānamanarghyeyamūlyamanantaguṇaprabhāvaṃ badaradvīpamāpattane sarvasvabhūtaṃ ratnamanuprayacchanti/ 073.031. evaṃ ca kathayanti -- idamasmākaṃ mahāsārthavāha maṇiratnaṃ badareṇa bhrātrā kinnararājñnā anupradattam, asmin badaradvīpamahāpattane cihnabhūtamālakṣyabhūtaṃ maṇḍanabhūtaṃ ca/ 074.001. tataḥ supriyo mahāsārthavāhaḥ kathayati -- asya ratnasya ko 'nubhāva iti? tāḥ kathayanti -- yatkhalu mahāsārthavāha jānīyāh -- idaṃ maṇiratnaṃ tadeva poṣadhoṣito dhvajāgre baddhvā āropya kṛtsne jambudvīpe ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ karaṇīyam -- śṛṇvantu bhavanto jambudvīpanivāsinaḥ stīmanuṣyāḥ, yuṣmākam yo yenarthī upakaraṇaviśeṣeṇa hiraṇyena vā subarṇena vā ratnena vā annena vā pānena vā vastreṇa vā bhojanena vā alaṃkāraviśeṣeṇa vā dvipadena vā catuṣpadena vā vāhanena vā yānena vā dhanena vā dhānyena vā sa cittamutpādayatu, vacanaṃ ca niścārayatu/ 074.007. sahacittotpādādvāgniścāraṇena ca yathepsitāścopakaraṇaviśeṣa asya ratnasyānubhāvādākāśādavatariṣyanti/ 074.008. ayaṃ tu prativiśeṣah -- yāni cāsya lokasya bhavanti mahābhayāni, tadyathā -- rājato vā cairato vā agnito vā udako vā manuṣyato vā amiṣyato vā siṃhato vā vyāghrato vā dvīpatarakṣuto vā yakṣyarākṣasapretapiśācakumbhāṇḍapūtanakaṭapūtanato vā, ītayopadravo vā, upasargo vā, anāvṛṣṭirvā durbhikṣabhayāni vā, asminnucchrite ratnaviśeṣe ima īrayopadravā na bhaviṣyanti/ 074.012. iryuktvā tāḥ kinnarakanyāḥ supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ saṃrādhayāmāsuh --- sādhu sādhu mahāsārthavāha, nistīrṇāni mahāsamudraparvatanadīkāntārāṇi/ 074.013. pūritā te dṛḍhasupratijñā/ 074.014. saphalīkṛtā te śraddhā/ 074.014. te gopitānīndriyāṇi/ 074.014. sādhitā badaradvīpamahāpattanayātrā/ 074.015. adhigataṃ te sarvajanamanorathasampādakaṃ jambudvīpapradhānaṃ ratnaviśeṣam/ 074.015. api tu yena tvaṃ pathenāgataḥ, amanuṣyāstāvat, pralayaṃ gaccheyuḥ prāgeva manuṣyāḥ/ 074.016. anyadeva vayaṃ sanmārgaṃ vyapadekṣyāmaḥ kṣipraṃ vārāṇasīgamanāya/ 074.017. tacchṛṇu, manasi kuru, bhāṣiṣyāmah -- itaḥ paścime digbhāge sapta pratānatikramya mahāparvata uccaḥ/ 074.018. tasmin parvate lohitākṣo nāma rākṣasaḥ prativasati raudraḥ paraprāṇaharaḥ/ 074.019. sa ca parvato 'manuṣyavacaritaḥ kṛṣṇamandhakāraṃ savisphuliṅgaṃ vāyuṃ mokṣayati/ 074.020. tatra te etadeva ratnaṃ dhvajāgre 'varopayitvā gantavyam/ 074.020. ratnaprabhāvācca te ītayo vilayaṃ gamiṣyanti/ 074.021. mahāparvatamatikramya aparaparvataḥ/ 074.021. tasmin parvate 'gnimukho nāgaḥ prativasati/ 074.022. sa tava gandhamāghrāya sapta rātriṃdivasānyaśaniṃ pātayiṣyati/ 074.022. tatra ratnaguhāṃ samanviṣya praveṣṭavyam/ 074.023. saptarātrasya cātyayādduṣṭanāgaḥ svapiṣyati/ 074.023. śayite diṣṭanāge parvatamadhiroḍhavyam/ 074.023. tatra drakṣyasi samaṃ bhūmipradeśamakṛṣṭoptaṃ ca taṇḍulaphalaśālimakaṇakamatuṣaṃ śuciṃ niṣphuṭigandhikaṃ caturaṅgulaparyavanaddham/ 074.025. yastamaṣṭamyāṃ panñcadaśyāṃ vā bālāho'śvarājaḥ paribhujya sukhī arogo balavān prīṇitendriyaḥ pūrvakāyamabhyunnamayyodānamudānayati -- kaḥ pāragāmī, kaḥ pāragāmī, kaṃ pāraṃ nayāmi, svastikṣemābhyāṃ jambudvīpamanuprāpayāmi, sa tvayopasaṃkramya idaṃ syādvacanīyam -- ahaṃ pāragāmī, māṃ pāraṃ naya, māṃ svastikṣemābhyāṃ vārāṇasīmanuprāpaya/ 074.028. atha sa supriyo mahāsārthavāhastāḥ kinnarakanyā dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya mātṛduhitṛvat pratisamodya yathoddiṣṭena mārgeṇa yathoktena vidhinā anupūrveṇa taṃ bhūmipradeśamanuprāptaḥ/ 074.030. sa ca bālāho'śvarājaścarannevamāha -- kaḥ pāragāmī, kaḥ pāragāmī, kaṃ pāraṃ nayāmi, svastikṣemābhyāṃ jambudvīpamanuprāpayāmi? tataḥ supriyo mahāsārthavāno yena bālāho 'śvarājastenopasaṃkrāntaḥ/ 075.001. upasaṃkramya ekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bālāho 'śvarājastenānñjaliṃ praṇamya bālāhamaśvarājamidavocat -- ahaṃ pāragāmī, ahaṃ pāragāmī, naya mām/ 075.003. svastikṣemābhyāṃ vārāṇasīmanuprāpaya/ 075.003. evamukte bālāho 'śvarājaḥ supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocat -- na te mahāsārthavāha mama pṛṣṭhādhirūḍhena diśo nāvalokayitavyāḥ, nimīlitākṣeṇa te stheyam/ 075.005. ityuktvā bālāho'śvarājaḥ pṛṣṭhamupanāmayati/ 075.005. atha supriyo mahāsārthavāho bālāhasyāśvarājasya pṛṣṭhamadhiruhya yathānuśiṣṭo 'lpaiśca kṣaṇalavamuhūrtairvārāṇasīmanuprāptaḥ/ 075.006. sva uyhāne 'vataritaḥ/ 075.007. avatīrya supriyo mahāsārthavāho bālāhāśvarājapṛṣṭhādbālāhāśvarājaṃ tripradakṣiṇīkṛtya pādābhivandanaṃ karoti/ 075.008. tato bālāho 'śvarājaḥ supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ saṃrādhayāmāsa -- sādhu sādhu mahāsārthavāha/ 075.009. nistīrṇāni te mahāsamudraparvatanadīkāntārāṇi/ 075.009. pūritā te dṛḍhapratijñnā/ 075.010. saphalīkṛtaste 'dhvā/ 075.010. gopitānīndrayāṇi/ 075.010. sādhitā te badaradvīpamahāpattanayātrā/ 075.010. adhigataste sarvajanamanorathasampādako jambudvīpasya pradhāno ratnaviśeṣaḥ/ 075.011. evaṃ hi parahitārthamabhyudyatāḥ kurvanti sattvaviśeṣāḥ/ 075.012. ityuktvā bālāho 'śvarājaḥ prakrāntaḥ/ 075.012. athāciraprakrānte bālāhe 'śvarājani supriyo mahāsārthavāhaḥ svagṛhaṃ praviṣṭaḥ/ 075.013. aśrauṣurvārāṇasīnivāsinaḥ paurā brahmadattaśca kāśirājah -- supriyo mahāsārthavāhaḥ pūrṇena varṣaśatena saṃsiddhayātraḥ pūrṇamanorathaḥ svagṛhamanuprāpta iti/ 075.015. śrutvā ca punarbrahmadattaḥ kāśirāja ānanditaḥ/ 075.015. pauravargaḥ supriyaṃ sārthavāhaṃ saṃrādhayāmāsa/ 075.016. aśrauṣīt tat pūrvakaṃ caurasahasramanyaśca jano dhanārthī -- supriyo mahāsārthavāhaḥ saṃsiddhayātraḥ paripūrṇamanoratha āgata iti/ 075.017. srutvā ca punarupasaṃkramya supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocan -- parikṣīṇadhanāḥ sma iti/ 075.018. evamukte mahāsārthavāhastān sarvān maitreṇa cakṣuṣā vyavalokya vijñnāpayati -- gacchatu bhavantaḥ svakasvakeṣu vijiteṣu/ 075.019. yo yenārthī upakaraṇaviśeṣeṇa bhavati, sa tasyārthe cittamutpādayatu, vācaṃ ca niścārayatu/ 075.020. śrutvā ca punaḥ prakrāntaḥ/ 075.020. atha supriyo mahāsārthavāhastadeva poṣadhe panñcadaśyāṃ śiraḥsnāta upoṣadhoṣito yattatprathamalabdhaṃ maṇiratnaṃ dhvajāgre āropya vācaṃ ca niścārayati, yojanasahasrasāmantakena yathepsitāni sattvānāmupakaraṇānyutpadyante, sahābhidhānacca yo yenārthī tasya tadvarṣaṃ bhavati/ 075.023. tataḥ paripūrṇamanorathāste sattvāḥ/ 075.024. taccaurasahasraṃ supriyeṇa mahāsārthavāhena daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpitaḥ// 075.025. atrāntarāt kālagate brahmadatte kāśirājani paurāmātyaiḥ supriyo mahāsārthavāho rājābhiṣekeṇābhiṣiktaḥ/ 075.026. mahābhiṣiktena supriyeṇa mahārājñnā dvitīyaṃ maṇiratnaṃ dhvajāgre āropya pūrvavidhinā dvīyojanasahasrasāmantakena yathepsitāni sattvānāmupakaraṇānyutpadyantāmiti sahābhidhānācca yo yenārthī tasya tadvarṣati/ 075.028. tṛtīyena maṇiratnena yathoktena vidhinā dhvajāgrocchritena yathepsitopakaraṇaviśeṣavarṣaṇāni saṃpannāni/ 075.029. evaṃ triyojanasahasrasāmantakenopakaraṇaiḥ strīmanuṣyāḥ saṃtarpitāḥ/ 075.030. tato 'nupūrveṇa jambudvīpaiśvaryabhūtena supriyeṇa mahārājñnā tadeva poṣadhe panñcadaśyāṃ śiraḥsnātenopoṣadhoṣitena kṛtsne jambudvīpe ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kṛtvā upakaraṇotpannābhilāṣiṇāṃ strīmanuṣyāṇāṃ jambudvīpanivāsinām yanmaṇiratnaṃ badaradvīpamahāpattanasarvasvabhūtam yathepsitam sarvopakaraṇavarṣiṇaṃ dhvajāgre āropayāmāsa/ 076.001. samanantaraṃ dhvajāgrāvaropite tasmiñ jambudvīpapradhānamaṇiratne kṛtsno jambudvīpanivāsī mahājanakāyo yathepsitairupakaraṇaviśeṣaiḥ saṃtarpitaḥ/ 076.003. upakaraṇasaṃtarpitaśca jambudvīpanivāsī janakāyaḥ supriyeṇa rājñnā daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpitaḥ/ 076.004. tato jyeṣṭhaṃ kumāraṃ rājyaiśvaryādhipatye partiṣṭhāpya rājarṣibrahmacaryaṃ caritvā caturo brahmān vihārān bhāvayitvā kāmeṣu kāmacchandaṃ prahāya tadbahulavihārī brahmalokasabhāgatāyāṃ copapanno mahābrahmā saṃvṛttaḥ// 076.007. bhagavanāha -- kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau supriyo nāma mahāsārthavāhaḥ, ahameva tena kālena tena samayena bodhisattvacaryāyāṃ vartitavān/ 076.008. yattaccaurasahasram, etadeva bhikṣasahasram/ 076.009. yā sā pūrvadevatā, kāśyapaḥ samyaksambuddho bodhisattvabhūtaḥ sa tena kālena tena samayena/ 076.010. yaścāsau magho mahāsārthavāhaḥ, eṣa eva śāriputro bhukṣuḥ sa tena kā lena tena samayena/ 076.011. yaścāsau nīlādo nāma mahāyakṣaḥ, eṣa evānando bhikṣustena kālena tena samayena/ 076.012. yaścāsau candraprabho yakṣaḥ, eṣa evāniruddho bhikṣuḥ sa tena kālena tena samayena/ 076.012. yaścāsau lohitākṣo nāma mahāyakṣaḥ, sa eṣa eva devadattastena kalena tena samayena/ 076.013. yaścāsau agnimukho nāma nāgaḥ, eṣa eva māraḥ pāpīyān sa tena kalena tena samayena/ 076.014. yaścāsau bālāho 'śvarājaḥ, maitreyo boddhisattvastena kālena tena samayena/ 076.015. tadā tāvanmayā bhikṣavo dṛḍhapratijñnena pratijñnāpūraṇārthaṃ saptavārāṃścaurasahasrāt sārthaḥ paritrātaḥ/ 076.016. aparituṣṭāṃśca caurān viditvā dṛḍhapratijñnā kṛtā/ 076.017. kṛtvā cānekairduṣkaraśatasahasrairbadaradvīpamahāpattanasya yātrāṃ sādhayitvā caurasahasrapramukhaṃ kṛtsnaṃ jambudvīpaṃ dhanena saṃtarpayitvā daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpitaḥ/ 076.019. idānīmapi mayā anekairduṣkaraśatasahasrairanuttaraṃ jñnānamadhigamya maitrāyatā karuṇayā saptakṛtvaścaurasahasrasakāśāt sārthaḥ paritrātaḥ/ 076.020. aparituṣṭaṃ ca caurasahasraṃ viditvā yāvadāptaṃ dhanena saṃtarpayitvā atyantaniṣṭhe 'nuttare yogakṣeme nirvāṇe pratiṣṭhāpitāḥ/ 076.021. anekāni ca devamanuṣyaśatasahasrāṇi yakṣarākṣasapretapiśācakumbhāṇḍapūtanakaṭapūtanakoṭiśatasahasrāṇi śaraṇagamanaśikṣāpadeṣu pratiṣṭhāpitāni// 076.024. idamavocadbhagavān/ 076.024. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan// 076.025. iti śrīdivyāvadāne supriyāvadānamaṣṭamam// ********** Avadāna 9 ********** 077.001. div9 meNDhakagRhaptivibhūtiparicchedaḥ/ 077.002. śrāvastyāṃ nidānam/ 077.002. tena khalu samayena bhadraṃkare nagare ṣaḍ janā mahāpuṇyāḥ prativasanti--meṇḍhako gṛhapatir meṇḍhakapatnī meṇḍhakaputro meṇḍhakasnuṣā meṇḍhakadāso meṇḍhakadāsī/ 077.004. kathaṃ meṇḍhako gṛhapatirjñāto mahāpuṇyah? sa yadi riktakāni kośakoṣṭhāgārāṇi paśyati, sahadarśanādeva pūryante/ 077.005. evaṃ meṇḍhako gṛhapatirjñāto mahāpuṇyaḥ/ 077.005. kathaṃ meṇḍhakapatnī? sā ekasyārthāya sthālikāṃ sādhayati, śatāni sahasrāṇi ca bhuñjate/ 077.006. evaṃ meṇḍhakapatnī/ 077.006. kathaṃ meṇḍhakaputrah? tasya pañcaśatiko nakulako kaṭyāṃ baddhastiṣṭhati/ 077.007. sa yadi śataṃ sahasraṃ vā parityajati, tadā pūrṇa eva tiṣṭhati, na parikṣīyate/ 077.008. evaṃ meṇḍhakaputraḥ/ 077.008. kathaṃ meṇḍhakasnuṣā? sā ekasyārthāya gandhaṃ saṃpādayati, śatasahasrasya paryāptirbhavati/ 077.009. evaṃ meṇḍhakasnuṣā/ 077.010. kathaṃ meṇḍhakadāsah? sa yadaikaṃ halasīraṃ kṛṣati, tadā sapta sīrāḥ kṛṣṭā bhavanti/ 077.010. evaṃ meṇḍhakadāsaḥ/ 077.010. kathaṃ meṇḍhakadāsī mahāpuṇyā? sā yadaikaṃ vastu rakṣati, tatsaptaguṇaṃ syāt/ 077.011. yadā ekamātraṃ pratijāgarti, tadā sapta mātrāḥ saṃpadyante/ 077.012. evaṃ maṇḍhakadāsī mahāpuṇyā// 077.013. dharmatā khalu buddhānāṃ bhagavatāṃ mahākāruṇikānāṃ caturoghottīrṇānāṃ caturṛddhipādacaraṇatalasupratiṣṭhitānāṃ caturṣu saṃgrahavastuṣu dīrgharātrakṛtaparicayānāṃ pañcāṅgavipratihīṇānāṃ pañcagatisamatikrāntānāṃ ṣaḍaṅgasamanvāgatānāṃ ṣaṭpāramitāparipūrṇānāṃ saptabodhyaṅgakusumāḍhyānāmaṣṭāṅgamārgadeśikānāṃ navānupūrvasamāpattikuśalānāṃ daśabalabalināṃ daśadiksamāpūrṇayaśasāṃ daśaśatavaśavartiprativiśiṣṭānāṃ trī rātrestrirdivasasya ṣaṭkṛtvo rātriṃdivasasya buddhacakṣuṣā lokaṃ vyavalokya jñānadarśanaṃ pravartate--ko hīyate, ko vardhate, kaḥ kṛcchraprāptaḥ, kaḥ saṃkaṭaprāptaḥ, kaḥ saṃbādhaprāptaḥ, kaḥ kṛcchrasaṃkaṭasambādhaprāptaḥ, ko 'pāyaniṃnaḥ, ko 'pāyapravaṇaḥ, ko 'pāyaprāgbhāraḥ, kamahamapāyamārgādvyutthāpya svargaphale mokṣe ca pratiṣṭhāpayeyam, kasya kāmapaṅkanimagnasya hastoddhāramanupradadyām, kamāryadhanavirahitamāryadhanaiśvaryādhipatye pratiṣṭhāpayāmi, kasyānavaropitāni kuśalamūlānyavaropayeyam, kasyāvaropitāni paripācayeyam, kasya pakvāni vimocayeyam, kasyājñānatimirapaṭalaparyavanaddhanetrasya jñānāñjanaśalākayā cakṣurviśodhayeyam/ 077.025. apyevātikramedvelāṃ sāgaro makarālayaḥ/ 077.026. na tu vaineyavatsānāṃ buddho velāmatikramet//1// 077.027. sarvajñasaṃtānanivāsinī hi 077.028. kāruṇyadhenurmṛgayatyakhinnā/ 077.029. vaineyavatsān bhavadurganaṣṭān 077.030. vatsān praṇaṣṭāniva vatsalā gauḥ//2// 077.031. bhagavān saṃlakṣayati--ayaṃ meṇḍhako gṛhapatiḥ saparivāro bhadraṃkare nagare prativasati/ 077.032. tasya vaineyakālaṃ pakvamiva gaṇḍaṃ śastrābhinipātamavekṣate/ 077.032. yannvahaṃ bhadraṃkareṣu janapadeṣu cārikām careyam/ 078.001. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--gaccha tvamānanda, bhikṣūṇāmārocaya--tathāgato bhikṣavo bhadraṃkareṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyati/ 078.002. yo yuṣmākamutsahate tathāgatena sārdhaṃ bhadraṃkareṣu janapadeṣu cārikāṃ cartum, sa cīvarakāṇi pratigṛhṇātu iti/ 078.003. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya bhikṣūṇāmārocayati--tathāgata āyuṣmanto bhadraṃkareṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyati/ 078.005. yo yuṣmākamutsahate tathāgatena sārdhaṃ bhadraṃkareṣu janapadeṣu cārikāṃ caritum, sa cīvarakāṇi pratigṛhṇātu iti/ 078.006. evamāyuṣmanniti te bhiṣava āyuṣmata ānandasya pratiśrutya pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ samanubaddhā gacchanti// 078.008. atha bhagavān dānto dāntaparivāraḥ śāntaḥ śāntaparivāro mukto muktaparivāra āśvasta āśvastaparivāro vinīto vinītaparivāro 'rhannarhatparivāro vītarāgo vītarāgaparivāraḥ prāsādikaḥ prāsādikaparivāraḥ, vṛṣabha iva gogaṇaparivṛtaḥ, siṃha iva daṃṣṭragaṇaparivāraḥ, haṃsarāja iva haṃsagaṇaparivṛtaḥ, suparṇa iva pakṣigaṇaparivṛtaḥ, vipra iva śiṣyagaṇaparivṛtaḥ, suvaidya ivāturagaṇaparivṛtaḥ, śūra iva yodhagaṇaparivṛtaḥ, deśika ivādhvagaṇaparivṛtaḥ, sārthavāha iva vaṇiggaṇaparivṛtaḥ, śreṣṭhīva paurajanaparivṛtaḥ, koṭṭarāja iva mantriygaṇaparivṛtaḥ, cakravartīva putrasahasraparivṛtaḥ, candra iva nakṣatragaṇaparivṛtaḥ, sūrya iva raśmisahasraparivṛtaḥ, dhṛtarāṣṭra iva gandharvagaṇaparivṛtaḥ, virūḍhaka iva kumbhāṇḍagaṇaparivṛto virūpākṣa iva nāgagaṇaparivṛtaḥ, dhanada iva yakṣagaṇaparivṛtaḥ, vemacittirivāsuragaṇaparivṛtaḥ, śakra iva tridaśagaṇaparivṛtaḥ, brahmeva brahmakāyikaparivṛtah, stimita iva jalanidhiḥ, sajala iva jalanidhiḥ, vimada iva gajapatiḥ, sudāntairindriyairasaṃkṣobhiteryāpathapracāro dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇairaśītyānuvyañjanairvirājatagātro daśabhirbalaiścaturbhirvaiśāradyaistribhiḥ smṛtyupasthānairmahākaruṇayā ca/ 078.019. evamanekaguṇagaṇasamanvāgato buddho bhagavāñ janapadacārikayā bhadraṃkaraṃ nagaraṃ saṃprasthitaḥ/ 078.020. yadā bhagavatā śrāvastyāṃ mahāprātihāryaṃ vidarśitam, nirbhartsitā ānanditā devamanuṣyāḥ, toṣitāni sajjanahṛdayāni, tadā bhagnaprabhāvāstīrthyāḥ pratyantān saṃśritāḥ/ 078.022. tataḥ kecidbhadraṃkaraṃ nagaraṃ gatvā avasthitāḥ/ 078.023. taiḥ śrutaṃ śramaṇa gautama āgacchatīti/ 078.023. śrutvā ca punarvyathitāste parasparaṃ kathayanti--pūrvaṃ tāvadvayaṃ śramaṇena gautamena madhyadeśānnirvāsitāḥ/ 078.024. sa yadīhāgamiṣyati, niyatamito 'pi nirvāsayiṣyati/ 078.025. tadupāyasaṃvidhānaṃ kartavyamiti/ 078.025. te kulopakaraṇaśālā upasaṃkramya kathayanti--dharmalābho dharmalābhaḥ/ 078.026. te kathayanti--kimidam? avalokitā gamiṣyāmaḥ/ 078.026. kasyārthāya? dṛṣṭā asmābhiryuṣmākaṃ saṃpattiḥ, yāvadvipattiṃ na paśyāmaḥ/ 078.027. āryakāḥ, asmākaṃ vipattirbhaviṣyati/ 078.028. bhavantaḥ, śramaṇo gautamaḥ kṣurāśaniṃ pātayannanekā aputrikā apatikāśca kurvannāgacchati/ 078.029. āryāḥ, yadyevam, yasminneva kāle sthātavyaṃ tasminneva kāle 'smākaṃ parityāgas triyate/ 078.030. tiṣṭhata, na gantavyam/ 078.030. te kathayanti--kiṃ vayaṃ na tiṣṭhāmah? na yūyamasmākaṃ śroṣyatha/ 078.030. āryāḥ kathayata, śroṣyāmaḥ/ 078.031. te kathayanti--bhadraṃkarasāmantakena sarvajanakāyamudvāsya bhadraṃkaraṃ nagaraṃ pravāsayata/ 078.032. śādvalāni kṛṃṣata/ 078.032. sthaṇḍilāni pātayata/ 078.032. puṣpaphalavṛkṣaṃ chedayata/ 078.032. panīyāni viṣeṇa dūṣayata/ 079.001. te kathayanti--āryāḥ, tiṣṭhata, sarvamanutiṣṭhāma iti/ 079.001. te 'vasthitāḥ/ 079.001. tatastairbhadraṃkaranagarasāmantakena sarvo janakāya udvāsya bhadraṃkaraṃ nagaraṃ pravāsitaḥ, śādvalāni kṛṣṭāni, sthaṇḍilāni pātitāni, puṣpaphalavṛkṣāśchinnāḥ, pānīyāni viṣadūṣitāni/ 079.003. tataḥ śakro devendraḥ saṃlakṣayati--na mama pratirūpam yadahaṃ bhagavato 'satkāramadhyupekṣeyam/ 079.004. yena nāma bhagavatā tribhiḥ kalpāsaṃkhyeyairanekair duṣkaraśatasahasraiḥ ṣaṭ pāramitāḥ paripūryānuttarajñānamadhigatam, sa nāma bhagavān sarvalokaprativiśiṣṭaḥ sarvavādavijayī śūnye janapade cārikaṃ cariṣyati/ 079.007. yannvahaṃ bhagavataḥ saśrāvakasaṃghasya sukhasparśārthāya autsukyamāpadyeyamiti/ 079.007. tena vātabalāhakānāṃ devaputrāṇāmājñā dattā--gacchata bhadraṃkaranagarasāmantakena, viṣapānīyāni śoṣayata iti/ 079.009. varṣabalāhakānāṃ devaputrāṇāmājñā dattā--āṣṭāṅgopetasya pānīyasyāpūryateti/ 079.009. cāturmahārājikā devā uktāh--yūyaṃ bhadraṃkarāṇāṃ janapadānāṃ vāsayateti/ 079.010. tato vātabalāhakairdevaputrairviṣadūṣitāni pānīyāni , varṣabalāhakaistānyeva kūpodapānavāpīsarastaḍāgānyaṣṭāṅgopetasya pānīyasya pūritāni/ 079.012. cāturmahārājikairdevairbhadraṃkaranagarasāmantakaṃ sarvamāvāsitam/ 079.012. janapadā ṛddhāḥ sphītāḥ saṃvṛttāḥ/ 079.013. tīrthyair nagarajanakāyasametairavacarakāḥ preṣitāh--gatvā paśyata kīdṛśā janapadā iti/ 079.014. te gatāḥ paśyantyatiśayena janapadān ṛddhān sphītān/ 079.014. tata āgatya kathayanti--bhavantaḥ, na kadācidasmābhirevamrūpā janapadā ṛddhāḥ sphītā dṛṣṭapūrvā iti/ 079.015. tīrthyāḥ kathayanti--bhavantaḥ, vo yastāvadacetanān bhāvānanvāvartayati, sa yuṣmānnānvāvartayiṣyatīti? kuta etat? sarvathā avalokitā bhavantaḥ, apaścimaṃ vo darśanam, gacchāma iti/ 079.017. te kathayanti--āryāḥ, tiṣṭhata, kim yuṣmākaṃ śramaṇo gautamaḥ karoti? so 'pi pravrajitaḥ, yūyamapi pravrajitā bhikṣācarāḥ/ 079.019. kimasau yuṣmākaṃ bhikṣāṃ cariṣyatīti? tīrthyāḥ kathayanti--samayena tiṣṭhāmo yadi yūyaṃ kriyākāraṃ kuruta--na kenacicchramaṇaṃ gautamaṃ darśanāyopasaṃkramitavyam/ 079.020. ya upasaṃkrāmati, sa ṣaṣṭikārṣāpaṇo daṇḍya iti/ 079.021. taiḥ pratijñātaṃ kriyākāraśca kṛtaḥ// 079.022. tato janapadacārikāṃ caran bhadraṃkaraṃ nagaramanuprāptaḥ/ 079.022. bhadraṃkare nagare viharati dakṣiṇāyatane/ 079.023. ten khalu samayena kapilavastuno brāhmaṇadārikā bhadraṃkare nagare pariṇītā/ 079.024. tayā prākārasthayā bhagavānandhakāre dṛṣṭaḥ/ 079.024. sā saṃlakṣayati--ayaṃ bhagavāñ śākyakulanandanaḥ śākyakulādrājyamapahāya pravrajitaḥ/ 079.025. sa idānīmandhakāre tiṣṭhati/ 079.025. yadyatra sopānaṃ syāt, ahaṃ pradīpamādāyāvatareyamiti/ 079.026. tato bhagavatā tasyāścetasā cittamājñāya sopānaṃ nirmitam/ 079.027. tato hṛṣṭatuṣṭapramuditā pradīpamādāya sopānenāvatīrya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntā/ 079.027. upasaṃkramya bhagavataḥ purastāt pradīpaṃ sthāpayitvā pādau śirasā vanditvā niṣaṇṇā dharmaśravaṇāya/ 079.028. tato bhagavatā tasyā āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī catruāryasatyasamprativedhikī pūrvavadyāvaccharaṇagatāmabhiprasannāmiti/ 079.030. atha bhagavāṃstāṃ dārikāmidamavocat--ehi tvaṃ dārike yena meṇḍhako gṛhapatistenopasaṃkrama, upasaṃkramyaivaṃ madvacanādārogyāpaya, evaṃ ca vada--gṛhapate, tvāmuddiśyāhamihāgataḥ, tvaṃ ca dvāraṃ baddhvā sthitaḥ/ 079.032. yuktametadevamatitheḥ pratipattum yathā tvam pratipanna iti? yadi kathayati--gaṇena kriyākāraḥ kṛta iti, vaktavyah--tava putrasya pañcaśatiko nakulakaḥ kaṭyāṃ baddhastiṣṭhati/ 080.002. sa yadi śataṃ vā sahasraṃ vā vyayīkaroti, pūryata eva, na parikṣīyate/ 080.003. na śaknoṣi ṣaṣṭikārṣāpaṇaṃ dattvā āgantumiti? evaṃ bhadanteti sā dārikā bhagavataḥ pratiśrutya saṃprasthitā/ 080.004. yathāparijñātaiva kenacideva meṇḍakasya gṛhapateḥ sakāśaṃ gatā/ 080.005. gatvā ca kathayati--gṛhapate bhagavāṃsta ārogyayati/ 080.005. sa kathayati--vande buddhaṃ bhagavantam/ 080.006. gṛhapate, bhagavānevamāha--tvāmevāhamuddiśyāgataḥ, tvaṃ ca dvāraṃ baddhvā avasthitaḥ/ 080.007. yuktametadevamatitheḥ pratipattum yathā tvaṃ pratipanna iti? sa kathayati--dārike, gaṇena kriyākāraḥ kṛtah--na kenacicchramaṇaṃ gautamaṃ darśanāya upasaṃkramitavyam/ 080.008. ya upasaṃkrāmati, sa gaṇena ṣaṣṭikārṣāpaṇo daṇḍya iti/ 080.009. gṛhapate, bhagavān kathayati--tava putrasya pañcaśatiko nakulakaḥ kaṭyāṃ baddhastiṣṭhati/ 080.010. sa yadi śataṃ vā sahasraṃ vā vyayīkaroti, pūryata eva, na parikṣīyate/ 080.011. na śaknoṣi tvaṃ ṣaṣṭikārṣāpaṇaṃ datvā āgantumiti? sa saṃlakṣayati--na kaścidetajjānīte/ 080.011. nūnaṃ sarvajñaḥ sa bhagavān/ 080.012. gacchāmīti/ 080.012. sa ṣaṣṭikārṣāpaṇān dvāre sthāpayitvā brāhmaṇadārikopadiṣṭena sopānenāvatīrya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 080.013. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavataḥ purastānniṣaṇṇo dharmaśravaṇāya/ 080.014. tato bhagavatā meṇḍhakasya gṛhapaterāśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī caturāryasatyasamprativedhikī dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā meṇḍhakena gṛhapatinā yāvacchrotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam/ 080.016. sa dṛṣṭasatyaḥ kathayati--bhagavan, kimeṣo 'pi bhadraṃkaranagaranivāsī janakāya evaṃvidhānāṃ dharmāṇāṃ lābhīte? bhagavānāha--gṛhapate, tvāmāgamya bhūyasā sarva eva janakāyo lābhīte/ 080.018. tato meṇḍhako gṛhapatirbhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ/ 080.019. svagṛhaṃ gatvā nagaramadhye kārṣāpaṇānāṃ rāśiṃ vyavasthāpya gāthāṃ bhāṣate-- 080.021. yo draṣṭumicchati jinaṃ jitarāgadoṣaṃ nirbandhamapratisamaṃ karuṇāvadātam/ 080.023. so 'niścareṇa hṛdayena suniścitena kṣipraṃ prayātu dhanamasya mayā pradeyam//3// iti// 080.025. janakāyaḥ kathayati--gṛhapate, śreyaḥ śramaṇasya gautamasya darśanam? sa kathayati--śreyaḥ/ 080.026. te kathayanti--yadyevam, gaṇenaivaṃ kriyākāraḥ kṛto gaṇa eva udghāṭayatu/ 080.026. ko 'tra virodhah? te kriyākāramudghāṭya nirgantumārabdhāḥ/ 080.027. tataḥ parasparaṃ saṃghaṭṭanena na śaknuvanti nirgantumiti vajrapāṇinā yakṣeṇa vineyajanānukampayā vajraḥ kṣiptaḥ/ 080.028. prākārasya khaṇḍaḥ patitaḥ/ 080.029. anekāni prāṇiśatasahasrāṇi nirgatāni, kānicit kutūhalajātāni, kānicit pūrvakaiḥ kuśalamūlaiḥ saṃcodyamānāni/ 080.030. te gatvā bhagavataḥ pādābhivandanaṃ kṛtvā purato niṣaṇṇāḥ/ 080.031. yāvadbhagavataḥ sāmantakena parṣat saṃnipatitā/ 080.031. atha baghavāṃstāṃ parṣadamabhyavagāhya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣadyānekasattvasaṃtānakuśalamūlasamāropikāṃ dharmadeśanāṃ kṛtavān, yām śrutvā kaiścicchrotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam, kaiściccharaṇagamanaśikṣāpadāni gṛhītāni/ 081.002. bhagavato 'ciraṃ dharmaṃ deśayato bhojanakālo 'tikrāntaḥ/ 081.002. meṇḍhako gṛhapatiḥ kathayati--bhagavan bhaktakṛtyaṃ kriyatāmiti/ 081.003. bhagavānāha--gṛhapate, bhojanakālo 'tikrānta iti/ 081.003. sa kathayati--bhagavan, kimakāle kalpate? bhagavānāha--dhṛtaguḍaśarkarāpānakāni ceti/ 081.004. tato meṇḍhakena gṛhapatinā śilpina āhūya uktāh--bhagavato 'kālakhādyakāni śīghraṃ sajjīkuruteti/ 081.006. tairakālakāni sajjīkṛtāni/ 081.006. tato meṇḍhakena gṛhapatinā buddhapramukho bhikṣusaṃgho 'kālakhādyakairakālapānakaiśca saṃtarpitaḥ/ 081.007. tato bhagavān meṇḍhakaṃ gṛhapatiṃ saparivāraṃ satyeṣu pratiṣṭhāpitaṃ karvaṭanivāsinaṃ janakāyam yathābhavyatayā vinīya prakrāntaḥ// 081.009. idamavocadbhagavān/ 081.009. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan// 081.010. iti śrīdivyāvadāne meṇḍhakagṛhapativibhūtiparicchedo navamaḥ// ********** Avadāna 10 ********** 082.001. div10 meṇḍhakāvadānam/ 082.002. bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuh--kiṃ bhadanta meṇḍhakena meṇḍhakapatnyā meṇḍhakaputreṇa meṇḍhakasnuṣayā meṇḍhakadāsena meṇḍhakadāsyā karma kṛtam yena ṣaḍabhijñātā mahāpuṇyāḥ saṃvṛttāḥ, bhagavato 'ntike satyāni dṛṣṭāni, bhagavāṃścaibhirārāgito na virāgita iti? bhagavānāha--ebhireva bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtānyupacitāni labdhasambhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavatpratyupasthitānyavaśyambhāvīni/ 082.006. ebhiḥ karmāṇi kṛtānyupacitāni/ 082.007. ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtānyupacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣveva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhānyaśubhāni ca/ 082.010. na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatairapi/ 082.011. sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām//1// 082.012. bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani vārāṇasyāṃ nagaryāṃ brahmadatto nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśāntakalikalahaḍimbaḍamarataskarogāpagataṃ śālīkṣugomahiṣīsampannamakhilamakaṇṭakam/ 082.014. ekaputramiva rājyaṃ pālayati/ 082.015. tena khalu samayena vārāṇasyāṃ naimittikairdvādaśavarṣikā anāvṛṣṭirvyākṛtā/ 082.016. trividhaṃ durbhikṣaṃ bhaviṣyati--cañcu śvetāsthi śalākāvṛtti ca/ 082.016. tatra cañcu ucyate--samudgake tasmin manuṣyā bījāni prakṣipya anāgate sattvāpekṣayā sathāpayanti/ 082.017. mṛtā nāma anena te bījakāyaṃ kariṣyantīti/ 082.018. idaṃ samudgakaṃ baddhvā cañcu ucyate/ 082.018. śvetāsthi nāma durbhikṣam--tasmin kāle manuṣyā asthīnyupasaṃhṛtya tāvat kvāthayanti, yāvat tānyasthīni śvetāni saṃvṛttānīti/ 082.019. tatastatkvāthaṃ pibanti/ 082.020. idaṃ śvetāsthi durbhikṣamityucayate/ 082.020. śalākāvṛttir nāma--tasmin kāle manuṣyāḥ khalu bilebhyo dhānyaguḍakāni śalākayā ākṛṣya bahudakasthālyāṃ kvāthayitvā pibanti/ 082.021. iyaṃ śalākāsambaddhatvācchalākāvṛttirityucyate/ 082.022. tato rājñā brahmadattena vārāṇasyāṃ ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritam--śṛṇvantu bhavanto vārāṇasīnivāsinaḥ paurāḥ/ 082.023. naimittikairdvādaśavarṣikā anāvṛṣṭirvyākṛtā śalākāvṛtti durbhikṣaṃ cañcu śvetāsthi ca/ 082.024. yeṣāṃ vo dvādaśavarṣikaṃ bhaktamasti, taiḥ sthātavyam/ 082.025. yeṣāṃ nāsti, te yatheṣṭaṃ gacchantu/ 082.025. vigatadurbhikṣabhayāḥ subhikṣe punarapyupāgamiṣyanti/ 082.026. tasminśca samaye vārāṇasyāmanyatamo gṛhapatirāḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaparivāraḥ/ 082.027. tena koṣṭhāgārika āhūya uktah--bhoḥ puruṣa, bhaviṣyati me saparivārāṇāṃ me saparivārāṇāṃ dvādaśa varṣāṇi bhaktamiti? sa kathayati--ārya bhaviṣyatīti/ 082.028. sa tatraivāvasthitaḥ/ 082.028. samantarānubaddhaṃ caitat dubhikṣam/ 082.029. tasya kośakoṣṭhāgārāḥ parikṣīṇāḥ/ 082.029. sarvaśca parijanaḥ kālagataḥ/ 082.029. ātmanā ṣaṣṭho vyavasthitaḥ/ 082.030. tatastena gṛhapatinā kośakoṣṭhāgarāṇi śodhayitvā dhānyaprastha upasaṃhṛtaḥ/ 082.031. so 'sya patnyā sthālyāṃ prakṣipya sādhitaḥ/ 082.031. asati buddhānāmutpāde pratyekabuddhā loka utpadyante hīnadīnānukampakāḥ prāntaśayanabhaktā ekadakṣiṇīyā lokasya/ 082.032. yāvadanyatamaḥ pratyekabuddho janapadacārikāṃ caran vārāṇasīmanuprāptaḥ/ 083.001. sa pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya vārāṇasīṃ piṇḍāya praviṣṭaḥ/ 083.002. sa ca gṛhapatirātmanā ṣaṣṭho 'vasthito bhoktum/ 083.002. sa ca pratyekabuddho 'nupūrveṇa piṇḍapātamaṭaṃs tasya gṛhapatir niveśanamanuprāptaḥ/ 083.003. sa tena gṛhapatinā dṛṣṭaścittaprāsādikaḥ kāyaprāsādikaśca/ 083.004. dṛṣṭvā ca punaḥ saṃlakṣayati--etadapyahaṃ parityajya niyataṃ prāṇairviyokṣye/ 083.005. yannvahaṃ svapratyaṃśamasmai pravrajitāya dadyāmiti/ 083.005. tena bhāryā abhihitā--bhadre, yo mama pratyaṃśastamahamasmai pravrajitāyānuprayacchāmīti/ 083.006. sa saṃlakṣayati--mama svāmī na paribhuṅkte, kathamahaṃ paribhokṣya iti/ 083.007. sā kathayati--āryaputra, ahamapi pratyaṃśamasmai prayacchāmi/ 083.007. evaṃ putreṇa snuṣayā dāsena dāsyā ca vicārya svasvapratyaṃśāḥ parityaktāḥ/ 083.008. tatastaiḥ sarvaiḥ saṃbhūya pratyekabuddhaḥ piṇḍakena pratipāditaḥ/ 083.009. kāyikī teṣāṃ mahātmanāṃ dharmadeśanā, na vācikī/ 083.009. sa vitatapakṣa iva haṃsarāja upari vihāyasamudgamya jvalanatapanavarṣaṇavidyotanaprātihāryāṇi kartumārabdhaḥ/ 083.010. āśu pṛthagjanāvarjanakarī ṛddhiḥ/ 083.011. te mūlanikṛttā iva drumāḥ pādayor nipatya praṇidhānaṃ kartumārabdhāḥ/ 083.012. gṛhapatiḥ praṇidhānaṃ kartumārabdhah--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye kāraḥ kṛtaḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena yadi riktakāni kośakoṣṭhāgārāṇi sahadarśanānme pūrṇāni syuh--evaṃvidhānāṃ ca dharmāṇāṃ lābhī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti/ 083.014. patnī praṇidhānaṃ kartumārabdhā--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye kāraḥ kṛtaḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena yadyekasyārthāya sthālīṃ paceyam, sā śatenāpi paribhujyeta, sahasreṇāpi, na parikṣayaṃ gacchet, yāvanmayā prayogo 'pratipraśrabdhaḥ, ityevaṃvidhānāṃ ca dharmāṇāṃ lābhinī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti/ 083.018. putraḥ praṇidhānaṃ kartumārabdhah--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye kāraḥ kṛtaḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena pañcaśatiko nakulakaḥ kaṭyāmuparibaddhastiṣṭhet, yadi ca śataṃ vā sahasraṃ vā tato vyayaṃ kuryāt, pūrṇa eva tiṣṭhet, mā parikṣayaṃ gacchet--evaṃvidhānāṃ ca dharmāṇāṃ lābhī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāagayeyamiti/ 083.022. snuṣā praṇidhānaṃ kartumārabdhā--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye kāraḥ kṛtaḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena yadyekasya gandham yojayeyam, śataṃ vā gandhaṃ ghrāsyati, taṃ na ca parikṣayaṃ gaccheyuryāvanmayā apratipraśrabdham--evaṃvidhānāṃ dharmāṇāṃ labhinī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti/ 083.025. dāsaḥ praṇidhānaṃ kartumārabdhah--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye kāraḥ kṛtaḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena yadyekahalasīraṃ kṛṣeyam, sapta sīrāḥ kṛṣṭāḥ syuh--evaṃvidhānāṃ dharmāṇāṃ ca lābhī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti/ 083.028. dāsī praṇidhānaṃ kartumārabdhā--evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye kāraḥ kṛtaḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena yadyekāṃ mātramārabheyam, sapta mātrāḥ saṃpadyeran--evaṃvidhānāṃ dharmāṇāṃ ca labhinī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti/ 083.030. taiścaivaṃ praṇidhānaṃ kṛtam/ 083.031. sa ca mahātmā pratyekabuddhasteṣāmanukampayā ṛddhyā upari vihāyasā rājakulasyopariṣṭāt saṃprasthitaḥ// 084.001. tena khalu samayena rājā brahmadatta upariprāsādatalagatastiṣṭhati/ 084.001. tasya ṛddhyā gacchato rājño brahmadattasyopari cchāyā nipatitā/ 084.002. sa ūrdhvamukho nirīkṣitumārabdhaḥ/ 084.002. paśyati taṃ pratyekabuddham/ 084.003. tasyaitadabhavat--kasyāpyanena mahātmanā ṛddhimahālāṅgalairdāridryamūlānyutpāṭitāni/ 084.004. balavatī āśā/ 084.004. tato 'sau gṛhapatiḥ kośakoṣṭhāgārāṇi pratyavekṣitumārabdho yāvatpūrṇāni paśyati/ 084.005. sa patnīmāmantrayate--mama tāvat praṇidhānaṃ pūrṇam, yuṣmākamapīdānīṃ paśyāma iti/ 084.006. tato dāsyā dhānyānāmekāṃ mātrāmārabdhā parikarmayitum, sapta mātrāḥ saṃpannāḥ/ 084.007. prātiveśyairanekaiśca prāṇiśatasahasraiḥ paribhuktam, tathaivāvasthitā/ 084.008. tathaiva putrasya snuṣāyā dāsasya praṇidhiḥ siddhā/ 084.009. tato gṛhapatinā ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritaṃ vārāṇasyām--yo bhavanto 'nnenārthī, sa āgacchatu iti/ 084.010. vārāṇasyāmuccaśabdho mahāśabdho jātaḥ/ 084.010. rājñā śrutam/ 084.010. kathayati--kimeṣa bhavanta uccaśabdo mahāśabda iti? amātyaiḥ samākhyātam--deva, amukena gṛhapatinā kośakoṣṭhāgārāṇi uddhāṭitānīti/ 084.012. rājā tamāhūya kathayati--yadā eva lokaḥ kālagataḥ, tadā tvayā kośakoṣṭhāgārāṇyuddhāṭitānīti/ 084.013. deva, kasya kośakoṣṭhāgārāṇyuddhāṭitāni? api tu adyaiva me bījamuptamadyaiva phaladāyakamiti/ 084.014. rājā pṛcchati--yathā katham? sa etat prakaraṇaṃ vistareṇārocayati/ 084.015. rājā kathayati--gṛhapate, tvayā asau mahātmā piṇḍakena pratipāditah? deva mayaiva pratipāditaḥ/ 084.016. so 'bhiprasanno gāthāṃ bhāṣate-- 084.017. aho guṇamayaṃ kṣetraṃ sarvadoṣavivarjitam/ 084.018. yatroptaṃ bījamadyaiva adyaiva phaladāyakam//2// iti/ 084.019. kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau gṛhapatirgṛhapatipatnī gṛhapatiputro gṛhapatisnuṣā gṛhapatidāso gṛhapatidāsī, ayameva meṇḍhako gṛḥpatir meṇḍhakapatnī meṇḍhakaputro meṇḍhakasnuṣā meṇḍhakadāso meṇḍhakadāsī ca/ 084.021. yadebhiḥ pratyekabuddhe kārān kṛtvā praṇidhānaṃ kṛtam, tasya karmaṇo vipākena ṣaḍ mahāpuṇyā jātāḥ, mamāntike dṛṣṭasatyāni/ 084.022. ahaṃ caibhiḥ pratyekabuddhakoṭiśatasahasrebhyaḥ prativiśiṣṭaḥ śāstā ārāgito na virāgitaḥ/ 084.023. iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇāmekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānāṃ karmaṇāmekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ/ 084.025. tasmāttarhi evaṃ śikṣitavyam, yadekāntakṛṣṇāni karmāṇyapāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣveva karmasvābhogaḥ karaṇīyaḥ/ 084.026. ityevaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam// 084.027. idamavocadbhagavān/ 084.027. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan// 084.028. iti śrīdivyāvadāne meṇḍhakāvadānaṃ daśamam// ********** Avadāna 11 ********** 085.001. div11 aśokavarNāvadānam/ 085.002. evaṃ mayā śrutam/ 085.002. ekasmin samaye bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrairdhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhairdevair nāgairasurairyakṣairgauḍaiḥ kinnarairmahoragairiti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavāñ jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃgho vaiśālyāṃ viharati sma markaṭasahasradatīre kūṭāgāraśālāyām/ 085.006. tena khalu samayena vaiśālikā licchavaya idamev