Catukka Nipāta — Bốn Pháp

hune ca setughāto vutto bhagavatā”ti. 
Atha kho sā bhikkhunī mañcakā vuṭṭhahitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā āyasmato ānandassa pādesu sirasā nipatitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca: 
“accayo maṁ, bhante, accagamā, yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yāhaṁ evamakāsiṁ. 
Tassā me, bhante, ayyo ānando accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu, āyatiṁ saṁvarāyā”ti. 
“Taggha taṁ, bhagini, accayo accagamā, yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yā tvaṁ evamakāsi. 
Yato ca kho tvaṁ, bhagini, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma. 
Vuddhi hesā, bhagini, ariyassa vinaye yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjatī”ti. 
Navamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.15 
2. Caravagga 
Paññattisutta 
“Catasso imā, bhikkhave, aggapaññattiyo. 
Katamā catasso? 
Etadaggaṁ, bhikkhave, attabhāvīnaṁ yadidaṁ—
rāhu asurindo. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, kāmabhogīnaṁ yadidaṁ—
rājā mandhātā. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, ādhipateyyānaṁ yadidaṁ—
māro pāpimā. 
Sadevake, bhikkhave, loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato aggamakkhāyati arahaṁ sammāsambuddho. 
Imā kho, bhikkhave, catasso aggapaññattiyoti. 
Rāhuggaṁ attabhāvīnaṁ, 
mandhātā kāmabhoginaṁ; 
Māro ādhipateyyānaṁ, 
iddhiyā yasasā jalaṁ. 
Uddhaṁ tiriyaṁ apācīnaṁ, 
yāvatājagatogati; 
Sadevakassa lokassa, 
buddho aggo pavuccatī”ti. 
Pañcamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.160 
16. Indriyavagga 
Sugatavinayasutta 
“Sugato vā, bhikkhave, loke tiṭṭhamāno sugatavinayo vā tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ. 
Katamo ca, bhikkhave, sugato? 
Idha, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā. 
Ayaṁ, bhikkhave, sugato. 
Katamo ca, bhikkhave, sugatavinayo? 
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti. 
Ayaṁ, bhikkhave, sugatavinayo. 
Evaṁ sugato vā, bhikkhave, loke tiṭṭhamāno sugatavinayo vā tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti. 
Cattārome, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattanti. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, bhikkhū duggahitaṁ suttantaṁ pariyāpuṇanti dunnikkhittehi padabyañjanehi. 
Dunnikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. 
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhū dubbacā honti dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṁ. 
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te na sakkaccaṁ suttantaṁ paraṁ vācenti. 
Tesaṁ accayena chinnamūlako suttanto hoti appaṭisaraṇo. 
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṁ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. 
Tesaṁ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati. 
Sāpi hoti bāhulikā sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. 
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattantīti. 
Cattārome, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattanti. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, bhikkhū suggahitaṁ suttantaṁ pariyāpuṇanti sunikkhittehi padabyañjanehi. 
Sunikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. 
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhū suvacā honti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā khamā padakkhiṇaggāhino anusāsaniṁ. 
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te sakkaccaṁ suttantaṁ paraṁ vācenti. 
Tesaṁ accayena nacchinnamūlako suttanto hoti sappaṭisaraṇo. 
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā, paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṁ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. 
Tesaṁ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati. 
Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā, paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. 
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattantī”ti. 
Dasamaṁ. 
Indriyavaggo paṭhamo. 
Tassuddānaṁ 
Indriyāni saddhā paññā, 
sati saṅkhānapañcamaṁ; 
Kappo rogo parihāni, 
bhikkhunī sugatena cāti. 

Aṅguttara Nikāya 4.161 
17. Paṭipadāvagga 
Saṅkhittasutta 
“Catasso imā, bhikkhave, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, 
dukkhā paṭipadā khippābhiññā, 
sukhā paṭipadā dandhābhiññā, 
sukhā paṭipadā khippābhiññā—
imā kho, bhikkhave, catasso paṭipadā”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.162 
17. Paṭipadāvagga 
Vitthārasutta 
“Catasso imā, bhikkhave, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, 
dukkhā paṭipadā khippābhiññā, 
sukhā paṭipadā dandhābhiññā, 
sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Katamā ca, bhikkhave, dukkhā paṭipadā dandhābhiññā? 
Idha, bhikkhave, ekacco pakatiyāpi tibbarāgajātiko hoti, abhikkhaṇaṁ rāgajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Pakatiyāpi tibbadosajātiko hoti, abhikkhaṇaṁ dosajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Pakatiyāpi tibbamohajātiko hoti, abhikkhaṇaṁ mohajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā dandhaṁ ānantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhā paṭipadā dandhābhiññā. 
Katamā ca, bhikkhave, dukkhā paṭipadā khippābhiññā? 
Idha, bhikkhave, ekacco pakatiyāpi tibbarāgajātiko hoti, abhikkhaṇaṁ rāgajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Pakatiyāpi tibbadosajātiko hoti, abhikkhaṇaṁ dosajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Pakatiyāpi tibbamohajātiko hoti, abhikkhaṇaṁ mohajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā khippaṁ ānantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhā paṭipadā khippābhiññā. 
Katamā ca, bhikkhave, sukhā paṭipadā dandhābhiññā? 
Idha, bhikkhave, ekacco pakatiyāpi na tibbarāgajātiko hoti, nābhikkhaṇaṁ rāgajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Pakatiyāpi na tibbadosajātiko hoti, nābhikkhaṇaṁ dosajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Pakatiyāpi na tibbamohajātiko hoti, nābhikkhaṇaṁ mohajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā dandhaṁ ānantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, sukhā paṭipadā dandhābhiññā. 
Katamā ca, bhikkhave, sukhā paṭipadā khippābhiññā? 
Idha, bhikkhave, ekacco pakatiyāpi na tibbarāgajātiko hoti, nābhikkhaṇaṁ rāgajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Pakatiyāpi na tibbadosajātiko hoti, nābhikkhaṇaṁ dosajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Pakatiyāpi na tibbamohajātiko hoti, nābhikkhaṇaṁ mohajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti. 
Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā khippaṁ ānantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Imā kho, bhikkhave, catasso paṭipadā”ti. 
Dutiyaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.163 
17. Paṭipadāvagga 
Asubhasutta 
“Catasso imā, bhikkhave, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, 
dukkhā paṭipadā khippābhiññā, 
sukhā paṭipadā dandhābhiññā, 
sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Katamā ca, bhikkhave, dukkhā paṭipadā dandhābhiññā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratisaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī; 
maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti. 
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ. 
Tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā dandhaṁ ānantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhā paṭipadā dandhābhiññā. 
Katamā ca, bhikkhave, dukkhā paṭipadā khippābhiññā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratisaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī; 
maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti. 
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
saddhābalaṁ …pe… paññābalaṁ. 
Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā khippaṁ ānantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhā paṭipadā khippābhiññā. 
Katamā ca, bhikkhave, sukhā paṭipadā dandhābhiññā? 
Idha bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati; 
vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati; 
pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati; 
sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
saddhābalaṁ …pe… paññābalaṁ. 
Tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā dandhaṁ ānantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, sukhā paṭipadā dandhābhiññā. 
Katamā ca, bhikkhave, sukhā paṭipadā khippābhiññā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe… tatiyaṁ jhānaṁ …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ. 
Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā khippaṁ ānantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Imā kho, bhikkhave, catasso paṭipadā”ti. 
Tatiyaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.164 
17. Paṭipadāvagga 
Paṭhamakhamasutta 
“Catasso imā, bhikkhave, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Akkhamā paṭipadā, khamā paṭipadā, damā paṭipadā, samā paṭipadā. 
Katamā ca, bhikkhave, akkhamā paṭipadā? 
Idha, bhikkhave, ekacco akkosantaṁ paccakkosati, rosantaṁ paṭirosati, bhaṇḍantaṁ paṭibhaṇḍati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, akkhamā paṭipadā. 
Katamā ca, bhikkhave, khamā paṭipadā? 
Idha, bhikkhave, ekacco akkosantaṁ na paccakkosati, rosantaṁ na paṭirosati, bhaṇḍantaṁ na paṭibhaṇḍati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, khamā paṭipadā. 
Katamā ca, bhikkhave, damā paṭipadā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī; 
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ; cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati. 
Sotena saddaṁ sutvā … 
ghānena gandhaṁ ghāyitvā … 
jivhāya rasaṁ sāyitvā … 
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā … 
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī; 
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ; manindriye saṁvaraṁ āpajjati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, damā paṭipadā. 
Katamā ca, bhikkhave, samā paṭipadā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti sameti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti; uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ … uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti sameti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, samā paṭipadā. 
Imā kho, bhikkhave, catasso paṭipadā”ti. 
Catutthaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.165 
17. Paṭipadāvagga 
Dutiyakhamasutta 
“Catasso imā, bhikkhave, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Akkhamā paṭipadā, khamā paṭipadā, damā paṭipadā, samā paṭipadā. 
Katamā ca, bhikkhave, akkhamā paṭipadā? 
Idha, bhikkhave, ekacco akkhamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ anadhivāsakajātiko hoti. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, akkhamā paṭipadā. 
Katamā ca, bhikkhave, khamā paṭipadā? 
Idha, bhikkhave, ekacco khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko hoti. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, khamā paṭipadā. 
Katamā ca, bhikkhave, damā paṭipadā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti …pe… 
sotena saddaṁ sutvā … 
ghānena gandhaṁ ghāyitvā … 
jivhāya rasaṁ sāyitvā … 
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā … 
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī; 
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ; manindriye saṁvaraṁ āpajjati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, damā paṭipadā. 
Katamā ca, bhikkhave, samā paṭipadā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti sameti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ … uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti sameti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, samā paṭipadā. 
Imā kho, bhikkhave, catasso paṭipadā”ti. 
Pañcamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.166 
17. Paṭipadāvagga 
Ubhayasutta 
“Catasso imā, bhikkhave, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, 
dukkhā paṭipadā khippābhiññā, 
sukhā paṭipadā dandhābhiññā, 
sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Tatra, bhikkhave, yāyaṁ paṭipadā dukkhā dandhābhiññā, ayaṁ, bhikkhave, paṭipadā ubhayeneva hīnā akkhāyati. Yampāyaṁ paṭipadā dukkhā, imināpāyaṁ hīnā akkhāyati; yampāyaṁ paṭipadā dandhā, imināpāyaṁ hīnā akkhāyati. 
Ayaṁ, bhikkhave, paṭipadā ubhayeneva hīnā akkhāyati. 
Tatra, bhikkhave, yāyaṁ paṭipadā dukkhā khippābhiññā, ayaṁ, bhikkhave, paṭipadā dukkhattā hīnā akkhāyati. 
Tatra, bhikkhave, yāyaṁ paṭipadā sukhā dandhābhiññā, ayaṁ, bhikkhave, paṭipadā dandhattā hīnā akkhāyati. 
Tatra, bhikkhave, yāyaṁ paṭipadā sukhā khippābhiññā, ayaṁ, bhikkhave, paṭipadā ubhayeneva paṇītā akkhāyati. Yampāyaṁ paṭipadā sukhā, imināpāyaṁ paṇītā akkhāyati; yampāyaṁ paṭipadā khippā, imināpāyaṁ paṇītā akkhāyati. 
Ayaṁ, bhikkhave, paṭipadā ubhayeneva paṇītā akkhāyati. 
Imā kho, bhikkhave, catasso paṭipadā”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.167 
17. Paṭipadāvagga 
Mahāmoggallānasutta 
Atha kho āyasmā sāriputto yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena saddhiṁ sammodi. 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca: 
“Catasso imā, āvuso moggallāna, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, 
dukkhā paṭipadā khippābhiññā, 
sukhā paṭipadā dandhābhiññā, 
sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Imā kho, āvuso, catasso paṭipadā. 
Imāsaṁ, āvuso, catunnaṁ paṭipadānaṁ katamaṁ te paṭipadaṁ āgamma anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan”ti? 
“Catasso imā, āvuso sāriputta, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, dukkhā paṭipadā khippābhiññā, sukhā paṭipadā dandhābhiññā, sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Imā kho, āvuso, catasso paṭipadā. 
Imāsaṁ, āvuso, catunnaṁ paṭipadānaṁ yāyaṁ paṭipadā dukkhā khippābhiññā, imaṁ me paṭipadaṁ āgamma anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan”ti. 
Sattamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.168 
17. Paṭipadāvagga 
Sāriputtasutta 
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi. 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahāmoggallāno āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca: 
“Catasso imā, āvuso sāriputta, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, 
dukkhā paṭipadā khippābhiññā, 
sukhā paṭipadā dandhābhiññā, 
sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Imā kho, āvuso, catasso paṭipadā. 
Imāsaṁ, āvuso, catunnaṁ paṭipadānaṁ katamaṁ te paṭipadaṁ āgamma anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan”ti? 
“Catasso imā, āvuso moggallāna, paṭipadā. 
Katamā catasso? 
Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, dukkhā paṭipadā khippābhiññā, sukhā paṭipadā dandhābhiññā, sukhā paṭipadā khippābhiññā. 
Imā kho, āvuso, catasso paṭipadā. 
Imāsaṁ, āvuso, catunnaṁ paṭipadānaṁ yāyaṁ paṭipadā sukhā khippābhiññā, imaṁ me paṭipadaṁ āgamma anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.169 
17. Paṭipadāvagga 
Sasaṅkhārasutta 
“Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Kathañca, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratisaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī. 
Maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti. 
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ. 
Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Kathañca, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratisaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī. 
Maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti. 
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ. 
Tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Kathañca, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe… tatiyaṁ jhānaṁ …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
saddhābalaṁ …pe… paññābalaṁ. 
Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Kathañca, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe… tatiyaṁ jhānaṁ …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ. 
Tassimāni pañcindriyāni …pe… paññindriyaṁ. 
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti. 
Navamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.16 
2. Caravagga 
Sokhummasutta 
“Cattārimāni, bhikkhave, sokhummāni. 
Katamāni cattāri? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu rūpasokhummena samannāgato hoti paramena; 
tena ca rūpasokhummena aññaṁ rūpasokhummaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na samanupassati; 
tena ca rūpasokhummena aññaṁ rūpasokhummaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti. 
Vedanāsokhummena samannāgato hoti paramena; 
tena ca vedanāsokhummena aññaṁ vedanāsokhummaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na samanupassati; 
tena ca vedanāsokhummena aññaṁ vedanāsokhummaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti. 
Saññāsokhummena samannāgato hoti paramena; 
tena ca saññāsokhummena aññaṁ saññāsokhummaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na samanupassati; 
tena ca saññāsokhummena aññaṁ saññāsokhummaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti. 
Saṅkhārasokhummena samannāgato hoti paramena; 
tena ca saṅkhārasokhummena aññaṁ saṅkhārasokhummaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na samanupassati; 
tena ca saṅkhārasokhummena aññaṁ saṅkhārasokhummaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti. 
Imāni kho, bhikkhave, cattāri sokhummānīti. 
Rūpasokhummataṁ ñatvā, 
vedanānañca sambhavaṁ; 
Saññā yato samudeti, 
atthaṁ gacchati yattha ca; 
Saṅkhāre parato ñatvā, 
dukkhato no ca attato. 
Sa ve sammaddaso bhikkhu, 
santo santipade rato; 
Dhāreti antimaṁ dehaṁ, 
jetvā māraṁ savāhinin”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.170 
17. Paṭipadāvagga 
Yuganaddhasutta 
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati ghositārāme. 
Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi: 
“āvuso bhikkhave”ti. 
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ. 
Āyasmā ānando etadavoca: 
“Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṁ byākaroti, sabbo so catūhi maggehi, etesaṁ vā aññatarena. 
Katamehi catūhi? 
Idha, āvuso, bhikkhu samathapubbaṅgamaṁ vipassanaṁ bhāveti. 
Tassa samathapubbaṅgamaṁ vipassanaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. 
So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. 
Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti. 
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu vipassanāpubbaṅgamaṁ samathaṁ bhāveti. 
Tassa vipassanāpubbaṅgamaṁ samathaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. 
So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. 
Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti. 
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu samathavipassanaṁ yuganaddhaṁ bhāveti. 
Tassa samathavipassanaṁ yuganaddhaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. 
So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. 
Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti. 
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno dhammuddhaccaviggahitaṁ mānasaṁ hoti. 
Hoti so, āvuso, samayo yaṁ taṁ cittaṁ ajjhattameva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati. 
Tassa maggo sañjāyati. 
So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. 
Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti. 
Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṁ byākaroti, sabbo so imehi catūhi maggehi, etesaṁ vā aññatarenā”ti. 
Dasamaṁ. 
Paṭipadāvaggo dutiyo. 
Tassuddānaṁ 
Saṅkhittaṁ vitthārāsubhaṁ, 
Dve khamā ubhayena ca; 
Moggallāno sāriputto, 
Sasaṅkhāraṁ yuganaddhena cāti. 

Aṅguttara Nikāya 4.171 
18. Sañcetaniyavagga 
Cetanāsutta 
“Kāye vā, bhikkhave, sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. 
Vācāya vā, bhikkhave, sati vacīsañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. 
Mane vā, bhikkhave, sati manosañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ avijjāpaccayāva. 
Sāmaṁ vā taṁ, bhikkhave, kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. 
Pare vāssa taṁ, bhikkhave, kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharonti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. 
Sampajāno vā taṁ, bhikkhave, kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. 
Asampajāno vā taṁ, bhikkhave, kāyasaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. 
Sāmaṁ vā taṁ, bhikkhave, vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ; 
pare vāssa taṁ, bhikkhave, vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharonti; 
yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ; 
sampajāno vā taṁ, bhikkhave, vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ; 
asampajāno vā taṁ, bhikkhave, vacīsaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. 
Sāmaṁ vā taṁ, bhikkhave, manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ; 
pare vāssa taṁ, bhikkhave, manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharonti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ; 
sampajāno vā taṁ, bhikkhave, manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ; 
asampajāno vā taṁ, bhikkhave, manosaṅkhāraṁ abhisaṅkharoti, yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ. 
Imesu, bhikkhave, dhammesu avijjā anupatitā, 
avijjāya tveva asesavirāganirodhā so kāyo na hoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ, sā vācā na hoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ, so mano na hoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhaṁ, 
khettaṁ taṁ na hoti …pe… vatthu taṁ na hoti …pe… āyatanaṁ taṁ na hoti …pe… adhikaraṇaṁ taṁ na hoti yaṁpaccayāssa taṁ uppajjati ajjhattaṁ sukhadukkhanti. 
Cattārome, bhikkhave, attabhāvapaṭilābhā. 
Katame cattāro? 
Atthi, bhikkhave, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe attasañcetanā kamati, no parasañcetanā. 
Atthi, bhikkhave, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe parasañcetanā kamati, no attasañcetanā. 
Atthi, bhikkhave, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe attasañcetanā ca kamati parasañcetanā ca. 
Atthi, bhikkhave, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe nevattasañcetanā kamati, no parasañcetanā. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro attabhāvapaṭilābhā”ti. 
Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca: 
“imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi: 
‘tatra, bhante, yāyaṁ attabhāvapaṭilābho yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe attasañcetanā kamati no parasañcetanā, attasañcetanāhetu tesaṁ sattānaṁ tamhā kāyā cuti hoti. 
Tatra, bhante, yāyaṁ attabhāvapaṭilābho yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe parasañcetanā kamati no attasañcetanā, parasañcetanāhetu tesaṁ sattānaṁ tamhā kāyā cuti hoti. 
Tatra, bhante, yāyaṁ attabhāvapaṭilābho yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe attasañcetanā ca kamati parasañcetanā ca, attasañcetanā ca parasañcetanā ca hetu tesaṁ sattānaṁ tamhā kāyā cuti hoti. 
Tatra, bhante, yāyaṁ attabhāvapaṭilābho yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe neva attasañcetanā kamati no parasañcetanā, katame tena devā daṭṭhabbā’”ti? 
“Nevasaññānāsaññāyatanūpagā, sāriputta, devā tena daṭṭhabbā”ti. 
“Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena m’idhekacce sattā tamhā kāyā cutā āgāmino honti āgantāro itthattaṁ? 
Ko pana, bhante, hetu ko paccayo, yena m’idhekacce sattā tamhā kāyā cutā anāgāmino honti anāgantāro itthattan”ti? 
“Idha, sāriputta, ekaccassa puggalassa orambhāgiyāni saṁyojanāni appahīnāni honti, so diṭṭheva dhamme nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati. 
So tadassādeti, taṁ nikāmeti, tena ca vittiṁ āpajjati; 
tattha ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṁ kurumāno nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati. 
So tato cuto āgāmī hoti āgantā itthattaṁ. 
Idha pana, sāriputta, ekaccassa puggalassa orambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni honti, so diṭṭheva dhamme nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati. 
So tadassādeti, taṁ nikāmeti, tena ca vittiṁ āpajjati; 
tattha ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṁ kurumāno nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati. 
So tato cuto anāgāmī hoti anāgantā itthattaṁ. 
Ayaṁ kho, sāriputta, hetu ayaṁ paccayo, yena m’idhekacce sattā tamhā kāyā cutā āgāmino honti āgantāro itthattaṁ. 
Ayaṁ pana, sāriputta, hetu ayaṁ paccayo, yena m’idhekacce sattā tamhā kāyā cutā anāgāmino honti anāgantāro itthattan”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.172 
18. Sañcetaniyavagga 
Vibhattisutta 
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi: 
“āvuso bhikkhave”ti. 
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ. 
Āyasmā sāriputto etadavoca: 
“Addhamāsūpasampannena me, āvuso, atthapaṭisambhidā sacchikatā odhiso byañjanaso. 
Tamahaṁ anekapariyāyena ācikkhāmi desemi paññāpemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi. 
Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā, so maṁ pañhena. 
Ahaṁ veyyākaraṇena sammukhībhūto no satthā yo no dhammānaṁ sukusalo. 
Addhamāsūpasampannena me, āvuso, dhammapaṭisambhidā sacchikatā odhiso byañjanaso. 
Tamahaṁ anekapariyāyena ācikkhāmi desemi paññāpemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi. 
Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā, so maṁ pañhena. 
Ahaṁ veyyākaraṇena sammukhībhūto no satthā yo no dhammānaṁ sukusalo. 
Addhamāsūpasampannena me, āvuso, niruttipaṭisambhidā sacchikatā odhiso byañjanaso. 
Tamahaṁ anekapariyāyena ācikkhāmi desemi paññāpemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi. 
Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā, so maṁ pañhena. 
Ahaṁ veyyākaraṇena sammukhībhūto no satthā yo no dhammānaṁ sukusalo. 
Addhamāsūpasampannena me, āvuso, paṭibhānapaṭisambhidā sacchikatā odhiso byañjanaso. 
Tamahaṁ anekapariyāyena ācikkhāmi desemi paññāpemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi. 
Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā, so maṁ pañhena. 
Ahaṁ veyyākaraṇena sammukhībhūto no satthā yo no dhammānaṁ sukusalo”ti. 
Dutiyaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.173 
18. Sañcetaniyavagga 
Mahākoṭṭhikasutta 
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi. 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca: 
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī”ti? 
“Mā hevaṁ, āvuso”. 
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī”ti? 
“Mā hevaṁ, āvuso”. 
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī”ti? 
“Mā hevaṁ, āvuso”. 
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī”ti? 
“Mā hevaṁ, āvuso”. 
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. 
Yathā kathaṁ pana, āvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti? 
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. 
Yāvatā, āvuso, channaṁ phassāyatanānaṁ gati tāvatā papañcassa gati; 
yāvatā papañcassa gati tāvatā channaṁ phassāyatanānaṁ gati. 
Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā papañcanirodho papañcavūpasamo”ti. 
Tatiyaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.174 
18. Sañcetaniyavagga 
Ānandasutta 
Atha kho āyasmā ānando yenāyasmā mahākoṭṭhiko tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākoṭṭhikena saddhiṁ sammodi. 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavoca: 
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī”ti? 
“Mā hevaṁ, āvuso”. 
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī”ti? 
“Mā hevaṁ, āvuso”. 
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī”ti? 
“Mā hevaṁ, āvuso”. 
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī”ti? 
“Mā hevaṁ, āvuso”. 
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. 
Yathā kathaṁ panāvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti? 
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. 
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. 
Yāvatā, āvuso, channaṁ phassāyatanānaṁ gati tāvatā papañcassa gati. 
Yāvatā papañcassa gati tāvatā channaṁ phassāyatanānaṁ gati. 
Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā papañcanirodho papañcavūpasamo”ti. 
Catutthaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.175 
18. Sañcetaniyavagga 
Upavāṇasutta 
Atha kho āyasmā upavāṇo yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi. 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā upavāṇo āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca: 
“Kiṁ nu kho, āvuso sāriputta, vijjāyantakaro hotī”ti? 
“No hidaṁ, āvuso”. 
“Kiṁ panāvuso sāriputta, caraṇenantakaro hotī”ti? 
“No hidaṁ, āvuso”. 
“Kiṁ panāvuso sāriputta, vijjācaraṇenantakaro hotī”ti? 
“No hidaṁ, āvuso”. 
“Kiṁ panāvuso sāriputta, aññatra vijjācaraṇenantakaro hotī”ti? 
“No hidaṁ, āvuso”. 
“‘Kiṁ nu kho, āvuso sāriputta, vijjāyantakaro hotī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Kiṁ panāvuso sāriputta, caraṇenantakaro hotī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Kiṁ panāvuso sāriputta, vijjācaraṇenantakaro hotī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi. 
‘Kiṁ panāvuso sāriputta, aññatra vijjācaraṇenantakaro hotī’ti, iti puṭṭho samāno: 
‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi. 
Yathā kathaṁ panāvuso, antakaro hotī”ti? 
“Vijjāya ce, āvuso, antakaro abhavissa, saupādānova samāno antakaro abhavissa. 
Caraṇena ce, āvuso, antakaro abhavissa, saupādānova samāno antakaro abhavissa. 
Vijjācaraṇena ce, āvuso, antakaro abhavissa, saupādānova samāno antakaro abhavissa. 
Aññatra vijjācaraṇena ce, āvuso, antakaro abhavissa, puthujjano antakaro abhavissa. 
Puthujjano hi, āvuso, aññatra vijjācaraṇena. 
Caraṇavipanno kho, āvuso, yathābhūtaṁ na jānāti na passati. 
Caraṇasampanno yathābhūtaṁ jānāti passati. 
Yathābhūtaṁ jānaṁ passaṁ antakaro hotī”ti. 
Pañcamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.176 
18. Sañcetaniyavagga 
Āyācanasutta 
“Saddho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ sammā āyācamāno āyāceyya: 
‘tādiso homi yādisā sāriputtamoggallānā’ti. 
Esā, bhikkhave, tulā etaṁ pamāṇaṁ mama sāvakānaṁ bhikkhūnaṁ, yadidaṁ sāriputtamoggallānā. 
Saddhā, bhikkhave, bhikkhunī evaṁ sammā āyācamānā āyāceyya: 
‘tādisā homi yādisā khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā cā’ti. 
Esā, bhikkhave, tulā etaṁ pamāṇaṁ mama sāvikānaṁ bhikkhunīnaṁ, yadidaṁ khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā ca. 
Saddho, bhikkhave, upāsako evaṁ sammā āyācamāno āyāceyya: 
‘tādiso homi yādiso citto ca gahapati hatthako ca āḷavako’ti. 
Esā, bhikkhave, tulā etaṁ pamāṇaṁ mama sāvakānaṁ upāsakānaṁ, yadidaṁ citto ca gahapati hatthako ca āḷavako. 
Saddhā, bhikkhave, upāsikā evaṁ sammā āyācamānā āyāceyya: 
‘tādisā homi yādisā khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā’ti. 
Esā, bhikkhave, tulā etaṁ pamāṇaṁ mama sāvikānaṁ upāsikānaṁ, yadidaṁ khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.177 
18. Sañcetaniyavagga 
Rāhulasutta 
Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ rāhulaṁ bhagavā etadavoca: 
“Yā ca, rāhula, ajjhattikā pathavīdhātu yā ca bāhirā pathavīdhātu, pathavīdhāturevesā. 
‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti, evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. 
Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā pathavīdhātuyā nibbindati, pathavīdhātuyā cittaṁ virājeti. 
Yā ca, rāhula, ajjhattikā āpodhātu yā ca bāhirā āpodhātu, āpodhāturevesā. 
‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti, evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. 
Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā āpodhātuyā nibbindati, āpodhātuyā cittaṁ virājeti. 
Yā ca, rāhula, ajjhattikā tejodhātu yā ca bāhirā tejodhātu, tejodhāturevesā. 
‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti, evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. 
Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā tejodhātuyā nibbindati, tejodhātuyā cittaṁ virājeti. 
Yā ca, rāhula, ajjhattikā vāyodhātu yā ca bāhirā vāyodhātu, vāyodhāturevesā. 
‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti, evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. 
Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā vāyodhātuyā nibbindati, vāyodhātuyā cittaṁ virājeti. 
Yato kho, rāhula, bhikkhu imāsu catūsu dhātūsu nevattānaṁ na attaniyaṁ samanupassati, ayaṁ vuccati, rāhula, bhikkhu acchecchi taṇhaṁ, vivattayi saṁyojanaṁ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā”ti. 
Sattamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.178 
18. Sañcetaniyavagga 
Jambālīsutta 
“Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ santaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharati. 
So sakkāyanirodhaṁ manasi karoti. 
Tassa sakkāyanirodhaṁ manasi karoto sakkāyanirodhe cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati. 
Tassa kho evaṁ, bhikkhave, bhikkhuno na sakkāyanirodho pāṭikaṅkho. 
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso lepagatena hatthena sākhaṁ gaṇheyya, tassa so hattho sajjeyyapi gaṇheyyapi bajjheyyapi; 
evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ santaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharati. 
So sakkāyanirodhaṁ manasi karoti. 
Tassa sakkāyanirodhaṁ manasi karoto sakkāyanirodhe cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati. 
Tassa kho evaṁ, bhikkhave, bhikkhuno na sakkāyanirodho pāṭikaṅkho. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ santaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharati. 
So sakkāyanirodhaṁ manasi karoti. 
Tassa sakkāyanirodhaṁ manasi karoto sakkāyanirodhe cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. 
Tassa kho evaṁ, bhikkhave, bhikkhuno sakkāyanirodho pāṭikaṅkho. 
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso suddhena hatthena sākhaṁ gaṇheyya, tassa so hattho neva sajjeyya na gaṇheyya na bajjheyya; 
evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ santaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharati. 
So sakkāyanirodhaṁ manasi karoti. 
Tassa sakkāyanirodhaṁ manasi karoto sakkāyanirodhe cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. 
Tassa kho evaṁ, bhikkhave, bhikkhuno sakkāyanirodho pāṭikaṅkho. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ santaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharati. 
So avijjāppabhedaṁ manasi karoti. 
Tassa avijjāppabhedaṁ manasi karoto avijjāppabhede cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati. 
Tassa kho evaṁ, bhikkhave, bhikkhuno na avijjāppabhedo pāṭikaṅkho. 
Seyyathāpi, bhikkhave, jambālī anekavassagaṇikā. 
Tassā puriso yāni ceva āyamukhāni tāni pidaheyya, yāni ca apāyamukhāni tāni vivareyya, devo ca na sammā dhāraṁ anuppaveccheyya. 
Evañhi tassā, bhikkhave, jambāliyā na āḷippabhedo pāṭikaṅkho. 
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ santaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharati. 
So avijjāppabhedaṁ manasi karoti. 
Tassa avijjāppabhedaṁ manasi karoto avijjāppabhede cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati. 
Tassa kho evaṁ, bhikkhave, bhikkhuno na avijjāppabhedo pāṭikaṅkho. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ santaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharati. 
So avijjāppabhedaṁ manasi karoti. 
Tassa avijjāppabhedaṁ manasi karoto avijjāppabhede cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. 
Tassa kho evaṁ, bhikkhave, bhikkhuno avijjāppabhedo pāṭikaṅkho. 
Seyyathāpi, bhikkhave, jambālī anekavassagaṇikā. 
Tassā puriso yāni ceva āyamukhāni tāni vivareyya, yāni ca apāyamukhāni tāni pidaheyya, devo ca sammā dhāraṁ anuppaveccheyya. 
Evañhi tassā, bhikkhave, jambāliyā āḷippabhedo pāṭikaṅkho. 
Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ santaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharati. 
So avijjāppabhedaṁ manasi karoti. 
Tassa avijjāppabhedaṁ manasi karoto avijjāppabhede cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. 
Tassa kho evaṁ, bhikkhave, bhikkhuno avijjāppabhedo pāṭikaṅkho. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.179 
18. Sañcetaniyavagga 
Nibbānasutta 
Atha kho āyasmā ānando yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi. 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca: 
“ko nu kho, āvuso sāriputta, hetu ko paccayo, yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme na parinibbāyantī”ti? 
“Idhāvuso ānanda, sattā imā hānabhāgiyā saññāti yathābhūtaṁ nappajānanti, imā ṭhitibhāgiyā saññāti yathābhūtaṁ nappajānanti, imā visesabhāgiyā saññāti yathābhūtaṁ nappajānanti, imā nibbedhabhāgiyā saññāti yathābhūtaṁ nappajānanti. 
Ayaṁ kho, āvuso ānanda, hetu ayaṁ paccayo, yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme na parinibbāyantī”ti. 
“Ko panāvuso sāriputta, hetu ko paccayo, yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī”ti? 
“Idhāvuso ānanda, sattā imā hānabhāgiyā saññāti yathābhūtaṁ pajānanti, imā ṭhitibhāgiyā saññāti yathābhūtaṁ pajānanti, imā visesabhāgiyā saññāti yathābhūtaṁ pajānanti, imā nibbedhabhāgiyā saññāti yathābhūtaṁ pajānanti. 
Ayaṁ kho, āvuso ānanda, hetu ayaṁ paccayo, yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī”ti. 
Navamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.17 
2. Caravagga 
Paṭhamaagatisutta 
“Cattārimāni, bhikkhave, agatigamanāni. 
Katamāni cattāri? 
Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati—
Imāni kho, bhikkhave, cattāri agatigamanānīti. 
Chandā dosā bhayā mohā, 
yo dhammaṁ ativattati; 
Nihīyati tassa yaso, 
kāḷapakkheva candimā”ti. 
Sattamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 4.180 
18. Sañcetaniyavagga 
Mahāpadesasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā bhoganagare viharati ānandacetiye. 
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: 
“bhikkhavo”ti. 
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. 
Bhagavā etadavoca: 
“cattārome, bhikkhave, mahāpadese desessāmi, 
taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. 
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. 
Bhagavā etadavoca: 
“Katame, bhikkhave, cattāro mahāpadesā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya: 
‘sammukhā metaṁ, āvuso, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti. 
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ. 
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni. 
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte otaranti na vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ: 
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa; 
imassa ca bhikkhuno duggahitan’ti. 
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya: 
‘sammukhā metaṁ, āvuso, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti. 
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ. 
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni. 
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ: 
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa; 
imassa ca bhikkhuno suggahitan’ti. 
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya: 
‘asukasmiṁ nāma āvāse saṅgho viharati sathero sapāmokkho. 
Tassa me saṅghassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti. 
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ. 
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni. 
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte otaranti na vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ: 
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa; 
tassa ca saṅghassa duggahitan’ti. 
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya: 
‘asukasmiṁ nāma āvāse saṅgho viharati sathero sapāmokkho. 
Tassa me saṅghassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti. 
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ. 
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni. 
Tāni ce sutte otāriyamānāni, vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ: 
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa; 
tassa ca saṅghassa suggahitan’ti. 
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya: 
‘asukasmiṁ nāma āvāse sambahulā therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā. 
Tesaṁ me therānaṁ sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti. 
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ. 
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni. 
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte otaranti na vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ: 
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa; 
tesañca therānaṁ duggahitan’ti. 
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya: 
‘asukasmiṁ nāma āvāse sambahulā therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā. 
Tesaṁ me therānaṁ sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti. 
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ. 
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni. 
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ: 
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa; 
tesañca therānaṁ suggahitan’ti. 
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya: 
‘asukasmiṁ nāma āvāse eko thero bhikkhu viharati bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo. 
Tassa me therassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti. 
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ. 
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni. 
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte otaranti na vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ: 
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa; 
tassa ca therassa duggahitan’ti. 
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha. 
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya: 
‘asukasmiṁ nāma āvāse eko thero bhikkhu viharati bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo. 
Tassa me therassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti. 
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ. 
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni. 
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ: 
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa; 
tassa ca therassa suggahitan’ti. 
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro mahāpadesā”ti. 
Dasamaṁ. 
Sañcetaniyavaggo tatiyo. 
Tassuddānaṁ 
Cetanā vibhatti koṭṭhiko, 
Ānando upavāṇapañcamaṁ; 
Āyācana rāhula jambālī, 
Nibbānaṁ mahāpadesenāti. 

Aṅguttara Nikāya 4.181 
19. Brāhmaṇavagga 
Yodhājīvasutta 
“Catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato yodhājīvo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṁ gacchati. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhikkhave, yodhājīvo ṭhānakusalo ca hoti, dūrepātī ca, akkhaṇavedhī ca, mahato ca kāyassa padāletā. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgato yodhājīvo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṁ gacchati. 
Evamevaṁ kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu ṭhānakusalo ca hoti, dūrepātī ca, akkhaṇavedhī ca, mahato ca kāyassa padāletā. 
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ṭhānakusalo hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti …pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. 
Evaṁ kho, bhikkhave, bhi