Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 137

ྱེ་མཆེད་

ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་མིག་དང་གཟུགས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་དང་། རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཡིད་དང་ཆོས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
འཁོར་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བའི་སྒོ་དང་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།མདོ་སྡེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་དེ། དེ་བས་ན་མདོ་དང་མཐུན་པར་
འདིར་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཁམས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁམས་ལ་གྲངས་ནི་དུ་ཡོད། དེ་དག་དངོས་སུ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པ་དང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་ཞེས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་ལ་གྲངས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བའི་
དོན་ཏོ། །དེ་དག་དངོས་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་མིག་གི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་
དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་ཏེ། ཁམས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གང་ལ་བྱ་དངོས་གང་ཡིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་
པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་ལས་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ལྔ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་
པོ་ཉིད་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ལྔར་བཤད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་བཤད་དོ། །ཁམས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོ་ཉིད་ལ་ཁམས་བཅུ་ཞེས་བྱ་

སྟེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣ་བའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྣའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ལྕེའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གཟུགས་ཀྱི་
ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྒྲའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རེག་བྱའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་པས་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་
ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དེ་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པས་བསྣན་ཏེ་བཞི་དང་། འདུས་མ་བྱས་བཞི་དང་བརྒྱད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཤད་པའི་
སྐབས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བཤད་པ། ཁམས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུས་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་མི་བྱའི་ཁམས་བཤད་པའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་དོན་
བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཁམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརྟེན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བརྟེན་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བརྟེན་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཁམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་
པ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཡུལ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་སོ། །དམིགས་པ་

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་བཅུ་བདུན་བཤད་ནས། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་ཉིད་ལ་བྱའམ་འོན་ཏེ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གཞན་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་
ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནི་དེ་དག་འགགས་མ་ཐག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཁམས་དེ་དག་སྔར་འགགས་མ་ཐག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་དེ་མ་གཏོགས་པར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་
ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྒལ་བ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་འགགས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་ཁམས་བཅུ་བདུན་དུ་འགྱུར། ཡང་ན་ཁམས་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་གྱི་དེ་ལྟ་ན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་སྔ་ཕྱི་འགགས་
པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་དྲུག་པོ་ཡིད་དུ་བཏགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ལས་ལྷག་པར་བྱེད་པས་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅུ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྡུས་ན་ནི་ཁམས་
བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པའི་གནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཅོ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ལྔའི་རྟེན་ནམ་གནས་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ལ་བྱ་བར་གྲགས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་དང་རྟེན་གྲགས་པས་དེའི་ཕྱིར་གནས་དང་རྟེན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བཤད་པ་དང་

ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །གོང་དུ་ཕུང་པོ་ལྔར་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཤད་པའི་དོན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་
བཅུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་རྫས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་དེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་དང་།
རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། བཅུ་གཅིག་ལས་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུར་བཤད་དོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་སྟེ་
བཅུའོ། །ཁམས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཁམས་བཅུར་བཤད་དེ། མིག་གི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་བཤད་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་
སུ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །ཁམས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་རྫས་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་
གཅིག་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །གང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ་ཞེས་བྱ་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བཤད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་
སྐྱེ་མཆེད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཅར་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ལས་ཁམས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གཉིས་བཀོལ་ཏེ། ཕྱི་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་

བདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་དྲུག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་སྔ་མ་འགགས་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བཏགས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །
གང་དག་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་དེ་དག་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕུང་པོའི་སྐབས་སུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་ཕུང་པོ་རེ་རེར་
བཤད་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པས་བསྣན་ཏེ་དེ་དང་བཞིའི་སྟེང་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་མ་བྱས་བཞི་དང་བརྒྱད་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་ལ། ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནི་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ལ་
ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁམས་ཞེས་བཏགས་པ་དོན་གང་དང་གང་གིས་ཁམས་ཞེས་བཏགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། མི་བྱེད་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་བྱེད་
པ་མེད་པས་ན་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིག་པས་ཅི་ཡང་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་སྲ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་སའི་ཁམས་
ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཕུང་པོར་བཤད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་ཆོས་དེ་དག་བཤད་དེ། ཕུང་པོ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་བཤད་པས་སྐྱེ་མཆེད་
འདས་ཏེ་བཤད་མི་དགོས་ལ། སྐྱེ་མཆེད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་བཤད་ཟིན་པས་ཁམས་ལོགས་ཤིག་བཤད་མི་དགོས་ན་ཆོས་དེ་དག་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཟླས་ཏེ་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་པ་འདྲི་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཅེ་ན་

ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཕུང་པོར་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མིང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་ཞེས་གཞན་དང་
གཞན་དུ་བརྗེས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགོས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་རིམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མུ་སྟེགས་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་
སྤང་བར་བྱ་བའི་གཉེན་པོ་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རིམ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ་དེ་ནི་དགོས་པའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཡང་གང་ཡིན་མི་ཤེས་ནས་གསུམ་པོ་དེ་གང་ཡིན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཟ་བར་བྱེད་པ་དང་།
བྱེད་པར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཟ་བར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བཤད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་
ན་ཟ་བར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་དེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་བྱེད་པར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་བྱེ་བྲག་པ་དང་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་མང་པོ་འདུས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕུང་པོ་
འདི་ལ་བདག་གཅིག་པུར་འཛིན་ཏོ། །ཡང་ན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་པུ་ཞིག་ལོགས་ཤིག་ན་གཟུགས་ཀྱང་བདག་དེས་མཐོང་བར་བྱེད་ལ། སྒྲ་ཡང་བདག་དེས་ཐོས་པར་བྱེད། དྲི་ཡང་བདག་དེས་སྣོམ། རོ་ཡང་བདག་དེས་མྱོང་བ་
ནས། ཚོར་བ་ཡང་བདག་དེས་ཚོར་ཞིང་མྱོང་བར་བྱེད། ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡང་བདག་དེས་འཛིན་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱང་བདག་དེས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བདག་དེས་ཤེས་པར་

བྱེད་དེ། བདག་དེ་ནི་གཅིག་པུ་རྟག་པའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བར་བྱ་བའི་བདག་གཅིག་པུ་བའི་རང་བཞིན་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
གཟུགས་ནི་མིག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་མིག་ལས་མ་གཏོགས་པར་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་བདག་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། །གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ། མིག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་
མཐོང་བར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱི་མིག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ན་མིག་ནི་རྡུལ་ཕྲན་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བླུན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེས་ཇི་ལྟར་གཟུགས་མཐོང་བར་བྱེད། ལན་དུ། གཟུགས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུགས་
མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མིག་གི་དབང་པོས་བྱེད་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ཡང་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཉིད་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་ཞིང་མྱོང་བར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་
བདག་གཞན་མེད་དོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་གྱི་བདག་གཅིག་པུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་བདག་གཅིག་པུ་དེས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་དང་། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཟུགས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་
པར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱེད་ཀྱི་བདག་གཅིག་པུ་དེས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་

དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་དངོས་པོ་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་བདག་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དེ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་བདག་གཅིག་པུར་འཛིན་པ་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་པུར་འཛིན་པ་
ལས་ལོག་པར་གྱུར་ན་གཅིག་པུར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གཅིག་པུར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་དོ། །ཟ་བར་འཛིན་པ་ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་གང་ལས་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་། ལས་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུར་
སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདག་དེས་མྱོང་ཞིང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་བདག་ཟ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡང་བདག་དེས་མྱོང་ཞིང་ཡུལ་ལ་བདག་ཅེས་ཟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བདག་ལ་ཟ་བ་པོར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་
དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུར་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ཡུལ་དུ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ལས་གང་གིས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་
དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱས་པས་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ངག་གིས་མྱོང་ཞིང་དམིགས་པར་བྱེད་
པར་ཟད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ནི་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ཤིང་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཀྱིས་ཟ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་མྱོང་ཞིང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནས། ཆོས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་
ཀྱིས་མྱོང་ཞིང་དམིགས་པར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱིས་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། ཡུལ་མྱོང་ཞིང་ཟ་བར་བྱེད་པའི་བདག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མྱོང་ཞིང་ཟ་བར་བྱེད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་

གཞན་པའི་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཡུལ་ཟ་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ཟ་བར་འཛིན་པ་ལས་ལོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟ་བར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པར་འཛིན་པ་ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལས་དགེ་བ་དང་
མི་དགེ་བ་ཡང་བདག་དེས་བྱས་ལ་མཆོད་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱང་བདག་བྱེད་དོ། །བདག་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བདག་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་
ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་པོའི་བདག་མེད་ལ། ཁམས་ཉིད་ཀྱང་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདག་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད་ལ་
ཁམས་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་གཅིག་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པར་ཟད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཏོགས་པར་བདག་བྱེད་པ་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ལྟར་ལས་ཀྱང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་བྱེད་པ་པོར་འཛིན་པ་ལས་ལོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱེད་པ་པོར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་།
སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་ནས། ད་ནི་སློབ་མ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིད་ནས་བརྩམས་ནས་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཅན་དུ། གཟུགས་མེད་པ་དུ།
བལྟར་ཡོད་པ་དུ། བལྟར་མེད་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྩམས་ཤིང་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསམ་པ་ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཅན་དུ། གཟུགས་མེད་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དབྱེ་བ་བརྩམ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་

ཀྱི་ཆོས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མི་བརྩམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་།
འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སེམས་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སྤྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བས་གཟུགས་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དཀའ་བ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་
སུ་ཡང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་བཅུར་ཕྱེ་ཡང་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཅར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྡུས་པས་གཟུགས་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྟོགས་པར་དཀའི། ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནི་གཟུགས་དང་། སེམས་གཉིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། གཟུགས་ལ་ཡང་མིག་གི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་བཅུར་ཕྱེ་ལ། སེམས་ལ་ཡང་མིག་
གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དྲུག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དུ་ཕྱེ་བས་གཟུགས་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནས་བརྩམས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོག་པར་འགྱུར་བས་ན་ཁམས་ཉིད་ལས་
བརྩམས་ཏེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསམ་པར་བྱའི། ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བརྩམས་ནས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། གཞུང་ལས་ཀྱང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གཟུགས་ཅན་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་
བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ན་གཟུགས་དང་བཅས་པ་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་གཞིག་ཏུ་རུང་བའམ། གནོད་པར་བྱར་རུང་བས་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་གནས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་བར་ཆད་དང་བགེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པས་གཟུགས་

ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གནས་པ་དང་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་གང་ལ་ཡོད་པས་བདག་གི་གནས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་གནས་པའོ། །བརྒལ་བ། གནས་
དང་གནས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གི་གནས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པ་ལ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་གནས་ན་བདག་གི་གནས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་
བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལན་དུ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞོང་པའི་སྟེང་ན་ཤིང་ཐོག་གནས་ཏེ། རང་གི་གནས་སུ་གཞན་འོང་བའི་བགེགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ན་རང་གི་
གནས་སུ་སྐྱེ་བའི་བགེགས་མི་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ལན་དུ། གང་དག་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཤད་པ་མིག་གི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་དང་།
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་སྟེ། བཅུ་ནི་རང་གི་གནས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པས་ན་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པ་ལ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་ན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་
པོར་གཏོགས་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གནས་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྡུས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀུན་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་ན་གཟུགས་ཅན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་
དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་གནས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་བགེགས་ཅན་གྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་པས་ན་གཟུགས་ཅན་ཞེས་མི་བྱ་ལ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་གནས་སུ་གཞན་

སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཅན་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཁམས་བཅུ་གཟུགས་ཅན་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷག་
མ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅུ་བཤད་པའི་ལྷག་མ་ནི་ཁམས་བརྒྱད་དུ་ལུས་པ་སྟེ། ཁམས་བརྒྱད་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁམས་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་
བར་དུ། དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྣན་ནས་བརྒྱད་དེ། དེ་དག་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་གནས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བལྟར་ཡོད་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་
བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཁམས་དུ་ཞིག་ནི་བལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བལྟར་ཡོད་པ་དུ་ཞིག་བྱ་བ་ནི་གནས་འདི་ན་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་མིག་གིས་བལྟར་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡོད་དོ། །ལན་དུ། གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་ལྔ་དང་བཅུ་ལས་ཁམས་གཅིག་སྟེ། མིག་གི་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་པུ་ནི་བལྟར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བལྟར་ཡོད་པའི་དོན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་བལྟར་
ཡོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་ལ་མ་གནས་གང་ན་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་མིག་གིས་བལྟར་རུང་བ་ནི་བལྟར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་གཟུགས་འདི་གནས་འདི་ན་གནས་སོ། །མིག་གིས་བལྟར་རུང་བས་ན་བལྟར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བལྟར་
མེད་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་མིག་གིས་བལྟར་མི་རུང་བ་ནི་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་གཟུགས་གཅིག་པོ་བལྟར་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་ན་ལྷག་མ་ཁམས་བཅུ་བདུན་ལུས་པ་ནི་བལྟར་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་སྟེ།

བཅུ་བདུན་པོ་གང་ཞེ་ན། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དགུའི་སྟེང་དུ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ་བཅུ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་གྱིས་བསྣན་ཏེ་བཅུ་བདུན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གནས་འདི་ན་
གཟུགས་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་གནས་ཞེས་མིག་གིས་བལྟར་མི་རུང་བས་བལྟར་མེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་གང་
ན་གནས་པའི་གནས་སུ་གཞན་གནས་པའི་གོ་གཅོད་ཅིང་བགེགས་བྱེད་པ་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་དམིགས་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་ལ་མི་དམིགས་ཏེ་ཐོགས་པ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་སྒྲ་ལ་དམིགས་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་མི་དམིགས་ཏེ་ཐོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རང་གནས་པའི་གནས་སུ་གཞན་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་བགེགས་བྱེད་ཅིང་གོ་གཅོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་
འདིའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དམིགས་པ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་མི་བྱའི། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་གང་ཐོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་
གཞན་འབྱུང་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་རང་གི་གནས་པ་ལས་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་དངོས་པོ་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་དང་། དངོས་པོ་གཞན་དེར་འོངས་པ་ཡང་དེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་གཉི་ག་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཅུ་པོ་
ཡང་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱུང་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་ཅིང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་བཅུ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་སོ་ཞེས་བཤད་ན་གཞུང་ལས་མ་བྱུང་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ་བརྒྱད་

ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་ཞར་གྱིས་གྲུབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཞན་འོང་བའི་བགེགས་དང་བར་ཆད་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་
ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོ་ལྔ་དང་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཆའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་དབང་པོ་ལྔའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ནས་རེག་བྱའི་བར་དུ་ཡུལ་ལྔའི་
ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཁམས་ཏེ། བཅོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནམ་དུ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མི་སྲིད་ཀྱི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འབའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །
གཞན་ཡང་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཆ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། གསུམ་ཉི་ཚེའི་ཚིག་སྨོས་ཀྱི། ཐ་མའི་ཚིག་མ་སྨོས་ན་ནི་ཐོག་མ་གསུམ་ཡང་ཡོད་དེ། མིག་དང་གཟུགས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཐོག་མ་གསུམ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཚིག་སྨོས་སོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མིག་
ལ་སོགས་པ་རྟེན་དྲུག་གི་ཐ་མ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དྲུག་གི་ཐ་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་པ་དང་། བརྟེན་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཐ་མ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་།
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཐ་མ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཅོ་ལྔ་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ལྟར་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཆ་ལ་ཟག་པ་ཅན་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཞག་པར་མ་ཟད་ཀྱི། ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་
ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤས་ཀྱི་ཐ་མ་གསུམ་ལ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་དམིགས་པའམ། འཕགས་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་

ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་བཞི་བཀོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་
དག་རྟག་ཏུ་ཟག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཅོ་ལྔ་དང་། ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཆ་ལས་རྟག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཟག་པ་དང་
བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ལྔ་སྟེ། བཅོ་ལྔ་ནི་བླུན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཟུགས་བཟང་ངན་ལ་རྟོག་པར་མི་ནུས་ན་དེ་དག་གིས་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་ཇི་ལྟར་
ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ལན་དུ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མིག་གི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཞེས་མི་སྨྲའི། གཞན་དུ་ན། མངོན་སུམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་ཁམས་
ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་རྗེས་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་གཟུགས་བཟང་ངན་དུ་བརྟགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་
བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཆའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐ་མ་གསུམ་ནི་ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གསུམ་སྟེ། གང་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་
སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་བཞི་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་

དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་སྟེ། ཡུལ་ལ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། འདོད་པ་དེ་ལ་གཙོ་བོར་འཛིན་ཅིང་སྤྱོད་པའི་ཁམས་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ལན་དུ། ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མིག་གི་ཁམས་ནས། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དབང་
པོ་དྲུག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་དྲུག་གི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀུན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དུ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའམ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅུ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི། མིག་གི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་
ཁམས་ཏེ། དབང་པོ་དྲུག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། རེག་དང་། ཆོས་ཏེ་ཡུལ་བཞིའི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ་བཅུ་བཞི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡང་
ལྡན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་དེ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲི་དང་རོ་དང་སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་དྲིའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་གཉིས་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ་ཁམས་བཞི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་
ཁམས་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་དྲི་དང་། རོ་གཉིས་དང་། སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གཉིས་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་དྲི་དང་རོ་གཉིས་ནི་ཟ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རོ་ཡང་ཟས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བཅད་དེ་ཁམ་གྱིས་ཟ་བ་དང་། དྲི་ཡང་ནང་ནས་
དབུགས་ཀྱིས་དྲངས་ནས་ཁོང་དུ་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བཅུག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། ཁམ་གྱིས་ཟ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཁམ་གྱིས་ཟ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བས་གང་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གནས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེས་ཡུལ་དེ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་

པ་དེ་དག་གནས་དེ་ན་མེད་དོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ན་མིག་གི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དབང་པོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་ལྔ་མེད་པས་མིག་གི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཟས་ཁམ་གྱིས་ཟ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དྲི་དང་རོ་གཉིས་མེད་དེ། ཡུལ་གཉིས་མེད་པས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་གཉིས་ཀྱང་མེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་མ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གསུམ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་
ཁམས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་མིག་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་སྟེ།
གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཁམས་བཅུ་དང་། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་དམིགས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔའི་བར་དུ་སྟེ། བཅོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་མེད་དོ། །ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཟག་
པ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད། ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་པ་ལས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་ན་ཟག་པ་མེད་པ་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་སྙམ་པ་ལ་གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སོ་སོ་
སྐྱེ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་གསུམ་པོ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་ལྡན་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པའམ། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྲེད་

པས་མ་ཟིན་སྲེད་པས་མ་དམིགས་པ་ནི་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཁམས་གསུམ་གང་དང་ཡང་མི་ལྡན་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་
པོ་དག་ཉིད་གང་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལས་འདུས་མ་བྱས་བཞི་ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོར་
བསྡུས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཕུང་པོ་ལྔར་ཁམས་དུ་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་བཞི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་མ་བཤད་པས་འདུས་མ་བྱས་བཞི་བཀོལ་ཏེ། མིག་གི་
ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་དྲུག་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་དྲུག་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་བཞི་གཞག་སྟེ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་
རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་བཞི་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔར་འདུས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པའི་ཁམས་སུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དག་ཟག་
པ་དང་བཅས་པའི་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུས་སོ། །གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་། ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་ལ་
གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གསུམ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུས་སོ། །དགེ་བ་དུ་མི་དགེ་བ་དུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་

སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་དུ་ཞིག་ནི་དགེ་བ་ཡིན། ཁམས་དུ་ཞིག་ནི་མི་དགེ་བ་ཡིན། ཁམས་དུ་ཞིག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ངན་པ་སྤངས་པ་ནི་དགེ་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ངན་པ་མ་སྤངས་
པ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་མི་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་དང་། ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་། བསྐྱེད་པའི་དགེ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་དགེ་བའོ། །འདི་ལྟར་འདོད་མ་ཆགས་པ་
དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ལྔ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བའོ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་དེ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ལྡན་པའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་
བྱུང་བས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། ངག་གི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་ཀློག་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་མི་
དགེ་བ་དང་། ལྡན་པས་མི་དགེ་བ་དང་། བསྐྱེད་པས་མི་དགེ་བ་དང་། དོན་དམ་པར་མི་དགེ་བའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དགེ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་ལྔའོ། །ཆོས་དེ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་སེམས་
དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ལྡན་པའི་མི་དགེ་བའོ། །མི་དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་བརྡེག་པ་དང་། ངག་གི་སྒོ་ནས་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བ་ནི་དོན་དམ་པར་
མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ལྡན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། བསྐྱེད་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་མིག་ནས་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་དབང་པོ་ལྔ་དང་། དྲི་དང་།

རོ་དང་། རེག་བྱ་སྟེ། ཆོས་བརྒྱད་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་དང་བཟོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ལྡན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་
བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚེམ་དྲུབ་བྱེད་པ་དང་། ངག་གི་སྒོ་ནས་ཚེམ་དྲུབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་དང་ནམ་མཁའ་ནི་དོན་དམ་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཅུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཁམས་བཅུ་ལ་ནི་གསུམ་ཆར་གྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། བཅུ་པོ་དེ་དག་ལ་དགེ་བ་ཡང་ཡོད། མི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལ་བྱ་མི་ཤེས་ནས། དེ་བས་ན་བཅུ་པོ་གང་ཡིན་པ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ་བདུན་དང་། གཟུགས་ཀྱི་
ཁམས་ཏེ་བརྒྱད་སྒྲའི་ཁམས་ཏེ་དགུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ་བཅུ་ལ་ནི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད་མི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཇེ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་དགེ་བ་དང་མི་
དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་གཞག་གི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ལ་ནི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་
ཁམས་བདུན་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པ་ཡང་དགེ་བ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་

པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་གཞན་ལ་བརྡེག་པ་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་ལམ་དང་བཟོའི་གནས་བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་
ལས་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲ་ཡང་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་གཤེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ལས་ལ་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐ་མལ་པའི་གཏམ་དང་བཟོའི་
གཏམ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དགེ་བ་
བཅུ་གཅིག་གི་ནང་ནས་འདོད་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་གཞན་ཡོད་པ་ནི་ལྡན་
པའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་
ཕུང་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་ལྔ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་
ནི་ལྡན་པའི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བཞི་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆར་བཤད་པ་

རྣམས་ནི་ལྡན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་དང་ནམ་མཁའ་ནི་དོན་དམ་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་བཅུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་བརྒྱད་ལུས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་བརྒྱད་དོ། །བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ལ། རང་བཞིན་དང་ལྡན་
པ་དང་། བསྐྱེད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་དགེ་བ་ཡང་མེད་ལ། རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་དང་། བསྐྱེད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མི་དགེ་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཅིག་པུར་གཞག་གོ། །ནང་གི་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་
བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ནང་གི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་བྱའོ། །བཅུ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཁམས་བཅུ་གཉིས་ནི་ནང་གིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནང་གིར་གཏོགས་པའི་
ཁམས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པས་དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཏེ་ཕྱིའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་
བཀོལ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ན། མིག་གི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཁམས་བཅུ་གཉིས་ལ་ནང་གི་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་
གྱི་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གཏོགས་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དག་མ་གཏོགས་པ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དུ་ནང་གིར་མ་གཏོགས་ཏེ་བཀོལ་བའི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་

དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཏེ་ཕྱིའི་ཡུལ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་བདུན་ནི་དམིགས་
པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་བདུན་པོ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ནས། དེ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཅི་སེམས་ཀྱི་
ཁམས་བདུན་ཉི་ཚེ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་གཞན་མེད་དམ་སྙམ་པ་ལ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་
སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རྫས་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས་ཀུན་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དུ་ན་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི། དམིགས་པ་དང་
བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་
བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་སེམས་ལས་
བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་བཞི་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་

རང་བཞིན་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དུ་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་
གཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་བཤད་དོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཁམས་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་བཅུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་བཤད་པའི་ལྷག་མ་མིག་གི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དབང་པོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་
ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ནི་གང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་
པ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་བཞི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དུ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་
ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི། དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་པར་བཤད་དོ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་
དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཆ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་

དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་དང་། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྟོག་པ་ནི་མིག་
གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྒྲ་ལ་སྒྲ་ཙམ་དུ་ཤེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་ནི་སྔོན་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིས་མ་བརྗེད་ཅིང་། དྲན་པ་མ་ཉམས་པའོ། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་
རྟོག་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དང་དུས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་ཁ་ཅིག་མིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་མིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡང་རྣ་བས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་རབ་དང་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འདི་ནི་ཡིན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་
རྟོག་པ་ནི་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པའི་ཆོས་བསྡུས་པའི་གཙུག་ལག་ལས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདས་
པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁྲི་རྐང་པ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་གསུམ་མེད་ན་ཁྲི་རྐང་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་
པའི་རྟོག་པ་དང་། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་མེད་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་

རྟོག་པ་དང་། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞུང་ལས་མ་སྨོས་ཀྱང་ཁམས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དབང་
པོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་དང་རེག་བྱའི་བར་དུ་ཡུལ་ལྔ་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ལྔ་སྟེ། བཅོ་ལྔ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་གཞག་གོ། །
ཟིན་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཟིན་པའི་ཁམས་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ་པའམ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་ཟིན་པའི་གཟུགས་
ལ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་གི་ལྔ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་ལྔ་ཉི་ཚེ་ལ་ཟིན་པ་
ཞེས་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་ཟིན་པ་གཞན་ཡང་མེད་སྙམ་པ་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཞིའི་ཕྱོགས་ཏེ། གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་
ཡོད་དེ་ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ཟིན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་ནི་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་། ཐ་མི་དད་ཅིང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་གཟུགས་
དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་དབང་པོ་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟིན་པ་བཞིན་དུ། དབང་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བཞི་པོའི་ཕྱོགས་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་གཟུང་བས་ན་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་

སྐྲ་དང་། སྤུ་དང་། སེན་མོ་དང་། སོའི་རྩ་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སྐྲ་དང་། སྤུ་དང་། སེན་མོ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། མཆིལ་མ་དང་། སྣབས་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུར་སེམས་
དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་འདི་ནི་བདག་གི་ཡུལ་ས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་བཟུང་ལ། ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་པ་དང་། གནོད་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་བྱེད་དེ། ལུས་ལ་ཕན་ན་ཡང་སེམས་ལ་ཕན་པ་དང་། སེམས་ལ་ཕན་ན་ཡང་ལུས་
ལ་ཕན་པ་དང་། ལུས་ལ་གནོད་ན་ཡང་སེམས་ལ་གནོད་པ་དང་། སེམས་ལ་གནོད་ན་ཡང་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་ཟིན་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་མ་ཟིན་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་དགུ་དང་བཞི་
པོའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་ལྔ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པའི་གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ཟིན་པར་བཤད་པའི་ལྷག་མ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་ཏེ་དགུ་ཡང་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞིའི་ཕྱོགས་
ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཐ་མི་དད་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཟིན་ཞེས་བྱ་ལ། རྩ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྲ་དང་། སྤུ་དང་། སེན་མོ་དང་། སོ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་།
མཆིལ་མ་དང་། སྣབས་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆ་མཚུངས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པ་ལས་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་
བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆ་མཚུངས་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནང་གི་གཟུགས་ཅན་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལྔ་ནི་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ཁམས་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། མིག་

གི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དྲུག་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དྲུག་སྟེ། ནང་གི་ལྔ་པོ་གང་ལ་བྱ་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་བས་ན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་དབང་པོ་ནི་མིག་
དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་ལྔ་སྟེ། དེ་ལྔ་ནི་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་གང་དང་ཆ་མཚུངས་པ་དང་། ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་
ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་མཚུངས་
པར་འཇུག་པ་ནི། ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་གཟུགས་ཡིན་པར་ཆ་མཚུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། གཟུགས་དང་མིག་གི་དབང་པོ་གཉི་ག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པ་ནི་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འགྲོགས་ཤིང་ལྡན་པའི་ཚེ་ན་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་དང་མཚུངས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ་
ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནམ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་སྟེ། དབང་པོ་དེ་དག་གིས་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་ཅིང་བརྒྱལ་བ་དང་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་དབང་པོ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་

པས་སྟོང་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ་དེ་དག་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ་གཞན་དག་དང་།
རིགས་མཐུན་པས་དེ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་མིག་གི་དབང་པོར་གཉི་ག་རིགས་འདྲ་བས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ནམ་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་དབང་པོས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་མིག་གཉི་ག་ཡང་མིག་གི་དབང་པོར་རིགས་འདྲ་བས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གི་དབང་པོ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་སྟེ་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཉི་ག་ཡང་།
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། ཆ་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའི། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་མཚུངས་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་གཟུགས་དེས་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པས་དེ་དང་ཆ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བས་ན། དུས་གཅིག་ཏུ་ཆ་མཚུངས་པ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེའམ།
དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་གཞག་ཏུ་མེད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པས་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་
ལྔ་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་སའི་རྩ་ལག་གིས་མཛད་པ་རྫོགས་སྷོ།། །།རྒྱ་གར་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྱཱ་ཁྱཱ་ཡུཀྟི་ཊཱི་ཀ །བོད་སྐད་དུ། རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་ཟད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏི་མུག་ཉིད་གཉིད་ཡིན་པས་
གཏི་མུག་གཉིད་དོ། །དོན་རྟོགས་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་གི་གཉིད་ནི་གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་སོ། །དེ་ཟད་པ་ནི་གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་ཟད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། གཏན་དུ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་
བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བློ་རྒྱས་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཕྲོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐུབ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་སྟེ། ཐུབ་པ་དེ་ལ་དད་པ་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མགོ་བོས་བཏུད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ལ། དེ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མདོ་རྣམ་པར་འཆད་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་གང་
དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཐོས་པ་དང་། གཟུང་
བ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚངས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། དཔེར་ན་ལམ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་
ཚིག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་།

བསླབ་པའི་གཞི་དག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའོ། །འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་
དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་དྲན་པ་
དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ་སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་
བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ། འདི་
ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ། སྲིད་པའི་ཟག་
པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཞིང་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིན་ཅི་མ་

ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྗོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་འདྲེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་མི་སྤོང་བས་སོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ལ་
སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དེའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཐོད་པ་ཅན་ལ་
སོགས་པ་གཞན་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡ