Tạng Tây Tạng (Tibetan Canon)Nguyên tác: Tây Tạng
Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 137
Văn bản gốc(Tây Tạng)
Trang 4 / 20 (50.000 ký tự/trang)
གས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་དུ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེའི་ ལས་སུ་བཤད་ཀྱི། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དེ་ལ་དམིགས་ནས། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེའི་ལས་སུ་མི་གཞག་གོ། །སེམས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། སེམས་པའི་ རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཉེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་འགུལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སེམས་འདི་ཅི་འང་མི་བྱེད་ཅིང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ན་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བས་བསྐྱོད་ནས། སེམས་དགེ་བ་ ལ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག །སེམས་མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག །སེམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ ན་ཁབ་མི་གཡོ་ཞིང་བྱེད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། རྡོ་ཁབ་ལོང་གི་དབང་གིས་ཁབ་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་སེམས་ཤིང་ལྟ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ཉེས་པ་ཅན་དུ་སེམས་ཤིང་ལྟ་བ་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་དང་ཉེས་པ་ཅན་གཉི་གར་མི་སེམས་མི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་ཞིང་སེམས། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཉེས་པར་ལྟ་ཞིང་སེམས། བར་མ་ལ་ནི་གཉི་གར་ཡང་མི་སེམས་མི་ལྟ་བར་ བྱེད་པ་ནི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་བས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་མ་བརྗོད་ཀྱང་། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞར་གྱིས་ཐོབ་ན། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཅིར་དགོས། ལན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ལས་གཡོ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པས་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ གཞན་གྱིས་མི་བྱེད་པས་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་བཀར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ལས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ལྔ་ཀུན་ ཏུ་འགྲོ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལྔ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འདོད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ཡང་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་འདོད་པ་སྐྱེའི། འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བས་ཡུལ་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་བལྟ་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་གཟུགས་དང་མཉན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་ པ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་མཉན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཇི་ལྟར་མཉན་སྙམ་སྟེ། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་མཉན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ཀྱང་ཇི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སྨོན་པ་ནི་འདོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། འདོད་པ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྲིད་པ་ ཡང་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་ཡིན་པས་སྲིད་པ་དང་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། སྲེད་པ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་མེད་ཀྱི། །སྨོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེའི་ལས་ ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། འདོད་པ་ཡོད་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མོས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མོས་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དེ་ བཞིན་དུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མོས་པའི་ཡུལ་ནི་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། མ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མོས་པ་མི་འཇུག་པས་ན་ཡུལ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །མི་སླུ་བའི་ལུང་དང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིགས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱས་པ་ནི་ངེས་པའི་དངོས་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནར་བདེན་པའི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་ངེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གཟུགས་ནི་དབུ་བའི་གོང་བུ་ལྟ་བུ་ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་འདྲ་བ། འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ། འདུ་བྱེད་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ཚོར་ བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་འདྲ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་འདུ་ཤེས་ཏེ། །འདུ་བྱེད་ཆུ་ཤིང་འདྲ་བའོ། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་འདྲ་བར་ནི། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་ལས་ནི་མི་འཕྲོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ཆེས་ པར་གྱུར་ན། རང་གི་ལྟ་བ་ལས་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་ལྟ་བ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། དྲན་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ ལན་དུ། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་མ་བརྗེད་པ་སྟེ། སེམས་ལ་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་ཡང་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་མ་བརྗེད་པར་འབྱུང་གི་མ་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ། སེམས་མ་བརྗེད་པ་མི་འབྱུང་བས་ཡུལ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྔོན་མཐོང་བ་དང་ཐོས་ པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་མྱོང་བར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ནི་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མ་བརྗེད་པ་ནི་སྔོན་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་སེམས་ལ་བཟུང་བ་དེ་མེད་པར་མ་གྱུར་ཅིང་བརྗེད་པ་དང་ཆུད་ཟ་བར་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་བརྗེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་བརྗེད་པའི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ལ་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྨྲ་ལ་རག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་བརྗེད་པ་དང་གསལ་བ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལས་ནི་གཡེང་བ་མེད་ པ་སྟེ། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་སེམས་ལ་གསལ་བར་གྱུར་ན། གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ལས་དམིགས་པ་གཞན་སྒྲ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ལ་སེམས་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་བས་ན་ གཡེང་བ་མེད་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བས་ན་ཡུལ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ཉེས་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ལ་ བྱའོ། །དེའང་བདེན་པ་བཞི་ལས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོར་བརྟགས། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཉེས་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་སོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོར་བརྟག་པ་ཡང་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་ཞི་བ་ དང་འགོག་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་ཡོན་ཏན་དུ་བརྟག་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལམ་དང་རིགས་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་ཡོན་ཏན་དུ་བརྟག་གོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཉེས་པར་བརྟག་ པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཉེས་པས་བརྟག་གོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རྐྱེན་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་ཉེས་པར་བརྟགས་པས་ན་བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟག་པའི་ དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྩེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པར་བྱས་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་སེམས་མ་གཡེངས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། དེ་དག་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་འབྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདེན་པ་བཞི་ཉིད་ལ་བྱའོ། །རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ནོར་བར་འབྱེད་ཅིང་ཤེས་པའམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འབྱེད་ཅིང་ཤེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་ཀྱང་འདྲེས་པ་འདྲ་བར་ གནས་པ་ལ་འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས། ལོག་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ལོག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ངེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱང་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཀྱི་གཞན་མི་འབྱེད་པས་ན་ཡུལ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལ་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་ གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལ་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། གཞན་ཡང་སྟེ་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་མི་སླུ་ བའི་ལུང་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གསུམ་ལ་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་དེ་གསུམ་མཉན་བསམས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་སྤངས་པ་དང་སྡུག་ བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་དེས་བཤད་པའི་ཚིག་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བའི་ལུང་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཡོད་པ་དང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ན་ཡོད་པ་དང་། ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པ་ན་ མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཚད་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཡོད་པ་ནི་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བར་སྣང་བ་དེ་ན་མེ་ཡོད་པར་དཔག་པའོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དེ་ན་ཡོད་པ་ནི་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བ་དེ་ན་མེ་ཡོད་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཚང་མང་ཆེན་པོ་ན་དུ་བ་ འཐུལ་བར་མཐོང་བས་དེ་ན་མེ་ཡོད་པར་སྣང་བའོ། །ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པ་ན་མེད་པ་ནི་མེ་དང་ཆུར་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་དུ་བ་ཡོད་ཀྱི་གང་ན་ཆུ་ཡོད་པ་དེ་ན་དུ་བ་མི་འཐུལ་ལོ། །མངོན་སུམ་ནི་མིག་གི་དབང་པོས་བུམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའང་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་དང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་དང་བཞིའོ། །མི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་ པར་སྣང་བ་དང་། ལོག་པར་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གསུམ་མཉན་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་མི་རིགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྫུན་གྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་དང་། དེའི་ཚིག་བསྒོམས་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་པ་གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལུང་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་སྣང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་གྱི་རྟགས་ ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཨ་མྲའི་ཤིང་གི་ཡལ་ག་འདི་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྨིན་པས་ན་ཐམས་ཅད་སྨིན་ཏོ་ཞེས་དཔོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ལོག་པར་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཤད་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་ པའོ། །རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ནི་གང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཚེམ་དྲུབ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་བཟོ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་ལས་ནི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཅུ་གཅིག་དགེ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ པའི་ཕྱིར། དད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། དད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདེ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ལས་ནི་རྣམ་པ་ གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ནི་གང་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་བྱའོ། །བསོད་ ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལ་བྱའོ། །མི་གཡོ་བའི་ལས་ནི་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་བཞིའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་གཡོ་བར་མི་ནུས་ཤིང་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པས་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་སྔར་ལས་གཅིག་ ཏུ་བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་འཕངས་པ་ལས་ཕྱིས་ལས་གཞན་བྱས་ན་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱོད་ནས་ལས་ཕྱིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ལ་གཡོ་བ་ཡོད་པ་ལྟར། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་ལས་སྔར་བྱས་ཏེ། འབྲས་བུ་ འཕངས་ན་ཕྱིས་ལས་གང་བྱས་ཀྱང་སྔར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི་ལས་ཕྱི་མས་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པས་ན་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་བྱོལ་སོང་ངོ་། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའོ། །དེ་ལ་འདོད་པར་གཏོགས་པ་ལས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བྱས་ན་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱས་པས་ ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་མི་གཡོ་བའི་ལས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་བྱས་པ་ལས་ནི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་ལྷའི་ནང་དུ་འབྲས་བུ་ རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལས་དགེ་བ་བྱས་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ཡིད་ཆེས་པས་ལས་ཀྱང་ཡོད་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་ཅེས་དེ་གཉི་ག་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཡིད་ ཆེས་པ་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འབྲས་བུར་ གྱུར་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་ནོར་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ལ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་ ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རྐྱེན་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་ནོར་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སྤངས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་བཀག་པ་ལ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་འང་འགོག་པ་དང་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ངེས་ པར་འབྱུང་བར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་ནོར་བས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་འང་ལམ་དང་རིགས་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་ནོར་བས་ན་ བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དེ། ཀུན་འབྱུང་ཡོད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་འགོག་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བར་ནུས། ལམ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ནུས་སོ་ཞེས་མངོན་ པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནོ། །དེ་གསུམ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དཀོན་པ་དང་རིན་ཆེ་བ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་ལྔ་བྱེད་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དཀོན་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ཕོངས་པར་རྒྱུན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བས་ན། དཀོན་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་མདོ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དཀོན་པར་གྱུར་པས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གཉིས་ཀྱང་དཀོན་པ་ཉིད་ད། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་རག་ལས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཆེ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་ བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པས་འཐོབ་པས་ན་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཆེ་བའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ནི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉི་གའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕངས་པར་བརྩི་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྤངས་པས་འཐོབ་པས་ན་རིན་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ དཀོན་མཆོག་ཀྱང་འཁོར་བར་སྐྱེས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འཁོར་བ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབས་པས་འཐོབ་པས་ན་རིན་ཆེ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བདོག་ན་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་ གསུམ་པོ་འདི་མཐོང་ཡང་རུང་ཐོས་ཀྱང་རུང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ཀྱང་རུང་དགའ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བདོག་ན་ནོར་བུ་གཞན་ཡང་འདུ་བས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་འདི་གསུམ་ལ་བསུ་བ་དང་བསྙེན་ བཀུར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ན། ལྷ་དང་མིའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་དུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་བདོག་པ་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པའོ། །དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་ན་མི་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པས་མི་ཚུགས་ པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ན་ཡང་མི་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པས་མི་ཚུགས་པས་ན་མི་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དངོས་སུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས། ཕུང་པོ་ལྔ་གནས་ གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ནས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་བ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་ཐོས་ཀྱང་རུང་། ། བདག་གིས་ཤེས་ཀྱང་རུང་། དེའི་སྒོ་ནས་མཆི་མ་དཀུ་བ་དང་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་དད་བ་སེམས་ལས་གཡོས་པ་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཤད་པའི་ཆོས་དང་། བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དོན་དམ་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་གསུང་རབ་ ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཀུན་འབྱུང་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་དང་བ་ནི་དང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་འདུན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་ལ་བྱ་སྟེ། བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལས་བཟློག་ནས། བིཥྞུ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་གཞན་ལ་གཞག་པར་མི་ནུས་པས་ན་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་ལ་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་དེ་དག་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྫབ་ལས་བརྒལ་བ་དང་འཁོར་བའི་རྫབ་ལས་བརྒལ་བར་འགྱུར་བའི་ ལམ་ལ་གནས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གྱུར་བའོ་ཞེས་སེམས་དང་བ་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དད་པ་འདི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འཇུག་སྟེ། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་དང་བའི་སེམས་རྣམ་པར་འཇུག་པ་དང་། ཡོན་ ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་ཡོད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལ་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་བཞི་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་ པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་དགའ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་སེམས་དང་བར་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱ་ནུས་པ་ ཡིན་ལ། དེའི་ལམ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ། ལམ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་འདོད་པ་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རིན་པོ་ཆེ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་དང་ བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་དངས་བར་བྱེད་པའི་ནོར་བུ་ཆུ་རྙོག་པ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ན་ཆུ་རྙོག་པ་དངས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བྱུང་བ་ན་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ པའི་རྙོག་པ་དངས་ཤིང་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་སེམས་དང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཡིད་ཆེས་ཤིང་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ཆོག་མོད་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་ཇི་དགོས། སྨྲས་པ། དངས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཤེལ་དང་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པས། སེམས་མ་སྨོས་ན་དེ་དག་ལ་དང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་དང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། དད་པ་ནི་སེམས་དང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ལས་ནི་འདོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། དད་པ་ཡོད་ན་འདོད་པ་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། བདག་གམ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ། །ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མཁན་པོའམ། སློབ་དཔོན་ནམ་སྐྱེས་བུ་དམ་ པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་སྨྲ་བར་མི་འོས་ཤིང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་སྡིག་པའི་ལས་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྡིག་པའི་ལས་དེ་བྱས་ཀྱང་རུང་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་བདག་གམ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གང་སེམས་བག་འཁུམས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བདག་གི་ དབང་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ལྟོས་ཤེ་ན། སྡིག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དོ། །ལས་ངན་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡིན་ལ་བདག་ཀྱང་ཆོ་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མཁས་ ཤིང་ཤེས་པ་ཡིན་པས་འདི་བདག་གིས་བྱ་བའི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ནས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་སེམས་བག་འཁུམས་པ་ནི་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡིག་པའི་དངོས་པོ་འདི་བྱས་ན་འཇིག་ རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྨིན་པར་འགྱུར་བར་གསུང་རབ་དང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། འདི་སྤྱད་ན་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་དང་འགལ་བས་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ནས་སེམས་བག་འཁུམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ། །འདིའི་ ལས་ནི་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལས་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་ན་སྡིག་པ་ལས་སྡོམ་ཞིང་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྲེལ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་ ལྟོས་ཤེ་ན། ལས་འདི་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་པས་སྨད་པ་དང་། བརྡེག་པ་དང་། བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་ལས་འདི་བྱས་ན་བདག་ལ་འདི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྨོད་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་ནས། གང་ སེམས་བག་འཁུམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་སྡིག་པའི་ལས་མ་བྱས་ན་ནི་མི་བྱེད་ལ། བྱས་ན་ཡང་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་སྡོམ་པས་ ན་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་ཆགས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་དང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འཇུག་སྟེ། མེད་པ་དང་། གཞན་དང་གཉེན་པོ་རྣམས་སོ། །མེད་པ་ནི་དཔེར་ན་གྲགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ལ་མ་གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ལ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གཞན་དུ་འཇུག་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆགས་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཞེ་སྡང་སྟེ། ཞེ་སྡང་བ་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གཉེན་པོའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་གཉེན་པོའི་དོན་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ལན་དུ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། སྐྱོ་ཞིང་མི་ལེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆགས་པ་སྔར་བཤད་ན། མ་ཆགས་པ་ཁོང་དུ་ ཆུད་སླ་བར་འགྱུར་བས་ན། ཆགས་པ་ཇེ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་ནི་ཆགས་པའོ། །སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་། སྲིད་པའི་ ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དཔེར་ན་མེའི་གཉེན་པོ་ཆུ་ཡིན་པས་ཆུ་བྱུང་ན་མེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་བ་བྱུང་ན་མུན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་མ་ཆགས་པ་བྱུང་ན་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོ་ཞིང་མི་ལེན་པའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་རིག་ནས་དེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་བྱུང་བར་གྱུར་ནས་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་མི་སྡུད་ཅིང་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ཀྱི་ཕྲད་པར་འདོད་ པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་མི་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་ན་དེའི་དོན་དུ་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་མི་སྡང་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེ་མི་སྡང་ བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ་ཞེ་མི་སྡང་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་ཞེ་མི་སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་བལྟའོ། །ལན་དུ་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་སྟེ་བྱམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེ་སྡང་སྔར་བཤད་ན་ཞེ་མི་སྡང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་ སླ་བས་ཞེ་སྡང་ཇེ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལ་གནོད་པར་སེམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ནི་དགྲ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ནི་མཚོན་ཆ་དང་། དུག་དང་། ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའོ། །གནོད་པར་སེམས་པ་ནི་གསད་པར་བྱ་བར་སེམས་ པའོ། །ཞེ་མི་སྡང་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལ་གནོད་པར་མི་སེམས་པ་སྟེ། སྣང་བ་བྱུང་ན་མུན་པ་བྱུང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཞེ་མི་སྡང་བ་བྱུང་ན་ཞེ་སྡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་དངོས་སུ་བྱམས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་ ཕན་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་བྱམས་པ་ལ་ཞེ་མི་སྡང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཞེ་མི་སྡང་བ་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་ནི་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལ་གནོད་པར་ མི་སེམས་པའི་ཞེ་མི་སྡང་བ་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་བྱམས་པ་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ངན་པར་སྤྱོད་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ཞེ་མི་སྡང་བ་ཡོད་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་ ལས་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མི་མུག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མི་མུག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གཏི་མི་མུག་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏི་མུག་སྔར་བཤད་ ན། གཏི་མི་མུག་པ་བརྡ་ཕྲད་པར་སླ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་ཇེ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་བཞི་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མུག་ཅེས་བྱའོ། །བདེན་པ་བཞི་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་ བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མི་མུག་པ་སྟེ། སྣང་བ་བྱུང་ན་མུན་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་གཏི་མི་མུག་པ་སྐྱེས་ན་གཏི་མུག་མེད་པར་འགྲོ་བས་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ལ་གཏི་མི་ མུག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ལ་གཏི་མི་མུག་པ་ཞེས་མི་བྱའི། གང་བདེན་པ་བཞི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་གང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །བསམས་པ་ལས་བྱུང་ བའི་ཤེས་རབ་ནི་བསམས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་བམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་མཐུས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྩ་ནས་མ་ བཏོན་མ་བཅོམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དུ་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་གཏི་མི་མུག་པ་ཞེས་ གདགས་སོ། །སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ལ་གཏི་མི་མུག་པ་ཞེས་བྱ་ན། ཤེས་རབ་ནི་ལྔ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པས། ད་ཡང་བཟླས་ཏེ་བཤད་ཅི་དགོས། སྨྲས་པ། དེར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་མི་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་སྟེ་མ་བསྟན་ཏོ། །ད་འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་དགེ་བའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏི་མི་མུག་པའི་སྒྲར་བཏགས་ནས་དགེ་ བ་བཅུ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཤད་དོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། གཏི་མུག་མེད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཡང་ལེ་ལོ་སྔར་བསྟན་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྟོགས་པར་སླ་བར་འགྱུར་བས་ལེ་ལོ་ཇེ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལེ་ལོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྨད་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྤྲོ་བའི་ ལེ་ལོ་དང་། སྙོམ་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེ་ལོའོ། །དེ་ལ་སྨད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྩོན་པའི་ལེ་ལོ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ལེ་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །སྙོམ་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེ་ལོ་ནི་འཕྲེས་པ་དང་། ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ དགའ་ཞིང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་ལ་ཡང་སེམས་འཇུག་པར་མི་སྤྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ལེ་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་ན་ལེ་ལོ་རྣམ་པ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་བས་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སྨད་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་ལེ་ལོ་དང་། སྙོམ་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེ་ལོ་གཉི་ག་ཡང་ ལེ་ལོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་མ་ཡིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ལས་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་ནས་སེམས་ནུར་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་བརྩོན་ འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པས་ལེ་ལོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུང་རབ་འདི་ལས་གཞན་པ་གང་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ལེ་ལོ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་ལས་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་དང་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རང་བཞིན་ དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྒྲིབ་པོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་དང་བྲལ་ན་ལུས་ལས་སུ་ རུང་བ་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་འབྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་བ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་སྟེ། ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ལུས་ཟོ་མདོག་ བདེ་ཞིང་། ལྕི་བ་མེད་པའོ། །སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ། སེམས་མི་གསལ་བ་མེད་ཅིང་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །སྨྲས་པ། ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ནི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡང་ན་འབྱུང་ བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན། ཡང་ན་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་ན། ལུས་ཀྱི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ། སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱི་རེག་བྱ་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་དེ་ སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་སྐྱེད་པས་ན། རྒྱུ་ལུས་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མིང་བཏགས་ནས་ལུས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་གནས་འཕོས་པ་རྙེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་ སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡོད་ན་སྔོན་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ལས། ཕྱིས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་འཕོས་པ་རྙེད་ནས། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་གནས་འཕོས་ནས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཐུས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་ ལུས་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། བག་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ། བག་མེད་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཡང་བག་མེད་པ་སྔར་བསྟན་ན་ བག་ཡོད་པ་བརྡ་ཕྲད་པར་སླ་བར་འགྱུར་བས་བག་མེད་པ་ཇི་བསྟན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ལེ་ལོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་པ་སྲུང་ཞིང་། དེའི་གཉེན་པོ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྒོམ་པ་ནི་བག་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་པ་སྲུང་བར་བྱེད་ཅིང་དེའི་གཉེན་པོ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བག་ཡོད་པ་སྐྱེས་ན་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པ་ནི་བག་མེད་པའི་གཉེན་པོར་བཤད་དོ། །བག་ ཡོད་པའི་གཞི་དང་། རྒྱུ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་ཆགས་པ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་དག་ལ་གནས་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་ཞིང་དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་ཆགས་པ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པ་ དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་བཞིའོ། །དེ་དག་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོང་མ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པ་གསུམ་ནི་བག་ཡོད་པའི་རྒྱུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་བག་ཡོད་པའི་ གཞིའོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང་། ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་སེལ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཇོམས་པ་དང་ས་བོན་ཡང་དག་པར་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཅིལ་བ་ནི་རྣམ་པར་ སེལ་བའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་ཚུན་ཆད་སྤངས་པ་ནི་ས་བོན་ཡང་དག་པར་འདོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་མི་བསྙེན་པར་ཐག་བསྲིངས་ཏེ་བཏང་བ་ནི་སྤོང་ བའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་དེའི་སྒྲ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་སྦྱར་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང་དགེ་བ་སྟེ། དེའང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་ གཉིས་སོ། །དེ་ལ་དད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའོ། །བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་ལ་འདྲིས་པར་བྱེད། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཆོས་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བག་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་པ་དང་། ལོངས་ སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། བཏང་སྙོམས་ ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་། ཚད་མེད་པ་བཏང་སྙོམས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་སོ། །ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚོར་བ་ བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱའོ། །བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་འཇུག་གི་བཏང་སྙོམས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། དེའང་གང་ལའང་ཆགས་པ་མེད་པ་སུ་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ ན་ཞུམ་རྒོད་གཉིས་སྤངས་ན་སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལན་དུ་མ་ཆགས་པ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་དག་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བག་ཡོད་པའི་ རྒྱུ་དང་། གཞི་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། གཞི་ཡང་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་ བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏང་སྙོམས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་དེ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏང་སྙོམས་འབྱུང་ན་ཅི་ཞིག་འབྱུང་། ཅི་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་མཉམ་པ་དང་སེམས་ཞི་བ་དང་རྣལ་དུ་བབ་པ་དང་སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་འཐོབ་པ་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དང་པོའི་གནས་དང་བར་གྱི་གནས་དང་ཐ་མའི་གནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་ནི་སེམས་མཐོ་བའམ་དམའ་བར་བྱེད་པས་ན་མི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཞུམ་པ་དང་། རྒོད་པ་སྤངས་ནས་སེམས་མཐོན་ དམན་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་སེམས་མཉམ་པ་སྟེ། དེས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དང་པོའི་གནས་བསྟན་ཏོ། །དེར་ཞུམ་རྒོད་དང་པོར་སྤངས་ཏེ། སེམས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ལས། དེ་ནས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་ཞིང་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་སྔར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེའི་ངང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་ འབྱུང་བ་ནི། སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བར་གྱི་གནས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་བསྒོམས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་ཕྱིར་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་གཉིས་འབྱུང་དུ་དོགས་པའི་སེམས་སྐྱེའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྒོམ་པ་ལ་དུས་རིང་དུ་བྱས་པས་བསྒོམས་ པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞུམ་པ་དང་། རྒོད་པ་ཡང་རིང་དུ་སྤངས་ན་ཡང་ཞུམ་རྒོད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་དོགས་པ་ཡང་མེད་པར་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འབད་མི་དགོས་པར་གནས་པ་ནི། སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ གནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཐོབ་ནས་ཡང་ཅིར་འགྱུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་བསལ་ནས། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་སམ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་བྱ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་གང་ གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་བྱའོ། །བསལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ལ་མི་སྐྱེ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ལ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། བཏང་སྙོམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ལ་འགལ་བ་ཡིན་པས། བཏང་སྙོམས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པར་འཇུག་པས་ན་བསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པའི་དུས་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་སྐབས་མེད་པས་ བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་ན། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཡང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྔར་བསྟན་ན་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ རྟོགས་པར་སླ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཇེ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་བརྡེག་པ་དང་། བཅིང་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའོ། །སེམས་ཅན་ལ་བརྡེག་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའོ། །རྣམ་པར་མི་ འཚེ་བ་སྐྱེས་ན་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ལ་རྣམ་པར་མི་ འཚེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀཱ་རུ་ཎ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཀཱའི་དོན་ནི་བདེ་བ་ལ་བྱ་ལ་རུ་ཎ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འགོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ནས་བདག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་འབད་ པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པས་ན་བདག་གི་སྡིག་སྒྲིབ་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བཞི་ལས་བག་ཡོད་པ་འབྱུང་བས་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ པར་མི་འཚེ་བ་ཡང་ཞེ་མི་སྡང་བའི་ཆ་ལས་འབྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་བཅིང་བ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཚེ་བས་སེམས་ཅན་ལ་མི་འཚེ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ལས་བྱེད་པའོ། །དགེ་བ་བཅུ་ གཅིག་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པའི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་པས་སྲེད་པ་ལ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། སྲིད་པ་འདིས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་ལས་ལེན་ཅིང་ལས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་ན་སྲེད་པ་ལ་མིང་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྩྭ་དང་ཕུབ་མ་ལས་ བྱུང་བའི་མེ་ལ་རྩྭའི་མེ་ཕུབ་མའི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་གང་ལས་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཤིང་དེ་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་འབྲས་བུའི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་གང་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ སྲེད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱལ་པོས་བཀའ་གར་སྩལ་བའི་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པའི་མི་དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་སྲེད་པས་གང་དུ་བཏང་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ་ལྔའོ། །ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་འདི་སྣུམ་དང་འདྲ་བར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲུ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གྱིས་གོས་ ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ཀུན་ཏུ་མཆེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མཆེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འབད་པ་དང་། བརྩལ་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་དབྱུང་བར་བཀའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་འདིས་ཀྱང་ཆགས་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཞེན་ཏམ། ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཞེན་ནས་ཆགས་པ་མཆེད་པར་གྱུར་ན། འབད་པ་དང་བརྩལ་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་དབྲལ་བར་དཀའ་བས་ན་ཞེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེན་པ་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སྣུམ་ལ་ཡང་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྣུམ་ལ་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱའོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་ པོ་ལྔ་ལ་ཕོངས་པར་འཛིན་ཅིང་གང་ཡོངས་སུ་གཏོང་མི་ཕོད་པའོ། །དེ་བས་ན་སྣུམ་ནི་ཕྱིའི་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣུམ་ཞེན་པར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གཏོང་མི་ཕོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེད། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་མེད་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ཡོད་པས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞི་བསྐྱེད་པས་ན། དེའི་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཁོང་ ཁྲོ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་རྩུབ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསད་པ་དང་། བརྡེག་པ་དང་། བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་བྱ་བར་ སེམས་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། རེག་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་རེག་པར་གནས་པའོ། །བདེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་རེག་པ་མེད་པར་ གནས་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤེ་ན། ཞེ་སྡང་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་འཁྲུག་པས་རྒྱུན་དུ་ཡང་སེམས་ལ་གདུང་བ་དང་བཅས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལུས་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱང་གདུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་དང་སེམས་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་ཅན་དག་ནི་གསད་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པས། དེའི་ལས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པར་ཡང་བཤད་དོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་རང་ བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞིང་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཞན་གྱི་ཕུང་པོ་བས་བདག་གི་ཕུང་པོ་ ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་སོ་སྙམ་དུ་ལྷག་པར་རློམ་ཞིང་སེམས་ཁེངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་གཉིས་བྱེད་དོ། །བསྟི་སྟང་མེད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །བསྟི་སྟང་མེད་པ་ནི་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་མཁས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་གང་ ཟག་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ལུས་མ་གུས་པ་དང་། ངག་མ་གུས་པ་དང་། སེམས་མ་གུས་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་མ་གུས་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་འདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །ངག་མ་གུས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་མི་བརྗོད་པའོ། །སེམས་མ་གུས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དགའ་བར་མི་སེམས་ཤིང་ཚོད་ཡོད་ པར་སེམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཁེངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་དུ་ཟིན་མོད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་བདུན་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ང་རྒྱལ་བདུན་ལས་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ ཕྱིར། ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། ལན་དུ་ཆུང་ངུ་བས་བདག་ཆེ་བའམ་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་འགའ་ཞིག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་བདག་ པས་ཆུང་ལ། བདག་ནི་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་དེ་བས་ཆེ་བ་ལས་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་བལྟས་ནས། ད་ནི་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་འདི་བས་འཕགས་ཤིང་ཆེའོ་ཞེས་གང་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་འགའ་ ཞིག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་བདག་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ལས་འདྲ་བ་དེ་ལ་བལྟས་ནས། འདི་དང་བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲ་བ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་གང་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་ བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་མཚུངས་པ་བས་བདག་ཆེ་བའམ་ཆེ་བ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རིགས་དང་ཤེས་ ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཅིས་ཀྱང་མི་མཚུངས་པ་མེད་དེ་མཚུངས་ན་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། འདི་དང་བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་མཚུངས་ཀྱང་། འདི་བས་བདག་གཏོང་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཉམས་རྩལ་གྱིས་འཕགས་ཏེ་བདག་ཆེའོ་སྙམ་ནས། གང་སེམས་ ཁེངས་པ་ནི་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་བདག་པས་ཆེ་བ་ལ་ཆེའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། འདི་དང་བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་སོ་སྙམ་ནས་གང་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། ། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ། ཆེ་བ་བས་ཀྱང་བདག་ཆེའོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ ཟག་ཁ་ཅིག་རིགས་དང་། ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་བདག་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་ཏེ་ཆེ་ན། བདག་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་ཏེ་ཆེ་བར་ནི་མི་སེམས་ཀྱི་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་འཕགས་ཏེ་ཆེ་བ་དེ་བས་ཀྱང་བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་ འཕགས་ཏེ་ཆེའོ་སྙམ་ནས། གང་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་ གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་ཡང་དག་པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ ནི་འདོད་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །འདོད་པ་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདོད་པས་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ད་ ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་མི་གཏོང་ཞིང་འཛིན་པ་དང་ལེན་པ་དང་ལེན་པར་བྱེད་པས་ན། དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའོ། །ཕུང་པོ་དེ་དག་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་བདག་ལྷག་མ་བཞི་ལ་ནི་བདག་གིས་ཞེས་མངོན་པར་ཆགས་ནས། བདག་དེ་བདག་གིས་ཤེས་པ་ལྟ་བུར་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གང་སེམས་ ཁེངས་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་མ་ཐོབ་པར་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་ སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོང་མའི་བྱེ་བྲག་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་བྱ་བས་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིའི་ཆོས་ཇེ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དེའི་རྒྱུས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་ སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་མིའི་ཆོས་སོ། །མིའི་ཆོས་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱའོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ མ་རྙེད་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་མ་ཐོབ་པར་ཡང་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གང་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཆུང་ བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་བྱེ་བྲག་མང་པོས་འཕགས་པ་བས་བདག་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་ཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་། ནོར་ལ་སོགས་པ་བདག་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་ འཕགས་ལ། བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་དེ་བས་དམའ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་པར་ནི་མི་སེམས་ཀྱི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་བས་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་བདག་ཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གང་ སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ ནོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་སུ་ལ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་ཅིང་སྡིག་པའི་ལས་གང་བྱེད་པ་དེ་ལ་ ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ནི་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པར་དེ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ། །འཕགས་སོ་སྙམ་ནས། གང་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱི་ཉེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོན་ཏན་དུ་བཟུང་ ནས། སེམས་ཁེངས་པས་ན་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་མ་ཐོབ་པར་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ཡིན་ལ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་བདག་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་སྨྲས་པ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་ནི་གདེང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་གིས་ཀུན་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་གདེང་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པས་ན་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་མི་ཤེས་ པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་སོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །དེ་ལ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་ ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་བཞི་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའོ། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ། །དཀོན་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ནོ། །མིང་གིས་སྨོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་འམ། ཆོས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ལ་ཕྱེ་ན་དུ་ ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། མ་རིག་པ་དེའང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་ པའི་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མི་ལྡན་ཞིང་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་མི་ཤེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་། ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་འདྲིས་ཤིང་འགྲོགས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་དུ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེའང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་རྣམས་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་འདྲེས་པའི་ མ་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ན། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཕྱུགས་བསད་ཅིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་དང་། མེའི་ནང་དུ་ལུས་ འདོར་བ་ལ་སོགས་ལ་བསོད་ནམས་སུ་འདུ་ཤེས་ནས་ཕྱུགས་བསད་དེ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་དང་ལུས་མེར་བོར་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་རྟོག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་ཐར་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉི་ཚེ་ཅན་གྱིས་ཐར་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེའང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲོ་བ་བཟང་པོ་ཚུལ་དུ་ཤིས་པ་ལ་བརྟགས་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་། དགྲ་ལ་བརྟགས་ནས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་བྱེད་དེ། ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྦྱིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མི་རྟག་ པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་གམ་མེད་པ་ཞིག་ཅེས་ཡིད་གཉིས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ལས་འདོད་ ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་ན་ལྡན་གྱི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མ་རིག་པ་ དེ་དག་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ན