Kinh Nhập Lăng-già (Saddharmalaṅkāvatārasūtra)

hāvavirahaṃ gotraṃ tāthāgataṃ labhet // Lank_10.418 //
kāyena vācā manasā na tatra kriyate śubham /
gotraṃ tāthāgataṃ śuddhaṃ samudācāravarjitam // Lank_10.419 //
abhijñairvaśitaiḥ śuddhaṃ samādhibalamaṇḍitam /
kāyaṃ manomayaṃ cittaṃ gotraṃ tāthāgataṃ śubham // Lank_10.420 //
pratyātmavedyaṃ hyamalaṃ hetulakṣaṇavarjitam /
aṣṭamī buddhabhūmiśca gotraṃ tāthāgataṃ bhavet // Lank_10.421 //
dūraṃgamā sādhumatī dharmameghā tathāgatī /
etaddhi gotraṃ buddhānāṃ śeṣā yānadvayāvahā // Lank_10.422 //
sattvasaṃtānabhedena lakṣaṇārthaṃ ca bāliśām /
deśyante bhūmayaḥ sapta buddhaiścittavaśaṃ gatāḥ // Lank_10.423 //
vākkāyacittadauṣṭhulyaṃ saptamyāṃ na pravartate /
aṣṭamyāṃ hyāśrayastasya svapnaughasamasādṛśaḥ // Lank_10.424 //
bhūmyaṣṭamyāṃ ca pañcamyāṃ śilpavidyākalāgamam /
kurvanti jinaputrā vai nṛpatvaṃ ca bhavālaye // Lank_10.425 //
utpādamatha notpādaṃ śūnyāśūnyaṃ na kalpayet /
svabhāvamasvabhāvatvaṃ cittamātre na vidyate // Lank_10.426 //
idaṃ tathyamidaṃ tathyamidaṃ mithyā vikalpayet /
pratyekaśrāvakāṇāṃ ca deśanā na jinaurasām // Lank_10.427 //
saccāsacca sato naiva kṣaṇikaṃ lakṣaṇaṃ na vai /
prajñaptidravyasannaiva cittamātre na vidyate // Lank_10.428 //
bhāvā vidyanti saṃvṛtyā paramārthe na bhāvakāḥ /
niḥsvabhāveṣu yā bhrāntistatsatyaṃ saṃvṛtirbhavet // Lank_10.429 //
asatsu sarvadharmeṣu prajñaptiḥ kriyate mayā /
abhilāpo vyavahāraśca bālānāṃ tattvavarjitaḥ // Lank_10.430 //
abhilāpasaṃbhavo bhāvo vidyate hyarthagocaraḥ /
abhilāpasaṃbhavo bhāvo dṛṣṭvā vai nāsti vidyate // Lank_10.431 //
kuḍyābhāve yathā citraṃ chāyāyāṃ sthāṇuvarjite /
ālayaṃ tu tathā śuddhaṃ taraṃge na virājate // Lank_10.432 //
naṭavattiṣṭhate cittaṃ mano vidūṣasādṛśam /
vijñānapañcakaiḥ sārdhaṃ dṛśyaṃ kalpati raṅgavat // Lank_10.433 //
(Vaidya 136)
deśanādharmaniṣyando yacca niṣyandanirmitam /
buddhā hyete bhavetpaurāḥ śeṣā nirmāṇavigrahāḥ // Lank_10.434 //
dṛśyaṃ na vidyate cittaṃ cittaṃ dṛśyātpramuhyate /
dehabhogapratiṣṭhānamālayaṃ khyāyate nṛṇām // Lank_10.435 //
cittaṃ manaśca vijñānaṃ svabhāvaṃ dharmapañcakam /
nairātmyaṃ dvitayaṃ śuddhaṃ prabhāṣante vināyakāḥ // Lank_10.436 //
tārkikāṇāmaviṣayaṃ śrāvakāṇāṃ na caiva hi /
yaṃ deśayanti vai nāthā pratyātmagatigocaram // Lank_10.437 //
dīrghahrasvādisaṃbaddhamanyonyataḥ pravartate /
astitvasādhakā nāsti asti nāstitvasādhakam // Lank_10.438 //
aṇuśo vibhajya dravyaṃ na vai rūpaṃ vikalpayet /
cittamātravyavasthānaṃ kudṛṣṭyā na prasīdati // Lank_10.439 //
mā śūnyatāṃ vikalpetha māśūnyamiti vā punaḥ /
nāstyasti kalpanaiveyaṃ kalpyamarthaṃ na vidyate // Lank_10.440 //
guṇāṇudravyasaṃghātai rūpaṃ bālairvikalpyate /
ekaikamaṇuśo nāsti ato 'pyarthaṃ na vidyate // Lank_10.441 //
svacittaṃ dṛśyasaṃsthānaṃ bahirdhā khyāyate nṛṇām /
bāhyaṃ na vidyate dṛśyamato 'pyarthaṃ na vidyate // Lank_10.442 //
citraṃ keśoṇḍukaṃ māyāṃ svapna gandharvameva ca /
alātaṃ mṛgatṛṣṇā ca asantaṃ khyāyate nṛṇām // Lank_10.443 //
nityānityaṃ tathaikatvamubhayaṃ nobhayaṃ tathā /
anādidoṣasaṃbaddhā bālāḥ kalpenti mohitāḥ // Lank_10.444 //
yānavyavasthā naivāsti yānamekaṃ vadāmyaham /
parikarṣaṇārthaṃ bālānāṃ yānabhedaṃ vadāmyaham // Lank_10.445 //
vimuktayastathā tisro dharmanairātmyameva ca /
samatājñānakleśākhyā vimuktyā te vivarjitāḥ // Lank_10.446 //
yathā hi kāṣṭhamudadhau taraṃgairvipravāhyate /
tathā ca śrāvako mūḍho lakṣaṇena pravāhyate // Lank_10.447 //
niṣṭhāgatirna tattasyā na ca bhūyo nivartate /
samādhikāyaṃ saṃprāpya ā kalpānna prabudhyate // Lank_10.448 //
(Vaidya 137)
vāsanākleśasaṃbaddhā paryutthānairvisaṃyutāḥ /
samādhimadamattāste dhātau tiṣṭhantyanāsrave // Lank_10.449 //
yathā hi mattaḥ puruṣo madyābhāvādvibudhyate /
tathā te buddhadharmākhyaṃ kāyaṃ prāpsyanti māmakam // Lank_10.450 //
paṅkamagno yathā hastī itastato na dhāvati /
samādhimadamagnā vai tathā tiṣṭhanti śrāvakāḥ // Lank_10.451 //
adhiṣṭhānaṃ narendrāṇāṃ praṇīdhānairviśodhitam /
abhiṣekasamādhyādyaṃ prathamā daśamī ca vai // Lank_10.452 //
ākāśaṃ śaśaśṛṅgaṃ ca vandhyāyāḥ putra eva ca /
asantaścābhilapyante tathā bhāveṣu kalpanā // Lank_10.453 //
vāsanāhetukaṃ lokaṃ nāsanna sadasatkvacit /
ye paśyanti vimucyante dharmanairātmyakovidāḥ // Lank_10.454 //
svabhāvakalpitaṃ nāma parabhāvaśca tantrajaḥ /
niṣpannaṃ tathatetyuktaṃ sūtre sūtre sadā mayā // Lank_10.455 //
vyañjanaṃ padakāyaṃ ca nāma cāpi viśeṣataḥ /
bālāḥ sajanti durmedhā yathā paṅke mahāgajāḥ // Lank_10.456 //
devayānaṃ brahmayānaṃ śrāvakīyaṃ tathaiva ca /
tāthāgataṃ ca pratyekaṃ yānānyetān vadāmyaham // Lank_10.457 //
yānānāṃ nāsti vai niṣṭhā yāvaccittaṃ pravartate /
citte tu vai parāvṛtte na yānaṃ na ca yāyinaḥ // Lank_10.458 //
cittaṃ vikalpo vijñaptirmano vijñānameva ca /
ālayaṃ tribhavaśceṣṭā ete cittasya paryayāḥ // Lank_10.459 //
āyuruṣmātha vijñānamālayo jīvitendriyam /
manaśca manavijñānaṃ vikalpasya viśeṣaṇam // Lank_10.460 //
cittena dhāryate kāyo mano manyati vai sadā /
vijñānaṃ cittaviṣayaṃ vijñānaiḥ saha chindati // Lank_10.461 //
tṛṣṇā hi mātā ityuktā avidyā ca tathā pitā /
viṣayāvabodhādvijñānaṃ buddha ityupadiśyate // Lank_10.462 //
arhanto hyanuśayāḥ skandhāḥ saṃghaḥ skandhakapañcakaḥ /
nirantarāntaracchedātkarma hyānantaraṃ bhavet // Lank_10.463 //
(Vaidya 138)
nairātmyasya dvayaṃ kleśāstathaivāvaraṇadvayam /
acintyapariṇāminyāścyuterlābhāstathāgatāḥ // Lank_10.464 //
siddhāntaśca nayaścāpi pratyātmaṃ śāsanaṃ ca vai /
ye paśyanti vibhāgajñā na te tarkavaśaṃ gatāḥ // Lank_10.465 //
na bhāvo vidyate satyaṃ yathā bālairvikalpyate /
abhāvena tu vai mokṣaṃ kathaṃ necchanti tārkikāḥ // Lank_10.466 //
utpādabhaṅgasaṃbaddhaṃ saṃskṛtaṃ pratipaśyataḥ /
dṛṣṭidvayaṃ prapuṣṇanti na ca jānanti pratyayān // Lank_10.467 //
ekameva bhavetsatyaṃ nirvāṇaṃ manavarjitam /
kadalīsvapnamāyābhaṃ lokaṃ paśyedvikalpitam // Lank_10.468 //
rāgo na vidyate dveṣo mohaścāpi na pudgalaḥ /
tṛṣṇāyā hyuditāḥ skandhā vidyante svapnasādṛśāḥ // Lank_10.469 //
yasyāṃ ca rātryāṃ dhigamo yasyāṃ ca parinirvṛtaḥ /
etasminnantare nāsti mayā kiṃcitprakāśitam // Lank_10.470 //
pratyātmadharmasthititāṃ saṃdhāya kathitaṃ mayā /
taiśca buddhairmayā caiva na ca kiṃcidviśeṣitam // Lank_10.471 //
dravyavadvidyate hyātmā skandhā lakṣaṇavarjitāḥ /
skandhā vidyanti bhāvena ātmā teṣu na vidyate // Lank_10.472 //
pratipattiṃ vibhāvanto kleśairmānuṣasaṃgamaiḥ /
mucyate sarvaduḥkhebhyaḥ svacittaṃ paśyato jagat // Lank_10.473 //
kāraṇaiḥ pratyayaiścāpi yeṣāṃ lokaḥ pravartate /
cātuṣkoṭikayā yukto na te mannayakovidāḥ // Lank_10.474 //
sadasanna jāyate loko nāsanna sadasatkvacit /
pratyayaiḥ kāraṇaiścāpi kathaṃ bālairvikalpyate // Lank_10.475 //
na sannāsanna sadasadyadā lokaṃ prapaśyati /
tadā vyāvartate cittaṃ nairātmyaṃ cādhigacchati // Lank_10.476 //
anutpannāḥ sarvabhāvā yasmātpratyayasaṃbhavāḥ /
kāryaṃ hi pratyayāḥ sarve na kāryājjāyate bhavaḥ // Lank_10.477 //
kāryaṃ na jāyate kāryaṃ dvitvaṃ kārye prasajyate /
na ca dvitvaprasaṅgena kāryābhāvopalabhyate // Lank_10.478 //
ālambālambavigataṃ yadā paśyati saṃskṛtam /
nimittaṃ cittamātraṃ hi cittamātraṃ vadāmyaham // Lank_10.479 //
(Vaidya 139)
mātrāsvabhāvasaṃsthānaṃ pratyayairbhāvavarjitam /
niṣṭhābhāvaparaṃ brahma etāṃ mātrāṃ vadāmyaham // Lank_10.480 //
prajñaptisatyato hyātmā dravyaḥ sa hi na vidyate /
skandhānāṃ skandhatā tadvatprajñaptyā na tu dravyataḥ // Lank_10.481 //
caturvidhā vai samatā lakṣaṇaṃ hetubhājanam /
nairātmyasamatā caiva caturthā yogayoginām // Lank_10.482 //
vyāvṛttiḥ sarvadṛṣṭīnāṃ kalpyakalpanavarjitā /
anupalambho hyajātiśca cittamātraṃ vadāmyaham // Lank_10.483 //
na bhāvaṃ nāpi cābhāvaṃ bhāvābhāvavivarjitam /
tathatā cittanirmuktaṃ cittamātraṃ vadāmyaham // Lank_10.484 //
tathatā śūnyatā koṭī nirvāṇaṃ dharmadhātukam /
kāyaṃ manomayaṃ cittaṃ cittamātraṃ vadāmyaham // Lank_10.485 //
vikalpavāsanābaddhaṃ vicitraṃ cittasaṃbhavam /
bahirdhā jāyate nṝṇāṃ cittamātraṃ hi laukikam // Lank_10.486 //
dṛśyaṃ na vidyate bāhyaṃ cittacitraṃ vidṛśyate /
dehabhogapratiṣṭhābhaṃ cittamātraṃ vadāmyaham // Lank_10.487 //
śrāvakāṇāṃ kṣayajñānaṃ buddhānāṃ janmasaṃbhavam /
pratyekajinaputrāṇāṃ asaṃkleśātpravartate // Lank_10.488 //
bahirdhā nāsti vai rūpaṃ svacittaṃ dṛśyate bahiḥ /
anavabodhātsvacittasya bālāḥ kalpenti saṃskṛtam // Lank_10.489 //
bāhyamarthamajānānaiḥ svacittacitradarśanam /
hetubhirvāryate mūḍhaiścātuṣkoṭikayojitaiḥ // Lank_10.490 //
na hetavo na koṭyo vai dṛṣṭāntāvayavāni ca /
svacittaṃ hyarthasaṃkrāntaṃ yadi jānanti paṇḍitāḥ // Lank_10.491 //
vikalpairna vikalpeta yadvikalpitalakṣaṇam /
kalpitaṃ ca samāśritya vikalpaḥ saṃpravartate // Lank_10.492 //
anyonyābhinnasaṃbandhādekavāsanahetukāḥ /
āgantukatvāttaddvayorna cittaṃ jāyate nṛṇām // Lank_10.493 //
vikalpaṃ cittacaittārthī tribhave ca pratiṣṭhitāḥ /
yadarthābhāḥ pravartante svabhāvakalpito hi saḥ // Lank_10.494 //
ābhāsabījasaṃyogāddvādaśāyatanāni vai /
āśrayālambyasaṃyogātprakriyā varṇyate mayā // Lank_10.495 //
(Vaidya 140)
yathā hi darpaṇe bimbaṃ keśoṇḍustimirasya vā /
tathā hi vāsanaiśchannaṃ cittaṃ paśyanti bāliśāḥ // Lank_10.496 //
svavikalpakalpite hyarthe vikalpaḥ saṃpravartate /
artho na vidyate bāhyo yathā tīrthyairvikalpyate // Lank_10.497 //
rajjuṃ yathā hyajānānāḥ sarpaṃ gṛhṇanti bāliśāḥ /
svacittārthamajānānā hyarthaṃ kalpenti bāhiram // Lank_10.498 //
tathā hi rajjuṃ rajjutve ekatvānyatvavarjitam /
kiṃ tu svacittadoṣo 'yaṃ yena rajjurvikalpyate // Lank_10.499 //
na hi yo yena bhāvena kalpyamāno na lakṣyate /
na tannāstyavagantavyaṃ dharmāṇāmeṣa dharmatā // Lank_10.500 //
astitvapūrvakaṃ nāsti asti nāstitvapūrvakam /
ato nāsti na gantavyaṃ astitvaṃ na ca kalpayet // Lank_10.501 //
kalpitaṃ kalpyamānaṃ hi yadidaṃ na tadātmakam /
anātmakaṃ kathaṃ dṛṣṭvā vikalpaḥ saṃpravartate // Lank_10.502 //
rūpaṃ rūpātmanā nāsti tathā ghaṭapaṭādayaḥ /
avidyamāne dṛśye tu vikalpastena jāyate // Lank_10.503 //
vikalpaste yadi bhrāntāvanādimati saṃskṛte /
bhāvānāṃ bhāvatā kena bhrāmitā brūhi me mune // Lank_10.504 //
bhāvānāṃ bhāvatā nāsti cittamātraṃ ca dṛśyate /
apaśyamānaḥ svacittaṃ vikalpaḥ saṃpravartate // Lank_10.505 //
kalpitaṃ yadi vai nāsti yathā kalpati bāliśaḥ /
anyathā vidyate cāsau na ca buddhyāvagamyate // Lank_10.506 //
āryāṇāṃ yadi vā so 'sti nāsau bālairvikalpitaḥ /
āryāṇāmatha mithyāsau āryā bālaiḥ samaṃ gatāḥ // Lank_10.507 //
āryāṇāṃ nāsti vai bhrāntiryasmāccittaṃ viśodhitam /
aśuddhacittasaṃtānā bālāḥ kalpenti kalpitam // Lank_10.508 //
mātā yathā hi putrasya ākāśātphalamānayet /
etaddhi putra mā kranda gṛhṇa citramidaṃ phalam // Lank_10.509 //
tathāhaṃ sarvasattvānāṃ vicitraiḥ kalpitaiḥ phalaiḥ /
pralobhya deśemi nayaṃ sadasatpakṣavarjitam // Lank_10.510 //
abhūtvā yasya vai bhāvaḥ pratyayairna ca saṃkulaḥ /
ajātapūrvaṃ tajjātamalabdhātmakameva ca // Lank_10.511 //
(Vaidya 141)
alabdhātmakaṃ hyajātaṃ ca pratyayairna vinā kvacit /
utpannamapi te bhāvo pratyayairna vinā kvacit // Lank_10.512 //
evaṃ samāsataḥ paśyan nāsanna sadasatkvacit /
pratyayairjāyate bhūtamavikalpyaṃ hi paṇḍitaiḥ // Lank_10.513 //
ekatvānyatvakathāḥ kutīrthyāḥ kurvanti bāliśāḥ /
pratyayairna ca jānanti māyāsvapnopamaṃ jagat // Lank_10.514 //
abhidhānaviṣayaṃ yānaṃ mahāyānamanuttaram /
arthaṃ sunītaṃ hi mayā na ca budhyanti bāliśāḥ // Lank_10.515 //
mātsaryairye praṇītāni śrāvakaistīrthakaistathā /
vyabhicaranti te hyarthaṃ yasmāttarkeṇa deśitāḥ // Lank_10.516 //
lakṣaṇaṃ bhāva saṃsthānaṃ nāma caiva caturvidham /
etadālambanīkṛtya kalpanā saṃpravartate // Lank_10.517 //
ekadhā bahudhā ye tu brahmakāyavaśaṃgatāḥ /
somabhāskarayorbhāvā ye nāśenti na te sutāḥ // Lank_10.518 //
āryadarśanasaṃpannā yathābhūtagatiṃgatāḥ /
saṃjñāvivartakuśalā vijñāne ca paraṃgatāḥ // Lank_10.519 //
eṣā hi mudrā muktānāṃ putrāṇāṃ mama śāsane /
bhāvābhāvavinirmuktā gatyāgativivarjitā // Lank_10.520 //
vyāvṛtte rūpavijñāne yadi karma vinaśyati /
nityānityaṃ na prāpnoti saṃsāraśca na vidyate // Lank_10.521 //
vinirvṛttikāle pradhvastaṃ rūpaṃ deśānnivartate /
nāstyastidoṣanirmuktaṃ karma tiṣṭhati ālaye // Lank_10.522 //
pradhvaṃsi patitaṃ rūpaṃ vijñānaṃ ca bhavālaye /
rūpavijñānasaṃbaddhaṃ na ca karma vinaśyati // Lank_10.523 //
atha taiḥ saha saṃbaddhaṃ karma vai dhvasyate nṛṇām /
dhvaste tu karmasaṃbandhe na saṃsṛtirna nirvṛtiḥ // Lank_10.524 //
atha dhvastamapi taiḥ sārdhaṃ saṃsāre yadi jāyate /
rūpaṃ ca tena saṃbaddhamabhinnatvādbhaviṣyati // Lank_10.525 //
nābhinnaṃ na ca vai bhinnaṃ cittaṃ rūpaṃ vikalpanāt /
pradhvaṃso nāsti bhāvānāṃ sadasatpakṣavarjanāt // Lank_10.526 //
(Vaidya 142)
kalpitaḥ paratantraśca anyonyābhinnalakṣaṇāt /
rūpe hyanityatā yadvadanyonyajanakāśca vai // Lank_10.527 //
anyo 'nanyavinirmuktaṃḥ kalpito nāvadhāryate /
nāstyasti kathaṃ bhavati rūpe cānityatā yathā // Lank_10.528 //
kalpitena sudṛṣṭena paratantro na jāyate /
paratantreṇa dṛṣṭena kalpitastathatā bhavet // Lank_10.529 //
kalpitaṃ hi vināśete mama netrī vinaśyate /
samāropāpavādaṃ ca kurvate mama śāsane // Lank_10.530 //
evaṃvidhā yadā yasmin kāle syurdharmadūṣakāḥ /
sarve ca te hyasaṃkathyā mama netrīvināśakāḥ // Lank_10.531 //
anālapyāśca vidvadbhirbhikṣukāryaṃ ca varjayet /
kalpitaṃ yatra nāśenti samāropāpavādinaḥ // Lank_10.532 //
keśoṇḍukamāyābhaṃ svapnagandharvasādṛśam /
marīcyābhadṛśakalpo yeṣāṃ nāstyastidarśanāt // Lank_10.533 //
nāsau śikṣati buddhānāṃ yasteṣāṃ saṃgrahe caret /
dvayāntapatitā hyete anyeṣāṃ ca vināśakāḥ // Lank_10.534 //
viviktaṃ kalpitaṃ bhāvaṃ ye tu paśyanti yoginaḥ /
bhāvābhāvavinirmuktaṃ teṣāṃ vai saṃgrahe caret // Lank_10.535 //
ākarā hi yathā loke suvarṇamaṇimuktijāḥ /
akarmahetukāścitrā upajīvyāśca bāliśām // Lank_10.536 //
tathā hi sattvagotrāṇi citrā vai karmavarjitā /
dṛśyābhāvānna karmāsti na ca vai karmajā gatiḥ // Lank_10.537 //
bhāvānāṃ bhāvatā nāsti yathā tvāryairvibhāvyate /
kiṃ tu vidyanti vai bhāvā yathā bālairvikalpitāḥ // Lank_10.538 //
yadi bhāvā va vidyante yathā bālairvikalpitāḥ /
asatsu sattvabhāveṣu saṃkleśo nāsti kasyacit // Lank_10.539 //
bhāvavaicitryasaṃkleśātsaṃsāraṃ indriyopagaḥ /
ajñānatṛṣṇāsaṃbaddhaḥ pravartate śarīriṇām // Lank_10.540 //
yeṣāṃ tu bhāvo vai nāsti yathā bālairvikalpitaḥ /
teṣāṃ na vidyate vṛttirindriyāṇāṃ na yoginaḥ // Lank_10.541 //
(Vaidya 143)
yadi bhāvā na vidyante bhāvasaṃsārahetavaḥ /
ayaṃ tena bhavenmokṣo bālānāṃ kriyavarjitaḥ // Lank_10.542 //
bālāryāṇāṃ viśeṣaste bhāvābhāvātkathaṃ bhavet /
āryāṇāṃ nāsti vai bhāvo vimokṣatrayacāriṇām // Lank_10.543 //
skandhāśca pudgalā dharmāḥ svasāmānyā alakṣaṇāḥ /
pratyayānīndriyāścaiva śrāvakāṇāṃ vadāmyaham // Lank_10.544 //
ahetucittamātraṃ tu vibhūti bhūmayastathā /
pratyātmatathatāṃ śuddhāṃ deśayāmi jinaurasām // Lank_10.545 //
bhaviṣyantyanāgate kāle mama śāsanadūṣakāḥ /
kāṣāyavāsovasanāḥ sadasatkāryavādinaḥ // Lank_10.546 //
asantaḥ pratyayairbhāvā vidyante hyāryagocaram /
kalpito nāsti vai bhāvaḥ kalpayiṣyanti tārkikāḥ // Lank_10.547 //
bhaviṣyantyanāgate kāle kaṇabhugbālajātikāḥ /
asatkāryavādadurdṛṣṭyā janatāṃ nāśayanti ca // Lank_10.548 //
aṇubhyo jagadutpannamaṇavaścāpyahetukāḥ /
nava dravyāṇi nityāni kudṛṣṭyā deśayiṣyati // Lank_10.549 //
dravyairārabhyate dravyaṃ guṇaiścaiva guṇāstathā /
bhāvānāṃ bhāvatāmanyāṃ satīṃ vai nāśayiṣyati // Lank_10.550 //
ādimān hi bhavelloko yadyabhūtvā pravartate /
pūrvā ca koṭirnaivāsti saṃsārasya vadāmyaham // Lank_10.551 //
tribhavaḥ sarvasaṃkhyātaṃ yadyabhūtvā pravartate /
śvānoṣṭrakharaśṛṅgāṇāmutpattiḥ syānna saṃśayaḥ // Lank_10.552 //
yadyabhūtvā bhaveccakṣū rūpaṃ vijñānameva ca /
kaṭamukuṭapaṭādyānāṃ mṛtpiṇḍātsaṃbhavo bhavet // Lank_10.553 //
paṭaiśca vai kaṭo nāsti paṭo vai vīraṇaistathā /
eka ekatrā saṃbhūtaḥ pratyayaiḥ kiṃ na jāyate // Lank_10.554 //
tajjīvaṃ taccharīraṃ ca yaccābhūtvā pravartate /
paravādā hyamī sarve mayā ca samudāhṛtāḥ // Lank_10.555 //
uccārya pūrvapakṣaṃ ca matisteṣāṃ nivāryate /
nivārya tu matisteṣāṃ svapakṣaṃ deśayāmyaham // Lank_10.556 //
atorthaṃ tīrthavādānāṃ kṛtamuccāraṇaṃ mayā /
mā me śiṣyagaṇo mūḍhaḥ sadasatpakṣamāśrayet // Lank_10.557 //
(Vaidya 144)
pradhānājjagadutpannaṃ kapilāṅgo 'pi durmatiḥ /
śiṣyebhyaḥ saṃprakāśeti guṇānāṃ ca vikāritā // Lank_10.558 //
na bhūtaṃ nāpi cābhūtaṃ pratyayairna ca pratyayāḥ /
pratyayānāmasadbhāvādabhūtaṃ na pravartate // Lank_10.559 //
sadasatpakṣavigato hetupratyayavarjitaḥ /
utpādabhaṅgarahitaḥ svapakṣo lakṣyavarjitaḥ // Lank_10.560 //
māyāsvapnopamaṃ lokaṃ hetupratyayavarjitam /
ahetukaṃ sadā paśyan vikalpo na pravartate // Lank_10.561 //
gandharvamṛgatṛṣṇābhaṃ keśoṇḍukanibhaṃ sadā /
sadasatpakṣavigataṃ hetupratyayavarjitam /
ahetukaṃ bhavaṃ paśyaṃścittadhārā viśudhyate // Lank_10.562 //
vastu na vidyate paśyaṃścittamātraṃ na vidyate /
avastukaṃ kathaṃ cittaṃ cittamātraṃ na yujyate // Lank_10.563 //
vastumālambanīkṛtya cittaṃ saṃjāyate nṛṇām /
ahetukaṃ kathaṃ cittaṃ cittamātraṃ na yujyate // Lank_10.564 //
tathatā cittamātraṃ ca āryavastunayasya tu /
vidyante na ca vidyante na te mannayakovidāḥ // Lank_10.565 //
grāhyagrāhakabhāvena yadi cittaṃ pravartate /
etaddhi laukikaṃ cittaṃ cittamātraṃ na yujyate // Lank_10.566 //
dehabhogapratiṣṭhābhaṃ svapnavajjāyate yadi /
dvicittatā prasajyeta na ca cittaṃ dvilakṣaṇam // Lank_10.567 //
svadhāraṃ hi yathā khaḍgaṃ svāgraṃ vai aṅguliryathā /
na chindate na spṛśate tathā cittaṃ svadarśane // Lank_10.568 //
na paraṃ na ca vai tantraṃ kalpitaṃ vastumeva ca /
pañca dharmā dvicittaṃ ca nirābhāse na santi vai // Lank_10.569 //
utpādakaṃ ca utpādyaṃ dvividhaṃ bhāvalakṣaṇam /
utpādakaṃ hi saṃdhāya naiḥsvabhāvyaṃ vadāmyaham // Lank_10.570 //
atha vaicitryasaṃsthāne kalpā ca yadi jāyate /
ākāśe śaśaśṛṅge ca arthābhāsaṃ bhaviṣyati // Lank_10.571 //
arthābhāsaṃ bhaveccittaṃ tadarthaḥ syādakalpitaḥ /
na ca vai kalpito hyarthaścittādanyo 'bhilapyate // Lank_10.572 //
(Vaidya 145)
anādimati saṃsāre artho vai nāsti kutracit /
apuṣṭaṃ hi kathaṃ cittamarthābhāsaṃ pravartate // Lank_10.573 //
yadyabhāvena puṣṭiḥ syācchaśaśṛṅge 'pi tadbhavet /
na cābhāvena vai puṣṭo vikalpaḥ saṃpravartate // Lank_10.574 //
yathāpi dānīṃ naivāsti tathā pūrve 'pi nāstyasau /
anarthe arthasaṃbaddhaṃ kathaṃ cittaṃ pravartate // Lank_10.575 //
tathatā śūnyatā koṭirnirvāṇaṃ dharmadhātukam /
anutpādaśca dharmāṇāṃ svabhāvaḥ pāramārthikaḥ // Lank_10.576 //
nāstyastipatitā bālā hetupratyayakalpanaiḥ /
ahetukamanutpannaṃ bhavaṃ vai aprajānataḥ // Lank_10.577 //
cittaṃ khyāti na dṛśyo 'sti viśeṣo 'nādihetukaḥ /
anādāvapi nāstyartho viśeṣaḥ kena jāyate // Lank_10.578 //
yadyabhāvena puṣṭiḥ syāddaridro dhanavān bhavet /
arthābhāve kathaṃ cittaṃ jāyate brūhi me mune // Lank_10.579 //
ahetukamidaṃ sarvaṃ na cittaṃ na ca gocaraḥ /
na ca vai puṣyate cittaṃ tribhavaṃ kriyavarjitam // Lank_10.580 //
utpādavinivṛttyarthamanutpādaprasādhanam /
ahetuvādaṃ deśemi na ca bālairvibhāvyate /
anutpannamidaṃ sarvaṃ na ca bhāvā na santi ca // Lank_10.581 //
gandharvasvapnamāyākhyā bhāvā vidyantyahetukāḥ /
anutpannān svabhāvāṃśca śūnyāḥ kena vadāsi me // Lank_10.582 //
samavāyavinirmukto yadā bhāvo na dṛśyate /
tadā śūnyamanutpannamasvabhāvaṃ vadāmyaham // Lank_10.583 //
svapnakeśoṇḍukaṃ māyā gandharva mṛgatṛṣṇikā /
ahetukā pi dṛśyante tathā lokavicitratā // Lank_10.584 //
samavāyastathaivaiko dṛśyābhāvānna vidyate /
na tu tīrthyadṛṣṭyā pralayo samavāyo na vidyate // Lank_10.585 //
vigṛhyāhetuvādena anutpādaṃ prasādhayet /
anutpādaiḥ prasādhyante mama netrī na naśyati // Lank_10.586 //
ahetuvādairdeśyante tīrthyānāṃ jāyate bhayam /
kathaṃ kena kutaḥ kutra saṃbhavo 'hetuko bhavet // Lank_10.587 //
(Vaidya 146)
nāhetukamahetutvaṃ yadā paśyanti paṇḍitāḥ /
tadā vyāvartate dṛṣṭirbhaṅgotpādānuvādinī // Lank_10.588 //
kimabhāvo hyanutpāda utpādotpattilakṣaṇam /
atha bhāvasya nāmedaṃ nirarthaṃ vā bravīhi me // Lank_10.589 //
na ca bhāvo hyanutpādo na ca pratyayalakṣaṇam /
na ca bhāvasya nāmedaṃ na ca nāma nirarthakam // Lank_10.590 //
yatra śrāvakabuddhānāṃ tīrthyānāṃ ca agocaraḥ /
saptabhūmigatānāṃ ca tadanutpādalakṣaṇam // Lank_10.591 //
hetupratyayavyāvṛttiṃ kāraṇasya niṣedhanam /
cittamātravyavasthānamanutpādaṃ vadāmyaham // Lank_10.592 //
ahetuvṛttiṃ bhāvānāṃ kalpyakalpavivarjitām /
sadasatpakṣanirmuktamanutpādaṃ vadāmyaham // Lank_10.593 //
cittadṛśyavinirmuktaṃ svabhāvadvayavarjitam /
āśrayasya parāvṛttimanutpādaṃ vadāmyaham // Lank_10.594 //
na bāhyabhāvaṃ bhāvānāṃ na ca cittaparigraham /
sarvadṛṣṭiprahāṇaṃ yattadanutpādalakṣaṇam // Lank_10.595 //
evaṃ śūnyāsvabhāvādyān sarvadharmān vibhāvayet /
na jātu śūnyayā śūnyā kiṃ tvanutpādaśūnyayā // Lank_10.596 //
kalāpaḥ pratyayānāṃ hi pravartate nivartate /
kalapācca pṛthagbhūtaṃ na jātaṃ na nirudhyate // Lank_10.597 //
bhāvo na vidyate hyanyaḥ kalāpācca pṛthak kvacit /
ekatvena pṛthaktvena yathā tīrthyairvikalpyate // Lank_10.598 //
sadasanna jāyate bhāvo nāsanna sadasatkvacit /
anyatra hi kalāpo 'yaṃ pravartate nivartate // Lank_10.599 //
saṃketamātramevedamanyonyāpekṣasaṃkalāt /
janyamarthaṃ na caivāsti pṛthakpratyayasaṃkalāt // Lank_10.600 //
janyābhāvo hyanutpādaḥ tīrthyadoṣavivarjitaḥ /
deśemi saṃkalāmātraṃ na ca bālairvibhāvyate // Lank_10.601 //
yasya janyo hi bhāvo 'sti saṃkalāyāḥ pṛthak kvacit /
ahetuvādī vijñeyaḥ saṃkalāyā vināśakaḥ // Lank_10.602 //
pradīpadravyajātīnāṃ vyañjakā saṃkalā bhavet /
yasya bhāvo bhavetkaścitsaṃkalāyāḥ pṛthak kvacit // Lank_10.603 //
(Vaidya 147)
asvabhāvo hyanutpannaḥ prakṛtyā gaganopamaḥ /
saṃkalāyāḥ pṛthagbhūto yo dharmaḥ kalpito 'budhaiḥ // Lank_10.604 //
ayamanyamanutpādamāryāṇāṃ prāptidharmatā /
yaśca tasya anutpādaṃ tadanutpādakṣāntiḥ syāt // Lank_10.605 //
yadā sarvamimaṃ lokaṃ saṃkalāmeva paśyati /
saṃkalāmātramevedaṃ tadā cittaṃ samādhyate // Lank_10.606 //
ajñānatṛṣṇākarmādi saṃkalādhyātmikā bhavet /
khajamṛddaṇḍacakrādi bījabhūtādi bāhiram // Lank_10.607 //
parato yasya vai bhāvaḥ pratyayairjāyate kvacit /
na saṃkalāmātramevedaṃ na te yuktyāgame sthitāḥ // Lank_10.608 //
yadi janyo na bhāvo 'sti syādbuddhiḥ kasya pratyayāt /
anyonyapratyayā hyete te tena pratyayāḥ smṛtāḥ // Lank_10.609 //
uṣṇadravacalakaṭhinā bālairdharmā vikalpitāḥ /
kalāpo 'yaṃ na dharmo 'sti ato vai niḥsvabhāvatā // Lank_10.610 //
vaidyā yathāturavaśātkriyābhedaṃ prakurvate /
na tu śāstrasya bhedo 'sti doṣabhedastu vidyate // Lank_10.611 //
tathāhaṃ sattvasaṃtāne kleśadoṣaiḥ sudūṣitaiḥ /
indriyāṇāṃ balaṃ jñātvā nayaṃ deśemi bāliśān // Lank_10.612 //
na kleśendriyabhedena śāsanaṃ bhidyate mama /
ekameva bhavedyānaṃ mārgamaṣṭāṅgikaṃ śivam // Lank_10.613 //
ghaṭapaṭamukuṭaviṣāṇahetukaśaśaviṣāṇānāstitvam /
yaddhetusamutpannaṃ sa ca nāsti te 'vagantavyam // Lank_10.614 //
astitvasādhakaṃ nāsti nāsti nāsti na yujyate /
astitvaṃ nāstyapekṣyaṃ hi anyonyāpekṣakāraṇam // Lank_10.615 //
kiṃcidāśritya punaḥ kiṃcitkhyāyate yasya vai matam /
ahetukaṃ yadāśritya kiṃciccāhetukaṃ na tu // Lank_10.616 //
atha tadanyamāśritya tadapyanyasya khyāyate /
anavasthā prasajyeta kiṃcicca kiṃ ca no bhavet // Lank_10.617 //
āśritya parṇakāṣṭhādīn yathā māyā prasajyate /
vastu tadvatsamāśritya vaicitryaṃ khyāyate nṛṇām // Lank_10.618 //
(Vaidya 148)
māyājālaṃ na parṇāni na kāṣṭhaṃ na ca śarkarā /
māyaiva dṛśyate bālairmāyākāreṇa cāśrayam // Lank_10.619 //
tathā vastu samāśritya yadi kiṃcidvinaśyati /
dṛśyakāle dvayaṃ nāsti kathaṃ kiṃcidvikalpyate // Lank_10.620 //
vikalpairvikalpitaṃ nāsti vikalpaśca na vidyate /
vikalpe hyavidyamāne tu na saṃsṛtirna nirvṛtiḥ // Lank_10.621 //
vikalpe hyavidyamāne tu vikalpo na pravartate /
apravṛttiṃ kathaṃ cittaṃ cittamātraṃ na yujyate // Lank_10.622 //
anekamatibhinnatvācchāsane nāsti sāratā /
sārābhāvānna mokṣo 'sti na ca lokavicitratā // Lank_10.623 //
bāhyaṃ na vidyate dṛśyaṃ yathā bālairvikalpyate /
bimbavatkhyāyate cittaṃ vāsanairbhramaṇīkṛtam // Lank_10.624 //
sarvabhāvā hyanutpannā asatsadasaṃbhavāḥ /
cittamātramidaṃ sarvaṃ kalpanābhiśca varjitam // Lank_10.625 //
bālairbhāvāḥ samākhyātāḥ pratyayairna tu paṇḍitaiḥ /
svabhāvacittanirmuktaścittamāryopagaṃ śivam // Lank_10.626 //
sāṃkhyā vaiśeṣikā nagnā viprāḥ pāśupatāstathā /
asatsaddṛṣṭipatitā viviktārthavivarjitāḥ // Lank_10.627 //
niḥsvabhāvā hyanutpannāḥ śūnyā māyopamāmalāḥ /
kasyaite deśitā buddhaistvayā ca prativarṇitāḥ // Lank_10.628 //
yogināṃ śuddhacittānāṃ dṛṣṭitarkavivarjitāḥ /
buddhā deśenti vai yogaṃ mayā ca prativarṇitāḥ // Lank_10.629 //
yadi cittamidaṃ sarvaṃ kasmiṃllokaḥ pratiṣṭhitaḥ /
gamanāgamanaṃ kena dṛśyate bhūtale nṛṇām // Lank_10.630 //
śakuniryathā gagane vikalpena samīritaḥ /
apratiṣṭhamanālambyaṃ carate bhūtale yathā // Lank_10.631 //
tathā hi dehinaḥ sarve vikalpena samīritāḥ /
svacitte caṃkramante te gagane śukaniryathā // Lank_10.632 //
dehabhogapratiṣṭhābhaṃ brūhi cittaṃ pravartate /
ābhā vṛttiḥ kathaṃ kena cittamātraṃ vadāhi me // Lank_10.633 //
dehabhogapratiṣṭhāśca ābhā vṛttiśca vāsanaiḥ /
saṃjāyate ayuktānāmābhā vṛttirvikalpanaiḥ // Lank_10.634 //
(Vaidya 149)
viṣayo vikalpito bhāvaścittaṃ viṣayasaṃbhavam /
dṛśyacittaparijñānādvikalpo na pravartate // Lank_10.635 //
nāma nāmni visaṃyuktaṃ yadā paśyati kalpitam /
buddhiboddhavyarahitaṃ saṃskṛtaṃ mucyate tadā // Lank_10.636 //
etā buddhirbhavedbodhyaṃ nāma nāmni vibhāvanam /
ye tvanyathāvabudhyante na te buddhā na bodhakāḥ // Lank_10.637 //
pañca dharmāḥ svabhāvāśca vijñānānyaṣṭa eva ca /
dve nairātmye bhavetkṛtsno mahāyānaparigrahaḥ // Lank_10.638 //
yadā buddhiśca boddhavyaṃ viviktaṃ paśyate jagat /
nāsti nāma vikalpaśca tadā nābhipravartate // Lank_10.639 //
kriyākṣaravikalpānāṃ nivṛttiścittadarśanāt /
adarśanātsvacittasya vikalpaḥ saṃpravartate // Lank_10.640 //
catvāro 'rūpiṇaḥ skandhāḥ saṃkhyā teṣāṃ na vidyate /
bhūtairvilakṣaṇai rūpaṃ kathaṃ rūpabahutvatā // Lank_10.641 //
lakṣaṇasya parityāgānna bhūtaṃ na ca bhautikam /
athānyalakṣaṇai rūpaṃ kasmātskandhairna jāyate // Lank_10.642 //
vimuktāyatanaskandhā yadā paśyatyalakṣaṇāḥ /
tadā nivartate cittaṃ dharmanairātmyadarśanāt // Lank_10.643 //
viṣayendriyabhedena vijñānaṃ jāyate 'ṣṭadhā /
lakṣaṇena bhavetrīṇi nirābhāse nivartate // Lank_10.644 //
ālayaṃ hi manasyātmā ātmīyaṃ jñānameva ca /
pravartate dvayagrāhātparijñānānnivartate // Lank_10.645 //
anyānanyavinirmuktaṃ yadā paśyatyasaṃcaram /
tadā dvayaṃ na kalpanti ātmā cātmīyameva ca // Lank_10.646 //
apravṛttaṃ na puṣṇāti na ca vijñānakāraṇam /
kāryakāraṇanirmuktaṃ niruddhaṃ na pravartate // Lank_10.647 //
vikalpaṃ cittamātraṃ ca lokaṃ kena vadāhi me /
kāraṇaiśca visaṃyuktaṃ lakṣyalakṣaṇavarjitam // Lank_10.648 //
svacittaṃ dṛśyate citraṃ dṛśyākāraṃ vikalpitam /
cittadṛśyāparijñānādanyaṃ cittārthasaṃgrahāt // Lank_10.649 //
(Vaidya 150)
nāstitvadṛṣṭirbhavati yadā buddhyā na paśyati /
astitvaṃ hi kathaṃ tasya cittagrāhānna jāyate // Lank_10.650 //
vikalpo na bhāvo nābhāvo ato 'stitvaṃ na jāyate /
cittadṛśyaparijñānādvikalpo na pravartate // Lank_10.651 //
apravṛtti vikalpasya parāvṛtti nirāśrayaḥ /
nivārya pakṣāṃścatvāro yadi bhāvā sahetukāḥ // Lank_10.652 //
saṃjñāntaraviśeṣo 'yaṃ kṛtaṃ kena na sādhitaḥ /
arthāpattirbhavetteṣāṃ kāraṇādvā pravartate // Lank_10.653 //
hetupratyayasaṃyogātkāraṇapratiṣedhataḥ /
nityadoṣo nivāryate anityā yadi pratyayāḥ // Lank_10.654 //
na saṃbhavo na vibhavo anityatvāddhi bāliśām /
na hi naśyamānaṃ kiṃcidvai kāraṇatvena dṛśyate // Lank_10.655 //
adṛṣṭaṃ hi kathaṃ kena nānityo jāyate bhavaḥ /
saṃgrahaiśca dametsattvān śīlena ca vaśīkaret // Lank_10.656 //
prajñayā nāśayeddṛṣṭiṃ vimokṣaiśca vivardhayet /
lokāyatamidaṃ sarvaṃ yattīrthyairdeśyate mṛṣā // Lank_10.657 //
kāryakāraṇasaddṛṣṭyā svasiddhāntaṃ na vidyate /
ahamekaṃ svasiddhāntaṃ kāryakāraṇavarjitaḥ // Lank_10.658 //
deśemi śiṣyavargasya lokāyatavivarjitaḥ /
cittamātraṃ na dṛśyo 'sti dvidhā cittaṃ vidṛśyate /
grāhyagrāhakabhāvena śāśvatocchedavarjitam // Lank_10.659 //
yāvatpravartate cittaṃ tāvallokāyataṃ bhavet /
apravṛttirvikalpasya svacittaṃ paśyato jagat // Lank_10.660 //
āyaṃ kāryābhinirvṛttirvyayaṃ kāryasya darśanam /
āyavyayaparijñānādvikalpo na pravartate // Lank_10.661 //
nityamanityaṃ kṛtakamakṛtakaṃ parāparam /
evamādyāni sarvāṇi (tal) lokāyatanaṃ bhavet // Lank_10.662 //
devāsuramanuṣyāśca tiryakpretayamālayāḥ /
gatayaḥ ṣaṭ samākhyātā yatra jāyanti dehinaḥ // Lank_10.663 //
hīnautkṛṣṭamadhyena karmaṇā teṣu jāyate /
saraṃkṣya kuśalān sarvān viśeṣo mokṣa eva vā // Lank_10.664 //
(Vaidya 151)
kṣaṇe kṣaṇe tvayā yanmaraṇaṃ upapattiṃ ca /
deśyate bhikṣuvargasya abhiprāyaṃ vadāhi me // Lank_10.665 //
rūpādrūpāntaraṃ yadvaccittaṃ saṃbhūya bhajyate /
tasmāddeśemi śiṣyāṇāṃ kṣaṇajanmaparaṃparām // Lank_10.666 //
rūpe rūpe vikalpasya saṃbhavo vibhavastathā /
vikalpo hi bhavejjanturvikalpo 'nyo na vidyate // Lank_10.667 //
kṣaṇe kṣaṇe yanna yuktamidaṃpratyayabhāṣitam /
rūpagrāhavinirmuktaṃ na janma na ca bhajyate // Lank_10.668 //
pratyayāḥ pratyayotpannā avidyātathatādayaḥ /
dharmadvayena vartante advayā tathatā bhavet // Lank_10.669 //
pratyayāḥ pratyayotpannā yadi dharmā viśeṣitāḥ /
nityādayo bhavetkāryaṃ kāraṇaṃ pratyayo bhavet // Lank_10.670 //
nirviśiṣṭaṃ bhavettīrthyaiḥ kāryakāraṇasaṃgrahāt /
vādastava ca buddhānāṃ tasmānnāryo mahāmune // Lank_10.671 //
śarīre vyāmamātre ca lokaṃ vai lokasamudayam /
nirodhagāminī pratipaddeśayāmi jinaurasān // Lank_10.672 //
svabhāvatrayagrāheṇa grāhyagrāhavidṛṣṭayaḥ /
lokyalokottarān dharmān vikalpenti pṛthagjanāḥ // Lank_10.673 //
ataḥ svabhāvagrahaṇaṃ kriyate pūrvapakṣayā /
nivārārthaṃ tu dṛṣṭīnāṃ svabhāvaṃ na vikalpayet // Lank_10.674 //
chidradoṣānna niyamo na vā cittaṃ pravartate /
pravṛttidvayagrāheṇa advayā tathatā bhavet // Lank_10.675 //
ajñāna tṛṣṇā karma ca vijñānādyā ayonijāḥ /
anavasthākṛtakatvaṃ ca na kṛtvā jāyate bhavaḥ // Lank_10.676 //
caturvidhaśca pradhvaṃso bhāvānāṃ kathyate 'budhaiḥ /
dvidhāvṛttervikalpasya bhāvābhāvo na vidyate /
cātuṣkoṭikanirmuktaṃ darśanadvayavarjitam // Lank_10.677 //
dvidhāvṛttivikalpaḥ syāddṛṣṭvā nābhipravartate /
anutpanneṣu bhāveṣu buddhervyutthānabhāvataḥ // Lank_10.678 //
utpanneṣvapi bhāveṣu tatkalpatvānna kalpayet /
yuktiṃ vadāhi me nātha dvidhādṛṣṭinivāraṇāt // Lank_10.679 //
(Vaidya 152)
yathāhamanye ca sadā nāstyasti na visaṃkaret /
tīrthavādaasaṃsṛṣṭāḥ śrāvakairjinavarjitāḥ /
jinābhisamayacaryāṃ ca jinaputrāvināśataḥ // Lank_10.680 //
vimokṣahetvahetuścāpyanutpādaikalakṣaṇaḥ /
paryāyairmohayantyetāṃ varjanīyāṃ sadā budhaiḥ // Lank_10.681 //
meghābhrakūṭendradhanuḥprakāśā marīcikeśoṇḍukamāyatulyāḥ /
bhāvā hi sarve svavikalpasaṃbhavāstīrthyā vikalpenti jagatsvakāraṇaiḥ // Lank_10.682 //
anutpādaśca tathatā bhūtakoṭiśca śūnyatā /
rūpasya nāmānyetāni abhāvaṃ na vikalpayet // Lank_10.683 //
hastaḥ karo yathā loke indraḥ śakraḥ puraṃdaraḥ /
tathā hi sarvabhāvānāmabhāvaṃ na vikalpayet // Lank_10.684 //
rūpācca śūnyatā nānyā anutpādaṃ tathaiva ca /
na kalpayedananyatvāddṛṣṭidoṣaḥ prasajyate // Lank_10.685 //
saṃkalpaśca vikalpaśca vastulakṣaṇasaṃgrahāt /
dīrghahrasvādimāṇḍalyaṃ parikalpasya saṃgrahāt // Lank_10.686 //
saṃkalpo hi bhaveccittaṃ parikalpo manastathā /
vikalpo manavijñānaṃ lakṣyalakṣaṇavarjitam // Lank_10.687 //
yacca tīrthyairanutpādo yacca mannayadṛṣṭibhiḥ /
kalpyate nirviśiṣṭo 'yaṃ dṛṣṭidoṣaḥ prasajyate // Lank_10.688 //
prayojanamanutpādamanutpādārthameva ca /
ye vai jānanti yuktijñāste 'bhibudhyanti mannayam // Lank_10.689 //
prayojanaṃ dṛṣṭisaṃkocamanutpādamanālayam /
arthadvayaparijñānādanutpādaṃ vadāmyaham // Lank_10.690 //
bhāvā vidyantyanutpannā na vā brūhi mahāmune /
ahetuvādo 'nutpādo pravṛttistīrthadarśanam // Lank_10.691 //
ahetuvādo 'nutpādo vaiṣamyatīrthadarśanam /
astināstivinirmuktaṃ cittamātraṃ vadāmyaham // Lank_10.692 //
utpādamanutpādaṃ varjayeddṛṣṭihetukam /
ahetuvāde 'nutpāde utpāde kāraṇāśrayaḥ // Lank_10.693 //
(Vaidya 153)
anābhogakriyā nāsti kriyā ceddṛṣṭisaṃkaraḥ /
upāyapraṇidhānādyairdṛṣṭimeva vadāhi me /
asattvātsarvadharmāṇāṃ maṇḍalaṃ jāyate katham // Lank_10.694 //
grāhyagrāhakavisaṃyogānna pravṛttirna nirvṛtiḥ /
bhāvādbhāvāntaraṃ dṛṣṭiṃ cittaṃ vai tatsamutthitam // Lank_10.695 //
anutpādaśca dharmāṇāṃ kathametadvadāhi me /
sattvāścennāvabudhyante ata etatprakāśyate // Lank_10.696 //
pūrvottaravirodhaṃ ca sarvaṃ bhāṣya mahāmune /
tīrthadoṣavinirmuktaṃ viṣamāhetuvarjitam // Lank_10.697 //
apravṛtirnivṛttiśca brūhi me vādināṃvara /
astināstivinirmuktaṃ phalahetvavināśakam // Lank_10.698 //
bhūmikramānusaṃdhiśca brūhi me dharmalakṣaṇam /
dvayāntapatito loko dṛṣṭibhirvyākulīkṛtaḥ // Lank_10.699 //
anutpādā utpādādyaiḥ śamaheturna budhyate /
maṇḍalaṃ hi na me kiṃcinna ca deśemi dharmatām // Lank_10.700 //
dvaye sati hi doṣaḥ syāddvayaṃ buddhairviśodhitam /
śūnyāśca kṣaṇikā bhāvā niḥsvabhāvā hyajātikāḥ // Lank_10.701 //
kudṛṣṭivādasaṃchannaiḥ kalpyante na tathāgataiḥ /
pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca vikalpasya vadāhi me // Lank_10.702 //
yathā yena prakāreṇa jāyate viṣayo mukham /
varṇapuṣkalasaṃyogātprapañcaiḥ samudānitam // Lank_10.703 //
rūpaṃ dṛṣṭvā bahirdhā vai vikalpaḥ saṃpravartate /
tasyaiva hi parijñānādyathābhūtārthadarśanāt /
āryagotrānukūlaṃ ca cittaṃ nābhipravartate // Lank_10.704 //
pratyākhyāya tu bhūtāni bhāvotpattirna vidyate /
bhūtākāraṃ sadā cittamanutpannaṃ vibhāvayet // Lank_10.705 //
mā vikalpaṃ vikalpetha nirvikalpā hi paṇḍitāḥ /
vikalpaṃ vikalpayaṃstasya dvayameva na nirvṛtiḥ // Lank_10.706 //
anutpādapratijñasya māyā ca dṛśyate nayaḥ /
māyānirhetusaṃbhūtaṃ hānisiddhāntalakṣaṇam // Lank_10.707 //
(Vaidya 154)
bimbavaddṛśyate cittamanādimatibhāvitam /
arthākāraṃ na cārtho 'sti yathābhūtaṃ vibhāvayet // Lank_10.708 //
yathā hi darpaṇe rūpamekatvānyatvavarjitam /
dṛśyate na ca tannāsti tathā cotpādalakṣaṇam // Lank_10.709 //
gandharvamāyādi yathā hetupratyayalakṣaṇāḥ /
tathā hi sarvabhāvānāṃ saṃbhavo na hyasaṃbhavaḥ // Lank_10.710 //
vikalpaḥ puruṣākāro dvidhāvṛttyā pravartate /
ātmadharmopacāraiśca na ca bālairvibhāvyate // Lank_10.711 //
vipulapratyayādhīnaḥ śrāvako 'pi hyarhaṃstathā /
svabalādhīnaṃ jinādhīnaṃ pañcamaṃ śrāvakaṃ nayet // Lank_10.712 //
kālāntaraṃ ca pradhvastaṃ paramārthetaretaram /
caturvidhamanityatvaṃ bālāḥ kalpentyakovidāḥ // Lank_10.713 //
dvayāntapatitā bālā guṇāṇuprakṛtikāraṇaiḥ /
mokṣopāyaṃ na jānanti sadasatpakṣasaṃgrahāt // Lank_10.714 //
aṅgulyagraṃ yathā bālaiścandraṃ gṛhṇanti durmatiḥ /
tathā hyakṣarasaṃsaktāstattvaṃ nāventi māmakam // Lank_10.715 //
vilakṣaṇāni bhūtāni rūpabhāvapravartakā /
bhūtānāṃ saṃniveśo 'yaṃ na bhūtairbhautikaṃ kṛtam // Lank_10.716 //
agninā dahyate rūpamabdhātuḥ kledanātmakaḥ /
vāyunā kīryate rūpaṃ kathaṃ bhūtaiḥ pravartate // Lank_10.717 //
rūpaṃ skandhaśca vijñānaṃ dvayametanna pañcakam /
paryāyabhedaṃ skandhānāṃ śatadhā deśayāmyaham // Lank_10.718 //
cittacaittasya bhedena vartamānaṃ pravartate /
vyatibhinnāni rūpāṇi cittaṃ rūpaṃ na bhautikam // Lank_10.719 //
nīlādyapekṣaṇaṃ śvetaṃ śvetaṃ nīlaṃ hyapekṣaṇam /
kāryakāraṇamutpādya śūnyatā asti nāsti ca // Lank_10.720 //
sādhanaṃ sādhakaṃ sādhyaṃ śītoṣṇe lakṣyalakṣaṇam /
evamādyāni sarvāṇi tārkikairna prasādhitāḥ // Lank_10.721 //
cittaṃ manaśca ṣaḍvānyavijñānānyātmasaṃyutā /
ekatvānyatvarahitā ālayo 'yaṃ pravartate // Lank_10.722 //
sāṃkhyā vaiśeṣikā nagnāstārkikā īśvaroditāḥ /
sadasatpakṣapatitā viviktārthavivarjitāḥ // Lank_10.723 //
(Vaidya 155)
saṃsthānākṛtiviśeṣo bhūtānāṃ nāsti bhautikam /
tīrthyā vadanti janma bhūtānāṃ bhautikasya ca // Lank_10.724 //
anutpannā yato ye 'nye tīrthyāḥ kalpanti kāraṇaiḥ /
na ca budhyanti mohena sadasatpakṣamāśritāḥ // Lank_10.725 //
cittena saha saṃyuktaṃ visaṃyuktaṃ manādibhiḥ /
viśuddhalakṣaṇaṃ sattvaṃ jñānena saha tiṣṭhati // Lank_10.726 //
karma yacca bhavedrūpaṃ skandhaviṣayahetukāḥ /
sattvāśca nirupādānā ārūpye nāvatiṣṭhati // Lank_10.727 //
nairātmyaṃ sattvavāditvaṃ sattvābhāvātprasajyate /
nairātmyavādino cchedo vijñānasyāpyasaṃbhavaḥ // Lank_10.728 //
catvāraḥ sthitastasya rūpābhāvātkathaṃ bhavet /
adhyātmabāhyābhāvādvijñānaṃ na pravartate // Lank_10.729 //
antarābhavikāḥ skandhāḥ yathaivecchanti tārkikāḥ /
tathārūpyopapannasya bhavo 'rūpo na cāsti kim // Lank_10.730 //
aprayatnena mokṣaḥ syātsattvavijñānayorvinā /
tīrthyavādo na saṃdeho na ca budhyanti tārkikāḥ // Lank_10.731 //
rūpaṃ ca vidyate tatra ārūpye nāsti darśanam /
tadabhāvo na siddhānto na yānaṃ na ca yāyinam // Lank_10.732 //
indriyaiḥ saha saṃyuktaṃ vijñānaṃ vāsanodbhavam /
aṣṭavidhaikadeśaṃ hi kṣaṇe kāle na gṛhṇanti // Lank_10.733 //
na pravartati yadā rūpaṃ indriyā na ca indriyaiḥ /
ato hi deśeti bhagavān kṣaṇikā indriyādayaḥ // Lank_10.734 //
anirdhārya kathaṃ rūpaṃ vijñānaṃ saṃpravartsyate /
apravṛttaṃ kathaṃ jñānaṃ saṃsāraṃ janayiṣyati // Lank_10.735 //
utpattyanantaraṃ bhaṅgaṃ na deśenti vināyakāḥ /
nairantaryaṃ na bhāvānāṃ vikalpaspandite gatau // Lank_10.736 //
indriyā indriyārthāśca mūḍhānāṃ na tu paṇḍitāḥ /
bālā gṛhṇanti nāmena āryā vai arthakovidāḥ // Lank_10.737 //
ṣaṣṭhaṃ hi nirupādānaḥ sopādāno na gṛhyate /
anirdhāryaṃ vadantyāryāṃ astidoṣairvivarjitāḥ // Lank_10.738 //
(Vaidya 156)
śāśvatocchedabhītāśca tārkikā jñānavarjitāḥ /
saṃskṛtāsaṃskṛtātmānaṃ na viśeṣanti bāliśāḥ // Lank_10.739 //
ekatve vidyate dānamanyatve cāpi vidyate /
cittena saha caikatvamanyatvaṃ vai manādibhiḥ // Lank_10.740 //
nirdhāryate yadā dānaṃ cittaṃ caittābhiśabditam /
upādānātkathaṃ tatra ekatvenāvadhāryate // Lank_10.741 //
sopādānopalabdhiśca karmajanmakriyādibhiḥ /
agnivatsādhayiṣyanti sadṛśāsadṛśairnaryaiḥ // Lank_10.742 //
yathā hi agniryugapaddahyate dāhyadāhakau /
sopādānastathā hyātmā tārkikaiḥ kiṃ na gṛhyate // Lank_10.743 //
utpādādvāpyanutpādāccittaṃ vai bhāsvaraṃ sadā /
dṛṣṭāntaṃ kiṃ na kurvanti tārkikā ātmasādhakāḥ // Lank_10.744 //
vijñānagahvare mūḍhāstārkikā nayavarjitāḥ /
itastataḥ pradhāvanti ātmavādacikīrṣayā // Lank_10.745 //
pratyātmagatigamyaśca ātmā vai śuddhilakṣaṇam /
garbhastathāgatasyāsau tārkikāṇāmagocaraḥ // Lank_10.746 //
upādānaupādātrorvibhāgaskandhayostathā /
lakṣaṇaṃ yadi jānāti jñānaṃ saṃjāyate nayam // Lank_10.747 //
ālayaṃ garbhasaṃsthānaṃ mataṃ tīrthyānuvarṇitam /
ātmanā saha saṃyuktaṃ na ca dharmāḥ prakīrtitāḥ // Lank_10.748 //
eteṣāṃ pravibhāgena vimokṣaḥ satyadarśanam /
bhāvānāṃ darśyaheyānāṃ kleśānāṃ syādviśodhanam // Lank_10.749 //
prakṛtiprabhāsvaraṃ cittaṃ garbhaṃ tāthāgataṃ śubham /
upādānaṃ hi sattvasya antānantavivarjitam // Lank_10.750 //
kāntiryathā suvarṇasya jātarūpaṃ ca śarkaram /
parikarmeṇa paśyanti sattvaṃ skandhālayaistathā // Lank_10.751 //
na pudgalo na ca skandhā buddho jñānamanāsravam /
sadāśāntiṃ vibhāvitvā gacchāmi śaraṇaṃ hyaham // Lank_10.752 //
prakṛtiprabhāsvaraṃ cittamupakleśairmanādibhiḥ /
ātmanā saha saṃyuktaṃ deśeti vadatāṃvaraḥ // Lank_10.753 //
prakṛtiprabhāsvaraṃ cittaṃ manādyastasya vai paraḥ /
tairācitāni karmāṇi yataḥ kliśyanti tāvubhau // Lank_10.754 //
(Vaidya 157)
āgantukairānādyaiśca kleśairātmā prabhāsvaraḥ /
saṃkliśyate upetaśca vastravatpariśudhyate // Lank_10.755 //
malābhāvādyathā vastraṃ hemaṃ vā doṣavarjitam /
tiṣṭhanti na ca naśyante ātmā doṣaistathā vinā // Lank_10.756 //
vīṇāśaṅkhe 'tha bheryāṃ ca mādhuryasvarasaṃpadā /
mṛgayeddhyakovidaḥ kaścittathā skandheṣu pudgalam // Lank_10.757 //
nidhayo maṇayaścāpi pṛthivyāmudakaṃ tathā /
vidyamānā na dṛśyanti tathā skandheṣu pudgalam // Lank_10.758 //
cittacaittakalāpāṃśca svaguṇāṃ skandhasaṃyutāṃ /
akovidā na gṛhṇanti tathā skandheṣu pudgalam // Lank_10.759 //
yathā hi garbho garbhiṇyāṃ vidyate na ca dṛśyate /
ātmā hi tadvatskandheṣu ayuktijño na paśyati // Lank_10.760 //
auṣadhīnāṃ yathā sāramagniṃ vā indhanairyathā /
na paśyanti ayuktijñāstathā skandheṣu pudgalam // Lank_10.761 //
anityatāṃ sarvabhāveṣu śūnyatāṃ ca yathābudhāḥ /
vidyamānāṃ na paśyanti tathā skandheṣu pudgalam // Lank_10.762 //
bhūmayo vaśitābhijñā abhiṣekaṃ ca uttaram /
samādhayo viśeṣāśca asatyātmani nāsti vai // Lank_10.763 //
vaināśiko yadā gatvā brūyādyadyasti deśyatām /
sa vaktavyo bhavedvijñaḥ svavikalpaṃ pradarśaya // Lank_10.764 //
nairātmyavādino 'bhāṣyā bhikṣukarmāṇi varjaya /
bādhakā buddhadharmāṇāṃ sadasatpakṣadṛṣṭayaḥ // Lank_10.765 //
tīrthadoṣairvinirmuktaṃ nairātmyavanadāhakam /
jājvalatyātmavādo 'yaṃ yugāntāgnirivotthitaḥ // Lank_10.766 //
khaṇḍekṣuśarkaramadhvādidadhitilaghṛtādiṣu /
svarasaṃ vidyate teṣu anāsvādyaṃ na gṛhyate // Lank_10.767 //
pañcadhā gṛhyamāṇaśca ātmā skandhasamucchraye /
na ca paśyantyavidvāṃso vidvān dṛṣṭvā vimucyate // Lank_10.768 //
vidyādibhiśca dṛṣṭāntaiścittaṃ naivāvadhāryate /
yatra yasmādyadarthaṃ ca samūhaṃ nāvadhāryate // Lank_10.769 //
vilakṣaṇā hi vai dharmāścittamekaṃ na gṛhyate /
aheturapravṛttiśca tārkikāṇāṃ prasajyate // Lank_10.770 //
(Vaidya 158)
cittānupaśyī ca yogī cittaṃ citte na paśyati /
paśyako dṛśyanirjāto dṛśyaṃ kiṃ hetusaṃbhavam // Lank_10.771 //
kātyāyanasya gotro 'haṃ śuddhāvāsādviniḥsṛtaḥ /
deśemi dharmaṃ sattvānāṃ nirvāṇapuragāminam // Lank_10.772 //
paurāṇikamidaṃ vartma ahaṃ te ca tathāgatāḥ /
tribhiḥ sahasraiḥ sūtrāṇāṃ nirvāṇamatyadeśayan // Lank_10.773 //
kāmadhātau tathārūpye na vai buddho vibudhyate /
rūpadhātvakaniṣṭheṣu vītarāgeṣu budhyate // Lank_10.774 //
na bandhaheturviṣayā heturviṣayabandhanam /
jñānabadhyāni kleśāni asidhāravrato hyayam // Lank_10.775 //
asatyātmani māyādyā dharmā nāstyasti vai katham /
bālānāṃ khyāti tathatā kathaṃ nāsti nirātmikā // Lank_10.776 //
kṛtakākṛtakatvāddhi nāsti hetuḥ pravartakaḥ /
anutpannamidaṃ sarvaṃ na ca bālairvibhāvyate // Lank_10.777 //
kāraṇāni anutpannā kṛtakāḥ pratyayāśca te /
dvāvapyetau na janakau kāraṇaiḥ kalpyate katham // Lank_10.778 //
prākpaścādyugapaccāpi hetuṃ varṇenti tārkikāḥ /
prakāśaghaṭaśiṣyādyairbhāvānāṃ janma kathyate // Lank_10.779 //
nābhisaṃskārikairbuddhā lakṣaṇairlakṣaṇānvitāḥ /
cakravartiguṇā hyete naite buddhaprabhāṣitāḥ // Lank_10.780 //
buddhānāṃ lakṣaṇaṃ jñānaṃ dṛṣṭidoṣairvivarjitam /
pratyātmadṛṣṭigatikaṃ sarvadoṣavighātakam // Lank_10.781 //
badhirāndhakāṇamūkānāṃ vṛddhānāṃ vairavṛttinām /
bālānāṃ ca viśeṣeṇa brahmacaryaṃ na vidyate // Lank_10.782 //
āvṛtairvyañjanairdivyairlakṣaṇaiścakravartinaḥ /
vyañjitaiḥ pravrajantyeke na cānye ca pravādinaḥ // Lank_10.783 //
vyāsaḥ kaṇādaḥ ṛṣabhaḥ kapilaḥ śākyanāyakaḥ /
nirvṛte mama paścāttu bhaviṣyantyevamādayaḥ // Lank_10.784 //
mayi nirvṛte varṣaśate vyāso vai bhāratastathā /
pāṇḍavāḥ kauravā rāmaḥ paścānmaurī bhaviṣyati // Lank_10.785 //
mauryā nandāśca guptāśca tato mlecchā nṛpādhamāḥ /
mlecchānte śastrasaṃkṣobhaḥ śastrānte ca kaliryugaḥ /
kaliyugānte lokaiśca saddharmo hi na bhāvitaḥ // Lank_10.786 //
(Vaidya 159)
evamādyānyatītāni cakravadbhramate jagat /
vahnyādityasamāyogātkāmadhāturvidīryate // Lank_10.787 //
punaḥ saṃsthāsyate divyaṃ tasmiṃllokaḥ pravartsyate /
cātuṃ rvarṇā nṛpendrāśca ṛṣayo dharmameva ca // Lank_10.788 //
vedāśca yajñaṃ dānaṃ ca dharmasthā vartsyate punaḥ /
ākhyāyiketihāsādyairgadyacūrṇikavārtikaiḥ /
evaṃ mayā śrutādibhyo loko vai vibhramiṣyati // Lank_10.789 //
suraktākoṭitaṃ kṛtvā upariṣṭādvivarṇayet /
nīlakardamagomayaiḥ paṭaṃ vai saṃpracitrayet /
sarvavāsairvicitrāṅgastīrthyaliṅgavivarjitaḥ // Lank_10.790 //
śāsanaṃ deśayedyogī buddhānāmeṣa vai dhvajaḥ /
vastrapūtaṃ jalaṃ peyaṃ kaṭisūtraṃ ca dhārayet /
upapadyamānaṃ kālena bhaikṣyaṃ vā nīcavarjitam // Lank_10.791 //
divyaṃ saṃjāyate svargāddvau cānyau mānuṣodbhavau /
ratnalakṣaṇasaṃpanno devajanmajageśvaraḥ // Lank_10.792 //
svargaṃ prabhuñjate dvīpāṃścaturo dharmaśāsanaḥ /
bhuktvā tu suciraṃ dvīpāṃstṛṣṇayā vipraṇaśyati // Lank_10.793 //
kṛtayugaśca tretā ca dvāparaṃ kalinastathā /
ahaṃ cānye kṛtayuge śākyasiṃhaḥ kalau yuge // Lank_10.794 //
siddhārthaḥ śākyatanayo viṣṇurvyāso maheśvaraḥ /
evamādyāni tīrthyāni nirvṛte me bhaviṣyati // Lank_10.795 //
evaṃ mayā śrutādibhyaḥ śākyasiṃhasya deśanā /
itihāsaṃ purāvṛttaṃ vyāsasyaitadbhaviṣyati // Lank_10.796 //
viṣṇurmaheśvaraścāpi sṛṣṭitvaṃ deśayiṣyati /
evaṃ me nirvṛte paścādevamādyaṃ bhaviṣyati // Lank_10.797 //
mātā ca me vasumatiḥ pitā vipraḥ prajāpatiḥ /
kātyāyanasagotro 'haṃ nāmnā vai virajo jinaḥ // Lank_10.798 //
campāyāṃ haṃ samutpannaḥ pitāpi ca pitāmahaḥ /
somagupteti nāmnāsau somavaṃśasamudbhavaḥ // Lank_10.799 //
cīrṇavrataḥ pravrajitaḥ sahasraṃ deśitaṃ nayam /
vyākṛtya parinirvāsye abhiṣicya mahāmatim // Lank_10.800 //
(Vaidya 160)
matirdāsyati dharmāya dharmo dāsyati mekhale /
mekhalaḥ śiṣyo daurbalyātkalpānte nāśayiṣyati // Lank_10.801 //
kāśyapaḥ krakucchandaśca kanakaśca vināyakaḥ /
ahaṃ ca virajo 'nye vai sarve te kṛtino jināḥ // Lank_10.802 //
kṛte yuge tataḥ paścānmatirnāmena nāyakaḥ /
bhaviṣyati mahāvīraḥ pañcajñeyāvabodhakaḥ // Lank_10.803 //
na dvāpare na tretāyāṃ na paścācca kalau yuge /
saṃbhavo lokanāthānāṃ saṃbudhyante kṛte yuge // Lank_10.804 //
ahāryā lakṣaṇāyāśca acchinnadaśakaiḥ saha /
moracandrasamaiścandrairuttarīyaṃ vicitrayet // Lank_10.805 //
dvayaṅgulaṃ tryaṅgulaṃ vāpi candraṃ candrāntaraṃ bhavet /
anyathā citryamānaṃ hi lobhanīyaṃ hi bāliśān // Lank_10.806 //
rāgāgniṃ śamayennityaṃ snāyādvai jñānavāriṇā /
triśaraṇaṃ trisaṃdhyāsu yogī kuryātprayatnataḥ // Lank_10.807 //
iṣuprastarakāṣṭhādyā utkṣepādyaiḥ samīritāḥ /
ekaḥ kṣiptaḥ patatyekaḥ kuśalākuśalastathā // Lank_10.808 //
ekaṃ ca bahudhā nāsti vailakṣaṇyānna kutracit /
vāyubhā grāhakāḥ sarve kṣetravaddāyakā bhavet // Lank_10.809 //
yadyekaṃ bahudhā vai syātsarve hyakṛtakā bhavet /
kṛtakasya vināśaḥ syāttārkikāṇāmayaṃ nayaḥ // Lank_10.810 //
dīpabījavadetatsyātsādṛśyādbahudhā kutaḥ /
ekaṃ hi bahudhā bhavati tārkikāṇāmayaṃ nayaḥ // Lank_10.811 //
na tilājjāyate mudgo na vrīhiryavahetukaḥ /
godhūmadhānyajātāni ekaṃ hi bahudhā katham // Lank_10.812 //
pāṇiniṃ śabdanetāramakṣapādo bṛhaspatiḥ /
lokāyatapraṇetāro brahmā garbho bhaviṣyati // Lank_10.813 //
kātyāyanaḥ sūtrakartā yajñavalkastathaiva ca /
bhuḍhukajyotiṣādyāni bhaviṣyanti kalau yuge // Lank_10.814 //
balī puṇyakṛtāllokātprajābhāgyādbhaviṣyati /
rakṣakaḥ sarvadharmāṇāṃ rājā balī mahīpatiḥ // Lank_10.815 //
vālmīko masurākṣaśca kauṭilya āśvalāyanaḥ /
ṛṣayaśca mahābhāgā bhaviṣyanti anāgate // Lank_10.816 //
(Vaidya 161)
siddhārthaḥ śākyatanayo bhūtāntaḥ pañcacūḍakaḥ /
vāgbaliratha medhāvī paścātkāle bhaviṣyati // Lank_10.817 //
ajinaṃ daṇḍakāṣṭhaṃ ca mekhalācakramaṇḍalam /
dadāti brahmā maheśvaro vanabhūmau vyavasthite // Lank_10.818 //
bhaviṣyati mahāyogī nāmnā vai virajo muniḥ /
mokṣasya deśakaḥ śāstā munīnāmeṣa vai dhvajaḥ // Lank_10.819 //
brahmā brahmaśataiḥ sārdhaṃ devaiśca bahubhirmama /
ajinaṃ prapātya gaganāttatraivāntarhito vaśī // Lank_10.820 //
sarvacitrāṇi vāsāṃsi bhaikṣyapātraṃ suraiḥ saha /
indro virūḍhakādyāśca vanabhūmau dadanti me // Lank_10.821 //
anutpādavādahetviṣṭo 'jāto jāyeta vā punaḥ /
sādhayiṣyatyanutpādaṃ vāṅbhātraṃ kīrtyate tu vai // Lank_10.822 //
tasyāvidyā kāraṇaṃ teṣāṃ cittānāṃ saṃpravartitā /
antarā kimavasthāsau yāvadrūpaṃ na jānati // Lank_10.823 //
samanantarapradhvastaṃ cittamanyatpravartate /
rūpaṃ na tiṣṭhate kiṃcitkimālambya pravartsyate // Lank_10.824 //
yasmādyatra pravarteta cittaṃ vitathahetukam /
na prasiddhaṃ kathaṃ tasya kṣaṇabhaṅgo 'vadhāryate // Lank_10.825 //
yogināṃ hi samāpattiḥ suvarṇajinadhātavaḥ /
ābhāsvaravimānāni abhedyā lokakāraṇāt // Lank_10.826 //
sthitayaḥ prāptidharmāśca buddhānāṃ jñānasaṃpadaḥ /
bhikṣutvaṃ samayaprāptirdṛṣṭā vai kṣaṇikā katham // Lank_10.827 //
gandharvapuramāyādyā rūpā vai kṣaṇikā katham /
abhūtikā ca bhūtāni bhūtāḥ kiṃcitkva cāgatau // Lank_10.828 //
avidyāhetukaṃ cittamanādimatisaṃcitam /
utpādabhaṅgasaṃbaddhaṃ tārkikaiḥ saṃprakalpyate // Lank_10.829 //
dvividhaḥ sāṃkhyavādaśca pradhānātpariṇāmikam /
pradhāne vidyate kāryaṃ kāryaṃ svātmaprasādhitam // Lank_10.830 //
pradhānaṃ saha bhāvena guṇabhedaḥ prakīrtitaḥ /
kāryakāraṇavaicitryaṃ pariṇāme na vidyate // Lank_10.831 //
yathā hi pāradaḥ śuddha upakleśairna lipyate /
ālayaṃ hi tathā śuddhamāśrayaḥ sarvadehinām // Lank_10.832 //
(Vaidya 162)
hiṅgugandhaḥ palāṇḍuśca garbhiṇyā garbhadarśanam /
lavaṇādibhiśca lāvaṇyaṃ bījavatkiṃ na vartate // Lank_10.833 //
anyatve ca tadanyatve ubhayaṃ nobhaye tathā /
astitvaṃ nirupādānaṃ na ca nāsti na saṃskṛtam // Lank_10.834 //
aśvavadvidyate hyātmā skandhairgobhāvavarjitam /
saṃskṛtāsaṃskṛtaṃ vācyamavaktavyaṃ svabhāvakam // Lank_10.835 //
yuktyāgamābhyāṃ durdṛṣṭyā tarkadṛṣṭyā malīkṛtam /
anirdhāryaṃ vadantyātmā nopādāne na cānyataḥ // Lank_10.836 //
doṣanirdhāraṇā hyeṣāṃ skandhenātmā vibhāvyate /
ekatvena tadanyatvena na ca budhyanti tārkikāḥ // Lank_10.837 //
darpaṇe udake netre yatha bimbaṃ pradṛśyate /
ekatvānyatvarahitastathā skandheṣu pudgalaḥ // Lank_10.838 //
bhāvyaṃ vibhāvanādhyātā mārgaḥ satyā ca darśanam /
etatrayaṃ vibhāvento mucyante hi kudarśanaiḥ // Lank_10.839 //
dṛṣṭaṃ naṣṭaṃ yathā vidyuccakraṃ chidragṛhe yathā /
pariṇāmaḥ sarvadharmāṇāṃ bālairiva na kalpayet // Lank_10.840 //
bhāvābhāvena nirvāṇaṃ bālānāṃ cittamohanam /
āryadarśanasadbhāvādyathāvasthānadarśanāt // Lank_10.841 //
utpādabhaṅgarahitaṃ bhāvābhāvavivarjitam /
lakṣyalakṣaṇanirmuktaṃ pariṇāmaṃ vibhāvayet // Lank_10.842 //
tīrthyavādavinirmuktaṃ nāmasaṃsthānavarjitam /
adhyātmadṛṣṭinilayaṃ pariṇāmaṃ vibhāvayet // Lank_10.843 //
saṃsparśapīḍanābhyāṃ vai devānāṃ nārakāṇi ca /
antarābhavikā nāsti vijñānena pravartitā // Lank_10.844 //
jarajāṇḍajasaṃsvedādyā antarābhavasaṃbhavāḥ /
sattvakāyā yathā citrā gatyāgatyāṃ vibhāvayet // Lank_10.845 //
yuktyāgamavyapetāni niḥkleśapakṣakṣayāvahā /
tīrthyadṛṣṭipralāpāni matimānna samācaret // Lank_10.846 //
ādau nirdhāryate ātmā upādānādviśeṣayet /
anirdhārya viśeṣanti vandhyāputraṃ viśiṣyate // Lank_10.847 //
paśyāmi sattvān divyena prajñāmāṃsavivarjitam /
saṃsāraskandhanirmuktaṃ mūrtimān sarvadehinām // Lank_10.848 //
(Vaidya 163)
durvarṇasuvarṇagataṃ muktāmuktaviśeṣaṇam /
divyaṃ saṃskāravigataṃ saṃskārasthaṃ prapaśyate // Lank_10.849 //
mūrtimān gatisaṃdhau vai tārkikāṇāmagocaram /
atikrāntamānuṣyagatimahaṃ nānye kutārkikāḥ // Lank_10.850 //
nāstyātmā jāyate cittaṃ kasmādetatpravartate /
nadīdīpabījavattasya nirgamaḥ kiṃ na kathyate // Lank_10.851 //
anutpanne ca vijñāne ajñānādi na vidyate /
tadabhāve na vijñānaṃ saṃtatyā jāyate katham // Lank_10.852 //
adhvatrayamanadhvaśca avaktavyaśca pañcamaḥ /
jñeyametaddhi buddhānāṃ tārkikaiḥ saṃprakīrtyate // Lank_10.853 //
avaktavyaśca saṃskārairjñānaṃ saṃskārahetukam /
gṛhṇāti saṃskāragataṃ jñānaṃ saṃskāraśabditam // Lank_10.854 //
asmin satīdaṃ bhavati pratyayāścāpyahetukāḥ /
vyañjakenopadiśyante tadabhāvānna kārakam // Lank_10.855 //
pavanaṃ hi vahnerdahanaṃ preraṇe na tu saṃbhave /
prerya nirvāyate tena kathaṃ sattvaprasādhakāḥ // Lank_10.856 //
saṃskṛtāsaṃskṛtaṃ vācyamupādānavivarjitam /
kathaṃ hi sādhakastasya vahnirbālairvikalpyate // Lank_10.857 //
anyonyasya balādhānādvahnirvai jāyate nṛṇām /
sattvaḥ pravartitaḥ kena vahnivatkalpyate yataḥ // Lank_10.858 //
skandhāyatanakadambasya manādyākāraṇo nu vai /
nairātmā sārthavannityaṃ cittena saha vartate // Lank_10.859 //
dvāvetau bhāsvarau nityaṃ kāryakāraṇavarjitau /
agnirhyasādhakasteṣāṃ na ca budhyanti tārkikāḥ // Lank_10.860 //
cittaṃ sattvāśca nirvāṇaṃ prakṛtyā bhāsurā nu vai /
doṣairanādikaiḥ kliṣṭā abhinnā gaganopamāḥ // Lank_10.861 //
hastiśayyādivacchāyā(?) stīrthyadṛṣṭyā malīkṛtāḥ /
manovijñānasaṃchannā agnirādyairviśodhitāḥ // Lank_10.862 //
dṛṣṭāśca te yathābhūtaṃ dṛṣṭv