Kinh Nhập Lăng-già (Saddharmalaṅkāvatārasūtra)

ānāgatapratyutpannairbuddhairbhagavadbhirbhāṣitāni, bhāṣante, bhāṣiṣyante ca / ahamapyetarhi bhāṣiṣye dharmabhāṇakānāṃ parigrahārtham / tadyathā / tuṭṭe 2 / vuṭṭe 2 / paṭṭe 2 / kaṭṭe 2 / amale 2 / vimale 2 / nime 2 / hime 2 / vame 2 / kale 2 / kale 2 / aṭṭe maṭṭe / vaṭṭe tuṭṭe / jñeṭṭe spuṭṭe / kaṭṭe 2 / laṭṭe paṭṭe / dime 2 / cale 2 / pace pace / bandhe 2 / añce mañce / dutāre 2 / patāre 2 / akke 2 / sarkke 2 / cakre 2 / dime 2 / hime 2 / ṭu ṭu ṭu ṭu / 4 / ḍu ḍu ḍu ḍu / 4 / ru ru ru ru / 4 / phu phu phu phu / 4 / svāhā //
imāni mahāmate mantrapadāni laṅkāvatāre mahāyānasūtre / yaḥ kaścinmahāmate kulaputro vā kuladuhitā vā imāni mantrapadānyudgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati, na tasya kaścidavatāraṃ lapsyate devo vā devī vā nāgo vā nāgī vā yakṣo vā yakṣī vā asuro vā asurī vā garuḍo vā garuḍī vā kinnaro vā kinnarī vā mahorago vā mahoragī vā gandharvo vā gandharvī vā bhūto vā bhūtī vā kumbhāṇḍo vā kumbhāṇḍī vā piśāco vā piśācī vā ostārako vā austārakī vā apasmāro vā apasmārī vā rākṣaso vā rākṣasī vā ḍāko vā ḍākinī vā ojohāro vā ojohārī vā kaṭapūtano vā kaṭapūtanī vā amanuṣyo vā amanuṣyī vā, sarve te 'vatāraṃ na lapsyate / sa cedviṣamagraho bhaviṣyati, so 'syāṣṭottaraśatābhimantritena rodan krandanto kaṃ diśaṃ dṛṣṭvā yāsyati //
punaraparāṇi mahāmate mantrapadāni bhāṣiṣye / tadyathā - padme padmadeve / hine hini hine / cu cule culu cule / phale phula phule / yule ghule yula yule / ghule ghula ghule / pale pala pale / muñce 3 / chinde bhinde bhañje marde pramarde dinakare svāhā //
imāni mahāmate mantrapadāni yaḥ kaścitkulaputro vā kuladuhitā vā udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati, tasya na kaścidavatāraṃ lapsyate devo vā devī vā nāgo vā nāgī vā yakṣo vā yakṣī vā asuro vā asurī vā garuḍo vā garuḍī vā kinnaro vā kinnarī vā mahorago vā mahoragī vā gandharvo vā gandharvī vā bhūto vā bhūtī vā kumbhāṇḍo vā kumbhāṇḍī vā piśāco vā piśācī vā ostārako vā ostārakī vā, apasmāro vā apasmārī vā, rākṣaso vā rākṣasī vā, ḍāko vā ḍākinī vā, ojoharo vā ojoharī vā, kaṭapūtano vā kaṭapūtanī vā, manuṣyo vā manuṣyī vā, sarve te 'vatāraṃ na lapsyate / ya imāni mantrapadāni paṭhiṣyati, tena laṅkāvatārasūtraṃ paṭhitaṃ bhaviṣyati / imāni bhagavatā mantrapadāni bhāṣitāni rākṣasānāṃ nivāraṇārtham //
iti laṅkāvatāre dhāraṇīparivarto nāma navamaḥ //
__________________________________________________________________
START Parivarta 10
(Vaidya 107)
sagāthakam /
atha khalu mahāmatirbodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat -
utpādabhaṅgarahito lokaḥ khepuṣpasaṃnibhaḥ /
sadasannopalabdho 'yaṃ prajñayā kṛpayā ca te // Lank_10.1 //
śāśvatocchedavarjyaśca lokaḥ svapnopamaḥ sadā /
sadasannopalabdho 'yaṃ prajñayā kṛpayā ca te // Lank_10.2 //
māyopamāḥ sarvadharmāścittavijñānavarjitāḥ /
sadasannopalabdhāste prajñayā kṛpayā ca te // Lank_10.3 //
dharmapudgalanairātmyaṃ kleśajñeyaṃ ca te sadā /
viśuddhamanimittena prajñayā kṛpayā ca te // Lank_10.4 //
na nirvāsi na nirvāṇe na nirvāṇaṃ tvayi sthitam /
buddhiboddhavyarahitaṃ sadasatpakṣavarjitam // Lank_10.5 //
ye paśyanti muniṃ śāntamevamutpattivarjitam /
te bhavantyanupādānā ihāmutra nirañjanāḥ // Lank_10.6 //
mṛgatṛṣṇā yathā grīṣme spandate cittamohanī /
mṛgā gṛhṇanti pānīyaṃ vastu tasya na vidyate // Lank_10.7 //
evaṃ vijñānabījo 'yaṃ spandate dṛṣṭigocare /
bālā gṛhṇanti jāyantaṃ timiraṃ taimirā yathā // Lank_10.8 //
dhyātā dhyānaṃ ca dhyeyaṃ ca prahāṇaṃ satyadarśanam /
kalpanāmātramevedaṃ yo budhyati sa mucyati // Lank_10.9 //
asārakā ime dharmā manyanāyāḥ samutthitāḥ /
sāpyatra manyanā śūnyā yayā śūnyeti manyate // Lank_10.10 //
jalavṛkṣacchāyāsadṛśāḥ skandha vijñānapañcamāḥ /
māyāsvapnopamaṃ dṛśyaṃ vijñaptyā na vikalpayet // Lank_10.11 //
māyāvetālayantrābhaṃ svapnaṃ vidyuddhanaṃ sadā /
trisaṃtativyavacchinnaṃ jagatpaśyan vimucyate // Lank_10.12 //
ayoniśo vikalpena vijñānaṃ saṃpravartate /
aṣṭaghā navadhā citraṃ taraṃgāṇi mahodadhau // Lank_10.13 //
(Vaidya 108)
vāsanairbṛṃhitaṃ nityaṃ buddhyā mūlaṃ sthirāśrayam /
bhramate gocare cittamayaskānte yathāyasam // Lank_10.14 //
āśritā sarvabhūteṣu gotrabhūstarkavarjitā /
nivartate kriyāmuktā jñānajñeyavivarjitā // Lank_10.15 //
māyopamaṃ samādhiṃ ca daśabhūmivinirgatam /
paśyatha cittarājānaṃ saṃjñāvijñānavarjitam // Lank_10.16 //
parāvṛttaṃ yadā cittaṃ tadā tiṣṭhati śāśvatam /
vimāne padmasaṃkāśe māyāgocarasaṃbhave // Lank_10.17 //
tasmin pratiṣṭhito bhavatyanābhogacariṃ gataḥ /
karoti sattvakāryāṇi viśvarūpāmaṇiryathā // Lank_10.18 //
saṃskṛtāsaṃskṛtaṃ nāsti anyatra hi vikalpanāt /
bālā gṛhṇanti dhiṅbhūḍhā vandhyāḥ svapne yathā sutam // Lank_10.19 //
naiḥsvābhāvyamanutpādo pudgalaḥ skandha saṃtatiḥ /
pratyayā dhātavo jñeyā śūnyatā ca bhavābhavam // Lank_10.20 //
upāyadeśanā mahyaṃ nāhaṃ deśemi lakṣaṇam /
bālā gṛhṇanti bhāvena lakṣaṇaṃ lakṣyameva ca // Lank_10.21 //
sarvasya vettā na ca sarvavettā sarvasya madhye na ca sarvamasti /
bālā vikalpenti budhaśca loko na cāpi budhyāmi na ca bodhayāmi // Lank_10.22 //
prajñaptirnāmamātreyaṃ lakṣaṇena na vidyate /
skandhāḥ keśoṇḍukākārā yatra bālairvikalpyate // Lank_10.23 //
nābhūtvā jāyate kiṃcitpratyayairna vinaśyate /
vandhyāsutākāśapuṣpaṃ yadā paśyati saṃskṛtam /
tadā grāhaśca grāhyaṃ ca bhrāntiṃ dṛṣṭvā nivartate // Lank_10.24 //
nāhaṃ nirvāmi bhāvena kriyayā lakṣaṇena ca /
vikalpahetuvijñānanivṛtternirvṛto hyaham /
(na vinaśyati lakṣaṇaṃ yatra bālairvikalpyate) // Lank_10.25 //
yathā kṣīṇe mahatyoghe taraṃgāṇāmasaṃbhavaḥ /
tathā vijñānavaicitryaṃ niruddhaṃ na pravartate // Lank_10.26 //
(Vaidya 109)
śūnyāśca niḥsvabhāvāśca māyopamā ajātakāḥ /
sadasanto na vidyante bhāvāḥ svapnopamā ime // Lank_10.27 //
svabhāvamekaṃ deśemi tarkavijñaptivarjitam /
āryāṇāṃ gocaraṃ divyaṃ svabhāvadvayavarjitam // Lank_10.28 //
khadyotā iva mattasya yathā citrā na santi ca /
dṛśyante dhātusaṃkṣobhādevaṃ lokaḥ svabhāvataḥ // Lank_10.29 //
tṛṇakāṣṭhakaṭhalleṣu yathā māyā virājate /
na cāsau vidyate māyā evaṃ dharmāḥ svabhāvataḥ // Lank_10.30 //
na grāhako na ca grāhyaṃ na bandhyo na ca bandhanam /
māyāmarīcisadṛśaṃ svapnākhyaṃ timiraṃ yathā // Lank_10.31 //
yadā paśyati tattvārthī nirvikalpo nirañjanaḥ /
tadā yogaṃ samāpanno drakṣyate māṃ na saṃśayaḥ // Lank_10.32 //
na hyatra kācidvijñaptirnabhe yadvanmarīcayaḥ /
evaṃ dharmān vijānanto na kiṃcitpratijānati // Lank_10.33 //
sadasataḥ pratyayeṣu dharmāṇāṃ nāsti saṃbhavaḥ /
bhrāntaṃ traidhātuke cittaṃ vicitraṃ khyāyate yataḥ // Lank_10.34 //
svapnaṃ ca lokaṃ ca samasvabhāvaṃ rūpāṇi citrāṇi hi tatra cāpi /
dṛśyanti bhogaṃ spariśaṃ samānaṃ dehāntagaṃ lokaguruṃ kriyāṃ ca // Lank_10.35 //
cittaṃ hi traidhātukayoniretadbhrāntaṃ hi cittamihamutra dṛśyate /
na kalpayellokamasatta eṣāmetādṛśīṃ lokagatiṃ viditvā // Lank_10.36 //
saṃbhavaṃ vibhavaṃ caiva mohātpaśyanti bāliśāḥ /
na saṃbhavaṃ na vibhavaṃ prajñāyukto vipaśyati // Lank_10.37 //
akaniṣṭhabhavane divye sarvapāpavivarjite /
nirvikalpāḥ sadā yuktāścittacaittavivarjitāḥ // Lank_10.38 //
balābhijñāvaśiprāptāḥ tatsamādhigatiṃgatāḥ /
tatra budhyanti saṃbuddhā nirmitastviha budhyate // Lank_10.39 //
(Vaidya 110)
nirmāṇakoṭyo hyamitā buddhānāṃ niścaranti ca /
sarvatra bālāḥ śṛṇvanti dharmaṃ tebhyaḥ pratiśrutvā (?) // Lank_10.40 //
ādimadhyāntanirmuktaṃ bhāvābhāvavivarjitam /
vyāpinamacalaṃ śuddhamacitraṃ citrasaṃbhavam // Lank_10.41 //
vijñaptigotrasaṃchannamālīnaṃ sarvadehinām /
bhrānteśca vidyate māyā na māyā bhrāntikāraṇam // Lank_10.42 //
cittasya mohenāpyasti yatkiṃcidapi vidyate /
svabhāvadvayanibaddhamālayavijñānanirmitam /
lokaṃ vijñaptimātraṃ ca dṛṣṭyaughaṃ dharmapudgalam // Lank_10.43 //
vibhāvya lokamevaṃ tu parāvṛtto yadā bhavet /
tadā putro bhavenmahyaṃ niṣpannadharmavartakaḥ // Lank_10.44 //
uṣṇadravacalakaṭhinā dharmā bālairvikalpitāḥ /
asadbhūtasamāropo nāsti lakṣyaṃ na lakṣaṇam // Lank_10.45 //
aṣṭadravyakametattu kāyasaṃsthānamindriyam /
rūpaṃ kalpanti vai bālā bhrāntāḥ saṃsārapañjare // Lank_10.46 //
hetupratyayasāmagryā bālāḥ kalpanti saṃbhavam /
ajānānā nayamidaṃ bhramanti tribhavālaye // Lank_10.47 //
sarvabhāvāsvabhāvā ca vacanamapi nṛṇām /
kalpanāccāpi nirmāṇaṃ nāsti svapnopamaṃ bhavam /
parīkṣenna saṃsarennāpi nirvāyāt // Lank_10.48 //
cittaṃ vicitraṃ bījākhyaṃ khyāyate cittagocaram /
khyātau kalpanti utpattiṃ bālāḥ kalpadvaye ratāḥ // Lank_10.49 //
ajñāna tṛṣṇā karmaṃ ca cittacaittā na mārakam /
pravartati tato yasmātpāratantryaṃ hi tanmatam // Lank_10.50 //
te ca kalpanti yadvastu cittagocaravibhramam /
kalpanāyāmaniṣpannaṃ mithyābhrāntivikalpitam // Lank_10.51 //
cittaṃ pratyayasaṃbaddhaṃ pravartati śarīriṇām /
pratyayebhyo vinirmuktaṃ na paśyāmi vadāmyaham // Lank_10.52 //
pratyayebhyo vinirmuktaṃ svalakṣaṇavivarjitam /
na tiṣṭhati yadā dehe tena mahyamagocaram // Lank_10.53 //
(Vaidya 111)
rājā śreṣṭhī yathā putrān vicitrairmṛgasādṛśaiḥ /
pralobhya krīḍati gṛhe vane mṛgasamāgamam // Lank_10.54 //
tathāhaṃ lakṣaṇaiścitrairdharmāṇāṃ pratibimbakaiḥ /
pratyātmavedyāṃ hi sutāṃ bhūtakoṭiṃ vadāmyaham // Lank_10.55 //
taraṃgā hyudadheryadvatpavanapratyayoditāḥ /
nṛtyamānāḥ pravartante vyucchedaścaḥ na vidyate // Lank_10.56 //
ālayaughastathā nityaṃ viṣayapavaneritaḥ /
citraistaraṃgavijñānairnṛtyamānaḥ pravartate // Lank_10.57 //
grāhyagrāhakabhāvena cittaṃ namati dehinām /
dṛśyasya lakṣaṇaṃ nāsti yathā bālairvikalpyate // Lank_10.58 //
paramālayavijñānaṃ vijñaptirālayaṃ punaḥ /
grāhyagrāhakāpagamāttathatāṃ deśayāmyaham // Lank_10.59 //
nāsti skandheṣvātmā na sattvo na ca pudgalaḥ /
utpadyate ca vijñānaṃ vijñānaṃ ca nirudhyate // Lank_10.60 //
nimnonnataṃ yathā citre dṛśyate na ca vidyate /
tathā bhāveṣu bhāvatvaṃ dṛśyate na ca vidyate // Lank_10.61 //
gandharvanagaraṃ yadvadyathā ca mṛgatṛṣṇikā /
dṛśyaṃ khyāti tathā nityaṃ prajñayā ca na vidyate // Lank_10.62 //
pramāṇendriyanirvṛttaṃ na kāryaṃ nāpi kāraṇam /
buddhiboddhavyarahitaṃ lakṣyalakṣaṇavarjitam // Lank_10.63 //
skandhān pratītya saṃbuddho na dṛṣṭaḥ kenacitkvacit /
yo na dṛṣṭaḥ kvacitkena kutastasya vibhāvanā // Lank_10.64 //
pratyayairhetudṛṣṭāntaiḥ pratijñā kāraṇena ca /
svapnagandharvacakreṇa marīcyā somabhāskaraiḥ // Lank_10.65 //
adṛśyaṃ kulādidṛṣṭāntairutpattiṃ vādayāmyaham /
svapnavibhramamāyākhyaṃ śūnyaṃ vai kalpitaṃ jagat // Lank_10.66 //
anāśritaśca trailokye adhyātmaṃ ca bahistathā /
anutpannaṃ bhavaṃ dṛṣṭvā kṣāntyanutpatti jāyate // Lank_10.67 //
māyopamasamādhiṃ ca kāyaṃ manomayaṃ punaḥ /
abhijñā vaśitā tasya balā cittasya citritā // Lank_10.68 //
bhāvā yeṣāṃ hyanutpannāḥ śūnyā vai asvabhāvakāḥ /
teṣāmutpadyate bhrāntiḥ pratyayaiśca nirudhyate // Lank_10.69 //
(Vaidya 112)
cittaṃ hi khyāti cittasya bahirdhā khyāti rūpiṇaḥ /
anyanna vidyate dṛśyaṃ yathā bālairvikalpyate // Lank_10.70 //
saṃkalā buddhabimbaṃ ca bhūtānāṃ ca vidāraṇam /
adhiṣṭhanti jagaccitraṃ prajñaptyā vai suśikṣitāḥ // Lank_10.71 //
dehaḥ pratiṣṭhā bhogaśca grāhyavijñaptayastrayaḥ /
mana udgrahavijñaptivikalpo grāhakāstrayaḥ // Lank_10.72 //
vikalpaśca vikalpyaṃ ca yāvattvakṣaragocaram /
tāvattattvaṃ na paśyanti tārkikāstarkavibhramāt // Lank_10.73 //
naiḥsvabhāvyaṃ hi bhāvānāṃ yadā budhyanti prajñayā /
tadā viśramati yogī ānimittapratiṣṭhitaḥ // Lank_10.74 //
masimrakṣitako yadvadgṛhyate kurkuṭo 'budhaiḥ /
sa evāyamajānānairbālairyānatrayaṃ tathā // Lank_10.75 //
na hyatra śrāvakāḥ kecinnāsti pratyekayānikāḥ /
yaccaitaddṛśyate rūpaṃ śrāvakasya jinasya ca /
nirmāṇaṃ deśayantyete bodhisattvāḥ kṛpātmakāḥ // Lank_10.76 //
vijñaptimātraṃ tribhavaṃ svabhāvadvayakalpitam /
parāvṛttastu tathatā dharmapudgalasaṃcarāt // Lank_10.77 //
somabhāskaradīpārcirbhūtāni maṇayastathā /
nirvikalpāḥ pravartante tathā buddhasya buddhatā // Lank_10.78 //
keśoṇḍukaṃ yathā mithyā gṛhyate taimirairjanaiḥ /
tathā bhāvavikalpo 'yaṃ mithyā bālairvikalpyate // Lank_10.79 //
sthitibhaṅgotpattirahitā nityānityavivarjitāḥ /
saṃkleśavyavadānākhyā bhāvāḥ keśoṇḍukopamāḥ // Lank_10.80 //
puttalikaṃ yathā kaścitkanakābhaṃ paśyate jagat /
na hyasti kanakaṃ tatra bhūmiśca kanakāyate // Lank_10.81 //
evaṃ hi dūṣitā bālāścittacaittairanādikaiḥ /
māyāmarīciprabhavaṃ bhāvaṃ gṛhṇanti tattvataḥ // Lank_10.82 //
ekabījamabījaṃ ca samudraikaṃ ca bījakam /
sarvabījakamapyetaccittaṃ paśyatha citrikam // Lank_10.83 //
ekaṃ bījaṃ yadā śuddhaṃ parāvṛttamabījakam /
samaṃ hi nirvikalpatvādudrekājjanmasaṃkaraḥ /
bījamāvahate citraṃ sarvabījaṃ taducyate // Lank_10.84 //
(Vaidya 113)
na hyatrotpadyate kiṃcitpratyayairna nirudhyate /
utpadyante nirudhyante pratyayā eva kalpitāḥ // Lank_10.85 //
prajñaptimātraṃ tribhavaṃ nāsti vastu svabhāvataḥ /
prajñaptivastubhāvena kalpayiṣyanti tārkikāḥ // Lank_10.86 //
bhāvasvabhāvajijñāsā na hi bhrāntirnivāryate /
bhāvasvabhāvānutpattirevaṃ dṛṣṭvā vimucyate // Lank_10.87 //
na māyā nāstisādharmyādbhāvānāṃ kathyate 'stitā /
vitathāśuvidyutsadṛśāstena māyopamāḥ smṛtāḥ // Lank_10.88 //
na cotpadyā na cotpannāḥ pratyayo 'pi na kecana /
saṃvidyante kvacittena vyavahāraṃ tu kathyate // Lank_10.89 //
na bhaṅgotpādasaṃkleśaḥ pratyayānāṃ nivāryate /
yattu bālā vikalpenti pratyayaiḥ saṃnivāryate // Lank_10.90 //
na svabhāvo na vijñaptirna vastu na ca ālayaḥ /
bālairvikalpitā hyete vaśabhūtaiḥ kutārkikaiḥ // Lank_10.91 //
cittamātraṃ yadā lokaṃ prapaśyanti jinātmajāḥ /
tadā nairvāṇikaṃ kāyaṃ kriyāsaṃskāravarjitam /
labhante te balābhijñāvaśitaiḥ saha saṃyutam // Lank_10.92 //
sarvarūpāvabhāsaṃ hi yadā cittaṃ pravartate /
nātra cittaṃ na rūpāṇi bhrāntaṃ cittamanādikam // Lank_10.93 //
tadā yogī hyanābhāsaṃ prajñayā paśyate jagat /
nimittaṃ vastuvijñaptirmanovispanditaṃ ca yat /
atikramya tu putrā me nirvikalpāścaranti te // Lank_10.94 //
gandharvanagaraṃ māyā keśoṇḍuka marīcikā /
asatyāḥ satyataḥ khyānti tathā bhāveṣu bhāvanā // Lank_10.95 //
anutpannāḥ sarvabhāvā bhrāntimātraṃ hi dṛśyate /
bhrāntiṃ kalpenti utpannāṃ bālāṃ kalpadvaye ratāḥ // Lank_10.96 //
aupapattyaṅgikaṃ cittaṃ vicitraṃ vāsanāsaṃbhavam /
pravartate taraṃgaughaṃ tacchedānna pravartate // Lank_10.97 //
vicitrālambanaṃ citraṃ yathā citte pravatate /
tathākāśe ca kuḍye ca kasmānnābhipravartate // Lank_10.98 //
nimitaṃ kiṃcidālambya yadi cittaṃ pravartate /
pratyayairjanitaṃ cittaṃ cittamātraṃ na yujyate // Lank_10.99 //
(Vaidya 114)
cittena gṛhyate cittaṃ nāsti kiṃcitsahetukam /
cittasya dharmatā śuddhā gagane nāsti vāsanā // Lank_10.100 //
svacittābhiniveśena cittaṃ vai saṃpravartate /
bahirdhā nāsti vai dṛśyamato vai cittamātrakam // Lank_10.101 //
cittamālayavijñānaṃ mano yanmanyanātmakam /
gṛhṇāti viṣayān yena vijñānaṃ hi taducyate // Lank_10.102 //
cittamavyākṛtaṃ nityaṃ mano hyubhayasaṃcaram /
vartamānaṃ hi vijñānaṃ kuśalākuśalaṃ hi tat // Lank_10.103 //
dvāraṃ hi paramārthasya vijñaptidvayavarjitam /
yānatrayavyavasthānaṃ nirābhāse sthitaṃ kutaḥ // Lank_10.104 //
cittamātraṃ nirābhāsaṃ vihārā buddhabhūmiśca /
etaddhi bhāṣitaṃ buddhairbhāṣante bhāṣayanti ca // Lank_10.105 //
cittaṃ hi bhūmayaḥ sapta nirābhāsā ca aṣṭamī /
dve bhūmayo vihāraśca śeṣā bhūmirmamātmikā // Lank_10.106 //
pratyātmavedyā śuddhā ca bhūmiścāpi mamātmikā /
māheśvaraparasthānamakaniṣṭhe virājate // Lank_10.107 //
hutāśanasyaiva yathā niścerustasya raśmayaḥ /
citrā manoharāḥ saumyāstribhavaṃ nirmiṇanti ye // Lank_10.108 //
nirmāya tribhavaṃ kiṃcitkiṃcidvai pūrvanirmitam /
tatra deśanti yānāni eṣā bhūmirmamātmikā // Lank_10.109 //
nāsti kālo hyadhigame bhūmīnāṃ kṣatresaṃkrame /
cittamātramatikramya nirābhāse sthitaṃ phalam // Lank_10.110 //
asattā caiva sattā ca dṛśyate ca vicitratā /
bālā grāhaviparyastā viparyāso hi citratā // Lank_10.111 //
nirvikalpaṃ yadi jñānaṃ vastvastīti na yujyate /
yasmāccittaṃ na rūpāṇi nirvikalpaṃ hi tena tat // Lank_10.112 //
indriyāṇi ca māyākhyā viṣayāḥ svapnasaṃnibhāḥ /
kartā karma kriyā caiva sarvathāpi na vidyate // Lank_10.113 //
dhyānāni cāpramāṇāni ārūpyāśca samādhayaḥ /
saṃjñānirodho nikhilaścittamātre na vidyate // Lank_10.114 //
(Vaidya 115)
srotāpattiphalaṃ caiva sakṛdāgāmiphalaṃ tathā /
anāgāmiphalaṃ caiva arhattvaṃ cittavibhramaḥ // Lank_10.115 //
śūnyamanityaṃ kṣaṇikaṃ bālāḥ kalpanti saṃskṛtam /
nadīdīpādidṛṣṭāntaiḥ kṣaṇikārtho vikalpyate // Lank_10.116 //
nirvyāpāraṃ tu kṣaṇikaṃ viviktaṃ kriyavarjitam /
anutpattiṃ ca dharmāṇāṃ kṣaṇikārthaṃ vadāmyahyam // Lank_10.117 //
saccāsato hyanutpādaḥ sāṃkhyavaiśeṣikaiḥ smṛtaḥ /
avyākṛtāni sarvāṇi taireva hi prakāśitam // Lank_10.118 //
caturvidhaṃ vyākaraṇamekāṃśaparipṛcchanam /
vibhajyasthāpanīyaṃ ca tīrthavādanivāraṇam // Lank_10.119 //
sarvaṃ vidyati saṃvṛtyāṃ paramārthe na vidyate /
dharmāṇāṃ niḥsvabhāvatvaṃ paramārthe 'pi dṛśyate /
upalabdhiniḥsvabhāve saṃvṛtistena ucyate // Lank_10.120 //
abhilāpahetuko bhāvaḥ svabhāvo yadi vidyate /
abhilāpasaṃbhavo bhāvo nāstīti ca na vidyate // Lank_10.121 //
nirvastuko hyabhilāpastatsaṃvṛtyāpi na vidyate /
viparyāsasya vastutvāccopalabdhirna vidyate // Lank_10.122 //
vidyate cedviparyāso naiḥsvābhāvyaṃ na vidyate /
viparyāsasya vastutvādyadyadevopalabhyate /
niḥsvabhāvaṃ bhavettaddhi sarvathāpi na vidyate // Lank_10.123 //
yadetaddṛśyate citraṃ cittaṃ dauṣṭhulyavāsitam /
rūpāvabhāsagrahaṇaṃ bahirdhā cittavibhramam // Lank_10.124 //
vikalpenāvikalpena vikalpo hi prahīyate /
vikalpenāvikalpena śūnyatātattvadarśanam // Lank_10.125 //
māyāhastī yathā citraṃ patrāṇi kanakā yathā /
tathā dṛśyaṃ nṛṇāṃ khyāti citte ajñānavāsite // Lank_10.126 //
āryo na paśyate bhrāntiṃ nāpi tattvaṃ tadantare /
bhrāntireva bhavettattvaṃ yasmāttattvaṃ tadantare // Lank_10.127 //
bhrāntiṃ vidhūya sarvāṃ tu nimittaṃ yadi jāyate /
saiva cāsya bhavedbhrāntiraśuddhaṃ timiraṃ yathā // Lank_10.128 //
keśoṇḍukaṃ taimiriko yathā gṛhṇāti vibhramāt /
viṣayeṣu tadvadbālānāṃ grahaṇaṃ saṃpravartate // Lank_10.129 //
(Vaidya 116)
keśoṇḍukaprakhyamidaṃ marīcyudakavibhramam /
tribhavaṃ svapnamāyābhaṃ vibhāvento vimucyate // Lank_10.130 //
vikalpaśca vikalpyaśca vikalpasya pravartate /
bandho bandhyaśca baddhaśca ṣaḍete mokṣahetavaḥ // Lank_10.131 //
na bhūmayo na satyāni na kṣetrā na ca nirmitāḥ /
buddhāḥ pratyekabuddhāśca śrāvakāścāpi kalpitāḥ // Lank_10.132 //
pudgalaḥ saṃtatiḥ skandhāḥ pratyayā hyaṇavastathā /
pradhānamīśvaraḥ kartā cittamātre vikalpyate // Lank_10.133 //
cittaṃ hi sarvaṃ sarvatra sarvadeheṣu vartate /
vicitraṃ gṛhyate 'sadbhiścittamātraṃ hyalakṣaṇam // Lank_10.134 //
na hyātmā vidyate skandhe skandhāścaiva hi nātmani /
na te yathā vikalpyante na ca te vai na santi ca // Lank_10.135 //
astitvaṃ sarvabhāvānāṃ yathā bālairvikalpyate /
yadi te bhavedyathādṛṣṭāḥ sarve syustattvadarśinaḥ // Lank_10.136 //
abhāvātsarvadharmaṇāṃ saṃkleśo nāsti śuddhi ca /
na ca te tathā yathādṛṣṭā na ca te vai na santi ca // Lank_10.137 //
bhrāntirnimittaṃ saṃkalpaḥ paratantrasya lakṣaṇam /
tasminnimitte yannāma tadvikalpitalakṣaṇam // Lank_10.138 //
nāmanimittasaṃkalpo yadā tasya na jāyate /
pratyayāvastusaṃketaṃ pariniṣpannalakṣaṇam // Lank_10.139 //
vaipākikāśca ye buddhā jinā nairmāṇikāśca ye /
sattvāśca bodhisattvāśca kṣetrāṇi ca diśe diśe // Lank_10.140 //
nisyandadharmanirmāṇā jinā nairmāṇikāśca ye /
sarve te hyamitābhasya sukhāvatyā vinirgatāḥ // Lank_10.141 //
yacca nairmāṇikairbhāṣṭaṃ yacca bhāṣṭaṃ vipākajaiḥ /
sūtrāntavaipulyanayaṃ tasya saṃdhiṃ vijānatha // Lank_10.142 //
yadbhāṣitaṃ jinasutairyacca bhāṣanti nāyakāḥ /
yaddhi nairmāṇikābhāṣṭaṃ na tu vaipākikairjinaiḥ // Lank_10.143 //
anutpannā hyamī dharmā na caivaite na santi ca /
gandharvanagarasvapnamāyānirmāṇasādṛśāḥ // Lank_10.144 //
(Vaidya 117)
cittaṃ pravartate cittaṃ cittameva vimucyate /
cittaṃ hi jāyate nānyaccittameva nirudhyate // Lank_10.145 //
arthābhāsaṃ nṛṇāṃ cittaṃ cittaṃ vai khyāti kalpitam /
nāstyarthaścittamātreyaṃ nirvikalpo vimucyate // Lank_10.146 //
anādikālaprapañcadauṣṭhulyaṃ hi samāhitam /
vikalpo bhāvitastena mithyābhāsaṃ pravartate // Lank_10.147 //
arthābhāse ca vijñāne jñānaṃ tathatāgocaram /
parāvṛttaṃ nirābhāsamāryāṇāṃ gocare hyasau // Lank_10.148 //
arthapravicayaṃ dhyānaṃ dhyānaṃ bālopacārikam /
tathatārambaṇaṃ dhyānaṃ dhyānaṃ tāthāgataṃ śubham // Lank_10.149 //
parikalpitaṃ svabhāvena sarvadharmā ajānakāḥ /
paratantraṃ samāśritya vikalpo bhramate nṛṇām // Lank_10.150 //
paratantraṃ yathā śuddhaṃ vikalpena visaṃyutam /
parāvṛttaṃ hi tathatā vihāraḥ kalpavarjitaḥ // Lank_10.151 //
mā vikalpaṃ vikalpetha vikalpo nāsti satyataḥ /
bhrāntiṃ vikalpayantasya grāhyagrāhakayorna tu /
bāhyārthadarśanaṃ kalpaṃ svabhāvaḥ parikalpitaḥ // Lank_10.152 //
yena kalpena kalpenti svabhāvaḥ pratyayodbhavaḥ /
bāhyārthadarśanaṃ mithyā nāstyarthaṃ cittameva tu // Lank_10.153 //
yuktyā vipaśyamānānāṃ grāhagrāhyaṃ nirudhyate /
bāhyo na vidyate hyartho yathā bālairvikalpyate // Lank_10.154 //
vāsanairlulitaṃ cittamarthābhāsaṃ pravartate /
kalpadvayanirodhena jñānaṃ tathatagocaram // Lank_10.155 //
utpadyate hyanābhāsamacintyamāryagocaram /
nāmanimittasaṃkalpaḥ svabhāvadvayalakṣaṇam /
samyagjñānaṃ hi tathatā pariniṣpannalakṣaṇam // Lank_10.156 //
mātāpitṛsamāyogādālayamanasaṃyutam /
ghṛtakumbhe mūṣikā yadvatsaha śukreṇa vardhate // Lank_10.157 //
peśīghanārbudaṃ piṭakamaśubhaṃ karmacitritam /
karmavāyumahābhūtaiḥ phalavatsaṃprapadyate // Lank_10.158 //
(Vaidya 118)
pañcapañcakapañcaiva vraṇāścaiva navaiva tu /
nakhadantaromasaṃchannaḥ sphuramāṇaḥ prajāyate // Lank_10.159 //
prajātamātraṃ viṣṭhākṛmiṃ suptabuddheva mānavaḥ /
cakṣuṣā sphurate rūpaṃ vivṛddhiṃ yāti kalpanāt // Lank_10.160 //
tālvoṣṭhapuṭasaṃyogādvikalpenāvadhāryate /
vācā pravartate nṝṇāṃ śukasyeva vikalpanā // Lank_10.161 //
niścitāstīrthyavādānāṃ mahāyānamaniścitam /
sattvāśrayapravṛtto 'yaṃ kudṛṣṭīnāmanāspadam // Lank_10.162 //
pratyātmavedyayānaṃ me tārkikāṇāmagocaram /
paścātkāle gate nāthe brūhi ko 'yaṃ dhariṣyati // Lank_10.163 //
nirvṛte sugate paścātkālo 'tīto bhaviṣyati /
mahāmate nibodha tvaṃ yo netrīṃ dhārayiṣyati // Lank_10.164 //
dakṣiṇāpathavedalyāṃ bhikṣuḥ śrīmān mahāyaśāḥ /
nāgāhvayaḥ sa nāmnā tu sadasatpakṣadārakaḥ // Lank_10.165 //
prakāśya loke madyānaṃ mahāyānamanuttaram /
āsādya bhūmiṃ muditāṃ yāsyate 'sau sukhāvatīm // Lank_10.166 //
buddhyā vivecyamānānāṃ svabhāvo nāvadhāryate /
yasmāttadanabhilāpyāste niḥsvabhāvāśca deśitāḥ // Lank_10.167 //
pratyayotpādite hyarthe nāstyastīti na vidyate /
pratyayāntargataṃ bhāvaṃ ye kalpentyasti nāsti ca /
dūrībhūtā bhavenmanye śāsanāttīrthadṛṣṭayaḥ // Lank_10.168 //
abhidhānaṃ sarvabhāvānāṃ janmāntaraśataiḥ sadā /
abhyastamabhyasantaṃ ca parasparavikalpayā // Lank_10.169 //
akathyamāne saṃmohaṃ sarvaloka āpadyate /
tasmātkriyate nāma saṃmohasya vyudāsārtham // Lank_10.170 //
trividhena vikalpena bālairbhāvā vikalpitāḥ /
bhrāntirnāmavikalpena pratyayairjanitena ca // Lank_10.171 //
aniruddhā hyanutpannāḥ prakṛtyā gaganopamāḥ /
abhāvasvabhāvā ye tu te vikalpitalakṣaṇāḥ // Lank_10.172 //
pratibhāsabimbamāyābhamarīcyā supinena tu /
alātacakragandharvapratiśrutkāsamodbhavāḥ // Lank_10.173 //
(Vaidya 119)
advayā tathatā śūnyā bhūtakoṣṭiśca dharmatā /
nirvikalpaśca deśemi ye te niṣpannalakṣaṇāḥ // Lank_10.174 //
vākcittagocaraṃ mithyā satyaṃ prajñā vikalpitā /
dvayāntapatitaṃ cittaṃ tasmātprajñā na kalpitā // Lank_10.175 //
asti nāsti ca dvāvantau yāvaccittasya gocaraḥ /
gocareṇa vidhūtena samyakcittaṃ nirudhyate // Lank_10.176 //
viṣayagrahaṇābhāvānnirodhena ca nāsti ca /
vidyate tathatāvasthā āryāṇāṃ gocaro yathā // Lank_10.177 //
bālānāṃ na tathā khyāti yathā khyāti manīṣiṇām /
manīṣiṇāṃ tathā khyāti sarvadharmā alakṣaṇāḥ // Lank_10.178 //
hārakūṭaṃ yathā bālaiḥ suvarṇaṃ parikalpyate /
asuvarṇaṃ suvarṇābhaṃ tathā dharmāḥ kutārkikaiḥ // Lank_10.179 //
abhūtvā yasya cotpādo bhūtvā cāpi vinaśyati /
pratyayaiḥ sadasaccāpi na te me śāsane sthitāḥ // Lank_10.180 //
anādyanidhanābhāvādbhūtalakṣaṇasaṃsthitāḥ /
kāraṇakaravalloke na ca budhyanti tārkikāḥ // Lank_10.181 //
atīto vidyate bhāvo vidyate ca anāgataḥ /
pratyakṣo vidyate yasmāttasmādbhāvā ajātakāḥ // Lank_10.182 //
pariṇāmakālasaṃsthānaṃ bhūtabhāvendriyeṣu ca /
antarābhavasaṃgrāhaṃ ye kalpanti na te budhāḥ // Lank_10.183 //
na pratītyasamutpannaṃ lokaṃ varṇanti vai jināḥ /
kiṃ tu pratyayamevāyaṃ loko gandharvasaṃnibhaḥ // Lank_10.184 //
dharmasaṃketa evāyaṃ tasmiṃstadidamucyate /
saṃketācca pṛthagbhūto na jāto na nirudhyate // Lank_10.185 //
darpaṇe udake netre bhāṇḍeṣu ca maṇīṣu ca /
bimbaṃ hi dṛśyate teṣu na ca bimbo 'sti kutracit // Lank_10.186 //
bhāvābhāsaṃ tathā cittaṃ mṛgatṛṣṇā yathā nabhe /
dṛśyate citrarūpeṇa svapne vandhyauraso yathā // Lank_10.187 //
na me yānaṃ mahāyānaṃ na ghoṣo na ca akṣarāḥ /
na satyā na vimokṣā vai na nirābhāsagocaram // Lank_10.188 //
kiṃ tu yānaṃ mahāyānaṃ samādhivaśavartitā /
kāyaṃ manomayaṃ citraṃ vaśitāpuṣpamaṇḍitam // Lank_10.189 //
(Vaidya 120)
ekatvena pṛthaktvena bhāvo vai pratyaye na tu /
janma samāsamevoktaṃ nirodho nāśa eva hi // Lank_10.190 //
ajātaśūnyatā caikamekaṃ jāteṣu śūnyatā /
ajātaśūnyatā śreṣṭhā naśyate jātaśūnyatā // Lank_10.191 //
tathatā śūnyatā koṭī nirvāṇaṃ dharmadhātuvat /
kāyo manomayaṃ citraṃ paryāyairdeśitaṃ mayā // Lank_10.192 //
sūtravinayābhidharmeṇa viśuddhiṃ kalpayanti ye /
granthato na tu arthena na te nairātmyamāśritāḥ // Lank_10.193 //
na tīrthikairna buddhaiśca na mayā na ca kenacit /
pratyayaiḥ sādhitāstitvaṃ kathaṃ nāstirbhaviṣyati // Lank_10.194 //
kena prasādhitāstitvaṃ pratyayairyasya nāstitā /
utpādavādadurdṛṣṭyā nāstyastīti vikalpayet // Lank_10.195 //
yasya notpadyate kiṃcinna kiṃcittaṃ nirudhyate /
tasyāstināsti nopaiti viviktaṃ paśyato jagat // Lank_10.196 //
dṛśyate śaśaviṣāṇākhyaṃ vikalpo vidyate nṛṇām /
ye tu kalpenti te bhrāntā mṛgatṛṣṇāṃ yathā mṛgāḥ // Lank_10.197 //
vikalpābhiniveśena vikalpaḥ saṃpravartate /
nirhetukaṃ vikalpaṃ hi vikalpo 'pi na yujyate // Lank_10.198 //
ajale ca jalagrāho mṛgatṛṣṇā yathā nabhe /
dṛśyate 'rtho hi bālānāmāryāṇāṃ na viśeṣataḥ // Lank_10.199 //
āryāṇāṃ darśanaṃ śuddhaṃ vimokṣatrayasaṃbhavam /
utpādabhaṅganirmuktaṃ nirābhāsapracāriṇam // Lank_10.200 //
gāmbhīryodāryavaipulyaṃ jñānaṃ kṣetrān vibhūti ca /
deśemi jinaputrāṇāṃ śrāvakāṇāmanityatām // Lank_10.201 //
anityaṃ tribhavaṃ śūnyamātmātmīyavivarjitam /
śrāvakāṇāṃ ca deśemi tathā sāmānyalakṣaṇam // Lank_10.202 //
sarvadharmeṣvasaṃsaktirvivekā hyekacārikā /
pratyekajinaputrāṇāṃ phalaṃ deśemyatarkikam // Lank_10.203 //
svabhāvakalpitaṃ bāhyaṃ paratantraṃ ca dehinām /
apaśyannātmasaṃbhrāntiṃ tataścittaṃ pravartate // Lank_10.204 //
(Vaidya 121)
daśamī tu bhavetprathamī prathamī cāṣṭamī bhavet /
navamī saptamī cāpi saptamī cāṣṭamī bhavet // Lank_10.205 //
dvitīyā tu tṛtīyā syāccaturthī pañcamī bhavet /
tṛtīyā tu bhavetṣaṣṭhī nirābhāse kramaḥ kutaḥ // Lank_10.206 //
nirābhāso hi bhāvānāmabhāvo nāsti yoginām /
bhāvābhāvasamatvena āryāṇāṃ jāyate phalam // Lank_10.207 //
kathaṃ hyabhāvo bhāvānāṃ kurute samatāṃ katham /
yadā cittaṃ na jānāti bāhyamadhyātmikaṃ calam /
tadā tu kurute nāśaṃ samatācittadarśanāt // Lank_10.208 //
anādimati saṃsāre bhāvagrāhopagūhitam /
bālaiḥ kīla yathā kīlaṃ pralobhya vinivartate // Lank_10.209 //
taddhetukaṃ tadālambyaṃ manogatisamāśrayam /
hetuṃ dadāti cittasya vijñānaṃ ca samāśritam // Lank_10.210 //
vaipākikādadhiṣṭhānāṃ nikāyagatisaṃbhavāt /
labhyante yena vai svapne abhijñāśca caturvidhāḥ // Lank_10.211 //
svapne ca labhyate yacca yacca buddhaprasādataḥ /
nikāyagatigotrā ye te vijñānavipākajāḥ // Lank_10.212 //
vāsanairbhāvitaṃ cittaṃ bhāvābhāsaṃ pravartate /
bālā yadā na budhyante utpādaṃ deśayettadā // Lank_10.213 //
yāvadvākyaṃ vikalpeti bhāvaṃ vai lakṣaṇānvitam /
tāvadvibudhyate cittamapaśyan hi svavibhramam // Lank_10.214 //
utpādo varṇyate kasmātkasmāddṛśyaṃ na varṇyate /
adṛśyaṃ dṛśyamānaṃ hi kasya kiṃ varṇyate kutaḥ // Lank_10.215 //
svacchaṃ cittaṃ svabhāvena manaḥ kaluṣakārakam /
manaśca sahavijñānairvāsanāṃ kṣipate sadā // Lank_10.216 //
ālayo muñcate kāyaṃ manaḥ prārthayate gatim /
vijñānaṃ viṣayābhāsaṃ bhrāntiṃ dṛṣṭvā pralabhyate // Lank_10.217 //
madīyaṃ dṛśyate cittaṃ bāhyamarthaṃ na vidyate /
evaṃ vibhāvayedbhrāntiṃ tathatāṃ cāpyanusmaret // Lank_10.218 //
dhyāyināṃ viṣayaḥ karma buddhamāhātmyameva ca /
etāni trīṇyacintyāni acintyaṃ vijñānagocaram // Lank_10.219 //
(Vaidya 122)
anāgatamatītaṃ ca nirvāṇaṃ pudgalaṃ vacaḥ /
saṃvṛtyā deśayāmyetān paramārthastvanakṣaraḥ // Lank_10.220 //
naikāyikāśca tīrthyāśca dṛṣṭimekāṃśamāśritāḥ /
cittamātre visaṃmūḍhā bhāvaṃ kalpenti bāhiram // Lank_10.221 //
pratyekabodhiṃ buddhatvamarhattvaṃ buddhadarśanam /
gūḍhabījaṃ bhavedbodhau svapne vai sidhyate tu yaḥ // Lank_10.222 //
kutra keṣāṃ kathaṃ kasmātkimarthaṃ ca vadāhi me /
mayācittamatiśāntaṃ sadasatpakṣadeśanām // Lank_10.223 //
cittamātre vimūḍhānāṃ māyānāstyastideśanām /
utpādabhaṅgasaṃyuktaṃ lakṣyalakṣaṇavarjitam // Lank_10.224 //
vikalpo mano nāma vijñānaiḥ pañcabhiḥ saha /
bimbaughajalatulyādau cittabījaṃ pravartate // Lank_10.225 //
yadā cittaṃ manaścāpi vijñānaṃ na pravartate /
tadā manomayaṃ kāyaṃ labhate buddhabhūmi ca // Lank_10.226 //
pratyayā dhātavaḥ skandhā dharmāṇāṃ ca svalakṣaṇam /
prajñaptiṃ pudgalaṃ cittaṃ svapnakeśoṇḍukopamāḥ // Lank_10.227 //
māyāsvapnopamaṃ lokaṃ dṛṣṭvā tattvaṃ samāśrayet /
tattvaṃ hi lakṣaṇairmuktaṃ yuktihetuvivarjitam // Lank_10.228 //
pratyātmavedyamāryāṇāṃ vihāraṃ tu smaretsadā /
yuktihetuvisaṃmūḍhaṃ lokaṃ tattve niveśayet // Lank_10.229 //
sarvaprapañcopaśamādbhrānto nābhipravartate /
prajñā yāvadvikalpante bhrāntistāvatpravartate // Lank_10.230 //
naiḥsvabhāvyaṃ ca bhāvaṃ ca śūnyā vai nityānityatā /
utpādavādināṃ dṛṣṭirna tvanutpādavādinām // Lank_10.231 //
ekatvamanyatvobhayāmīśvarācca yadṛcchayā /
kālāpradhānādanyebhiḥ pratyayaiḥ kalpyate jagat // Lank_10.232 //
saṃsārabījaṃ vijñānaṃ sati dṛśye pravartate /
kuḍye sati yathā citraṃ parijñānānnirudhyate // Lank_10.233 //
māyāpuruṣavannṝṇāṃ mṛtajanma pravartate /
mohāttathaiva bālānāṃ bandhamokṣaṃ pravartate // Lank_10.234 //
adhyātmabāhyaṃ dvividhaṃ dharmāśca pratyayāni ca /
etadvibhāvayan yogī nirābhāse pratiṣṭhate // Lank_10.235 //
(Vaidya 123)
na vāsanairbhidyate cittaṃ na cittaṃ vāsanaiḥ saha /
abhinnalakṣaṇaṃ cittaṃ vāsanaiḥ pariveṣṭitam // Lank_10.236 //
malavadvāsanā yasya manovijñānasaṃbhavā /
paṭaśuklopamaṃ cittaṃ vāsanairna virājate // Lank_10.237 //
yathā na bhāvo nābhāvo gaganaṃ kathyate mayā /
ālayaṃ hi tathā kāye bhāvābhāvavivarjitam // Lank_10.238 //
manovijñānavyāvṛttaṃ cittaṃ kāluṣyavarjitam /
sarvadharmāvabodhena cittaṃ buddhaṃ vadāmyaham // Lank_10.239 //
trisaṃtativyavacchinnaṃ sattāsattāvivarjitam /
cātuṣkoṭikayā muktaṃ bhavaṃ māyopamaṃ sadā // Lank_10.240 //
dve svabhāvo bhavetsapta bhūmayaścittasaṃbhavāḥ /
śeṣā bhaveyurniṣpannā bhūmayo buddhabhūmi ca // Lank_10.241 //
rūpī cārūpyadhātuśca kāmadhātuśca nirvṛtiḥ /
asmin kalevare sarvaṃ kathitaṃ cittagocaram // Lank_10.242 //
upalabhyate yadā yāvadbhrāntistāvatpravartate /
bhrāntiḥ svacittasaṃbodhānna pravartate na nivartate // Lank_10.243 //
anutpāde kāraṇābhāvo bhāve saṃsārasaṃgrahaḥ /
māyādisadṛśaṃ paśyan lakṣaṇaṃ na vikalpayet // Lank_10.244 //
triyānamekayānaṃ ca ayānaṃ ca vadāmyaham /
bālānāṃ mandabuddhīnāmāryāṇāṃ ca viviktatām // Lank_10.245 //
utpattirdvividhā mahyaṃ lakṣaṇādhigamau ca yā /
caturvidho nayavidhiḥ siddhāntaṃ yuktideśanā // Lank_10.246 //
saṃsthānākṛtiviśeṣairbhrāntiṃ dṛṣṭvā vikalpyate /
nāmasaṃsthānavirahātsvabhāvamāryagocaram // Lank_10.247 //
vikalpena kalpyate yāvattāvatkalpitalakṣaṇam /
vikalpakalpanābhāvātsvabhāvamāryagocaram // Lank_10.248 //
nityaṃ ca śāśvataṃ tattvaṃ gotraṃ vastusvabhāvakam /
tathatā cittanirmuktaṃ kalpanaiśca vivarjitam // Lank_10.249 //
yadyadvastu na śuddhiḥ syātsaṃkleśo nāpi kasyacit /
yasmācca śuṃdhyate cittaṃ saṃkleśaścāpi dṛśyate /
tasmāttattvaṃ bhavedvastu viśuddhamāryagocaram // Lank_10.250 //
(Vaidya 124)
pratyayairjanitaṃ lokaṃ vikalpaiśca vivarjitam /
māyādisvapnasadṛśaṃ vipaśyanto vimucyate // Lank_10.251 //
dauṣṭhulyavāsanāścitrāścittena saha saṃyutāḥ /
bahirdhā dṛśyate nṝṇāṃ na hi cittasya dharmatā // Lank_10.252 //
cittasya dharmatā śuddhā na cittaṃ bhrāntisaṃbhavam /
bhrāntiśca dauṣṭhulyamayī tena cittaṃ na dṛśyate // Lank_10.253 //
bhrāntimātraṃ bhavettattvaṃ tattvaṃ nānyatra vidyate /
na saṃskāre na cānyatra kiṃ tu saṃskāradarśanāt // Lank_10.254 //
lakṣyalakṣaṇanirmuktaṃ yadā paśyati saṃskṛtam /
vidhūtaṃ hi bhavettena svacittaṃ paśyato jagat // Lank_10.255 //
cittamātraṃ samāruhya bāhyamarthaṃ na kalpayet /
tathatālambane sthitvā cittamātramatikramet // Lank_10.256 //
cittamātramatikramya nirābhāsamatikramet /
nirābhāsasthito yogī mahāyānaṃ sa paśyati // Lank_10.257 //
anābhogagatiḥ śāntā praṇidhānairviśodhitā /
jñānamanātmakaṃ śreṣṭhaṃ nirābhāse na paśyati // Lank_10.258 //
cittasya gocaraṃ paśyetpaśyejjñānasya gocaram /
prajñāyā gocaraṃ paśyellakṣaṇe na pramuhyate // Lank_10.259 //
cittasya duḥkhasatyaṃ samudayo jñānagocaraḥ /
dve satye buddhabhūmiśca prajñā yatra pravartate // Lank_10.260 //
phalaprāptiśca nirvāṇaṃ mārgamaṣṭāṅgikaṃ tathā /
sarvadharmāvabodhena buddhajñānaṃ viśudhyate // Lank_10.261 //
cakṣuśca rūpamāloka ākāśaśca manastathā /
ebhirutpadyate nṝṇāṃ vijñānaṃ hyālayodbhavam // Lank_10.262 //
grāhyaṃ grāho grahītā ca nāsti nāma hyavastukam /
nirhetukaṃ vikalpaṃ ye manyanti hi na te budhāḥ // Lank_10.263 //
arthe nāma hyasaṃbhūtamartho nāmni tathaiva ca /
hetvahetusamutpannaṃ vikalpaṃ na vikalpayet // Lank_10.264 //
sarvabhāvasvabhāvo 'san vacanaṃ hi tathāpyasat /
śūnyatāṃ śūnyatārthaṃ vā bālo 'paśyan vidhāvati // Lank_10.265 //
(Vaidya 125)
satyasthitiṃ manyanayā dṛṣṭvā prajñaptideśanā /
ekatvaṃ pañcadhāsiddhamidaṃ satyaṃ prahīyate // Lank_10.266 //
prapañcamārabhedyaśca astināsti vyatikramet /
nāsticchando bhave mithyāsaṃjñā nairātmyadarśanāt // Lank_10.267 //
śāśvataṃ hi sakartṛtvaṃ vādamātrapravartitam /
satyaṃ paraṃ hyavaktavyaṃ nirodhe dharmadarśanam // Lank_10.268 //
ālayaṃ hi samāśritya mano vai saṃpravartate /
cittaṃ manaśca saṃśritya vijñānaṃ saṃpravartate // Lank_10.269 //
samāropaṃ samāropya tathatā cittadharmatā /
etadvibhāvayan yogī cittamātrajñatāṃ labhet // Lank_10.270 //
manaśca lakṣaṇaṃ vastu nityānitye na manyate /
utpādaṃ cāpyanutpādaṃ yogī yoge na manyate // Lank_10.271 //
arthadvayaṃ na kalpenti vijñānaṃ hyālayodbhavam /
ekamarthaṃ dvicittena na jānīte tadudbhavam // Lank_10.272 //
na vaktā na ca vācyo 'sti na śūnyaṃ cittadarśanāt /
adarśanātsvacittasya dṛṣṭijālaṃ pravartate // Lank_10.273 //
pratyayāgamanaṃ nāsti indriyāṇi na kecana /
na dhātavo na ca skandhā na rāgo na ca saṃskṛtam // Lank_10.274 //
karmaṇo 'gniṃ na vai pūrvaṃ na kṛtaṃ na ca saṃskṛtam /
na koṭi na ca vai śaktirna mokṣo na ca bandhanam // Lank_10.275 //
avyākṛto na bhāvo 'sti dharmādharmaṃ na caiva hi /
na kālaṃ na ca nirvāṇaṃ dharmatāpi na vidyate // Lank_10.276 //
na ca buddho na satyāni na phalaṃ na ca hetavaḥ /
viparyayo na nirvāṇaṃ vibhavo nāsti saṃbhavaḥ // Lank_10.277 //
dvādaśāṅgaṃ na caivāsti antānantaṃ na caiva hi /
sarvadṛṣṭiprahāṇāya cittamātraṃ vadāmyaham // Lank_10.278 //
kleśāḥ karmapathā dehaḥ kartāraśca phalaṃ ca vai /
marīcisvapnasaṃkāśā gandharvanagaropamāḥ // Lank_10.279 //
cittamātravyavasthānādvayāvṛttaṃ bhāvalakṣaṇam /
cittamātrapratiṣṭhānācchāśvatocchedadarśanam // Lank_10.280 //
(Vaidya 126)
skandhā na santi nirvāṇe na caivātmā na lakṣaṇam /
cittamātrāvatāreṇa mokṣagrāhānnivartate // Lank_10.281 //
bhūdṛśyahetuko doṣo bahirdhā khyāyate nṛṇām /
cittaṃ hyadṛśyasaṃbhūtaṃ tena cittaṃ na dṛśyate // Lank_10.282 //
dehabhogapratiṣṭhānā khyāyate vāsanā nṛṇām /
cittaṃ na bhāvo nābhāvo vāsane na virājate // Lank_10.283 //
malo vai khyāyate śukle na śukle khyāyate malaḥ /
ghane hi gaganaṃ yadvattathā cittaṃ na dṛśyate // Lank_10.284 //
cittena cīyate karma jñānena ca vicīyate /
prajñayā ca nirābhāsaṃ prabhāvaṃ cādhigacchati // Lank_10.285 //
cittaṃ viṣayasaṃbaddhaṃ jñānaṃ tarke pravartate /
nirābhāse viśeṣe ca jñānaṃ vai saṃpravartate // Lank_10.286 //
cittaṃ manaśca vijñānaṃ saṃjñā vai kalpavarjitā /
avikalpadharmatāṃ prāptāḥ śrāvakā na jinātmajāḥ // Lank_10.287 //
kṣānte kṣānte viśeṣe vai jñānaṃ tāthāgataṃ śubham /
saṃjāyate viśeṣārthaṃ samudācāravarjitam // Lank_10.288 //
parikalpitasvabhāvo 'sti paratantro na vidyate /
kalpitaṃ gṛhyate bhrāntyā paratantraṃ na kalpyate // Lank_10.289 //
cittaṃ hyabhūtasaṃbhūtaṃ na cittaṃ dṛśyate kvacit /
dehabhogapratiṣṭhānaṃ khyāyate vāsanā nṛṇām // Lank_10.290 //
na sarvabhautikaṃ rūpamasti rūpamabhautikam /
gandharvasvapnamāyā yā mṛgatṛṣṇā hyabhautikā // Lank_10.291 //
prajñā hi trividhā mahyamāryaṃ yena prabhāvitam /
cittaṃ hyadṛśyasaṃbhūtaṃ tena cittaṃ na dṛśyate // Lank_10.292 //
dehabhogapratiṣṭhānā khyāyate vāsanā nṛṇām /
lakṣaṇaṃ kalpate yena yaḥ svabhāvān vṛṇoti ca // Lank_10.293 //
yānadvayavisaṃyuktā prajñā hyābhāsavarjitā /
saṃbhavābhiniveśena śrāvakāṇāṃ pravartate /
cittamātrāvatāreṇa prajñā tāthāgatī 'malā // Lank_10.294 //
sato hi asataścāpi pratyayairyadi jāyate /
ekatvānyatvadṛṣṭiśca avaśyaṃ taiḥ samāśritā // Lank_10.295 //
(Vaidya 127)
vividhāgatirhi nirvṛttā yathā māyā na sidhyati /
nimittaṃ hi tathā citraṃ kalpyamānaṃ na sidhyati // Lank_10.296 //
nimittadauṣṭhulyamayaṃ bandhanaṃ cittasaṃbhavam /
parikalpitaṃ hyajānānaiḥ paratantraṃ vikalpyate // Lank_10.297 //
ya eva kalpito bhāvaḥ paratantraṃ tadeva hi /
kalpitaṃ hi vicitrābhaṃ paratantraṃ vikalpyate // Lank_10.298 //
saṃvṛtiḥ paramārthaśca tṛtīyaṃ nāsti hetukam /
kalpitaṃ saṃvṛtirhyuktā tacchedādāryagocaraḥ // Lank_10.299 //
yathā hi yogināṃ vastu citramekaṃ virājate /
na hyasti citratā tatra tathā kalpitalakṣaṇam // Lank_10.300 //
yathā hi taimiraiścitraṃ kalpyate rūpadarśanam /
timiraṃ na rūpaṃ nārūpaṃ paratantraṃ tathā budhaiḥ // Lank_10.301 //
hemaṃ syāttu yathā śuddhaṃ jalaṃ kaluṣavarjitam /
gaganaṃ hi ghanābhāvāttathā śuddhaṃ vikalpitam // Lank_10.302 //
śrāvakastrividho mahyaṃ nirmitaḥ praṇidhānajaḥ /
rāgadveṣavisaṃyuktaḥ śrāvako dharmasaṃbhavaḥ // Lank_10.303 //
bodhisattvo 'pi trividho buddhānāṃ nāsti lakṣaṇam /
citte citte tu sattvānāṃ buddhabimbaṃ vidṛśyate // Lank_10.304 //
nāsti vai kalpito bhāvaḥ paratantraṃ ca vidyate /
samāropāpavādaṃ ca vikalpaṃ no vinaśyati // Lank_10.305 //
kalpitaṃ yadyabhāvaḥ syātparatantrasvabhāvataḥ /
vinābhāvena vai bhāvaṃ bhāvaścābhāvasaṃbhavaḥ // Lank_10.306 //
parikalpitaṃ samāśritya paratantraṃ pralabhyate /
nimittanāmasaṃbandhājjāyate parikalpitam // Lank_10.307 //
atyantaṃ cāpyaniṣpannaṃ kalpitena parodbhavam /
tadā prajñāyate śuddhaḥ svabhāavaḥ pāramārthikaḥ // Lank_10.308 //
parikalpitaṃ daśavidhaṃ paratantraṃ ca ṣaḍvidham /
tathatā ca pratyātmagatimato nāsti viśeṣaṇam // Lank_10.309 //
pañca dharmā bhavettatvaṃ svabhāvā hi trayastathā /
etadvibhāvayan yogī tathatāṃ nātivartate // Lank_10.310 //
nakṣatrameghasaṃsthānaṃ somabhāskarasaṃnibham /
cittaṃ saṃdṛśyate nṝṇāṃ dṛśyābhaṃ vāsanoditam // Lank_10.311 //
(Vaidya 128)
bhūtālabdhātmakā hyete na lakṣyaṃ na ca lakṣaṇam /
sarve bhūtamayā bhūtā yadi rūpaṃ hi bhautikam // Lank_10.312 //
asaṃbhūtā mahābhūtā nāsti bhūteṣu bhautikam /
kāraṇaṃ hi mahābhūtāḥ kāryaṃ bhūsalilādayaḥ // Lank_10.313 //
dravyaprajñaptirūpaṃ ca māyājātikṛtaṃ tathā /
svapnagandharvarūpaṃ ca mṛgatṛṣṇā ca pañcamam // Lank_10.314 //
icchantikaṃ pañcavidhaṃ gotrāḥ pañca tathā bhavet /
pañca yānānyayānaṃ ca nirvāṇaṃ ṣaḍvidhaṃ bhavet // Lank_10.315 //
skandhabhedāścaturviśadrūpaṃ cāṣṭavidhaṃ bhavet /
buddhā bhaveccaturviṃśaddvividhāśca jinaurasāḥ // Lank_10.316 //
aṣṭottaraṃ nayaśataṃ śrāvakāśca trayastathā /
kṣetramekaṃ hi buddhānāṃ buddhaścaikastathā bhavet // Lank_10.317 //
vimuktayastathā tisraścittadhārā caturvidhā /
nairātmyaṃ ṣaḍvidhaṃ mahyaṃ jñeyaṃ cāpi caturvidham // Lank_10.318 //
kāraṇaiśca visaṃyuktaṃ dṛṣṭidoṣavivarjitam /
pratyātmavedyamacalaṃ mahāyānamanuttaram // Lank_10.319 //
utpādaṃ cāpyanutpādamaṣṭadhā navadhā bhavet /
ekānupūrvasamayaṃ siddhāntamekameva ca // Lank_10.320 //
ārūpyadhātvaṣṭavidhaṃ dhyānabhedaśca ṣaḍvidhaḥ /
pratyekajinaputrāṇāṃ niryāṇaṃ saptadhā bhavet // Lank_10.321 //
adhvatrayaṃ na caivāsti nityānityaṃ ca nāsti vai /
kriyā karma phalaṃ caiva svapnakāryaṃ tathā bhavet // Lank_10.322 //
antādyāsaṃbhavā buddhāḥ śrāvakāśca jinaurasāḥ /
cittaṃ dṛśyavisaṃyuktaṃ māyādharmopamaṃ sadā // Lank_10.323 //
garbhaścakraṃ tathā jātirnaiṣkramyaṃ tuṣitālayam /
sarvakṣetragatāścāpi dṛśyante na ca yonijāḥ // Lank_10.324 //
saṃkrāntiṃ saṃcaraṃ sattvaṃ deśanā nirvṛtistathā /
satyaṃ kṣetrāvabodhiśca pratyayaprerito bhavet // Lank_10.325 //
lokā vanaspatirdvīpo nairātmyatīrthasaṃcaram /
dhyānaṃ yānālayaprāptiracintyaphalagocaram // Lank_10.326 //
candranakṣatragotrāṇi nṛpagotrā surālayam /
yakṣagandharvagotrāṇi karmajā tṛṣṇasaṃbhavā // Lank_10.327 //
(Vaidya 129)
acintyapariṇāmī ca cyutirvāsanasaṃyutā /
vyucchinnacyutyabhāvena kleśajālaṃ nirudhyate // Lank_10.328 //
dhanadhānyaṃ suvarṇaṃ ca kṣetravastu vikalpyate /
gavaiḍakāśca dāsā vai tathā hayagajādayaḥ // Lank_10.329 //
talpaviddhe na svaptavyaṃ bhūmiścāpi na lepayet /
sauvarṇarājataṃ pātraṃ kāṃsaṃ tāmraṃ na kārayet // Lank_10.330 //
kambalā nīlaraktāśca kāṣāyo gomayena ca /
kardamaiḥ phalapatraiśca śuklān yogī rajetsadā // Lank_10.331 //
śailīkaṃ mṛnmayaṃ lohaṃ śāṅkhaṃ vai sphaṭikamayam /
pātrārthaṃ dhārayedyogī paripūrṇaṃ ca māgadham // Lank_10.332 //
caturaṅgulaṃ bhavecchastraṃ kubjaṃ vai vastucchedanaḥ /
śilpavidyāṃ na śikṣeta yogī yogaparāyaṇaḥ // Lank_10.333 //
krayavikrayo na kartavyo yoginā yogivāhinā /
ārāmikaiśca kartavyametaddharmaṃ vadāmyaham // Lank_10.334 //
guptendriyaṃ tathārthajñaṃ sūtrānte vinaye tathā /
gṛhasthairna ca saṃsṛṣṭaṃ yoginaṃ taṃ vadāmyaham // Lank_10.335 //
śūnyāgāre śmaśāne vā vṛkṣamūle guhāsu vā /
palāle 'bhyavakāśe ca yogī vāsaṃ prakalpayet // Lank_10.336 //
trivastraprāvṛto nityaṃ śmaśānādyatrakutracit /
vastrārthaṃ saṃvidhātavyaṃ yaśca dadyātsukhāgatam // Lank_10.337 //
yugamātrānusārī syātpiṇḍabhakṣaparāyaṇaḥ /
kusumebhyo yathā bhramarāstathā piṇḍaṃ samācaret // Lank_10.338 //
gaṇe ca gaṇasaṃsṛṣṭe bhikṣuṇīṣu ca yadbhavet /
taddhi ājīvasaṃsṛṣṭaṃ na tatkalpati yoginām // Lank_10.339 //
rājāno rājaputrāśca amātyāḥ śreṣṭhinastathā /
piṇḍārthe nopadeśeta yogī yogaparāyaṇaḥ // Lank_10.340 //
mṛtasūtakulānnaṃ ca mitraprītisamanvitam /
bhikṣubhikṣuṇisaṃsṛṣṭaṃ na tatkalpati yoginām // Lank_10.341 //
vihāre yatra vai dhūmaḥ pacyate vidhivatsadā /
uddiśya yatkṛtaṃ cāpi na tatkalpati yoginām // Lank_10.342 //
(Vaidya 130)
utpādabhaṅganirmuktaṃ sadasatpakṣavarjitam /
lakṣyalakṣaṇasaṃyuktaṃ yogī lokaṃ vibhāvayet // Lank_10.343 //
samādhibalasaṃyuktamabhijñairvaśitaiśca vai /
nacirāttu bhavedyogī yadyutpādaṃ na kalpayet // Lank_10.344 //
aṇukālapradhānebhyaḥ kāraṇebhyo na kalpayet /
hetupratyayasaṃbhūtaṃ yogī lokaṃ na kalpayet // Lank_10.345 //
svakalpakalpitaṃ lokaṃ citraṃ vai vāsanoditam /
pratipaśyetsadā yogī māyāsvapnopamaṃ bhavam // Lank_10.346 //
apavādasamāropavarjitaṃ darśanaṃ sadā /
dehabhogapratiṣṭhābhaṃ tribhavaṃ na vikalpayet // Lank_10.347 //
kṛtabhaktapiṇḍo niścitamṛjuṃ saṃsthāpya vai tanum /
buddhāṃśca bodhisattvāṃśca namaskṛtya punaḥ punaḥ // Lank_10.348 //
vinayātsūtrayuktibhyāṃ tattvaṃ saṃhṛtya yogavit /
pañcadharmasvacittaṃ ca nairātmyaṃ ca vibhāvayet // Lank_10.349 //
pratyātmadharmatāśuddhā bhūmayo buddhabhūmi ca /
etadvibhāvayedyogī mahāpadme 'bhiṣicyate // Lank_10.350 //
vibhrāmya gatayaḥ sarvā bhavādudvegamānasaḥ /
yogānārabhate citrāṃ gatvā śivapathīṃ śubhām // Lank_10.351 //
somabhāskarasaṃsthānaṃ padmapatrāṃśusaprabham /
gaganāgnicitrasadṛśaṃ yogī puñjān prapaśyate // Lank_10.352 //
nimittāni ca citrāṇi tīrthyamārgaṃ nayanti te /
śrāvakatve nipātyanti pratyekajinagocare // Lank_10.353 //
vidhūya sarvāṇyetāni nirābhāso yadā bhavet /
tadā buddhakarādityāḥ sarvakṣetrasamāgatāḥ /
śiro hi tasya mārjanti nimittaṃ tathatānugāḥ // Lank_10.354 //
astyanākārato bhāvaḥ śāśvatocchedavarjitaḥ /
sadasatpakṣavigatāḥ kalpayiṣyanti madhyamam // Lank_10.355 //
ahetuvāde kalpyante ahetūcchedadarśanam /
bāhyabhāvāparijñānānnāśayiṣyanti madhyamam // Lank_10.356 //
bhāvagrāhaṃ na mokṣyante mā bhūducchedadarśanam /
samāropāpavādena deśayiṣyanti madhyamam // Lank_10.357 //
(Vaidya 131)
cittamātrāvabodhena bāhyabhāvā vyudāśrayā /
vinivṛttirvikalpasya pratipat saiva madhyamā // Lank_10.358 //
cittamātraṃ na dṛśyanti dṛśyābhāvānna jāyate /
pratipanmadhyamā caiṣā mayā cānyaiśca deśitā // Lank_10.359 //
utpādaṃ cāpyanutpādaṃ bhāvābhāvaśca śūnyatā /
naiḥsvabhāvyaṃ ca bhāvānāṃ dvayametanna kalpayet // Lank_10.360 //
vikalpavṛttyā bhāvo na mokṣaṃ kalpenti bāliśāḥ /
na cittavṛttyasaṃbodhāddvayagrāhaḥ prahīyate // Lank_10.361 //
svacittadṛśyasaṃbodhāddvayagrāhaḥ prahīyate /
prahāṇaṃ hi parijñānaṃ vikalpyasyāvināśakam // Lank_10.362 //
cittadṛśyaparijñānādvikalpo na pravartate /
apravṛttirvikalpasya tathatā cittavarjitā // Lank_10.363 //
tīrthyadoṣavinirmuktā pravṛttiryadi dṛśyate /
sā vidvadbhirbhaveddhāhyā nivṛttiścāvināśataḥ // Lank_10.364 //
asyāvabodhādbuddhatvaṃ mayā buddhaiśca deśitam /
anyathā kalpyamānaṃ hi tīrthyavādaḥ prasajyate // Lank_10.365 //
ajāḥ prasūtajanmā vai acyutāśca cyavanti ca /
yugapajjalacandrābhā dṛśyante kṣetrakoṭiṣu // Lank_10.366 //
ekadhā bahudhā bhūtvā varṣanti ca jvalanti vai /
citte cintamayā bhūtvā cittamātraṃ vadanti te // Lank_10.367 //
citteṣu cittamātraṃ ca acittā cittasaṃbhavā /
vicitrarūpasaṃsthānāścittamātre gatiṃgatāḥ // Lank_10.368 //
maunīndraiḥ śrāvakai rūpaiḥ pratyekajinasādṛśaiḥ /
anyaiśca vividhai rūpaiścittamātraṃ vadanti te // Lank_10.369 //
ārūpyarūpaṃ hyārūpairnārakāṇāṃ ca nārakam /
rūpaṃ darśyanti sattvānāṃ cittamātrasya kāraṇam // Lank_10.370 //
māyopamaṃ samādhiṃ ca kāyaṃ cāpi manomayam /
daśa bhūmīśca vaśitāḥ parāvṛttā labhanti te // Lank_10.371 //
svavikalpaviparyāsaiḥ prapañcaspanditaiśca vai /
dṛṣṭaśrutamatajñāte bālā badhyanti saṃjñayā // Lank_10.372 //
(Vaidya 132)
nimittaṃ paratantraṃ hi yannāma tatra kalpitam /
parikalpitanimittaṃ pāratantryātpravartate // Lank_10.373 //
buddhyā vivecyamānaṃ hi na tantraṃ nāpi kalpitam /
niṣpanno nāsti vai bhāvaḥ kathaṃ buddhyā prakalpyate // Lank_10.374 //
niṣpanno vidyate bhāvo bhāvābhāvavivarjitaḥ /
bhāvābhāvavinirmuktau dvau svabhāvau kathaṃ bhavet // Lank_10.375 //
parikalpite svabhāve ca svabhāvau dvau pratiṣṭhitau /
kalpitaṃ dṛśyate citraṃ viśuddhamāryagocaram // Lank_10.376 //
kalpitaṃ hi vicitrābhaṃ paratantre vikalpyate /
anyathā kalpyamānaṃ hi tīrthyavādaṃ samāśrayet // Lank_10.377 //
kalpanā kalpanetyuktaṃ darśanāddhetusaṃbhavam /
vikalpadvayanirmuktaṃ niṣpannaṃ syāttadeva hi // Lank_10.378 //
kṣetraṃ buddhāśca nirmāṇā ekaṃ yānaṃ trayaṃ tathā /
na nirvāṇamahaṃ sarve śūnyā utpattivarjitāḥ // Lank_10.379 //
ṣaṭtriṃśadbuddhabhedāśca daśa bhedāḥ pṛthakpṛthak /
sattvānāṃ cittasaṃtānā ete kṣetrāṇyabhājanam // Lank_10.380 //
yathā hi kalpitaṃ bhāvaṃ khyāyate citradarśanam /
na hyasti citratā tatra buddhadharmaṃ tathā jagat // Lank_10.381 //
dharmabuddho bhavedbuddhaḥ śeṣā vai tasya nirmitāḥ /
sattvāḥ svabījasaṃtānaṃ paśyante buddhadarśanaiḥ // Lank_10.382 //
bhrāntinimittasaṃbandhādvikalpaḥ saṃpravartate /
vikalpā tathatā nānyā na nimittā vikalpanā // Lank_10.383 //
svābhāvikaśca saṃbhogo nirmitaṃ pañcanirmitam /
ṣaṭtriṃśakaṃ buddhagaṇaṃ buddhaḥ svābhāviko bhavet // Lank_10.384 //
nīle rakte 'tha lavaṇe śaṅkhe kṣīre ca śārkare /
kaṣāyaiḥ phalapuṣpādyaiḥ kiraṇā yatha bhāskare // Lank_10.385 //
na cānye na ca nānanye taraṃgā hyudadhāviva /
vijñānāni tathā sapta cittena saha saṃyutā // Lank_10.386 //
udadheḥ pariṇāmo 'sau taraṃgāṇāṃ vicitratā /
ālayaṃ hi tathā citraṃ vijñānākhyaṃ pravartate // Lank_10.387 //
(Vaidya 133)
cittaṃ manaśca vijñānaṃ lakṣaṇārthaṃ prakalpyate /
abhinnalakṣaṇānyaṣṭau na ca lakṣyaṃ na lakṣaṇam // Lank_10.388 //
udadheśca taraṃgāṇāṃ yathā nāsti viśeṣaṇam /
vijñānānāṃ tathā citte pariṇāmo na labhyate // Lank_10.389 //
cittena cīyate karma manasā ca vicīyate /
vijñānena vijānāti dṛśyaṃ kalpeti pañcabhiḥ // Lank_10.390 //
nīlaraktaprakāra hi vijñānaṃ khyāyate nṛṇām /
taraṃgacittasādharmyaṃ vada kasmānmahāmune // Lank_10.391 //
nīlaraktaprakāraṃ hi taraṃgeṣu na vidyate /
vṛttiśca varṇyate citte lakṣaṇārthaṃ hi bāliśāḥ // Lank_10.392 //
na tasya vidyate vṛttiḥ svacittaṃ grāhyavarjitam /
grāhye sati hi vai grāhastaraṃgaiḥ saha sādhyate // Lank_10.393 //
dehabhogapratiṣṭhānaṃ vijñānaṃ khyāyate nṛṇām /
tenāsya dṛśyate vṛttistaraṃgaiḥ sahasādṛśā // Lank_10.394 //
uadadhistaraṃgabhāvena nṛtyamāno vibhāvyate /
ālayasya tathā vṛttiḥ kasmādbuddhyā na gṛhyate // Lank_10.395 //
bālānāṃ buddhivaikalyādālayaṃ hyudadheryathā /
taraṃgavṛttisādharmyā dṛṣṭāntenopanīyate // Lank_10.396 //
udeti bhāskaro yadvatsamaṃ hīnottame jane /
tathā tvaṃ lokapradyota tattvaṃ deśesi bāliśān // Lank_10.397 //
kṛtvā dharmeṣvavasthānaṃ kasmāttattvaṃ na bhāṣase /
bhāṣase yadi tattvaṃ vai tattvaṃ citte na vidyate // Lank_10.398 //
udadheryathā taraṃgāṇi darpaṇe supine yathā /
dṛśyante yugapatkāle tathā cittaṃ svagocare /
vaikalyādviṣayāṇāṃ hi kramavṛttyā pravartate // Lank_10.399 //
vijñānena vijānāti manasā manyate punaḥ /
pañcānāṃ khyāyate dṛśyaṃ kramo nāsti samāhite // Lank_10.400 //
citrācāryo yathā kaściccitrāntevāsiko 'pi vā /
citrārthe nāmayedraṅgaṃ deśanāpi tathā mama // Lank_10.401 //
raṅge na vidyate citraṃ na kuḍye na ca bhājane /
sattvānāṃ karṣaṇārthāya raṅgaiścitraṃ vikalpyate // Lank_10.402 //
(Vaidya 134)
deśanāvyabhicārī ca tattvaṃ hyakṣaravarjitam /
kṛtvā dharme vyavasthānaṃ tattvaṃ deśemi yoginām // Lank_10.403 //
tattvaṃ pratyātmagatikaṃ kalpyakalpanavarjitam /
deśemi jinaputrāṇāṃ bālānāṃ deśanānyathā // Lank_10.404 //
vicitrā hi yathā māyā dṛśyate na ca vidyate /
deśanā hi tathā citrā dṛśyate 'vyabhicāriṇī // Lank_10.405 //
deśanā hi yadanyasya tadanyasyāpyadeśanā /
āture āture yadvadbhiṣagdravyaṃ prayacchati /
buddhā hi tadvatsattvānāṃ cittamātraṃ vadanti te // Lank_10.406 //
bāhyavāsanabījena vikalpaḥ saṃpravartate /
tantraṃ hi yena gṛhṇāti yadgṛhṇāti sa kalpitam // Lank_10.407 //
bāhyamālambanaṃ gṛhyaṃ cittaṃ cāśritya jāyate /
dvidhā pravartate bhrāntistṛtīyaṃ nāsti kāraṇam // Lank_10.408 //
yasmācca jāyate bhrāntiryadāśritya ca jāyate /
ṣaḍdvādaśāṣṭādaśakaṃ cittameva vadāmyaham // Lank_10.409 //
svabījagrāhyasaṃbandhādātmagrāhaḥ prahīyate /
cittakalpāvatāreṇa dharmagrāhaḥ prahīyate // Lank_10.410 //
yattu ālayavijñānaṃ tadvijñānaṃ pravartate /
ādhyātmikaṃ hyāyatanaṃ bhavedbāhyaṃ yadābhayā // Lank_10.411 //
nakṣatrakeśagrahaṇaṃ svapnarūpaṃ yathābudhaiḥ /
saṃskṛtāsaṃskṛtaṃ nityaṃ kalpyate na ca vidyate // Lank_10.412 //
gandharvanagaraṃ māyā mṛgatṛṣṇāmbhasāṃ yathā /
asanto vā vidṛśyante paratantraṃ tathā bhavet // Lank_10.413 //
ātmendriyopacāraṃ hi tricitte deśayāmyaham /
cittaṃ manaśca vijñānaṃ svalakṣaṇavisaṃyutā // Lank_10.414 //
cittaṃ manaśca vijñānaṃ nairātmyaṃ syāddvayaṃ tathā /
pañca dharmāḥ svabhāvā hi buddhānāṃ gocaro hyayam // Lank_10.415 //
lakṣaṇena bhavetrīṇī ekaṃ vāsanahetukāḥ /
raṅgaṃ hi yathāpyekaṃ kuḍye citraṃ vidṛśyate // Lank_10.416 //
nairātmyamadvayaṃ cittaṃ manovijñānameva ca /
pañca dharmāḥ svabhāvā hi mama gotre na santi te // Lank_10.417 //
(Vaidya 135)
cittalakṣaṇanirmuktaṃ vijñānamanavarjitam /
dharmasvab