Kinh Hoa Nghiêm Phẩm Nhập Pháp Giới (Gaṇḍavyūhasūtra)

bhābhilaṣaṇīyamāruteritānuparatapuṣpavṛṣṭisahasrābhipravṛṣṭāni pārthivendraśatasahasrādhyuṣitāni / teṣāṃ khalu punarmahānagarāṇāṃ sarvaratnavṛkṣahemajālālaṃkārādibhyo vātasaṃghaṭṭitebhyo bahutūryanirghoṣasamarutaniścaritebhyo 'yamevaṃrūpa ānandaśabdo niścarati sma - snāta, pibata, khādata, dharmaṃ carata, bodhicittamutpādayata, avinivartanīyabhūmivaśitāmadhigacchata / bhadramastu vaḥ / iti //
tasyāṃ khalu drumameruśriyāṃ rājadhānyāṃ dhanapatirnāma rājā abhūt maṇḍalikaḥ / tasya caturaśītistrīsahasrāṇyantaḥpuramabhūt / pañca ca amātyaśatānyabhūvan / rājñaḥ khalu punardhanapateḥ pañca putraśatānyabhūvan sarveṣāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ parasainyapramardakānāṃ prāsādikānāṃ darśanīyānāṃ paramaśubhavarṇapuṣkalatayā samanvāgatānāṃ / rājñaḥ khalu punardhanapateḥ padmaśrīgarbhasaṃbhavā nāma agramahiṣī abhūt teṣāṃ caturaśīteḥ strīsahasrāṇāṃ pramukhā / tasyāṃ tejodhipatirnāma putro 'bhūdabhirūpaḥ prāsādiko darśanīyaḥ dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇasamalaṃkṛtakāyaḥ / tasyemāni dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇānyabhūvan / yaduta - supratiṣṭhitapāṇipādaḥ tejodhipatirājakumāro 'bhūt / samaṃ mahāpṛthivyāṃ pādatalāvutkṣipati, samaṃ nikṣipati, nikṣipaṃśca sarvāvatpādatalābhyāṃ samaṃ mahāpṛthivīṃ saṃspṛśati / pādatalayoścāsya cakrāṇi jātāni sahasrārāṇi sanābhīni sanemikāni sarvākāraparipūrṇāni surucirāṇi darśanīyāni / ucchaṅkhapādatā cāsya abhinirvṛttābhūt, suvyaktaparamopaśobhitā upari pādacchavikusumagarbhātirekaprabhāsvarā / ubhe cāsya hastapādatale jālinī abhūtāṃ vicitrasuvibhaktācchidrāparisrāviṇī, tadyathā dhṛtarāṣṭrasya haṃsarājasya / āyatapādapārṣṇitā asyābhinirvṛttābhūtpariśuddhā prabhāsvarā sarvaratnavarṇāvabhāsapramuktā / dīrghā asyāṅgulayo 'bhūvan vṛttāḥ samāyatasaṃdhayaḥ / sa tāḥ samaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpayāmāsa, samuddharati sma / mṛdūni cāsya (Gv 310) hastapādatalānyabhūvan kācilindikātirekasukhasaṃsparśāni / sa tairyān spṛśati striyaṃ vā puruṣaṃ vā dārakaṃ vā dārikāṃ vā, sarve te prītimanaso 'bhūvan paramasukhasaumanasyasamarpitāḥ / eṇeyajaṅghatā cāsya abhinirvṛttābhūt / tasya jaṅghe anupurvasamudgate abhūtāṃ racite vṛtte sujāte eṇeyasyeva mṛgarajñaḥ / nainaṃ kaścitsamartho 'nujavitumanaprāptuṃ vā, na ca vrajan klamamāpadyate sma / saptotsadaḥ khalu punaḥ sa tejodhipatirājakumāro 'bhūt / tasya dvayoḥ pādayordvāvutsadau jātāvabhūtāṃ vṛttau sujātau suparipūrṇāvadṛśyasaṃdhī suracitau darśanīyau, dvau hastayordvāvaṃsakūṭayoḥ pṛṣṭhato grīvāyāmekaḥ / kośagatabastiguhyatā cāsya mahāpuruṣalakṣaṇamabhinirvṛttamabhūt / suguptamasya kośabastiguhyamabhūnnimagnaṃ saṃchāditam, tadyathā hastyājāneyasya vā aśvājāneyasya vā / nāsya kaścitstrī vā puruṣo vā dārako vā dārikā vā vṛddho vā madhyo vā daharo vā gururvā gurusthānīyo vā nirvasanasyāpyapaśyadanyatra svaparibhogena naimittikena vā kāmopacitena / siṃhapūrvārdhakāyaḥ khalu punaḥ sa tejodhipatirājakumāro 'bhūt / anupūrvodgataśarīra upavistīrṇavṛtorasko 'bhijātamṛgarājātirekasusaṃsthitasamucchrayaḥ / citāntarāṃsaḥ
khalu punarabhavat sūpacitaśarīraḥ suvibhaktasamucchrayaḥ sarvakāyasamabhāgapratiṣṭhitaḥ anūnagātraḥ anunnatagātro 'pariṇatagātro maṇiphalakavisṛṣṭātirekadyutigātraḥ / saṃvṛttaskandhaḥ khalu punarabhavat / vṛttāvasya skandhāvabhūtāṃ pīnau śubhau suparipuṣṭau / pralambabāhutāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ sa khalu punarabhavat / so 'navanamanenobhābhyāṃ pāṇibhyāṃ jānumaṇḍale parimārjati, parāmṛśati samabhāgasthitena śarīreṇa / vṛhadṛjugātramahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ sa khalu punarabhavat sarvāvaropetaparamāṇusamagātraḥ praśamagātro gurugātraḥ prasannagātraḥ prahlādagātraḥ / kambugrīvatāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ sa khalu punarabhavat adīnakaṇṭhaśca / tasya yāvatyo grīvāsāmantakena mukhasāmantakena ca rasaharaṇyaḥ, tāḥ sarvāḥ samā abhūvan samantāḥ suparipūrṇāḥ / siṃhahanutāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ sa khalu punarabhavat, suniṣpīḍitahanuḥ suparipūrṇamukhamaṇḍalaḥ sujātapariśuddhamukhamaṇḍalaḥ svāyatamukhadvāro 'pavivaraḥ / samacatvāriṃśaddantatāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ sa khalu punarabhūt anūnadaśanaḥ / tasya kiṃcidbhaktaparibhogeṣu ekavāramapi mukhabhaktaṃ parivartamānamasaṃbhinnamabhyavahāramagamat antaśa ekodanabindurapi / aviralāviṣamadantatāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ sa khalu punarabhavat / aviralā aviṣamā asya dantā abhūvan acchidrasaṃdhayaḥ samāṃ suvibhaktāḥ, yairasyāhāraṃ paribhuñjānasya nābhūtsaṅgo vā parisaṅgoparudvaṅgo(?) vā upakledo vā abhiṣyando vā paryavanāho vā atisarjanaṃ vā / samadantatāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ khalu punarabhavat samadanto nonadanto nādhikadanto nonnatadanto na saṃnatadanto na saṃbhinnadantaḥ samantamadhyadanto 'nutsannadanto avinirbhinnadantaḥ / suśukladaṃṣṭraśca kumāro 'bhūt nirupakleśadaṣṭraḥ suprasannadaṃṣṭraḥ supariśuddhadaṃṣṭraḥ susaṃsthitavicitradaṃṣṭraḥ / suprabhūtajihvatāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ khalu punarabhavat / (Gv 311) prabhūtā cāsya jihvā abhūt tanvī mṛdvī sukumārā karmaṇyā kamanīyā laghuparivartinī mukhamaṇḍalasaṃchādanī tathyapathyārthavyañjanapadaniruktyadhiṣṭhānasaṃprayuktā / brahmasvaraśca sa kumāro 'bhūdabhirucirasvaraḥ sarvatūryanirnādagītavādyaghoṣamanojñarutaravitālāpasaṃlāpavākkarmapravyāhāraḥ / vākpathābhiratisaṃjananīṃ sarvalokābhinandinīṃ vācamudīrayati sma / brahmātirekeṇa svareṇa ca parṣanmaṇḍalamatikrāmati, sarvaṃ ca anuravati / abhinīlanetraśca sa kumāro 'bhūdacchanetraḥ pariśuddhanetraḥ prabhāsvaranetraḥ viprasannanetro 'bhirūpanetro
darśanīyanetraḥ suruciranetraḥ prahasitanetraḥ / gopakṣmo sa kumāro 'bhūtpadmarāgasuviśuddhacakṣurāyatanaḥ samanetraraṅgaḥ samasadṛśanetraraṅgaḥ sujātanetraraṅgaḥ āyatanetraraṅgaḥ paripūrṇanetraraṅgaḥ supratiṣṭhitanetraraṅgaḥ / bhruvontare cāsya ūrṇā jātābhūnmṛdvī karmaṇyā sukumārākulasaṃsparśā svacchā śuddhā prabhāsvarā himaguḍikātuṣāravarṇā suśuklaraśmimaṇḍalaprabhāvabhāsā / murdhni ca asyoṣṇīṣamabhinirvṛttamabhūt sujātaṃ samantaparimaṇḍalaṃ madhyābhinyastakeśālaṃkāraṃ koṭīśatasahasrapatraratnapadmasaṃdarśitaṃ samantātsamabhāgapratiṣṭhitamaparimitamahārdhyatāpradhānamadhyam / sūkṣmacchaviśca sa kumāro 'bhūt / nāsya kāye rajo vā malo vā kledo vā jālaṃ vā valī vā śaithilyaṃ vā bhaṅgo vā prasaraṇaṃ vā visaraṇaṃ vā asamaṃ vā asthiṣata / suvarṇavarṇacchaviśca sa kumāro 'bhūjjāmbūnadahemanirbhāsaḥ samantavyāmaprabhaḥ kāñcanaikajvālāprabhāmaṇḍalopaśobhitaḥ sarvaromakūpapramuktagandharaśmivitimiraprabhāsvaraśarīrālaṃkāraḥ / ekaikaromā ca sa kumāro 'bhūt / ekaikaromasya ekaikasmin romakūpe roma jātamabhūnnīlavaiḍūryavarṇapradakṣiṇāvartakuṇḍalajātaṃ suparisaṃcitaṃ suniviṣṭaṃ supratiṣṭhitam / ūrdhvāṅgaromā ca sa kumāro 'bhūdavinivartanīyaromā apratyudāvartanīyaromā asaṃsṛṣṭaromā / indranīlavarṇakeśatāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ / sa kumāro 'bhūt / tasya nīlāḥ keśā abhūvan vairocanamaṇiratnanīlavarṇanirbhāsāḥ snigdhā mṛdavaḥ sukuñcitāḥ pradakṣiṇāvartakuṇḍalinaḥ sujātamūlā anuddhatāḥ niṣpīḍitā asaṃlulitāḥ samasadṛśasthānasaṃsthitāḥ / nyagrodhaparimaṇḍalatāmahāpuruṣalakṣaṇapratilabdhaḥ sa khalu punaḥ tejodhipatī rājakumāro 'bhūt samantabhadraparimaṇḍalaḥ samantabhadraḥ samantaprāsādikaḥ / sa purato 'pyatṛptikaracārudarśano 'bhūt / pṛṣṭhato 'pi dakṣiṇato 'pi vāmato 'pi gacchannapi tiṣṭhannapi niṣaṇṇo 'pi bhāṣamāṇo 'pi tūṣṇībhūto 'pi atṛptikaramanāpacārudarśano 'bhut / ebhiḥ kulaputra dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtakāyaḥ sa tejodhipatī rājakumāro 'bhūt sarvasattvāpratikūladarśanaḥ sarvābhiprāyaparipūrikadarśanaḥ sarvasattvaratikaradarśanaḥ //
sa khalu kulaputra tejodhipatī rājakumāro 'pareṇa samayena pitrābhyanujñāto drumameruśriyo rājadhānyā gandhāṅkuraprabhameghaṃ nāmodyānam, tatra bhūmidarśanāya abhiniryayau viṃśatyā kanyāsahasraiḥ sārdhaṃ mahatā puṇyatejautaḥśrīsaubhāgyavikurvitavyūhena naranārīgaṇaiḥ samantādabhinandyamāno jāmbūnadasuvarṇarathamāruhya mahāvajraratnacatuścakraṃ nārāyaṇavajramayadṛḍhākṣayākṣamuttamacandanasupariniṣṭhitapratiṣṭhiteṣaṃ sarvagandhamaṇirājasuvibhaktapañjaraṃ sarvaratnapuṣpasuvicitropaśobhitavyūhaṃ sarvaratnajālasaṃchāditavyūhaṃ (Gv 312) mahāmaṇiratnarājavyūhagarbhamadhyapratiṣṭhāpitasiṃhāsanaṃ pañcakanyāśataratnasūtradāmaparigṛhītaṃ gaganāsaktavāyusamajavājāneyāśvasahasrayuktam anupūrvapariṇatacārudarśanena śvetavaidūryamaṇirājamayacchadanena vimalāpramāṇaprabheṇa acintyādbhutasarvaratnaviracanābhaktivinyāsacitrasarvākāravyūhopaśobhitena nīlavaidūryamaṇirājodviddhadaṇḍena mahatā ratnacchatreṇa dhriyatā bahuprāṇiśatasahasraparivṛtadivyamadhuramanojñanirdhoṣaistūryaśatasahasraiḥ pravādyamānaiḥ mahadbhiḥ puṣpameghairabhipravarṣadbhiḥ surabhidivyagandhadhūpaghaṭikāniyutaśatasahasraiḥ pradhūpyamānaiḥ / tasya tathā vrajato 'ṣṭavartmā mārgaḥ samavasthiṣata nimnonnatavigato 'pagataśarkarakaṭhallotsado jātarūparajatasarvaratnarājadhātusaṃcitabhūmitalapratiṣṭhānaḥ suvarṇavālikāsaṃstīrṇo vicitraratnapuṣpābhikīrṇaḥ ubhayato ratnavṛkṣapaṅktisamalaṃkṛtavicitraratnavedikāparivṛtaḥ / upari ratnakiṅkiṇījālasaṃchanno vividharatnavitatapratimaṇḍito 'nekaratnadhvajapatākāpaṭṭaśatasahasrābhipralambitopaśobhitavyūhaḥ ubhayato nānāratnavyomakapaṅktiviracitavyūhaḥ //
tatra keṣucidratnavyomakeṣu vividharatnaparipūrṇāni ratnabhājanāni sthāpitānyabhūvan yācanakasaṃghapratipādanakārtham / keṣucidvyomakeṣu sarvaratnābharaṇavidhayaḥ sthāpitā alaṃkārārthināṃ yācakānāmalaṃkaraṇārtham / keṣucidvyomakeṣu cintāmaṇiratnāni sthāpitāni sarvasattvānāṃ sarvābhiprāyaparipūraṇārtham / keṣucidvyomakeṣu sarvākāravividhānnapānarasaparipūrṇāni bhojanāni sthāpitāni, yasya yenārthaḥ tasya taṃ pratipādanārtham / keṣucidvyomakeṣu sarvākāraparamasvādumanojñavarṇagandharasasparśāḥ divyabhaktavidhayaḥ sthāpitāḥ / keṣucidvyomakeṣu vicitrarasāsvādādivyasarvaphalavidhayaḥ sthāpitāḥ / keṣucidvyomakeṣu vividhojjvalavicitraraṅgaraktāni nānācitrabhaktivinyāsavirājitāni paramamahārhāṇi sūkṣmāṇi sukumārakāntavarṇāni divyavastrakoṭīśatasahasrāṇi sthāpitāni vastrārthināṃ yathābhiprāyaparibhogārtham / keṣucidvyomakeṣu sarvākāravividhadivyamanojñavarṇagandhāḥ sarvagandhavidhayaḥ sthāpitā abhuvan vilepanārthināṃ yathābhiprāyaparibhogārtham / keṣucidvyomakeṣu sarvopakaraṇarāśayaḥ sthāpitā abhūvan sattvānāṃ yathāśayābhiprāyaparibhogārtham / keṣucidvyomakeṣu nāryo 'bhirūpāḥ prāsādikā darśanīyā vividhacārurūpaveśā vicitramanojñavastrasaṃdhitāḥ sarvābharaṇasvalaṃkṛtā vividhavilepanabhaktivinyāsapratimaṇḍitopaśobhitaśarīrāḥ sarvastrīśilpamāyākalāvidhijñāḥ sthāpitā abhūvan //
tena khalu punaḥ samayena tasyāmeva drumameruśriyāṃ rājadhānyāṃ sudarśanā nāma agragaṇikābhūdrājaparibhogyā / tasyāḥ sucalitaratiprabhāsaśrīrnāma dārikābhūdabhirūpā prāsādikā darśanīyā nātidīrghā nātihrasvā nātisthūlā nātikṛśā nātigaurā nātiśyāmā abhinīlanetrā abhinīlakeśī abhirāmavaktrā brahmasvarā madhurapriyavādinī prājñā sarvakalāvidhijñā sarvaśāstrakovidā dakṣā analasā sagauravā saprasādā maitracittā apratighātabahulā atṛptikaramanāpadarśanā mandarāgadoṣamohā hryapatrāpyasaṃpannā mārdavā ṛjvī aśāṭyā amāyā (Gv 313) vinītā / sā mātrā sārdhamanekakanyāparivṛtā ratnarathābhirūḍhā drumameruśriyo rājadhānyā niṣkramya tejodhipate rājakumārasya purataḥ tejodhipatiṃ rājakumāraṃ parimārgayamāṇā rājājñāniyogādgacchantī tejodhipatiṃ rājakumāraṃ dṛṣṭvā tīvraṃ rāgacittamutpādayāmāsa / sā tejodhipate rājakumārasyāntike 'dhimātraṃ saṃjātasnehānubaddhā asvatantracittā mātaraṃ sudarśanāmetadavocat - yatkhalu amba jānīyāḥ - sacenmāṃ tejodhipate rājakumārasya na dāsyasi, maraṇaṃ vopagamiṣyāmi maraṇamātrakaṃ vā duḥkham / sā prāha - maivaṃ dārike cetanāmutpādaya / eṣa hi kumāraścakravartilakṣaṇasamanvāgataḥ / sthānametadvidyate - yadeṣa piturdhanapateratyayāccakravartirājyamadhyāvasiṣyati / sa rājā bhaviṣyati cakravartī / tato 'sya strīratnaṃ prādurbhaviṣyati vaihāyasaṃgamam / api tu khalu punardārike gaṇikā vayaṃ sarvalokaratikarāḥ / na vayamekasattvaṃ pratiniyamena yāvajjīvamupatiṣṭhāmahe / vayaṃ hi rājño dhanapaterājñayā tejodhipateḥ kumārasyopasthānāya niryātāḥ / maināṃ cetanāṃ dṛḍhīkuruṣva / durlabhametatsthānam //
tena ceha samayena sūryagātrapravaro nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān / tasya khalu punargandhāṅkuraśikharaprabhameghasyodyānasyāntare dharmameghodgataprabhāso nāma bodhimaṇḍo 'bhūt / tatra sa bhagavān sūryagātrapravarastathāgataḥ prathamasaptāhābhisaṃbuddho vyāhārṣīt / sa tayā dārikayā rathābhirūḍhayaiva pracalāyamānayā svapnāntare dṛṣṭaḥ / prativibuddhāyāśca purāṇajñātisālohitayā devatayā ārocitam - eṣa dārike sūryagātrapravarastathāgato dharmameghodgataprabhāse bodhimaṇḍe viharati prathamasaptāhābhisaṃbuddho bodhisattvagaṇaparivṛto devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragadevendrabrahmābhāsvarākaniṣṭhadevagaṇapuraskṛtaḥ / tatraiva ca sarvāḥ pṛthvīdevatāḥ saṃnipatitāḥ / ākāśadevatā abdevatā jvalanadevatā vāyudevatāḥ sāgaradevatāḥ nadīdevatā parvatadevatā rātridevatā aruṇodgatadevatā vanadevatā vṛkṣadevatā auṣadhidevatāḥ sasyadevatā nagaradevatāḥ padagāminīdevatā bodhimaṇḍadevatāḥ śarīraraśmidevatāḥ sattvanikāyadevatā gaganadevatā sarvadigdevatāśca saṃnipatitāḥ tasya bhagavataḥ sūryagātrapravarasya tathāgatasya darśanāyeti //
sā tena tathāgatadarśanena tathāgataguṇaśravaṇena ca viśāradā bhūtvā avakāśapratilabdhā tejodhipate rājakumārasya puratastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
rūpavareṇahu loki viśiṣṭā viśruta sarvadiśāsu guṇebhiḥ /
prajñabalena na me sadṛśāsti sarvakalāratimāyavidhijñā // 1 //
(Gv 314)
prāṇaśatā bahu naikasahasrā ye mama prekṣiṣu rāgavaśena /
nāpi ca rajyati mahya kumārā kasyacidantiki mānasu loke // 2 //
no ca mama pratihanyati cittaṃ nāpyanunīyati kutraci sattve /
nāpi ca me kvaci vairu na doṣaḥ sarvahite 'bhirataṃ mama cittam // 3 //
yada mi tvamapi dṛṣṭa kumāro rūpabalapravaro guṇadhārī /
tada indriya prīṇita sarve prīta mamo vipulā upajātā // 4 //
śuddhavirocanaratnasuvarṇā keśabhinīla suvallita tubhyam /
subhrulalāṭa sunāsā eṣa nivedayamī tava ātmā // 5 //
varalakṣaṇadhāri sutejā kāñcanaparvatasaṃnibharūpaḥ /
purato na virājami tubhyaṃ śyāmakṛtā maṣivigrahatulyā // 6 //
svabhinīlamahāyatanetrā siṃhahanyo (?) paripūrṇa suvaktraḥ /
na ca te pratihanyati vācyaṃ agraruta pratigṛhṇami mahyam // 7 //
vadane tava jihva prabhūtā tāmratanū vipulā ratanābhā /
varabrahmasvarāṅgasughoṣā toṣayase jagadālapamānaḥ // 8 //
vadane sahitāstava dantā śaṅkhanibhā vimalā suvibhaktā /
(Gv 315)
smitu yehi vidarśayamānaḥ toṣayase janatāṃ naravīra // 9 //
tava lakṣaṇaśobhana kāyastriṃśa duveva prabhāsura śuddhaḥ /
samalaṃkṛtu yehi surūpaḥ cakradharo bhavitāsi narendrā // 10 //
atha khalu tejodhipatī rājaputraḥ sucalitaratiprabhāsaśriyaṃ dārikāmetadavocat - kasya tvaṃ dārike, ko vā tavārakṣakaḥ? na mama dārike kalpate paraparigṛhīteṣu dāreṣu mamatāṃ kartum / tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
sudarśane rūpaguṇairupete sulakṣaṇe puṇyaviśuddhakāye /
pṛcchāmi te brūhi mamaitamarthaṃ parigrahastvaṃ varagātri kasya // 11 //
mātā pitā vā tava kaccidasti bhartāpi vā svāmi parigraho vā /
sattvo 'pi cānyaḥ khalu yena saṃjñā kṛtā mameti tvayi saumyarūpe // 12 //
kaccinna hiṃsābhirataṃ manaste harasyadattaṃ khalu mā pareṣām /
mā kāmamithyācaraṇe ratiste mā vā mṛṣādya prasṛtaṃ manaste // 13 //
mā mitrabhedaprasṛtā matiste mā marmabhedīni vacāṃsi vakṣi /
mā te 'parakṣeṣu dhaneṣvabhidhyā vyāpādacittaṃ janatāsu cāpi // 14 //
mā dṛṣṭikāntārapathi sthitāsi mā karmavaṃśoddhuracetanā vā /
māyāvinī śāṭhyavaśānugā vā mā bādhase tvaṃ viṣameṇa lokam // 15 //
mātāpitājñātisuhṛdgurūṇāṃ kaccitpriyatvaṃ tava gauravaṃ vā /
(Gv 316)
daridrabhūteṣu ca saṃgrahāya kaccitpradātuṃ prasṛtaṃ manaste // 16 //
premāsti kalyāṇasuhṛtsvatho vā dharmeṇa kāle ca vadanti ye tvām /
kāyasya cittasya ca kalyatāṃ te karmaṇyatāṃ vā janayanti samyak // 17 //
buddheṣu te gauravamasti kaccit premāpi vā buddhasuteṣu tīvram /
kaccitprajānāsi tamagradharmaṃ yataḥ prasūtiḥ sugatātmajānām // 18 //
kaccitpare tiṣṭhasi dharmavaṃśe na cāpyadharmaṃ carituṃ matiste /
anantavarṇe ca guṇārṇave te kaccitparaṃ prema ca gauravaṃ ca // 19 //
anāthabhūteṣu janeṣu kaccit maitraṃ manaste 'pariṇāyakeṣu /
āpāyike karmaṇi ca pravṛttā kaccidbhṛśārtā karuṇāyase tvam // 20 //
pareṣu saṃpattimudīkṣya cāgrāṃ kaccitparāṃ tuṣṭimupaiṣi ca tvam /
kleśāsvatantreṣu janeṣu kaccit prajñābalātsaṃjanayasyupekṣām // 21 //
ajñānasuptāṃ janatāmudīkṣya kacciddṛḍhāṃ prārthayase 'grabodhim /
kalpānanantān caramāṇa caryāṃ kaccinna te prārthanayāsti khedaḥ // 22 //
atha khalu sudarśanā agragaṇikā sucalitaratiprabhāsaśriyo dārikāyā mātā tejodhipatiṃ rājakumārametadavocat - mamaiṣā kumāra dārikā upapādukā padmagarbhasaṃbhūtā nābhiniṣkrāntapūrvā gṛhāt / tasyāṃ ca velāyāmimā gāthā abhāṣata -
māṃ bhāṣamāṇāṃ śṛṇu rājaputra yaddārikā te paripṛcchateyam /
vakṣye 'nupūrvyā tava dārikeyaṃ jātā yathā saumya vivardhitā ca // 23 //
(Gv 317)
niśākṣaye yatra bhavān prasūtaḥ tatraiva jātā mama dārikeyam /
upapādukā nirmalapadmagarbhe sarvāṅgapūrṇā suviśālanetrā // 24 //
vasantakāle pravare ṛtūnāṃ saṃbhūtasasyoṣadhisaṃprarohe /
sālaprabhodyānavare madīye ciraṃ mayā tatra vinirgatāham // 25 //
pramuktaśākhāgravicitrakośe praphullavṛkṣe ghanameghavarṇe /
nānādvijonnāditavṛkṣaṣaṇḍe vane viśokā muditā ramāmi // 26 //
kanyāśatairaṣṭabhiranvitāhaṃ vibhūṣitābhiḥ sumanoharābhiḥ /
vicitraratnāmbaradhāriṇībhiḥ gīte ca vādye ca suśikṣitābhiḥ // 27 //
vicitragandhadhvajapuṇḍarīke vāpītaṭe 'bhūvamahaṃ niṣaṇṇā /
puṣpābhikīrṇe dharaṇīpradeśe suśikṣitastrīgaṇasaṃprapūrṇe // 28 //
tatrāmbumadhye 'tha sahasrapatraṃ prādurbabhūvottamaratnapadmam /
vaiḍūryadaṇḍaṃ maṇirājapatraṃ viśuddhajāmbūnadakarṇikaṃ ca // 29 //
sugandharattottamakesarāḍhyaṃ jambudhvajodbhūtamahāvabhāsam /
āsaṃstadā saṃśayitā janaughā rātryāṃ kimabhyudgata eṣa sūryaḥ // 30 //
mahāravīndrādrajanīkṣaye 'smāt prabodhyamānātsavituḥ prabhāmiḥ /
mukto 'vabhāso madhuraśca śabdastajjanmanaḥ pūrvanimittamasyāḥ // 31 //
(Gv 318)
strīratnametaddhi manuṣyaloke prādurbabhūvottamaśīlaśuddhyā /
na karmaṇo hyasti kṛtasya nāśaḥ pūrve sucīrṇasya vipāka eṣaḥ // 32 //
sunīlakeśyutpalanīlanetrā brahmasvarā kāñcanaśuddhavarṇā /
āmuktamālābharaṇā suveśā padmodbhavā śrīriva nirmalābhā // 33 //
viśuddhagātrī samabhāgakāyā saṃpūrṇagātrā suvibhaktadehā /
suvarṇabimbaṃ maṇineva mṛṣṭaṃ virocate sarvadiśo 'vabhāsya // 34 //
gotrodbhavaścandanarājagandhaḥ pravāti cāsyābhidiśaḥ spharitvā /
rutaṃ ca divyaṃ madhuraṃ ruvatyā gandho mukhādvāti yathotpalasya // 35 //
smitaṃ yadaiṣā prakaroti caiva divyaṃ tadā tūryaravaṃ virauti /
strīratnametatkhalu jātu loke na prākṛtānāṃ vaśamabhyupaiti // 36 //
manuṣyaloke na hi vidyate 'sau bhartā hi yo 'syāstvadṛte paraḥ syāt /
sallakṣaṇaiścitritacārurūpaḥ kanyāṃ pratīcchasva yatastvametām // 37 //
hrasvā na ceyaṃ hi na cātidīrghā sthūlā na caiṣā na kṛśātimātram /
cāpodarī pīnapayodharā ca tavānurūpeyamaninditāṅga // 38 //
saṃkhyālipijñānanaye tathaiva mudrāvidhau śāstranayeṣvabhijñā /
(Gv 319)
śilpāni yāvanti ca sarvaloke pāraṃgateyaṃ nikhileṣu teṣu // 39 //
iṣvastravijñāna paraṃ vidhijñā sattvāna yuktau suviniścitā ca /
ākarṣaṇe śatrumanaḥprasāde sarvatra pāraṃ paramaṃ gateyam // 40 //
viśuddharatnottamasarvagātramuktaprabhāmaṇḍalarājiteyam /
svalaṃkṛtā pūrvakṛtaiḥ svapuṇyaistavānurūpā paricārikeyam // 41 //
ye vyādhayaḥ kecana jīvaloke teṣāṃ samutthānanaye vidhijñā /
teṣāmaśeṣapraśamaṃ ca saṃpadbhaiṣajyasamyakpravicāraṇe ca // 42 //
jambudhvaje ye 'pi ca sarvamantraniruktibhedā nikhilā janānām /
sarvatra lokavyavahārasaṃghau citre gateyaṃ paramāṃ gatiṃ ca // 43 //
svarāṅganirhāranayāśca ye 'pi teṣāṃ prabhedeṣu naye praviṣṭā /
gītāni nṛtyāni ca yāni loke teṣvapyaśeṣeṣu paraṃ vidhijñā // 44 //
tūryeṣu vādyeṣu ratiprayoge hāsye ca lāsye ca gatiṃ gateyam /
rakteṣvarakteṣu nareṣvabhijñā narānunītā pratighānvitā vā // 45 //
strīṇāṃ rutānīha ca yāni loke viśeṣatastānyakhilānyavaiti /
ye cāprameyā vanitājanasya doṣā na teṣāṃ nikhilena santi // 46 //
nirīkṣite cārdhanirīkṣite ca aṅgapradāne 'ṅgavidarśane ca /
(Gv 320)
niṣṭhāṃ gatā sarvakalāsu caiva manorathānāṃ paripūraṇī te // 47 //
amatsarā ceyamanīrṣukā ca na kāmalolā na pānagṛddhā /
kṣemārjavamārdavasūratā ca akrodhanā cāparuṣā suvijñā // 48 //
utthānaśīlāpratikūlavākyā nityaṃ gurūṇāmanuvartinī ca /
sagauravā kiṃkuśalaiṣiṇī ca tavānuyogyā caritānuvṛttau // 49 //
jīrṇeṣu vṛddheṣu ca rogavatsu daridrabhūteṣu suduḥkhiteṣu /
cakṣurvihīneṣvaparāyaṇeṣu kāruṇyameghaṃ janayatyajasram // 50 //
parārthacintābhiratā sadaiṣā na cintayatyātmahitāni caiva /
sarvasya lokasya hitaiṣiṇī ca svalaṃkṛtā cittaguṇairudāraiḥ // 51 //
nityāpramattā smṛtisaṃprajanye sthitā niṣaṇṇā śayitā vrajantī /
tūṣṇīṃ prabhāṣatyapi ca smṛtaiva lokasya caivābhimatā sadaiṣā // 52 //
samantataḥ puṇyavatī vibhāti sadaiva ca premakarī janānām /
etāmudīkṣanna hi tṛptimeti loke na cāsyāḥ kvacidasti saktiḥ // 53 //
kalyāṇamitreṣu sagauraveyaṃ tvaddarśane nityasamutsukā ca /
dīrghānudarśinyaviduṣṭaceṣṭā sumerukalpasthiraśuddhacittā // 54 //
sadā svapuṇyaiḥ samalaṃkṛtaiṣā na vidyate 'syāḥ kvacidapyamitram /
(Gv 321)
jñāne na cāsyāḥ sadṛśāsti yoṣideṣānurūpā tava rājaputra // 55 //
atha khalu tejodhipatī rājaputro gandhāṅkuraśikharaprabhameghamudyānaṃ praviśya sucalitaratiprabhāsaśriyo dārikāyā māturagragaṇikāyāḥ sudarśanāyāḥ samakṣaṃ sucalitaratiprabhāsaśriyaṃ dārikāmetadavocat - ahaṃ khalu dārike anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃprasthitaḥ / tena mayā aparimāṇāḥ sarvajñatāsaṃbhārāḥ samudānayitavyāḥ / anantamadhyān kalpān bodhisattvacaryāṃ caratā sarvapāramitāḥ pariśodhayitavyāḥ / aparāntakoṭīgatān kalpāṃstathāgatāḥ pūjayitavyāḥ / sarvabuddhaśāsanāni saṃdhārayitavyāni / sarvabuddhakṣetrāṇi pariśodhayitavyāni / sarvatathāgatavaṃśā na vyavacchettavyāḥ / sarvasattvavaṃśāḥ paripācayitavyāḥ / sarvasattvasaṃsāraduḥkhāni vinivartayitavyāni / atyantasukhe sattvāḥ pratiṣṭhāpayitavyāḥ / sarvasattvānāṃ jñānacakṣuḥ pariśodhayitavyam / sarvabuddhabodhisattvasamudāgame prayoktavyam / sarvabodhisattvasamatāyāṃ sthātavyam / sarvabodhisattvabhūmayo niṣpādayitavyāḥ / sarvasattvadhātuḥ pariśodhayitavyaḥ sarvasattvadāridryavyavacchedāya sarvasvaparityāginā bhavitavyam / aparāntakoṭīgatān kalpān dānapāramitāyāṃ caratā annapānadānena sattvāḥ saṃtarpayitavyāḥ / sarvopakaraṇavastuparityāgena sarvayācanakasaṃghaḥ saṃtarpayitavyaḥ / tena mayā sarvasvaparityāgitāyāṃ pratipadyamānena nāsti tadādhyātmikaṃ bāhyaṃ vā vastu yanna parityaktavyam / tena mayā putraduhitṛbhāryā dātavyāḥ / cakṣuḥśirohastapādasarvāṅgapratyaṅgāni parityaktavyāni / sā tvaṃ mama tadā pareṣu pratipadyamānā dānāntarāyaṃ kariṣyasi / priyeṣu putreṣu parityajyamāneṣvanāttamanā bhaviṣyasi / bahu kāyikacaitasikaṃ duḥkhaṃ pratyanubhaviṣyasi / mama sarvasvaparityāgacitte pratyupasthite mātsaryacittamutpādayiṣyasi / mamāṅgapratyaṅgāni cchittvā yācanakebhyaḥ parityajyamānasya duḥkhitā durmanasvinī bhaviṣyasi / bhaviṣyati ca sa kālo yadahaṃ tvāṃ parityajya tathāgataśāsane pravrajiṣyāmi / sā tvaṃ tasmin samaye 'nāttamanā bhaviṣyasi //
atha khalu tejodhipatī rājaputraḥ tasyāṃ velāyāṃ sucalitaratiprabhāsaśriyaṃ dārikāṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
saṃbodhisaṃbhāramahāsamudrā mayāprameyāḥ paripūraṇīyāḥ /
yataḥ kṛpāṃ sarvajagatsu kṛtvā saṃprasthito 'haṃ sucirāya bodhau // 56 //
kalyārṇavaiḥ samyaganantamadhyaiḥ vyomāpramāṇaiḥ praṇidhirviśodhyaḥ /
prasthānabhūmeśva tathāgatānāṃ kalpānanantān parikarma kāryam // 57 //
(Gv 322)
tryadhvasthitānāṃ ca mayā jinānāṃ saṃśikṣitā pāramitāpatheṣu /
viśodhanīyo varabodhimārgo niruttarajñānamahānayena // 58 //
kṣetrāṇi sarvāṇyapi sarvadikṣu kliṣṭāni śodhyāni mayākhilāni /
sarvākṣaṇā durgatayaśca sarvā vyāvartanīyāḥ khalu sarvaloke // 59 //
sarve ca sattvā nikhilā viśodhyāḥ kleśāvṛtā mohatamondhabhūtāḥ /
prapācayitvā vividhairupāyaiḥ sarvajñatāmārganaye niveśyāḥ // 60 //
bhūmīrasaṅgāśca mayā viśodhyā kalpārṇavāścaiva jināḥ prapūjyāḥ /
maitrīṃ ca saṃjanya jagatyaśeṣe deyāni dānānyakhilāni loke // 61 //
samāgatān yācanakānudīkṣya sarvapradānābhiratasya nityam /
mā līnadīnā kṛpaṇā tadānīṃ bhūyā mama tvaṃ visabhāgacittā // 62 //
śirorthino me 'rthamudīkṣya dhīmān caryāmudārā ca ratastadānīm /
bhaviṣyasi tvaṃ bhṛśaduḥkhataptā śrutvaivamarthaṃ sthitatāmupaihi // 63 //
tvaṃ daurmanasyaṃ mama hastapādacchedān pradāsyāmyāpi yācakānām /
kaṭūni vakṣyasyabalārtarūpā śrutvaitamarthaṃ paricintayasva // 64 //
priyāṇi vastūni tathaiva putrān dāsyāmi ca tvāmahamarthinaḥ san /
śrutvaitamarthaṃ yadi te na sādaḥ sarvaṃ tathaivāstu yathā taveṣṭam // 65 //
(Gv 323)
evamukte sucalitaratiprabhāsaśrīrdārikā tejodhipatiṃ rājaputrametadavocat - tathā bhavatu kumāra yathā vadasi / ahaṃ te yathākāmaṃ karaṇīyā yathecchāparibhogyā yenakāmaṃgamā sarvatrātyantānugāminī nityānubaddhā sarvakāryotsukā āśayānukūlopacārā samyakparākramā aviṣamapratipattiprayogopacārā bhaviṣyāmi //
atha khalu sucalitaratiprabhāsaśrīrdārikā tejodhipatiṃ rājaputraṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
kāyo hi yanme narakāgnināyaṃ saṃtāpyamāno vilayaṃ prayāyāt /
janmārṇavānapyahamutsahāmi caryāsabhāgā paricārikā te // 66 //
jātiṣvanantāsvapi jātajātaśchidyeta kāyo yadi me 'timātram /
tadutsahe 'haṃ sthiradhīracittā bhartā bhava tvaṃ mama sādhurūpa // 67 //
kalpānanantānapi cakravālāḥ kaccicchiro me paricūrṇayeyuḥ /
āklāntacittāpi tadutsahe 'haṃ svāmī bhava tvaṃ mama sādhvacintya // 68 //
jātyantarāṇyapyamitāni ca tvaṃ chittvāṅgamātmāni parasya dehi /
cetovaśitvaṃ mayi saṃniveśya dṛḍhaṃ pratiṣṭhāpaya māṃ svadharme // 69 //
atyantameva pratipādayāmi kāyaṃ tavemaṃ naradevaputra /
caryāṃ caran kalpamahāsamudrān prayaccha māmarthijanāya hṛṣṭām // 70 //
saṃprasthitastvaṃ pravarāgrabodhau sattveṣu saṃjanya kṛpāmanantām /
aśeṣasattvārṇavasaṃgrahāya gṛhṇīṣva māmapyanukampayātaḥ // 71 //
na bhogahetorna dhanasya hetorna kāmacaryāratisaṃbhavārtham /
(Gv 324)
icchāmyahaṃ svāminamagrasattvaṃ sabhāgacaryācaraṇāya tu tvām // 72 //
śuddhābhinīlekṣaṇa maitracittā yathekṣase tvaṃ khalu sarvaloke /
āraktacittaḥ karuṇāyamāno niḥsaṃśayaṃ tvaṃ bhavitā munīndraḥ // 73 //
yathā kramātprakramato mahī te ratnojjvalā tiṣṭhati nirmaleyam /
sallakṣaṇālaṃkṛta cakravartī niḥsaṃśayaṃ tvaṃ bhavitā nṛloke // 74 //
svapnāntare 'paśyamahaṃ rajanyāṃ sudharmameghaprabhabodhimaṇḍe /
drumendramūle sugataṃ niṣaṇṇaṃ puraskṛtaṃ buddhasutairanekaiḥ // 75 //
taṃ sūryagātrapravaraṃ jinendraṃ jāmbūnadottaptamahādrikalpam /
svapnāntare murdhnyakarotsa me 'dya pāṇiṃ prabuddhā muditā tato 'ham // 76 //
ratiprabhā nāma viśuddhakāyā purāṇasālohitadevatā me /
ārocayatyeṣa tathāgato 'smin saṃbodhimaṇḍe vicaratyudāre // 77 //
abhūtpurā me khalu cetanaivamīkṣeya tejodhipatiṃ kumāram /
ārocitaṃ devatayā kumāraṃ tvaṃ drakṣyasītyadya niśāntare me // 78 //
svapnāntare me sugato 'dya dṛṣṭaḥ tvaṃ caiva dṛṣṭaḥ pariśuddhasattvaḥ /
sārdhaṃ tvayāvāptamanorathāhaṃ taṃ pūjayiṣyāmi munīndramadya // 79 //
atha khalu tejodhipatī rājaputraḥ sūryagātrapravarasya tathāgatasya nāmadheyaṃ śrutvā buddhadarśanāvakāśapratilabdho mahāprītiprasādavegasaṃjātaḥ sucalitaratiprabhāsaśriyaṃ dārikāṃ (Gv 325) pañcabhirmaṇiratnaśatairabhyavakīrya śrīgarbhaprabhāsaṃ nāma cūḍāmaṇiratnamasyāḥ prādāt / agnivarṇena caināṃ mahāmaṇiratnacitreṇa vastraratnenācchādayāmāsa / saivaṃ satkṛtā na hṛpyati notpluvati na carati vā pramādaṃ vāgamat anyatra kṛtāñjalipuṭā animiṣanayanā tejodhipateḥ kumārasya vadanaṃ prekṣamāṇā sthitābhūt //
atha khalu sudarśanā agragaṇikā tejodhipatiṃ rājakumāraṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
dadyāmimāṃ te khalu dārikāṃ hamityevamāsīnmama dirgharātram /
seyaṃ pradattā tava cārurūpā svalaṃkṛtā puṇyaguṇairupetā // 80 //
manuṣyaloke sadṛśī na kanyā saṃvidyate 'syāḥ kvaciduttamā yā /
śīlena buddhyātha guṇaistathānyaiḥ strīṇāṃ vareyaṃ svalu sarvaloke // 81 //
padmodbhaveyaṃ na hi jātivādaḥ saṃdūṣaṇāmarhati nirmalatvāt /
aśeṣadoṣānupaliptacittā caryāsabhāgā tava saṃbabhūva // 82 //
sarvottamasparśasukhāvahāni gātrāṇi cāsyāḥ paramaṃ mṛdūni /
vyādhyāturāḥ saṃspariśena yeṣāmarogatāṃ tatkṣaṇameva yānti // 83 //
yo 'syāḥ śubho vāti hi gātragandho varāṃstadanyānabhibhūya gandhān /
taṃ gandhamāghrāya viśuddhaśīlapratiṣṭhitā sarvanarā bhavanti // 84 //
asyā hi kāyaḥ kanakaprakāśo virocate nirmalapadmagarbhaḥ /
kruddhā yamudvīkṣya hi maitracittā bhavanti sarve nikhilena sattvāḥ // 85 //
snigdhaṃ vaco 'syā madhuraṃ manojñaṃ kāntaṃ janānāṃ śravaṇābhirāmam /
(Gv 326)
śrutvaiva yaddoṣatamovighāti karmāśubhaṃ nābhilaṣanti kartum // 86 //
śuddhāśayā nirmalamānaseyaṃ sarvatra śāṭhyaṃ na hi vidyate 'syāḥ /
yadbhāṣate cetasi tattathaiva yato jagattoṣayati svareṇa // 87 //
na māyayā mohayate ca sattvān vilobhayatyeva ca nārthahetoḥ /
lajjāvatī saṃvṛtamānaseyaṃ sagauravā vṛddhanaveṣu nityam // 88 //
na jātigotreṇa na rūpamattā tathaiva neyaṃ parivāramattā /
madena mānena ca viprayuktā namrā jineṣu praṇatā sadaiva // 89 //
atha khalu tejodhipatī rājaputraḥ saparivārayā sucalitaratiprabhāsaśriyā dārikayā viṃśatyā kanyāsahasraiḥ parivāreṇa ca sārdhaṃ tato gandhāṅkuraśikharaprabhameghādudyānānniṣkramya yena dharmodgataprabhāso bodhimaṇḍo yena ca bhagavān sūryagātrapravaraḥ tathāgataḥ, tenopasaṃkrānto 'bhūt bhagavataḥ sūryagātrapravarasya tathāgatasya darśanāya vandanāya pūjanāya paryupāsanāya / sa yāvadyānasya bhūmistāvadyānena gatvā yānādavatīrya padbhyāmeva bhagavataḥ sūryagātrapravarasya tathāgatasyāntikamupasaṃkrāman adrākṣīttejodhipatī rājaputro bhagavantaṃ sūryagātrapravaraṃ tathāgatarmahantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ dūrata eva prāsādikaṃ darśanīyaṃ śāntendriyaṃ śāntamānasaṃ guptendriyaṃ nāgamiva sudāntaṃ hṛdamivācchaṃ anāvilaṃ viprasannam / dṛṣṭvā cāsya cittamabhiprasannam / prasannacitto buddhadarśanamahāprītiprasādavegān saṃvardhayāmāsa / mahāprītivegaprasādaprāmodyaparisphuṭena cittena taṃ bhagavantamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya tasya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya sārdhaṃ sucalitaratiprabhāsaśrīdārikāpramukhena sarvaparivāreṇa pañcabhirmahāmaṇiratnapadmaśatasahasraiḥ taṃ bhagavantamabhicchādayāmāsa / pañca ca vihāraśātāni sarvagandhamaṇiratnamayāni sarvamaṇiratnarājavicitrāṇi tasya bhagavataḥ kārayāmāsa / ekaikaṃ ca vihāraṃ pañcabhirmahāmaṇiratnarājaśatasahasraiḥ pratimaṇḍayāmāsa //
atha khalu kulaputra sa bhagavān sūryagātrapravarastathāgataḥ tejodhipate rājakumārasya adhyāśayaṃ viditvā samantanetradvārapradīpaṃ nāma sūtrāntaṃ saṃprakāśayāmāsa / sa taṃ śrutvā sarvadharmanayeṣu daśa samādhimukhasamudrān pratyalabhata / yaduta - sarvatathāgatapraṇidhānasāgarasaṃbhavāvabhāsaṃ nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / tryadhvāvabhāsagarbhaṃ ca nāma samādhimukhaṃ (Gv 327) pratyalabhata / sarvabuddhamaṇḍalābhimukhaniryāṇaṃ ca nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / sarvasattvapravarāvabhāsapraveśaṃ ca nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / sarvalokasamudayajñānāvabhāsapratipannaṃ ca nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / sarvasattvendriyasamudrāvabhāsapradīpaṃ ca nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / sarvajagatparitrāṇajñānameghaṃ ca nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / sarvasattvajagatparipākavinayābhimukhapradīpaṃ ca nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / sarvatathāgatadharmacakranirghoṣavijñapanaṃ ca nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / samantabhadracaryāmaṇḍalapariśuddhipraṇidhimeghaṃ ca nāma samādhimukhaṃ pratyalabhata / imāni daśa samādhimukhāni pramukhaṃ kṛtvā sarvadharmanayeṣu daśasamādhimukhasamudrān pratyalabhata / sucalitaratiprabhāsaśrīśca dārikā duryodhanajñānasāgaragarbhaṃ ca nāma cittanidhyaptiṃ pratyalabhata, avaivartikā cābhūdanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau //
atha khalu tejodhipatī rājaputraḥ bhagavataḥ sūryagātrapravarasya tathāgatasya pādau śirasābhivandya taṃ bhagavantamanekatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya sucalitaratiprabhāsaśriyā dārikayā sarvaparivāreṇa ca sārdhaṃ tasya bhagavato 'ntikātprākrāmat / sa yena drumameruśrī rājadhānī, yena ca pitā rājā dhanapatistenopajagāma / upetya piturdhanapate rājñaḥ pādau śirasābhivandya etamarthamārocayāmāsa - yatkhalu deva jānīyāḥ - sūryagātrapravaro nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān / ihaiva tava vijite dharmameghodgataprabhāse bodhimaṇḍe viharatyacirābhisaṃbuddhaḥ / atha khalu rājā dhanapatistejodhipatiṃ kumārametadavocat - kena te kumāra ayamarthaṃ ārocito devena vā manuṣyeṇa vā? sa prāha - sucalitaratiprabhāsaśriyā dārikayeti //
atha khalu rājā dhanapatirbuddhotpādaśravaṇena mahānidhānapratilābhasaṃjñī sudurlabhabuddharatnaparilābhasaṃjñī tathāgatadarśane sarvadurgatiprapātabhayavinivartanasaṃjñī sarvakleśavyādhipraśamanamahāvaidyarājapratilābhasaṃjñī sarvasaṃsāraduḥkhaparimocakasaṃjñī atyantayogakṣemapratiṣṭhāpakasaṃjñī vitimirajñānālokadarśakasaṃjñī avidyāndhakāravidhvaṃsanamaholkāprādurbhāvasaṃjñī anāyakasya lokasya dharmanayavināyakapratilābhasaṃjñī apariṇāyakasya sarvajñatāyānapariṇāyakasamutpādasaṃjñī mahāprītiprasādaprāmodyapratilabdho buddhotpādaṃ śrutvā kṣatriyabrāhmaṇanaigamajanapadāmātyapurohitakumārakoṭṭarājāno dauvārikapārṣadyāṃśca saṃnipātya buddhotpādanandaśabdāvedinastejodhipateḥ kumārasya tadrājyaṃ dharmācchādaṃ prādāt / sa taṃ kumāraṃ rājye 'bhiṣicya sārdhaṃ daśabhiḥ prāṇisahasrairyena bhagavān sūryagātrapravarastathāgatastenopajagāma / upetya tasya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya taṃ bhagavantamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya tasya bhagavataḥ purastānnyaṣīdat sārdhaṃ svakena parivāreṇa //
atha khalu kulaputra sa bhagavān sūryagātrapravarastathāgato dhanapatiṃ rājānaṃ sarvāvacca parṣanmaṇḍalamavalokya tasyāṃ velāyāmūrṇākośātsarvajagaccittapradīpaṃ nāma raśmiṃ prāmuñcat / sā daśasu dikṣu sarvalokadhātūnavabhāsya sarvalokendrānabhimukhaṃ parisaṃsthāpya acintyāni buddhavikurvitāni (Gv 328) saṃdarśya buddhavainayikānāṃ sattvānāmāśayān viśodhya tasyāṃ velāyāmacintyena buddhādhipateyena sarvalokābhyudgatena buddhakāyena sarvasvarāṅgasāgarasaṃprayuktena buddhaghoṣeṇa sarvadharmavitimirārthapradīpaṃ nāma dhāraṇīmukhaṃ saṃprakāśayāmāsa buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamadhāraṇīmukhaparivāram / atha rājño dhanapatestaddhāraṇīmukhaṃ śrutvā sarvadharmeṣu mahān dharmāvabhāsaḥ prādurabhūt / tasyāṃ ca parṣadi jambudvīpaparamāṇurajaḥsamānāṃ bodhisattvānāṃ sarvadharmavitimirārthapradīpāyā dhāraṇyāḥ pratilambho 'bhūt / ṣaṣṭeśca prāṇiniyutānāmanupādāya āsravebhyaścittāni vimuktāni / daśānāṃ ca prāṇisahasrāṇāṃ virajo vigatamalaṃ dharmeṣu dharmacakṣurviśuddham / aparimāṇānāmanutpannapūrvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpannam / daśasu dikṣu acintyabuddhavikurvitasaṃdarśanenānantamadhyaḥ sattvadhāturvinayamagamāt tribhiryānaiḥ //
rājñaśca dhanapatermahādharmāvabhāsapratilabdhasya etadabhavat - na śakyamagāramadhyāvasatā imā evaṃrūpā dharmā adhimoktum, evaṃrūpaṃ ca jñānaṃ niṣpādayitum / yannvahaṃ bhagavato 'ntike pravrājayeyam / atha khalu rājā dhanapatistaṃ bhagavantametadavocat - labheyāhaṃ bhagavato 'ntike pravrajyāmupasaṃpadaṃ bhikṣubhāvam / āha - yasyedānīṃ mahārāja kālaṃ manyase //
atha khalu rājā dhanapatiḥ sūryagātrapravarasya tathāgatasyāntike prāvrajat sārdhaṃ daśabhiḥ prāṇisahasraiḥ / tena acireṇa pravrajitena sarvadharmavitimirārthapradīpaṃ dhāraṇīmukhaṃ saparivāraṃ niṣpāditaṃ bhāvitam, tāvantyeva ca samādhimukhāni pratilabdhāni / daśa ca bodhisattvābhijñāḥ pratilabdhā / anantamadhyaṃ ca pratisaṃvinnayasāgarāmavatīrṇaḥ / asaṅgagocarā ca nāma kāyapariśuddhiḥ daśadiktathāgatopasaṃkramaṇeṣu pratilabdhā / sa tasya bhagavato dharmacakraṃ pratīcchitavān saṃdhāritavān, kathāpuruṣatvaṃ ca kārayāmāsa / mahādharmabhāṇakatvaṃ ca akarot / śāsanaparigrahaṃ cākārṣīt / abhijñāpratilābhabalena ca sarvāvatīṃ lokadhātuṃ spharitvā yathāśayānāṃ sattvānāṃ kāyaṃ saṃdarśya etaṃ buddhotpādaṃ prabhāvayan tāṃ sarvatathāgatasamudayadharmatāmabhidyotayan tāṃ pūrvayogasaṃpadaṃ saṃprakāśayan taṃ buddhavikurvitaprabhāvaṃ saṃvarṇayamānaḥ śāsanaparigrahamakārṣīt //
tejodhipatinā ca rājaputreṇa tatraiva divase pūrṇāyāṃ pūrṇamāsyāṃ sapta ratnāni pratilabdhāni / tasyopariprāsādatalagatasya strīgaṇaparivṛtasya purastādapratihatavegaṃ nāma śatasahasrāraṃ sarvaratnasamalaṃkṛtaṃ divyaṃ jāmbūnadasuvarṇamayaṃ samantaprabhaṃ sarvākāravaropetaṃ mahācakraratnaṃ prādurabhūt / vajraratnagiritejaśca nāma mahāhastiratnaṃ prādurabhūt / nīlagiryanilavegaṃ ca nāma aśvaratnaṃ prādurabhavat / ādityagarbhaprabhamegharājaṃ ca nāma mahāmaṇiratnaṃ prādurabhavat / sā ca sucalitaratiprabhāsaśrī dārikā strīratnaṃ prādurabhavat / prabhūtaghanaskandhaṃ ca nāma gṛhapatiratnaṃ prādurabhavat / vimalanetraṃ ca nāma pariṇāyakaratnaṃ saptamaṃ prādurabhavat / sa saptaratnasamanvāgato rājābhavaccakravartī caturdvīpeśvaro dhārmiko dharmarājo vijitāvī janapadasthāmavīryaprāptaḥ / pūrṇaṃ khalu punarasya sahasraṃ putrāṇāmabhūcchūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ parasainyapramardakānām / sa (Gv 329) imāṃ mahāpṛthivīṃ sasāgaragiriparyantāmakhilāmakaṇṭakāmanītikāmanupadravāmṛddhāṃ sphītāṃ kṣemāṃ subhikṣāṃ ramaṇīyāmākīrṇabahujanamanuṣyāṃ dharmeṇābhinirjitya adhyāvasati sma //
sa tasmin jambudvīpe caturaśītirājadhānīsahasreṣu ekaikasyāṃ rājadhānyāṃ pañca vihāraśatāni kārayāmāsa sarvākāravaropetāni sarvopabhogaparibhogopacārasaṃpannāni sarvodyānaprāsādacaṃkramaniryāṇasukhaparibhogyavanarājīvibhūṣitāni / ekaikasmiṃśca vihāre tathāgatacaityaṃ kārayāmāsa vipulodviddhamatyantarānekākāraratnavyūhaṃ sarvamaṇiratnarājavicitram / sarvāsu ca tāsu rājadhānīṣu taṃ bhagavantaṃ sūryagātrapravaraṃ tathāgataṃ saparivāramupanimantrayāmāsa nagarapraveśāya / sarvāsu rājadhānīṣu taṃ tathāgataṃ sarvākārayā acintyayā tathāgatapūjayā pūjayan praveśayāmāsa / sa buddhanagarapraveśaprātihāryavikurvitena apramāṇānāṃ sattvānāṃ kuśalamūlāni saṃjanayamāsa / tatrāprasannacittāḥ sattvāḥ prasādaṃ pratyalabhanta / prasannacittāḥ sattvā buddhadarśanaprītivegān vivardhayāmāsuḥ / prītivegavivardhitāḥ sattvā bodhyāśayaviśuddhiṃ pratyalabhanta / bodhyāśayaviśuddhāḥ sattvāḥ mahākaruṇācetanāmutpādayāmāsuḥ / sattvahitapratipannāḥ sattvāḥ sarvabuddhadharmaparyeṣṭyabhiyuktā abhūvan / buddhadharmanayavidhijñāḥ sattvāḥ sarvadharmasvabhāvanidhyaptaye cittamabhinirṇāmayāmāsuḥ / dharmasamatāvatīrṇāḥ sattvāḥ tryadhvasamatāvatārāya cittamabhinirṇāmayāmāsuḥ / tryadhvajñānāvabhāsapratilabdhāḥ sattvāḥ sarvabuddhaparaṃparāvijñaptaye jñānālokamavakrāmati sma / vicitratathāgatavijñaptyavakrāntāḥ sattvāḥ sarvajagatsaṃgrahāya cittamabhinirṇāmayāmāsuḥ / sarvajagatsaṃgrahaprayuktāḥ sattvā bodhisattvamārgaviśuddhaye praṇidhānamutpādayāmāsuḥ / mārgasamatāvatīrṇāḥ sattvāḥ sarvatathāgatadharmacakrābhinirhārāya jñānālokamutpādayāmāsuḥ / dharmasāgaravinayābhimukhā sattvāḥ sarvakṣetrajālasvakāyaspharaṇatāyai cittamabhinirṇāmayāmāsuḥ / kṣetrasamatāvatīrṇāḥ sattvāḥ sarvasattvendriyasamudraparijñāyai praṇidhānamakārṣuḥ / sarvajagadindriyayathādhimuktivicāraprayuktāḥ sattvāḥ sarvajñatādhigamāya adhyāśayaṃ viśodhayāmāsuḥ / ityevaṃrūpāṇāṃ sattvānāmimāmevaṃrūpārthasiddhiṃ saṃpraveśya tejodhipatī rājā sarvāsu rājadhānīṣu taṃ sūryagātrapravaraṃ tathāgataṃ praveśayāmāsa acintyena buddhavikurvitaprātihāryasaṃdarśanena teṣāṃ sattvānāṃ paripākavinayāya //
tatkiṃ manyase kulaputra - anyaḥ sa tena kālena tena samayena tejodhipatirnāma rājaputro 'bhūt? na khalu punastvayaivaṃ draṣṭavyam / ayaṃ sa bhagavān śākyamunistathāgatastena kālena tena samayena tejodhipatirnāma rājaputro 'bhūt, yena taccakravartirājyaṃ pratilabdham, sa ca sūryagātrapravaro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tatkiṃ manyase kulaputra - anyaḥ sa tena kālena tena samayena dhanapatirnāma rājā abhūt tejodhipateḥ kumārasya pitā? na khalvevaṃ draṣṭavyam / ratnakusumaprabho nāma tathāgatastena kālena tena samayena dhanapatirnāma rājā abhūt, ya etarhi pūrvasyāṃ diśi lokadhātau sāgaraparamāṇurajaḥsamānāṃ lokadhātusamudrāṇāṃ pareṇa dharmadhātugaganapratibhāsameghanāmni lokadhātusamudre tryadhvapratibhāsamaṇirājasaṃbhavakulamadhyame lokadhātuvaṃśe buddhaprabhāmaṇḍalaśrīpradīpāyāṃ lokadhātau sucandrakāyapratibhāsadhvaje bodhimaṇḍe (Gv 330) anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddho 'nabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamabodhisattvaparivṛto dharmaṃ deśayati / tena ca bhagavatā ratnakusumaprabheṇa tathāgatena pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caratā sarvadharmadhātugaganapratibhāsamegho lokadhātusamudraḥ pariśodhitaḥ / yāvantaśca tasmin lokadhātusamudre tathāgatā utpannāśca utpadyante ca utpatsyante ca, te sarve ca bhagavatā ratnakusumaprabheṇa tathāgatena pūrvabodhisattvacaryāścaratā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau paripācitāḥ //
tatkiṃ manyase kulaputra - anyā sā tena kālena tena samayena padmaśrīgarbhasaṃbhavā nāma rājabhāryā abhūt tejodhipateḥ kumārasya mātā caturaśītistrīsahasrāṇāṃ pramukhānām? na khalvevaṃ draṣṭavyam / eṣā sā kulaputra māyādevī bhagavato mātā bodhisattvajananī samantāvabhāsānāvaraṇavimokṣapratiṣṭhitā asaṃkhyeyasarvatathāgatasamudrāgamapratyakṣā sarvabodhisattvajanmasaṃdarśanavidhijñā tena kālena tena samayena padmaśrīgarbhasaṃbhavā nāma rājño dhanateragramahiṣyabhūt / tatkiṃ manyase kulaputra - anyā sā tena kālena tena samayena sudarśanā nāma agragaṇikā abhūt? na khalvevaṃ draṣṭavyam / eṣā sā sunetrā nāma daṇḍapāṇeḥ śākyasya bhāryā mama mātā tena kālena tena samayena sudarśanā nāma agragaṇikābhūt / tatkiṃ manyase kulaputra - anyā sā tena kālena tena samayena sucalitaratiprabhāsaśrīrnāma gaṇikādārikābhūt? na khalvevaṃ draṣṭavyam / ahaṃ sā tena kālena tena samayena sucalitaratiprabhāsaśrīrgaṇikādārikā abhūt / tatkiṃ manyase kulaputra - anyaḥ sa tena kālena tena samayena tejodhipate rājñaḥ parivāro 'bhūt? na khalvevaṃ draṣṭavyam / ime te bodhisattvāḥ sarve samantabhadrabodhisattvacaryāpraṇidhānaparipūryāṃ bhagavatā pratiṣṭhāpitā asminneva parṣanmaṇḍale saṃniṣaṇṇāsarvalokadhātupratibhāsaprāptena kāyena sarvabodhisattvasamādhivihārasaṃbhinnena cittena sarvatathāgataḥ saṃmukhabhāvavadanavijñaptena cakṣuṣā sarvatathāgatagaganasvarāṅgameghacakranigarjitanirghoṣavijñaptena śrotreṇa sarvadharmavihāravaśavartinā āśvāsapraśvāsena sarvabuddhakṣetrānucalitena nirghoṣeṇa sarvatathāgataparṣanmaṇḍalopasaṃkramaṇāpratiprasrabdhena bodhisattvakāyena bodhisattvayathāśayābhimukhena paripākavinayānukūlena ātmabhāvābhinirhāreṇa aśeṣasarvadigjālaprasṛtena nānāgatasarvakalpāvyavacchinnena samantabhadrabodhisattvacaryāpraṇidhānaparipūrisamudāgamena samanvāgatā bhagavataḥ parṣanmaṇḍale saṃniṣaṇṇāḥ / sa khalu kulaputra sūryagātrapravarastathāgatastejodhipatinā cakravartinā ca mayā ca yāvajjīvamupasthito 'bhūt cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ //
tasya khalu punaḥ kulaputra sūryagātrapravarasya tathāgatasya parinirvṛtasyānantaraṃ tasyāmeva lokadhātau prasannagātro nāma tathāgato loka udapādi / so 'pyasmābhirārāgitaḥ satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjitaḥ / tasyānantaraṃ sarvagātrajñānapratibhāsacandro nāma tathāgato loka udapādi / so 'pyasmābhirdevendrabhūtairārāgitaḥ / tasyānantaraṃ jāmbūnadatejorājo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ lakṣaṇabhūṣitagātro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ vicitraraśmijvalanacandro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ suvilokitajñānaketurnāma tathāgata (Gv 331) ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ vipulamahājñānaraśmirājo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ nārāyaṇavajravīryo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaramaparājitajñānasthāmo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ samantavilokitajñāno nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ vimalaśrīmegho nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ siṃhavijṛmbhitaprabho nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ jñānaraśmijvalanacūḍo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ guṇaraśmidhvajonāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ jñānabhāskaratejo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ ratnapadmapraphullitagātro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ puṇyapradīpadhvajo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ jñānaraśmimeghaprabho nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ samantavairocanacandro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ ābharaṇacchatranirghoṣo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ samantajñānālokavikramasiṃho nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ dharmadhātuviṣayamaticandro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ sattvagaganacittapratibhāsabimbo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ praśamagandhasunābho nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ samantānuravitaśāntanirghoṣo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ sudṛḍhajñānaraśmijālabimbaskandho nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ amṛtaparvataprabhātejo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ dharmasāgaranigarjitaghoṣo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ buddhagaganaprabhāsacūḍo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ raśmicandro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ raśmicandrorṇamegho nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ suparipūrṇajñānamukhaktro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ suviśuddhajñānakusumāvabhāso nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ ratnārciḥparvataśrītejorājo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ vipulaguṇajyotiḥprabho nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ samādhimervabhyudgatajñāno nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ ratnacandradhvajo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaramarcirmaṇḍalagātro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ ratnāgraprabhatejo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ samantajñānacaryāvilambo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ arciḥsamudramukhavegapradīpo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ dharmavimānanirghoṣarājo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaramasadṛśaguṇakīrtidhvajo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ pralambabāhurnāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ pūrvapraṇidhinirmāṇacandro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaramākāśajñānārthapradīpo
nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ dharmodgatanabheśvaro nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ vairocanaśrīgarbharājo nāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ dharmanārāyaṇaketurnāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ jñānaketurnāma tathāgata ārāgitaḥ / tasyānantaraṃ dharmasāgarapadmo nāma tathāgata ārāgitaḥ / iti hi kulaputra etāṃstathāgatān pramukhān kṛtvā tasyāṃ lokadhātau ṣaṣṭibuddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇyutpannāni (Gv 332) abhūvan, yānyasmābhirārāgitāni satkṛtāni gurukṛtāni mānitāni pūjitāni cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ //
teṣāṃ khalu kulaputra ṣaṣṭerbuddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ sarvapaścimo vipuladharmādhimuktisaṃbhavatejo nāma tathāgata utpanno 'bhūt / tasya bhagavato nagare praviṣṭasya mayā rājabhāryābhūtayā sārdhaṃ svāminā sarvākārapūjāmukhaṃ prayuktayā tathāgatapūjayā pūjāṃ kṛtvā sarvatathāgatotpattisaṃbhavapradīpo nāma tathāgatadharmaparyāyastasya bhagavato 'ntikāt śrutaḥ, yasya sahaśravaṇānmayā jñānacakṣuḥ pratilabdham / eṣa ca sarvabodhisattvasamādhinayasāgaravyavalokanaviṣayo bodhisattvavimokṣaḥ pratilabdhaḥ //
sā khalvahaṃ kulaputra etaṃ vimokṣaṃ bhāvayamānā buddhakṣetraśataparamāṇurajaḥsamān kalpānāgatān bodhisattvena sārdhaṃ bodhisattvacaryāṃ caramāṇā / teṣu ca me buddhakṣetraparamāṇurajaḥsameṣu kalpeṣu anantamadhyāstathāgatā ārāgitāḥ / kvacit kalpe kalpastho 'pi ekatathāgata ārāgitaḥ / kvacit kalpe dvau tathāgatāvārāgitau / kvacit kalpe yāvadanabhilāpyāstathāgatā ārāgitāḥ / kvacit kalpe buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāstathāgatā ārāgitāḥ / na ca me jātu bodhisattvasya kāyo jñātaḥ - kiṃpramāṇaḥ kīdṛksaṃsthānaḥ kīdṛgvarṇaḥ / na kāyakarma jñātaṃ na vākkarma na manaskarma jñātaṃ na jñānadarśanaṃ na jñānagocaraṃ na jñānasamādhiviṣayo jñātaḥ / ye khalu punaḥ kulaputra sattvā bodhisattvaṃ bodhisattvacārikāṃ carantaṃ dṛṣṭvā bodhisattvasyāntike 'nunayacittamutpādayāmāsuḥ, nānāsaṃketairnānāsaṃvāsaiśca prasādaṃ janayāmāsuḥ, sarve te bodhisattvena laukikalokottarairvividhairupāyaiḥ saṃgṛhītā bodhisattvasya parivārā bhavanti sma / te bodhisattvasya bodhisattvacaryāṃ carataḥ parivārasaṃvāse na avaivartikā bhavanti sma anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau //
sāhaṃ kulaputra vipuladharmādhimuktisaṃbhavatejastathāgatasya sahadarśanādimaṃ sarvabodhisattvasamādhisāgaravyavalokanaviṣayaṃ bodhisattvavimokṣaṃ pratilabhya bodhisattvena sārdhaṃ buddhakṣetraśataparamāṇurajaḥsamān kalpānāgatā etaṃ vimokṣaṃ saṃbhāvayamānā / ye ca teṣu buddhakṣetraparamāṇurajaḥsameṣu kalpeṣu tathāgatā utpannāḥ, sarve te mayā tathāgatā ārāgitāḥ pūjitā upasthitāḥ / sarveṣāṃ ca me teṣāṃ tathāgatānāṃ dharmadeśanā śrutā, śrutvā udgṛhītā saṃdhāritā / sarveṣāṃ ca mayā teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāmantikādeṣa vimokṣaḥ pratilabdho nānānayairvā nānāsūtrāntanayanirghoṣairnānāvimokṣaśarīrairnānāvimokṣadvārairnānāvimokṣavicārairnānādhvajapraveśaiḥ nānābuddhakṣetrasāgarāvatāraiḥ nānābuddhadarśanasamudravijñaptibhiḥ nānātathāgataparṣanmaṇḍalāvatāraiḥ nānābodhisattvapraṇidhānasāgaranayapathaiḥ nānābodhisattvacaryāprasaraiḥ nānābodhisattvacaryābhinirhāraiḥ nānābodhisattvaprasaraiḥ / na ca bodhisattvasya samantabhadravimokṣanayamavatarāmi / tatkasya hetoḥ? ākāśatalapraveśāpramāṇā hi kulaputra samantabhadrāṇāṃ bodhisattvānāṃ vimokṣanayāḥ sarvasattvasaṃjñāgatatalāpramāṇāḥ tryadhvaparivartasāgaratalāpramāṇā (Gv 333) diksamudratalāpramāṇā dharmadhātunayasāgaratalāpramāṇāḥ / tathāgataviṣayasamaśarīrā hi kulaputra samantabhadrāṇāṃ bodhisattvānāṃ vimokṣanayāḥ //
sā ahaṃ kulaputra buddhakṣetraparmāṇurajaḥsamān kalpān bodhisattvaśarīraṃ prekṣamāṇā atṛptaiva darśanena / tadyathāpi nāma kulaputra ekāntarāgacaritayoḥ strīpuruṣayoranyonyasamāgame saṃketakṛtayorapramāṇā ayoniśomanasikāraprabhavāḥ śubhasaṃjñāvitarkasaṃmohasaṃbhavāścittotpādā utpadyante, evameva kulaputra mama bodhisattvasya śarīraṃ prekṣamāṇāyā ekaikasmādromavivarādanantamadhyāpramāṇanirdeśā lokadhātuvaṃśaprasarā nānāpratiṣṭhānā nānāsaṃdhivyūhā nānāsaṃsthānā nānāparvatavyūhā nānāpṛthivītalavyūhanirdeśā nānāgaganameghasaṃchannālaṃkārā nānākalpanāmasaṃkhyānirdeśā nānābuddhotpādatathāgatavaṃśaprabhavā nānābodhimaṇḍālaṃkārā nānātathāgatadharmacakrapravartanavikurvitā nānātathāgataparṣanmaṇḍalavyūhā nānāsūtrāntanayanirdeśanirghoṣā nānāyānanayanirhāraprabhavā nānāpariśuddhaprabhālokāvabhāsā adṛṣṭapūrvanimittāḥ praticittakṣaṇaṃ cakṣuṣa ābhāsamāgacchanti / ekaikasmādromavivarādanantamadhyā buddhasamudrāścakṣuṣa ābhāsamāgacchanti / nānābodhimaṇḍālaṃkārā nānādharmacakrapravartanavikurvitā nānāsūtrāntanirghoṣavikurvitāḥ apratisrabdhayogena praticittakṣaṇaṃ cakṣuṣa ābhāsamāgacchanti / ekaikasmādromavivarādanantamadhyāḥ sattvasamudrā nānābhavanārāmaparvatavimānanadīsamudranilayā nānārūpakāyā nānāparibhogaviṣayā nānācārayogacāraprayogā nānendriyapariniṣpattisaṃsthānāḥ praticittakṣaṇaṃ cakṣuṣa ābhāsamāgacchanti / ekaikasmādromavivarādanantamadhyāstryadhvasāgarapraveśanayā avabhāsamāgacchanti / anantamadhyā bodhisattvapraṇidhānasamudrā viśudhyante / anantamadhyā bodhisattvabhūmicaryāvimātratāsamudrā ābhāsamāgacchanti / anantamadhyā bodhisattvapāramitānayasāgarapariśuddhayo 'vabhāsamāgacchanti / anantamadhyā bodhisattvapūrvayogasamudrā ābhāsamāgacchanti / anantamadhyā buddhakṣetrapariśodhananayasamudrā ābhāsamāgacchanti / anantamadhyā bodhisattvamahāmaitrīnayasamudrāḥ sarvasattvamahāmaitrīnayasamudrāḥ sarvasattvaparipākavinayaparākramaprayogasāgarā avakrāmanti / anantamadhyā bodhisattvamahākaruṇāmeghanayasāgarāḥ saṃbhavanti / anantamadhyā bodhisattvamahāprītivegasāgarā vivardhante / praticittakṣaṇamanantamadhyāḥ sarvasattvasaṃgrahaprayogasāgarā niṣpadyante //
sā ahaṃ kulaputra teṣu buddhakṣetraśataparamāṇurajaḥsameṣu kalpeṣu bodhisattvasya ekaikasmādromavivarātpraticittakṣaṇamanantamadhyān dharmanayasāgarānavataramāṇā paryantaṃ nādhigacchāmi / na ca avatīrṇapūrvamavatarām