Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu016_u.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Hoa Nghiêm Phẩm Nhập Pháp Giới (Gaṇḍavyūhasūtra)
Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 3 / 21 (50.000 ký tự/trang)
rīsamādhinayutaiḥ samākulam / dharmadundubhirutābhināditaṃ yānarājyamupanāmayāhi me // 21 // saṃgrahaiścaturbhiḥ kośa akṣayaṃ jñānaratnaguṇahāralaṃkṛtam / dāmahrīvaravaratrasaṃyataṃ yānaśreṣṭhamupadarśayāhi me // 22 // tyāgaraśmiśubhamaṇḍalaprabhe śīlacandanakṛpānulepane / kṣāntiśalyadṛḍhasaṃdhisaṃhate agrayāni laghu sthāpayāhi me // 23 // sarvasattvavinayānivartiye dhyānapañjarasamādhiucchrite / prajñapāyasamayogavāha te dharmayāni pravare sthapehi me // 24 // praṇidhicakragaticakraśodhanaṃ dharmadhāraṇidṛḍhaṃ mahātalam / jñānayantrasukṛtaṃ suniṣṭhitaṃ dharmayānamabhirohayāhi me // 25 // tatsamantacaribhadraśodhitaṃ sattvavekṣasavilambavikramam / sarvataḥ śubhacarīparākramaṃ jñānayānamupanāmayāhi me // 26 // tadṛḍhaṃ vajirasārasaṃsthitaṃ jñānamāryasukṛtaṃ suniṣṭhitam / (Gv 45) sarvaāvaraṇasaṃprachedanaṃ bhadrayānamabhirohayāhi me // 27 // tadviśālamamalaṃ jagatsamaṃ sarvasattvaśaraṇaṃ sukhāvaham / dharmadhātuvipulaṃ virocanaṃ bodhiyānamabhirohayāhi me // 28 // tatpravṛttidukhaskandhachedanaṃ karmakleśarajacakraśodhanam / sarvamāraparavādimardanaṃ dharmayānamabhirohayāhi me // 29 // tatsamantadiśajñānagocaraṃ dharmadhātugaganaṃ viyūhanam / sarvasattvaabhiprāyapūraṇaṃ dharmayānamabhivāhayāhi me // 30 // tadviśuddhagaganāmitākṣayaṃ dṛṣṭividyatamadṛṣṭinirmalam / sarvasattvaupakārasaṃsthitaṃ dharmayānamabhirohayāhi me // 31 // tanmahāanilavegavegitaṃ praṇidhivāyubalalokadhāraṇam / sarvaśāntipurabhūmisthāpanaṃ dharmayānamabhirohayāhi me // 32 // tanmahāmahitalācalopamaṃ karuṇavegabalabhāravāhitam / jñānasaṃpajagatopajīvitaṃ agrayānamabhirohayāhi me // 33 // tadraviṃ yatha jagopajīvitaṃ saṃgrahaṃ vipularaśmimaṇḍalam / dhāraṇīvaraviśuddhisuprabhaṃ jñānasūryamupadarśayāhi me // 34 // taddhyanekabahukalpaśikṣitaṃ sarvahetunayabhūmikovida / (Gv 46) jñānavajra dṛḍhamārya dehi me yena saṃskṛtapuraṃ vidāryate // 35 // yatra te vipulajñānasāgare śikṣitā atulabuddhisāgarāḥ / sarvabuddhaguṇasiktasaṃpadā sādhu tanmama vadārya kīdṛśam // 36 // yatra te samabhirūḍhacakṣuṣā jñānarājamakuṭābhyalaṃkṛtā / dharmapaṭṭavarabaddhaśīrṣayā dharmarājanagaraṃ vilokayi // 37 // atha khalu mañjuśrīḥ kumārabhūto nāgāvalokitenāvalokya sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - sādhu sādhu kulaputra, yastvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādya kalyāṇamitrāṇyanubadhnāsi / bodhisattvacaryāṃ paripraṣṭāvyāṃ manyase bodhisattvamārgaṃ paripūrayitukāmaḥ / eṣa hi kulaputra ādiḥ, eṣa niṣyandaḥ sarvajñatāpariniṣpattaye, yaduta kalyāṇamitrāṇāṃ sevanaṃ bhajanaṃ paryupāsanam / tasmāttarhi kulaputra aparikhinnena te bhavitavyaṃ kalyāṇamitraparyupāsanatāyai / sudhana āha - yadārya vistareṇa kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam? kathaṃ pratipattavyam? kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryā prārabhyā? kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ caritavyam? kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāṃ paripūrayitavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryā pariśodhayitavyā? katham bodhisattvena bodhisattvacaryā avatartavyā? kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryā abhinirhartavyā? kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryā anusartavyā? kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryā adhyālambitavyā? kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryā vistartavyā? kathaṃ bodhisattvasya paripūrṇaṃ bhavati samantabhadracaryāmaṇḍalam? atha khalu mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sudhanaṃ śreiṣṭhidārakaṃ gāthābhirabhyabhāṣata - sādhu śubhapuṇyasāgara yo hi tvamupāgato mama sakāśam / vipulakṛpakaraṇamānasa paryeṣase anuttamāṃ bodhim // 38 // sarvajaganmokṣārthaṃ vipulāṃ praṇidhi si cārikāmasamām / bheṣyasi jagatastrāṇaṃ eṣa nayo bodhicaryāyāḥ // 39 // ye bodhisattva sudṛḍhā akhinnamanasaḥ saṃsāri te carim / samantabhadrāṃ labhate aparājitāṃ asaṅgāṃ hi // 40 // puṇyaprabha puṇyaketu puṇyākara puṇyasāgara viśuddhim / yastvaṃ samantabhadrāṃ praṇidhi si sacārikāṃ jagadartham // 41 // amitānanantadhyān drakṣyasi buddhān daśaddiśi loke / teṣāṃ ca dharmameghān dhārayitāsi smṛtibalena // 42 // (Gv 47) sa tvaṃ jinan daśaddiśi paśyannapi yeṣu buddhakṣetreṣu / teṣāṃ praṇidhānasāgara śodhayiṣyasi bodhicaryāyām // 43 // ye eta nayasamudrānavatīrṇa sthihitva buddhabhūmiye / te bhonti sarvadarśī śikṣanto lokanāthānām // 44 // tvaṃ sarvakṣetraprasare kṣetrarajaḥsamāṃścaritva bahukalpān / caryāṃ samantabhadrāṃ spṛśiṣyasi śivāṃ prasara bodhim // 45 // caritavya kalpasāgara anantamadhya aśeṣakṣetresu / paripūritavya praṇidhī samantavarabhadracaryāyām // 46 // prekṣasva sattvanayutān śrutvā tava praṇidhiprīti saṃjātā / ye bodhi prārthayante samantabhadreṇa jñānena // 47 // atha khalu mañjuśrīḥ kumārabhūta imā gāthā bhāṣitvā sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - sādhu sādhu kulaputra, yastvamanuttarāyai samyaksaṃbodhaye cittamutpādya bodhisattvacaryāṃ parigaveṣitavyāṃ manyase / durlabhāste kulaputra sattvā ye 'nuttarāyai samyaksaṃbodhaye cittamutpādayanti / ataste durlabhatamāḥ sattvā ye 'nuttarāyai samyaksaṃbodhaye cittamutpādya bodhisattvacaryāṃ parigaveṣante / tena hi kulaputra bhūtakalyāṇamitreṣu niścayaprāptena bodhisattvena bhavitavyaṃ sarvajñajñānapratilambhāya / aparikhinnamānasena bhavitavyaṃ kalyāṇamitraparyeṣṭiṣu / atṛptena bhavitavyaṃ kalyāṇamitradarśaneṣu / pradakṣiṇagrāhiṇā te bhavitavyaṃ kalyāṇamitrānuśāsanīṣu / apratihatena bhavitavyaṃ kalyāṇamitropāyakauśalyacariteṣu / asti kulaputra ihaiva dakṣiṇāpathe rāmāvarānto nāma janapadaḥ / tatra sugrīvo nāma parvataḥ / tatra meghaśrīrnāma bhikṣuḥ prativasati / tamupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ prayoktavyam / kathaṃ bodhisattvacaryā prārabhyā? kathaṃ bodhisattvacaryāyāṃ caritavyam? kathaṃ bodhisattvacaryā paripūrayitavyā? kathaṃ pariśodhayitavyā? kathamavatartavyā? kathamabhinirhartavyā? kathamanusartavyā? kathamadhyālambitavyā? kathaṃ vistārayitavyā? kathaṃ bodhisattvasya paripūrṇaṃ bhavati samantabhadracaryāmaṇḍalam? sa te kulaputra kalyāṇamitraḥ samantabhadracaryāmaṇḍalamupadekṣyati // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakastuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya pādau śirasābhivandya mañjuśriyaṃ kumārabhūtamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya anekaśatasahasrakṛtvo 'valokya kalyāṇamitrapremānugatacittaḥ kalyāṇamitrādarśanamasahamāno 'śrumukho rudan mañjuśriyaḥ kumārabhūtasyāntikātprakrāntaḥ // 1 // (Gv 48) 4 Meghaśrīḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako 'nupūrveṇa yena rāmāvarānto janapadastenopajagāma / upetya rāmāvarānte janapade vicaran pūvakuśalamūlasaṃbhavo dārakarmādhiṣṭhānamanobhirucitān bhogān paribhuñjāno yena sugrīvaḥ parvatastenopasaṃkramya sugrīvaṃ parvatamadhiruhya meghaśriyaṃ bhikṣumanugaveṣamāṇaḥ pūrvāṃ diśaṃ niryayau / evaṃ dakṣiṇāṃ paścimāmuttarāmuttarapūrvāṃ pūrvadakṣiṇāṃ dakṣiṇapaścimāṃ paścimottarāmapi diśaṃ niryayau / meghaśriyaṃ bhikṣumanugaveṣamāṇaḥ ūrdhvato 'pyavalokayati sma, adhastādapi / sa saptāhasyātyayānmeghaśriyaṃ bhikṣumapaśyadanyatamasmin parvataśikharotsaṅge caṃkramyamāṇam / sa yena meghaśrīrbhikṣustenopasaṃkramya meghaśriyo bhikṣoḥ pādau śirasābhivandya meghaśriyaṃ bhikṣuṃ pradakṣiṇīkṛtya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā etadavocat - yatkhalu āryo jānīyāt - mayā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jāne kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam, kathaṃ bodhisattvacaryā prārabdhavyā, kathaṃ bodhisattvacaryāyāṃ caritavyam, kathaṃ bodhisattvacaryā paripurayitavyā, kathaṃ pariśodhayitavyā, kathamavatartavyā, kathamabhinirhartavyā, kathamanusartavyā, kathamadhyālambitavyā, kathaṃ vistārayitavyā, kathaṃ bodhisattvasya paripūrṇaṃ bhavati samantabhadracaryāmaṇḍalam / śrutaṃ ca me āryo bodhisattvānāmavavādānuśāsanīṃ dadātīti / tadvadatu me āryaḥ kathaṃ bodhisattvā niryānti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / evamukte meghaśrīrbhikṣuḥ sudhanaṃ śriṣṭhidārakametadavocat - sādhu sādhu kulaputra, yastvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādya bodhisattvacaryāṃ paripṛcchasi / duṣkaraṃ hi etat kulaputra paramaduṣkaraṃ yaduta bodhisattvacaryāparimārgaṇaṃ bodhisattvogocaraparimārgaṇaṃ bodhisattvaniryāṇaviśuddhiparimārgaṇaṃ bodhisattvamārgaviśuddhiparimārgaṇaṃ bodhisattvacaryāvaipulyaviśuddhiparimārgaṇaṃ bodhisattvābhijñānirhāraviśuddhiparimārgaṇaṃ bodhisattvavimokṣasaṃdarśanaṃ bodhisattvalokakṛpāpracārasaṃdarśanaṃ bodhisattvayathāśayajagadanuvartanaṃ bodhisattvasaṃsāranirvāṇamukhasaṃdarśanaṃ bodhisattvānāṃ saṃskṛtāsaṃskṛtadoṣabhayānupalepavicāraparimārgaṇam / ahaṃ kulaputra adhimuktibalādhipateyatayā cakṣurmatiśraddhānayanaviśuddhayā aparāṅmukhajñānālokāvabhāsena samantābhimukhāvalokanayā samantaviṣayāpratihatena darśanena sarvāvaraṇavigatena vipaśyinā kauśalyena samantacakṣurviṣayapariśuddhayā śarīraviśuddhyā sarvadiksrotaḥprasarābhimukhapraṇatena kayapraṇāmakauśalyena sarvabuddhadharmameghasaṃdhāranena ca dhāraṇībalena sarvadikkṣetrābhimukhāṃstathāgatān paśyāmi / yaduta pūrvasyāṃ diśi ekaṃ tathāgataṃ paśyāmi / dvāvapi, daśāpi, buddhaśatamapi, buddhasahasramapi, buddhaśatasahasramapi, buddhakoṭīmapi, buddhakoṭīśatamapi, buddhakoṭīsahasramapi, buddhakoṭiśatasahasramapi, buddhakoṭīniyutaśatasahasramapi, yāvadaparimāṇānaprameyānasaṃkhyeyānacintyānatulyānasamantānasīmāprāptānamāpyānanabhilāpyānapi (Gv 49) tathagatān paśyāmi / jambudvīpaparamāṇurajaḥsamānapi tathāgatān paśyāmi / cāturdvīpakalokadhātuparamāṇurajaḥsamānapi, sāhasradvisāhasratrisāhasramahāsāhasrabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamānapi tathāgatān paśyāmi / daśabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamānapi tathāgatān paśyāmi / śatabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamānapi, buddhakṣetrasahasraparamāṇurajaḥsamānapi, buddhakṣetraśatasahasraparamāṇurajaḥsamānapi, buddhakṣetrakoṭīparamāṇurajaḥsamānapi, buddhakṣetrakoṭīśataparamāṇurajaḥsamānapi, buddhākṣetrakoṭīsahasraparamāṇurajaḥsamānapi, buddhakṣetrakoṭīśatasahasraparamāṇurajaḥsamānapi, buddhakṣetrakoṭīniyutaśatasahasraparamāṇurajaḥsamānapi, yāvadanabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamānapi tathāgatān paśyāmi / yatha pūrvasyāṃ diśi, evaṃ dakṣiṇāyāṃ paścimāyāmuttarāyāmuttarapūrvāyāṃ pūrvadakṣiṇāyāṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ paścimottarāyāmadha ūrdhvaṃ diśi ekamapi tathāgataṃ paśyāmi / yāvadanabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamānapi tathāgatān paśyāmi / ekaikasyāṃ diśi anuvilokayan nānāvarṇāṃstathāgatān paśyāmi nānāsaṃsthānān nānāvikurvitān nānāvṛṣabhitāvikrīḍitān vicitraparṣanmaṇḍalavyūhān anekavarṇānanekavarṇaraśmijālāvabhāsamuktān vividhabuddhakṣetraviśuddhibhavanavyūhān nānavidhāyuḥpramāṇaviśuddhān yathāśayajagadvijñāpanān vividhābhisaṃbodhiviśuddhimukhavikurvitān buddharṣabhasiṃhanādavinarditāṃstathāgatān paśyāmi / asyā ahaṃ kulaputra samantamukhasarvārambaṇavijñaptisamavasaraṇālokāyā buddhānusmṛterlābhī / kiṃ mayā śakyaṃ bodhisattvānāmanantajñānamaṇḍalaviśuddhānāṃ caryā jñātum, guṇān vā vaktum, ye te samantāvabhāsamaṇḍalabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ sarvatathāgatamaṇḍalasarvabuddhakṣetrabhavanaviśuddhivyūhābhimukhapaśyanatayā / ye te sarvajagatsamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā yathāśayajagadvijñaptitathāgatadarśanaviśuddhyā / ye te daśabalasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā daśatathāgatabalāpramāṇānusaraṇatayā / ye te dharmasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā dharmaśravaṇākārasarvatathāgatakāyameghāvalokanatayā / ye te digvirocanagarbhabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ sarvadiksamudreṣvasaṃbhinnabuddhasamudrāvataraṇatayā / ye te dasadikpraveśabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ sūkṣmāvalambanasarvatathāgatavikurvitavṛṣabhitāvataraṇatayā / ye te kalpasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā avarahitasarvakalpatathāgatadarśanavijñaptyā / ye te kālasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ sarvakālatathāgatakāladarśanasaṃvāsāvijahanatayā / ye te kṣetrasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ sarvabuddhakṣetrābhyudgatānabhibhūtabuddhakāyadarśanavijñaptyā / ye te tryadhvasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāstryadhvatathāgatamaṇḍalasvacittāśayasamavasaraṇatayā / ye te ārambaṇasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ sarvārambaṇatathāgataparaṃparāsamudāgamadarśanavijñaptyā / ye te śāntasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā ekakṣaṇasarvalokadhātuṣu sarvatathāgataparinirvāṇavijñaptyā / ye te vigamasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā ekadivase sarvāvāseṣu sarvatathāgataprakramaṇavijñaptyā / (Gv 50) ye te vipulasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā ekaikatathāgatadharmadhātuparyaṅkaparisphuṭabuddhaśarīravijñaptyā / ye te sūkṣmasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā ekavālapathena anabhilāpyabuddhotpādārāgaṇāvataraṇatayā / ye te vyūhasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā ekakṣaṇe sarvalokadhātuṣu abhisaṃbodhivikurvitasaṃdarśanavijñaptyā / ye te kārya samāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ sarvabuddhotpādadharmacakravikurvitajñānāvabhāsapratilābhatayā / ye te samāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ svacittāśayadarśanasarvatathāgatapratibhāsaprāptyā / ye te karmasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāḥ sarvajagadyathopacitakarmapratibimbasaṃdarśanatayā / ye te vikurvitasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhā aśeṣasarvadharmadhātunalinīpadmaparisphuṭavipulabuddhavikurvitadarśanasamantadigabhimukhavijñaptyā / ye te gaganasamāropitabuddhānusmṛtimukhapratilabdhāstathāgatabimbamegharacitadharmadhātugaganālokanatayā // gaccha kulaputra, ayamihaiva dakṣiṇāpathe sāgaramukho nāma dikpratyuddeśaḥ / tatra sāgaramegho nāma bhikṣuḥ prativasati / tamupasaṃkramya paripṛccha, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam / sa te kulaputra kalyāṇamitraṃ paridīpayiṣyati / kuśalamūlasaṃbhārahetuṃ samavatārayiṣyati / vipulāṃ saṃbhārabhūmiṃ saṃjanayiṣyati / vipulaṃ kuśalamūlavegabalaṃ saṃvarṇayiṣyati / vipulaṃ bodhicittasaṃbhārahetuṃ janayiṣyati / vipulaṃ mahāyānāvabhāsahetumupastambhayiṣyati / vipulaṃ pāramitāsaṃbhārabalaṃ prabhāvayiṣyati / vipulaṃ caryāsāgarāvatāranayaṃ pariśodhayiṣyati / vipulaṃ praṇidhānamaṇḍalaṃ viśodhayiṣyati / vipulaṃ samantamukhaniryāṇavyūhaṃ saṃvardhayiṣyati / vipulaṃ mahākaruṇābalaṃ pravardhayiṣyati // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako meghaśriyo bhikṣoḥ pādau śirasābhivandya meghaśriyaṃ bhikṣumanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛty avalokya ca meghaśriyo bhikṣorantikāt prakrāntaḥ // 2 // (Gv 51) 5 Sāgarameghaḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakastāṃ kalyāṇamitrānuśāsanīmanuvicintayan, taṃ lokamanusmaran, taṃ bodhisattvavimokṣaṃ vicārayan, taṃ bodhisattvasamādhinayamanumārjan, taṃ bodhisattvasāgaranayamavalokayan, taṃ buddhamaṇḍalamabhimukhamadhimucyamānaḥ, taṃ buddhadarśanadiśamabhilaṣan, taṃ buddhasamudramanuvicintayan, tāṃ buddhaparaṃparāmanusmaran, taṃ buddhanayānugamamanugacchan, taṃ buddhagaganamanuvilokayan, anupūrveṇa yena sāgaramukhaṃ dikpratyuddeśo yena ca sāgaramegho bhikṣustenopasaṃkramya sāgarameghasya bhikṣoḥ pādau śirasābhivandya sāgarameghaṃ bhikṣumanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya sāgarameghasya bhikṣoḥ purataḥ prāñjaliḥ sthitvā etadavocat - ahamārya anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃprasthito 'nuttaraṃ jñānasāgaramavatartukāmaḥ / na ca jāne kathaṃ bodhisattvā vivartante lokavaṃśāt / āvartante tathāgatavaṃśe / uttaranti saṃsārasāgarāt / avataranti sarvajñajñānasāgaram / uccalanti bālapṛthagjanabhūmīḥ / saṃpadyante tathāgatakule / vivartante saṃsārasrotasaḥ / pravartante bodhisattvacaryāsrotasi, nivartante saṃsārasāgaragaticakrāt / āvartante bodhisattvacaryāpraṇidhānacakram / pramardayanti sarvamāramaṇḍalam / dyotayanti sarvabuddhamaṇḍalaprabhavam / śoṣayanti tṛṣṇāsāgaram / vivardhayanti mahākaruṇātoyam / pithanti sarvākṣaṇāpāyadurgativinipātadvārāṇi / vivṛścanti svarganirvāṇadvāram, vinirbhindanti traidhātukanagarakapāṭam / vivṛṇvanti sarvajñatāpuradvārakapāṭam / vijahanti sarvopakaraṇatṛṣṇām / utpādayanti sarvajagatsaṃgrahapraṇidhim // evamukte sāgaramegho bhikṣuḥ sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - sādhu sādhu kulaputra, yattvayā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na hi kulaputra anavaropitakuśalamūlānāṃ sattvānāṃ bodhāya cittamutpadyate / samantamukhakuśalāvabhāsapratilabdhānāmupāyagarbhamārgasamādhijñānālokāvabhāsitānāṃ vipulapuṇyasāgarasaṃbhṛtasaṃbhārāṇāṃ sarvaśuklopacayāpratiprasrabdhānāṃ sarvakalyāṇamitropastabdhopāyāparikhinnānāṃ kāyajīvitanapekṣāṇāṃ sarvavastūdgrahavigatānāmanimnonnatapṛthivīsamacittānāmā prakṛtikṛpāsnehānugatānāṃ sarvabhavagatisaṃvāsābhimukhānāṃ tathāgataviṣayābhilāṣiṇāṃ sattvānāṃ bodhāya cittamutpadyate / yaduta mahākaruṇācittaṃ sarvasattvaparitrāṇāya, mahāmaitrīcittam sarvajagatsamayogatāyai, sukhacittaṃ sarvajagadduḥkhaskandhavyupaśamanāya, hitacittaṃ sarvākuśaladharmavinivartanatāyai, dayācittaṃ sarvabhayārakṣāyai, asaṅgacittaṃ sarvāvaraṇavinivartanatāyai, vipulacittaṃ sarvadharmadhātuspharaṇatāyai, anantacittamākāśadhātusamavasaraṇasamatānugamāya, vimalacittaṃ sarvatathāgatadarśanavijñaptyai, viśuddhacittaṃ tryadhvāvaśeṣajñānaspharaṇatāyai, jñānacittaṃ sarvāvaraṇajñānavinivartanatāyai sarvajñajñāsāgarāvataraṇatāyai // ahaṃ kulaputra pūrṇāni dvādaśa varṣāṇi iha sāgaramukhe dikpratyuddeśe viharāmi imaṃ mahāsāgaramārambaṇīkṛtya āmukhīkṛtya, yaduta mahāsāgarasya vipulāpramāṇatāmanuvicintayan vimalaprasannatāṃ ca gambhīraduravagāhatāṃ ca anupūrvanimnasusthitāṃ ca anekaratnākaravicitratāṃ ca vāriskandhāpramāṇatāṃ ca acintyodāravarṇavimātratāṃ ca anantabhūtāṃ ca vicitrodārapraṇādhivāsanatāṃ (Gv 52) ca mahāmeghapraticchannatāṃ ca antarāpurṇatāṃ ca anuvicintayan / tasya mama kulaputra evaṃ bhavati - asti na punaranyaḥ kaścidiha loke yo 'smānmanāsāgarādvipulataraśca vistīrṇataraśca apramāṇataraśca gambhīrataraśca vicitrataraśca / tasya mama kulaputra evaṃ yoniśaścintāmanasikāraprayuktasya mahāsāgarasyādhastānmahāpadmaṃ prādurabhūt / aparājitamaṇiratnendranīlamaṇivajradaṇḍaṃ mahāvaiḍūryamaṇiīratnāvataṃsakaṃ jāmbūnadasuvarṇavimalavipulapatraṃ kālānusāricandanakalikāvyūham aśmagarbharatnakesaropetaṃ sāgaravipulavistīrṇapramāṇaṃ daśāsurendraśatasahasrasaṃdhāritadaṇḍagarbhaṃ daśamaṇiratnaśatasahasravicitraratnajālasaṃchannaṃ daśanāgendraśatasahasragandhodakameghābhipravarṣitaṃ daśagaruḍendraśatasahasramukhapralambitapaṭṭamaṇidāmahāraṃ daśakinnarendraśatasahasrahitacittasaṃprekṣitaṃ daśamahoragendraśatasahasramukhapraṇatopacāraṃ daśarākṣasendraśatasahasrapraṇatakāyābhipūjitaṃ daśagandharvendraśatasahasravicitratūryasaṃgītistutopacitaṃ daśadevendraśatasahasradivyapuṣpagandhamālyadhūpavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajapatākāmeghābhipravarṣitaṃ daśabrahmendraśatasahasramūrdhapraṇatopacāraṃ daśaśuddhāvāsakāyikādevatāśatasahasrakṛtāñjalipuṭanamaskṛtaṃ daśacakraparivartamanujendraśatasahasrasaptaratnapratyudgatābhipūjitaṃ daśasāgaradevatāśatasahasrābhyudgatanamaskṛtaṃ daśajyotīrasamaṇiratnaśatasahasraraśmivyūhāvabhāsitaṃ daśapuṇyaśuddhamaṇiratnaśatasahasrasuniścitavinyastopaśobhitaṃ daśavairocanamaṇiratnaśatasahasravimalagarbhaṃ daśaśrīmaṇiratnaśatasahasramahāśrīpratāpanaṃ daśavicitrakośamaṇiratnaśatasahasrānantāvabhāsitaṃ daśajambūdhvajamaṇiratnaśatasahasrasuparigṛhitasthitaprāptopaśobhitaṃ daśavajrasiṃhamaṇiratnaśatasahasrāparājitavyūhaṃ daśasūryagarbhamaṇiratnaśatasahasrodārottaptopacitaṃ daśaruciramaṇiratnaśatasahasravividhavarṇopacāraṃ daśacintārājamaṇiratnaśatasahasrākṣayavyūhaprabhojjvalitam / tacca mahāpadmaṃ tathāgatalokottarakuśalamūlanirjātaṃ bodhisattvāśayaṃsaṃprasthitaṃ sarvadigabhimukhavijñapanaṃ mayāgatadharmaniryātaṃ nirāmagandhakarmasaṃbhutam araṇādharmatānayavyūhaṃ svapnasamadharmatāsamudācāram anabhisaṃskāradharmanayamudritam asaṅgadharmanayānugataṃ samantāddaśadikkuladharmadhātuspharaṇaṃ buddhaviṣayaprabhāvabhāsanākulam, yasya na śakyamasaṃkhyeyaiurapi kalpaśatasahasrairākāraguṇasaṃsthānavarṇavyūhaparyanto 'dhigantum / tacca mahāpadmaṃ tathāgatakāyaparyaṅkapariṣphuṭaṃ paripūrṇaṃ paśyāmi / taṃ ca tathāgatakāyamita upādāya yāvadbhavāgraparamaṃ paśyāmi / tasya ca tathāgatasya acintyamāsanavyūhaṃ paśyāmi / acintyaparṣanmaṇḍalavyūhān / acintiyān prabhāmaṇḍalavyūhān / acintyāṃ lakṣaṇasaṃpadamacintyāmanuvyañjanacitratāmacintyāṃ buddhavṛṣabhitām / acintyaṃ buddhavikurvitam / acintyāṃ tathāgatavarṇaviśuddhim / acintyāmavalokitamūrdhitām / acintyāṃ prabhūtajihvatāṃ paśyāmi / acintyān buddhasarasvatīvyūhān śṛṇomi / acintyāṃ balāpramāṇatām, acintyāṃ vaiśaradyavyūhaviśuddhim, acintyaṃ pratisaṃvidbalābhinirhāramanugacchāmi / acintyaṃ pūrvabodhisattvacaryāsamudāgamamanusmarāmi / acintyamabhisaṃbodhivikurvitaṃ paśyāmi / acintyaṃ dharmameghābhinigarjitam, acintyaṃ samantadarśanavijñaptyāśrayavyūhaṃ (Gv 53) śṛṇomi / acintyāpramāṇāṃ vāmadakṣiṇena śarīravibhaktim, acintyaṃ sattvārthakāyapariprāptiṃ paśyāmi // sa ca me tathāgato dakṣiṇaṃ pāṇiṃ prasārya śirasaṃ parimārjya samantanetraṃ nāma dharmaparyāyaṃ sarvatathāgataviṣayaṃ bodhisattvacaryāprabhāvanaṃ sarvadharmadhātutalaprabhedāvabhāsanaṃ sarvadharmamaṇḍalasamavasaraṇāvabhāsanaṃ sarvakṣetramaṇḍalākāraviśuddhyālokaṃ sarvaparapravādimaṇḍalavikiraṇaṃ sarvamārakalipramardanaṃ sarvasattvadhātusaṃtoṣaṇaṃ sarvasattvacittagahanāvabhāsanaṃ sarvasattvayathāśayavijñāpanaṃ sarvasattvendriyacakraparivartaprabhāsanaṃ prakāśayati / taṃ cāhaṃ samantanetraṃ dharmaparyāyamudgṛhṇāmi saṃdhārayāmi pravartayāmi puanidhyāyāmi evaṃrūpeṇodgaheṇa, yasya likhyamānasya mahāsamudrāpskandhapramāṇā ca maṣiḥ, sumeruparvatarājamātrakalamasaṃcayaḥ kṣayaṃ vrajet / na ca tasya dharmaparyāyasya ekaikasmātparivartādekaikasmāddharmadvārākaikasmāddharmanayādekaikasmāddharmayoneḥ ekaikasmāddharmapadaprabhedāt kṣaya upalabhyate, na ūnatvaṃ vā paryādānaṃ vā paryavasthānaṃ vā paryantaniṣṭhā vā // iti hi kulaputra pūrṇāni dvādaśa varṣāṇyahamimaṃ samantanetraṃ dharmaparyāyamudgṛhītavān / evaṃrūpeṇodgaheṇa yadekadivasena asaṃkhyeyan parivartān paryavāpnomi śrutodgahaṇadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartānavatarāmi śāntamukhadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān avatarāmi śāntamukhadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān samavasarāmi anantāvartadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān vibhāvayāmi praticinomi bhūmyavacāraṇānugamadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān paryādadāmi tejovatīdhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān abhinirharāmi padmavyūhadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān saṃprakāśayāmi svaraviviktadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān pratibhajāmi gaganagarbhadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān pravistarāmi jyotiṣakūṭadhāraṇyālokāvabhāsena / asaṃkhyeyān parivartān parisaṃsthāpayāmi sāgaragarbhadhāraṇyālokāvabhāsena / ye ca me kecit sattvā upasaṃkrāmanti pūrvasyāṃ diśi devā vā devendrā vā nāgā vā nāgendrā vā yakṣā vā yakṣendrā vā asurā vā asurendrā vā garuḍā vā garuḍendrā vā mahoragā vā mahoragendrā vā manuṣyā vā manuṣyendrā vā brahmāṇo vā brahmendrā vā, tān sarvānatraiva samantanetre tathāgatabodhisattvacaryāvabhāse dharmaparyāye pratiṣṭhāpayāmi niveśayāmi / sarveṣāṃ ca teṣāmeva samantanetraṃ dharmaparyāyaṃ rocayāmi nirūpayāmi paridīpayāmi saṃvarṇayāmi saṃdarśayāmi vibhajāmi vistārayāmi uttānīkaromi vivarāmi pramuñcāmi avabhāsayāmi / yathā purvasyāṃ diśi, evaṃ dakṣiṇāyāḥ paścimāyā uttarāyā uttarapūrvāyāḥ purvadakṣiṇāyā dakṣiṇapaścimāyāḥ paścimottarāyā adha urdhvāyāśca diśaḥ ye kecit sattvā upasaṃkrāmanti - pūrvavat // (Gv 54) etamahaṃ kulaputra, ekaṃ dharmaparyāyaṃ jānāmi / kiṃ mayā śakyaṃ bodhisattvānāṃ caryā jñātuṃ guṇān vā vaktuṃ sarvabodhisattvacaryāsamudrāvatīrṇānāṃ pariśuddhapraṇidhyanugamena, sarvapraṇidhānasāgarāvatīrṇānāṃ sarvakalpasaṃvāsavyavacchedāya, sarvasattvasaṃsārāvatīrṇānāṃ yathāśayacaryānuvartanatāyaiḥ sarvajagaccittasāgarāvatīrṇānāmajñānavijñaptyā, sarvaguṇasāgarāvatīrṇānāmasaṅgadaśabalajñānāvalokasaṃjananatāyai, sarvasattvendriyasāgarāvatīrṇānāṃ paripācanavinayakālānatikramaṇatāyai, sarvakṣetrasāgarāvatīrṇānāṃ sarvakṣetraviśuddhipraṇidhyabhinirhāreṇa, sarvabuddhasāgarāvatīrṇānāṃ tathāgatapūjopasthānapraṇidhibalena, sarvadharmasāgarāvatīrṇānāṃ jñānavijñaptyā, sarvaguṇasāgarāvatīrṇānāṃ pratipatyanugamena, sarvajaganmantrasāgarāvatīrṇānāṃ sarvamantresu dharmacakrapravartanābhinirharaṇatāyai // gaccha kulaputra, ayamihaiva dakṣiṇāpathe itaḥ ṣaṣṭiyojanaiḥ sāgaratīraṃ nāma laṅkāpatham / tatra supratisthito nāma bhikṣuḥ prativasati / tamupasaṃkramya paripṛccha kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena bodhisattvacaryā pariśodhayitavyā // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ sāgarameghasya bhikṣoḥ pādau śirasābhivandya sāgarameghaṃ bhikṣumanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya avalokya sāgarameghasya bhikṣorantikāt prakrāntaḥ // 3 // (Gv 55) 6 Supratiṣṭhitaḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakastāṃ kalyāṇamitrānuśāsanī taṃ ca samantanetraṃ dharmaparyāyamanusmaran, tacca tathāgatavikurvitamanuvicintayan, tāṃśca dharmapadavyañjanameghān dhārayan, tāṃśca dharmamukhasāgarānavataran, taṃ ca dharmavidhimanuvilokayan, tāṃśca dharmāvartanayānavagāhyamānaḥ, tacca dharmagaganaṃ samavasaran, tacca dharmamaṇḍalaṃ pariśodhayan, taṃ ca dharmaratnadvīpamanuvicārayan, anupūrveṇa yena sāgaratīraṃ laṅkāpathastenopasaṃkramya pūrvāṃ diśamavalokayāmāsa supratiṣṭhitasya bhikṣordarśanakāmatayā / evaṃ dakṣiṇāṃ paścimāmuttarāmuttarapūrvāṃ pūrvadakṣiṇāṃ dakṣiṇapaścimāṃ paścimottarāmadha ūrdhvāṃ diśamavalokayāmāsa supratiṣṭhitasya bhikṣordarśanakāmatayā / so 'paśyatsupratiṣṭhitaṃ bhikṣuṃ gaganatale caṃkramyamāṇamasaṃkhyeyadevatāśatasahasraparivṛtam, tacca gaganatalaṃ divyapuṣpameghābhikīrṇamadrākṣīdasaṃkhyeyadivyatūryameghanirghoṣam, asaṃkhyeyapaṭṭapatākālaṃkāraṃ devendraiḥ supratiṣṭhitasya bhikṣoḥ pūjakarmaṇi / acintyakālāgurumeghonnatanigarjanaṃ ca gaganatalamapaśyat nāgendraiḥ / asaṃkhyeyadivyamanojñavacanopacārastutisarvavādyatūryasaṃgītinirghoṣāṃśca kinnarendraiḥ saṃprayojitān gaganatalādaśrauṣīt / acintyāṃśca sūkṣmasphuṭavastrameghān gaganatale prītimanobhirmahoragendraiḥ prahitān prasṛtānapaśyat supratiṣṭhitasya bhikṣoḥ spṛhamāṇarūpaiḥ / acintyāṃśca maṇiratnameghān asurendragaganatalamadhiṣṭhitān acintyaguṇavyūhāvabhāsamapaśyat / acintyāṃśca garuḍendragaṇānudāramānavarūpabalasaṃsthānān garuḍendrakanyāparivārān avihiṃsāparamān prāñjalībhūtān gaganatale 'paśyat / acintyāni ca yakṣendraśatasahasrāṇi saparivārāṇi vikṛtaśarīrāṇi gaganatalagatānapaśyat supratiṣṭhitasya bhikṣormaitryādhipateyatayā / acintyāni ca rākṣasendraśatasahasrāṇi saparivārāṇi gaganatale anuparivartamānāni supratiṣṭhitasya bhikṣorārakṣāpratipannānyapaśyat / acintyāni ca brahmendraśatasahasrāṇi gaganatale kṛtāñjalipūṭāni abhipretamanojñavacanopacārastutipratyudāhāraprayuktānyapaśyat / acintyāni ca śuddhāvāsakāyikadevatāśatasahasrāṇi gaganatale vimānagatānyapaśyat supratiṣṭhitasya bhikṣoḥ pūjākarmaṇi // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ supratiṣṭhitaṃ bhikṣuṃ gaganatale caṃkramyamāṇaṃ dṛṣṭvā tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātaḥ prāñjaliḥ supratiṣṭhitaṃ bhikṣuṃ namaskṛtya evamāha - mayā ārya anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi - kathaṃ bodhisattvena buddhadharmā anveṣṭavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmāḥ samudānayitavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmāḥ saṃhartavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmāḥ sevitavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmā bhāvayitavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmā anuvartitavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmāḥ paripiṇḍayitavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmāḥ paribhāvayitavyāḥ? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmā viśodhayitavyāḥ sarvabodhisattvakāryapariprāpaṇāya? kathaṃ bodhisattvena buddhadharmā anugantavyāḥ? śrutaṃ (Gv 56) ca ma āryo bodhisattvānāmavādānuśāsanīṃ dadātīti / tadvadatu me āryaḥ - kathaṃ bodhisattvena buddhadharmeṣu prayoktavyam, yathā prayujyamāno 'virahito bhavati buddhadarśanena, yathābhūtavipravāsāya avirahito bhavati bodhisattvadarśanena / sarvabodhisattvakuśalamūlaikadhyātāyai avirahito bhavati buddhadharmaiḥ / jñānānugamāyāvirahito bhavati sarvabodhisattvapraṇidhānaiḥ / sarvabodhisattvakāryapariprāpaṇāya avirahito bhavati bodhisattvacaryayā / sarvakalpasaṃvāsāparikhedatāyai avirahito bhavati sarvabuddhakṣetraspharaṇena / sarvalokadhātupariśuddhaye avirahito bhavati buddhavikurvitadarśanena / sarvatathāgatavikurvitavijñaptyai avirahito bhavati saṃskṛtāvāsena / nirmitopamabodhisattvacaryāyāḥ sarvabhavagaticyutyupapattyāyatanasvaśarīrānugamanatāyai avirahito bhavati dharmaśravaṇena / sarvatathāgatadharmameghasaṃpratīcchanatāyai avirahito bhavati jñānālokena tryadhvajñānānugamānusaraṇatāyai // evamukte supratiṣṭhito bhikṣuḥ sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - sādhu sādhu kulaputra, yastvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādya buddhadharmān sarvajñatādharmān svayaṃbhūdharmān paripṛcchasi / ahaṃ kulaputra asaṅgamukhasya bodhisattvavimokṣasya lābhī / etaṃ me kulaputra asaṅgamukhaṃ bodhisattvavimokṣamāyūhatā niryūhatā anusaratā vibhajatā vicinvatā pravicinvatā pratibhāsayatā prabhāsayatā asaṅgakoṭirnāma jñānālokaḥ pratilabdhaḥ, yasya pratilambhānnāsti me sarvasattvacittacaritāvabhāseṣu saṅgaḥ / nāsti sarvasattvacyutyupapattiparijñāsu saṅgaḥ / nāsti pūrvanivāsānusmṛtimukhāvatāreṣu saṅgaḥ / nāstyaparāntakalpasarvajagatsaṃvāseṣu saṅgaḥ / nāsti pratyutpannādhvasarvajagadvijñaptiṣu saṅgaḥ / nāsti sarvasattvarutamantrasaṃvṛtiparijñāneṣu saṅgaḥ / nāsti sarvasattvasaṃśayacchedeṣu saṅgaḥ / nāsti rātriṃdivakṣaṇamuhūrtakālasaṃjñāgatāvatāreṣu saṅgaḥ / nāsti daśadigbuddhakṣetresu aśarīraspharaṇatāsu saṅgaḥ, yaduta abhāvapratiṣṭhitānabhisaṃskāravipratilambhena / asyāhaṃ kulaputra anabhisaṃskārikāyā ṛddheranubhāvena iha gaganatale caṃkramāmi, tiṣṭhāmi, niṣīdāmi, niṣadyāmi, vividhānīryāpathān kalpayāmi, antadardhāmi prādurbhavāmi, dhūmāyāmi prajvalāmi / eko bhūtvā bahudhā bhavāmi, bahudhā bhūtvaiko bhavāmi / āvirbhāvaṃ tirobhāvaṃ pratyanubhavāmi / tiraḥkuḍyaṃ tiraḥprākāramasajjan gacchāmi tadyathāpi nāma ākāśe / ākāśe 'pi paryaṅkena kramāmi tadyathāpi nāma pakṣī śakuniḥ / pṛthivyāmapi unmajjananimajjanaṃ karomi tadyathodake / udake 'pyasajjamāno gacchāmi tadyathā pṛthivyām / dhūmāyāmi prajvalāmi tadyathāpi nāma mahānagniskandhaḥ / pṛthivīmapi kampayāmi / imāvapi candrasūryau evaṃ maharddhikau evaṃ mahānubhāvau evaṃ mahaujasvinau pāṇinā saṃparimārjayāmi / yāvadbrahmalokaṃ kāye ca saṃvartayāmi / gandhadhūpapaṭalameghasaṃchannaṃ lokaṃ kṛtvā prajvalāmi / sarvaratnārcimeghasaṃchannaṃ lokaṃ kṛtvā sarvajagatsadṛśanirmitameghān pramuñcāmi / anantavarṇaprabhājālameghān pramuñcan samantāddiśo niryāmi - yaduta pūrvāṃ diśaṃ niryāmi, (Gv 57) dakṣiṇāṃ paścimāmuttarāmuttarapūrvāṃ pūrvadakṣiṇāṃ dakṣiṇapaścimāṃ paścimottarāmadha urdhvāmapi diśaṃ niryāmi / ekaikena cittakṣeṇena pūrvasyāṃ diśi ekaṃ lokadhātumatikramāmi / dvāvapi daśāpi lokadhātuśatamapi lokadhātusahasramapi lokadhātuśatasahasramapi lokadhātukoṭīmapi lokadhātukoṭīśatamapi lokadhātukoṭīsahasramapi lokadhatukoṭīśatasahasramapi lokadhātukoṭīniyutaśatasahasramapi, aparimāṇānapi lokadhātūnaprameyān, asaṃkhyeyānapi acintyānapi atulyānapi amāpyānapi asamantānapi aparyantānapi asīmāprāptānapi anabhilāpyānabhilāpyānapi lokadhātūnatikramāmi / ye ca teṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanti dhriyante yāpayanti, teṣu teṣu lokadhātusamudreṣu, teṣu teṣu lokadhātuprasareṣu, tāsu tāsu lokadhātudikṣu, teṣu teṣu lokadhātuparivarteṣu, teṣu teṣu lokadhātusamavasaraṇeṣu, teṣu teṣu lokadhātusaṃbhaveṣu, teṣu teṣu lokadhātunirdeśeṣu, teṣu teṣu lokadhātudvāreṣu, teṣu teṣu lokadhātukalpanirdeśeṣu, teṣu teṣu lokadhātvavatāreṣu, teṣu teṣu lokadhātubodhimaṇḍavyūheṣu, teṣu teṣu lokadhātuparṣanmaṇḍaleṣu ye buddhābhagavanto dharmaṃdeśayanti, teṣāṃ tathāgatānāmekaikaṃ tathāgatamanantabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamaiḥ kāyanānātvairekaikena kāyena anantabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamaiḥ pūjāmeghaiḥ pravarṣannupasaṃkramāmi / upasaṃkramya pūjāṃ karomyapratiprasrabdhaḥ sarvapuṣpaiḥ sarvagandhaiḥ sarvamālyaiḥ sarvavilepanaiḥ sarvavastraiḥ sarvadhvajaiḥ sarvapatākābhiḥ sarvavitānaiḥ sarvajālaiḥ sarvavigrahaiḥ / yacca te buddha bhagavanto bhāṣante deśayanti udīrayanti saṃprakāśayanti saṃvarṇayanti paridīpayanti upadiśanti nirdiśanti prabhāvayanti, tatsarvamājānāmi, udgṛhṇāmi / yā ca teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhakṣetrapariśuddhistāṃ sarvāmanusmarāmi / yathā purvasyāṃ diśi, evameva dakṣiṇāyāṃ paścimāyāmuttarāyāmuttarapūrvāyāṃ pūrvadakṣiṇāyāṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ paścimottarāyāmadha ūrdhvāyāṃ diśi ekamapi lokadhātumatikramāmi / dvāvapi daśāpi lokadhātuśatamapi yāvadanabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamānapi lokadhātūnatikramāmi / ye ca teṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanti dhriyante yāpayanti, teṣu teṣu lokadhātusamudreṣu tāsu tāsu lokadhātuviśuddhiṣu, yāvat teṣu teṣu lokadhātuṣu parṣanmaṇḍaleṣu dharmaṃ deśayanti, tān sarvān paśyāmi / teṣāṃ ca tathāgatānāṃ pūjāṃ karomi sarvapuṣpairyāvatsarvaparigrahaiḥ / yacca te buddhā bhagavanto bhāṣante yāvatprabhāvayanti tatsarvamājānāmi udgṛhṇāmi / yā ca teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhakṣetrapariśuddhistāṃ sarvāmanusmarāmi / yeṣāṃ ca sattvānāmābhāsamāgacchāmi, yaiḥ samāgacchāmi, te sarve niyatā bhavantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / ye ca sattvā mamābhāsamāgacchanti, sūkṣmā vā udārā vā hīnā vā praṇītā vā sukhitā vā duḥkhitā vā, teṣāṃ sarveṣāṃ tatpramāṇāṃ kāyamadhitiṣṭhāmi paripākavinayakālānatikramaṇatāyai / ye ca sattvā māmupasaṃkrāmanti tān sarvānatraiva samantajave 'moghavikramaparyavasāne bodhisattvavimokṣe pratiṣṭhāpayāmi / etamahaṃ kulaputra samantajavaṃ tathāgatapūjopasthānaprayogaṃ (Gv 58) sarvasattvaparipākānukūlamasaṅgamukhaṃ bodhisattvavimokṣaṃ prajānāmi / kiṃ mayā śakyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ mahākaruṇāśīlānāṃ mahāyānapratipattiśīlānāṃ bodhisattvamārgāvipravāsaśīlānāsaṅgaśīlānāṃ bodhisattvāśayagarbhāvipātanaśīlānāṃ bodhicittāparityāgaśīlānāṃ buddhadharmādhyālambanaśīlānāṃ sarvajñatāmanasikārāvipravasitaśīlānāṃ gaganasamaśīlānāṃ sarvalokāniśritaśīlānāmavinaṣṭaśīlāmanupahataśīlānāmakhaṇḍaśīlānāmacchidraśīlānāmaśabalaśīlānāmakalmāṣaśīlānāṃ viśuddhaśīlānāṃ virajonirmalaśīlānāṃ bodhisattvānāṃ caryā jñātuṃ guṇān vā vaktum // gaccha kulaputra, ihaiva dakṣiṇāpathe vajrapuraṃ nāma dramiḍapaṭṭanam / tatra megho nāma dramiḍaḥ prativasati / tamupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena mahāsattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, katham pratipattavyam // atha khalu sudhanaḥ śreiṣṭhidārakaḥ supratiṣṭhitasya bhikṣoḥ pādau śirasābhivandya supratiṣṭhitaṃ bhikṣumanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya supratiṣṭhitasya bhikṣorantikāt prakrāntaḥ // 4 // (Gv 59) 7 Meghaḥ / atha khalu sudhanaḥ śreiṣṭhidārakastaṃ dharmālokamanusmaran dharmaprasādavegāviṣṭo buddhānugatasaṃjñāmanasikāraḥ triratnavaṃśānupacchedaprayuktaḥ kalyāṇamitrāṇyanusmaran tryadhvalokāvabhāsitacitto mahāpraṇidhānānugatamanaskāraḥ sarvasattvadhātuparitrāṇayogaprasṛtaḥ sarvasaṃskṛtaratyaniśritacitto virāgavaṃśamudīrayan sarvadharmasvabhāvanidhyaptiparamaḥ sarvalokadhātupariśuddhipraṇidhyanuccalitaḥ sarvabuddhaparṣanmaṇḍalāniśritavihārī anupūrveṇa vajrapuraṃ nāma dramiḍapaṭṭanamupasaṃkramya meghaṃ dramiḍaṃ paryeṣan adrākṣīt madhyenagaraṃ śṛṅgāṭake dharmasāṃkathyāya siṃhāsane niṣaṇṇaṃ daśānāṃ prāṇisahasrāṇāṃ cakrākṣaraparivartavyūhaṃ nāma dharmaparyāyaṃ saṃprakāśayamānam // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako meghasya dramiḍasya pādau śirasābhivandya meghaṃ dramiḍamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārya anuttarāyāṃ saṃyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam? kathaṃ pratipattavyam? kathaṃ bodhisattvasya bodhisattvabodhicittotpādo na praṇaśyati? sarvabhavagatiṣu kathamāśayo dṛḍhībhavatyaparikhedatayā? kathamadhyāśayaḥ pariśuddhyatyanavamardyatayā? kathaṃ mahākaruṇābalaṃ saṃjāyate aparikhedatayā? kathaṃ dhāraṇībalamākrāmati samantamukhaviśuddhatayā? kathaṃ prajñālokaḥ saṃjāyate sarvadharmavitimirālokaḥ sarvājñānatimirapaṭavikiraṇatayā? kathaṃ pratisaṃvidbalamākrāmati arthadharmaniruktipratibhānakauśalasvaramaṇḍalaparipūraye? kathaṃ smṛtibalamākrāmati sarvabuddhadharmacakrāsaṃbhinnasaṃdhāraṇatayā? kathaṃ gatibalaṃ viśudhyati sarvadharmadiggatyālokānugamanugamanatayā? kathaṃ bodhisattvasya samādhibalaṃ niṣpadyate sarvadharmārthaniścayaprabhedaparamatayā? atha khalu megho dramiḍo bodhisattvagauraveṇa tataḥ siṃhāsanādutthāya avatīrya sudhanasya śreṣṭhidārakasya sarvaśarīreṇa praṇipatya sudhanaṃ śreṣṭhidārakaṃ suvarṇapuṣparāśinā abhyavakirat / anarghaiśca maṇiratnairudāracandanacūrṇaiścābhiprākirat / nānācitraraṅgaraktaiśca anekairvastraśatasahasrairabhicchādayāmāsa / anekaiśca nānāvarṇai rucirairmanoramairgandhapuṣpairabhyavakīrya abhiprakīrya anyaiśca vividhaiḥ pūjāprakāraiḥ pūjayitvā satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvā sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - sādhu sādhu kulaputra, yena te anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / yena kulaputra anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam, sa sarvabuddhavaṃśasyānupacchedāya pratipanno bhavati virāgavaṃśasya yathāvadvijñāptaye 'bhiyuktaḥ, sarvakṣetravaṃśasya pariśuddhaye pratipannaḥ, sarvasattvavaṃśasya paripākavinayāya pratyupasthitaḥ, sarvadharmavaṃśasya yathāvannistīraṇāya prayuktaḥ, sarvakarmavaṃśasyāvirodhāya sthitaḥ sarvabodhisattvacaryāvaṃśasya paripūraye prayuktaḥ, sarvapraṇidhānavaṃśasyāvyavacchedāya saṃprasthitaḥ, sarvatryadhvavaṃśasya jñānānugamāya pratipannaḥ, adhimuktivaṃśasya dṛḍhīkaraṇāyodyuktaḥ, sādhiṣṭhito bhavati sarvatathāgatamaṇḍalena samanvāhṛtaḥ, sarvabuddhaiḥ (Gv 60) samatānugataḥ, sarvabodhisattvairanumoditaḥ, sarvāryairabhinanditaḥ, sarvabrahmendraiḥ pūjitaḥ, sarvadevendrairārakṣitaḥ, sarvayakṣendrairapacitaḥ, sarvarākṣasendraiḥ, pratyudgataḥ, sarvanāgendrairabhiṣṭutaḥ, sarvakinnarendraiḥ saṃvarṇitaḥ, sarvalokendrairanveṣitaḥ, sarvalokadhātutrividhāpāyagatisamucchedāya sarvākṣaṇadurgatipathavinivartanatāyai sarvadāridryapathasamatikramāya devamanuṣyasaṃpatpratilābhāya kalyāṇamitrasaṃdarśanāvipravāsāya udārabuddhadharmaśravāvikārāya bodhicittāśayapariśodhanāya bodhicittahetusaṃbhavasamudayāya bodhisattvamārgāvabhāsapratilābhāya bodhisattvajñānānugamāya bodhisattvabhūmyavasthānāya / tasya mama kulaputra evaṃ bhavati - duṣkarakārakā bodhisattvā durlabhadarśanaprādurbhāvā āśvāsakā lokasya / mātāpitṛbhūtā bodhisattvāḥ sarvasattvānām / alaṃkārabhūtā bodhisattvāḥ sadevakasya lokasya / pratiśaraṇabhūtā bodhisattvā duḥkhārditānām / layanabhūtā bodhisattvāḥ sarvajagadārakṣāyai / prāṇabhūtā bodhisattvā vividhabhayopadravāṇām / vātamaṇḍalībhūtā bodhisattvāḥ sarvajagattryapāyaprapātasaṃdhāraṇatayā / dharaṇībhūtā bodhisattvāḥ sarvasattvakuśalamūlavivardhanatayā / sāgarabhūtā bodhisattvāḥ akṣayapuṇyaratnakośagarbhatayā / ādityabhūtā bodhisattvāḥ jñānālokāvabhāsakaraṇatayā / sumerubhūtā bodhisattvāḥ kuśalamūlābhyudgatatayā / candrabhūtā bodhisattvāḥ bodhimaṇḍajñānacandrodāgamanatayā / śūrabhūtā bodhisattvāḥ sarvamārasainyapramardanatayā / vīrabhūtā bodhisattvāḥ svayaṃbhūdharmanagarānuprāptaye / tejobhūtā bodhisattvāḥ sarvasattvātmasnehaparyādānatayā / meghabhūtā bodhisattvāḥ vipuladharmameghābhisaṃpravarṣaṇatayā / vṛṣṭibhūtā bodhisattvāḥ śraddhādisattvendriyāṅkuravivardhanatayā / dāśabhūtā bodhisattvāḥ dharmasāgaratīrthapradarśanatayā / setubhūtā bodhisattvāḥ sarvasattvasaṃsārasamudrasaṃtāraṇatayā / tīrthabhūtā bodhisattvāḥ sarvasattvābhigamanatayā // iti hi megho dramiḍaḥ sudhanasya śreṣṭhidārakasya purata ebhirvacanapadairbodhisattvān saṃvarṇya sudhanasya śreṣṭhidārakasya sādhukāramadāt / tasyemāṃ bodhisattvasaṃharṣaṇīṃ vācamudīrayato mukhadvārāttathārūpo 'rciḥskandho niścacāra, yenārciḥskandhena sāhasro lokadhātuḥ sphuṭo 'bhūt / ye ca sattvāstamavabhāsaṃ saṃjānanti sma, devamaharddhikā vā devā vā, nāgamaharddhikā vā nāgā vā, yakṣamaharddhikā vā yakṣā vā, gandharvamaharddhikā vā gandharvā vā, asuramaharddhikā vā asurā vā, garuḍamaharddhikā vā garuḍā vā, kinnaramaharddhikā vā kinnarā vā, mahoragamaharddhikā vā mahoragā vā, manuṣyamaharddhikā vā manuṣyā vā, amanuṣyamaharddhikā vā amanuṣyā vā, brahmamaharddhikā vā brahmāṇo vā, te tenāvabhāsenāvabhāsitāḥ santo meghasya dramiḍasyāntikamupasaṃkrāmantaḥ eteṣāṃ meghena dramiḍenādhiṣṭhitāśayānāṃ kṛtāñjalipuṭānāṃ hlāditakāyacittānām udāraprāmodyajātānāṃ mahāgauravasthitānāṃ nihatamāradhvajānāṃ māyāśāṭhyāpagatānāṃ viprasannendriyāṇāṃ megho dramiḍastameva cakrākṣaraparivartavyūhaṃ dharmaparyāyaṃ vistareṇa saṃprakāśayati pravedayati, praveśayati, nayati, anugamayati, yaṃ śrutvā sarve te 'vinivartanīyā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / (Gv 61) sa punarapi dharmāsane niṣadya sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - ahaṃ kulaputra sarasvatyā dhāraṇyālokasya lābhī / so 'hamekadvitrisāhasramahāsāhasre lokadhātau devānāṃ devamantrān prajānāmi / evaṃ nāgānāṃ yakṣāṇāṃ gandharvāṇāmasurāṇāṃ garuḍānāṃ kinnarāṇāṃ mahoragāṇāṃ manuṣyāṇāmamanuṣyāṇāṃ brahmaṇāṃ brahmantrān prajānāmi / devānāṃ devamantranānātvam prajānāmi / evaṃ nāgānāṃ yakṣāṇāṃ gandharvāṇāmasurāṇāṃ garuḍānāṃ kinnarāṇāṃ mahoragāṇāṃ manuṣyāṇāmamanuṣyāṇāṃ brahmaṇāṃ brahmamantranānātvaṃ prajānāmi / devānāṃ devamantraikatvam prajānāmi / evaṃ nāgānāṃ yakṣāṇāṃ gandharvāṇāmasurāṇāṃ garuḍānāṃ kinnarāṇāṃ mahoragāṇāṃ manuṣyāṇāmamanuṣyāṇāṃ brahmaṇāṃ brahmamantraikatvaṃ prajānāmi / devānāṃ devamantrasaṃbhedaṃ prajānāmi / evaṃ nāgānāṃ yakṣāṇāṃ gandharvāṇāmasurāṇāṃ garuḍānāṃ kinnarāṇāṃ mahoragāṇāṃ manuṣyāṇāmamanuṣyāṇāṃ brahmaṇāṃ brahmamantrasaṃbhedaṃ prajānāmi / tiryagyonigatānām sattvānāṃ sarvavyavahāramantrasaṃjñāḥ prajānāmi / nārakāṇāṃ sattvānāṃ mantrasaṃjñāḥ prajānāmi / yāmalaukikānāṃ sattvānām mantrasaṃjñāḥ prajānāmi / āryamantrasaṃjñāḥ prajānāmi / anāryamantrasaṃjñāḥ prajānāmi / bodhisattvamantrasattvāśayavāgniruktīḥ prajānāmi / tryadhvaprāptatathāgatasvarāṅgaghoṣasāgarān sarvasattvānāṃ kathārutamantrasaṃprayuktānavatarāmyadhimuñcāmi / cittakṣaṇe cittakṣaṇe yathā ceha trisāhasramahāsāhasralokadhātau sattvānāṃ sarvavyavahāraniruktimantrasaṃjñāsāgaramavatarāmi, tathā pūrvasyāṃ diśi lokadhātukoṭīniyutaśatasahasreṣu apramāṇeṣu asaṃkhyeyeṣu acintyeṣu atulyeṣu asamanteṣu asīmāprāpteṣu anabhilāpyanabhilāpyeṣu, tathā dakṣiṇāyāṃ paścimāyāmuttarāyāmuttarapūrvāyāṃ pūrvadakṣiṇāyāṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ paścimottarāyāmadha ūrdhvāyāṃ diśi lokadhātukoṭīniyutaśatasahasreṣvapramāṇeṣu yāvadanabhilāpyānabhilāpyeṣu sattvānāṃ sarvavyavahāraniruktimantrasaṃjñāsāgaramavatarāmi - yaduta devānāṃ devamantrān prajānāmi / yāvadbrahmaṇāṃ brahmamantrān prajānāmi / etamahaṃ kulaputra, bodhisattvānāṃ sarasvatīdhāraṇyālokaṃ prajānāmi / kiṃ mayā śakyaṃ bodhisattvānāṃ caryā jñātuṃ guṇān vā vaktum, ye te vividhasaṃjñāgatasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te vividhasarvajagatsaṃjñāmantrasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te vividhajagannāmanirdeśasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te vividhasarvajagadabhilāpyaprajñāptivyavahārasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te sarvapadānusaṃdhisāgarānupraviṣṭāḥ / ye te padaparamasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te sarvatryadhvārambaṇaikārambaṇavyavahārasamudrānupraviṣṭāḥ / ye te padottaranirdeśasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te dvipadottaranirdeśasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te padaprabhedanirdeśasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te sarvadharmapadaprabhedavinayanirdeśasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te sarvajaganmantrasāgarānupraviṣṭāḥ / ye te sarvasvaramaṇḍalaviśuddhivyūhāvakrāntāḥ / ye te cakrākṣarakoṭīgatiprabhedaniryātāḥ // gaccha kulaputra, ayamihaiva dakṣiṇāpathe vanavāsī nāma janapadaḥ / tatra muktako nāma śreṣṭhī prativasati / tamupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāmabhiyoktavyam, katham niryātavyam, kathaṃ cittaṃ nidhyātavyam / (Gv 62) atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako meghasya dramiḍasya pādau śirasābhivandya dharmagauraveṇa kṛtvā mūlaṃ jātaśraddhālakṣaṇaṃ prarūpayamāṇaḥ kalyāṇamitrānugatāṃ sarvajñatāṃ saṃpaśyan aśrumukho rudan meghaṃ dramiḍamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya praṇipatya meghasya dramiḍasyāntikāt prakrāntaḥ // 5 // (Gv 63) 8 Muktakaḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakastameva bodhisattvasarasvatīdhāraṇyālokavyūhamanuvicintayan, tameva bodhisattvamantranayasāgaramavataran, tameva bodhisattvacittavyavadānaviśuddhimanusmaran, tameva bodhisattvakuśalavāsanopasaṃhārābhinirhāramabhinirharan, tadeva bodhisattvaparipākamukhaṃ viśodhanayan, tadeva bodhisattvānāṃ sattvasaṃgrahajñānamuttāpayan, tāmeva bodhisattvāśayabalaviśuddhiṃ dṛḍhīkurvāṇaḥ tadeva bodhisattvādhyāśayabalamupastambhayan, tameva bodhisattvādhimuktivaṃśaṃ pariśodhayan, tāmeva bodhisattvāśayacittakalyāṇatāṃ saṃbhāvayan, tameva bodhisattvavyavasāyamuttārayan, sudhanaḥ śreiṣṭhidārako dṛḍhapratijñāpraṇidhicittāparikhinnasaṃtānavyūho 'nivartyavikrāntavīryaḥ pratyudāvartyamanovyavasāyaḥ asaṃhāryaśraddhābalopetaḥ vajranārāyaṇābhedyacittaḥ sarvakalyāṇamitrānuśāsanīpradakṣiṇagrāhī anupahataprajñāviṣayaḥ samantamukhaviśuddhayabhimukhaḥ apratihatajñānaviśuddhigocaraḥ samantanetrajñānanayālokaḥ samantabhūmidhāraṇyavabhāsapratilabdhaḥ dharmadhātutalabhedābhimukhacittaḥ samantatalāpratiṣṭhānavyūhaviśuddhisvabhāvavijñaptaḥ aniketāsamādvayagocaraparamaḥ sarvasaṃjñāvikramaṇajñānamukhaviśuddhaḥ sarvadikkulabhedadikpratyūhavyūhaḥ lokataladigbhedānivartyaḥ dharmataladigbhedāpratyudāvartyaḥ buddhadikkulabhedadarśanavijñaptiparamaḥ adhadikkulabhedānugatajñānī ruciradharmacakrasaṃbhṛtabuddhiḥ samantarucirajñānasamādhyākāralokāvabhāsitacittaḥ samantaviṣayabhūmyanugatamanaḥśarīraḥ tathāgatajñānavidyudavabhāsitasaṃtānaḥ sarvajñatormiprasādāvegasaṃjātaḥ buddhadharmaprasādavegāvirahitaḥ tathāgatādhiṣṭhānāvegāviṣṭaḥ sarvabuddhasvacittānugamālokāvabhāsitaḥ sarvalokadhātujālasvaśarīraspharaṇapraṇidhisamanvāgataḥ sarvadharmadhātusvakāyasamavasaraṇābhinirhāraparamo 'nupūrveṇa dvādaśabhirvarṣaistaṃ vanavāsijanapadamanuprāptaḥ / sa taṃ muktakaṃ śreṣṭhinaṃ parimārgamāṇo 'drākṣīt / dṛṣṭvā ca punaḥ sarvaśarīreṇa praṇipatya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - ārya, labdhā me lābhāḥ, yasya meghakalyāṇamitrasamavadhānam / tatkasya hetoḥ? durlabhadarśanāni hi kalyāṇamitrāṇi durlabhaprādurbhāvāni duḥpratyāgatāni durupasaṃkramaṇāni duḥparyupāsyāni / durāsadāni duḥsaṃvāsāni durabhisādhyāni duranubandhyāni kalyānamitrāṇi / tacca meghakalyāṇamitrasamavadhānaṃ jātam / mayā ārya anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / yaduta sarvabuddhārāgaṇatāyai sarvabuddhābhirādhanatāyai sarvabuddhadarśanatāyai sarvabuddhavijñaptaye sarvabuddhasamatānugamāya sarvabuddhapraṇidhyanugamāya sarvabuddhapraṇidhiparipūraye sarvabuddhasamudāgamajñānālokanatāyai sarvabuddhasvaśarīrābhinirharaṇatāyai sarvabuddhasamudāgamasvacaryābhinirharaṇatāyai sarvabuddhavikurvitapratyakṣābhijñatāyai sarvabuddhabalavaiśāradyapariśuddhaye sarvadharmadeśanāśravaṇāvitṛptatāyai sarvabuddhadharmadeśanāśravaṇodgrahaṇatāyai sarvabuddhadharmadeśanāsaṃdhāraṇatāyai sarvabuddhadharmadeśanāvibhajanatāyai sarvabuddhaśāsanasaṃdhāraṇatāyai sarvabuddhasattvaikatvatāyai sarvabodhisattvasabhāgatāyai sarvabodhisattvacaryāpariśuddhye sarvabodhisattvapāramitāparipūraye (Gv 64) sarvabodhisattvapraṇidhyabhinirhāraviśuddhaye sarvabodhisattvabuddhādhiṣṭhānakośapratilābhitāyai sarvabodhisattvadharmanidhānakośākṣayajñānālokatāyai sarvabodhisattvanidhānakośānugamāya sarvabodhisattvāpramāṇakośābhinirharaṇatāyai sarvabodhisattvamahākaruṇānidhānakośasattvavinayaniṣṭhāparyantagamanatāyai sarvabodhisattvavikurvitanidhānakośavijñaptaye sarvabodhisattvavaśitānidhānakośasvacittavaśavartanatāyai sarvabodhisattvaviśuddhinidhānakośasarvākāravyūhatāyai / evaṃcitto 'hamārya ihopasaṃkrāntaḥ, evamabhiprāyaḥ evaṃmanorathaḥ evamabhinandyaḥ evamāśayaḥ evaṃnidhyaptiparamaḥ evaṃgocarābhimukhaḥ evanayānugamābhimukhaḥ evaṃviśuddhiparamaḥ evaṃvyūhābhiprāyaḥ evaṃpraṇatacittaḥ evaṃkalyāṇaprayogaḥ evamabhimukhendriyaḥ / śrutaṃ ca me āryo bodhisattvānāmavavādānuśāsanīṃ dadātīti, nayamupadiśati, anugamanamavabhāsayati, mārgamupadiśati, tīrthamavatārayati, dharmadvāraṃ vivṛṇoti, saṃśayān chinatti, kāṅkṣāṃ vinodayati, kathaṃkathāśalyamuddharati, vicikitsāmalamapakarṣayati, cittagahanamavabhāsayati, cittamalamapaharati, cittasaṃtatiṃ prasādayati, cittakauṭilyamapanayati, cittatāpaṃ prahlādayati, vyāvartayati, saṃsāracittaṃ vinivartayati, akuśalebhyo vivartayati, narakebhyo vivecayati, niketanebhya uccālayati, anabhiniveśāt parimocayati, sarvasaṅgebhya āvarjayati, sarvajñatāyāmabhimukhīkaroti, dharmanagarānupraveśāya āvartayati, mahākaruṇāyāṃ pratiṣṭhāpayati, mahāmaitryāṃ niyojayati, bodhisattvacaryāyāṃ praveśayati, samādhimukhabhavanatāyāṃ niveśayati, anugamamukheṣu sthāpayati, svabhāvanidhyaptau spharati, balānugamena vibhajati sarvajagatsamatānugamāya cittam / tadvadatu me āryaḥ - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam? kathamabhiyoktavyam? kathaṃ prayoktavyam? kathaṃ prayuktasya kṣipraṃ viśudhyati bodhisattvacaryāmaṇḍalam? atha khalu muktakaḥ śreṣṭhī tasyāṃ velāyāṃ sarvabuddhakṣetrasamavasaraṇaṃ nāma anantāvartadhāraṇīmukhapūrvaṃgamaṃ bodhisattvasamādhimukhaṃ samāpadyata pūrvakuśalamūlabalādhānena tathāgatādhiṣṭhānena, mañjuśriyaśca kumārabhūtasya samanvāhareṇa jñānālokopasaṃhāreṇa ca / samanantarasamāpannasya ca muktakasya śreṣṭhinastathārūpā kāyapariśuddhiḥ saṃsthitā yayā kāyapariśuddhayā daśasu dikṣu daśabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamā buddhā bhagavantaḥ saha buddhakṣetrapariśuddhayā saparṣanmaṇḍalāḥ saha prabhāviśuddhayā sapūrvacaryāsaṃvāsāḥ sabuddhavikurvitāḥ sapraṇidhānasaṃbhārāḥ sahacaryāniryāṇavyūhaviśuddhayā sābhisaṃbodhisaṃdarśanāḥ sahadharmacakroddayotanāḥ sasattvaparipākāḥ sadharmaniṣṭhāparyantāḥ sarvakāye 'ntargatāḥ anupraviṣṭāḥ saṃdṛśyante sma / anyonyāsaṃbhinnā anyonyānāvaraṇā anyonyasuvibhaktā anyonyasuvyavasthitanānākalpasaṃsthānā yathāvadvijñaptā nānābuddhakṣetravyūhāḥ nānābodhisattvaparṣanmaṇḍalālaṃkārā nānābuddhavikurvitaṃ saṃdarśayantaḥ saṃdṛśyante sma / nānāyānanayavyavasthānā nānāpraṇidhānamukhaparidīpanāḥ kvacillokadhātau tuṣitabhavanopapannāḥ saṃdṛśyante / sarvabuddhakāryaṃ kurvantaḥ kvacittuṣitabhavanāccyavamānāḥ, kvacinmātuḥ kukṣigatāḥ vividhavikurvitāni (Gv 65) saṃdarśayantaḥ, kvacijjāyamānāḥ bālakrīḍāmupadarśayantaḥ, kvacidantaḥpuramadhyagatāḥ, kvacidabhiniṣkrāmantaḥ kvacidbodhimaṇḍavaragatāḥ mahāvyūhavikurvitamārasainyaparājayaṃ kurvantaḥ saṃdṛśyante / kvaciddevanāgayakṣagandharvaparivṛtā brahmendrairdharmacakrapravartanāyādhyeṣyamāṇāḥ, kvaciddharmacakraṃ pravartayantaḥ kvacitsarvasattvabhavanagatāḥ kvacitparinirvāyamāṇāḥ saṃdṛśyante / kvacillokadhātau tathāgatānāṃ parinirvṛtānāṃ dhātuvibhaṅgāḥ saṃdṛśyante / kvacidbuddhakṣetradevamanuṣyāstathāgatacaityānyalaṃkurvantaḥ saṃdṛśyante / yacca te buddhā bhagavanto bhāṣante nānāsattvanikāyeṣu nānāsattvalokeṣu nānāsattvagatiṣu nānāsattvopapattiṣu nānāsattvasaṃnipāteṣu nānāsattvakuśalamūlaparivarteṣu nānāsattvagatiparivarteṣu nānāsattvāśayaparivarteṣu nānāsattvādhimuktiparivarteṣu nānāsattvendriyaparivarteṣu nānākālaparivarteṣu nānāsattvakarmasaṃbhedeṣu nānāsattvakarmavimātratāsu nānāsattvalokavibhāvanāsu nānāgaticaryāvicariteṣu sattvanayeṣu nānāśayaprayogeṣu sattvasamudreṣu nānendriyavimātratāviśuddheṣu nānākleśavāsanānuśayiteṣu sattvaprasareṣu vividhabuddhivikurvitasaṃdarśanairnānāniruktibhirnānāsvarāṅgarutanirhārairnānāsūtrāntanayodāhārairnānādhāraṇīmukhaparivartairnānāpratisaṃvinnayaprabhavairnānāsatyanāmasamudraparivartaiḥ nānābuddharṣabhasiṃhanādanaiḥ nānāsattvakuśalamūladeśanāprātihāryasaṃdarśanaiḥ nānāmukhasmṛtinidarśanavikurvitaiḥ nānābodhisattvavyākaraṇasiṃhanādaiḥ nānātathāgatadharmacakravijṛmbhitaiḥ anantamadhyeṣu parṣanmaṇḍaleṣu anantasaṃbhedeṣvanyonyārambaṇeṣu nānāviśuddhaparṣanmaṇḍaleṣu vipuleṣu sūkṣmaparṣanmaṇḍalasamavasaraṇeṣu yojanapramāṇeṣu daśayojanapramāṇeṣu yāvadanabhi