Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu016_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Hoa Nghiêm Phẩm Nhập Pháp Giới (Gaṇḍavyūhasūtra)

Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 15 / 21 (50.000 ký tự/trang)
haṃ nāma daśamaṃ bodhisattvajanma //
imāni kulaputra bodhisattvānāṃ daśa bodhisattvajanmāni yeṣu bodhisattvā jāyante upapadyante samarjayanti saṃvardhayanti pratipūrayanti saṃbhavanti parisaṃbhavanti pariniṣpadyante / sarvakṣetraniravaśeṣānubodhāyaikavyūhālaṃkārasamudācārānadhitiṣṭhanti / sattvadhātunayāpratiprasrambhaṇāya aparāntakoṭīgatakalpādhiṣṭhānānadhitiṣṭhante / sarvadharmasamudranānārambaṇānekavicitranānāparaṃparānirdeśānantadharmaparaṃparāsroto 'bhisaṃbudhyante / acintyāṃ buddhavṛṣabhitāṃ dharmadhātuparamākāśadhātuparyavasānāṃ saṃdarśayanti / aprameyasattvacaryānānātvasamudreṣu paripākavinayasaṃgṛhīteṣu dharmacakrapravartanaṃ saṃdarśayanti / sarvalokadhātūn buddhotpādāvirahitānadhitiṣṭhanti / sarvadharmameghānanabhilāpyasvarāṅgasamudraviśuddhiṃ sarvārambaṇeṣu pravartamānāṃ vijñapayanti / aprameyavihāritāyāmanāvaraṇagatiṃ gatāḥ sarvadharmaruciravyūhāni bodhisattvamaṇḍalāni prabhāvayanti / yathāśayādhimuktiṣu (Gv 289) sattveṣu aprameyabuddhabhūmyanugatasarvalokapariniṣpādanārthamanantamadhyaṃ dharmakoṣaṃ saṃprakāśayanti //
atha khalu sutejomaṇḍalaratiśrīrlumbinīvanadevatā tasyāṃ velāyāmetameva bodhisattvajanmārthamabhidyotayantī buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya sudhanaṃ śreṣṭhidārakaṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
adhyāśayena vimalena anāvilena paśyanti ye jina na jātu bhavanti tṛptāḥ /
sarvān jināna aparāntaviyūhameghān praṇidhyenti te prathamajanmasthitāḥ sumedhāḥ // 1 //
sarvatriyadhvagamaśeṣa spharitva lokaṃ kṣetrāṇi sarva tatha dharma tathaiva buddhān /
sattvapramokṣapraṇidhānaviyūhacittaṃ janmaṃ dvitīyamidamuktamacintiyānām // 2 //
ye dharmamegha pibamāna na jātu tṛptāḥ nidhyaptimānasa triyadhvaasaṅgakāyāḥ /
ākāśadhātuvimalā samacittakāyāḥ janmaṃ tṛtīyamidamapratimaṃ hi teṣām // 3 //
ye te mahākaruṇasāgaramotaranti adhyāśayairvajirasārasumerukalpaiḥ /
sarvajñatānayasamudra viśāhamānāḥ teṣāṃ caturthamiha janma nararṣabhāṇām // 4 //
ye maitrayā daśasu dikṣu jagatspharitvā abhinirharantyamalapāramitāsamudrān /
paripācayanti jagu dharmaprabhābhiranta imu janmu pañcamu mahāpuruṣāṇa teṣām // 5 //
dharmasvabhāvapratividdha asaṅgacittāḥ traiyadhvikāpratimabuddhakulābhijātāḥ /
ye dharmadhātunayasāgaramotaranti ṣaṣṭhaṃ idaṃ vipula janma vidūna teṣām // 6 //
ye dharmakāya pariśuddha asaṅgacittāḥ kṣetrāṇyaśeṣatu spharitva svakaiḥ śarīraiḥ /
(Gv 290)
niḥśeṣabuddhabalatānugamapraviṣṭā janmātha saptamamacintyamidaṃ budhānām // 7 //
ye jñānasāgaranaye vaśitānuyātāḥ sarvajñatānayamukhaṃ vyavacārayanti /
sarvaṃ samādhinayasāgara otaranti janmāṣṭamaṃ matamidaṃ tathatāśrayāṇām // 8 //
ye dharmakṣetraprasarān pariśodhayanti ye sarvasattvaparipākanaprayuktāḥ /
bauddhā vikurvitaviyūha vidarśayanti teṣāmidaṃ navamu janma mahāśayānām // 9 //
ye te yathābala jināna tathā praviṣṭāḥ sarvajñatāvipulavegavivardhamānāḥ /
ye dharmadhātutalabhedanayeṣvasaṅgāsteṣāmidaṃ daśamu janmu jinaurasānām // 10 //
ebhiḥ kulaputra bodhisattvo daśabhirjanmabhistathāgatakule jāta evamālokakaro bhavati sarvasattvānām / api tu khalu punaḥ kulaputra ahamaprameyakalpasarvārambaṇabodhisattvajanmavikurvitasaṃdarśanasya bodhisattvavimokṣasya lābhinī / āha - ka etasya devate aprameyakalpasarvārambaṇabodhisattvajanmavikurvitasaṃdarśanasya bodhisattvavimokṣasya viṣayaḥ? āha - ahaṃ kulaputra sarvabodhisattvajanmasaṃdarśanopasaṃkramaṇapraṇidhānapariniṣpannā / sā khalvahaṃ kulaputra bhagavato vairocanasya vipulaṃ janmasamudramavatarāmi / yaduta asyāṃ trisāhasramahāsāhasrāyāṃ lokadhātau bodhisattvajanma avataramāṇā bhāgavatyāṃ cāturdvīpikāyāmiha jambudvīpe lumbinīvane bodhisattvajanmasaṃdarśane pūrvapraṇidhānopapannā / sā ahamiha bodhisattvajanmānusmṛtiṃ bhāvayamānā viharāmi / tasyā mameha viharantyā varṣaśatena bhagavāṃstuṣitabhavanāccyaviṣyatīti //
athāsmin lumbinīvane daśa pūrvanimittāni prādurbabhūvuḥ / katamāni daśa? yaduta - sarvamidaṃ lumbinīvana samaṃ saṃsthitamapagatanimnonnataviṣamamapagataśvabhraprapātam / idaṃ prathamaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / punaḥ sarvamidaṃ lumbinīvanamutpasannaśarkarakaṭhallamapagatasthāṇukaṇṭakaṃ vajrapṛthivītalasaṃsthānamanekaratnābhikīrṇaṃ samavasthitam / idaṃ dvitīyaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / punaḥ sarvamidaṃ lumbinīvanaṃ sarvaratnadrumaśālatālapaṅktisuvibhaktālaṃkāraṃ samavāsthiṣata / idaṃ tṛtīyaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / punaḥ sarvamidaṃ lumbinīvanaṃ divyasamatikrāntagandhāṅkuraprarūḍhaṃ sarvacūrṇakośasaṃbhūtaṃ sarvadhvajameghapaṭalamaṇḍalajātaṃ gandhamaṇivigrahavṛkṣamūlaparisaṃsthāpitālaṃkāraṃ samavāsthiṣata / idaṃ caturthaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / punaḥ sarvamidaṃ lumbinīvanaṃ vividhadivyapuṣpamālyābharaṇakośanirvṛttasarvālaṃkāraparipūrṇaṃ samavāsthiṣata / idaṃ pañcamaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / (Gv 291) punaḥ sarvasminniha lumbinīvane sarvavṛkṣeṣu mahāmaṇiratnakośā abhinirvṛttāḥ / idaṃ ṣaṣṭhaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / punaḥ sarvasminniha lumbinīvane sarvanalinīṣu sarvāṇi jalajaratnapuṣpāṇi śuṅgībhūtāni dharaṇitalādabhyudgamya vārisamudgatāni samavāsthiṣanta / idaṃ saptamaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / punaryāvanta iha lokadhātau kāmāvacarā rūpāvacarāśca devaputrā nāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragā lokendrajagadindrā vā, te 'pyasmin lumbinīvane sarve kṛtāñjalipuṭāḥ sthitā abhūvan / idamaṣṭamaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / punaryāvanta iha cāturdvīpikāyāṃ lokadhātau devakanyā vā nāgakanyā vā yakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragakanyā vā, tāḥ sarvāḥ pramuditamānasāḥ sarvapūjāvidhiparigṛhītahastāḥ plakṣaśākhābhimukhāḥ praṇatakāyāḥ sthitā abhūvan / idaṃ navamaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / punardaśabhyo digbhyaḥ sarvatathāgatānāṃ nābhimaṇḍalebhyo niścaramāṇā bodhisattvajanmavikurvitapradīpā
nāma raśmayo niścaritvā sarvamidaṃ lumbinīvanamavabhāsya tiṣṭhanti sma / teṣu ca sarvaraśmimukhamaṇḍaleṣu teṣāṃ sarvatathāgatānāṃ janmavikurvitāni pratibhāsaprāptāni saṃdṛśyante sma / saṃprasavavikurvitāḥ sarvabodhisattvaguṇāśca buddhasvarasaṃprayuktāstebhyo raśmimukhamaṇḍalebhyo niścaramāṇāḥ śrūyante sma / idaṃ daśamaṃ pūrvanimittaṃ prādurabhūt / imāni daśa pūrvanimittāni prādurbhūtāni bodhisattvajanmakālasamaye pratyupasthite, yeṣāṃ prādurbhāvādvitarkamabhavat sarvalokendrāṇāṃ bodhisattvo janiṣyata iti / sā khalu punarahaṃ kulaputra eṣāṃ daśānāṃ pūrvanimittānāṃ darśanādacintyaṃ prītivegaṃ pratilabhe //
punaraparaṃ kulaputra māyādevyāḥ kapilavastuno mahānagarānniṣkramantyā iha lumbinīvane daśa mahāvabhāsapūrvanimittāni prādurabhūvan, yeṣāṃ prādurbhāvādaprameyāṇāṃ sattvānāṃ sarvajñatādharmālokaprītivegā vivardhitāḥ / katame daśa? yaduta - dharaṇītalagateṣu sarvaratnakūṭāgāragarbheṣvavabhāsaḥ prādurbhūtaḥ / sarvagandhakusumamukuleṣvavabhāsaḥ prādurbhūtaḥ / aśeṣaratnapadmamukuleṣu vikasamāneṣu sarvapatrebhyo 'vabhāsaḥ prādurbhūtaḥ, madhuraśca sujātajātaśabda ebhyo niścarati sma / yaśca daśasu dikṣu bodhisattvānāṃ prathamacittotpādāvabhāsaḥ, sa idaṃ lumbinīvanamavabhāsya abhyuditaḥ / yacca daśasu dikṣu bodhisattvānāṃ sarvabodhisattvabhūmyākramaṇāvabhāsavikurvitam, tadiha lumbinīvane prādurabhūt / yaśca daśasu dikṣu bodhisattvānāṃ sarvapāramitāpariniṣpattijñānādhigamālokāvabhāsaḥ, sa iha lumbinīvane prādurbabhūva / yaśca daśasu dikṣu bodhisattvānāṃ sarvapraṇidhānavaśitājñānālokāvabhāsaḥ, sa iha lumbinīvane prādurbabhūva / yaśca daśasu dikṣu sarvabodhisattvānāṃ paripākavinayajñānālokāvabhāsaḥ, sa iha lumbinīvane prādurbabhūva / yaśca daśasu dikṣu sarvabodhisattvānāṃ dharmadhātunayajñānādhigamālokāvabhāsaḥ, sa iha lumbinīvane prādurbabhūva / yaśca daśasu dikṣu sarvabodhisattvānāṃ buddhavikurvitajanmābhiniṣkramaṇabodhivibudhyanajñānādhigamālokāvabhāsaḥ, sa iha lumbinīvane prādurbabhūva / imāni daśa mahāvabhāsanimittāni prādurbabhūvuḥ, yairanantamadhyānāṃ bodhisattvānāṃ cittāśayagahanāndhakārāṇyavabhāsitāni //
(Gv 292)
tatra kulaputra māyāyā devyāḥ plakṣadrumanilayagatāyāḥ saṃnipatitānāṃ sarvalokendrāṇāṃ sarvakāmadhātukānāṃ ca devaputrāṇāṃ sāpsarogaṇadevakanyāparivārāṇāṃ saṃnipatitānāṃ sarveṣāṃ ca rūpāvacarāṇāṃ devaputrāṇāṃ nirāmagandhānāṃ sarveṣāṃ ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragāṇāṃ saparivārāṇāṃ saṃnipatitānāṃ bodhisattvapūjāsaṃprayuktānāṃ māyādevyāstejasā śriyā varṇena rūpeṇa sarvapūjāvyūhāḥ kāyāścāvabhāsitā babhūvuḥ, asyāṃ ca trisāhasramahāsāhasrāyāṃ lokadhātau yāḥ prabhāḥ, tā api sarvā grastāścābhibhūtāścābhūvan / sarvaromavivaravisṛtāśca māyādevyāḥ prabhāvabhāsāstadanyābhiḥ prabhābhiranupahatā anāvṛtā apravyāhṛtā asaṅgāḥ sarvadiśaḥ spharitvā sarvāṇi nairayikāṇi duḥkhāni sarvāṇi tairyagyonikāni duḥkhāni sarvāṇi ca yāmalaukikāni duḥkhāni sarvabhavagatiparyāpannānāṃ ca sattvānāṃ sarvaduḥkhāni saṃkleśāṃśca praśamayitvā tiṣṭhanti bhāsante tapanti virocante sma / idaṃ kulaputra bodhisattvasya lumbinīvane prathamaṃ janmavikurvitam //
punaraparaṃ kulaputra yasmin samaye māyāyā devyāḥ kukṣau sarvāvatīyaṃ trisāhasramahāsāhasrā lokadhāturantargatā pratibhāsaprāptā saṃdṛśyate sma, tasyāṃ ca trisāhasramahāsāhasrāyāṃ lokadhātau koṭīśatacāturdvīpikānāṃ lokadhātūnāṃ sarve jambudvīpeṣu nānānāmadheyāsu rājadhānīṣu nānānāmadheyeṣu vanaṣaṇḍeṣu nānāvṛkṣamūleṣu māyādevī upagatā evameva saṃdṛśyate sma sarvalokendraparivṛtā bodhisattvajanmapratyupasthānā acintyena bodhisattvajananījñānavikurvitena / idaṃ kulaputra bodhisattvasya lumbinīvane dvitīyaṃ janmavikurvitam //
punaraparaṃ kulaputra māyāyā devyāḥ sarvaromavivarebhya ekaikasmādromamukhādyāvanto bhagavatā pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caratā tathāgatā ārāgitāḥ satkṛtā gurukṛtā mānitā pūjitāḥ, te sarve saṃdṛśyante sma / yaśca taistathāgatairdharmo deśitaḥ, sa sarvastebhyo romavivarebhyo buddhasvarāṅgasaṃprayukto nikhilena śrūyate sma / tadyathāpi nāma vārirāśe rajasi kanakaparamāṇurajasi vā ādarśamaṇḍale vā svacche suprasanne vā udake gaganamaṇḍalamādityacandrajyotigrahagaṇapratimaṇḍitaṃ gambhīrameghapaṭalanigarjitanirghoṣapratibhāsaprāptaṃ saṃdṛśyate sma, evameva kulaputra māyāyā devyāḥ sarvaromamukhamaṇḍaleṣu pūrvatathāgatavikurvitāni saṃdṛśyante sma sarvadharmadeśanānirghoṣāṇi / idaṃ kulaputra bodhisattvasya lumbinīvane tṛtīyaṃ janmavikurvitam //
punaraparaṃ kulaputra māyāyā devyāḥ sarvakāyātsarvaromamukhamaṇḍalebhya ekaikasmādromavivarādyāvatsu sarvakṣetreṣu yāvatsu lokadhātusamudreṣu yāvatsu lokadhātuvaṃśeṣu yāvatsu lokadhātusaṃjñāgateṣu bhagavān bodhisattvacārikāmakārṣīt / yatpratiṣṭhāneṣu kṣetreṣu yatsaṃsthāneṣu yadvyūheṣu yaccharīreṣu yatparvatālaṃkāreṣu yadgrāmanagaranigamajanapadapaṭṭanālaṃkāreṣu yadudyānanadīhṛdataḍāgasāgarālaṃkāreṣu yadgaganameghālaṃkāreṣu yatsattvanilayeṣu yadyānanirdeśeṣu yatkalpanāmasaṃkhyāsu yadbuddhotpādaprabhaveṣu yadviśuddhiparameṣu yathāyuḥpramāṇasattveṣu yathālokajanmopapattiṣu yathāsattvasamavadhāneṣu yathākalyāṇamitrasaṃniśrayeṣu yathākuśaladharmaprayogeṣu yathādharmapratipatyabhiyogeṣu (Gv 293) buddhakṣetreṣu bodhisattvacārikāmacaran, te sarve buddhakṣetraprasarā māyāyā devyāḥ sarvaromamukhebhyaḥ saṃdṛśyante sma / yāvadbhiśca kāyairbhagavān pūrvaṃ bodhisattvacārikāmakārṣīdavivartyasthānaprāptaḥ, yairākārairyairvihārairyaiḥ paribhogairyaiḥ sukhaduḥkhapratisaṃvedībhiryeṣu jātiparivarteṣu, tatsarvamekaikasmin romavivare saṃdṛśyate sma / sarveṣu ca teṣu tāsu tāsūpapattiṣu māyādevī bodhisattvasya jananī babhūva / sarve ca te bodhisattvakāyā māyāyā devyā romavivareṣu vikurvitapratibhāsaprāptāḥ saṃdṛśyante sma / idaṃ kulaputra bodhisattvasya lumbinīvane caturthaṃ janmavikurvitam //
punaraparaṃ kulaputra yāvadbhiḥ kāyairbhagavān pūrvaṃ bodhisattvacārikāmacarat yadvarṇairyatsaṃsthānairyadākārairyatparibhogairyatsukhaduḥkhapratisaṃvedībhiryajjātiparivartaiḥ, te sarve māyāyā devyāḥ kāye sarvaromamukheṣu pratibhāsaprāptāḥ saṃdṛśyante sma / idaṃ kulaputra lumbinīvane bodhisattvasya pañcamaṃ janmavikurvitam //
punaraparaṃ kulaputra yāvanto bhagavatā pūrvaṃ bodhisattvacārikāṃ caratā duṣkaraparityāgāḥ parityaktāḥ, hastapādaparityāgā vā karṇanāsāparityāgā vā jihvādaṃṣṭrāparityāgā vā nayanottamāṅgaparityāgā vā māṃsaśoṇitaparityāgā vā asthimajjāparityāgā vā vakṣohṛdayaparityāgā vā chavicarmaparityāgā vā bāhyādhyātmikavastuparityāgā vā putraduhitṛbhāryāparityāgā vā ātmabhāvaparityāgā vā bhogaratnaparityāgā vā grāmanagaranigamajanapadarāṣṭrarājadhānīparityāgā vā dhanadhānyakośakoṣṭhāgāraparityāgā vā maṇimuktāvaiḍūryaśaṅkhaśilāpravālajātarūparajataparityāgā vā vividharatnābharaṇaparityāgā vā śayyāsanaparityāgā vā gṛhavimānaparityāgā vā sarvopabhogaparityāgā vā, te ca dāyakabodhisattvavigrahakāyai rūpaiḥ parityajanti sma / te ca pratigrāhakāyai rūpaiḥ pratigṛhṇanti sma / tāni ca deśavastūni yāni parityaktāni, te ca deśapradeśāḥ, te ca bodhisattvaparivārāḥ, sarve te māyāyā devyāḥ sarvaromavivarebhyaḥ pratibhāsaprāptāḥ saṃdṛśyante sma / idaṃ kulaputra lumbinīvane bodhisattvasya ṣaṣṭhaṃ janmavikurvitam //
punaraparaṃ kulaputra ....................... lumbinīvanaṣaṇḍe samavasṛtā abhijātajagadvijñānā prādurabhavat / idaṃ kulaputra lumbinīvane bodhisattvasya saptamaṃ janmavikurvitam //
punaraparaṃ kulaputra yāvantaḥ sarvadevendrabhavanavyūhaparibhogasamatikrāntāḥ sarvanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyendrabhavanavyūhaparibhogasamatikrāntāḥ sarvabodhisattvaparibhogāḥ, yaduta sarvamaṇirājakūṭāgāraparibhogā vā maṇirājavimānaparibhogā vā maṇirājajālaparibhogā vā maṇirājavigrahaparibhogā vā maṇirājabimbaparibhogā vā maṇirājavyūhā vā sarvābharaṇaparibhogā vā sarvagandharājaparibhogā vā śubhāpratikūlasarvārambaṇaparibhogā vā, te sarve māyāyā devyāḥ kukṣeranyonyāsaṃbhinnā niścaritvā iha lumbinīvane samantavyūhāḥ samavāsthiṣanta / idaṃ kulaputra lumbinīvane bodhisattvasyāṣṭamaṃ janmavikurvitam //
(Gv 294)
punaraparaṃ kulaputra māyāyā devyāḥ kukṣeḥ prathamataraṃ daśabuddhakṣetrānabhilāpyakoṭīniyutaśatasahasraparamāṇurajaḥsamā bodhisattvā bhagavato vairocanasya sadṛśarūpavarṇasaṃsthānāḥ sadṛśalakṣaṇānuvyañjanālaṃkārāḥ sadṛśaprabhāḥ sadṛśaraśmipramuñcanāḥ sadṛśaliṅgalīlāḥ sadṛśavikramāḥ sadṛśavirocanavikurvitāḥ sadṛśaparivārāḥ sadṛśavyūhā niścaranti sma bhagavato varṇasamudrānudīrayamāṇāḥ / idaṃ kulaputra lumbinīvane bodhisattvasya navamaṃ janmavikurvitam //
punaraparaṃ kulaputra bodhisattvasya janmakālasamaye pravṛtte māyāyā devyāḥ purastādadho vajratalānmahāpṛthivīmabhinirbhidya sarvaratnavyūhagarbhaṃ nāma mahāmaṇiratnapadmamabhyudgatamabhūdaparājitamahāvajramaṇirājagarbhasarvamaṇirājakesararaśmivyūhaṃ daśabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamapatrapaṅktisuvibhaktaṃ vividhamaṇirājapatramaṇḍalaṃ cintāmaṇirājaviśuddhakarṇikaṃ sarvaratnavarṇāprameyakesarapaṅktivyūham, asaṃkhyeyamaṇirājaratnavyūhajālasaṃchannamabhedyanārāyaṇavajramaṇirājendrakūṭasaṃchāditaṃ sarvadevendrakāyaparivṛtaṃ sarvanāgendragandhameghābhipravarṣitaṃ divyapuṣpapāṇipuṭaprayuktasarvayakṣendraparivṛtaṃ sarvagandharvendrapūrvabuddhotpādasthānamadhurarutasaṃgītinirghoṣasaṃprayuktastutimeghāviṣkṛtaṃ nihatamānamadadarpasarvāsurendrapraṇataśarīranamaskṛtaṃ sarvagaruḍendrābhipralambitaratnapaṭṭagaganameghālaṃkārabodhisattvagaṇasaṃcodanasaṃgītisaṃprayuktaiḥ prītimanobhiḥ sarvakinnarendraiḥ saṃprekṣitaṃ sarvamahoragendraprītisaṃbhavaprayuktanayaruciranirghoṣavyūhameghābhipravarṣitam / idaṃ kulaputra lumbinīvane bodhisattvasya daśamaṃ janmavikurvitam //
imāni kulaputra lumbinīvane bodhisattvasya daśa janmavikurvitāni prādurabhūvan / tataḥ paścādbodhisattvo 'cintyāpramāṇaprabhāsecanakadarśano māyāyā devyāḥ kukṣerabhyudgataḥ sūryamaṇḍalamiva gaganatalāt, vidyutkalāpa iva meghasaṃghātāt, sāṃdhya iva mahāghanaḥ śailaśikharāntarāt, mahāpradīpa iva tamo 'ndhakārāt / ityevaṃ bodhisattvo māyāyā devyāḥ kukṣerabhiniṣkramaṇaṃ saṃdarśayāmāsa māyāgatarūpavijñaptisaṃdarśanadharmatayā anāgatadharmatayā anutpādānirodhalokavijñaptisaṃdarśanadharmatayā //
ityevamahaṃ kulaputra bhagavato vairocanasya janmavikurvitasamudrānavatarāmi iha lumbinīvane viharamāṇā / yathā cāhaṃ kulaputra syāṃ bhāgavatyāṃ cāturdvīpikāyāṃ bhagavato vairocanasya janmavikurvitasamudrānavatarāmi, tathā sarvāvatyāṃ trisāhasramahāsāhasrāyāṃ lokadhātau sarvacāturdvīpikāsu koṭīśatajambudvīpānāṃ sarvatra bhagavato vairocanasya janmavikurvitānyavatarāmi / yathā cāhaṃ kulaputra asyāṃ trisāhasramahāsāhasrāyāṃ lokadhātau sarvacāturdvīpikāsu koṭīśatajambudvīpānāṃ bhagavato vairocanasya koṭīśataṃ janmavikurvitānāmavatarāmi, evaṃ sarvatrisāhasramahāsāhasralokadhātuparyāpannaparamāṇurajontargateṣu sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥpraveśajñānānugateṣu praticittakṣaṇamekaikena cittapraveśena buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāni bhagavato vairocanasya janmavikurvitānyavatarāmi / tadanantareṇa cittena buddhakṣetrasahasraparamāṇurajontargateṣu buddhakṣetreṣu ekaikatra buddhatatsamānyeva bodhisattvajanmavikurvitānyavatarāmi / etena nayena buddhakṣetraparamāṇurajontargateṣu (Gv 295) buddhakṣetreṣvekaikasmin buddhakṣetre sarvāṇi bodhisattvajanmavikurvitānyavatarāmi, na ca paryantamupaimi / sarvaparamāṇurajaḥsu ekaikasmin paramāṇurajasi buddhakṣetraparaṃparāṇāṃ na ca paryantamupaimi sarvakṣetreṣvekaikasmin buddhakṣetre buddhasattvajanmaparaṃparāṇām / yathā ceha lokadhātau sarvāṇi bodhisattvajanmavikurvitānyavatarāmi, tathā daśasu dikṣu anantamadhyāsu lokadhātuṣu sarvaparamāṇurajaḥsu praticittakṣaṇamekaikena cittapraveśena sarvākārāṇi sarvabodhisattvajanmavikurvitānyavatarāmyapratiprasrabdhyadhiṣṭhānayogena //
evamukte sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ sutejomaṇḍalaratiśriyaṃ lumbinīvanadevatāmevamāha kiyaccirapratilabdhastvayāyaṃ devate aprameyakalpasarvārambaṇabodhisattvajanmavikurvitaṃ saṃdarśayamāno bodhisattvajanmavimokṣaḥ? āha - bhūtapūrvaṃ kulaputra atīte 'dhvani buddhakṣetrakoṭīparamāṇurajaḥsamānāṃ kalpānāṃ pareṇa parataramīśvaraguṇāparājitadhvajo nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān samantaratnāyāṃ lokadhātau samāpadyate kalpe 'śītibuddhakoṭīniyutaśatasahasraprabhave / tasyāṃ khalu kulaputra samantaratnāyāṃ lokadhātau vicitravyūhaprabhā nāma madhyamā cāturdvīpikābhūt / tasyāṃ khalu cāturdvīpikāyāṃ madhye jambudvīpasya meruviśuddhavyūhadhvajā nāma rājadhānyabhūt / tasyāṃ khalu rājadhānyāṃ ratnārcinetraprabho nāma rājā abhūt / rājñaḥ khalu kulaputra ratnārcinetraprabhasya rājñaḥ suharṣitaprabheśvarā nāma bhāryābhūt / tadyathāpi nāma kulaputra asyāṃ bhāgavatyāṃ cāturdvīpikāyāmiha jambudvīpe māyādevī bhagavato vairocanasya janetrī, evameva kulaputra tena kālena tena samayena tasyāṃ vicitravyūhaprabhāyāṃ cāturdvīpikāyāṃ jambudvīpe suharṣitaprabheśvarā nāma tasya bhagavata īśvaraguṇāparājitadhvajasya tathāgatasya mātā abhūt / yathā teṣāmaśītibuddhakoṭīniyutānāṃ pūrvaṃgamasya prāthamakalpikasya bhagavata īśvaraguṇāparājitadhvajasya tathāgatasya mātā abhūt / sā khalu kulaputra suharṣitaprabheśvarā devī bodhisattvasya janmakālasamaye viṃśatyā strīniyutaśatasahasraiḥ sārdhaṃ suvarṇapuṣpābhamaṇḍalaṃ nāma mahodyānaṃ niryayau, yatra tamīśvaraguṇāparājitadhvajaṃ kumāraṃ janayāmāsa acintyena bodhisattvavikurvitena / tena khalu punaḥ samayena suvarṇapuṣpābhamaṇḍalasya nāma mahodyānasya madhye śubharatnavicitrakūṭaṃ nāma kūṭāgāramabhūt / tasmin kūṭāgāre sarvakāmaṃdadavṛkṣaśākhāmadhyālambatayā suharṣitaprabheśvarāyā devyāḥ sa bhagavānīśvaraguṇāparājitadhvajastathāgato janitaḥ / tena khalu samayena tasya bhagavato janmakāle vimalasaṃbhavaprabhā nāma dhātrī pratyupasthitābhūt / jātamātraṃ ca bodhisattvaṃ lokendrā vicitrasurabhimanojñadivyapuṣpotkarodgāribhiḥ paramasurabhigandhodakakalaśairvisnāpya tadarhābhiśca acintyāsaṃkhyeyābhiruttamābhiḥ pūjābhirabhipūjya tasyā vimalasaṃbhavaprabhāyā dhātryā aṅke prāyacchan / parigṛhītamātre ca tasmin bodhisattve tayā dhātryā ubhābhyāṃ pāṇibhyāmaṃse ca, tatkṣaṇameva sā dhātrī mahāprītiprāmodyavegapratilabdhā samantacakṣurviṣayaṃ nāma bodhisattvasamādhiṃ pratyalabhata, yasya samādheḥ (Gv 296) sahapratilābhāttasmāddaśasu dikṣu nānālokadhātusthitā aprameyāstathāgatāścakṣuṣa ābhāsamagaman / eṣa ca aprameyakalpasarvārambaṇabodhisattvajanmavikurvitasaṃdarśano
bodhisattvavimokṣo 'vakrāntaḥ susūkṣmaḥ tadyathāpi nāma taddivasāvakrānte mātuḥ kukṣau garbhavijñānam, yasya vimokṣasya pratilambhādanayā sarvatathāgatajanmavikurvitasaṃdarśanamahāpraṇidhirabhinirhṛtaḥ //
tatkiṃ manyase kulaputra - anyā sā tena kālena tena samayena vimalasaṃbhavaprabhā nāma bodhisattvadhātryabhūt? na khalu punastvayā evaṃ draṣṭavyam / ahaṃ sā tena kālena tena samayena vimalasaṃbhavaprabhā nāma bodhisattvadhātryabhūvam / tatkiṃ manyase kulaputra - anyāni tena kālena tena samayena viṃśatistrīniyutaśatasahasrāṇyabhūvan? na khalvevaṃ draṣṭavyam / imāni tāni viṃśatidevatāniyutaśatasahasrāṇi, yānīha lumbinīvane prativasanti mama parivārāḥ / tatkiṃ manyase kulaputra - anyā sā tena kālena tena samayena supraharṣitaprabheśvarā nāma devyabhūdīśvaraguṇāparājitadhvajasya kumārasya janetrī? na khalvevaṃ draṣṭavyam / iyaṃ sā māyādevī tena kālena tena samayena supraharṣitaprabheśvarā nāma devyabhūt / tatkiṃ manyase kulaputra - anyaḥ sa tena kālena tena samayena ratnārcinetraprabho nāma rājā abhūt / na khalvevaṃ draṣṭavyam / ayaṃ sa rājā śuddhodanaḥ tena kālena tena samayen ratnārcinetraprabho nāma rājā abhūt / sā khalvahaṃ kulaputra tata upādāya sarvacittakṣaṇeṣvavirahitā abhūvaṃ bhagavato vairocanasya bodhisattvajanmavikurvitasāgarāvataraṇatayā sattvanayavṛṣabhitāvikurvitasāgarāvataraṇatayā //
yathā cāhaṃ kulaputra asyāṃ sahāyāṃ lokadhātau bhagavato vairocanasya mahāpraṇidhānasamudrasāgarasaṃbhavānāṃ tathāgatānāṃ sarvacittakṣaṇeṣu sarvaparamāṇurajaḥpraveśasamavasṛtena jñānacakṣuṣā sarvaparamāṇurajaḥsu kṣetrasamudrānavatarāmi, teṣu ca kṣetreṣu tathāgatotpādasāgarānavatarāmi / yathā teṣāṃ tathāgatānāṃ bodhisattvajanmavikurvitamahāsamudrānavatarāmi, tathā daśasu dikṣu anantamadhyānāṃ tathāgatānāṃ sarvacittakṣaṇeṣu bodhisattvajanmavikurvitasāgarānavatarāmi / yathā ca asyāṃ trisāhasramahāsāhasrāyāṃ lokadhātau sarvaparamāṇurajaḥprasaraparaṃparāvatāreṇa samyaksaṃbuddhabodhisattvajanmābhimukhībhāvagatān buddhaguṇānavatarāmi, evaṃ daśasu dikṣu buddhakṣetrānabhilāpyakoṭīniyutaśatasahasraparamāṇurajaḥprasarāntargatān kṣetrasāgarānavatarāmi / teṣu ca vipulān buddhasamudrānavatarāmi / tāṃśca buddhān bhagavato bodhisattvabhūtajanmavikurvitasaṃmukhībhāvagatān paśyāmi / tathāgatabhūtānapi pūjayāmi / teṣāṃ ca tathāgatānāṃ dharmadeśanāṃ śṛṇomi, dharmasya ca anudharmaṃ pratipadye //
atha khalu sutejomaṇḍalaratiśrīrlumbinīvanadevatā evamevāprameyasarvakalpasarvāvaraṇabodhisattvajanmavikurvitasaṃdarśanabodhisattvavimokṣaṃ paridīpayamānā buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
buddhaputra śṛṇu mahya bhāṣitaṃ yasmi pṛcchasi janitva gauravam /
(Gv 297)
śānta durdṛśu jināna gocaro hetukāraṇanayairnidarśitaḥ // 1 //
kṣetrakoṭiparamāṇusādṛśān pūrvakalpa smaramī acintiyān /
kalpa ādiriva ananta nāyako yatrāśītinayutā jinānabhūt // 2 //
īśvarājitaguṇadhvajastadā teṣvabhūtprathamakastathāgataḥ /
jānamāna maya draṣṭu nāyakaḥ svarṇapuṣpaprabhave vanottame // 3 //
nāmato vimalasaṃbhavaprabhā tasya āsi ahu dhātri paṇḍitā /
lokapāla mama aṃsi taṃ sthapī jātamātra kanakottamaprabham // 4 //
aṃsi taṃ grahiya agrapudgalaṃ mūrdhnimasya na prabhomi prekṣitum /
* * * * taṃ acintiyaṃ prekṣamāṇa na ca antu paśyami // 5 //
lakṣaṇebhi pratimaṇḍitaṃ śubhaṃ kāyamasya vimalaṃ sudarśanam /
dṛṣṭa me ratanabimbasādṛśaṃ prītivega atulā vivardhitāḥ // 6 //
cintayitva guṇa tasya me 'mitān puṇyasāgara ameya vardhitāḥ /
dṛṣṭva tasya ca vikurvitodadhīn bodhicittavipulaṃ mi saṃbhutam // 7 //
prārthayitva jinavarṇasāgarān vardhitaḥ praṇidhisāgaro mama /
sarvakṣetraprasarā viśodhitā sarvadurgatipathā vivartitāḥ // 8 //
pūjanāya sugatānacintiyān sarvakṣetraprasareṣvanāgatān /
(Gv 298)
sattvaduḥkhitavimocanāya ca proditaḥ praṇidhisāgaro mama // 9 //
śrutva dharmamatha tasya tāyino labdhimaṃ varavimokṣamaṇḍalam /
bodhi śodhitu caritva cārikāṃ kalpakṣetrarajakoṭisādṛśān // 10 //
yeṣu yāntakupapanna nāyakā te aśeṣa mayi sarvi pūjitāḥ /
śāsanaṃ ca maya teṣu dhāritaṃ śodhanā imu vimokṣasāgaram // 11 //
kṣetrakoṭiparamāṇubhiḥ samā ye 'bhavan daśabalā atītakāḥ /
dharmacakru maya teṣa dhāritaṃ bhāvitaṃ [vara]vimokṣamaṇḍalam // 12 //
buddhakṣetri raja yāvato iho tān rajāgraprasarābdhi paśyatī /
ekameki raji kṣetrasāgarān pūrva śodhita jinena paśyatī // 13 //
teṣu kṣetraprasareṣu nāyakān jāyato vanavareṣu paśyami /
ekacittaprasare acintiyā darśayanta vipulā vikurvitā // 14 //
paśyami kvaci ca kṣetri nāyakān prārthayanta varabodhimuttamām /
tiṣṭhataṃ tuṣitalokaṃ * * * kṣetrakoṭinayutairacintiyaiḥ // 15 //
jāyamāna vipulairvikurvitaiḥ kṣetrasāgaraśateṣu paśyami /
nārisaṃghavara saṃpuraskṛtā bhāṣamāṇu dharma nāyakān // 16 //
(Gv 299)
kṣetrakoṭiparamāṇusadṛśānekacittakṣaṇe vīra paśyami /
darśayanta jagatāmanekadhā eki kṣaṇi śāntanirvṛtim // 17 //
janma yātuka jināna paśyami prekṣamāṇa raji kṣetrasāgarān /
janmi janmi bahukāyakoṭibhiḥ pūji teṣa karuṇāmupāgami // 18 //
kṣetrasāgaranayairacintanairakṣayā gatipracāra yātukāḥ /
teṣu sarvajagadāmukhā ahaṃ dharmamegha vipulān pravarṣami // 19 //
etamahaṃ jinasutā acintiyaṃ jānamī varavimokṣamaṇḍalam /
kalpakoṭinayutairacintiyairyaṃ na śakya ayu sarva darśitum // 20 //
etamahaṃ kulaputra aprameyakalpasarvārambaṇabodhisattvajanmavikurvitasaṃdarśanaṃ bodhisattvavimokṣaṃ jānāmi / kiṃ mayā śakyaṃ bodhisattvānāṃ cittakṣaṇe cittakṣaṇe sarvakalpaprasthānagarbhasaṃbhūtacittānāṃ sarvadharmanayanidhyaptijātinidarśakānāṃ sarvatathāgatapūjāpraṇidhisaṃbhūtāśayānāṃ sarvabuddhadharmābhisaṃbodhipraṇidhiparamāṇāṃ sarvakulagotropapattigatisaṃdarśanapratibhāsakalpānāṃ sarvatathāgatapādamūlapadmagarbhopapattīnāṃ sarvajagatparipākakālābhijñānāṃ sarvavinayābhimukhajanmopapattivikurvitasaṃdarśakānāṃ sarvakṣetraprasaravikurvitameghasaṃdarśakānāṃ sarvajagadgatijātikulapratibhāsaprāptānāṃ caryāṃ jñātuṃ guṇān vā vaktum //
gaccha kulaputra, iyamihaiva kapilavastuni mahānagare gopā nāma śākyakanyā prativasati / tāmupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvaparipākāya saṃsāre saṃsaritavyam //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ sutejomaṇḍalaratiśriyo lumbinīvanadevatāyāḥ pādau śirasābhivandya sutejomaṇḍalaratiśriyaṃ lumbinīvanadevatāmanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya sutejomaṇḍalaratiśriyo lumbinīvanadevatāyā antikātprakrāntaḥ // 40 //
(Gv 300)
43 gopā /
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ sutejomaṇḍalaratiśriyo lumbinīvanadevatāyā antikādapakramya yena kapilavastu mahānagaraṃ tenopasaṃkramya etamevāprameyakalpasarvārambaṇabodhisattvajanmavikurvitasaṃdarśanaṃ bodhisattvavimokṣaṃ bhāvayan avataran vipulīkurvan anutiṣṭhan uttāpayan parijayan paricintayan pravicinvan anupūrveṇa yena dharmadhātupratibhāsaprabho bodhisattvasaṃgītiprāsādastenopasaṃkrāmat / tasyopasaṃkramaṇasya aśokaśrīrnāma bodhisattvasaṃgītiprāsādadevatā daśabhirgṛhadevatāsahasraiḥ sārdhaṃ pratyudgamya sudhanaṃ śreṣṭhidārakamevamāha - svāgataṃ te mahāpuruṣa mahāprajñājñānavikrāmin acintyabodhisattvavimokṣabhāvanādhyālambanapraṇidhicittavipuladharmavimānagocaracārin dharmanagarābhimukha anantabodhisattvopāyanayāvatāraṇāpratiprasrabdhatathāgataguṇasāgarāvabhāsapratilabdha sarvajagadvinayapratibhāsapratibhānajñānābhimukhasarvasattvacaryājñānakāyamantrānuvartana caryābhimukhacitta sarvajagadvedanāprītisamudravegavivardhanapraṇidhāna sarvatathāgatadharmaprativedhamārgapratipanna / yathā tvāṃ paśyāmi animiṣanetragambhīracaryeryāpathaviśuddhagocaram, nacireṇa tvamanuttaratathāgatakāyavākcittālaṃkāraviśuddhiṃ pratilabdho lakṣaṇānuvyañjanapratimaṇḍitena kāyena daśabalajñānālokālaṃkṛtena cittena lokaṃ vicariṣyasi / yādṛśīṃ ca te dṛḍhavīryaparākramatāṃ paśyāmi, nacireṇa tvaṃ sarvatryadhvatathāgatasaṃmukhībhāvadarśanasamaṅgī sarvatathāgatadharmameghān saṃpratīcchan sarvabodhisattvadhyānavimokṣasamādhisamāpattiśāntadharmavimānaratimanubhavan gambhīraṃ buddhavimokṣamanupravekṣyasi / tathā hi tvaṃ kalyāṇamitropasaṃkramaṇadarśanaparyupāsanānuśāsanīḥ saṃpratīcchaṃstadguṇapratinayeṣu prayujyamāno na parikhidyase, na vinivartase, na paritapasi / na ca te kaścidantarāyo vā āvaraṇaṃ vā nivaraṇaṃ vā prasahate, mārā vā mārakāyikā vā devatāḥ / tena acirādeva tvaṃ sarvasattvānāṃ prītikaro bhaviṣyasi //
evamukte sudhanaḥ śreṣṭhidārako 'śokaśriyaṃ bodhisattvasaṃgītiprāsādadevatāmetadavocat - tathāstu devate yathā vadasi / ahaṃ khalu devate sarvasattvakleśasaṃtāpavyupaśamena paramāṃ prītiṃ vindāmi / sarvasattvaviṣayakarmavipākavinivartanena sarvasattvasukhasaṃbhavena sarvasattvānavadyakarmapratipattyā paramāṃ prītiṃ vindāmi / yadā ca devate sattvā vividhaviṣayakarmakleśaprayogākṣiptacittā durgatiṣu prapatanti sugatiṣu vā, vividhāni kāyikacaitasikāni duḥkhadaurmanasyāni pratyanubhavanti, durmanasastasmin samaye bodhisattvā bhavanti paramadurmanasaḥ / tadyathāpi nāma devate puruṣasyaikāntatṛṣṇācaritasya ekaputrako bhavet priyo manāpaḥ / sa tasyāṅgapratyaṅgeṣu cchidyamāneṣu ekāntatṛṣṇācaritatvāt paramadurmanāḥ syādanāttamanaskaḥ, evameva devate bodhisattvo bodhisattvacārikāṃ caran sattvān karmakleśavaśena tisṛṣu durgatiṣu patitān dṛṣṭvā durmanā bhavati paramadurmanāḥ / yasmin vā punaḥ samaye sattvāḥ kāyavāṅbhanaḥsucaritasamādanahetoḥ kāyasya bhedātsugatau svargaloke deveṣūpapadyante, devamanuṣyagatiṣu ca kāyikacaitasikāni sukhāni pratyanubhavanti, paramasukhī tasmin samaye bodhisattvo bhavati sumanā āttamanaskaḥ pramuditaḥ (Gv 301) prītisaumanasyajātaḥ / na khalu punardevate bodhisattvā ātmārthāya sarvajñatāmabhiprārthayante / na vicitrasaṃsāraratisukhaprabhavanārthaṃ na kāmadhātuparyāpannaṃ vividharativyūhaprārthanayā saṃjñācittadṛṣṭiviparyāsavaśena na saṃyojanabandhanānuśayaparyavasthānavaśagatāḥ / na tṛṣṇādṛṣṭivaśagatāḥ, na vividhasattvasaṃsargaratisaṃjñāvinibaddhacetasaḥ, na dhyānaratisukhāsvādaparigṛddhāḥ, na vividhāvaraṇāvṛtāḥ saṃsāragatiṣu parivartante / api tu khalu punardevate bodhisattvā bhavasamudragatānāmaparimitaduḥkhaprapīḍitānāṃ sattvānāmantike mahākaruṇāṃ saṃjanayitvā sarvajagatsaṃgrahamahāpraṇidhimabhinirharanti / te mahākaruṇāpraṇidhyabhinirhārabalavegena sattvaparipākavinayaprayuktāḥ saṃsāre bodhisattvacaryāṃ carantaḥ saṃdṛśyante / te sarvasattvanāṃ sarvāvaraṇasarvajñatājñānaṃ paryeṣamāṇāḥ sarvatathāgatapūjopasthānapraṇidhimabhinirharanti / te tathāgatapūjopasthānapraṇidhivaśairna parikhidyante bodhisattvacaryāyām / te bodhisattvacaryāṃ carantaḥ saṃkliṣṭāni kṣetrāṇi saṃpaśyantaḥ sarvabuddhakṣetrapariśodhanapraṇidhimabhinirharanti
saṃkliṣṭān kṣetrasāgarān pariśodhayamānāḥ sarvasattvānāmāyatananānātvaṃ saṃpaśyamānāḥ / anānātvānuttaradharmakāyapariśuddhaye praṇidhimabhinirharanti saṃkliṣṭakāyavākcittatāṃ sattvānāṃ saṃpaśyamānāḥ / sarvasattvakāyavākcittālaṃkārapariśuddhaye praṇidhimabhinirharanti / vikalāyatanānapariśuddhacetasaḥ sarvān saṃpaśyamānāḥ sarvasattvacittacaritāni pariśodhayamānā bodhisattvacaryāṃ caranto na parikhidyante / evaṃ hi devate bodhisattvā anantamadhyāṃ bodhisattvacaryāṃ caranto 'parikhinnacittāḥ / evaṃ caranto 'laṃkārabhūtā bhavanti sadevakasya lokasya devamanuṣyasaṃpattisaṃjananatayā / mātāpitṛbhūtā bhavanti bodhisattvotpādapratiṣṭhāpanatayā / dhātrībhūtā bhavanti bodhisattvamārgāvataraṇatayā / nityānubaddhasahajadevatā bhavanti durgatiprapātabhayārakṣaṇatayā / mahādāśabhūtā bhavanti saṃsārasamudrottāraṇatayā / śaraṇabhūtā bhavanti sarvamārakleśabhayavinivartanatayā / parāyaṇabhūtā bhavanti antaparamaśītibhāvopanayanatayā / tīrthabhūtā bhavanti sarvabuddhasamudrāvataraṇayā / saṃgrāhakabhūtā bhavanti dharmaratnadvīpopanayanatayā / puṣpabhūtā bhavanti sarvabuddhaguṇasaṃpuṣpitacittatayā / alaṃkārabhūtā bhavanti vipulapuṇyajñānaprabhāpramuñcanatayā / paramaprītikarā bhavanti samantaprāsādikatayā / abhigamanīyā bhavanti anavadyakarmapratipattyā / samantabhadrā bhavanti sarvākāravarāṅgasuparipūrṇakāyatayā / asecanakarūpā bhavanti apratikūladarśanatayā / avabhāsakarā bhavanti jñānaraśmipramuñcanatayā / ālokakarā bhavanti dharmapradīpadhāraṇatayā / pradyotakarā bhavanti bodhyāśayapariśodhanatayā / senāpatibhūtā bhavanti mārakarmavinivartanatayā / sūryabhūtā bhavanti prajñāraśmijālaprabhāpramuñcanatayā / candrabhūtā bhavanti gaganabuddhicandrodāgamanatayā / meghabhūtā bhavanti sarvajaganmahādharmameghābhipravarṣaṇatayā / evaṃ khalu devate pratipadyamānā bodhisattvāḥ priyā bhavanti sarvasattvānām //
atha khalu aśokaśrīrbodhisattvasaṃgītiprāsādadevatā sārdhaṃ tairdaśabhiḥ gṛhadevatāsahasraiḥ sudhanaṃ śreṣṭhidārakaṃ divyasamatikrāntaiḥ manomayaiḥ puṣpamālyagandhacūrṇavilepanaratnābharaṇavarṣaiḥ pravṛṣya anuparivārya bodhisattvabhavanaṃ praviśantamābhirgāthābhirabhyaṣṭāvīt -
(Gv 302)
utpadyante jinā loke kadāci jñānabhāskarāḥ /
saṃbodhau cittamutpādya sarvasattvānukampayā // 1 //
bahubhiḥ kalpanayutaiḥ durlabhaṃ tacca darśanam /
avidyāndhasya lokasya jñānasūryo mahānasi // 2 //
dṛṣṭvā lokaṃ viparyastamajñānatimirāvṛtam /
mahākṛpāṃ saṃjanayya prasthito 'si svayaṃbhutām // 3 //
viśuddhenāśayena tvaṃ buddhabodhyarthamudyataḥ /
kalyāṇamitraṃ bhajase 'napekṣaḥ kāyajīvite // 4 //
na niśrayaste loke 'sminna niketo na saṃstavaḥ /
anālayo 'sya saṃkīrṇo niḥsaṅga gaganāśayaḥ // 5 //
bodhicaryāṃ carasyagrāṃ puṇyamaṇḍalasuprabhaḥ /
udayāstamite loke jñānaraśmipramuñcanaḥ // 6 //
lokānna caivoccalasi lokadharmairna lipyase /
asaṅgaścarase loke māruto gagane yathā // 7 //
kalpoddāhe yathā vahniḥ pradīptaḥ satatodyataḥ /
agnikalpena vīryeṇa carase bodhicārikām // 8 //
siṃhakalpa mahāvīra dṛḍhavīryaparākramaḥ /
jñānavikramasaṃpannastvaṃ carasyaparājitaḥ // 9 //
dharmadhātusamudre 'smin ye kecinnayasāgarāḥ /
sanmitrasevayā śūra tvaṃ tānavatariṣyase // 10 //
atha khalvaśokaśrīrbodhisattvasaṃgītiprāsādadevatā sudhanaṃ śreṣṭhidārakamābhirgāthābhirabhiṣṭutya gacchantaṃ pṛṣṭhataḥ samanubadhnāti sma dharmakāmatayā / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako dharmadhātupratibhāsaprabhabodhisattvasaṃgītiprāsādamupasaṃkramya anupraviśya samantādanuvilokayāmāsa gopāyāḥ śākyakanyāyā darśanakāmaḥ / so 'paśyadgopāṃ śākyakanyāṃ dharmadhātupratibhāsaprabhasya bodhisattvasaṃgītiprāsādasya madhye sarvabodhisattvasya gṛhāvasanapratibhāsamaṇipadmagarbhāsananiṣaṇṇāṃ strīṇāṃ caturaśītyā sahasraiḥ parivṛtāṃ sarvāsāṃ pārthivakulasaṃbhavānāṃ pūrvabodhisattvacaryāsabhāgakuśalamūlānāṃ pūrvadānasaṃgrahasaṃgṛhītānāṃ ślakṣṇamadhuravacanasamudācārāṇāṃ sarvajñatārthābhimukhasukhasaṃgṛhītānāṃ buddhabodhisattvasamudāgamasamānārthatayā susaṃgṛhītānāṃ mahākaruṇāpūrvaṃgamaputradāraparigrahasusaṃparigṛhītānāṃ mahāmaitryupetasvadārānuvartanapariśodhitānāṃ pūrvabodhisattvācintyopāyakauśalyapariparipācitānām / sarvāṇi ca tāni caturaśītistrīsahasrāṇyavaivartikānyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau bodhisattvapāramitānayāvatīrṇāni sarvabodhisattvaśikṣāsu aparapraṇeyāni sarvagrahavigatacitāni sarvasaṃsārarativiratamānasāni asaṅgadharmadhātunayapariśuddhāni sarvajñatābhimukhacittavegāni (Gv 303) sarvanivaraṇāvaraṇajālavigatāni sarvāṅgapathasamatikrāntāni dharmakāyasunirmitavicārāṇi sarvalokaparipākavinayābhimukhāni vipulapuṇyasamudrasaṃbhūtacittāni samantabhadrabodhisattvacaryāpraṇidhānaniryātāni vipulabodhisattvabalavegasaṃvardhitāni jñānasūryamaṇḍalacittapradīpāni //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako yena gopā śākyakanyā tenopasaṃkramya gopāyāḥ śākyakanyāyāḥ kramatalayoḥ sarvaśarīreṇa praṇipatya utthāya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārye anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi kathaṃ bodhisattvāḥ saṃsāre saṃsaranti, saṃsāradoṣaiśca na lipyante / sarvadharmasamatāsvabhāvaṃ cāvabudhyante / śrāvakapratyekabuddhabhūmau na ca pratiṣṭhante / buddhadharmāvabhāsapratilabdhāśca bhavanti / bodhisattvacaryāṃ na ca vyavacchindanti / bodhisattvabhūmau ca pratiṣṭhitā bhavanti / sarvatathāgataviṣayaṃ ca saṃdarśayanti / sarvalokagatisamatikrāntāśca bhavanti / sarvalokagatiṣu copavicaranti / dharmakāyapariniṣpannāśca bhavanti / anantavarṇāṃśca rūpakāyānabhinirharanti / alakṣaṇadharmakāyaparāyaṇāśca bhavanti / sarvajagadvarṇasaṃsthānāṃśca kāyānādarśayanti / anabhilāpyāṃśca sarvadharmānavaranti / sarvavākpathaniruktyudāhāraiśca sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti / niḥsattvāṃśca sarvadharmān prajānanti / sattvadhātuvinayaprayogācca na vinivartante / anutpādānirodhāṃśca sarvadharmānavataranti / sarvatathāgatapūjopasthānaprayogācca na vinivartante / akarmavipākāṃśca sarvadharmānavataranti kuśalakarmābhisaṃskāraprayogācca na vinivartante //
evamukte gopā śākyakanyā sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - sādhu sādhu kulaputra, yastvaṃ bodhisattvānāmimāmevaṃrūpāṃ caryāṃ dharmatāṃ paripraṣṭavyāṃ manyase, yathāpi tatsamantabhadrapraṇidhānacaryābhimukhasya ayaṃ praśnodāhāraḥ / tena hi kulaputra śṛṇu, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuru, bhāṣiṣye buddhānubhāvena / daśabhiḥ kulaputra dharmaiḥ samanvāgatā bodhisattvā imāmevaṃrūpāmindrajālatalopamāṃ samantajñānaprabhāṃ bodhisattvacaryāṃ paripūrayanti / katamairdaśabhiḥ? yaduta udārakalyāṇamitrasaṃniśrayeṇa vipulādhimuktipratilābhena udārakalyāṇāśayaviśuddhyā vipulapuṇyajñānasamudropastabdhacittatayā buddhotpattisaṃbhavamahādharmanirdeśaśravaṇapratilābhena tryadhvatathāgatādhimukticetanāsaṃvāsena sarvabodhisattvacaryāmaṇḍalasamatānugamena sarvatathāgatādhiṣṭhānapratilābhena prakṛtimahākaruṇādhyāśayaviśuddhyā sarvasaṃsāracakropacchedacittabalādhānapratilābhena / ebhiḥ kulaputra daśabhirdharmaiḥ samanvāgatā imāmevaṃrūpāmindrajālatalopamāṃ samantajñānaprabhāṃ bodhisattvacaryāṃ paripūrayanti //
tatra kulaputra avivartyavīryā bodhisattvā etān dharmān pratilabhya akṣayākārābhinirhāreṇa bhāvayanto bahulīkurvantaḥ kalyāṇamitrāṇyārāgya daśabhirākārairabhirādhayanti / katamairdaśabhiḥ? yaduta kāyajīvitānapekṣatayā saṃsāropakaraṇānarthikatayā sarvadharmasvabhāvasamatānugamena sarvajñatāpraṇidhānāvivartyatayā sarvadharmadhātunayavyavalokanatayā sarvabhavasamudroccalitamānasatayā anālayadharmagaganapraviṣṭānālayatayā sarvabodhisattvapraṇidhānānāvaraṇatayā sarvakṣetrasāgaraprasaraṇatayā (Gv 304) anāvaraṇabodhisattvajñānamaṇḍalasuparyavadāpitatayā / ebhiḥ kulaputra daśabhirākārairbodhisattvāḥ kalyāṇamitrāṇyārāgayitvā abhirādhayanti //
atha khalu gopā śākyakanyā etamevārthanayaṃ saṃdarśayamānā buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
ye prasthitāmalaviśāladhiyaḥ parārthāḥ sanmitrasevanaparā gataśāṭhyamāyāḥ /
śāstṛtvasaṃjñapratilabdha akhinnavīryāścaryendrajālasadṛśī carateṣa loke // 11 //
adhimukti yeṣa vipulā gaganaprakāśā yasyāṃ samosarati sarvatriyadhvalokaḥ /
kṣetrāśca sattva tatha dharma tathaiva buddhāsteṣāmiyaṃ cariya jñānaprabhaṃkarāṇām // 12 //
yeṣāśayo gaganakalpa anantamadhyaḥ saṃkleśanirmalatayā paramaṃ viśuddhaḥ /
ye 'trodbhavanti guṇa sarvatathāgatānāṃ caryendrajālatalabhedasamāhitānām // 13 //
sarvajñajñānavipulairamitairacintyairupastabdha ye guṇamahodadhibhiḥ sumedhāḥ /
te puṇyasāgaraśarīraviśuddhagarbhā loke caranti na ca lokamalena liptāḥ // 14 //
sarvasvarāṅgarutaghoṣanayairjinānāṃ ye dharmagarjita śṛṇonta na yāni tṛptim /
dharmaṃ nayānugataprajñaprabhapradīpāsteṣāmiyaṃ jagapradīpakarāṇa caryā // 15 //
ye te daśaddiśi tathāgata aprameyān sarvatra cittakṣaṇi otari anyamanyān /
sarvāṃstathāgatasamudra vicintayanti buddhāśayānanugatānamayaṃ praveśaḥ // 16 //
paśyanti ye pariṣado vipulā jinānāṃ teṣāṃ samādhinayasāgaramotaranti /
praṇidhānasāgaranayaṃ ca anantamadhyaṃ teṣāmidaṃ caritamindratalopamānām // 17 //
(Gv 305)
ye 'dhiṣṭhitā daśasu dikṣu jinairaśeṣaiḥ / kalpāṃścarantyanaparāntasamantabhadrāḥ /
sarvatra kṣetraprasare pratibhāsaprāptāsteṣāmiyaṃ cariya dharmaprabhaṃkarāṇām // 18 //
ye te mahākaruṇamaṇḍalajñānasūryā dṛṣṭvā jagadvyasanaprāptamudenti dhīrāḥ /
dharmābhayā jagati moha vidhūya teṣāmiyaṃ cari divākarasādṛśānām // 19 //
dṛṣṭvā prajāṃ bhavagatau parivartamānāṃ saṃsārasrotapravilomasthitāḥ sumedhāḥ /
saddharmacakramamitaṃ samudānayantaścaryāsamantavarabhadramatiṃ caranti // 20 //
te 'tra śikṣita nayehi anantamadhyān kāyān yathāśaya jagatyupadarśayitvā /
pratibhāsabimbasadṛśairapi taiḥ svakāyaiḥ paripācayanti janatāṃ bhavasāgareṣu // 21 //
maitrīnayaiḥ suvipulairjanatāṃ spharitvā nānādhimuktiṣu janeṣu cariṃ vidarśya /
dharmaṃ yathāśaya jagatyabhivarṣamāṇā bodhāya sattvanayutān vinayanti dhīrāḥ // 22 //
atha khalu gopā śākyakanyā imā gāthā bhāṣitvā sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - ahaṃ khalu kulaputra sarvabodhisattvasamādhisāgaranayavyavalokanaviṣayasya bodhisattvavimokṣasya lābhinī / sudhana āha - ka etasya ārye sarvabodhisattvasamādhisāgaranayavyavalokanaviṣayasya bodhisattvavimokṣasya viṣayaḥ? āha - etamahaṃ kulaputra bodhisattvavimokṣaṃ samāpannā iha lokadhātāvanabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān kalpānavatarāmi / teṣu ye sattvāḥ sarvagatiparyāpannāḥ, tān prajānāmi / yāvanti ca teṣāṃ sattvānāṃ cyutyupapattimukhāni, tāni prajānāmi / yāvantyabhinirvṛttimukhāni, yāvatyaḥ karmābhisaṃskārasamāpattayaḥ, yāvatyaḥ karmavipākavicitratāḥ, tā api prajānāmi / kuśalamapyeṣāṃ karmasamādānaṃ prajānāmi / akuśalamapi nairyāṇikamapi anairyāṇikamapi niyatamapi aniyatamapi mithyātvaniyatamapi sānuśayamapi niranuśayamapi kuśalamūlasaṃpannamapi kuśalamūlavipannamapi kuśalamūlaparigṛhītamapi (Gv 306) akuśalamūlaparigṛhītamapi kuśalākuśalaparigṛhītamapi samudānītakuśalamūlamapi asamudānītapāpadharmamapi eṣāṃ karmasamādānaṃ prajānāmi //
teṣu ca anabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsameṣu kalpeṣu ye buddhā bhagavantaṃ utpannāḥ, teṣāṃ nāmasamudrānavatarāmi / teṣāṃ ca buddhānāṃ bhagavatāṃ prathamacittotpādasamudrānapi prajānāmi / sarvajñatāprasthānanayasamudrānapi prajānāmi / sarvapraṇidhisāgarābhinirhārānapi prajānāmi / pūrvabuddhotpādaprasthānasamudrānapi prajānāmi / pūrvabuddhapūjopasthānaprayogasamudrānapi prajānāmi / pūrvabodhisattvacaryāparipūrisamudrānapi prajānāmi / niryāṇavyūhasamudrānapi prajānāmi / teṣāṃ ca buddhānāṃ bhagavatāṃ sattvaparipākavinayasamudrānapi prajānāmi / abhisaṃbodhisamudrānapi prajānāmi / dharmacakrapravartanavṛṣabhitāvikurvitānyapi prajānāmi / sarvabuddhavikurvitasamudrānapi prajānāmi / teṣāṃ ca buddhānāṃ bhagavatāṃ parṣanmaṇḍalavibhaktīrapi prajānāmi / teṣu ca parṣanmaṇḍaleṣu ye śrāvakāsteṣāṃ niryāṇanayamapi prajānāmi / pūrvakuśalamūlānyapi prajānāmi / mārgabhāvanānānātvamapi prajānāmi / jñānapratilābhasaṃpadviśuddhaprabhedamapi prajānāmi / ye ca taistathāgataiḥ sattvāḥ pratyekabodhau pratiṣṭhāpitāstānapi prajānāmi / yāni ca teṣāṃ pratyekabuddhānāṃ pūrvakuśalamūlāni tānyapi prajānāmi / ye ca teṣāṃ pratyekabuddhānāṃ pratyekabodhyadhigamāstānapi prajānāmi / yāni ca teṣāṃ pratyekabuddhānāṃ śāntavihāravikurvitavimokṣamukhāni tānyapi prajānāmi / yāni ca teṣāṃ pratyekabuddhānāṃ vividhavikurvitāni tānyapi prajānāmi / yaśca teṣāṃ pratyekabuddhānāṃ sattvaparipākastamapi prajānāmi / yā ca teṣāṃ pratyekabuddhānāṃ dharmadeśanā, tāmapi prajānāmi / yāni ca teṣāṃ pratyekabuddhānāmanantasamādhivihāravividhavimokṣakrīḍitāni tānyapi prajānāmi / yacca teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ parinirvāṇaṃ tadapi prajānāmi / ye ca buddhānāṃ bhagavatāṃ bodhisattvaparṣanmaṇḍalasamudrāstānapi prajānāmi / teṣāṃ ca bodhisattvānāṃ prathamakuśalamūlāvaropaṇānyapi prajānāmi / prathamacittotpādapraṇidhānānyapi prajānāmi / praṇidhānavimātratāmapi sarvabodhisattvacaryāniryāṇavyūhābhinirhāravimātratāmapi prajānāmi
/ pāramitāmārgāṅgasaṃbhāraviśuddhivimātratāmapi prajānāmi / bodhisattvamārgapratipattivyūhavimātratāmapi prajānāmi / bodhisattvabhūmyākramaṇasaṃbhāravimātratāmapi prajānāmi / bodhisattvabhūmyākramaṇavegavimātratāmapi prajānāmi / bodhisattvabhūmisaṃkramasamādhimaṇḍalavimātratāmapi prajānāmi / bodhisattvabhūmyākramaṇavikurvitānyapi prajānāmi / bodhisattvabhūmyākramaṇavihārānapi prajānāmi / bodhisattvabhūmipratiṣṭhānānyapi prajānāmi / bodhisattvabhūmibhāvanāvicārānapi prajānāmi / bodhisattvabhūmipariśodhananayānapi prajānāmi / bodhisattvabhūmisaṃvāsānapi prajānāmi / bodhisattvabhūminimittānyapi prajānāmi / bodhisattvabhūmivaśitāmapi prajānāmi / bodhisattvabhūmyākramaṇajñānamapi prajānāmi / bodhisattvasaṃgrahajñānamapi prajānāmi / bodhisattvaparipākajñānamapi prajānāmi / bodhisattvavyavasthānasaṃvāsamapi prajānāmi / bodhisattvacaryāmaṇḍalavistārānapi prajānāmi / bodhisattvacaryāvikurvitānyapi (Gv 307) prajānāmi / bodhisattvasamādhisāgarānapi prajānāmi / bodhisattvavimokṣanayasamudrānapi prajānāmi / teṣāṃ ca bodhisattvānāṃ praticittakṣaṇaṃ nānāsamādhisamudrapratilābhānapi prajānāmi / sarvajñatāvabhāsanapratilābhānapi prajānāmi / sarvajñatāvidyudālokameghānapi prajānāmi / bodhisattvakṣāntipratilābhanayānapi prajānāmi / sarvajñatāvagāhanavikramānapi prajānāmi / teṣāṃ bodhisattvānāṃ kṣetrasamudrānugamānapi prajānāmi / dharmasamudranayāvatārānapi prajānāmi / sarvasamudralakṣaṇanānātvamapi prajānāmi / sarvabodhisattvavihāranayavikurvitānyapi prajānāmi / nānāpraṇidhānanayasamudrānapi prajānāmi / vividhavikurvitasamudravimātratāmapi
prajānāmi //
yathā ca ahaṃ kulaputra asyāṃ lokadhātau atītavartamānān kalpasamudrān nānāvidhānavatarāmi, evamaparāntaparaṃparāvyavacchinnānanāgatān kalpasamudrān prajānāmi / yathā ca sahāyāṃ lokadhātau prajānāmi, tathā sahālokadhātusamavasaraṇāsu sarvalokadhātuparaṃparāsu prajānāmi / yathā ca sahālokadhātusamavasaraṇāsu sarvalokadhātuparaṃparāsu prajānāmi, evaṃ sahālokadhātuparamāṇurajontargatāsvapi sarvalokadhātuparaṃparāsu prajānāmi / yathā ca sahālokadhātuparamāṇurajontargatāsu sarvalokadhātuparaṃparāsu prajānāmi, evaṃ sahālokadhātudaśadigānantaryasthitāsvapi lokadhātuṣu prajānāmi / yathā ca sahālokadhātudaśadigānantaryasthitāsu sarvalokadhātuṣu prajānāmi, evaṃ sahālokadhātudaśadigānantaryaparaṃparāsthitāsvapi sarvalokadhātuṣu prajānāmi / yathā ca sahālokadhātudaśadigānantaryaparaṃparāsthitāsu sarvalokadhātuṣu prajānāmi, evaṃ samantadikprabhāsavairocanalokadhātuvaṃśaparyāpannāsvapi sarvalokadhātuṣu prajānāmi / yathā samantadikprabhāsavairocanalokadhātuvaṃśaparyāpannāsvapi lokadhātuṣu prajānāmi, evaṃ samantadikprabhāsavairocanalokadhātuvaṃśadigānantaryaparaṃparāsthitāsu sarvalokadhātuṣu prajānāmi / yathā cāsya samantadikprabhāsavairocanasya lokadhātuvaṃśasya daśadigānantaryaparaṃparāvasthitāsu sarvalokadhātuṣu prajānāmi, evamiha sarvāvati kusumatalagarbhavyūhālaṃkāreṣu lokadhātusumeruṣu lokadhātusamudrāntargateṣu lokadhātuprasareṣu prajānāmi / evaṃ lokadhātunayeṣu lokadhātucakreṣu lokadhātumaṇḍaleṣu lokadhātuvibhāgeṣu lokadhātunadīṣu lokadhātvāvarteṣu lokadhātuparivarteṣu lokadhātusumeruṣu lokadhātusamudgateṣu lokadhātupadmeṣu lokadhātuvṛkṣeṣu lokadhātukhārakeṣu lokadhātusaṃjñāgateṣvapi prajānāmi //
yathā ca asmin kusumatalagarbhavyūhālaṃkāre lokadhātusamudre prajānāmi, evaṃ daśasu dikṣu anantaparyanteṣu dharmadhātuparameṣu ākāśadhātuparyavasāneṣu sarvalokadhātusamudreṣu vairocanasya pūrvapraṇidhānasāgarān prajānāmi avatarāmi anusmarāmi / pūrvayogasamudrānapyavatarāmi / pūrvasamudrāgamanasāgarānapyavatarāmi / anantamadhyakalpabodhisattvacaryāsaṃvāsamapyavatarāmi / kṣetrapariśuddhinayānapyavatarāmi / sattvaparipākopāyanayānapyavatarāmi / pūrvatathāgatārāgaṇopasaṃkramaṇavikurvitānapyavatarāmi / pūrvatathāgatapūjopasthānaprayoganayānapyavatarāmi / pūrvatathāgatadharmadeśanāsaṃpratīcchananayānapyavatarāmi / (Gv 308) pūrvabodhisattvasamādhipratilābhanayānapyavatarāmi / pariṣkāravaśitāpratilābhanayānapyavatarāmi / pūrvatathāgataguṇasamudrapratipattinayānapyavatarāmi / dānapāramitānayasamudrānapyavatarāmi / bodhisattvaśīlavratamaṇḍalapariśuddhyabhinirharaṇanayānapyavatarāmi / bodhisattvakṣāntipratilābhanayānapyavatarāmi / bodhisattvavīryavegasamudrānapyavatarāmi / sarvadhyānāṅgapariniṣpattinayasāgarānapyavatarāmi / prajñāmaṇḍalapariśuddhinayasamudrānapyavatarāmi / sarvalokopapattikāyapratibhāsasaṃdarśanopāyanayānapyavatarāmi / samantabhadracaryāpraṇidhānamaṇḍalapariśuddhinayānapyavatarāmi / sarvakṣetrasāgaraspharaṇatāmapyavatarāmi / sarvakṣetrapariśuddhinayasamudrānapyavatarāmi / sarvatathāgatajñānāvabhāsasamudrānapyavatarāmi / sarvabuddhabodhyākramaṇavikurvitasāgarānapyavatarāmi / sarvatathāgatajñānāvabhāsapratilābhanayānapyavatarāmi / sarvajñātādhigamāvatāranayasamudrānapyavatarāmi / abhisaṃbodhivikurvitasamudrānapyavatarāmi / dharmacakrapravartanavṛṣabhitāvikrīḍitanayasamudrānapyavatarāmi / nānāparṣanmaṇḍalasamudrānapyavatarāmi / teṣu ca sarvaparṣanmaṇḍaleṣu sarvabodhisattvānāṃ pūrvakuśalasamudrānapyavatarāmi / prathamapraṇidhānanayasamudrānapyavatarāmi / sattvaparipākavinayopāyanayasamudrānapyavatarāmi / ye ca bhagavatā purvaṃ bodhisattvacaryāṃ caratā sattvasamudrāḥ paripācitāstānapyavatarāmi / teṣāṃ ca bodhisattvānāṃ praticittakṣaṇaṃ kuśalamūlavivardhanopāyanayasamudrānapyavatarāmi / samādhipratilābhanayasamudrānapyavatarāmi / dhāraṇīmukhasamudrapratilābhanayasāgarānapyavatarāmi / pratibhānajñānamaṇḍalaviśuddhinayasamudrānapyavatarāmi / sarvabodhisattvabhūmyākramaṇavikurvitanayasamudrānapyavatarāmi
/ caryājālābhinirhāranayasamudrānapyavatarāmi / anupūrvasamudrānapyavatarāmi / anupūrvasamudāgamadikpraveśajñānanayasamudrānapyavatarāmi / teṣāṃ ca sarvendriyabalabodhyaṅgadhyānavimokṣasamādhisamāpattivikurvitasamudrānapyavatarāmi //
yathā ca bhagavato vairocanasya sarvasmin dharmadhātau bodhisattvacaritasamudrānapyavatarāmi prajānāmi abhinirharāmi, evaṃ sarvatathāgatānāṃ daśasu dikṣu dharmadhātuparameṣvākāśadhātuparyavasāneṣu sarvalokadhātusamudreṣvasaṃbhinnasarvabodhisattvacaritasamudrānapyavatarāmi prajānāmi abhinirharāmi / evaṃ sarvatathāgatānāṃ daśasu dikṣu dharmadhātuparameṣvākāśadhātuparyavasāneṣu sarvalokadhātusamudreṣvasaṃbhinnasarvabodhisattvacaritapraveśamanantamāyājālapraveśamanantadharmadhātuspharaṇamanantamukhanirdeśamaparyantakalpādhiṣṭhānapraveśanirdeśamavatarāmi prajānāmi abhinirharāmi / tatkasya heto? eṣa hi kulaputra asya sarvabodhisattvasamādhinayasāgaravyavalokanaviṣayasya bodhisattvavimokṣasya viṣayaḥ, yadetaṃ samāpannā sarvasattvacittacaritanayān prajānāmi / sarvasattvakuśalasaṃcayān prajānāmi / sarvasattvasaṃkleśavyavadānanayān prajānāmi / sarvasattvakarmanānātvaṃ prajānāmi / sarvaśrāvakasamādhidvārāṇi prajānāmi / sarvaśrāvakasamādhibhūmiṃ prajānāmi / sarvapratyekabuddhaśāntavimokṣavikurvitamavatarāmi / sarvabodhisattvasamādhisamudranayān prajānāmi / sarvabodhisattvavimokṣanayasāgarāvatāraṃ prajānāmi / sarvatathāgatavimokṣanayasāgarāvatāramapi prajānāmi //
(Gv 309)
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako gopāṃ śākyakanyāmetadavocat - kiyaccirapratilabdhastvayāyamārye bodhisattvasamādhinayasāgaravyavalokanaviṣayo bodhisattvavimokṣaḥ? āha - bhūtapūrvaṃ kulaputra atīte 'dhvani buddhakṣetraśataparamāṇurajaḥsamānāṃ kalpānāṃ pareṇa abhayaṃkarā nāma lokadhāturabhūt / tasyāṃ khalu lokadhātau gatipravaro nāma kalpo 'bhūt / tasyāḥ khalu punarlokadhātormadhye kṣemāvatī nāma cāturdvīpikā abhūt / tasyāṃ khalu cāturdvīpikāyāṃ madhye jambudvīpasya drumameruśrīrnāma rājadhānyabhūccaturaśīternagarakoṭīsahasrāṇāṃ pramukhā / sā khalu punardrumameruśrī rājadhānī / tāni caturaśītinagarakoṭīsahasrāṇi pratyekaṃ nīlavaiḍūryabhūmibhāgasaṃsthāpitāni saptaratnamayaprākāraparikṣiptāni vicitravarṇaprabhājālaśubhagandhaśakaṭacakrapramāṇotpalapadmakumudapuṇḍarīkasaṃchannakanakavālikāsaṃstṛtatalagandhodakaparipūrṇasaptaparikhāparikṣiptāni ratnamayasaptavedikājālasaptatālapaṅktiparivṛtāni saptaratnamayavṛkṣamālāparikṣiptāni upari meghajālasaṃchāditāni ratnāṣṭāpadasuvibhaktavicitraratnabhaktivirājitabhūmibhāgāni siddhagaṇavicaritāni abhijātapakṣisaṃghamanojñarutaravitanirghoṣanikūjitāni udyānakoṭīśatasahasropaśobhitāni ṛddhisphītāni pramuditanaranārīgaṇaśatasahasrākīrṇāni śu