Phạn tạng (Sanskrit Canon)sspp2_4u.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Bát-nhã Một trăm ngàn bài tụng, Quyển II-4 (Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā II-4)
Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 8 / 12 (50.000 ký tự/trang)
yate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā (ŚsP_II-4_162) prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate. smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūṅyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante. [K. 208a15, N. 423b9, T. 337b10. P. 317b1, Ch. * *] yāvantaḥ kauśika uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet. āha: bahu bhagavan bahu sugata. bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ praptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ (ŚsP_II-4_163) prāpnuvanti prāpsyanti ḥa, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca. katame te kauśikānāsrava dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā. adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā. catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitri mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante. cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ (ŚsP_II-4_164) prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante. dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate. adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate. smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante. [K. 208b19, N. 425b1, T. 338b13, P. 319b5, Ch. * *] yāvantaḥ kauśika pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅganadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu (ŚsP_II-4_165) dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet. āha: bahu bhagavan bahu sugata. bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca. katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā. adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā. catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te. kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā (ŚsP_II-4_166) upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante. cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trayastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, akiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante. dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate. adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate. smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ (ŚsP_II-4_167) prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante. [K. 209b4, N. 427a1, T. 340a2, P. 321b7, Ch. * *] yāvantaḥ kauśika dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhapayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet. āha: bahu bhagavan bahu sugata. bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputraḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca. katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā. adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, (ŚsP_II-4_168) sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā. catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatāṇimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭā. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyapi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante. cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāma devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranimitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākaśanantyayatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñayatana devāḥ prajñāyante. dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramita prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate. adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā (ŚsP_II-4_169) prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate. smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni wprajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante. [K. 210a7, N. 428b2, T. 341a5, P. 324a1, Ch. * *] yāvantaḥ kauśika paścimottarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet. āha: bahu bhagavan bahu sugata. bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyaḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ (ŚsP_II-4_170) kuladuhitaras ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca. katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā. adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhā aūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā. catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukāni sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante. cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, (ŚsP_II-4_171) ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante. dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate. adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate. smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, (ŚsP_II-4_172) bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante. [K. 210b11, N. 430a1, T. 342a6, P. 326a3, Ch. * *] yāvantaḥ kauśikādhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet. āha: bahu bhagavan bahu sugata. bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca. katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā. adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā. catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamapattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭadaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā (ŚsP_II-4_173) mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante. cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃsā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante. dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate. adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate. smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ (ŚsP_II-4_174) prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayah prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante. [K. 211a15, N. 431b3, T. 343a7, P. 32sa6, Ch. * *] yāvantaḥ kauśika upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet. āha: bahu bhagavan bahu sugata. bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca. (ŚsP_II-4_175) katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā. adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā, catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante. cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, VIjñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā (ŚsP_II-4_176) devāḥ prajñāyante. dānapāranñtā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate. adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate. smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante. bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante. [K. 211b19, N. 433a5, T. 344a10, P. [32] 1.2, Ch. 736a8] punar aparaṃ kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati, yoniśaś ca manasikariṣyati, ayam eva bahutaraṃ puṇyaṃ prasaviṣyati. na tv eva jāmbūdvīpakān manuṣyān daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu (ŚsP_II-4_177) pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, na tv eva cāturdvīpake lokadhātau sarvasattvān daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya caturṣu dhyāneṣu caturḥv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, na tv eva sāhasre lokadhātau sarvasattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya, caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, na tv eva dvisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sarvasattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya, caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, na tv eva trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sarvasattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya, caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, tatrāyaṃ yoniśo manaskāraḥ. yan na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā prajñāpāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati dhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvyacaritayā dhyānapāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati dhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā vīryapāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati ādhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvyacaritayā kṣāntipāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati ādhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā śīlapāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati ādhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvyacaritayā dānapāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati dhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati. na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā adhyātmaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā bahirdhāśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā śūnyatāśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā mahāśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā paramārthaśūnyatāṃ (ŚsP_II-4_178) yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā saṃskṛtaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā asaṃskṛtaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā atyantasunyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā anavarāgraśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā anavakāraśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā prakṛtiśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā sarvadharmaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā svalakṣaṇaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā anupalambhaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā abhāvaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā svabhāvaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā abhāvasvabhāvaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati. na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā smṛtyupasthānani yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā samyakprahāṇāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā ṛddhipādāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā indriyāṇi yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā balāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā bodhyaṅgāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā āryāṣtāṅgaṃ mārgaṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā āryasatyāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā dhyānāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā apramāṇāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā ārūpyasamāpattīr yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā aṣṭau vimokṣān yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā navānupūrvavihārasamāpattīr yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā abhijñāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā samādhīn yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā dhāraṇīmukhāni (ŚsP_II-4_179) yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā tathāgatabalāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā vaiśāradyāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā pratisaṃvido yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā mahākaruṇāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā āveṇikabuddhadharmān yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā sarvajñatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā mārgākārajñatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā sarvākārajñatāṃ yoniśo manasikariṣyati. punar aparaṃ kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā anena paryāyeṇa prajñāpāramitāṃ parebhyo vistareṇākhyāsyati deśayiṣyati prakāśayiṣyati prabhāvayiṣyati vivariṣyati vibhajiṣyaty uttarīkariṣyati, saṃprakāśayiṣyaty arthaṃ cāsya upadekṣyati, tatrāyaṃ kauśika prajñāpāramitāyā arthaḥ, na prajñāpāramitādvayeṇa draṣṭavyā na dvayena na nimittato nāyuhato nāniryūhataḥ, notkṣepato na prakṣepataḥ, na saṃkreśato na vyavadānato notpādato na nirodhataḥ, na grahato nāgrahato nodgrahato notsargato na sthānato nāsthānato na bhūtato nābhūtataḥ, na yogato nāyogato na śleṣmato nāśleṣmato na pratyayato nāpratyayato na dharmato nādharmataḥ, na tathāgatato nātathāgatato na bhūtakoṭīto nābhūtakoṭītaḥ. ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. ya imāṃ prajñāpāramitāṃ parebhyo vistareṇākhyāsyati deśayiṣyati prakāśayiṣyati vicariṣyati bhajiṣyati, utttānīkariṣyati saṃprakāśayiṣyati, eyaṃ cāsya upadekṣyati, na tv eva ya ātmanaikopagṛhīyāt paryavāpnuyād ādhārayed dhārayed vācayed yoniśaś ca manasikuryāt. [K. 212b10, N. 434a1, T. 345b5, P. 4b8, Ch, 737a5] punar aparaṃ kauśika yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā svayaṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati tāṃ ca parasmai vistareṇākhyāsyati deśayiṣyati prakāśayiṣyati prajñāpayiṣyati sthāpayiṣyati vicariṣyati bhajiṣyati, utttanīkariṣyati saṃprakāśayiṣyati. arthaṃ cāsya upadekṣyaty ayam eva sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaviṣyati. śakra āha: evaṃ khalu bhagavan kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā prajñāpāramitopadiṣṭavyā, sārthā savyañjanā. (ŚsP_II-4_180) bhagavān āha: evaṃ khlu kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā parebhyaḥ prajñāpāramitopadeṣṭavyā sārthā savyañjanā. evam upadiśan punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā aprameyāsaṃkhyeyāparimāmānena puṇyaskandhena samanvāgato bhaviṣyati. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pūrvasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthaṃ savyañjanam ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā dakṣiṇāyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā paścimāyāṃ diśy aprameyāsakhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyayeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya (ŚsP_II-4_181) hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā uttarasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā uttarapūrvasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jivaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣid deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttanīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pūrvadakṣiṇasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ (ŚsP_II-4_182) prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā dakṣiṇapaścimāyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā paścimottarasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajmpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ punyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhoteyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā adhastād diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyayeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ pṃyaṃ prasavet. tat kasya hetoh? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ (ŚsP_II-4_183) samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā upariṣṭād diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca. [K. 213b4, N. 436b5, T. 347a8, P. 9a1, Ch. 737b2] punar aparaṃ kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā aprameyāsaṃkhyeyān kalpān dānapāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān śīlapāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān kṣāntipāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān vīryapāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān dhyānapāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān prajñāpāramitāyāṃ carann upalambhayogena, yaś cemāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parasmai vistareṇācakṣīd deśayet prakāśayet prajñāpayet prasthāpayed vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet tac cānupalambhayogena, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, tatrāyam upalambha iha kauśika bodhisattvasyopalambhayogena, dānaṃ datata evaṃ bhavaty ahaṃ dānaṃ dadāmi idaṃ dānaṃ dadāmy asmai dānaṃ dadāmi tasyaivaṃ dānaṃ dadato dānam eva sthāsyati na dānapāramitā upalambhayogena, śīlaṃ rakṣata evaṃ bhavaty ahaṃ śīlaṃ rakṣāmīdaṃ śīlaṃ rakṣāmi tasyaivaṃ śīlaṃ rakṣataḥ śīlam eva sthāsyati na śīlapāramitā upalabhayogena, kṣāntiṃ bhāvayata evaṃ bhavaty ahaṃ kṣāntibhāvayāmīmāṃ kṣāntiṃ bhāvayāmi, tasyaivaṃ kṣāntiṃ bhāvayataḥ kṣāntir eva sthāsyati na kṣāntipāramitām upalambhayogena, vīryam ārabhamānasyaivaṃ bhavaty ahaṃ vīryam ārabhe asyārthāya vīryam ārabhe tasyaivaṃ vīryam ārabhamānasya vīryam eva sthāsyati na vīryapāramitā (ŚsP_II-4_184) upalambhayogena, dhyānāni samāpadyamānasyaivaṃ bhavaty ahaṃ dhyānāni samāpadya imāni dhyānāni samāpadyetasyaivaṃ dhyānāni samāpadyamānasya dhyānāny eva sthāsyati na dhyānapāramitā upalambhayogena, prajñāṃ bhāvayata evaṃ bhavaty ahaṃ prajñāṃ bhāvayāmīmāṃ bhāvayāmi tasyaivaṃ prajñāṃ bhāvayataḥ prajñaiva sthāsyati na prajñāpāramitā upalambhayogena. evaṃ khalu kauśikopalambhacaritasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā na dānapāramitā paripūryate na śīlapāramitā paripūryate na kṣāntipāramitā paripūryate na vīryapāramitā paripūryate na dhyānapāramitā paripūryate na prajñāpāramitā paripūryate. śakra āha: kathaṃ carato bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitā paripūryate? kathaṃ carat