Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)sspp2_4u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Bát-nhã Một trăm ngàn bài tụng, Quyển II-4 (Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā II-4)

Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 1 / 12 (50.000 ký tự/trang)
Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā II-4
[K. 171a1, N. 326b5, T. 266a1, P. A-156a6, Ch. 557b13]
atha khalu śakro devāṇām indro bhagavantam etad avocat: āścaryaṃ bhagavan yāvac ceyaṃ bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāpāramitām udgṛhṇanto dhārayanto vācayantaḥ paryavāpnuvanto yoniśaś ca manasikurvanta iha dhārmikān guṇān parigṛhṇanti sattvāṃś ca paripācayanti, buddhakṣetraṃ pariśodhayanti buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkrāmanti, buddhān bhagavataḥ paryupāsīnāḥ yaiś ca kuśalamūlair ākāṅkṣanti tān buddhān bhagavataḥ satkartuṃ gurukartuṃ mānayituṃ pūjayituṃ tān yeṣāṃ kuśalamūlāni samṛdhyanti yac ca teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatām antikād dharmaṃ śṛṇvati sa tāvan na vipramuṣyati, yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā bhavanti, kulasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti, jananīsaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti, janmasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti parivārasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti lakṣaṇasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti, prabhāsaṃpadaṃ parigṛhṇanti, cakṣuḥsaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti svarasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti samādhisaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti dhāraṇīsaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti upāyakauśalyena cātmānaṃ buddhavigraham abhinirmāya lokadhātor lokadhātuṃ saṃkrāmanti, yatra buddhānāṃ bhagavatām anutpādaḥ prādurbhāvo nāsti, te tatra gatvā dānapāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, śīlapāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, kṣāntipāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, vīryapāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, dhyānapāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, prajñāpāramitāyā varṇaṃ bhāṣante.
adhyātmaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, bahirdhāśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, śūnyatāśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, mahāśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, paramārthaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, saṃskṛtaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, asaṃskṛtaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, atyantaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, anavarāgraśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, anavakāraśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, prakṛtiśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, sarvadharmaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, svalakṣaṇaśūnyatāyā (ŚsP_II-4_2) varṇaṃ bhāṣante, anupalambhaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, abhāvaśūnyatāyā varṇaṃ bhāsante, svabhāvaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante.
caturṇāṃ dhyānānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇām apramāṇānāṃ varṇaṃ bhāṣante, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ varṇaṃ bhāṣante, pañcānām abhijñānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇām ṛddhipādānāṃ varṇaṃ bhāṣante, pañcānām indriyāṇāṃ varṇaṃ bhāṣante, pañcānāṃ balānāṃ varṇaṃ bhāṣante, saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ varṇaṃ bhāṣante, āryāṣṭāṅgasya mārgasya varṇaṃ bhāṣante, caturṇām āryasatyānāṃ varṇaṃ bhāṣante, aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ varṇaṃ bhāṣante, navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ varṇaṃ bhāṣante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ varṇaṃ bhāṣante, samādhīnaṃ varṇaṃ bhāṣante, dhāraṇīmukhānāṃ varṇaṃ bhāṣante, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ varṇaṃ bhāṣante, catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ varṇaṃ bhāsante, mahāmaitryā varṇaṃ bhāṣante, mahākaruṇāyā varṇaṃ bhāṣante, aṣṭādaśānām āveṇikabuddhadharmāṇāṃ varṇaṃ bhāṣante. upāyakauśalyena ca sattvebhyo dharmaṃ deśayanti triṣu ca yāneṣu sattvān vinayanti, śrāvakayāne pratyekabuddhayāne mahāyāne.
atha śakro devānām indraḥ punar bhagavantam etad avocat: āścaryaṃ bhagavan yāvac cedaṃ prajñāpāramitayā parigṛhītayā sarvāḥ ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhītā bhavanti.
adhyātmaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, bahirdhāśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, adhyātmabahirdhāśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, śūnyatāśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, mahāśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, paramārthaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, saṃskṛtaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, asaṃskṛtaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, atyantaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, anavarāgraśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, anavakāraśūnyatāḥ parigṛhitā bhavanti, prakṛtiśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, sarvadharmaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, svalakṣaṇaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, anupalambhaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, abhāvaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, svabhāvaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, abhāvasvabhāvaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti.
smṛtyupasthānāni parigṛhītāni bhavanti, samyakprahāṇāni parigṛhītāni (ŚsP_II-4_3) bhavanti, ṛddhipādāḥ parigṛhītā bhavanti, indriyāṇi parigṛhītāni bhavanti, balāni parigṛhītāni bhavanti, bodhyaṅgāni parigṛhītāni bhavanti, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ parigṛhīto bhavati, āryasatyāni parigṛhītāni bhavanti, dhyānāni parigṛhītāni bhavanti, apramāṇāni parigṛhītāni bhavanti, ārūpyasamāpattayaḥ parigṛhītā bhavanti, vimokṣāḥ parigṛhītā bhavanti, anupūrvavihārasamāpattayaḥ parigṛhītā bhavanti, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni parigṛhītāni bhavanti, abhijñāḥ parigṛhītā bhavanti, samādhayaḥ parigṛhītā bhavanti, dhāraṇīmukhāni parigṛhītāni bhavanti, tathāgatabalāni parigṛhītāni bhavanti, vaiśāradyāni parigṛhītani bhavanti, pratisaṃvidaḥ parigṛhītā bhavanti, mahāmaitrī parigṛhītā bhavati, mahākaruṇā parigṛhītā bhavanti, āveṇikabuddhadharmāḥ parigṛhītā bhavanti, srotraāpattiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, sakṛdāgāmiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, anāgāmiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, arhattvaṃ parigṛhītaṃ bhavati, pratyekabodhiḥ parigṛhītā bhavati, mārgākārajñatā parigṛhītā bhavati, sarvākārajñatā parigṛhītā bhavati.
evam ukte bhagavāñ chakraṃ devānām indram etad avocat: evam etat kauśikaivam etat, prajñāpāramitayā kauśika parigṛhītayā sarvāḥ ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhītā bhavanti.
adhyātmaśūnyatā parigṛhītā bhavati, bahirdhāśūnyatā parigṛhītā bhavati, adhyātmabahirdhāśūnyatā parigṛhītā bhavati, śūnyatāśūnyatā parigṛhītā bhavati, mahāśūnyatā parigṛhītā bhavati, paramārthaśūnyatā parigṛhītā bhavati, saṃskṛtaśūnyatā parigṛhītā bhavati, asaṃskṛtaśūnyatā parigṛhītā bhavati, atyantaśūnyatā parigṛhītā bhavati, anavarāgraśūnyatā parigṛhitā bhavati, anavakāraśūnyatā parigṛhītā bhavati, prakṛtiśūnyatā parigṛhītā bhavati, sarvadharmaśūnyatā parigṛhītā bhavati, svalakṣaṇaśūnyatā parigṛhītā bhavati, anupalambhaśūnyatā parigṛhītā bhavati, abhāvaśūnyatā parigṛhītā bhavati, svabhāvaśūnyatā parigṛhītā bhavati, abhāvasvabhāvaśūnyatā parigṛhītā bhavati.
smṛtyupasthānāni parigṛhītāni bhavanti, samyakprahāṇāni parigṛhītāni bhavanti, ṛddhipādāḥ parigṛhītā bhavanti, indriyāṇi parigṛhītāni bhavanti, balāni parigṛhītāni bhavanti, bodhyaṅgāni parigṛhītāni bhavanti, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ parigṛhīto bhavanti, āryasatyāni parigṛhītāni bhavanti, dhyānāni parigṛhītāni bhavanti, apramāṇāni parigṛhītāni bhavanti, ārūpyasamāpattayaḥ parigṛhītā bhavanti, vimokṣāḥ parigṛhītā bhavanti, anupūrvavihārasamāpattayaḥ (ŚsP_II-4_4) parigṛhītā bhavanti, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni parigṛhītāni bhavanti, abhijñāḥ parigṛhītā bhavanti, samādhayaḥ parigṛhītā bhavanti, dhāraṇīmukhāni parigṛhītāni bhavanti, tathāgatabalāni parigṛhītāni bhavanti, vaiśāradyāni parigṛhītāni bhavanti, pratisaṃvidaḥ parigṛhītā bhavanti, mahāmaitrī parigṛhītā bhavati, mahākaruṇā parigṛhītā bhavati, āveṇikabuddhadharmāḥ parigṛhītā bhavanti, srotaāpattiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, sakṛdāgāmiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, anāgāmiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, arhattvaṃ parigṛhītaṃ bhavati, pratyekabodhiḥ parigṛhītā bhavati, mārgākārajñatā parigṛhītā bhavati, sarvākārajñatā parigṛhītā bhavati.
[K. 171b14, N. 328b2, T. 267a12, P. 160a1, Ch. 559c16]
punar aparaṃ kauśika prajñāpāramitayā parigṛhītayā dhārayitayā vācitayā paryavāptayā yoniśaś ca manasikṛtayā yāṅ guṇān sa kulaputro vā kuladuhitā vā dṛṣṭidhārmikān parigṛhṇāti, tāṃc chṛṇu sādhu ca suṣṭhu ca manasikuru bhāṣiṣye 'haṃ, evaṃ bhagavann iti śakro devānām indro bhagavataḥ pratyaśroṣīt, bhagavāṃs tam etad avocat: yo hi kaścit kauśika anyatīrthikacarakaparivrājako māro vā mārakāyikā vā devatā adhimānikā vā pudgalā imāṃ prajñāpāramitāṃ vigrahītukāmā bhaviṣyanti vivecayitukamā bhaviṣyanti vivaditukāmā bhaviṣyanti virodhayitukāmā bhaviṣyanti teṣāṃ vigrahītukāmānāṃ vivecayitukamānāṃ vivaditukāmānāṃ virodhayitukāmānām utpannotpannā vigrahavivecanavivādavirodhāḥ kṣipram eva punar evāntardhānāt pralayaṃ yāsyanti, teṣāṃ vigrahītukāmānāṃ vivecayitukāmānāṃ vivaditukāmānāṃ virodhayitukāmānāṃ te 'bhiprāyā na paripūrayiṣyanti. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bodhisattvena mahāsattvena dīrgharātraṃ dānapāramitāyāṃ caratā śīlapāramitāyāṃ caratā kṣāntipāramitāyāṃ caratā vīryapāramitāyāṃ caratā dhyānapāramitāyāṃ caratā prajñāpāramitāyāṃ caratā, yeṣāṃ kṛtaśaḥ sattvā dīrgharātraṃ kalahabhaṇḍanavigrahavivādān āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate sattvā dānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ dauḥśīlyam āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate sattvāḥ śīlapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ krodhavyāpādavihiṃsā āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān (ŚsP_II-4_5) dharmān parityajyate sattvāḥ kṣāntipāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ kausīdyam āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate sattvā vīryapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ vikṣepam āpadyate, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate satttvā dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ dauṣprajñām āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate satttvāḥ prajñānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte kauśika sattvāḥ saṃsāre saṃsāranti yad utānuśayaparyutthāne na tān bodhisattvena mahāsattvenopāyakauśalena, teṣāṃ sattvānām anuśayaparyutthānaṃ vigṛhyate sattvāś caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpitāś caturṣv apramāṇeṣu samādāpitāś catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu samādāpitā pañcasv abhijñāsu samādāpitāḥ caturṣu smṛtyupasthāneṣu amādāpitāś caturṣu samyakprahāṇeṣu samādāpitāḥ caturṣv ṛddhipādeṣu samāpitāḥ pañcasv indriyeṣu samādāpitāḥ pañcasu baleṣu samādāpitāḥ saptasu bodhyaṅgeṣu samādāpitāḥ āryāṣṭāṅge mārge samādāpitāś caturṣv āryasatyeṣu samādāpitāḥ, navasv anupūrvavihārasamāpattiṣu pratiṣṭhāpitāḥ sarvasamādhiṣu samādāpitāḥ sarvadhāraṇīmukheṣu samādāpitāḥ, daśasu tathāgatabaleṣu samādāpitāḥ caturṣu vaiśāradyeṣu pratiṣṭhāpitāḥ, catasṛṣu pratisaṃvitsu pratiṣṭhāpitāḥ, mahāmaitryāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, mahākaruṇāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu samādāpitāḥ, srotaāpattiphale pratiṣṭhāpitāḥ, sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ, anāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ, arhattve pratiṣṭhāpitāḥ pratyekabodhau pratiṣṭhāpitāḥ, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpitāḥ.
ime te kauśika bodhisattvasya mahāsattvasya bodhisattvacārikāṃ caratā dṛṣṭadhārmikā na guṇānuśaṃsā bhaviṣyanti, saṃparāye cānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya dharmacakraṃ pravartya sattvānyathāpratiṣṭhāne pratiṣṭhāpyānupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvāsyati.
ime kauśika bodhisattvasya mahāsattvasya sāṃparāyikā guṇānuśaṃsā bhaviṣyanti.
[K. 172al0, N. 329b3, T. 268a5, P. 161b5, Ch. 560bl7]
punar aparaṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā yasmin pṛthivīpradeśe imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati (ŚsP_II-4_6) yoniśaś ca manasikariṣyati, na tatra pṛthivīpradeśe māro vā mārakāyikā vā devatā anyatīrthikā vā parivrājakā ādhimānika vā pudgalāḥ śakṣyanty asyāḥ prajñāpāramitāyā vigrahāya vā vivādāya vā virodhāya vāntardhānāya vā parākramitum uttare ca teṣāṃ guṇānuśaṃsā bhaviṣyanti. yadāsyāḥ prajñāpāramitāyāḥ śravaṇagrahaṇabhāvanābhir anupūrveṇa tribhir yānair niryāya duḥkhasyāntaṃ kariṣyanti, tad yathāpi nāma kauśika maghinām auṣadhīḥ sarvaviṣapraśamaṇī tatrāśīviṣeṇa vā jantunā vā kṣudhābhibhūtenāhārānveṣiṇā kiṃcid eva prāṇijātaṃ dṛṣṭaṃ bhavet. sa tat prāṇakajātaṃ khāditukāmatayānugacchet. atha tat prāṇakajātaṃ maraṇabhayabhītaṃ yena sā maghī nām' auṣadhis tenopasaṃkrāman tataḥ sa āśīviṣas tasyā auṣadhyā gandhenaiva pratyudāvartitavyaṃ manyeta. tat kasya hetoḥ? tathā hi tasyā auṣadhyā bhaiṣajyaguṇo yaṃ tasyāśīviṣasya tad viṣam abhibhavaty eva balavatī hi kauśika sā maghī auṣadhiḥ.
evam eva kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyanti paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, tatra kauśika ya utpannotpannā vigrahavivādavirodhā bhaviṣyanti, te prajñāpāramitāyās tejasā prajñāpāramitāyā balena kṣipram evāntardhāsyanti, upaśamiṣyanti, yato yata evotpatsyante tatra tatraivāntardhāsyanti, na vivardhayiṣyante. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika prajñāpāramitā sarveṣāṃ pāpakānāṃ dharmāṇām upaśamayitrī na vivardhikā yad uta rāgadveṣamohāṇām upaśamayitrī na vivardhikā.
avidyāyā upaśamayitrī na vivardhikā, saṃskārāṇām upaśamayitrī na vivardhikā, vijñānasyopaśamayitrī na vivardhikā, nāmarūpasyopaśamayitrī na vivardhikā, ṣaḍāyatanasyopaśamayitrī na vivardhikā, sparśasyopaśamayitrī na vivardhikā, vedanāyā upasamayītri na vivardhikā, tṛṣṇāyā upaśamayitrī na vivardhikā, upādānasyopaśamayitrī na vivardhikā, bhavasyopaśamayitrī na vivardhikā, jāter upaśamayitrī na vivardhikā, jarāmaraṇasyopaśamayitrī na vivardhikā.
svakaparidevaduḥkhadaurmaṇasyopāyāsānām upaśamayitrī na vivardhikā, yāvat kevalasya mahato duḥkhaskandhasyopaśamayitri na vivardhikā, nīvaraṇānām upaśamayitrī na vivardhikā, āvaraṇānām upasamayitri na vivardhikā, anuśayānām upaśamayitrī na vivardhikā, paryutthānānām upaśamayitrī na vivardhikā, anātmadṛṣṭer upaśamayitrī (ŚsP_II-4_7) na vivardhikā, sattvadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, jīvadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, jantudṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, poṣadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, puruṣadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, pudgaladṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, manujadṛṣṭer upaśamayitri na vivardhikā, mānavadṛṣṭer upaśamayitrīna vivardhikā, kārakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, vedakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, jānakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, paśyakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, ucchedakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, śāśvatadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, astidṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, nāstidṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, sarvadṛṣṭigatānām upaśamayitrī na vivardhikā, mātsaryasyopaśamayitrī na vivardhikā, dauśīlyasyopaśamayitrī na vivardhikā, vyāpādasyopaśamayitrī na vivardhikā, kauśīdyasyopaśamayitrī na vivardhikā, vikṣepasyopaśamayitrī na vivardhikā, dauṣprajñasyopaśamayitrī na vivardhikā, nityasaṃjñāyā upaśamayitrī na vivardhikā, sukhasaṃjñāyā upaśamayitri na vivardhikā, ātmasaṃjñāyā upaśamayitrī na vivardhikā, śubhasaṃjñāyā upaśamayitrī na vivardhikā, tṛṣṇāvicaritām upaśamayitrī na vivardhikā, rūpagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, vedanāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, saṃjñāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, saṃskāragrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, vijñānagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā.
dānapāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, śīlapāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, kṣāntipāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, vīryapāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, dhyānapāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, prajñāpāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā,
adhyātmaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, bahirdhāśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, adhyātmabahirdhāśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, śūnyatāśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, mahāśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, paramārthaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, saṃskṛtaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, asaṃskṛtaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, atyantaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, anavarāgraśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, anavakāraśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, prakṛtiśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, sarvadharmaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī (ŚsP_II-4_8) na vivardhikā, svalakṣaṇaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, anupalambhaśūnyatāgrāhasyopayśamayitrī na vivardhikā, abhāvaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, svabhāvaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, abhāvasvabhāvaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā.
smṛtyupasthānagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, samyakprahāṇagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, ṛddhipādagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, indriyagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, balagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, bodhyaṅgagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, āryāṣṭāṅgamārgagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, āryasatyagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, dhyānagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, apramāṇagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, ārūpyasamāpattigrāhayopaśamayitrī na vivardhikā, vimokṣagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, anupūrvavihārasamāpattigrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, abhijñāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, samādhigrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, dhāraṇīmukhagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, tathāgatabalagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, vaiśāradyagrāhasyopasamayitrī na vivardhikā, pratisaṃvidgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, mahāmaitrīgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, mahākaruṇāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, āveṇikabuddhadharmagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, sarvajñatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, mārgākārajñatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, sarvākārajñatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, nirvāṇagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā.
[K. 172b20, N. 331b1, T. 269b4, P. 165a3, Ch. 561c7]
eteṣāṃ kauśika sarvesāṃ mārakāyikānāṃ dharmāṇām iyaṃ prajñāpāramitopaśamayitrī na vivardhikā, yāvanta kauśika trisāhasramahāsāhasre lokadhātau catvāro mahārājānaḥ śakraś ca devānām indro brahmānaś ca sahāpatiḥ ābhāsvarā devāḥ śubhakṛtsnā devā bṛhatphalā devāḥ śuddhāvāso devāḥ, te sarve tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā satatasamitaṃ rakṣāvaraṇaguptiṃ saṃvidhāsyanti, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti, yoniśaś ca manasikariṣyanti.
sa punar akuśalebhayaś ca dharmebhyaḥ parihāsyate, kuśalair dharmair (ŚsP_II-4_9) vivardhiṣyate, yad uta dānapāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, śīlapāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, kṣāntipāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, vīryapāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, dhyānapāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, prajñāpāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena.
adhyātmaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, bahirdhāśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, adhyātmabahirdhāśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, śūnyatāśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, mahāśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, paramārthaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, saṃskṛtaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, asaṃskṛtaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, atyantaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, anavarāgraśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, anavakāraśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, prakṛtiśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, sarvadharmaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, svalakṣaṇaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, anupalambhaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, abhāvaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, svabhāvaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, abhāvasvabhāvaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena.
smṛtyupasthānair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, samyakprahāṇair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, ṛddhipādair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, indriyair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, balair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, bodhyaṅgair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, āryāṣṭāṅgena mārgena vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, āryasatyair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, dhyānair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, apramāṇair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, ārūpyasamāpattibhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, vimokṣair vivardhiṣyate (ŚsP_II-4_10) na parihāsyate 'nupalambhayogena, anupūrvavihārasamāpattibhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, abhijñābhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, samādhibhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, dhāraṇīmukhair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, tathāgatabalair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, vaiśāradyair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, pratisaṃvidbhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, mahāmaitryā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, mahākaruṇayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, āveṇikabuddhadharmair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, sarvajñatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, mārgākārajñatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, sarvākārajñatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena.
[K. 173a17, N. 332b3, T, 27Oa12, P. 167a7, Ch. 562a21]
sa ādeyavacanaś ca bhaviṣyati mitavacanas ca bhaviṣyati na ca vikīrṇavacano bhaviṣyati na krodhābhibhūto bhaviṣyati, na mānābhibhūto bhaviṣyati, na matsaro bhaviṣyati, nerṣyāluko bhaviṣyati,
ātmanā ca praṇātipātāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca prāṇātipātavairamaṇyāṃ samādāpayati, prāṇātipātavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye prāṇātipātāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cādattādānāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś cādattādānavairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati. adattādānavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'dattādānāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca kāmamithyācārāt prativirato bhaviṣyati. parāṃś ca kāmamithyācāravairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati kāmamithyācāraviramaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye kāmamithyācārāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mṛṣāvādāt prativirato bhaviṣyati. parāṃś ca mṛṣāvādavairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati mṛṣāvādavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mṛṣāvādāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca paiśunyāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca paiśunyavairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati, paiśunyavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyati, ye cānye (ŚsP_II-4_11) paiśūnyāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca pāruṣyāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca pāruṣyavairamaṇyāṃ samādāyati, pārūṣyavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye pāruṣyāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca saṃbhinnapralāpāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca saṃbhinnapralāpavairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati, saṃbhinnapralāpavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye saṃvinnapralāpāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cābhidhyāyāḥ prativirato bhaviṣyati, parāṃś cābhidhyāvairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati, abhidhyāvairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'bhidhyāyāḥ prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca vyāpādāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca vyāpādavairamaṇyāṃ samādāpayati, vyāpādavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye vyāpādāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mithyādṛṣṭeḥ prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca mithyādṛṣṭivairamaṇyāṃ samādāpayati, mithyādṛṣṭivairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mithyādṛṣṭeḥ prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā ca dānapāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca dānapāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, dānapāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye dānapāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca śīlapāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca śīlapāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, śīlapāramitayāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye śīlapāramitāyāṃ vartiṣyante , teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca kṣāntipāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca kṣāntipāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, kṣāntipāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye kṣāntipāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca vīryapāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca vīryapāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, vīryapāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye vīryapāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca dhyānapāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca dhyānapāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, dhyānapāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye dhyānapāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, atmanā ca prajñāpāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca praiñāpāramitāyāṃ (ŚsP_II-4_12) samādāpayiṣyati, prajñāpāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye prajñāpāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādi bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā cādhyātmaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cādhyātmaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, adhyātmaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'dhyātmaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca bahirdhāśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca bahirdhāśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, bahirdhāśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye bahirdhāśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cādhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'dhyātmabahirdhāśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca śūnyatāśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca śūnyatāśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, śūnyatāśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye śūnyatāśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mahāśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca mahāśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, mahāśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mahāśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca paramārthaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca paramārthaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, paramārthaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye paramārthaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca saṃskṛtaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca saṃskṛtaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, saṃskṛtaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye saṃskṛtaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāsaṃskṛtaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cāsaṃskṛtaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, asaṃskṛtaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'saṃskṛtaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cātyantaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cātyantaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, atyantaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'tyantaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cānavarāgraśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cānavarāgraśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, anavarāgraśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'navarāgraśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cānavakāraśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś (ŚsP_II-4_13) cānavakāraśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, anavakāraśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'navakāraśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādi bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca prakṛtiśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca prakṛtiśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, prakṛtiśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye prakṛtiśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca sarvadharmaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca sarvadharmaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, sarvadharmaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye sarvadharmaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca svalakṣaṇaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, svalakṣaṇaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye svalakṣaṇaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādi bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cānupalambhaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cānupalambhaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, anupalambhaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'nupalambhaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cābhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cābhāvaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, abhāvaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'bhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca svabhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca svabhāvaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, svabhāvaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye svabhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cābhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, abhāvasvabhāvaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'bhāvasvabhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
[K. 174a11, N. 334b7, T. 272a5, P. 170b1, Ch. 564a17]
ātmanā ca sarvasamādhīn samāpatsyate parāṃś ca sarvasamādhisamāpattau samādāpayiṣyati, sarvasamādhisamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye sarvasamādhīn samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca dhāraṇīpratilabdho bhāviṣyati, parāṃś ca dhāraṇīpratilambhāya samādāpayiṣyati, dhāraṇīpratilambhasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye dhāraṇīpratilambhā bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā ca prathamaṃ dhyānaṃ samāpatsyate, parāṃś ca prathame (ŚsP_II-4_14) dhyāne samādāpayiṣyati, prathamadhyānasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye prathamaṃ dhyānaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca dvitīyaṃ dhyānaṃ samāpatsyate, parāṃś ca dvitīye dhyāne samādāpayiṣyati, dvitīyadhyānasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye dvitīyaṃ dhyānaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca tṛtīyaṃ dhyānaṃ samāpatsyate, parāṃś ca tṛtīye dhyāne samādāpayiṣyati, tṛtīyadhyānasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye tṛtīyaṃ dhyānaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca caturthaṃ dhyānaṃ samāpatsyate, parāṃś ca caturthe dhyāne samādāpayiṣyati, caturthadhyānasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye caturthaṃ dhyānaṃ samāpatsyate teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā ca maitrī samāpatsyate, parāṃś ca maitrīsamāpattau samādāpayiṣyati, maitrīsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mahāmaitrī samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca karuṇā samāpatsyate, parāṃś ca karuṇāyāṃ samādāpayiṣyati, karuṇāsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye karuṇā samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca muditāṃ samāpatsyate, parāṃś ca muditāsamāpattau samādāpayiṣyati, muditāsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye muditāṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā copekṣāṃ samāpatsyate, parāṃś copekṣāsamāpattau samādāpayiṣyati, upekṣāsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye upekṣāṃ samāpatsyate teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā cākāśānantyāyatanasamāpattiṃ samāpatsyate, parāṃś cākāśānantyāyatanasamāpattau samādāpayiṣyati, ākāśānantyāyatanasamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye ākāśānantyāyatanaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca vijñānānantyāyatanasamāpattiṃ samāpatsyate, parāṃś ca vijñānānantyāyatanasamāpattau samādāpayiṣyati, vijñānānantyāyatanasamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye vijñānānantyāyatanaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cākiñcanyāyatanasamāpattiṃ samāpatsyate, parāṃś cākiñcanyāyatanasamāpattau samādāpayiṣyati, ākiñcanyāyatanasamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye ākiñcanyāyatanasamāpattiṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati (ŚsP_II-4_15) samanujñaḥ, ātmanā ca naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpattiṃ samāpatsyate, parāṃś ca naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpattau samādāpayiṣyati, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpattiṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā ca catvāri smṛtyupasthānāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca smṛtyupasthānabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, smṛtyupasthānabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye smṛtyupasthānāni bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca samyakprahāṇāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca samyakprahāṇabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, samyakprahāṇabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye samyakprahāṇāni bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca catura ṛddhipādān bhāvayiṣyati, parāṃś ca ṛddhipādabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, ṛddhipādabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye ṛddhipādān bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca pañcendriyāṇi bhāvayiṣyati, parāṃś ca pañcendriyabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, pañcendriyabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye pañcendriyāṇi bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca pañcabalāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca balabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, balabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye balāni bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca saptabodhyaṅgāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca saptabodhyaṅgabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, bodhyaṅgabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye saptabodhyaṅgāni bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāryāṣṭaṅgamārgaṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cāryāṣṭāṅgamārgabhāvanāyāṃ samādāpayiṣyati, āryāṣṭāṅgamārgabhāvanāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye āryāṣṭāṅgamārgaṃ bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca śūnyatānimittāpraṇihitān samādhīn bhāvayiṣyati, parāṃś ca śūnyatānimittāpraṇihiteṣu samādāpayiṣyati, śūnyatānimittāpraṇihitasamādhīnāṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye śūnyatānimittāpraṇihitasamādhīn bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāṣṭau vimokṣān anulomapratilomaṃ (ŚsP_II-4_16) samāpatsyate, parāṃś cāṣṭavimokṣeṣu samādāpayiṣyati, cāṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'ṣṭau vimokṣān anulomapratilomaṃ samāpatsyate, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca navānupūrvavihārasamāpattīḥ samāpatsyante, parāṃś ca navānupūrvavihārasamāpattiṣu samādāpayiṣyati, anupūrvavihārasamāpattināṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'nupūrvavihārasamāpattīḥ samāpatsyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca daśatathāgatabalāni samāpatsyate, parāṃś ca daśatathāgatabaleṣu samādāpayiṣyati, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye daśatathāgatabalāni samāpatsyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca catvāri vaiśāradyāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca vaiśāradyeṣu samādāpayiṣyati, vaiśāradyānāṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye vaiśāradyāni bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca catasraḥ pratisaṃvido bhāvayiṣyati, parāṃś ca pratisaṃvidbhāvanāyāṃ samādāpayiṣyati, pratisaṃvidbhāvanāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye pratisaṃvido bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mahāmaitrīṃ samāpatsyate, parāṃś ca mahāmaitrīsamāpattau samādāpayiṣyati, mahāmaitrīsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mahāmaitrīṃ bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mahākaruṇāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca mahākaruṇāyāṃ samādāpayiṣyati, mahākaruṇāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mahākaruṇāṃ bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāveṇikabuddhadharmān niṣpādayiṣyati, parāṃś cāveṇikabuddhadharmaniṣpattau samādāpayiṣyati, āveṇikabuddhadharmaniṣpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye āveṇikabuddhadharmān niṣpādayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāsaṃpramoṣadharmā bhaviṣyati, parāṃś cāsaṃpramoṣadharmatāyāṃ samādāpayiṣyati, asaṃpramoṣadharmatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye asaṃpramoṣadharmāṇo bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca sadopekṣāvihārī bhaviṣyati, parāṃś ca sadopekṣāvihāritāyāṃ samādāpayiṣyati, sadopekṣāvihāritāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye sadopekṣāvihāriṇo bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mārgākārajñatāṃ paripūrayiṣyati, parāṃś ca
mārgākārajñatāparipūryāṃ samādāpayiṣyati, mārgākārajñatāparipūryāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mārgākārajñatāṃ (ŚsP_II-4_17) paripūrayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca sarvākārajñatāṃ pratilapsyate, parāṃś ca sarvākārajñatā pratilambhāya samādāpayiṣyati, sarvākārajñatāpratilambhasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye sarvākārajñatāṃ pratilapsyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
[K. 175a5, N. 336b9, T. 273b8, P. 174a1, Ch. 564a26]
sa ṣaṭsu pāramitāsu caran yad dānaṃ dāsyati tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yac chīlaṃ rakṣiṣyati tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yāṃ kṣāntiṃ bhāvayiṣyati tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yad vīryaṃ ārapsyate tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yad dhyānaṃ samāpadyate tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yāṃ prajñāṃ bhāvayiṣyati tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena.
evaṃ carataḥ kulaputrasya vā kuladuhitur vā ṣaṭsu pāramitāsu smṛtir utpatsyate, saced dānaṃ na dāsyāmi durgateṣu kuleṣūpapatsya na ca me sattvaparipāko bhaviṣyati na buddhakṣetrapariśodhanaṃ na sarvākārajñatāṃ pratilapsye, sacet chīlaṃ na rakṣiṣyāmi tisṛṣu me durgatīṣūpapattir bhaviṣyati, na ca me manuṣyapratilambho bhaviṣyati, na sattvaparipāko na buddhakṣetrapariśodhanaṃ na sarvākārajñatāṃ pratilapsye, sacen na kṣāntiṃ bhāvayiṣyāmi, indriyāṇi me paribhetsyate mukhamaṇḍalaṃ me dhyāmībhaviṣyati, na ca rūpasaṃpadaṃ pratilapsye, yayā rūpasaṃpadayā bodhisattvacārikāḥ carataḥ sattvasahadarśane naiva niyatā bhaviṣyanty anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau na ca rūpasaṃpadā sattvān paripācayiṣyāmi na buddhakṣetraṃ pariśodhayiṣyāmi na mārgākārajñatāṃ pratilapsye, sacet kusīdo bhaviṣyati nemaṃ śakṣyāmi bodhimārgam anuprāptaṃ na ca me sattvaparipāko bhaviṣyati, na buddhakṣetraṃ pariśodhanaṃ na sarvākārajñataṃ pratilapsye, saced vikṣiptacitto bhaviṣyāmi nedaṃ śaksyāmi samādhim utpādayituṃ yena samādhinā sattvān paripācayiṣyāmi na me buddhakṣetrapariśodhanaṃ bhaviṣyāmi na sarvākārajñatām anuprāpsye, saced (ŚsP_II-4_18) duṣprajño bhaviṣyāmi na śakṣyāmi prajñopāyakauśalena śrāvakabhūmipratyekabuddhabhūmiṃ cātikramya sattvān paripācya buddhakṣetraṃ pariśodhya sarvākārajñatām anuprāptuṃ, sa evaṃ pratisaṃśikṣiṣyate, ayuktam etad bhaved yo māṃ mātsaryavaśena dānapāramitāṃ na paripūrayeyaṃ dauḥśīlyavaśena śīlapāramitāṃ na paripūrayeyaṃ vyāpadavaśena kṣāntipāramitāṃ na paripūrayeyaṃ kauśīdyavaśena vīryapāramitāṃ na paripūrayeyaṃ vikṣepavaśena dhyānapāramitāṃ na paripūrayeyaṃ dauṣprajñāvaśena prajñāpāramitāṃ na paripūrayeyaṃ, aparipūrayan dānapāramitāṃ śīlapāramitāṃ kṣāntipāramitāṃ vīryapāramitāṃ dhyānapāramitāṃ prajñāpāramitāṃ na niryāsyāmi sarvākārajñatāyām.
evaṃ khalu kauśika sa kulaputro vā kuladuhitā vā dṛṣṭadhārmikāṃś ca sāṃparāyikāṃś ca guṇānuśaṃsān pratilapsyate, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, avirahitaś ca bhaviṣyati sarvākārajñatācittena.
[K. 175a18, N. 337b6, T. 274a11, P. 175a8, Ch. 564c23]
śakra āha: āścaryaṃ bhagavan yāvad iyaṃ prajñāpāramitā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā.
bhagavān āha: yathā punaḥ kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāparidamanārthāyānunnamārthāya ca pratyupasthitā.
śakra āha: iha bhagavan bodhisattvo mahāsattvo laukikyāṃ dānapāramitāyāṃ caran buddhebhyo bhagavadbhyaḥ pratyekabuddhebhyaḥ śrāvakebhyaś ca dānaṃ dadāti, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ dānaṃ dadāmi buddhebhyo bhagavadbhyaḥ pratyekabuddhebhyaḥ śrāvakebhyaś ca sa kṛpaṇavanīyakārthena yācanakebhyaś ca sa tena dānenānupāyakauśalenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ śīlapāramitāyāṃ carataḥ, evaṃ bhavaty ahaṃ śīlapāramitāyāṃ carāmy ahaṃ śīlapāramitāṃ paripūrayāmi sa tenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ carataḥ, evaṃ bhavaty ahaṃ kṣāntipāramitāyāṃ carāmy ahaṃ kṣāntipāramitāṃ paripūrayāmi sa tenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ vīryapāramitāyāṃ carataḥ, evaṃ bhavaty ahaṃ vīryapāramitāyāṃ carāmy ahaṃ vīryapāramitāṃ paripūrayāmi sa tenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ dhyānapāramitāyāṃ carataḥ. evaṃ bhavaty ahaṃ dhyānapāramitāyāṃ carāmy ahaṃ dhyānapāramitāṃ paripūrayāmi sa tenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ prajñāpāramitāyāṃ (ŚsP_II-4_19) carataḥ, evaṃ bhavaty ahaṃ prajñāpāramitāyāṃ carāmy ahaṃ prajñāpāramitāṃ paripūrayāmi ahaṃ prajñāpāramitāṃ bhāvayāmi, so 'nayā prajñāpāramitayānupāyakauśalenonnāmaṃ gacchati.
smṛtyupasthānāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ smṛtyupasthānāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, samyakprahāṇāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ samyakprahāṇāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, ṛddhipādān bhāvayet, evaṃ bhavaty aham ṛddhipādān bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, indriyāṇi bhāvayet, evaṃ bhavaty aham indriyāṇi bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, balāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ balāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, bodhyaṅgāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ bodhyaṅgāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, āryāṣṭāṅgamārgaṃ bhāvayet, evaṃ bhavaty aham āryāṣṭāṅgamārgaṃ bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, āryasatyāni bhāvayet, evaṃ bhavaty aham āryasatyāṃ bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, dhyānāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ dhyānāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, apramāṇāni bhāvayet, evaṃ bhavaty aham apramāṇāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, ārūpyasamāpattīr bhāvayet, evaṃ bhavaty aham ārūpyasamāpattir bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, vimokṣān bhāvayet, evaṃ bhavaty aham ārūpyasamāpattīr bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, anupūrvavihārasamāpattīr bhāvayet, evaṃ bhavaty aham anupūrvavihārasamāpattīr bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, abhijñāṃ bhāvayet, evaṃ bhavaty aham abhijñāṃ bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, samādhīn bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ samādhīn bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati.
tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ sarvadhāraṇīḥ pratilapsye sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ daśatathāgatabalāni bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ (ŚsP_II-4_20) bhavaty ahaṃ catvāri vaiśāradyāni bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ catasraḥ pratisaṃvidā bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ mahākaruṇāṃ bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty aham aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmān bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ sattvān paripācayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ buddhakṣetraṃ pariśodhayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ sarvākārajñatām anuprāpsyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati.
evaṃ khalu bhagavan bodhisattvo mahāsattvo laukikeṣu dharmeṣu caran unnāmaṃ gacchaty ahaṃkārābhiniveśena tasya prajñāpāramitā paridamanārthāya nānunnāmārthāya pratyupasthitā bhavati.
[K. 175b16, N. 338b8, T. 275a6, P. 177b4, Ch. 566b9]
iha punar bhagavan bodhisattvo mahāsattvo lokottarāyāṃ dānapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvān na dāyakam upalabhate na dānam upalabhate na pratigrāhakam upalabhate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupashtitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ śīlapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvāc chīlaṃ nopalabhyate śīlaṃ nopalabhyate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvāt kṣāntiṃ nopalabhyate kṣāntiṃ nopalabhyate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ vīryapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvād vīryaṃ nopalabhyate vīryavaṃ taṃ nopalabhate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitāparidamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ dhyānapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitā subhāvitatvād dhyānaṃ nopalabhate dhyānaṃ nopalabhate. evaṃ khalu bhagavan (ŚsP_II-4_21) bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitāparidamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvāt prajñāṃ nopalabhate prajñāṃ nopalabhate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitāṃ paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati.
sa smṛtyupasthānāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa samyakprahāṇāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa ṛddhipādān bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa indriyāṇi bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa balāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa bodhyaṅgāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa āryāṣṭāṅgamārgaṃ bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati. sa āryasatyāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa dhyānāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, so 'pramāṇāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa ārūpyasamāpattīr bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa vimokṣā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsu bhāvitatvāt, so 'nupūrvavihārasamāpattīr bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, so 'bhijñāṃ bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa samādhīn bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa dhāraṇīmukhāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati.
sa tathāgatabalāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa vaiśāradyāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa pratisaṃvido bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa mahāmaitrīṃ bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa mahākaruṇā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa āveṇikabuddhadharmān bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt. (ŚsP_II-4_22) evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasyā prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati.
sa sarvajñatā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa mārgākārajñatā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa sarvākārajñatā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati.
śatasāhasryāḥ prajñāpāramitāyāḥ parivartaḥ saptadaśamaḥ
(ŚsP_II-4_23)
[K. 176a17, N. 339b2, T. 275b13, P. 179b6, Ch. 568a18]
atha khalu bhagavāñ chakro devānām indram etad avocat: yo hi kaścit kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ gambhīrāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati svādhyāpayiṣyati, yoniśaś ca manasikariṣyati, abhirūḍho saṃgrāmamadhye vartamāne mahati saṃgrāmaśīrṣavyārūḍhaḥ, tatra sacet kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ gambhīrāṃ prajñāpāramitāṃ svādhyāyann avataret, tatrāvatīrya tiṣṭheta nāsau kulaputro vā kuladuhitā yā parājayaṃ yāsyati, jaya evāsya bhaviṣyaty akṣataś cānupahataś ca taṃ saṃgrāmam uttariṣyati, asthānaṃ kauśikānavakāśo yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ svādhyāyaṃs tatra saṃgrāme samabhirūḍho jīvitāntarāyaṃ nigacchen nedaṃ sthānaṃ vidyate, sacet punar asya kaścid eva śastraṃ vā kāṇḍaṃ vā śarīre kṣipet na tasya śarīre patiṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi tena kulaputreṇa vā kuladuhitā vā dīrgharātraṃ ṣaṭsu pāramitāsu caratā, ātmanaś ca rāgaśastrāṇi rāgakāṇḍāni nirjitāni pareṣāṃ rāgaśastrāṇi rāgakāṇḍāṇi nirjitāni, ātmanaś ca dveṣaśastrāṇi dveṣakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ dveṣaśastrāṇi dveṣakāṇḍāni nirjitāni, ātmanaś ca mohaśastrāṇi mohakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ mohaśastrāṇi mohakāṇḍāni nirjitāni, ātmanaś ca dṛṣṭikṛtaśastrāṇi dṛṣṭikṛtakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ ca dṛṣṭikṛtaśastrāṇi dṛṣṭikṛtakāṇḍāni nirjitāni, ātmanaś ca paryutthānaśastrāṇi paryutthānakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ ca paryutthānaśastrāṇi paryutthānakāṇḍāni nirjitāni, ātmanaś cānuśayaśastrāṇy anuśayakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ cānuśayaśastrāṇy anuśayakāṇḍāni nirjitāni, imām eva prajñāpāramitām āgamya tāṃ ca prajñāpāramitāṃ bhāvayatāṃ, anena kauśika paryāyeṇa tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā saṃgrāmamadhyagatasya śastrāṇi vā kāṇḍāni vā kṣiptāni śarīre na nipatiṣyati.
punar aparaṃ kauśika sacet kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, sarvajñatācittena cāvirahito bhaviṣyati. tasya kaścid abhaiṣajyam avakiret kākhordaṃ vā kuryād agnikhadā copanāmayet, śastreṇa vā dadyād viṣaṃ vā dadyād udake cainaṃ chorayet sarvaṃ tat tasya na kramiṣyati. tat kasya hetoḥ? mahāvidyeyaṃ kauśika vidyā yad uta prajñāpāramitā anuttareyaṃ kauśika vidyā yad uta prajñāpāramitā, (ŚsP_II-4_24) niruttareyaṃ kauśika vidyā yad uta prajñāpāramitā, atra ca vidyāyāṃ śikṣamāṇeḥ kulaputro vā kuladuhitā vā nātmavyābādhāya cetayate na paravyābādhāya cetayate nobhayavyābādhāya cetayate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'tra śikṣamāṇo nātmānam upalabhate na sattvam upalabhate na jīvam upalabhate na jantum upalabhate na poṣam upalabhate na puruṣam upalabhate na pudgalam upalabhate na manujam upalabhate na mānavam upalabhate na kārakam upalabhate na vedakaṃ upalabhate na jānakam upalabhate na paśyakam upalabhate.
na rūpam upalabhate, na vedanām upalabhate, na saṃjñām upalabhate, na saṃskārān upalabhate, na vijñānam upalabhate.
na cakṣur upalabhate, na śrotram upalabhate, na ghrāṇam upalabhate, na jihvām upalabhate, na kāyam upalabhate, na m