Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 114

་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་བདེན་པས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། ཇི་

ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མདོ་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལས་གང་ཡོད་པར་བདེན་པ་ལ་ཡང་དེ་བདེན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་བདེན་པས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མདོ་
ལས་ཀྱང་། འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་བསླུ་བས་ན་བརྫུན་པ་ཡིན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་ནི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་བཤད་ཅེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་དང་། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་བཤད་དེ། འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་
ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །ལམ་དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་དགོངས་ནས་བདེན་པ་གཉིས་བཤད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་
ཡུལ་ལ་དགོངས་ནས། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་དགོངས་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚིག་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་
མང་པོ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །བརྗོད་པ་དེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་བདེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་དེའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དང་། འཁྲུལ་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་འཇིག་
རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་དུས་སུ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་གང་དུས་སུ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་ལྡན་པའི་
གང་ཟག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་མྱོང་བའི་དོན་འདུལ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་དང་སྦྱར་ཏེ། རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ། འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་

འཆད་ཅིང་སྟོན་པ་ནི་དུས་སུ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཁྲུལ་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡི་གེ་དང་འབྲེལ་པའི་སྒྲས་བསྟན་པའི་བརྡ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེ་
དང་སྒྲ་དང་བརྡས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་ན་འཁྲུལ་པའོ། །ཡང་ན་གདུལ་བའི་དུས་སུ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །སྨྲ་བ་
གང་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་དུ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྡས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་
གང་འདི་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ལམ་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་པའོ། །གང་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་
ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་
དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ནི། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་རྟག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་བསླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རྟག་ཅེ་ན། རྟག་
ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། འཕགས་པའི་དུས་ན་ཡང་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་བསླུ་བའི་དོན་ཅི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་གནས་ལ་གཞན་དུ་མི་སྟོན་པ་ནི་མི་བསླུ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་འདུས་བྱས་ཀྱི་

ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་ན། དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བས་ན་བསླུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དམ་པ་ནི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་མི་བསླུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་ལས་ཀྱང་། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེན་པ་གཅིག་པུའོ། །འདུ་བྱེད་
ཐམས་ཅད་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐ་སྙད་
ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་གཞན་ལ་བཤད་པའམ། གཞན་གྱིས་བདག་ལ་བསྟན་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེ་དག་ལས་ཡིད་བྱུང་ཞིང་སྐྲག་པ་
དང་། དངོས་པོར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེ་ཡང་མ་བརྟགས་ན་གཅིག་ཏུ་དགའ་བ་ཙམ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་རིག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་
སུ་ཟིན་པས་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱེད་ལ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་འདི་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལྟ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་
པར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་གཞན་ཡང་བདེན་པ་ནི་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདིར་བདེན་པ་གཅིག་བསྟན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ། །བདེན་པ་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་ཁོང་ནས་དྲིས་པ་དང་།
དེ་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ནི་གང་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པར་ལྟུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པ་ལ་རབ་ཏུ་གཟུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། གལ་ཏེ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དག་གིས་གང་ཟག་

དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདོགས་ན་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་སྐད་དུ་བཏགས་པ་དེ་དག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲོ་མི་འདོགས་ཤིང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱེད་ལ། སྒྲོ་འདོགས་པར་
ལྟུང་བ་སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདེན་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཛུད་པ་ནི་བདེན་པ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་མི་སྐྱོ་ལ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་ལ་གཟུད་པའི་ཐབས་གཞན་མེད་པས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྟོན་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་དག་བསྟན་པས་ཀྱང་མི་
སྐྱོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤད་པ་གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །གོང་དུ་བདེན་པ་བཞི་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པར་བཞེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། གང་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ་
ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བསྡུས་པའི་དོན་གྱིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་། འདོད་པ་མི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
ཐ་མའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཆི་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་དེར་འདུས་པས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།
གང་གིས་མཚན་ཉིད་དེ་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དག་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་གང་གིས་གོང་དུ་བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་

མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྲེད་པའི་རྒྱུ་དང་ལྟ་བའི་རྒྱུ་བག་ལ་ཉལ་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕུང་
པོ་ལྔའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲེད་པའི་རྒྱུ་དང་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པར་ཟད་དོ། །སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དེ་དག་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པས། སྲེད་པའི་རྒྱུ་དང་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་ཡང་དེ་གཉིས་ལ་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བསྟན་
པའི་ཕྱིར། །གང་གིས་སྲེད་པའི་རྒྱུ་དང་ལྟ་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་པ་མི་ལེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ལེན་པ་ནི་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའོ། །སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པར་མི་ལྟ་བའོ། །རེག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ལ་རྟོག་
པར་མི་བྱེད་པ་འམ། སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དམིགས་ཤིང་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ན། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བར་ཤེས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་
པའི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཟད་དེ་འགགས་ནས་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པས་སྐྱེ་བའི་
རྒྱུན་ཆད་པའོ། །འགགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེའི་ཉིང་མཚམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་འགག་པའོ། །
ཡང་ན་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཟད་པའོ། །འཇིག་པའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འགག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་མཐར་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འཕོ་བ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བར་ཕྱིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།

སྔོན་གྱི་མཐར་མི་འབྱུང་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་སུ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འཕོ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་
པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བར་ཕྱིན་པ་མེད་པ་ནི་འདས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུའང་སྐྱེས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གང་
གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་གང་ཟག་གང་གིས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུར་འགོག་པའི་བདེན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པ་ནི་འགོག་
པ་ལ་འགོག་པར་ཤེས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལམ་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་རེག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལམ་གང་
ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལམ་གང་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རེག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་གཉིས་ལ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུའང་མི་ལྟ། འགོག་པ་ལ་དཀར་
པོའི་ཕྱོགས་སུའང་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འཇོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་
འགོག་པ་འཐོབ་པ་འམ། །ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་

གྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ་མི་དམིགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཤེས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོག་ཅིང་བདེན་
པའི་རྟོག་པས་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གང་གིས་སོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་བཞི་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །བདེན་པའི་རྟོག་པས་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་དག་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བདེན་པ་དེ་དག་ལ་བདེན་པར་ཡང་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་
འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བཤད་པར་བཞེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་ཚོར་བ་དང་། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་མཐར་སྡུག་
བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རིག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚོར་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལའོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བས་ཁྱབ་པ་དང་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བས་ཁྱབ་པ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན།

སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིག་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུར་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་
ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་ཀུན་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་
བཤད་པའི་ཚོར་བ་དེ་དག་རྒྱུ་གང་གིས་བསྐྱེད་ཅིང་ཕྱུང་བའི་རྒྱུ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚོར་བ་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རེག་པ་སྟེ། རེག་པ་ལས་ཚོར་བ་འབྱུང་བས་ན་རེག་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་ལས། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་
སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་རྒྱུ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གང་གིས་སམ། ཤེས་རབ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ། །རྒྱུ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་རེག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགོག་པའི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་
ན་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་དེ། ཚོར་བ་མེད་པ་ཡང་ཚོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་དེ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རང་
བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་མེད་པ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་གནས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། འགོག་པ་ལ་འགོག་པར་ཤེས་པའི་

འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཚོར་བ་གང་གིས་བསྒྲུབས་པའི་ལམ་དེ་ནི་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་ན་ཚོར་བའི་རང་བཞིན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུར་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་
བསྔལ་བའམ། ཚོར་བ་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ལམ་དེ་ལ་ཚོར་བས་བསྒྲུབས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལམ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་གྲུབ་ནས་དོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་དེ་ལས་སྒྲོལ་ཞིང་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན་ལམ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གཟིངས་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་ཚོར་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་ལམ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཆགས་
པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས། འཕགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདེན་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
གང་ཟག་གང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་ལྟར་བདེན་པ་བཞིན་མཐོང་བའོ། །རྣམ་པར་དག་པས་མཉམ་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེའམ། བདེན་པ་བཞི་པོ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་བདེན་པ་
ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཅིང་རང་བཞིན་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེན་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པར་བཞེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མདོར་ན་སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་མངོན་པར་སྨིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ན། སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེ་དག་གིས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཕུང་

པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བླངས་བར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཆོས་རྟོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། མངལ་དུ་གནས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། རིགས་ཀྱི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་མཐུན་པར་གྱུར་
བའི་སྐྱེ་བ་དང་། སོ་སོར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྟོགས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ནས་སྲས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞལ་ནས་སྐྱེས་པ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།
མངལ་དུ་གནས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ། མྱུ་གུ་ལས་འདབ་མ་བཞིན་དུ་མེར་མེར་པོ་དང་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སྐྱེས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྐྱེ་བ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་རིགས་དང་། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་
རིགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་མཐུན་པར་ངོ་བོ་མཐུན་པར་སྐྱེ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཤིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཏ་ལ་ཏ་ལར་རིས་མཐུན་པ་དང་། སེང་ལྡེང་སེང་ལྡེང་དུ་རིས་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་དང་མིར་རིས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོ་
སོར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་ཀྱང་འདིར་མངལ་དུ་གནས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་སོ་སོར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྐྱེ་བ་དེ་དག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་
སྟེ། གནོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་མའི་མངལ་ན་ཞུ་བའི་གནས་དང་། མ་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་བར་ན་གནས་པ་དང་། མངལ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བའི་ཚེ་མི་གཙང་བའི་
རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཙིར་བ་ན་རིའི་ཐེམ་པར་བཅུག་པ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བས་ན་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཞར་ལ་འབྱུང་བས་ན་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་

བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་མི་སྐྱེ་བ་ལ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་
དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་ཀུན་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པ་
སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་སྲིད་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ལ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
གང་སྲིད་པ་འཇིག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲིད་པ་འཇིག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགོག་པའི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བ་ནི་འགོག་པའོ་ཞེས་
གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་འགོག་པ་གང་ཡང་
མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགོག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མ་སྐྱེས་ན་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་འགོག་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་འགོག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཟད་པའི་འགོག་པ་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཇི་ལྟར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།

གང་དེ་ལྟར་བགྲང་བའམ་འཇལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཅི་འདྲ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་ཅི་འདྲ་བ་ངེས་པར་རྟོག་ཅིང་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་
པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པའོ། །བགྲང་བ་དང་འཇལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་གང་གིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་སྙེད་འབྱུང་བ་ལ་རྟོགས་པ་
ནི་བགྲང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གིས་གཉིས་བཟུང་ནས་གཉིས་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། མིང་ཀུན་དུ་བཟུང་ནས་དོན་ཀུན་རྟོགས་པ་དང་། དོན་ཀུན་དུ་བཟུང་ནས་མིང་ཀུན་རྟོགས་པ་ནི་འཇལ་བ་ཤེས་པའོ། །གང་གིས་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་མིང་ཀུན་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་དོན་
རྟོགས་པ་འཇུག་པ་ནི་ཚོལ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཅིག་ནི་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་པོ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། དོན་མི་དམིགས་པ་རབ་ཏུ་
རྟོགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། བསམ་པ་ཆུང་ངུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཆེན་
པོའི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མིང་དང་དོན་དུ་བཏགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གློ་བུར་དུ་
བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་དྲོད་ཀྱི་དུས་ནའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྣང་བའོ། །སྣང་བ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་

པས་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དེ་དག་སྣང་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྣང་སྟེ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྤྱི་བོའི་ཚེ་ནའོ། །དོན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། དེ་
དག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་བཟོད་པའི་དུས་སོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་ཡང་མི་འཇུག་པས་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་
དུས་ནའོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མི་དམིགས་པར་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཚེའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཚེ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བས་སྤང་
བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཆེ་ལོང་སྤངས་ནས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་
འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་དང་། བདག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པས་ན་བསམ་པ་ཆུང་ངུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་ལ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་
ཞུགས་པས་ན་དེ་དག་གི་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་དང་པོའི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་
ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བསྒོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ལ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ཅིང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གིས་

རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཉེ་བར་འཇུག་སྟེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཚད་ཡོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། མིང་དང་ཚིག་གི་ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་འཇུག་པ་ཤེས་པའོ། །འདི་ལྟར་བགྲང་བ་དང་འཇལ་བ་དང་། ཚོལ་བ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། འཇུག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་འཕགས་
པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཤེས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་དོན་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་བདེན་པའི་ཤེས་པ་འདི་ལ་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་
གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའོ། །བདེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལྟ་བས་ཇི་ལྟར་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དེ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་བཤད་པའི་འོག་ཏུ་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པ་དང་འདྲའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་
མཉམ་དུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་
བས་ན་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་འགོག་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྒྱུ་མི་འདྲ་བར་སྨྲ་བ་དང་། མེད་པར་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་
ན་འདིས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཐུན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེའི་མི་མཐུན་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་གི །དབང་ཕྱུག་དང་བྱེད་པ་པོ་ལས་མི་འབྱུང་བ་འདིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུར་སྨྲ་

བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །འབྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བར་ཆད་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་མེད་པར་སྨྲ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཤད་ཅེ་ན། འགྲོ་བ་འདི་དག་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེའི། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འཁོར་བར་འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འཁོར་བར་
འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་མ་རིག་པ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། རྒྱུ་གང་གིས་
འཁོར་བ་ལས་འགྲོལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་མི་ཤེས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འགགས་པས་མ་རིག་པ་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་
བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་
ཏེ་གསུངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་མ་རིག་པ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་མགོ་དྲང་བའམ། ཚིག་གི་རྐྱེན་དུ་བཞག་པའོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་
བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་ལས་མ་རིག་པ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་རིག་པ་

ཀུན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྨོས་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བའི་དོན་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་
པ་དང་། །རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བརྟན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འདུས་པས་བསྐྱེད་ན་འདི་ལ་གཅིག་པུར་སེམས་པ་ནི་གཅིག་
པུར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་གཅིག་པུར་སེམས་པ་ནི་རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མི་རྟག་པར་གྱུར་ནས་གཞན་དང་གཞན་དུ་གྱུར་ན། གནས་ནས་ཀྱང་བདག་ཅེས་འཛིན། ཕྱིས་ཀྱང་བདག་
ཉིད་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལ་གང་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་ནི་བརྟན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། བདག་ཉིད་ཅན་དུ་དངོས་པོར་སེམས་པ་ནི་བརྟན་པར་འདུ་ཤེས་
པའོ། །བྱུང་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་རྫ་མའི་བྱིའུ་ལྟར་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཕོ་བར་འཛིན་པ་ནི་ཐེར་ཟུག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་དང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་མེས་གདུངས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། གང་གཅིག་པུ་
བཟང་པོའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པའི་རྒྱུས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དང་། བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་
འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དང་། མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཚེ་རབས་གཞན་དང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པས་མེད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །མ་རིག་

པས་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་ཞིང་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་ལ་ཆགས་པར་ལྟ་བས་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་མི་
གཡོ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། །དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མའི་མངལ་དུ་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་
སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །དེ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཕན་ཆད་མེར་མེར་པོ་དང་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིང་དང་
གཟུགས་སོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །གཟུགས་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བསྟན་དུ་ཡང་མེད་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་
གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་དྲུག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་བའི་རང་བཞིན་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་
དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཚོགས་པ་ནི་རེག་པའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ནི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདེ་བ་དང་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་

སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་གནོད་གཉི་ག་མི་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །སྲེད་པ་དང་སྲེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཀྱང་ཚྭ་ཆུ་འཐུངས་པ་དང་འདྲ་བར་ངོམས་པ་དང་།
ཚིམ་པ་མེད་པ་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་དུས་གསུམ་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བས་སྲེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ལྟ་བའི་སྲེད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཆགས་པའི་སྲེད་པའོ། །དེ་ལ་འདས་པའི་དུས་སུ་མཐོང་བའི་སྲེད་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་། རེག་པའི་
དངོས་པོ་འགགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་དང་ཡང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ནི་ལྟ་བའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ན་རང་གི་ལུས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་སྨོན་པ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་
པས་མི་གཏོང་བ་ནི། མངོན་པར་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་། མི་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བའི་སྲེད་པ་སྟེ་བཞིའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་སྲེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་
ཆགས་སོ། །སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སོ། །མི་སྲིད་པར་སྲེད་པ་ནི་ཐར་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །ལྟ་བའི་སྲེད་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ལྔ་ལ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་ལེན་པ་ཡང་
རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བ་ལེན་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འདོད་པ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། ཡུལ་གྱི་
འདོད་ཆགས་སོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲོད་པ་ལས་ཆགས་པའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སོ། །འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་འདོད་ཆགས་སོ། །ཁྱི་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་

དཀའ་ཐུབ་འཛིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆད་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ལྟ་བ་ལེན་པའོ། །བདག་ཡོད་པར་ལྟ་ཞིང་ཆགས་པ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་
པའི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྩགས་པ་ནི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་
བ་དེ་དང་དེ་དག་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མེར་མེར་པོ་དང་། ནུར་ནུར་པོ་དང་། མཁྲང་གྱུར་དང་། རྐང་ལག་འགྱུས་པ་ནས་གཞོན་ནུ་དང་། ལང་ཚོ་དར་ལ་བབ་པའི་བར་གྱི་སྟོབས་དང་། མཐུ་དང་། གཟི་བརྗིད་དང་།
མདངས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཐབས་ནི་རྒ་བའོ། །ཡང་ན་ལང་ཚོ་བཅོམ་པ་དང་ན་ཚོད་ཉམས་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བྲི་བ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིངས་པར་གྱུར་པ་དང་། ལུས་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡན་ལག་རྣམས་ཤིག་ཤིག་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་
དབྱིབས་མི་མཛེས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། བློ་གྲོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་དང་། འཇིག་པ་ལ་མངོན་དུ་བལྟས་པ་ནི་རྒ་བའོ། །དེ་ལ་ལང་ཚོ་བཅོམ་པ་ནི་དར་ལ་བབ་པ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །ན་ཚོད་ཉམས་པ་ནི་བྱིས་པ་དང་
གཞོན་ནུའི་སྤྱོད་པ་དང་ཚུལ་རྣམས་བྲལ་བའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བྲི་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཤ་སླ་བ་དང་གཉེར་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིངས་པར་གྱུར་པ་ནི་དར་ལ་བབས་ལ་ལང་ཚོའི་བྱད་གཟུགས་སར་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་
པའོ། །ལུས་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་ན་ལྡང་བ་དང་འདུག་པ་ལ་ལུས་ལྕི་བའོ། །ཡན་ལག་ཤིག་ཤིག་པོར་འགྱུར་བ་ནི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཚིགས་ཚིགས་སུ་སོ་སོར་གྱེས་ཤིང་ཉམས་དང་མཐུ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མི་སྡུག་པ་ནི་ཤ་དང་། ཁྲག་

སྐམས་ལ་རུས་པ་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་། ཁབས་ནག་པོས་ཁེབས་པ་དང་། གཉེར་མ་དང་སྐྲ་དཀར་གྱིས་གང་བའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་མི་གསལ་བའོ། །དྲན་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་། བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་
ཉམས་པ་ནི་སྔོན་སྨྲས་པ་དང་། ཐོས་པ་རྣམས་མི་དྲན་ཞིང་བརྗེད་པའོ། །འཇིག་པ་ལ་མངོན་དུ་བལྟས་པ་ནི་འཆི་བའི་དུས་དང་ཁད་ཉེ་བའོ། །ཡང་ན་རྒ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཉམས་པ་དང་། བརྟེན་པ་ཉམས་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཉམས་པ་ནི་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་གྱུར་
པ། ཁྲག་དང་ཤ་དང་ཚིལ་དང་རྐང་དང་རུས་པ་ལ་སོགས་པ་བྲི་བས་དེའི་རྒྱུས་ན་རྒྱུག་པ་དང་རྒལ་བ་དང་། མཆོང་བ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། རྨྱོང་བ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་ཤིང་། ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྟོབས་མཐུ་ཆུང་བའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་
ཉམས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་མི་གསལ་བར་འཇུག་ཅིང་དེའི་རྒྱུས་ན་དྲན་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་ཤིང་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་བྲི་བའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཉམས་པ་ལས་དེའི་རྒྱུས་སེམས་དང་སེམས་ལས་
བྱུང་བ་རྣམས་མི་མཐུན་པ་ནི་འཆི་བ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུས་མེད་པར་གྱུར་པ་ན་གང་ཟག་དེ་ཤི་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཆི་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་ངང་གིས་འཆི་བ་དང་། ཉེ་བར་བཅོམ་པས་འཆི་བའོ། །རང་གི་ངང་གིས་འཆི་བ་ནི་ཚེ་ཟད་པ་དང་། བསོད་
ནམས་ཟད་ནས་འཆི་བའོ། །ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ནི་མཚོན་ཆ་དང་། དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྗེས་སུ་སྐད་ཅིག་མས་འཆི་བ་དང་། ཉེ་བར་བཅོམ་པས་འཆི་བ་དང་། རྒྱུ་ཟད་པས་འཆི་བའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་སྐད་ཅིག་མས་འཆི་བ་
ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་འཆི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེ་བར་བཅོམ་པས་འཆི་བ་ནི་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་ཕོག་ནས་ཤི་བའོ། །རྒྱུ་ཟད་ནས་འཆི་བ་ནི་ཚེ་རིང་པོར་གྱུར་པའི་ལས་ཟད་ནས་གང་འཆི་བར་གྱུར་པའོ། །མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་ཏུ་

གཏོགས་ཏེ། དེ་ལ་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་གདུང་བའི་རྒྱུ་ལས་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱིན་པ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །ཁམས་རྣམས་འཁྲུགས་པས་ཡུལ་མངོན་
དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དབང་པོས་འཛིན་པར་མི་ནུས་ཤིང་རྨོངས་པའི་གནོད་པས་རེག་པར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་དབང་པོས་གཟུང་བར་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལུས་དང་སེམས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་ནི་འཁྲུག་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བུ་སྨད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་གཏོང་མི་ནུས་ཤིང་ཆགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་ལངས་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་མི་བདེ་བ་མྱོང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
དང་ལྡན་པ་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་འབྲིང་བྱེད་བྱེད་པ་ལས་དབེན་པ་དང་། ཚོང་བྱེད་བྱེད་པ་ལས་ཁེ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་བྱས་པ་རྣམས་དྲན་ནས་མི་དགའ་བ་ནི་འཁྲུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་
བ་རྒྱས་པར་བཤད་ནས་དེའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ནའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སྡུག་
བསྔལ་མང་པོ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྒྱུན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བྱའོ། །འབའ་ཞིག་ནི་བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དེ་ཡང་བསྡུས་ན་ཡན་ལག་གཉིས་སུ་བལྟ་སྟེ། རིང་བའི་རྒྱུ་དང་ཉེ་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་རིང་བའི་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་ཐག་

རིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བའི་རྒྱུ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རིང་བའི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བལྟ་སྟེ། ཇིས་འདེབས་ཇི་འདེབས་ཇི་ལྟར་འདེབས་པའོ། །ཇིས་འདེབས་ཤེ་ན་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་
ཤེས་པས་འདེབས་པའོ། །ཇི་འདེབས་ཤེ་ན། མིང་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་རྣམས་འདེབས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདེབས་ཤེ་ན། མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཅི་བསྒྲུབས་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་འདེབས་སོ། །ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་
རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བལྟ་སྟེ། ཇིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་། ཇི་མངོན་དུ་ཕྱུང་། ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཇིས་མངོན་དུ་བྱུང་བ་ནི། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ངོ་། །ཇི་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི་སྲིད་པ་དང་ལེན་པས་ཀུན་གཞི་ལ་
བཏབ་པའི་ས་བོན་སྲིད་པ་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་ཁ་འབྱེ་ཞིང་འབུ་བར་འབྱིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་རྒ་ཤིའོ། །ཡན་ལག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྡུ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་
པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྲེད་པ་གསུམ་ནི་
ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་དེར་བསྡུའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །བདག་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཡང་འདི་ལྟར་བདག་གིས་འདུ་བྱེད་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ལ། །འདུ་བྱེད་ཀྱང་འདི་ལྟར་བདག་ནི་མ་རིག་པས་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་

ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་འདུ་བྱེད་སྐྱེད་པ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དབང་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་
དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་གང་གིས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་གང་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་
མི་འབྱུང་གི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བའོ། །གང་འདི་ལ་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དྲངས་ཏེ། གང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་མ་རིག་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཡོ་བ་པོ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གཞན་
ཡང་གང་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འམ་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགེ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བའོ། །མི་དགེ་
བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །ཁམས་
གཉིས་ཀྱི་ལས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པས་ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་རྐྱེན་

གཞན་གྱི་དབང་གིས་བསྐྱོད་དེ། འགྲོ་བ་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་ལ་གཡོ་བ་མེད་པས་ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་བྱས་པས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་མིའི་ནང་དུ་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་འགྱུར་
བ་ལས་མི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱས་པའི་དབང་གིས་མིར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྐྱོད་ནས་རྒྱལ་པོ་འམ་བློན་པོའི་བ་ལང་ངམ་རྟར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཡོ་བ་མེད་པས་ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་
བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་
བྱུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆ་གཅིག་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཆ་གཉིས་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་ཆ་གཅིག་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་
ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་སྤངས་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆ་གཉིས་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ཆ་ཡང་སྤངས་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ཡང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་དགེ་བའི་རྒྱུ་དང་། མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་དང་། མི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་དང་། འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་དབང་པོའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་
དེ་ནི་དབང་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་ཉིད་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་དང་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་དབང་པོའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལྟར་དབང་པོའི་རྒྱུ་ལས་

ཆོས་དེ་དག་འབྱུང་གི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོའི་རྒྱུ་ལས་འཇུག་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཀྱང་དབང་པོ་དང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་དབང་པོ་
ལས་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་ལ་མ་ཟིན་པའང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །གང་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རྒྱུ་སྨིན་པར་
གྱུར་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཤིང་མེད་ན་མེ་དང་དུ་བ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འགགས་པས་མ་རིག་པ་འགག་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འགགས་
པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལ་གཏན་མེད་པར་དགག་པ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འགག་གོ་ཞེས་མི་བྱའི་དཔེར་ན་མར་མེའི་རྐྱེན་གྱིས་མུན་པ་འགགས་ན་སྣང་བ་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཟོས་ན་ནད་མེད་པ་ལ་བདེ་བ་
སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལམ་བསྒོམས་པའི་མཐུས་མ་རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པ་གང་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་འབྱུང་བ་ལ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འགགས་པར་བལྟའོ། །གཞན་ཡང་
ཆོས་རྣམས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་

ནི་ནང་གི་ཆོས་དང་ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ཆོས་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིའི་ཆོས་ནི་ས་བོན་དང་། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་རྒྱུ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དྲུག་
པོ་གང་ཞེ་ན། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ན་གཟུགས་དང་སེམས་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེ་དག་
བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གང་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ལྷན་ཅིག་
སྐྱེ་བ་ན་ཕན་ཚུན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་སྔར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ། །
དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་དང་ཡང་སྦྱར་རོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་དག་སྐད་ཅིག་མ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །སྔར་སྐྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་
རང་གི་ས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའོ། །མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྐྱེན་བཞི་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། དམིགས་
པའི་རྐྱེན་དང་། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་གང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གནས་པ་སྟེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ། བྱེད་

པའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏོ་ཞེའོ། །དམིགས་པ་གང་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཏེ། དེའང་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །
མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཇུག་པའི་ཐ་མའི་སེམས་མ་གཏོགས་པར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །ཚོགས་པ་ལ་རག་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ནས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པའི་མཐུ་
དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འབྲས་བུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་བསྟན་ནས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལུས་པ་དེ་དག་ལ་རག་མ་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་
དག་གིས་བཏགས་པའི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདི་ན་ཞེའམ། སྔ་མ་ཞེ་འམ། གཞན་ཞེས་བགྲང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཇི་ལྟར་རག་མ་ལུས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་མ་ལུས་པས་ན་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཡང་འདི་ན་ཞེས་
བགྲང་དུ་མེད། འདས་པའི་དུས་སུ་ཡང་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེས་བགྲང་དུ་མེད། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བགྲང་དུ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སྐྱེ་
ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ། མྱུ་གུ་ལས་འདབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་
གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་།

ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་
ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །ཚོགས་པ་ལ་རག་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་བར་མ་གྱུར་པ་ལ་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རྒྱུའི་སྐབས་སུ་ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་སྟེ། མེ་ཏོག་མེད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་
པ་དང་། རྐྱེན་གྱི་སྐབས་སུ་རྐྱེན་འདི་རྣམས་མེད་པར་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། ནམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་རྒྱུའི་སྐབས་སུ་གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་མ་བྱུང་
ན་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་ཞིག་ན། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མ་བྱུང་དུ་ཟིན་ན་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་ཡང་མི་མངོན་པ་ཞིག་ན། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ལས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། རྐྱེན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་རྐྱེན་འདི་དག་མེད་པར་ལུས་སྐྱེ་བར་
མི་འགྱུར་གྱི། ནམ་སའི་ཁམས་ཚང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །ཆོས་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལུས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་བདག་ལས་མི་སྐྱེ། སེམས་ཅན་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་
བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་སའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བདག་གི་ས་བོན་རྟེན་པའི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མྱུ་གུ་དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བྱས། ཕ་རོལ་གྱིས་མ་བྱས། གཉིས་ཀས་མ་བྱས། དབང་པོས་
མ་སྤྲུལ། དུས་ཀྱི་མ་བསྒྱུར། རང་བཞིན་ལས་མ་བྱུང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་མ་རིག་པ་ཡང་འདི་ལྟར་བདག་གིས་འདུ་བྱེད་སྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་

ཅན་མ་ཡིན། སྲོག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་འདི་ན་ཞེ་འམ། སྔ་མ་ན་ཞེ་འམ། གཞན་ན་ཞེས་བགྲང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལུས་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ད་ལྟར་ཅི་ཡིན་ཞེས་བརྟག་ཏུ་
མེད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་དུས་ན་ཅི་འདྲ་ཞེས་བརྟག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཅི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེས་བརྟག་ཏུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཇི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་བྱུང་བ་ཞིག་སྙམ་དུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་མི་རྟོག །
མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཇིར་འགྱུར། ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེས་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་མི་རྟོག་གོ། །འདི་ཇི་ཞིག །ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅིར་འགྱུར། སེམས་ཅན་འདི་དག་གང་ནས་འོངས། འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
གཞན་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གཞན་ཡང་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་གཞོག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་
ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་དང་། འབད་
པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། མ་བསྟན་པར་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་འམ། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འམ། དུས་
གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་སྟེ། ནམས་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཉམས་པ་མེད་པའོ། །འབད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་བརྩལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤེས་པའོ། །མ་བསྟན་པར་ཤེས་པ་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་མན་ངག་མེད་པར་

རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་
སྤངས་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པའོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་
གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཆགས་པའི་བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པ་སྤངས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་གཉིས་ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྤངས་པའོ། །བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤངས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ལ་
ཉལ་རྩ་ནས་བཏོན་པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་སྤངས་པའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་
གིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་གཞོག་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཀྱང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །རྐྱེན་དེ་དག་ཀྱང་ཟད་ཅིང་འགོག་པར་རྟོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་
རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་འམ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཟད་ཅིང་འགོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཤད་པའི་དོན་དུ་དུས་གསུམ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་གསུམ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་སོ། །དུས་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་དུས་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་དུས་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བཅས་པར་
འདས་ཏེ། ཞིག་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཞེས་བྱ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཞེས་བྱ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྐྱེས་ནས་མ་ཞིག་གི་བར་དུ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཅི་འདྲ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་དུས་
གསུམ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་དུས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་དང་མི་
དགེ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་འདས་པའི་དུས་ན་དགེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས། མི་དགེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ཞེས་བདག་དང་གཞན་གྱིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་མ་བརྗེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱི་འདས་པའི་དུས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་
ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་དགེ་བ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་མི་དགེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དྲན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦ