Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 114

རུང་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་
བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་། དད་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཁམས་
གསུམ་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དང་བཅས་པས་ཟག་པ་བཅས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་དུ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པའི་

ཆོས་དེ་དག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། མ་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་
འདུས་བྱས་ཞེས་བྱའོ། །གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱིས་འདྲིས་པར་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་
པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲིས་པར་བྱས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བར་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དག་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཉིད་དམ་པ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་
གཞག་སྟེ། བཟང་པོ་དང་ངན་པའོ། །དེ་ལ་གང་དམ་པ་རྣམས་ནི་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སྤངས་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ངན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པར་
གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །དེ་ལ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་
སོགས་པའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་དང་། བདེ་བའི་གཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་

པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེའམ། རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐ་དད་པའོ། །ལྷ་ཞེ་འམ། མི་ཞེའམ། བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པའོ། །དགའ་བ་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཞེ་འམ། པདྨོ་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པས་ནི། ཞིང་ཐ་དད་པའོ། །འོད་དཔག་མེད་ཅིའམ། མི་འཁྲུགས་པ་ཞེ་འམ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐ་དད་པའོ། །ས་བཅུ་ཞེ་འམ། སྡོང་པོས་བརྒྱན་པ་ཞེ་འམ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐ་དད་པའོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་
འདུན། འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་འདུན། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཞེའམ། འདི་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། འདི་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པས་ནི་དགེ་འདུན་ཐ་དད་པའོ། །མི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ། རྟག་པ་དང་། གཙང་བ་དང་། བདག་དང་། བདེ་བར་འཛིན་པའོ། །ཤེས་པ་ནི་རིག་པ་
སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འཛིན་པའོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྒྲར་ཤེས་པ་ནས་ཆོས་སུ་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡིན་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

རྣམས་སོ། །བརྗོད་དུ་ཡོད་ཅིང་བསམ་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་དང་བསམ་པས་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་པའོ། །མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པར་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྒྱུ་བ་མེད་
པ་ལུས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་ཅིས་ཀྱང་མ་གོས་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་བའོ། །ཤེས་རབ་དེས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་ན་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་གཞན་གྱི་གཞི་དང་རྟེན་ཀྱང་མ་ཡིན་
ལ། གཞན་ལ་ཡང་མི་རྟེན་པས་ན་ལུས་མེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུར་ཡང་མི་གནས་པས་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འོག་ནས་བཤད་པ་ལ་སོགས་
པ་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་ནས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མཚན་མ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་སྦྱར་ཏེ། མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས། སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས། ཡིད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཟག་

པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་
ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ང་དང་ངའི་ཞེས་རློམ་སེམས་པ་བདག་རྒྱལ་བ་དང་། བདག་ལས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དང་མ་འབགས་པས་ན། ཡིད་དང་
ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་
ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །དབང་པོ་དེ་རྣམས་ལ་མི་རྟེན་པས་ན་གནས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །མིང་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མིག་དང་
རྣ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་མ་འབགས་པས་ན་མིང་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའོ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ནི་མཚན་མ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་མཚན་མ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའོ། །ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཞན་པར་འདོད་པ་ནི་
གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྲོས་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་ནས། དེའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །

དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཞན་ལས་དགར་བའམ། མགོ་དྲང་བར་ལྟའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའམ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
དྲིས་པ་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚིག་མགོ་དྲང་བ་དང་། ཚིག་གི་རྒྱན་དུ་བྱ་བའོ། །ཆོས་བརྒྱད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་སྟེ། །དེ་བས་ན་ཆོས་བརྒྱད་ནི་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །དེའང་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ན། ཆོས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཤད་པ་ལས་བརྩམས་
ནས་གསུངས་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་གྲངས་དང་མིང་དང་དཔེ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་བརྒྱད་ལ་
མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མིང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ།
དབུ་བ་རྡོས་པ་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགར་བའི་ཚིག་སྟེ། མཁས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོས་བཀར་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་
མཁས་པ་དེ་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་དོན་ནི་གང་ཅུང་ཟད་གཟུགས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དང་། ནང་གི་དང་། ཕྱིའི་དང་། རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ་དང་། ངན་པ་དང་། བཟང་པོ་དང་། ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་

ནས་བསྟན་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་བྱ་བ་
བསྟན་པ་སྟེ། དབུ་བ་རྡོས་པ་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་རྣམས་ལ་སྙེགས་སོ། །ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་དཔེར་གཞག་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེ་ཡང་དབུ་བ་རྡོས་
པ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུའོ། །དཔེ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དོན་རྣམ་པ་བཅུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བདག་རྟག་པ་མེད་པའི་དོན་དང་། བདག་མེད་ཅིང་གཙང་བའི་དོན་སྤངས་པའི་དོན་དང་། བདག་མེད་ཅིང་མནོག་ཆུང་བའི་
དོན་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པའི་དོན་དང་། མི་བརྟན་པའི་དོན་དང་། དོན་མེད་པ་དག་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཞིང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་དོན་དང་། དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དང་སྨྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་དོན་དང་། དོན་མེད་ཀྱང་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཇུག་པའི་དོན་དང་། དོན་མེད་པར་ཡང་དག་པ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དང་། དོན་མེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་
སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་གཞག་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ན་ཕུང་པོའི་དཔེར་འགྱུར་ཞེའམ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དཔེ་དང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་ཕུང་པོའི་སྒྲ་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཉིད་བཤད་པ་གླེང་བའི་སྐབས་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དྲངས་ཏེ།

གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དབུ་
བ་རྡོས་པ་ནི་བདག་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལ་ཤེལ་ལྟ་བུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་ལྡན་པའི་དབུ་བ་རྡོས་པ་མང་པོ་རྒྱུ་བ་མང་པོ་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་ལ་སྙིང་པོ་དང་རང་བཞིན་ཡོད་དུ་རེ་ནས་ལག་པ་
གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་ཅིང་། བླང་བར་བརྒལ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཀྱེ་མ་འདི་གོ་དབུ་བ་རྡོས་པ་སྟེ། གསོག་གསོབ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་བས་ན་དབུ་བ་རྡོས་པ་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན་གང་ཟག་གི་བར་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དབུ་
བ་རྡོས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པའི་རང་བཞིན་བདག་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པ། གསོག་དང་གསོབ་ཏུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་
དང་ལྡན་པས་བལྟས་ཤིང་བརྟགས་ཏེ། ཞིབ་མོར་གཞིགས་ན་བདག་དང་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་གསོག་གསོབ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་
ཡིན་པར་རྣམ་པ་གསུམ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བ་སྟེ། །འདིར་ཡང་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་མེད་ཅིང་གཙང་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆུའི་ནང་དུ་ཆར་པ་བབ་སྟེ། ཆུའི་ཆུ་
བུར་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་རྫས་སུ་རུང་ཞིང་རྒྱན་དུ་རུང་དུ་རེ་ནས་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་ཅིང་བླང་བར་བཤམས་ན་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་མ་བཟུང་བའི་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགག་སྟེ། རྫས་སུ་རུང་བར་མ་མཐོང་ནས།

ཀྱེ་མ་འདི་གོ་ཆུའི་ཆུ་བུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་གསོག་གསོབ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་དང་ལག་པས་བལྟས་ཤིང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ན་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་འདྲ་
བར་བདག་དང་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་གསོག་དང་གསོབ་ཡིན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་། །འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཏེ།
ཡུལ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་དེ་ནི་དཀར་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དམར་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅོད་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་མེད་ཅིང་མནོག་ཆུང་བའི་ཕྱིར་
རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཆུ་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ན་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གདུངས་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་བ་སྣ་ཚོགས་ཆུ་རླབས་ལྟ་བུ་མིག་གིས་མཐོ་བ་དང་དེ་དག་ལ་ཆུ་ཡིན་སྙམ་ནས་བཏུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲུང་དུ་བརྒྱུགས་ཏེ་བཏགས་ན་ཆུ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ནས་ཀྱེ་མའོ་འདི་གོ་སྨིག་རྒྱུ་བ་སྟེ།
བདག་མེད་པ་གསོག་གསོབ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ན་བདག་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་
ན་འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྨིག་རྒྱུ་བ་བཞིན་དུ། བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན། གང་ཟག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་འདུ་
བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིང་གི་སྙིང་པོ་སྲ་བ་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆུ་ཤིང་བཅད་དེ་འདབ་མ་ནས་མཐར་གྱིས་རྣམ་པར་བཤུས་ནས་དེ་ལ་མིག་གིས་

བལྟས་ཏེ་སྙིང་པོ་ཡོད་དམ་ཞེས་བརྟགས་ན། སྙིང་པོ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ནས། ཀྱེ་མའོ་འདི་གོ་ཆུ་ཤིང་གི་སྙིང་པོ་སྟེ། སྟོང་པ་དངོས་པོ་དང་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་
སྣ་ཚོགས་པ་ལ་དམ་པ་དང་སྙིང་པོ་ཡོད་དུ་རེ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ཀུན་ཏུ་བལྟས་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་། བདག་དང་ཕ་རོལ་དང་གཉིས་ཀའི་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ན་སེམས་ཙམ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་
པ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་བདག་གི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་མཐོང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་
པོ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་སྒྲིན་པོ་ཞིག་གིས་སྒྱུ་མའི་ཆ་ལུགས་ཀྱི་བཟོ་བོས་ལྷ་དང་མི་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དུད་འགྲོའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་རྣམས་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ལ་མིག་གིས་ཀྱང་ཀུན་དུ་ལྟ་ཞིང་། རང་
བཞིན་དང་རྒྱུན་དུ་གནས་པར་རེ་ནས་བརྟགས་ན། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཡིན་པར་མཐོང་ནས། ཀྱེ་མ་འདི་གོ་སྒྱུ་མ་སྟེ། །སྟོང་པ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ཞེས་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་
མིག་གིས་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་གནས་པར་རེ་ནས་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོས་བརྟགས་ན། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པར་མཐོང་ངོ་། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནི་ཡང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་
སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་མེད་པ་དག་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ཏེ། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པས་ན་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འབྱུང་བ་ནི་རྨི་

ལམ་མོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནས་གང་ཟག་གི་བར་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་མཐོང་བའི་ཚེ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བའི་སེམས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་
ཀྱང་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན་གང་ཟག་གི་བར་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་མོད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུས་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་གི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་
རྣམས་ནི་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དང་སྨྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་བྲག་ཅའི་སྒྲ་བརྙན་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན་གང་ཟག་གི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ཅིང་དོན་མེད་ཀྱང་སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་དེ་
བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྒྲ་བརྙན་དང་འདྲ་བའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་མང་པོ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤོག་ཤོག་གམ་དར་རམ་རས་ལ་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་བྲིས་ནས་བརྒྱངས་ཏེ་ཕུབ་ལ་
དེའི་ནང་དུ་མཚན་མོའི་མེ་མར་བུས་ན་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ནི་མིག་ཡོར་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྣང་བརྙན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁང་པའི་ནང་གི་ཉི་ཟེར་འོད་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཅིག་དང་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའོ། །ཡང་ན་གཞན་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་མིག་ཡོར་
སྟེ། དཔེར་ན་སྡོང་པོ་ལས་མི་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མིག་ཡོར་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་མེད་ཀྱང་མིག་ཡོར་གྱི་དུས་ན་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པར་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
སུ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་མེད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུའི་ཟླ་བ་དང་། མེ་ལོང་དག་པའི་ནང་དུ་

བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བ་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནས་གང་ཟག་གི་བར་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཡང་བལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདག་གི་རང་
བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན་གང་ཟག་གི་བར་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་མཉམ་པར་གནས་པ་ལས་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། གཟུགས་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་
སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་མེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་སྣང་
བས་སོ། །དཔེར་ན་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན་གང་ཟག་གི་བར་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཟུགས་དང་དབྱིབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་
བར་འཇུག་པ་ཡང་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནས་གང་ཟག་གི་བར་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་སྣང་ངོ་། །གང་འདི་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གོང་དུ་ཕུང་པོ་
དཔེ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཀྱང་
འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་

མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་ལ་མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པས་ཀུན་བརྟགས་རང་བཞིན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་
པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྟོག་པའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཀུན་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
འབྱུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡོད་པའི་དོན་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དེས་ན་སེམས་ཙམ་ཡོད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཞན་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཙམ་ནི་ཡོད་ཀྱང་། ཆོས་
སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཏམ། དེ་དག་སྤངས་པའི་དོན་
ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དངོས་སུ་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ནི་གཉེན་པོས་ཞི་བར་བྱས་པ་མེད་ཀྱི། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ནས་ཞི་བའི་བར་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཤེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་ཁམས་ལ་མཁས་
པ་བསྟན་པས་ན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འདོད་ནས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་སོ། །དེ་ལ་ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་རྒྱུའི་དོན་ཏེ། ཁམས་དང་ས་བོན་དང་དབྱིངས་ནི་རྒྱུའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ།

གང་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཁམས་སོ་སོའི་
མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་དང་རྟེན་ལྟ་བུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཁམས་ལ་མཁས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་ན་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་
ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སའི་ཁམས་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དམ་པར་སའི་ཁམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སའི་ཁམས་
ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སའི་ཁམས་ཡིན་ན་སའི་ཁམས་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སའི་ཁམས་ནི་སའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་རང་
བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དབེན་པ་ཡིན་པས་སྲ་བ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་

བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་མོད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རིག་པར་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ལ་
གོང་མས་ནི་མིག་གི་ཡུལ་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ། །འོག་མས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འཛིན་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་མཚུངས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཁམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
སུ་གནས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་མཚུངས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པས་ན་དེ་ནི་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོར་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཁམས་ལ་གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཆོས་
ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཡིན་པར་འདྲ་བས་ན་ཆོས་དེ་དག་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མ་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གང་
ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་ན་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་། རླུང་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། རི་དང་། རྒྱ་མཚོ་དང་། ཆུ་ཀླུང་དང་། མཚོ་དང་། དགོན་པ་དང་། ཕྱོགས་དང་། ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཚན་མ་སོ་སོར་ཆད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་མཚན་
མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་མ་མེད་པས་ན་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་མི་སྣང་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་མི་སྣང་སྟེ། དེ་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདོད་པ་མེད་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །ལས་དགེ་
བ་དང་མི་དགེ་བས་མ་བསྐྱེད་ཅིང་། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །འདས་པའི་དུས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་དངོས་

པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །བདག་གི་ཁམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དག་སྨོས་པ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་
པར་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་བྱ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་དག་པར་འདྲ་བས་ན་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ། རང་བཞིན་མེད་པ། ཐོགས་པ་
མེད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ། ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཚེའི་རྒྱུན་ཆད་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མཚུངས་པས་དེ་དག་མཚུངས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཁམས་ལ་མཁས་པར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་པ་ཚད་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་
རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་དཔག་ཏུ་མི་རུང་ཞིང་། ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཆུད་པ་དེ་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་གང་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁམས་
ལ་མཁས་པ་ཞེས་དངོས་སུ་གསུངས་ཏེ། གང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཁམས་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྒོ་ནས་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་

རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། ཁམས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོར་དགོངས་པ་སྟེ། ཚུལ་ནི་རང་བཞིན་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཚད་མེད་པས་དེ་དག་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཚད་མེད་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་
ཁམས་ཀྱང་ཚད་མེད་དེ། དེ་དག་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཚད་མེད་པས་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་པ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བསྟན་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཐམས་
ཅད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒོ་ད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞུགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་
ལ་མཁས་པའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འདོད་ནས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དྲིས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བའི་སྒོ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་
མཁས་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་སྟེ། མཁས་པའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་
མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་སྐྱེ་བའི་གནས་འབའ་ཞིག་ལ་མི་བྱའི། །འདུ་བའི་གནས་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། འདིར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པར་འདུས་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །འཇུག་པ་ནི་རྟོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ།

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་ན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་མོད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའང་། མིག་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཉིས་སྟོང་པ་ཉིད་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཞན་ནི་གང་དུ་ཁམས་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་མེད་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་
བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གཞན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ལ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དབང་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་གིས་སྟོང་
པ་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་ན་མེད་པ་དེ་ལ་དེས་སྟོང་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། རི་དྭགས་དགྲའི་མའི་ཁང་བཟངས་འདི་ཕག་དང་ལུག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པས་ན་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་
དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པར་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་སྙམ་པ་ལ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་རིགས་པས་བརྟགས་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པར་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་གསུངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་མིག་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། འདི་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བདག་དང་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་ཏེ། བདག་དང་བདག་

གིས་སྟོང་པ་འདི་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དེའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་གང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འབྲི་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་
སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་དགག་ཅིང་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མི་སྩོགས། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་
པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བླང་བར་མི་བྱ་ལ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བྲི་བར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་སྩོགས་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བྲི་བར་མི་བྱེད་ན། སྤོང་བ་
དང་སྤེལ་བར་འགྱུར་བས་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པས་མི་དགེ་བ་མི་སྩོགས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བྲི་བར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི་དོན་
དམ་པར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉི་ག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་འདི་ནི་དགེ་བ་འདི་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་འདུ་ཤེས་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གཞན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་
མཁས་པ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནས་དང་། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། གང་མིག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མཐོང་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ཁ་དོག་མཛེས་པ་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནས་དང་། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ནས་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་

འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནང་གི་དངོས་པོ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པས་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡང་མངོན་དུ་མི་ལེན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱང་མི་སྤོང་བ་
འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདོར་ན་
སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་སོང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་སྒོ་ལ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་ལས་ཀྱང་།
འཕགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་ཆགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། གཏི་མུག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་སྤངས་པ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནི་འཕགས་པ་མ་
ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཞེ་ན། གང་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཉེ་བར་བསམས་པས་སེམས་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་
རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་སྒོ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་གང་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། མཉན་པ་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་སེམས་པ་དང་། བསམས་པ་རྣམས་
ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ནས་བརྟེན་ཏེ། དང་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྒོམ་པ་དང་། དེ་ནས་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་སྒོམ་པ་དང་། དེ་ནས་སྤྱི་བོའི་ཚེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་སྒོམ་པ་དང་། དེ་ནས་བཟོད་པའི་དུས་ན་དབང་པོ་ལྔ་སྒོམ་པ་དང་། འདི་ནས་

འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་དུས་ན་སྟོབས་ལྔ་སྒོམ་པ་དང་། དེ་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་སྒོམ་པ་དང་། དེ་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བས་
ན་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་སྒོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་གང་ལམ་དང་མི་མཐུན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། བསམ་པ་འམ། སྒོམ་པ་
ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་ལམ་དང་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒོམ་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་ལམ་དང་མི་མཐུན་པ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་
འབར་བའི་སེམས་ཅན་དང་། དགྲའི་དབང་དུ་སོང་བའི་སེམས་ཅན་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བའི་སེམས་ཅན་དང་། མུན་པས་སྒྲིབ་པའི་སེམས་ཅན་དང་། ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་དང་། འཆིང་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་དང་། ཟས་མཆོག་དུག་དང་འདྲེས་
པ་ལ་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་དང་། ལམ་རབ་ཏུ་སྟོར་བའི་སེམས་ཅན་དང་། ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་དང་། ཉམ་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་སེམས་ཅན་ནི་གང་འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་སོ། །དགྲའི་དབང་དུ་སོང་བའི་སེམས་ཅན་ནི་
དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་ནས་དགེ་བ་བཏང་བ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བའི་སེམས་ཅན་ནི་གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སོ། །མུན་པས་སྒྲིབ་པ་ནི་རྔོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་
མྱོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཏེ། འཁོར་བའི་ལམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆིང་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཅིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐར་པའི་

ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །ཟས་མཆོག་དུག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དུག་དང་འདྲེས་པ་འཕྲལ་དུ་བདེ་བ་ཡང་འཆི་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པ་
ཡང་ཕྱིས་དེ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་སྟོར་བའི་སེམས་ཅན་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ཏེ། ཐར་པའི་ལམ་ནོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའོ། །ཉམ་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་
ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་མི་བཏུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་ལམ་དང་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་དང་མི་མཐུན་པས་ན་དེ་དག་ལ་འཕྲལ་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་ལ་
གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ལམ་དེ་ལ་གནས་པའོ། །ལམ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལམ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་བཅུ་པ་རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའོ། །
ལམ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཉམས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་བཤད་པའི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་
བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འདོད་ནས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཤིང་བཤད་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་ནོར་བ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་སླུ་བ་ཡིན་
པས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། བདེན་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །འཇུག་པ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟོགས་པ་བཞི་འམ། ཤེས་པ་བཞི་ནི་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པ་ལ་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །
གང་འདི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བཤད་ཅེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་
ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མདོར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་མདོར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བསྟན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མདོར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བསྟན་
པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མདོར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མདོར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ནད་དང་། ནད་ཀྱི་གཞི་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། སྨན་
ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། མི་མང་མི་ཉུང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ནད་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ནད་ཀྱི་གཞི་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ནད་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །སྨན་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་མེ་
དང་ཤིང་དང་། མེ་ཞི་བ་དང་། མེ་འགོག་པའི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ཏེ་མེ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། མེའི་གདུང་བ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་སྟེ། ཤིང་མེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་
བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཞི་བ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ། མེའི་གདུང་བ་ཞི་བ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་བ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཞི་བའི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། འགོག་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་

ན་བུ་ལོན་དང་། དབུལ་བ་དང་། བུ་ལོན་སྦྱངས་པ་དང་། གཏེར་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བདེན་པ་བཞིའོ། །བུ་ལོན་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གདུང་བ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དབུལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་སྟེ། དབུལ་
བའི་རྒྱུས་བུ་ལོན་ཆགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུ་ལོན་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ། བུ་ལོན་སྦྱངས་ན་བུ་ལོན་གྱི་མི་བདེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏེར་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། གཏེར་
བུ་ལོན་སྦྱོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བར་ལམ་ནི་འགོག་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཕུང་པོ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྤུངས་ཤིང་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་
ཕྱིར་ཕུང་པོ་སྟེ། དེའང་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཕུང་པོ་དེ་དག་སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་སྣང་མོད་ཀྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་མི་སྐྱེ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དག་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཐོག་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་སྲིད་པ་ལ་ལེགས་པར་འཇོམས་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་
མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཡང་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་དག་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་འདོད་པ་དང་། ཡུལ་
འདོད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་འདོད་པ་འདི་ཡང་སྲིད་པ་འདོད་པ་འབྱུང་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་ཞིང་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་དང་ལྡན་

པའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་ཞིང་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལེགས་པར་འཇོམས་པའི་
ཤེས་པ་ནི་སྲིད་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་སྤང་བའི་ཐབས་ཤེས་པ་སྟེ། འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དག་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྲེད་པ་ཞེས་
བྱ་བ་རབ་ཏུ་སྤང་བའི་ཐབས་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་མ་རིག་པ་མི་འབྱུང་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་
བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཀུན་ཏུ་གཏི་མུག་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ནས་ཕྱིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་རིག་པ་མི་འབྱུང་བའོ། །བག་ལ་ཉལ་གྱི་སྒྲས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་མ་ལུས་
པར་སྤངས་ནས་ཕྱིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའོ། །བག་ལ་ཉལ་སྨོས་པས་མ་རིག་པ་ཡང་སྨྲས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་བཀར་ཏེ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ན་མ་རིག་པ་བག་
ལ་ཉལ་བས་ན་མ་རིག་པས་བག་ལ་ཉལ་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་མཐའ་འགག་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དག་ལྟར་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་
ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་མཐའ་འགག་པ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་

སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་པ་དག་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དེ་ཉིད་ལ་
སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རོ་གཅིག་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལས་སྤང་བ་དང་། བླང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་།
སྐྱེ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདེན་པ་བཞི་པོ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
བདེན་པ་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་བདེན་པ་
ཡིན་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འམ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བདེན་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་ཀྱི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་
བྱའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འཆད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པ་དང་། འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡང་ན་སྐབས་འདིར་

ཤེས་རབ་བཤད་པས་ཤེས་རབ་ཉིད་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་
རྟོགས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཅིང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །འདིས་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་
མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུར་བདེན་པ་བཞི་པོ་ཤེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡང་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་རྣམ་
པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བདེན་པ་བཞི་བཤད་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། བདེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །འདིར་ཡང་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་འདི་ཀུན་རྫོབ་
ཀྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །ཀུན་རྫོབ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དོན་དམ་པ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་པས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་མ་ནོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་ཅེ་ན།
སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་དུ་དགོངས་ནས་བདེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་ཀུན་དུ་མགོ་རྨོངས་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་

སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་ཀུན་དུ་མགོ་རྨོངས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ས་བཅུ་
པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་
ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྡས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། ཡི་གེས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་
པ་དང་། སྒྲས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། བརྡས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་སྙེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཇི་ཙམ་ཡོད་པའི་དོན་དྲངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པ་སྟེ། ཡི་
གེ་ནི་ཨ་དང་ཀ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་ལུང་དང་འབྲེལ་པ་རྣམས་སོ། །སྒྲ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ལུང་དང་འབྲེལ་པ་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་རྐང་པ་རྣམས་སོ། །བརྡ་ནི་དོན་སྟོན་པར་ནུས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པའི་ཚིག་གི་རྐང་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བའི་
ཚིག་གི་ལུང་འབའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡུད་དེ། དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་གི་
ཐེ་ཚོམ་ཡིད་ལ་བཏགས་པ་དང་། ལན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གླན་ནོ། །མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ངག་གིས་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བར་སོང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མདོར་ན་འདི་སྐད་དུ། གདུལ་

བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་ཇི་ཙམ་དུ་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་རྫོབ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ།
གཟུགས་སུའང་འདོགས་ལ། དོན་དམ་པར་ན་གཟུགས་སུའང་མི་དམིགས་ཤིང་མི་ཆགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཡང་འདོགས་ལ། དོན་དམ་པར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་མི་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སུའང་འདོགས་ལ། དོན་དམ་པར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུའང་འདོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་དེ་ལ་མངོན་པར་མི་ཆགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་མིང་དང་
འདོགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པ་མེད་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་མེད་པར་ཡང་དོན་དམ་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་
ནི་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ཡི་གེ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་དང་། བསམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསམ་དུ་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། འགོག་པ་དང་། མི་འགོག་པ་དང་།
ཤེས་པར་རུང་བ་དང་། ཤེས་པར་མི་རུང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་དེའི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་
པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ན། ཡི་གེ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་

ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན། མི་འགག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། མི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། མི་ལེན་མི་འདོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། སྨྲར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བརྗོད་དུ་
མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་བཤད་པར་བཞེད་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་ཁོང་ནས་དྲིས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་གང་འདི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་
ལྟར་སའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་དང་། ཆུའི་མཚན་ཉིད་གཤེར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དུ་བགྲང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། རྟག་པ་
དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་ན་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་བདེན་པ་འདི་ཡང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་
བཤད། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིས་དོན་དམ་པ་མཚོན་པར་བྱེད། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ལྟ་བུར་གཞག་གོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་
བདེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་དེ། ཉེས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཐ་སྙད་དང་། ཡི་གེ་དང་། བརྡ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་བསྟན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་སྐྱོ་བ་མེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་དེ་དག་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་
བུར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་ཉིད་འབའ་ཞིག་
གི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པས་བདེན་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་།
ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་ཀྱང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གར་རིགས་རིགས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་
ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མདོར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གང་ཟག་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་
བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་ནི་དཔེར་ན་འབྲས་སྨིན་པར་གྱུར་ན་རྡོལ་པར་འོས་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྨིན་ནས་ནམ་ཀུན་ཏུ་བཟའ་བར་འོས་པའི་དུས་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྟེན་པ་དང་ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་
བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་ནུས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་རྙེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། རང་

སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། རིགས་མེད་པའི་གང་ཟག་གོ། །དེ་ལ་རིགས་ཅན་གསུམ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ། །རིགས་མེད་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་འགྲོར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་
རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་མདོར་ན་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་དང་། མདོག་དང་། རིགས་དང་། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚིག་བཙུན་པ་དང་། དབང་ཆེ་བར་
གྲགས་པ་དང་། མིར་གྱུར་པ་དང་། རིག་པའི་གནས་རྣམས་ལ་མཁས་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་གང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆུང་བ་ལས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་ཆུང་བ་དང་། རྟོག་པ་ཉུང་བ་དང་། དྲང་ཞིང་མཐུན་
པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། ཡིད་གཞུངས་པ་དང་ལྡན་པ། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དང་ཉེས་པར་སྨྲས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་ནུས་ཤིང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་ནུས་པའི་མཐུ་དང་
ལྡན་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་སོ་སོའི་ཐེག་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་པོ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ནས་བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཁད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོངས་སུ་བཙུད་དེ། རང་རང་གི་
འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པའོ། །བདེན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པར་བཞེད་ན། གཞན་ཡང་བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དོན་དུ་བལྟའོ། །འདིར་ཡང་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།
རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་གང་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ