Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 114

ོན་ཏོ། །དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་རྐྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་
པར་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པའི་ཡུལ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་ལྟར་རོ། །འཆད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པ་ནི་ཚིག་གོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་དོན་དང་ཚིག་
གོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་སྟོན་པ་ནི་འཆད་པའོ། །རྐྱེན་འཆད་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །འབྲས་བུ་འཆད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་འམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཐེག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་སྟེ། འདིས་འགྲོ་བས་ཐེག་པ་འམ། འདིར་འགྲོ་བས་ཐེག་པའོ། །དེ་ལ་འདིས་འགྲོ་
བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ས་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་འགྲོ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་ཆོས་ཆེ་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེ་བ་དང་། བསམ་པ་ཆེ་བ་དང་། མོས་པ་ཆེ་བ་དང་། ཚོགས་ཆེ་བ་དང་། དུས་ཆེ་བ་དང་། ཐོབ་པ་ཆེ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཆེ་བའོ། །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེ་བའོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མདོ་སྡེ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཆེ་བའོ། །བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐོབ་པས་ན་བསམ་པ་ཆེ་བའོ། །སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་

བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སོགས་པས་ན་ཚོགས་ཆེ་བའོ། །བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་རྒྱུན་དུ་སྦྱར་བས་ན་དུས་ཆེ་བའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ན་ཐོབ་པ་ཆེ་བའོ། །ཐེག་པ་དེའི་རང་བཞིན་དང་། རྒྱུ་དང་
འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པའོ། །གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐེག་པ་དེ་ལས་འདས་པ་དང་མ་
འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་རྣམས་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ཚད་མེད་དོ། །ཐེག་པ་ཚད་མེད་པས་དེ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པས་
ན་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚད་མེད་པ་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཏེ། ཤེས་པ་
ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་རྒྱུ་བསྩགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྤྱོད་པ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མཉན་པར་ཕན་འདོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཉན་ཐོས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལམ་ལས་རྒལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། བགེགས་བཅོམ་པའི་ཡོན་
ཏན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་
སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གདོན་ཞིང་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐབས་འབྱེད་པས་ན་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་དེ་ཡང་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་དེ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་

པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཚད་མེད་པའོ། །ཅི་ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རྒྱ་ཆེ་བས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མ་བཀོལ་བར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲལ་ལོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཏང་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཏེ་ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་
བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱུ་རུ་ར་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཐེག་པ་དེའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ཐེག་པ་དེས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན། ཐེག་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཏང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ད་
ལྟར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ཐེག་པ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བསགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུ་བསྩགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། ཚོགས་ཇི་ལྟ་བ་བསྩགས་
པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གསོས་སུ་འགྱུར་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་འདོད་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱས་པའོ་ཞེས་པས་སྤྱོད་པ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་དང་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་

སོགས་པ་ཐེག་པ་དེས་སྤངས་པས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ལས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྦྱང་བ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་
དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ནས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་ཏེ། གཉིས་སུ་
མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ནི་སྦྱིན་པའི་སྙིང་པོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་བདུད་དང་བགེགས་ཀྱི་བར་
ཆད་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བའོ། །དེ་བས་ན་ཐེག་པ་དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཚོགས་
གཉིས་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་མཉམ་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་མཉམ་པར་ཕན་འདོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐོན་དམན་དང་ཉེ་རིང་མེད་པར་བྱམས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་འོད་ཟེར་སྙོམས་པར་གཏོད་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལམ་ངན་པའི་
འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཉན་ཐོས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལམ་ལས་རྒལ་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་

དག་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་། རྟོགས་པས་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །རྫོགས་
པར་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་ལྟུང་། འཁོར་བར་ཡང་མི་ལྟུང་བས་ན་ལམ་ངན་པའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ཡང་ན་ཐེག་པ་དེ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་བས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་ན་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བགེགས་འཇོམས་པའི་ཡོན་ཏན་
བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོས་མ་བྱས་
ཤིང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལས་འདས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པར་གནས་ཤིང་མུ་སྟེགས་དང་བདུད་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པས་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་
དེ་དག་གི་སྒྲ་གསང་མཐོན་པོར་བསྒྲགས་པ་ནི་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་བསྒྲེང་བའོ། །དེ་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་བསྒྲེང་བས་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་མང་པོ་དང་ལོག་པའི་ཚོགས་མང་པོ་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དང་།
ངན་པའི་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུད་ནི་བདུད་ཉིད་དོ། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་སོ། །ངན་པའི་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ནི་བདུད་ཀྱི་འཁོར་སྟོབས་དང་བཅས་པ་འམ། མུ་སྟེགས་ཅན་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་བྱའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་ཐེག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་
ཐེག་པ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན། ཐེག་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལྟ་བ་
ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མཐར་ལྟ་བ་དང་། མཐའ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་། འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་ཚིག་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་
པའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མཐའ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྟ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཐ་མར་ཆད་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཚེ་འཇིག་པའི་བསྐལ་
པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མཐའ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བས་མཐའ་ཡོད་པར་ལྟ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་མཐའ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བས་མཐའ་མེད་པར་ལྟའོ། །རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་
སྟེ། བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱས་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྲུལ་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གསད་དུ་མེད་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་དང་། སྲོག་ཤིང་ལྟར་བརྟན་པར་གནས་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའོ། །ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་
ཟེ་ཁ་ཅིག་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གཟུགས་ཅན་རགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་བྱུང་བ་ཇི་སྲིད་དུ་འདུག་ཅིང་སྡོད་ལ་འཚོ་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནད་དང་བཅས་པ། འབྲས་དང་བཅས་པ། ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ། རིམས་དང་བཅས་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ཤི་

བའི་འོག་ཏུ་བདག་ཆད་དེ་ཞིག་ཅིང་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ན་བདག་གཏན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བའོ། །འབྱུང་བར་ལྟ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་ལྟ་བའོ། འཇིག་པར་ལྟ་བ་ནི་དངོས་པོ་འགག་པར་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་མིང་གིས་སྨོས་པ་ལས་མ་
གཏོགས་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བསྡུ་བའོ། །ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འབྱུང་བའོ། །སྒྲིབ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་རྣམས་སོ། །ཆོད་པ་ནི་དགེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་དག་གོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའོ། །འགྱོད་
པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་ཀྱང་རུང་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་ཕྱིས་སེམས་ལ་གདུང་བ་སྐྱེ་བའོ། །སེལ་བ་ནི་དེ་དག་ཐེག་པ་འདིས་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཕྱེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཕྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་ལ་གཞག་པར་སེམས་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོའོ། །
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱེད་པར་སེམས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །རྒྱུ་དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བས་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གང་ཞེ་ན་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།
ཐེག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་
ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གང་ཞེ་ན། ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་

ནོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཐེག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་དེར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དཀོན་
མཆོག་གསུམ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་
རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་སླུ་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། མི་སླུ་བའི་ལམ་ནི་མི་གནས་
པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །ཐེག་པ་འདིས་ཀྱང་ལམ་དེར་འགྲོ་བ་འམ། ལམ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་ན་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ།
གནས་ཐམས་ཅད་དུ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ན་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་
མི་བྱེད་པས་སོ། །གནས་ཐམས་ཅད་ནི་ལྷ་དང་མིའི་གནས་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་དུ་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པས་སོ། །ཆོས་འོག་ནས་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །

གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་
པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་སོ། །དྲིས་པའི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་འདུས་པའི་དོན་གྱིས་དེ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་
གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་བྱས་དང་།
འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དེ་དག་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་དང་། ངག་གི་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་མི་གཡེམ་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དགེ་བའོ། །བརྫུན་དང་ཕྲ་མ་དང་ངག་རྩུབ་པོ་དང་ཚིག་ཀྱལ་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བ་ནི་ངག་གི་འདུ་བྱེད་དགེ་བའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་
པར་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་མ་ཐག་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་གསུམ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་དེ་སྤོང་
བ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་སྒྲུབ་པ་དང་དུས་དང་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤོང་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་སྤོང་བར་ཟད་ཀྱི། འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་

པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པས་སྤོང་བ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཟད་ཀྱི། འདིས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་
བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱིས་འདིས་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །དུས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཚེ་གསུམ་མམ་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྦྱོར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་འདི་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྦྱོར་བས་ན་དུས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །
ཐོབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཟད་ཀྱི། འདིས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ན་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ལྡན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དག་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཟད་ཀྱི།
འདི་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་ལྡན་པ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །སྤྱོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་ཀྱི། འདིས་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ན་སྤྱོད་པ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་རྣམས་བསྔོ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་
བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པའོ། །གང་ཡང་དགེ་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལ་རྟོག་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་བཤད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ལ་
རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་མ་སྨོས་པས་འདུས་བྱས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་སྨོས་པས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་ཇི་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་

བསྔོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་སྟོན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་སྒྲུབ་པ་ནི་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་
ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་མཁས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་མི་སྨོད་ཅིང་ཅེས་བྱ་བ་
སྨོས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དངོས་སུ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྨད་པ་ཡིན་ཡང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལྔ་ལ་མི་སྨོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འདོད་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་བསྩགས་
པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འམ་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་མེ་
ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱའོ། །བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒྲུབས་པ་བསྔོ་བའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྟོག་
པའི་རང་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པར་བཤད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པར་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྟོན་ཏེ།

ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟས་ནས་ཅི་རིགས་པར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་མཉམ་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་
དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་འཛིན་མི་ལེན་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་དངོས་པོར་མི་འཛིན། ནང་
གི་དངོས་པོ་ལ་བདག་ཏུ་མི་ལེན་ལ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་བདག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་
རང་བཞིན་དུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མོས་པས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྔོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུས་
མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་
འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྤོང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྐྱེད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །གང་
འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བར་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཚོགས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་

མོངས་པ་རྣམས་གཅོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མི་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྐྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ཏེ། གང་འཁོར་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དགེ་བ་བཅུ་དང་། འདོད་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་
རྩ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པས་ན། འཁོར་བའི་རྒྱུན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་གཅོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་དང་། ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་
མི་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ནི་གོང་དུ་སྨྲས་པར་ཟད་དོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་
བསྒོམ་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འབྲེལ་པའོ། །ཉི་ཚེ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་མི་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་མི་
བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། ཉི་ཚེའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །མི་སྤྱད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ལ་མི་འཇུག་པའོ། །ཡང་ན་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གཅོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་
པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་མི་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་
ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མི་བརྟེན་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་མི་གནས་པའོ། །གང་སྟོང་པ་

ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གསུམ་ལ་དབང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ནི་འདྲིས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའམ། ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མི་བརྟེན་བར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དང་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པའི་མན་ངག་ལ་མི་བརྟེན་པར་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་
ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཐོབ་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་མི་གནས་པའོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཁམས་གསུམ་ན་ཡང་སྤྱོད་ལ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་མི་གོས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཁམས་གསུམ་ན་ཡང་གནས་ལ། པདྨོ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་འདམ་གྱི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་
པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་མི་གོས་པ་འདི་ནི། འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་ཁམས་གསུམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམས་གསུམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྤོངས་པ་
མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱའོ། །རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་མི་ལྷུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱ། མི་ལྟུང་བ་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་

གནས་པའོ། །མཁས་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་
པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། འདིས་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་འདྲི་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་ཤེས་རབ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བློ་གྲོས་ལ་མཁས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཤེས་རབ་ལ་མཁས་པས་དེ་
ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པས་ན་མཁས་པ་སྟེ། དྲན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་ཅིང་མི་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་ན་མི་ཆགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཡེ་
ཤེས་དེ་འཐོབ་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཁས་པ་བརྒྱད་པོ་

དེ་དག་གིས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞར་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ཀྱང་འཆད་དོ། །ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཚིག་ལས་མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རབ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་འབྱུང་། ཁ་ཅིག་ལས་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཤེས་པ་དང་།
ཡོན་ཏན་གྱི་མཆོག་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་སྐྱེས་པའོ། །སོ་སོ་རང་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་
སུམ་དུ་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཤེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་མཆོག་ཤེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་
སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་
བའི་འདུ་བྱེད་དང་། མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་དགེ་བ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་
མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་དྲོད་དང་སྤྱི་བོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ། །དེའི་ཆ་

དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཏེ། དང་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། དེ་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྒོམ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་
པ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་ཤེས་རབ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཏེ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ཤེས་རབ་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པ་སྟེ། བརྩན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་
དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གིས་སྨོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་
ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་ཤེས་རབ་ནི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་འདོད་པ་དང་རེ་བ་དང་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་མོས་པ་ནི་འདོད་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་
སྐྱེ་བར་མོས་པ་ནི་རེ་བའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་མོས་པ་ནི་སྨོན་པའོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འདས་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ནི་འདོད་པའོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་མ་འོངས་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ནི་རེ་བའོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་
པོ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་མི་འདོད་པ་ནི་སྨོན་པ་སྟེ། སྨོན་ལམ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་ལ་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ནི་སྨོན་ལམ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །

ཤེས་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཞི་བས་ན་སིམ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཡིན་པས་ན་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ལ་ཉོན་
མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་མེད་པ་འམ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཤེས་རབ་དེ་ནི་སིམ་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བའི་རྒྱུན་མ་བཅད་པས་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ན་
སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ནས་དགའ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་རྒྱུན་མི་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་ཤེས་རབ་ལས་འབྱུང་བས་ཤེས་རབ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་དོན་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ན་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ། དོན་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དོན་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ན་ཤེས་རབ་དེ་དོན་ལ་རྟོན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ལ་དོན་སྟོན་ཏེ། ཤེས་
རབ་མེད་ན་དོན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དག་གི་རྟེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་
ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་འམ། གཞི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བཞི་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །ཤེས་རབ་
ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་སྐྱེ་བས་ན། ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་གང་དང་གང་གིས་འབྲས་བུ་

གང་དང་གང་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་
རང་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའོ། །ཐེག་པ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ཡང་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པས་ཤེས་རབ་ནི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བས་ན་
རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་
པས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བས་ན་ཡང་དག་པར་སྒྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆུ་བོ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་དང་། མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་དང་། སྲིད་པའི་
ཆུ་བོའོ། །དེ་དག་གི་མཐར་ཕྱུང་སྟེ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐམ་ས་ལ་བཞག་པའི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཤེས་རབ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྒྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཡང་དག་པ་སྐྱོན་མེད་པར་འདྲེན་པའོ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་སྐྱེས་ནས་ས་དང་པོ་ཐོབ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྟོགས་ནས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དེའང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོབ་
པར་བྱེད་པས། ཤེས་རབ་ནི་ཡང་དག་པ་སྐྱོན་མེད་པར་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྡུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་ནི་དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། མོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བས་ན། ཤེས་

རབ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྡུད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་སྔོན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་དང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདས་པའི་དུས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་ནི་
སྔོན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། །དང་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་རྩ་ནས་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤོང་བས་ན་ཤེས་རབ་ནི་སྔོན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱིན་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་དང་། མ་འདྲེས་པ་
དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ནང་ན་ཡང་ཤེས་རབ་དམ་པ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །ཤེས་རབ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་
བསྟན་པ་ལ་རྟེན་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་དམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ལས་འབྱུང་བས་ན་ཤེས་རབ་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དང་མ་
འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དང་འདྲེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དེ་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་མ་འདྲེས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་འདྲེས་པའི་
ཕྱིར་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་ཀུན་གྱིས་ཟིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཡང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་གཅིག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་

ལ་སོགས་པ་སྔར་སྨོས་པའི་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིན་པས་ན་ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་ཀུན་གྱིས་ཟིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཤེས་རབ་དེ་དང་ལྡན། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་དེ་མངའ་ཞིང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
བདག་གིར་བྱས་པས་ན། ཤེས་རབ་ནི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །ཤེས་རབ་མཚན་མ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་གཅོད་པ་ནི་ཚད་གཟུང་དུ་ཡོད་པའོ། །མཚན་མ་ནི་
གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་རྣམས་སོ། །རྟོག་པ་ནི་འདི་ནི་དཀར་པོ་འདི་ནི་དམར་པོ་ཞེས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཤེས་རབ་དེས་སྤངས་པས་ནི་མཚན་མ་
དང་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས། དེ་ལ་འདི་འདྲ་ཞེ་འམ། འདི་ཙམ་ཞེས་ཚད་གཟུང་ཞིང་གཅོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ནི་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ནི་མ་རིག་པ་དང་གཏི་མུག་གི་
མུན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཉེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་ལ། མི་ཤེས་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། མི་ཤེས་པ་ནི་བག་མེད་པའི་རྒྱུའོ། །ཤེས་རབ་ལ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་
ལ། དེས་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན། ཤེས་རབ་ནི་བག་མེད་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ལམ་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པའི་མུན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་མུན་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པའི་མུན་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་མུན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་

ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལམ་མོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་འགོག་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གཙང་བ་འམ། བྱམས་
པ་འམ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འམ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་འམ། གཞི་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་དེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་
ལམ་ཡིན་པས་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ལམ་ཞེ་ན། མཉན་པའི་ཤེས་རབ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གང་ཡང་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ཐེག་པ་དེ་དག་ལ་གནས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཁམས་གསུམ་ནས་བཏོན་ནས་སོ་སོའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་
རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་མ་རིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་དང་། མུན་པ་དང་མི་གསལ་བ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་གཞན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །ཤེས་རབ་ནི་མིག་ལ་ཇི་
ལྟར་མོས་པ་རྣམས་ལ་མིག་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། མིག་གསུམ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་དང་། ཆོས་ཀྱི་མིག་གོ། །མིག་གང་ལ་གང་དད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མོས་པ་རྣམས་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་མིག་དེ་དང་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་ན།
མིག་ལ་ཇི་ལྟར་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་ལམ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་དེ་གཟུགས་སོ། །ཤེས་རབ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལམ་

ལས་འདས་པའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་དེ་མིག་ལ་ཡང་མི་གནས། གཟུགས་ལ་ཡང་མི་གནས་པས་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལམ་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་གནས་མེད་པའོ་ཞེས་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །
ཤེས་རབ་ནི་བདེན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པས་ན་ཡུལ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་
རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་འཁྲུགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་བསྡམས། གང་བསྡམས། གང་ལ་བསྡམས། ཇི་ལྟར་བསྡམས་ནས་འཕགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་རྣམས་སོ། །
དེ་ལ་གང་གིས་བསྡམས་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་བསྲུང་བའི་བསམ་པས་སོ། །གང་བསྡམས་ཤེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བའི་གཟུགས་ལ་འཕྲོ་བ་ལས་བསྡམས་པས་ན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཆོས་ལ་འཕྲོ་བའི་བར་ལ་བསྡམས་པའོ། །གང་ལ་བསྡམས་ཤེ་ན། ཆོས་
དེ་དག་ཉིད་ལ་བསྡམས་ཏེ། ཡུལ་དེ་དག་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བསྡམས་ཤེ་ན། གང་གི་དབང་གིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སེམས་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པར་བསྡམས་པའོ། །དེ་ལྟར་
བསྡམས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ས་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ནི་དུལ་བ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་
མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྒོ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འབྱེད་པར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐམས་ཅད་

དུ་རྒྱུ་བ་སྟེ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ཟད་པ་མེད་པས་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་
ཟད་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྟེན་པ་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་སྟེ་
མི་འགལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་རྟེན་པ་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་འཛིན་པ་དང་
ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལམ་མོ། །བཅིང་བའི་སྒྲ་འཛིན་པས་བཅིངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་
པ་ཞེས་ཚིག་གཉི་ག་དང་སྦྱར་ཏེ། འཛིན་པ་ཉིད་བཅིངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་བཅིངས་པ་ཡིན་པས་འཛིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་བཅིངས་པའོ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་
པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅིངས་པ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཅོད་དེ། བཅིངས་པ་བཅད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བས། ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལམ་མོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་
འདྲེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་ཤིང་དེ་དག་དང་མི་འགྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་འགྲོགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་དང་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནི་ཆོས་དེ་རྣམས་དང་མི་འགྲོགས་ཤིང་

མ་འདྲེས་པའོ། །འགྲོགས་པ་ནི་འགྲོགས་པ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ་ཞེས་སྒྲིབ་པ་དང་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་དེ། དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ན། སྒྲིབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་། སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེའོ། །
དེ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སེམས་ཇི་སྙེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཞེས་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྒྲ་ཚིག་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པའོ། །
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དག་གོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པས་ན་དེ་དག་གི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། མཐའ་ཡས་པས་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་
པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་ནས་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་
བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་ས་བོན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་དགོས་པས་དེ་དག་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་

ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོའང་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ཇི་སྙེད་
ཡོད་པ་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་ཡང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོའང་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མིང་གིས་སྨོས་པའི་འཕགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱང་འཕགས་པ་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞི་ལ་གནས་
པས་འཕགས་པ་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཇི་སྙེད་པར་འཕགས་པ་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་རྟེན་དང་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །གོང་དུ་ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་བསྡུ་ཞིང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལ་སྙེགས་སོ། །ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་འདིས་སོ། །དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པར་
འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སྤངས་པ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པའོ། །བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དུས་དང་
གྲངས་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བས་དུས་བསྟན་ཏོ། །མོས་པས་སྤྱད་པའི་སར་མཉན་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་བྱས་པ་ནི་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའོ། །སུམ་
ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བས་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལས་འདས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་

མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་ན་ཤེས་རབ་མི་ཟད་པའི་ལེའུ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་
བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་རྗེ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་
དང་། བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མཉམ་པར་གནས་པའོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས་ན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་སྙིང་བརྩེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེའང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །བཙུན་
པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་བྱམས་པ་མི་ཟད་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཚད་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་
པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱམས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། ཁ་གསག་དང་། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་དང་མི་
ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བག་ཆགས་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་ང་བ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་

ཏིའི་བུ་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱམས་པ་ནི་ཆུ་བོ་ལས་སྒྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱམས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་
ཏེ། འདི་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་
བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་འདྲི་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུག་པའོ། །འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་
གཅད་དུ་མེད་པས་ཐུག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་ཟད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱམས་པ་མི་ཟད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་བྱམས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཙམ་
ཞིག་ཚུན་ཆད་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ཕན་ཆད་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱམས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བྱམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ན་བྱམས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཆད་པ་མེད་པའོ། །
འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱམས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་
བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱམས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་མི་ཟད་པའི་དཔེ་སྟོན་པའོ། །རྒྱུ་ཆུང་ངུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། དཔེ་ཆུང་ངུས་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་

ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚན་མ་བཞག་པ་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོའི་ཆུས་གང་བར་གྱུར་པ་ལ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འདུས་ནས། སྐྲའི་རྩེ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཆས་ཆུའི་ཐིགས་པ་གཅིག་བླངས་པའོ། །བགྲང་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་ཡང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུས་ཏེ། གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པ་འདས་པ་དང་། སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཆས་ཆུའི་ཐིགས་པ་གཉིས་བླངས་པ་ནས། གསུམ་བཞི་ཡན་ཆད་གོང་དུ་བླངས་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲེ་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བྱམས་
པ་མི་ཟད་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྲག་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་བྱམས་པ་མི་ཟད་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམིགས་པ་ཚད་མེད་པས་
དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཚད་མེད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱམས་པ་ནི་བདག་བསྲུང་ཞིང་གཞན་ལ་ཕན་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་
པའི་དགྲ་མི་འབྱུང་བས་ན་བདག་བསྲུང་བའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྟོབས་པར་བྱེད་པའི་གཞན་ལ་ཕན་པར་གནས་པའོ། །ཡང་ན་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་བསྲུང་བའོ། །གཞན་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕན་པར་
གནས་པའོ། །མཆོག་ཏུ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་དང་མི་རྩོད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེ་
སྡང་གི་བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་བསྐྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་སླར་གནོད་པ་མི་བྱེད་དེ། དེའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་

ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཉེས་པར་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཤེས་ནས་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའང་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་འཁྲུག་པའི་སེམས་དང་ལུས་ལ་མི་བདེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ལུས་དང་སེམས་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ལུས་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ནི། ལུས་སིམ་པར་བྱེད་པས་སོ། །སེམས་
བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ནི། སེམས་སིམ་པས་སོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སུ་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱེད་པས་སོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་དེ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་
པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པས་དེ་ལ་ཉེས་པ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཚེ་འདི་ལ་བཅིངས་པ་དང་། གསད་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དང་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དེ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་
ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་མི་འགལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཤེ་བ་དང་། སྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུས་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་གཤེ་བའོ། །སེམས་ཅན་གསད་པ་ལ་སོགས་པས་ཕུང་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་རྩུབ་པོ་ནི་སྡང་བའི་
སེམས་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ལ་དད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ནི་བྱམས་པ་ནི་གཤེ་བ་དང་སྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པར་བྱེད་པའོ། །གཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་ཆ་མེད་པར་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱིས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་དབྱིག་པ་དང་། མཚོན་ཆ་འཆང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱ་བ་ལ་

མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚུལ་འཆོས་པ་དང་ཁ་གསག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་འཆོས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་འཆོས་པའོ། །ཐོབ་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁ་གསག་
གོ། །རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ནན་གྱིས་སློང་བ་ནི་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བའོ། །བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཚོ་བ་དེ་དག་མེད་པས་ན་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་བསྟོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་ན་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱག་བྱས་པ་ནི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་དེ་དག་གིས་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕྱག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ནི་བྱམས་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པར་མཛད་པས་སོ། །བྱིས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བ་ནི་བྱམས་པ་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཞེ་སྡང་གི་ལམ་དུ་མི་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པའི་ལམ་དང་མཐུན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་མཐུན་
པའམ། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་མཐུན་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་བྱམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ལམ་གྱི་དམ་པ་
བྱམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱམས་པར་འདུས་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་རྩ་བ་བྱམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་

དངོས་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཉིས་ནི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
དངོས་པོ་སྟེ། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པ་སྟེ། ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་ཡང་བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་
བྱ་བའི་དངོས་པོར་གཏོགས་པས་ན་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་མཐུ་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྩོགས་པས། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་
བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ནོར་ལ་བྱའོ། །ནོར་བཏང་བའི་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ནི་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཏེ། དེ་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། དེའི་ས་གཞི་དང་། མལ་སྟན་དང་། འཚོ་བའི་ཡོ་
བྱད་དང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་ལ་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས