Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 69

ི་ཇི་བཞིན་པར་མི་ལྟ་བར་གནས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བའི་སེམས་
ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ན། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཚེའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་
པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཆོས་ཉན་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཐོབ་སྟེ། འཕྲུལ་གྱི་

མིག་གིས་ལམ་རིང་པོ་ན་འདུག་པའི་གཟུགས་ཀྱང་རི་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཐོང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣ་བས་ལམ་རིང་པོ་ན་འདུག་པའི་སྒྲ་ཡང་རི་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བར་མི་ཆོད་པར་ཐོས། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའམ།
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས། ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་ཡང་ཅི་བྱེད་པ་དང་། གནས་གང་ན་གནས་པ་རྗེས་སུ་དྲན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་སྟེ། མཐའ་ཡས་པའི་མི་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཤེས་པ་གཟུངས་མཐའ་ཡས་པའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱངས་
ཀྱི་ང་རོ་ལས་དོན་ཆུང་བའི་གཟུགས་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲས་ས་གཡོ་བ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། སྒྲ་དེ་དག་གི་དོན་ཅི་ཟེར་བ་རྟོགས་པའི་གཟུངས་ཐོབ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་
རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཁམས་གསུམ་ན་འཁོར་བ་ན་ཡང་འཐོབ་པའི་ཆོས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ཡང་མི་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ནམ་འཁོར་བ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་
གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གནས་པར་རབ་ཏུ་འཐོབ། ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འཐོབ། མཐའ་ཡས་པའི་ཚིག་དང་དབྱངས་དང་སྒྲའི་གཟུངས་རབ་ཏུ་འཐོབ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་འཁོར་བ་ན་ཡང་ཆོས་མི་ཉམས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་
གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ལ་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ལོག་

པའི་ལྟ་བ་སྤངས་བས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་ཞེའོ། །གཞན་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔར་ཐོབ་ནས་ཐོབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་
གནས་པ་ལ་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་དད་པའི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉོན་མི་མོངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་མཐུས་བསགས་པས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཆུད་པ་དང་། ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐུའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །མདོར་ན་གསང་བའི་བདག་པོ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ནི་ཡོན་ཏན་
ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ན་བསྐལ་པར་ཡང་མི་རྫོགས་ཏེ། བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བས་ཚད་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་གཟུང་དུ་མེད་དེ། མདོར་སྨྲས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་
ལྡན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནས། ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚད་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་ན་བཅོམ་ལྡན་
འདས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སྐྱེ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་ན་སྐྱེས་ཞེས་པ་དང་། སྐྱེ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་ཞེས་པ་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་པར་གདགས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་བུ་བཙས་པ་དངོས་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཙམ་དྲིས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ས་དང་པོའི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྐྱེས་པ་དྲིས་པ་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་དང་པོའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་
བྱང་ཆུབ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་རང་བཞིན་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལས། མི་མཐུན་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་མིང་གཞན་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དཔེར་ན་
གསེར་ཉིད་ལས་རྒྱན་ལ་སོགས་པར་བྱས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་ཀྱང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མང་པོར་ཐོགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བས་ན་ས་དང་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ས་དང་
པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྟར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རང་བཞིན་མི་གཅིག་པས་དེ་ལ་མི་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ལན་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པས་ན་གཞན་མ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བགྱི། བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བ་
སྐྱེས་པའི་སེམས། །ཞེས་པ་ནི་ས་དང་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བའི་སེམས་དེ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་པ་ལ་བྱའོ། །
སེམས་རིག་པའི་མཆོག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བས་གསུངས་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་སེམས་རིག་པ་མཆོག་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བས་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག །ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་གདོད་སྐྱེ་བ། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་གྲངས་དུ་ཞིག་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྐྱེ་བ་དྲིས་པ་སྟེ། སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་པོ་འདས་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ།

སེམས་སྐྱེས་ཞེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལ་བྱའོ། །མགོན་པོ་སེམས་རྣམས་མཚན་ཉིད་དང་། །དུས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་
དག་འདས་ནས་ཀྱང་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དུས་དྲིས་པའོ། །དེའི་བསོད་ནམས་ཅི་འདྲ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཇི་ལྟ་བུ་དང་། སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་སྤྱད་པས་ན་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཐོབ་ཅེས་པའོ། །སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ནས་འཇུག་པ་དང་། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་
བརྒྱད་བསྒོམས་ནས་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དྲིས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྱིར་བྱའོ། །དེ་ནས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་དང་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་གོང་དུ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་དྲིས་པའི་ལན་བཀའ་སྩལ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བུ་ཁྱོད་ཅེས་པ་
ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སྐྱེས་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་སོ། །ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བཟང་པོ་དྲིས་པ་ཉིད་
དགེ་བ་དང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །ཐེག་ཆེན་གནས་ནི་མཆོག་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པ་ལ་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཀྱིས་
ཉོན་ཅིག་པ་དང་སྦྱར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཕལ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོག་པ་

ཀུན་གྱིས་རིག་མི་ནུས། །ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཇི་བཞིན་པ་མི་རྟོགས་པའོ། །ཡིད་ལ་བསྡུས་ལ་ཉོན་ཅིག་པ་ནི་མ་ཡེངས་པར་ཉོན་ཅིག་པའོ། །སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལས་འདས་པའི་སྐྱེ་བོའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་
འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལས་འདས་ནས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སེམས་གསུམ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤྱད་པ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་བཞི་བྱས་ནས་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་འཕར་ཏེ། ས་རབ་ཏུ་
དགའ་བའི་སེམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཇི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་འདས་ནས་སྐྱེ་ཞིང་དྲིས་པའི་ལན་ཏོ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཙནྡན་
དང་སེང་ལྡེང་གི་སྙིང་པོ་ལྟར་མཆོག་དམ་པ་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་དུ་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་སེམས་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཚད་
གཟུང་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའམ། དེ་བཞིན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་བྱའོ། །གོས་པ་མེད་པ་ཇི་བཞིན་གནས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ལ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་
གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་བཞིན་པའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་བྱའོ། །ཆོས་ཀུན་གྱིས་ནི་ཡོངས་མི་གཡོས། །ཚད་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ། །ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི། དེ་ཡི་སྤྱད་པ་ཅི་འདྲ་བ། །ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་དང་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ས་དང་པོའི་བྱང་

ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གསང་བའི་བདག་པོ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བུས་པ་སོ་སོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་རྟོག་གོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱུ་བཤད་པ་ལ་བྱ་སྟེ།
རྒྱུ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱུ་ལེན་པའི་རྒྱུའོ། །ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ནི་ལྷན་ཅིག་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་བས་ན་སོ་སོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་པ་
དང་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་བྱིས་པས་ནི་ངན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ངན་པར་བྱེད་པ་དང་། ངན་པར་སེམས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རང་རང་གི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་འཁོར་བ་ན་སྡུག་
བསྔལ་གསུམ་གྱིས་གདུངས་ནས་གདུངས་པ་དེ་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་བདག་གིར་བརྟགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟན་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ཐར་པར་རེ་བའོ། །བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གྲངས་མེད་པ་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཅེས་
པའི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བར་མ་སྤྱད་པར་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་རང་གི་གཞུང་ལུགས་མི་ཤེས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་སོ། །རང་རང་གི་ལུགས་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་དུས་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ནས་སྨྲ་བའོ་མི་སྨྲ་བའོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་
འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་བདག་དང་བདག་གི་ངོ་བོ་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་འགྲོ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་དེ། འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་པར་རྟོག་པས། གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་བདག་གི་དངོས་
པོ་རྣམས་ལ་བྱའོ། །ཐར་པར་རེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པར་རེ་བའོ། །སྦྱོར་བས་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་འགོག་པ་དང་དངོས་པོ་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ལ་སེམས་རྩེ་

གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའམ་འཇོག་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པར་འགོག་པའི་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་རྣམས་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་བྱའོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཕྱུགས་དང་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལུགས་མི་ཤེས་པ་ལ་
བྱ་སྟེ། ཕྱུགས་དང་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་ངན་དུ་སྨྲ་བ་དང་ངན་དུ་སེམས་པ་དང་། ངན་དུ་བྱེད་པའི་དཔེ་སྟེ། ཕྱུགས་ནི་ཟ་བ་དང་། གཡེམ་པ་དང་འཇིགས་པ་ལས་བསམ་པ་གཞན་མེད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ཕྱུགས་དང་འདྲ་ཞེས་པའོ། །བརྒྱ་ལ་གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་
ཅེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱིས་པ་ཕྱུགས་དང་འདྲ་བ་འཁོར་བ་ན་འཁྱམ་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་མཆོག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡང་སྨྱུང་བར་འདུག་ནས་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྨྱུང་བར་འདུག་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་མགུ་སྟེ། སྨྱུང་བར་འདུག་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་
དང་ཡང་དུ་དུས་སུ་གོམས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྨྱུང་བར་འདུག་གོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་མགུ་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་གོམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་ནི་དགེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་དང་པོ་སྟེ། ས་བོན་དུ་གྱུར་
པའོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས། བདུན་པོའི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པའི་དགེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་འགའ་ཞིག་དོགས་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྨྱུང་བར་འདུག་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་ས་བོན་དུ་འགྱུར་སྙམ་
པ་ལ་དོགས་པ་བསལ་བ་སྨྱུང་བར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་མཆོད་པ་དང་སྦྱིན་པའི་སེམས་འབྱུང་སྟེ། སྨྱུང་བ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་ལ་བྱའོ། །དེའི་རྒྱུས་ནི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་སྟེ།
ལྟས་དང་སྦྱོར་བ་ཉིད་པས་ཞེས་པ་ནི། སྨྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་དང་། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོའི་ཉིན་པར་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུར་བལྟའོ། །

དེ་ནས་ཡང་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་མ་འདྲིས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་སྔ་མ་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་གཉེན་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ་སྡོང་བུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྣོད་ཚོལ་ཞིང་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་པ་དང་མ་དང་མཁན་པོ་དང་སློབ་
དཔོན་དང་། བྲམ་ཟེ་སྨྲང་བཞི་རྫོགས་པར་ཤེས་པ་ལ་སྦྱིན་ན། དེ་དག་ནི་སྦྱིན་གནས་ཏེ་བསོད་ནམས་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་སྣོད་དོ་སྙམ་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་དགེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ་འདབ་མ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །དེ་ནས་ཡང་སྦྱིན་པ་དེ་སྤྱོད་པའི་གནས་དང་བླ་མ་ལ་དགའ་
བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྔ་མ་ལས་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། སྣོད་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པར་བླ་མ་དང་རོལ་མོ་མཁན་ལ་སོགས་པ་སེམས་དགའ་བར་སྦྱིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པར་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །དེ་ནས་སྦྱིན་པ་དེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་
པ་ནི་ཟས་འདོད་པ་ལ་ཟས། གོས་འདོད་པ་ལ་གོས་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདོད་པ་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ་འབྲས་བུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་རྣམས་བྱས་ནས་
ལུས་ཀྱི་ལས་གསུམ་དང་། ངག་གི་ལས་བཞི་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་འབྱུང་བ་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་ནས། དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཉིད་གསོགས་སུ་
འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བས། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ལ་ལས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ཐོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུར་སྦྱིན་པ་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་ལ། མཁན་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་བྱ་སྟེ་རང་གི་སྟོན་པའི་ལྷ་ལ་བསྟེན་དུ་བཅུག་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པ། ལྷ་ཆེན་འདི་ནི་ལྷ་འདི་ཡིན། །དགེ་བ་ཀུན་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱེད། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་མཆོད་དད་བྱས་ན། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་འབྱོར་པར་འགྱུར། །ལྷ་རྣམས་ཀུན་གྱི་དྲང་སྲོང་མཆོག །

དེ་བཞིན། སྨྲང་དང་སྨྲང་གི་མིང་རྣམས་ལ། །ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །མཁས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱོས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་མིང་གིས་སྨོས་པའི་ལྷ་དེ་རྣམས་ལ་གང་ལ་དད་པ་སྟོན་པ་མཆོད་ཅིག་དང་། ལྷ་དེ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་སྟེར་བ་དང་། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་
བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ནི་སྒྲ་བཞིན་རྣམས། །ཐོས་ནས་སུ་ནི་ཡིད་མགུ་སྟེ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད། །རབ་ལྡན་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལྷ་རྣམས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་བྱིས་པ་དེ་ལ་ཡིད་མགུ་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནས་ལྷ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང་མཆོད་པ་
ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་ལྷ་དེ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོར་འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བ་ན་འཁྱམ་པ་ན། མཆོག་ཏུ་དབུགས་དབྱུང་བ་དེ་ནི་བརྒྱད་དེ། སེམས་ཀྱི་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་
བུའི་བྱིས་པ་སོ་སོར་འགྲོ་བའི་ཐ་དད་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ན་རྟེན་དང་མགོན་མེད་པར་འཁྱམས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རྟེན་དང་མགོན་དེ་དག་བསྟན་པས་བྱིས་པ་དེ་རྣམས་རྟེན་དང་མགོན་རྙེད་དེ་དབུགས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་བསྟན་པར་གྱུར་པས་དགེ་བའི་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་
གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་དག་གི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་ཁྱད་པར་སྨྲས་པ་ལ། རྟོགས་ཤིང་བཞུགས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་རྣམས་ལ་རིམ་པར་གནས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བློ་སྐྱེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་སྙམ་སེམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བདག་གི་ངོ་བོ་སྨོས་པ་རྣམས་དང་། སྟོན་པའི་ལྷ་
རྣམས་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། ལྷ་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏེ། ལྷ་དེ་རྣམས་བསྟན་པའི་གཞུང་གིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། དག་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བློ་སྐྱེ་སྟེ།
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བདག་ཅེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲུ་ཙམ་མམ། སྤུའི་ཉག་མ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པར་རྟོག་སྟེ། དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་ལྷ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཅག་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བཙལ་

བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཉིད་གནས་པའི་རྒྱུར་བལྟའོ། །དབང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྱིར་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལས་ལ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ལྷ་
རྣམས་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོར་འགྲོ་བ་འཁྱམས་པ་རྣམས་སོ་སོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་སྟེ། ལམ་དེ་སྟོན་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་ཤེས་ནས་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས། དབང་པོ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་ཏེ་ལྷ་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་
སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དུ་བལྟའོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་འབའ་ཞིག་ཅེས་པ་བདག་གིས་ངོ་བོར་བརྟགས་པས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཡོད་
པའི་མཐའ་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་བརྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་
བརྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བརྟག་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་ཡང་སྤོང་བ་དེ་མ་ཡིན་པའོ། །
ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་གཞན་མེད་པའོ། །དེ་ནི་བརྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་བརྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་ལ་
སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བརྟག་ཅེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོར་བརྟག་ཏུ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསུངས་པ། གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །དེ་ཡིས་མྱ་ངན་འདའ་མི་ཤེས། །དེ་བས་སྟོང་ཉིད་ཤེས་བྱ་བ། །

དངོས་དང་དངོས་མིན་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་པ་སྟེ། གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །ཞེས་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་དངོས་པོར་བརྟགས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་
པར་མི་ནུས་པ་ལ་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་ཤེས་པར་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་གསུངས་པ། དངོས་དང་དངོས་མིན་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་པ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ལགས་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་
པ་ནས་བཤད་ཀྱིས་ཉོན་ཅིག་པའི་བར་དུ་གསོལ་བ་བཤད་དུ་གནང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་བཤད་པ་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་པ་ནས། ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཆེར་གྱུར་པའི་སེམས་ཞེས་པའི་བར། སེམས་དེ་རྣམས་
བཤད་པ་ཡང་མིང་དང་མཚན་ཉིད་སྤོང་བ་དང་ལམ་གྱི་སྒོ་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་དེ་རྣམས་ལས་འདས་པར་བྱ་བ་ཡང་། སྤྱིར་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་
སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གྲུབ་པ་དང་དམ་ཚིག་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་གྲུབ་པ་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་གང་དུ་འདོད་པ་འཕར་བས་རིམ་པ་དང་བསྐལ་པའི་ཚིག་ཀྱང་མེད་དོ། །དམ་ཚིག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་
རྟུལ་པོ་ནི་ཐོག་མ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལམ་འབའ་ཞིག་པར་བློ་སྐྱེས་པ་ལས་འཕར་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་དེ། སེམས་འདི་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། སྤོང་བ་གོམས་པར་བྱེད་

པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ནས་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་སུན་ཕྱིན་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་དེ་སེམས་གསུམ་བསྒོམ་
པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འཇུག་གོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་ཀ་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པས། སེམས་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་ཞིང་སེམས་གསུམ་པོ་སྒོམ་
པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རིམ་གྱིས་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་རྫོགས་ནས་བསྐལ་པ་དེའི་བཞི་ཆ་གཅིག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་འཇུག་གོ། །མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཞུགས་ནས་ནི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་ཀ་ཡང་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་དེ་བསྐལ་པ་གཅིག་
གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་བསྐལ་པ་བཞི་ཆ་གཅིག་གིས་འཇུག་པར་འདྲའོ། །སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དྲུག་ཅུ་རྣམས་ལས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འབྲེལ་པ་ཡང་། སྒྲིབ་པའི་ཆ་སྦོམ་ཕྲ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལས་གཅིག་ཅིང་ཡང་གསུམ་གསུམ་དུ་བསྒོ་སྟེ་རྣམ་དགུར་
བལྟའོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་གཅིག་སྤོང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་པོ་ལ་གཉིས་སྤོང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་གསུམ་སྤོང་། འབྲིང་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་བཞི་སྤོང་། འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ་ལ་ལྔ་སྤོང་། འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་དྲུག་སྤོང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ལ་བདུན་སྤོང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་
པོ་ལ་བརྒྱད་སྤོང་། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་སྤོང་ཞིང་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་དེ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཆུང་ངུའི་ཡང་ཆུང་ངུ་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་སྤོང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་
ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟོན་པའོ་ཞེས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཆགས་

པས་བསྙེན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལ་དད་ཅིང་མཆོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེན་ནས་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དེ་དག་བྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ་དགེ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་ནས་དེའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་
འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་བསྙེན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་སོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཞེན་ནས་དེ་དག་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་བསྙེན་པ་སྟེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་སོ། །བཟོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཞེན་ནས་དེ་དག་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་
ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་བསྙེན་པ་སྟེ་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་མེད་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། མ་ཆགས་པར་ཆོས་བསྙེན་པ་
སྟེ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཆོས་རྣམ་བཞི་ལ་མ་ཆགས་པའམ། མ་མོས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱོད་པའམ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་སྤྱོད་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་འདོད་མི་ཆགས་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །ཞེ་སྡང་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་གི་ཆོས་བསྙེན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པའི་
སེམས་དེ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱམས་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་བསྙེན་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཏི་མུག་གི་
སེམས་གང་ཞེ་ན། མི་དཔྱོད་པར་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཤེས་རབ་
ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དེ་ཐོབ་པ་ལས་ཤེས་རབ་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཆུད་པ་ལ་བྱའོ། །གདོན་མི་ཟ་བའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བཀའ་དང་བླ་མའི་ཚིག་བཞིན་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པའི་ལུང་མི་

བྱར་མི་རུང་སྟེ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བྱེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཉིད་ལ་དོགས་པས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་སྔར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ལ་ཕྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་བསླང་སྟེ། དོགས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་
ཆོས་ལ་བསྙེན་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །མུན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། མི་དོགས་པ་ལ་དོགས་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མུན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མུན་པའི་ནང་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བར་མི་སྣང་བས་ཡོད་དམ་མེད་དོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་
མུན་པ་དང་འདྲ་བ་ཡང་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་མ་རིག་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པས་དོགས་པ་སྐྱེ་བའོ། །སྣང་བར་གྱུར་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྣང་བ་ལ་
རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྣང་བར་གསལ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་དེ་ཡང་སེམས་དེས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའི་དངོས་པོ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་ནས། དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བསྙེན་པའོ། །སྡུད་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་དུ་མ་ལས་གཅིག་
ཏུ་སྡུད་པ་ཞེས་པ་ནི་སྡུད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་པ་ལས་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པའོ། །འཐབ་མོའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་རྩོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འཐབ་མོ་
ཅན་གྱི་སེམས་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་མུ་རེ་རེ་བཟུང་ཞིང་རྩོད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །རྩོད་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་བདག་ཉིད་ལ་བདག་གིས་རྩོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་ཞིང་མི་རྩོད་པར་བདག་
རང་གི་སེམས་ལ་སུན་འབྱིན་པའམ། དཔྱོད་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་རྩོད་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། མཉམ་པར་སྙོམས་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གཞན་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པས་མཚུངས་པར་སྤྱོད་དེ། རྩོད་པ་མེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་

པར་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ལྟ་བུའི་སེམས་སམ་ལྷའི་ཕྱིར་སེམས་པ་སྟེ། ལྷ་ལྟ་བུར་སེམས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་བདག་ནི་ལྷ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་
དུ་སེམས་པའོ། །ལྷའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ནི་བདག་གི་ལྷར་གྱུར་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་འཁོར་བ་ལ་སྨོན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷ་མ་ཡིན་དེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་
དེ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྟེན་པའོ། །ཀླུའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་པ་ཆེན་པོར་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཀླུ་ཕྱུག་པོ་ལ་མགོ་མང་པོ་ཡོད་དེ། མགོ་མང་པོ་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་སྤྱོད་
པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀླུ་མགོ་མང་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དཔེར་གྱུར་ཞེ་ན། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་བྷོ་ག །ཀླུའི་མགོ་ལ་ཡང་བྷོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྐད་ཀྱི་གཞུང་དུ་མཐུན། དོན་དུ་ཡང་ཀླུ་མགོ་མང་པོ་དེ་ཕྱུག་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་སྤྱོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་
ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་བསྙེན་པར་བྱེད་པས་ཀླུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །མིའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སེམས་པ་ཞེས་པ་ནི། མིའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ལ་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་
ལ་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བུད་མེད་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ་བུད་མེད་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་དག་གི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་དག་ལ་བསྙེན་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོའི་སེམས་
གང་ཞེ་ན། གང་ངས་བསམ་མོ་སྙམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། དབང་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་ངས་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདག་གིས་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །དབང་

པོ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་བྱའོ། །ཚོང་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་བསྡུས་ནས་སོ་སོར་སྤེལ་བའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཚོང་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཚོང་པ་ནི་འཚོང་ཞིང་ཉོ་བའི་ཆོས་རྣམས་རིན་ཆུང་བའི་དུས་ན་ཀུན་བསྡུས་ནས་ནམ་རིན་ཆེ་བ་ནི་རིན་ཆེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སླར་སྤེལ་
ཞིང་འཚོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་སྔར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །ཆུན་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་བཙལ་ནས་
ཕྱིས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ་སྔར་ཞིང་ཐོག་རྣམས་བསྡུས་ནས། ཕྱིས་ཞིང་ཐོག་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་སྔར་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་པར་བྱས་ཏེ། བསགས་ནས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་དེ་
རྣམས་ཕྱིས་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །ཆུ་བོའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་དག་མཐའ་གཉིས་མི་རྟོག་པར་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུ་བོ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཆུ་བོ་ནི་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་མཐོ་བར་དབུས་ཀྱི་གཞུང་བཞིན་ལས་འབབ་བོ། །དེ་
བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །ཡང་ན་ཆུ་བོ་མཐའ་གཉིས་ལ་རྟོག་ཅིང་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཟུང་ཞིང་དེའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བྱའོ། །མཚེའུའི་སེམས་གང་ཞེ་
ན། བདག་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མཚེའུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ་མཚེའུ་དེ་ནི་གཞན་ལས་འབབ་པའི་ཆུ་རྣམས་བསོགས་ལ། བདག་ལས་གར་ཡང་མི་འཛག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་བསྡུས་ལ་བདག་ལས་གང་སུ་ཡང་མི་གཏོང་བའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །
རྫིང་བུ་ལྟ་བུའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་མི་ཟབ་པ་ལས་ཟབ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྫིང་བུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། རྫིང་བུ་ཆུས་གང་བ་མི་ཟབ་ཀྱང་གཏིང་དཔག་ཏུ་མི་མངོན་པས་ཟབ་པ་འདྲ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་ཟབ་མོའི་བློ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཟབ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཆོས་

བསྙེན་པའོ། །བསྲུང་བའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་པ་ནི་བསྲུང་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་ཤིང་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་མ་ནོར་བའོ་སྙམ་ནས་བརྟན་པར་བཟུང་སྟེ། གཞན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་རྟོག་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་སྙམ་
དུ་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །སེར་སྣའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བདག་ལ་བསྙེན་ཅིང་གཞན་ལ་མི་གཏོང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གྲགས་པའོ། །བྱི་ལའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་འཕར་བའི་གླགས་ཚོལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་བྱི་ལ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། བྱི་བ་ལ་སོགས་
པ་འཛིན་པ་འཕར་བས་འཕར་ཞིང་འཛིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་འཇུག་པའི་དུས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་འཕར་བ་ཡང་། དེའི་རིམ་གྱིས་འཕར་བའོ། །ཁྱིའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཆུང་ངུས་ཀྱང་མགུ་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱི་ལྟ་
བུའི་སེམས་ཏེ་ཁྱི་ནི་ཆུང་ངུས་ཀྱང་མགུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་གང་ཡང་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ལ་མགུ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུའི་སེམས་
ཏེ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ནི་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་ལ་འདབ་མས་རྡོབ་ཅིང་འཛིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་གང་བདག་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་བསྙེན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་དེ་འདབ་མས་རྡོབ་ཅིང་སྦྲུལ་འཛིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་དཔེར་འགྱུར་ཞེ་
ན། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ། འདབ་མ་ལ་པཀྵ་ཤ་ཞེས་བྱ་ཕྱོགས་ལ་ཡང་པཀྵ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐད་ཀྱི་གཞུང་ལས་གཅིག་ལ་དོན་དུ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ནི་ཀླུ་དེ་བདག་གིར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན། ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་བདག་གིར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་དོན་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་
པས་མཐུན་ནོ། །བྱི་བའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པར་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བྱི་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། བྱི་བ་ནི་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གིས་བཅིངས་

པ་ལས་བཀྲོལ་བའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །གླུའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་དབྱངས་སྣ་མང་པོའི་གླུའི་ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་གླུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གླུ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་དགའ་ཞིང་འདུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་
གིས་གང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱིས་དབྱངས་མང་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་གང་དུ་དད་པར་གཟུང་ངོ་སྙམ་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །གར་གྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་འཕྲུལ་སྣང་མང་པོས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་པ་ནི་གར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཏེ། གར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ལུས་གཡོ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་གཡོ་བ་ནི་གར་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་
ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །རྔའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བརྡུང་ངོ་སྙམ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྔའི་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྔ་བསྒྲགས་ཤིང་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་སོ། །ཁྱིམ་གྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་བདག་གིས་
ལུས་བསྲུང་བའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱིམ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ་ཁྱིམ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྲུང་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་གིས་ལུས་སྲུང་བའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །སེང་གེའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་
སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། སེང་གེ་ནི་བདག་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་བྱོལ་སོང་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དེ་ཡང་བདག་གིས་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །འུག་
པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་མཚན་མོ་ལ་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འུག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། འུག་པ་ནི་བདག་གིས་ཟས་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མཚན་མོ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་གི་བྱ་བ་རྣམས་མཚན་མོ་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྟེན་པའོ། །བྱ་རོག་

གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་བས་ཐམས་ཅད་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་རོག་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། བྱ་རོག་ནི་ཀུན་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་བརྡབས་བཞིན་དུ་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་གང་གིས་དངོས་པོ་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཚ་ཞིང་བརྡབས་པས་
བརྡབས་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །འབར་བའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་དགེ་བ་རྣམས་མི་དགེ་བར་བཟློག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འབར་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ་འབར་བ་སྔོན་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པའི་རྒྱུས་བདག་མཐུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་མཐུ་དེས་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་
བའི་ཆོས་རྣམས་སྤྱོད་དེ་སེམས་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །ཚེར་མའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཐམས་ཅད་འགྱོད་པ་སྒོམ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཚེར་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཚེར་མ་ནི་འཛུགས་ཤིང་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་གང་བྱས་པའི་དངོས་པོ་
ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེའོ། །འགྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཟུག་རྔུར་གྱུར་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །ས་འོག་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ས་འོག་གི་དོན་ལ་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ས་འོག་གི་ཕྱིར་སེམས་པ་སྟེ། ས་འོག་ཏུ་སོང་ནས་དེའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །
རླུང་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་རླུང་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། རླུང་ནི་བར་བར་མེའི་ནང་དུ་ཞུགས། བར་བར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བར་བར་དགེ་བའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་མི་དགེ་བར་བྱེད། བར་བར་མི་དགེ་བའི་
ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་དགེ་བར་བྱེད་དེ། མདོར་ན་ཀུན་གྱི་ནང་དུ་འཇུག་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །མེའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ཞེས་པའོ། །མེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། མེ་ནི་རང་གི་ཚ་བས་གདུང་བར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་
སེམས་དེ་ཡང་རང་གི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་གདུངས་ཤིང་སྨ་འབབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །མེ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་དཔེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཚ་བ་ལ་ཏ་པ་ཞེས་བྱ། དཀའ་ཐུབ་ལ་ཡང་ཏ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐད་དང་གཞུང་མཐུན་པས་དཔེར་བྱའོ། །

འདམ་གྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཕ་རོལ་ལ་གོས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འདམ་གྱི་སེམས་ཏེ། འདམ་ནི་བདག་གི་ངོ་བོ་ངན་པ་དེ་གཞན་ལ་གོས་ཤིང་ཆགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་རང་གི་ཉེས་པ་གཞན་ལ་གོས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་དོ། །
རྙོག་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་པ་བྱུང་བས་བདག་གི་སེམས་འཁྲུགས་པར་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྙོག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། གཞན་གྱི་ཉེས་པས་བདག་གི་སེམས་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཁ་དོག་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་
ནི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཚོན་དཀར་པོའམ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་ནི་གང་ལ་བསྐུས་པ་དེ་ཚོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་གང་གི་དངོས་པོ་བསམས་པ་དེ་ལ་ཞེན་ན་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །ཕུབ་
ཀྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་དགེ་བ་གཞན་སྤོང་བའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཕུབ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཕུབ་ནི་མཚོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཕིགས་པར་སྐྱོབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་དགེ་བ་གཅིག་སྤྱད་པས་དགེ་བ་གཞན་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་
བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །འཁྲུལ་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་གཞན་གཟུང་ཞིང་གཞན་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། གང་གིས་དངོས་པོ་ཟིན་ཏེ་འཁྲུལ་ནས་གཞན་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །དུག་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་
པར་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དུག་གི་སེམས་ཏེ། དུག་ནི་གང་གིས་ཟིན་ན་ཤི་སྟེ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་གང་ཡང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བར་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞགས་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཐམས་ཅད་རང་འཆིང་
ཞིང་འདུག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཞགས་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཞགས་པ་ནི་འཆིང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་བཅིང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །ལྕགས་སྒྲོག་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་རྐང་པ་གཉིས་ལ་འདུག་པར་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལྕགས་

སྒྲོག་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ལྕགས་སྒྲོག་ནི་རྐང་པ་གཉིས་འཛིན་པར་བྱེད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཚིག་གི་མཐའ་གཉིས་འཛིན་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །དེ་ལ་ལྕགས་སྒྲོག་རྐང་གཉིས་འཛིན་པ་དང་སེམས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཇི་
ལྟར་དཔེར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རྐང་པ་ལ་ཡང་པ་ད་ཞེས་བྱ། ཚིག་ལ་ཡང་པ་ད་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཐུན་ནོ། །སྤྲིན་གྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་དབྱར་དུ་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། སྤྲིན་ནི་དབྱར་འདུ་ཞིང་དབྱར་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་དབྱར་
གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །ཞིང་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་ལས་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཞིང་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཞིང་ནི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྨོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱི་དོར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་གི་ལུས་བཟང་
པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་བདག་གི་ལུས་ལ་བརྒྱན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །ལན་ཚྭའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་གང་གིས་བསམ་པ་དེ་ཉིད་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལན་ཚྭའི་སེམས་ཏེ། ལན་ཚྭ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་གཞག་ན་
སྣོད་དེ་ཡང་ལན་ཚྭས་ཟོས་ནས་བྱང་སྟེ་རྡོལ་པ་དང་ལན་ཚྭའི་རོར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེས་ཀྱང་གང་གི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ཤིང་རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མའི་ཆ་ལ་རྟོག་པ་དེ་སུན་ཕྱུང་ནས་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །སྤུ་གྲིའི་
སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཙམ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྤུ་གྲི་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། སྤུ་གྲི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྲ་འདྲེག་པ་ཙམ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ནན་ཏན་གྱིས་གཞན་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་སྐྲ་འདྲེག་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཙམ་ལ་
གནས་ཀྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བསླབ་པའི་ནན་ཏན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པའོ། །རི་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་པ་ནི་རི་རབ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། རི་རབ་ནི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གྱེན་དུ་མཐོ་ཞིང་འཕགས་པར་གྱུར་ཏོ།

དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཀུན་ནས་འཕགས་སོ་སྙམ་ནས་འགྱིང་ཞིང་ཆེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱ་མཚོར་གྱུར་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། རང་གི་ལུས་ལ་རྟོག་ཅིང་འདུག་པའོ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ནི་རང་གི་
རླབས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་རློབ་ཅིང་རེག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་གོ། །ཕུག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། སྔོན་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཕྱིས་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུག་ལྟ་
བུའི་སེམས་ཏེ། སེམས་དེ་ཕུག་ནི་སྒོར་ཆུང་ངུར་ངེས་པ་ལས་གྱུར་པ། ཕུག་དེ་སྒོ་ལས་རྣམ་པ་དུ་མར་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་སྔར་བདག་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ངེས་པར་འཇུག་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡོན་ཏན་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་
དྲེགས་ནས་དེའི་གཞིས་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་འགྱུར་བའོ། །ཚེར་འགྱུར་བའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པ་ནི། །ཚེར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། སྔོན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྤྱད་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པས་
གང་དུ་སྐྱེས་ན་ཡང་བག་ཆགས་དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །ཡང་ན་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བའི་ཚེ་ཐོབ་ནས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་གོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་པས་
ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ནད་མང་ཞིང་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་བསྐལ་པ་གསུམ་འདས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཀྱང་
རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་སེམས་ཟག་པ་མེད་པ་ཇི་བཞིན་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་སེམས་ཟག་པ་མེད་པར་ཇི་བཞིན་པ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་ལས་མ་

འདས་པའི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་ནུས་སམ་ཞེ་ན། དེ་ནས་རྟོག་པ་ཅན་དེ་དག་གིས་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་གསུངས་པ། རྟོག་པ་ཀུན་གྱི་རིག་དཀའ་སྟེ། །ཞེས་པའོ། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་
རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་ནུས་ན་སུས་ཤེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏེ་གསུངས་པའོ་ཞེས་པའོ། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་འབའ་ཞིག་གིས་བཤད་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་ལྟར་མཁྱེན་ནས་བཤད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཁྱེན་པ་གཅིག་པར་བསྟན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པར་གཅིག་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
ཉེས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་ཅིང་ཞི་བ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པའོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དེ་ལ་གནས་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་
པ་ནི་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཇི་བཞིན་པ་དང་བཅས་པ། ཟབ་ཅིང་ཞི་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དེ་ལ་གནས་ན། གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་དུ་ཕུང་པོ་ཙམ་སྟེ། ཡོད་པར་རྟོག་གི་གང་ཟག་ལ་ནི་བདག་མེད་པར་ཆུད་དེ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་གསུམ་གྱི་ས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །
ནམ་ཕུང་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བ་ནས་ཞེས་པ་ནས་སྦྱོར་བའི་ལམ་རྣམས་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སྤྱིར་བརྟགས་ཏེ། བརྟགས་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་སྙམ་དུ་བློ་སྐྱེས་པའོ། །ཕུང་པོ་སོ་སོར་བཤིག་སྟེ་སུན་ཕྱུང་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་
དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། ཇི་ལྟར་དབུ་བ་ལ་སོ་སོར་གཞིག་ན། དབུ་བ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དེ་ཡང་བཤིག་སྟེ་སོ་སོར་བརྟགས་ན། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པར་ཤེས་

སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་འདྲ་སྟེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ཞིག་ཅིང་མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པས་འདུག་པའི་གནས་མེད་པ་ལ་ཕུང་པོར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་སོ་སོར་བཤིག་ན་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་བ་ལང་ལ་སོགས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བ་ལང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྩི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཟད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་འདྲ་སྟེ། ཕུང་པོ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་
བཞིན་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་སོ་སོར་གཞིག་ན་སྨིག་རྒྱུ་བ་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་བ་ལ་སྐོམ་པས་གདུངས་པའི་སྐྱེས་བུས་ཆུར་མཐོང་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་ཆུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་བའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་
སྟེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཀུན་དུ་གྲགས་པས་འདིར་མ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་དེ་ཡང་དབུ་བ་ལ་སོགས་པའི་
དཔེས་སུན་ཕྱུང་ནས་ཕུང་པོར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་ན་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལས་མི་གཞན་པས་ན་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་
སོའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུང་བའི་དངོས་པོར་བརྟགས། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་འཛིན་པར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་རྣམས་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་
ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སྐྱོ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པས་དབུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཤིག་ཅིང་བསྒོམས་ནས་ཕུང་པོ་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་བློ་སྐྱེས་ནས་ཕུང་པོར་འཛིན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་ཕུང་པོ་ལ་སྐྱོ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་དེ་ནི་དབུ་བ་དང་ཆུ་བུར་དང་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་

འདྲ་བར་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་ཆུད་པར་གཞུང་ལས་གསུངས་པ་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ།
ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཞི་བའི་ཁམས་ཏེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་
བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་སུན་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཇི་བཞིན་པ་ལ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་བྲལ་བའོ། །དེ་བས་ན་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པས་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གཟུང་བར་བརྟགས་པ་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་
པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་ལ་བྱའི། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་
ཏེ། དེ་ཡང་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཆུད་པ་ནི་ཞི་བའི་ཁམས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་
སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་ཞི་བའོ། །ཁམས་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཆུད་པའོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དེ་ནི་ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་འབྲེལ་
པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་བྲལ་བ་སྦྱོར་བ་རྣམས་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་ཆུད་པའི་སེམས་ཞི་བ་དེ་ཕུང་པོ་ལ་དངོས་པོ་

མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རང་བཞིན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པར་ཆུད་པ་ལ་ཞུགས་ནས་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་སེམས་དེ་ཉིད་ལས་འདས་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་སེམས་དེ་ནི་ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་བར་གྱིས་སེམས་བརྒྱད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སེམས་དེ་དག་ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འཛིན་པས་ལོག་པའོ། །
ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ན་མ་ལོག་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པས་ན་ལོག་པའོ། །རྣམ་པར་འབྲེལ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་སེམས་ཞི་བ་དེ། ཕུང་པོ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེས་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་
ལྟ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དེ་ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་རྣམ་པར་འབྲེལ་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་རིམ་
གྱིས་སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤྱོད་པའི་རིམ་པའོ། །ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་རབ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་ཞིང་
མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཡིན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་སེམས་སྐྱེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཐོས་པ་རབ་ཏུ་མང་ཞིང་ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་
རྣོ་བ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་གོས་པར་རང་གི་བློས་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་རིམ་པ་བསྐལ་པ་གསུམ་གྱིས་འདའ་བར་བྱ་བ་དང་།

གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཙམ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་སྤང་བར་བྱའོ། །དགོས་ན་དེ་དག་གི་བྱ་བ་མ་བྱས་པར་ཇི་ལྟར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་དག་གི་སྔོན་སྤྱད་པ་ན་ཕུང་
པོ་དང་ཀུན་གཞི་བསྒོམས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རིག་པ་ནི། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་། བྲག་ཅ་དང་། མེ་མགལ་བསྐོར་བ་དང་། དྲི་ཟིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ནི། སྔོན་དུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཕུང་པོའི་གནས་བསྒོམས་ནས་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་བ་
ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དང་པོའི་དད་པ་རྩོལ་བའི་འཇུག་པ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ན། ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་རིམ་པ་མ་སྤྱད་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པའོ། །
དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་བ་ལང་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་དང་། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱས་ཀྱང་རྡོ་ཤིང་རྣམས་སུ་མི་མངོན་པར་བ་ལང་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ན་བ་ལང་
དང་། རྟ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་སྣང་སྟེ། ཡང་དག་པར་ནི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྒྱུ་མའི་བ་ལང་དང་འདྲ་སྟེ། སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྡོ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་སྟེ། མི་མངོན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཇི་བཞིན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨིག་རྒྱུ་བ་དང་འབྲོག་དགོན་པ་ན་སྐྱེས་བུ་སྐོམ་གྱིས་
གདུངས་པས་སྨིག་རྒྱུ་བ་ལ་ཆུར་མཐོང་སྟེ་ཆུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྨིག་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཇི་བཞིན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་དང་། བྲག་ཅ་དང་།

མེ་མགལ་བསྐོར་བ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱང་གོང་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྣང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །རྨི་ལམ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མེད་པར་ཡང་
གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ཞིང་། དེ་དག་གི་བྱ་བ་བྱེད་མོད་ཀྱི་རྨི་ལམ་གྱི་ཚེ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གསལ་བར་མངོན་ཏེ། དེ་དག་ཀུན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་གིས་གྱུར་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་ལྟར་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཞུགས་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་
པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་བདག་མེད་པར་ཆུད་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པ་མོས་པ་
སྤྱོད་པའི་ས་དེ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་འཇུག་ཅིང་འཇུག་པའི་སེམས་དང་། ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་བཤིག་ནས་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དང་། དེ་ནས་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་
རྣམ་པར་སྤྱོད་ཅིང་ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་ནས་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་མོས་པ་བྱེད་ཅིང་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་ལྡང་བའི་སེམས་དེ་གསུམ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མཉན་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་སའི་མཚན་ཉིད་དེ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་དེ་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་རྫོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བསྐལ་པ་བཞི་ཆ་གཅིག་གིས་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་དེ་ནས་འཕར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་དག་གིས་བདག་གི་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པས་རང་གི་སེམས་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་

ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་སྤངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བའི་བདག་པོ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པས་ཐོག་མའི་མཐའ་དང་། ཐ་མའི་མཐའ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །དེའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འདའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་བདག་གི་སེམས་དབང་དུ་
གྱུར་པས་རང་གི་སེམས་ཐོག་མ་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤངས་སོ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཇི་བཞིན་པ་ཡོད་པར་སེམས་པ་དེ་ཡང་རང་གི་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཐོག་
མ་ནས་མ་སྐྱེས་པར་ཆུད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་བྱེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྤངས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདག་
མེད་པར་ཆུད་པའི་རྒྱུས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་སྤངས་ན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུས་བསླན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན།
གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བའི་བདག་པོ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རིག་པས་ཐོག་མའི་མཐའ་དང་། ཐ་མའི་མཐའ་ཡང་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རང་གི་སེམས་དེ་ཐོག་མར་གང་ནས་སྐྱེས་པའི་མཐའ་བཙལ་ན་མཐའ་དེ་མི་རྙེད་དེ། དེ་ལྟར་ཐོག་མའི་མཐའ་མེད་པས་
ཐ་མ་འགག་པའི་མཐའ་ཡང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་མི་རྙེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐོག་མའི་མཐའ་མེད་པས་སེམས་དེ་མ་སྐྱེས་པར་མངོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཇི་བཞིན་པར་སྣང་བར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས་དམ་པར་ཤེས་
པ་ཙམ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཡང་སྤངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་ཞིང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་སྤོང་བ་ཡང་བསྐལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་

སྟེ། དེ་ཡང་གཞན་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཞེས་པ་ནས། ཤིན་
ཏུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ཞེས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ས་དང་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་དང་། མཚན་ཉིད་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བཤད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་པ་ནས། དབང་པོ་དང་ཉེ་བའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་བྱས་པས་ཞེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེས་ཀྱང་སྤོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཡང་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། སྤོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་
ཚད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཞེས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ཞེས་པའོ། །མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པས་ཕྱག་བྱས་པ་ཞེས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང་དབང་པོ་དང་ཉེ་བའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་
པས་ཕྱག་བྱས་པ་ཞེས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཞེས་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྫས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནས་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དང་
བྲལ་བ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་ཚད་མེད་པ་གྲངས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཞེས་པ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་བྱའོ། །བརྒྱ་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་བ་ཁྲི་ཕྲག་འབུམ་ལ་བྱའོ། །ཚད་

མེད་གྲངས་མེད་ཅེས་པ་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་པོ་དེ་ཡང་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད། གྲངས་མེད་བགྲང་དུ་མེད་པར་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའམ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒོམས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་
རྒྱུས་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཐབས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དེ་དག་ཉིད་འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཆུད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་
སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱེད་པས། ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས། དེའི་སྤོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཟིན་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཚད་མེད་པ་སྤོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ལ་བྱའོ། །ཉན་
ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་ཞེས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་དང་ར