Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu016_u.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Hoa Nghiêm Phẩm Nhập Pháp Giới (Gaṇḍavyūhasūtra)
Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 18 / 21 (50.000 ký tự/trang)
asahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya bhadrottamāyā upāsikāyāḥ purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārye anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam / śrutaṃ ca me āryā bodhisattvānāmavavādānuśāsanīṃ dadātīti / tadvadatu me āryā - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // sā avocat - ahaṃ kulaputra anālayamaṇḍalaṃ nāma dharmaparyāyaṃ jānāmi deśayāmi / adhiṣṭhānaśca me samādhiḥ pratilabdhaḥ / na tatra samādhau kasyaciddharmasyādhiṣṭhānam / tatra sarvajñatācakṣuḥ pravartate 'dhiṣṭhānaṃ sarvajñatāśrotram / adhiṣṭhānaṃ sarvajñatāghrāṇam, adhiṣṭhānaṃ sarvajñatājihvā, adhiṣṭhānaḥ sarvajñatākāyaḥ, adhiṣṭhānaṃ tatra sarvajñatāmanaḥ pravartate, adhiṣṭhānā sarvajñatormiḥ, adhiṣṭhānā sarvajñatāvidyut, adhiṣṭhānāḥ sarvajñatāvegāḥ pravartante jagadrocanāmaṇḍalāḥ / etamahaṃ kulaputra, anālayamaṇḍalaṃ dharmaparyāyaṃ jānāmi / kiṃ mayā śakyamasaṅgabodhisattvacaryā sakalā jñātum? gaccha kulaputra dakṣiṇāpathe / tatra bharukacchaṃ nāma nagaram / tatra muktāsāro nāma hairaṇyakaḥ prativasati / tamupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako bhadrottamāyā upāsikāyāḥ pādau śirasābhivandya bhadrottamāmupāsikāmanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya bhadrottamāyā upāsikāyā antikātprakrāntaḥ // 46 // (Gv 356) 49 Muktāsāraḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako 'nupūrveṇa dakṣiṇāpathaṃ gatvā yena bharukacche nagare muktāsāro hairaṇyakaḥ, tenopasaṃkramya muktāsārahairaṇyakasya pādau śirasābhivandya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārya anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam / śrutaṃ ca me āryo bodhisattvānāmavavādānuśāsanīṃ dadātīti / tadvadatu me āryaḥ - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // so 'vocat - ahaṃ kulaputra asaṅgasmṛtivyūhaṃ nāma bodhisattvavimokṣaṃ jānāmi / apratiprasrabdhā ca me daśasu dikṣu sarvatathāgatapādamūleṣu dharmaparyeṣṭiḥ / etamahaṃ kulaputra asaṅgasmṛtivyūhaṃ bodhisattvavimokṣaṃ jānāmi, prajānāmi / kiṃ mayā śakyaṃ bodhisattvānāmacchambhitasiṃhanādanādināṃ mahāpuṇyajñānapratiṣṭhitānāṃ caryāṃ jñātuṃ guṇān vā vaktum // gaccha kulaputra, ayamihaiva bharukacche nagare sucandro nāma gṛhapatiḥ prativasati / tadavabhāsitamasya gṛham / tamupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako muktāsārasya hairaṇyakasya pādau śirasābhivandya muktāsāraṃ hairaṇyakamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya muktāsārasya hairaṇyakasyāntikātprakrāntaḥ // 47 // (Gv 357) 50 Sucandraḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako yena sucandro gṛhapatiḥ, tenopasaṃkramya sucandrasya gṛhapateḥ pādau śirasābhivandya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārya anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam / śrutaṃ ca me āryo bodhisattvānāmavavādānuśāsanīṃ dadātītī / tadvadatu me āryaḥ - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // āha - mayā kulaputra vimalajñānaprabho nāma bodhisattvavimokṣaḥ pratilabdhaḥ / etamahaṃ kulaputra vimalajñānaprabhaṃ bodhisattvavimokṣaṃ jānāmi / kiṃ mayā śakyamapramāṇavimokṣapratilabdhānāṃ bodhisattvānāṃ caryāṃ jñātuṃ guṇān vā vaktum // gaccha kulaputra, idamihaiva dakṣiṇāpathe rorukaṃ nāma nagaram / tatra ajitaseno nāma gṛhapatiḥ prativasati / tamupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ sucandrasya gṛhapateḥ pādua śirasābhivandya sucandraṃ gṛhapatimanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya sucandrasya gṛhapaterantikātprakrāntaḥ // 48 // (Gv 358) 51 Ajitasenaḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako 'nupūrveṇa rorukaṃ nagaraṃ gatvā yena ajitaseno nāma gṛhapatistenopasaṃkramya ajitasenasya gṛhapateḥ pādau śirasābhivandya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārya anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam / śrutaṃ ca me āryo bodhisattvānāmavavādānuśāsanīṃ dadātīti / tadvadatu me āryaḥ - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // āha - mayā kulaputra akṣayalakṣaṇo nāma bodhisattvavimokṣaḥ pratilabdhaḥ, yasya sahapratilambhādakṣayabuddhadarśananidhānapratilābho bhavati // gaccha kulaputra iyamihaiva dakṣiṇāpathe dharmagrāme śivarāgro nāma brāhmaṇaḥ prativasati / tamupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako 'jitasenasya gṛhapateḥ pādau śirasābhivandya ajitasenaṃ gṛhapatimanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya ajitasenasya gṛhapaterantikātprakrāntaḥ // 49 // (Gv 359) 52 śivarāgraḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako 'nupūrveṇa dharmagrāmaṃ gatvā yena śivarāgro brāhmaṇaḥ, tenopasaṃkramya śivarāgrasya brāhmaṇasya pādau śirasābhivandya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārya anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam / śrutaṃ ca me āryo bodhisattvānāmavavādānuśāsanīṃ dadādīti / tadvadatu me āryaḥ - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // so 'vocat - ahaṃ kulaputra satyādhiṣṭhānena carāmi / yena satyena satyavacanena tryadhvasu na kaścidbodhisattvo 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodhervivṛttaḥ, na vivartate, na vivartiṣyati, tena satyavacanādhiṣṭhānena idaṃ ca me kāryaṃ smṛdhyatviti / tanme yathābhiprāyaṃ sarvaṃ samṛdhyati / etenāhaṃ kulaputra satyavacanādhiṣṭhānena sarvakāryāṇi sādhayāmi / etamahaṃ kulaputra satyādhiṣṭhānaṃ jānāmi / kiṃ mayā śakyaṃ satyānuparivartanī vākpratilabdhānāṃ bodhisattvānāṃ caryāṃ jñātuṃ guṇān vā vaktum // gaccha kulaputra, iyamihaiva dakṣiṇāpathe sumanāmukhaṃ nāma nagaram / tatra śrīsaṃbhavo nāma dārakaḥ prativasati, śrīmatiśca nāma dārikā / tāvupasaṃkramya paripṛccha kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako mahādharmagauravamutpādya śivarāgrasya brāhmaṇasya pādau śirasābhivandya śivarāgraṃ brāhmaṇamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥpunaravalokya śivarāgrasya brāhmaṇasyāntikātprakrāntaḥ // 50 // (Gv 360) 53 śrīsaṃbhavaḥ śrīmatiśca / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako 'nupūrveṇa sumanāmukhanagaraṃ gatvā yena śrīsaṃbhavo dārakaḥ śrīmatiśca dārikā / tāvupakramya tayoḥ pādau śirasābhivandya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā āryau anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam / śrutaṃ ca me āryau bodhisattvānāmavavādānuśāsanīṃ datta iti / tadvadatāṃ me āryau - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam // atha khalu śrīsaṃbhavo dārakaḥ śrīmatiśca dārikā sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocatām - iha āvābhyāṃ kulaputra māyāgato nāma bodhisattvavimokṣaḥ pratilabdhaḥ sākṣātkṛtaḥ / tāvāvāṃ kulaputra anena vimokṣeṇa samanvāgatau māyāgataṃ sarvalokaṃ paśyāvo hetupratyayamāyāsaṃbhūtam / māyāgatān sarvasattvān vijānīvaḥ / karmakleśamāyājñānena māyāgataṃ sarvajagatpaśyāvaḥ / avidyābhavatṛṣṇāmāyāsaṃbhavān māyāgatān sarvadharmān paśyāvaḥ / anyonyapratyayamāyānirvṛttaṃ māyāgataṃ sarvatraidhātukaṃ paśyāvaḥ abhinirhṛtamacintyaviṣayamāyābodhiviparyāsamāyāsaṃbhūtam / māyāgatān sarvasattvān cyutyupapattijātijarāmaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsān paśyāvaḥ / asadbhūtasaṃkalpamāyājanitāni māyājanitāni sarvakṣetrāṇi paśyāvaḥ / saṃjñācittadṛṣṭiviparyāsamāyābhāvadravyasaṃjñāsaṃmohaprabhavān māyāgatān sarvaśrāvakapratyekabuddhān paśyāvaḥ / jñānaprahāṇamāyāsaṃkalpajanitāṃ māyāgatāṃ sarvabodhisattvacaryāpraṇidhānasattvaparipākavinayaparaṃparāṃ prajānīvaḥ / māyānirhārābhinirvṛttanirmitacaryāvinayamāyāsvabhāvān māyāgataṃ sarvabuddhabodhisattvamaṇḍalaṃ paśyāvaḥ praṇidhānajñānamāyābhinirhṛtamacintyaviṣayamāyāsvabhāvam / etamāvāṃ kulaputra māyāgataṃ bodhisattvavimokṣaṃ prajānīvaḥ / kimāvābhyāṃ śakyamanantakarmamāyāviṭhapajālānugatānāṃ bodhisattvānāṃ caryāṃ jñātuṃ guṇān vā vaktum // atha khalu śrīsaṃbhavo dārakaḥ śrīmatiśca dārikā sudhanaṃ śreṣṭhidārakamacintyena kuśalamūlavegena abhiṣyandayitvā svaṃ ca vimokṣaviṣayaṃ śrāvya etadavocatām - gaccha kulaputra, ayamihaiva dakṣiṇāpathe samudrakaccho nāma digmukhapratyuddeśaḥ / tatra mahāvyūhaṃ nāmodyānam / tatra vairocanavyūhālaṃkāragarbho nāma mahākūṭāgāro bodhisattvakuśalamūlavipākābhinirvṛto bodhisattvacetanāmanasikārasaṃbhūto bodhisattvapraṇidhānasamudgato bodhisattvavaśitāsamutthito bodhisattvābhijñānabalābhinirmito bodhisattvopāyakauśalyasaṃbhūto bodhisattvapuṇyajñānabalapariniṣpanno bodhisattvamahākaruṇāsattvavinayasaṃdarśano bodhisattvādhiṣṭhānavyūhopacito bodhisattvācintyavimokṣavihārālaṃkāraḥ / tatra maitreyo nāma bodhisattvo mahāsattvaḥ prativasati janmabhūmikānāṃ manuṣyāṇāmanugrahāya / mātāpitṛjñātisaṃbandhināṃ paripākāya / tatropapannānāṃ sabhāgacaritānāṃ sattvānāṃ mahāyānadṛḍhīkaraṇāya / tadanyeṣāmapi sattvānāṃ yathābhūmiṣu kuśalamūlaparipācanāya / svasya ca vimokṣanayāvatārasya saṃdarśanāya / (Gv 361) sarvatrānugatāṃ ca bodhisattvopapattivaśitāṃ prabhāvayan sarvasattvajanmasaṃdarśanābhimukhatayā ca sattvaparipākāriñcanatāyai / sarvajagatparigrahajugupsanatayā ca bodhisattvamahākaruṇābalodbhāvanāya / sarvaniketasthānoccalitaṃ ca bodhisattvavihāramavabodhanāya / aniketaparamaṃ ca sarvabhavopattisaṃvāsasaṃdarśanāya / tamupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryā paripraṣṭavyā, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvamārgaḥ pariśodhayitavyaḥ, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvaśikṣāsu pratipattavyam, kathaṃ bodhisattvena bodhicittaṃ pratiśodhayitavyam, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvapraṇidhānamabhinirhartavyam, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvasaṃbhārāḥ samutthāpayitavyāḥ, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvabhūmaya ākramitavyāḥ, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvapāramitāḥ paripūrayitavyāḥ, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvakṣāntayo 'vataritavyāḥ, kathaṃ bodhisattvena bodhisattvapratipattiguṇeṣu sthātavyam, kathaṃ bodhisattvena kalyāṇamitrāṇi paryupāsitavyāni / tatkasya hetoḥ? sa hi kulaputra maitreyo bodhisattvo 'vatīrṇaḥ sarvabodhisattvacaryāsu gatiṃgataḥ / sarvabodhisattvacittāśayeṣu so 'nupraviṣṭaḥ / sarvasattvacaryāsu so 'bhimukhaḥ sarvasattvaparipākavinayeṣu / tena paripūritāḥ sarvapāramitāḥ / supratiṣṭhitāḥ sarvabodhisattvabhūmiṣu / tena pratilabdhāḥ sarvabodhisattvakṣāntayaḥ / so 'vakrānto bodhisattvaniyāmam / tena pratīṣṭāni sarvavyākaraṇāni / sa vikrīḍitaḥ sarvabodhisattvavimokṣeṣu / tena saṃdhāritāni sarvabuddhādhiṣṭhānāni / so 'bhiṣiktaḥ sarvatathāgataiḥ sarvajñajñānaviṣayābhiṣekeṇa / sa te kulaputra kalyāṇamitro 'bhiṣyandayiṣyati sarvakuśalamūlāni vivardhayiṣyati / bodhicittotpādaṃ dṛḍhīkariṣyati / adhyāśayadhātumuttāpayiṣyati / sarvakuśalamūlāni vivardhayiṣyati / bodhisattvendriyavegān saṃdarśayiṣyati / anāvaraṇadharmadiśaṃ praveśayiṣyati / samantabhadrabhūmyanugame niveśayiṣyati / sarvabodhisattvapraṇidhānaniryāṇamukheṣu saṃvarṇayiṣyati / sarvabodhisattvacaryāpraṇidhānaguṇapariniṣpattimākhyāsyati samantabhadrabodhisattvacaryāśravaṇaparyāyadvāram / na ca te kulaputra ekakuśalamūlatanmayena bhavitavyaṃ naikadharmamukhālokāvabhāsaparameṇa naikacaryāparisaṃtuṣṭena naikapraṇidhānābhinirhāraparameṇa naikavyākaraṇena, na niṣṭhāpratiprasrabdhena, na trikṣāntyavatāraparamasaṃjñinā, na ṣaṭpāramitāparipūriprasrabdhena, na daśabhūmipratilābhaniṣṭhāgatena, na prāmāṇikabuddhakṣetraparigrahapariśuddhipraṇidhānena, na pramāṇīkṛtakalyāṇamitrārāgaṇaparyupāsanasaṃtuṣṭena bhavitavyam / tatkasya hetoḥ? apramāṇāni hi kulaputra bodhisattvena kuśalamūlāni samudānetavyāni / apramāṇā bodhisattvasaṃbhārā utthāpayitavyāḥ / apramāṇā bodhicittahetavaḥ samārjayitavyāḥ / apramāṇā nayāḥ śikṣitavyāḥ / apramāṇāḥ sattvadhātuḥ parinirvāpayitavyaḥ / apramāṇā sattvāśayadhāturanupraveṣṭavyā / apramāṇāni sattvendriyāṇi parijñātavyāni / apramāṇā sattvavimuktiranuvartayitavyā / apramāṇāḥ sattvadhātucaryā anubodhyavyāḥ / apramāṇasattvavinayaḥ kartavyaḥ / apramāṇāḥ kleśānuśayāḥ samuddhāṭayitavyāḥ / apramāṇāni karmāvaraṇāni pariśodhayitavyāni / apramāṇāni dṛṣṭigatāni (Gv 362) nivartayitavyāni / apramāṇāścittasaṃkleśā apanayitavyāḥ / apramāṇāścittaviśuddhaya utpādayitavyāḥ / apramāṇā duḥkhaśalyāḥ samuddhārayitavyāḥ / apramāṇaḥ sattvatṛṣṇārṇavaḥ samucchoṣitavyaḥ / apramāṇamavidyāndhakāraṃ vidhamitavyam / apramāṇāḥ parvatāḥ prapātayitavyāḥ / apramāṇāni saṃsārabandhanāni nirhārayitavyāni / apramāṇo janmasamudraḥ śoṣayitavyaḥ / apramāṇo bhavaughastaritavyāḥ / apramāṇāḥ sattvāḥ kāmapaṅkasaktā abhyuddhartavyāḥ / apramāṇāstraidhātukapuraniruddhāḥ sattvā niṣkrāmayitavyāḥ / apramāṇāḥ sattvā āryamārge pratiṣṭhāpayitavyāḥ / apramāṇā rāgadveṣamohāḥ praśamayitavyāḥ / apramāṇā mārapāśāḥ samatikramayitavyāḥ / apramāṇāni mārakarmāṇi vinivartayitavyāni / apramāṇo bodhisattvādhyāśayadhātuḥ pariśodhayitavyāḥ / apramāṇā bodhisattvaprayogā vivardhayitavyāḥ / apramāṇāni bodhisattvendriyāṇi saṃjanayitavyāni / apramāṇā bodhisattvādhimuktayo viśodhayitavyāḥ / apramāṇā bodhisattvasamatā avatārayitavyāḥ / apramāṇo bodhisattvacaryāviśeṣo 'nusartavyaḥ / apramāṇā bodhisattvaguṇāḥ pariśodhayitavyāḥ / apramāṇā bodhisattvacāritracaryāḥ pratipūrayitavyāḥ / apramāṇāni lokacāritrāṇyanuvartayitavyāni / apramāṇā lokānuvartanāḥ saṃdarśayitavyāḥ / apramāṇaṃ śraddhābalaṃ saṃjanayitavyām / apramāṇaṃ vīryabalamupastambhayitavyam / apramāṇaṃ smṛtibalaṃ pariśodhayitavyam / apramāṇaṃ samādhibalaṃ pariśodhayitavyam / apramāṇaṃ prajñābalamutpādayitavyam / apramāṇamadhimuktibalaṃ dṛḍhīkartavyam / apramāṇaṃ puṇyabalaṃ samupārjayitavyam / apramāṇaṃ jñānabalaṃ vivardhayitavyam / apramāṇaṃ bodhisattvabalaṃ samutthāpayitavyam / apramāṇaṃ buddhabalaṃ paripūrayitavyam / apramāṇāni dharmamukhāni pravicetavyāni / apramāṇā dharmadiśaḥ praveṣṭavyāḥ / apramāṇāni dharmadvārāṇi pariśodhayitavyāni / apramāṇā dharmālokāḥ saṃjanayitavyāḥ / apramāṇo dharmāvabhāsaḥ kartavyaḥ / apramāṇā indriyavaṃśā avabhāsayitavyāḥ / apramāṇāḥ kleśavyādhayaḥ pariśodhayitavyāḥ / apramāṇāni dharmabhaiṣajyāni samudānetavyāni / apramāṇaḥ kleśavyādhyāturaḥ sattvadhātuḥ cikitsitavyaḥ / apramāṇā amṛtasaṃbhārāḥ samudānetavyāḥ / apramāṇāni buddhakṣetrāṇyākramitavyāni / apramāṇāstathāgatāḥ pūjayitavyāḥ / apramāṇāni bodhisattvaparṣanmaṇḍalānyavagāhayitavyāni / apramāṇāni tathāgataśāsanāni saṃdhārayitavyāni / apramāṇāni sattvadrohiṇyāni soḍhavyāni / apramāṇā akṣaṇāpāyapathāḥ samucchettavyāḥ / apramāṇāni sattvasukhānyupasaṃhartavyāni / apramāṇāḥ sattvasaṃgrahāḥ kartavyāḥ / apramāṇāni dhāraṇīmukhāni pariśodhayitavyāni / apramāṇāni praṇidhānamukhānyabhinirhartavyāni / apramāṇāni mahāmaitrīmahākaruṇābalāni paribhāvayitavyāni / apramāṇāni dharmaparyeṣṭyabhiyogāni na pratiprasrambhayitavyāni / apramāṇāni nidhyaptibalānyanusartavyāni / apramāṇā abhijñābhinirhārā utpādayitavyāḥ / apramāṇā vidyājñānālokā viśodhayitavyāḥ / apramāṇā sattvagatiranugantavyā / apramāṇā bhavotpattiḥ (Gv 363) parigrahītavyāḥ / apramāṇā kāyavibhaktiḥ saṃdarśayitavyā / apramāṇā mantravibhaktiḥ parijñātavyā / apramāṇāḥ sattvacittavimātratā anupraveṣṭavyāḥ / vistīrṇo bodhisattvagocaro 'nupraveṣṭavyaḥ / vipulaṃ bodhisattvabhavanamanuvicaritavyam / gambhīro bodhisattvavihāro vyavalokayitavyaḥ / duranubodho bodhisattvaviṣayo 'nuboddhavyaḥ / durgamā bodhisattvagatirgantavyā / durāsadā bodhisattvavegāḥ saṃdhārayitavyāḥ / duravakrāmo bodhisattvaniyāmo 'vakramitavyaḥ / vicitrā bodhisattvacaryā anuboddhavyā / sarvatrānugataṃ bodhisattvavikurvaṇaṃ saṃdarśayitavyam / abhisaṃbhinnā bodhisattvena dharmameghāḥ saṃpratyeṣṭavyāḥ / anantamadhyaṃ bodhisattvacaryājālaṃ pravistaritavyam / aparyantā bodhisattvena pāramitāḥ paripūrayitavyāḥ / aprameyāṇi bodhisattvena vyākaraṇāni saṃpratyeṣṭavyāni / asaṃkhyeyāni bodhisattvena kṣāntimukhānyavatartavyāni / asaṃkhyeyā bodhisattvena bhūmayaḥ pariśodhayitavyāḥ / asamantāni bodhisattvena dharmamukhāni paryavadāpayitavyāni / anabhilāpyāni bodhisattvena buddhakṣetrāṇi pariśodhayitavyāni / aparyantān bodhisattvena kalpān saṃnāhaḥ saṃnaddhavyaḥ / amāpyā bodhisattvena tathāgatāḥ pūjayitavyāḥ / acintyā bodhisattvena praṇidhānābhinirhārā abhinirhartavyāḥ / saṃkṣiptena kulaputra sarvasattvasamoktā bodhisattvānāṃ caryā sattvaparipācanatayā / sarvakalpasamoktā sarvakalpasaṃvasanatayā / sarvopapattisamoktā sarvatrajanmasaṃdarśanena / sarvādhvasamoktā tryadhvajñānānubodhāya / sarvadharmasamoktā tatpratipattyā / sarvakṣetrasamoktā tatpariśodhanena / sarvapraṇidhānasamoktā tatparipūraṇatayā / sarvabuddhasamoktā tatpūjābhinirhāreṇa / sarvabodhisattvasamoktā tatpraṇidhānaikatvena / sarvakalyāṇamitrasamoktā bodhisattvānāṃ caryā tadārāgaṇatayā // tasmāttarhi kulaputra na te parikheda utpādayitavyaḥ kalyāṇamitraparimārgaṇāsu / na paritṛptirutpādayitavyā kalyāṇamitrasaṃdarśaneṣu / na parituṣṭirāpattavyā kalyāṇamitraparipṛcchāsu / nāśayo vinivartayitavyaḥ kalyāṇamitrasaṃsargeṣu / na prayogaḥ pratiprasrambhayitavyaḥ kalyāṇamitragauravopasthāneṣu / na vilomagrāhiṇā bhavitavyaṃ kalyāṇamitrāvavādānuśāsanīṣu / na saṃśaya utpādayitavyaḥ kalyāṇamitraguṇapratilābheṣu / na vicikitsā karaṇīyā kalyāṇamitraniryāṇamukhasaṃdarśaneṣu / na doṣotpādanaṃ karaṇīyaṃ kalyāṇamitropāyasaṃdhilokānuvartanapraticāreṣu / na kāyacittavinivartanaṃ karaṇīyaṃ kalyāṇamitraprasādavivardhaneṣu / tatkasya hetoḥ? kalyāṇamitrādhīnāḥ kulaputra bodhisattvānāṃ sarvabodhisattvacaryāḥśravāḥ / kalyāṇamitraprabhavāḥ sarvabodhisattvaguṇapariniṣpattayaḥ / kalyāṇamitraprabhavāṇi sarvabodhisattvapraṇidhānasrotāṃsi / kalyāṇamitrajanitāni sarvabodhisattvakuśalamūlāni / kalyāṇamitrotthāpitāḥ sarvabodhisattvasaṃbhārāḥ / kalyāṇamitraniryātāḥ sarvabodhisattvadharmamukhālokāḥ / kalyāṇamitrasaṃbhūtāḥ sarvabodhiniryāṇamukhaviśuddhayaḥ / kalyāṇamitrapratibaddhāḥ sarvabodhisattvaśikṣāpratipattayaḥ / kalyāṇamitrapratiṣṭhitāḥ sarvabodhisattvaguṇadharmāḥ / kalyāṇamitramūlāḥ sarvabodhisattvādhyāśayapariśuddhayaḥ / (Gv 364) kalyāṇamitrasaṃjātā sarvabodhisattvacittotpādadṛḍhatā / kalyāṇamitranetrikāḥ sarvabodhisattvasamudradhāraṇīpratībhānamukhālokāḥ / kalyāṇamitrasaṃdhāritāḥ sarvabodhisattvaviśuddhimukhakośāḥ / kalyāṇamitrasaṃjanitāḥ sarvabodhisattvajñānālokāḥ / kalyāṇamitrahastagatā sarvabodhisattvapraṇidhānavaiśeṣikatā / kalyāṇamitrapradhāna ekotībhāvaḥ / kalyāṇamitragotrāḥ sarvabodhisattvasamudāgamavaiśeṣikaśraddhāḥ / kalyāṇamitrakośagatāni sarvabodhisattvaguhyasthānāni / kalyāṇamitrākarāḥ sarvabodhisattvadharmākarāḥ / kalyāṇamitravivardhitāḥ sarvabodhisattvendriyavegāṅkurāḥ / kalyāṇamitravivardhitāḥ sarvabodhisattvajñānasāgarāḥ / kalyāṇamitrapratipālitāḥ sarvabodhisattvanidhānakośāḥ / kalyāṇamitrarakṣitāḥ sarvabodhisattvapuṇyopacayāḥ / kalyāṇamitrajanitāḥ sarvabodhisattvajanmaviśuddhayaḥ / kalyāṇamitramukhāgatāḥ sarvabodhisattvadharmameghāḥ / kalyāṇamitrakoṣṭhagatāḥ sarvabodhisattvaniryāṇapathapraveśāḥ / kalyāṇamitrārādhanapratilabdhā sarvabuddhabodhiḥ / kalyāṇamitrasaṃgṛhītāḥ sarvabodhisattvacaryāḥ / kalyāṇamitroddyotitāḥ sarvabodhisattvaguṇodbhāvanāḥ / kalyāṇamitrasaṃdarśitāḥ sarvabodhisattvadiganugamāḥ / kalyāṇamitrasaṃvarṇitā sarvabodhisattvacittādhyāśayamahātmatā / kalyāṇamitrasaṃbhūtaṃ bodhisattvānāṃ mahāmaitrībalam / kalyāṇamitrasaṃjanitaṃ bodhisattvānāṃ mahākaruṇābalam / kalyāṇamitrasaṃgṛhītāni sarvabodhisattvādhipatyāni / kalyāṇamitrasaṃjanitāni sarvabodhyaṅgāni / kalyāṇamitrasaṃbhavāḥ sarvabodhisattvahitopasaṃhārāḥ / kalyāṇamitrasaṃdhāritāḥ kulaputra bodhisattvā na patanti durgatiṣu / kalyāṇamitraparigṛhītā bodhisattvā na nivartante mahāyānāt / kalyāṇamitrasamanvāhṛtā bodhisattvā nātikrāmanti bodhisattvaśikṣām / kalyāṇamitrasvārakṣitā bodhisattvā na gacchanti pāpamitravaśam / kalyāṇamitraparipālitā bodhisattvā na parihīyante bodhisattvadharmebhyaḥ / kalyāṇamitrasaṃgṛhītā bodhisattvā atikrāmanti pṛthagjanabhūmim / kalyāṇamitrānuśikṣitā bodhisattvā nāvakrāmanti śrāvakapratyekabuddhanipātam / kalyāṇamitrapraticchannā bodhisattvā abhyudgatā bhavanti lokāt / kalyāṇamitrasaṃvardhitā bodhisattvā anupaliptā bhavanti lokadharmaiḥ / kalyāṇamitraparyupāsitā bodhisattvā asaṃpramoṣacāriṇo bhavanti sarvacaryāsu / kalyāṇamitrotthāpitā bodhisattvā na nivartante sarvārambhebhyaḥ / kalyāṇamitraparigṛhītā bodhisattvā durdharṣā bhavanti karmakleśaiḥ / kalyāṇamitrabalopastabdhā bodhisattvā anavamardyā bhavanti sarvamāraiḥ / kalyāṇamitropaniśrayavihāriṇo bodhisattvā vivardhante sarvabodhyaṅgaiḥ / tatkasya hetoḥ? viśodhakāni kulaputra kalyāṇamitrāṇyāvaraṇīyānāṃ vinivartakāni / kalyāṇamitrāṇyapāyebhyaḥ saṃbodhanāni / kalyāṇamitrāṇyakaraṇīyānāṃ saṃnivārakāni pramādasthānebhyaḥ / vidhamitāro 'vidyāndhakārasya / nirdārayitāro dṛṣṭibandhanānām / niṣkrāmayitāraḥ saṃsārāt / utkhāṭayitāro lokaniketāt / nirmocayitāro mārapaśebhyaḥ / samābṛṃhayitāro duḥśalyānām / parimocayitāraḥ ajñānagahanāt / samatikrāmayitāro dṛṣṭikāntārāt / uttārayitāro bhavaughebhyaḥ / uddhartāraḥ kāmapaṅkāt / vinivartayitāraḥ (Gv 365) kumārgāt / saṃdarśayitāro bodhisattvamārgasya / niyojayitāro bodhisattvasamādānena / pratiṣṭhāpayitāraḥ pratipattiṣu / praṇetāraḥ sarvajñatāgamanadiśam / viśodhayitāraḥ prajñācakṣuṣaḥ / vivardhayitāro bodhicittasya / saṃjanayitāro mahākaruṇāyāḥ / ākhyātāraḥ caryāyāḥ / avavāditāraḥ pāramitāsu / pratiyāpayitāraḥ bhūmiṣu / vibhajitāraḥ kṣāntīnām / saṃbhāvayitāraḥ sarvakuśalamūlānām / utthāpayitāraḥ sarvasaṃbhārāṇām / dātāraḥ sarvabodhisattvaguṇānām / saṃprāpayitāraḥ sarvabuddhapādamūleṣu / saṃdarśayitāraḥ sarvaguṇeṣu / samādāpayitāraḥ artheṣu / samuttejayitāraḥ pratipattiṣu / nidarśayitāro niryāṇamukhānām / ārakṣitāraḥ praṇāśapathebhyaḥ / avabhāsayitāro dharmālokamukhānām / abhipravarṣayitāro dharmaśravaṇameghānām / nāśayitāraḥ sarvakleśānām / vinivartayitāraḥ sarvadṛṣṭikṛtānām / niveśayitāraḥ sarvabuddhadharmeṣu // api ca kulaputra mātṛbhūtāni kalyāṇamitrāṇi buddhakuleṣu janayitrīṇi / pitṛbhūtāni kalyāṇamitrāṇi vipulahitopasaṃharaṇatayā / dhātrībhūtāni kalyāṇamitrāṇi sarvapāpārakṣaṇatayā / ācāryabhūtāni kalyāṇamitrāṇi bodhisattvaśikṣānubodhanatayā / daiśikabhūtāni kalyāṇamitrāṇi pāramitāmārgāvataraṇatayā / vaidyabhūtāni kalyāṇamitrāṇi kleśavyādhiparimocanatayā / himavatparvatabhūtāni kalyāṇamitrāṇi jñānauṣadhivivardhanatayā / śūrabhūtāni kalyāṇamitrāṇi sarvabhayārakṣaṇatayā / dāśabhūtāni kalyāṇamitrāṇi saṃbhāramahaughottaraṇatayā / karṇadhārabhūtāni kalyāṇamitrāṇi sarvajñajñānaratnadvīpasaṃprāpaṇatayā // tasmāttarhi kulaputra evaṃ manasikārāt pratiprasrabdhena kalyāṇamitrāṇyupasaṃkramitavyāni pṛthivīsamacittena sarvabhāravahanāpariṇamanatayā / vajrasamacittenābhedyāśayatayā / cakravālasamacittena sarvaduḥkhāsaṃpravedhanatayā / samacittena yatheṣṭājñākaraṇatayā / śiṣyasamacittena sarvājñāvilomanatayā / lokadāsasamacittena sarvakarmasamādānāvijugupsanatayā / dhātrīsamacittena sarvakleśāparitamanatayā / bhṛtyasamacittena kiṃkaraṇīpradakṣiṇagrāhatayā / rajopaharaṇasamacittena mānātimānavivarjanatayā / pūrṇacandrasamacittena kālākālānāmāvamanatayā / ājāneyāśvasamacittena sarvakhaṭukatāvivarjanatayā / yānasamacittena gurubhāravahanatayā / nāgasamacittena dāntājāneyacittatayā / śailasamacittena acalākampyatayā / śvasamacittena akrodhanatayā / caṇḍālakumārakasamacittena nirmānanirahaṃkāratayā / chinnaviṣāṇarṣabhasamacittena sarvadarpavigatena / antevāsisamacittenānatimānatayā / nausamacittena gamanāgamanāparikhinnatayā / setusaṃkramacittena kalyāṇamitrājñottaraṇatayā / suputrasamacittena kalyāṇamitramukhodīkṣaṇatayā / rājakumārasamacittena dharmarājājñāprativahanatayā // ātmani ca te kulaputra āturasaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu vaidyasaṃjñā, anuśāsanīṣu bhaiṣajyasaṃjñā, pratipattiṣu vyādhinirghātanasaṃjñā / ātmani ca te kulaputra adhvagatasaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu daiśikasaṃjñotpādayitavyā, anuśāsanīṣu mārgasaṃjñā, pratipattiṣu (Gv 366) kṣetradiggamanasaṃjñotpādayitavyā / ātmani ca te kulaputra pāragasaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu nāvikasaṃjñā, anuśāsanīṣu tīrthasaṃjñā, pratipattiṣu nausaṃjñotpādayitavyā / ātmani ca te kulaputra karṣakasaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu bhujagendrasaṃjñā, anuśāsanīṣu varṣasaṃjñā, pratipattiṣu śasyaniṣpattisaṃjñotpādayitavyā / ātmani ca te kulaputra daridrasaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu vaiśravaṇasaṃjñā, anuśāsanīṣu dhanasaṃjñā, pratipattiṣu dāridryāpanayanasaṃjñotpādayitavyā / ātmani ca te kulaputra antevāsikasaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣvācāryasaṃjñā, anuśāsanīṣu śilpasaṃjñā, pratipattiṣvadhigamanasaṃjñotpādayitavyā / ātmani ca te kulaputra abhīrusaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu śūrasaṃjñā, anuśāsanīṣu praharaṇasaṃjñā, pratipattiṣu śatrunirghātanasaṃjñotpādayitavyā / ātmani ca te kulaputra vaṇiksaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu karṇadhārasaṃjñā, anuśāsanīṣu ratnasaṃjñā, pratipattiṣu ratnagrahaṇasaṃjñotpādayitavyā / ātmani ca te kulaputra satputrasaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu mātāpitṛsaṃjñā, anuśāsanīṣu kulavṛttisaṃjñā, pratipattiṣu vṛttyavipraṇāśasaṃjñotpādayitavyā / ātmani ca te kulaputra rājakumārasaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu dharmarājāgrāmātyasaṃjñā, anuśāsanīṣu rājaśikṣā, pratipattiṣu jñānarājamakuṭālaṃkāradharmapaṭṭaśirobandhanadharmarājanagaravyavalokanasaṃjñotpādayitavyā / evaṃ cittasaṃjñāmanasikāraparibhāvitena kulaputra kalyāṇamitrāṇyupasaṃkramitavyāni / tatkasya hetoḥ? evaṃ kalyāṇamitrādhyāśayapariśuddhā hi kulaputra bodhisattvāḥ kalyāṇamitrājñāsu pratipadyamānā vivardhante sarvakuśalamūlaiḥ himavatsaṃniśritā iva tṛṇagulmauṣadhivanaspatayaḥ / bhājanībhavanti sarvabuddhadharmāṇāṃ mahāsāgara iva jalasya / ākarībhavanti sarvaguṇānāṃ mahāsamudra iva ratnānām / uttāpayanti bodhicittaṃ suvarṇamivāgnisaṃtāpe / abhyudgatā bhavanti lokāt, sumeruriva sāgarāt / anupaliptā bhavanti lokadharmaiḥ, padmamiva jalen / saṃvasanti sarvaduścaritaiḥ, mahāsāgara iva pūtikuṇapena / vivardhante śukladharmaiḥ, candra iva śuklapakṣe / avabhāsayanti dharmadhātuṃ sūrya iva jambudvīpam / pravardhayanti bodhisattvapraṇidhānaśarīrāṇi kumārakā iva mātṛpitṛniśritāḥ / saṃkṣiptena kulaputra kalyāṇamitrānuśāsanīṣu pratipannā bodhisattvā daśānabhilāpyaguṇakoṭīniyutaśatasahasrāṇi pratigṛhṇanti / daśādhyāśayakoṭīniyutaśatasahasrāṇi pariśodhayanti / daśa bodhisattvendriyakoṭīniyutaśatasahasrāṇi vivardhayanti / daśādhiṣṭhānakoṭīniyutaśatasahasrāṇi viśodhayanti / caraṇīyadharmāsaṃkhyeyaśatasahasrāṇi pariśodhayanti / daśa mārāsaṃkhyeyaśatasahasrāṇi samatikrāmanti / daśa dharmamukhadvārāsaṃkhyeyaśatasahasrāṇi prativasanti / daśasaṃbhāraviśuddhimukhāsaṃkhyeyakoṭīniyutaśatasahasrāṇi paripūrayanti / daśa caryāsaṃkhyeyaśatasahasrāṇi paripūrayanti / daśa caryāsaṃkhyeyaśatasahasrāṇi paryavadāpayanti / daśa mahāpraṇidhānāsaṃkhyeyaśatasahasrāṇyabhinirharanti / saṃkṣiptena kulaputra sarvabodhisattvacaryāḥ sarvabodhisattvapāramitāḥ sarvabodhisattvabhūmayaḥ sarvabodhisattvasamādhimukhāni sarvabodhisattvābhijñājñānavikurvitāni sarvabodhisattvadhāraṇīpratibhānālokāḥ, (Gv 367) sarvabodhisattvapariṇamanājñānābhijñāpramāṇatāḥ, sarvabodhisattvapraṇidhānābhinirhārāḥ, sarvabuddhadharmapratilambhapariniṣpattayaḥ kalyāṇamitrādhīnāḥ kalyāṇamitramūlāḥ kalyāṇamitraprabhavāḥ kalyāṇamitrayonikāḥ kalyāṇamitrāyadvārāḥ kalyāṇamitrasaṃjātāḥ kalyāṇamitrasaṃvardhitāḥ kalyāṇamitrapratiṣṭhānāḥ kalyāṇamitrahetukāḥ kalyāṇamitraprabhūtāḥ // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ imāmevaṃrūpāṃ kalyāṇamitrāguṇavarṇānuśāsanīṃ bodhisattvacaryāpramāṇatāṃ buddhadharmavistīrṇatāṃ ca śrutvā tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātaḥ śrīsaṃbhavasya dārakasya śrīmatyāśca dārikāyāḥ pādau śirasābhivandya śrīsaṃbhavaṃ dārakaṃ śrīmatīṃ dārikāṃ ca anekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya śrīsaṃbhavasya dārakasya śrīmatyāśca dārikāyā antikātprakrāntaḥ // 51 // // 52 // (Gv 368) 54 Maitreyaḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ kalyāṇamitrānuśāsanyabhiṣyanditacitto yena samudrakaccho janapadastenopasaṃkrāntaḥ tāmeva bodhisattvacaryānuśāsanīmanuvicintayan, samyakcaryāniḥsamarthapūrvāntakoṭīgatakāyapraṇāmasamanvāhāreṇa kāyabalaṃ dṛḍhīkurvāṇaḥ, pūrvāntakoṭīgatakāyacittapariśuddhiniṣkāraṇasaṃsārikacittapracārasamanvāhāreṇa cittamanasikāraṃ gṛhṇan, pūrvāntakoṭyasatkarmalaukikakāryaprayuktaḥ niṣprayojanapariṣyandasamanvāhāreṇa pratyutpannaprayojanamahāsāmarthyaṃ vicintayan, pūrvāntabhūtaparikalpasamutthitavitathasaṃkalpasaṃdarśitamanasikārasamanvāhāreṇa sarvabodhisattvacaryāsamyaksaṃkalpābhisaṃskārabalaṃ samutthāpayan, atītātmabhāvātmārthaprayogārambhaviṣamatāsamanvāhāreṇa sarvasattvārthārambhavaiśeṣikatayā adhyāśayabalaṃ dṛḍhīkurvāṇaḥ, atītakāyaparyeṣṭisamudācārasvādatāsamanvāhāreṇa sarvabuddhadharmāpratilambhaprayogamahāśvāsapratilambhena indriyavegān vivardhayamānaḥ, atītādhvaviparyāsasaṃprayuktamithyāmayayogaprayogasamanvāhāreṇa pratyutpannādhvasamyaksaṃdarśanāviparyāsasaṃprayuktena bodhisattvapraṇidhānena saṃtatiṃ pariśodhayan, pūrvāntagatavīryārambhakāryāpariniṣpannasamanvāhāreṇa pratyutpannasarvabuddhadharmasamudāgamapratyupasthānena mahāvīryārambhavikrameṇa kāyacittasaṃpragrahaṃ janayan, pūrvāntakoṭīpañcagatyapāyanikṣiptātmabhāvanirupaṇākhyanirupajīvyasamucchrāyamaparāntakoṭīgatakalpaparigrahaprayuktasya samanvāhāreṇa sarvabuddhadharmotthāpakasarvajagadupajīvyasarvakalyāṇasamarthātmabhāvaparigraheṇa vipulaprītiprāmodyavegān vivardhayamānaḥ pratyutpannajanmābhinivṛttaṃ jarāvyādhimaraṇaśokakarabhūtaṃ saṃyogaviyoganidhānabhūtaṃ samucchrayamaparāntakoṭīgatakalpabodhisattvacaryācaraṇaprayuktasya sattvaparipācanabuddhadharmaparigrahaprayuktasya tathāgatadarśanasarvakṣetrānucaraṇasarvadharmabhāṇakopasthānasarvatathāgataśāsanasaṃdhāraṇaprayuktasyasarvadharmaparyeṣṭisahāyabhūtasya sarvakalyāṇamitradarśanasarvabuddhadharmasamudānayanaprayuktasya bodhisattvapraṇidhānaśarīrasya hetupratyayabhūtamavalokya acintyakuśalamūlendriyavegān vivardhayamānaḥ / evaṃcittaḥ evaṃmanasikāraḥ evaṃyoniśaḥprayuktaḥ sarvabodhisattvaprasādasamāropitayā śraddhayā sarvabodhisattvāśayasamāropitena premṇā sarvabodhisattvāśayasamāropitena gauraveṇa sarvabodhisattvendriyaprasādasamāropitena citrīkāreṇa sarvabodhisattvaśāstryadhimuktisamutthitairindriyaprasādavegaiḥ sarvabodhisattvagauravaniryātena cittaprasādena sarvabodhisattvaśraddhāsamutthitaiḥ kuśalamūlasaṃbhāraiḥ, sarvabodhisattvābhisaṃskārasamutthitābhiḥ pūjāvimātratābhiḥ, sarvabodhisattvasamairāśrayaiḥ kṛtāñjalipuṭaiḥ sarvajagaccharīrasaṃbhavābhiścakṣurvimātratāvalokanatābhiḥ, sarvajagatsaṃjñājagatsamāropitābhiḥ sarvabodhisattvasvarāṅgaviśuddhisamutthitavarṇodāhāravyūhābhinirhāraiḥ, pūrvāntapratyutpannakoṭīgatasarvabodhisattvādhiṣṭhānaparipūrṇena tathāgatavihārābhimukhībhāvagatena saṃjñāgatena sarvatrānugatena tathāgatabodhisattvavikurvaṇāsaṃbodhena ekavālapathāvyatiriktena sarvabuddhabodhisattvakāyaspharaṇānugatena sarvabodhisattvacakṣuṣpathapariśuddhisamāropitābhijñājñānālokavijñaptibhiḥ, sarvadigjālasaṃbhedānugatena manaāyatanena dharmadhātutalabhedaspharaṇena praṇidhyabhinirhārabalena ākāśadhātuparamaparyavasānena sarvatrānugatena tryadhvāsaṃbhinnena (Gv 369) apratiprasrabdhena sarvadharmāvatāramukhena sarvakalyāṇamitrānuśāsanyavabhāsadikprasṛtena śraddhādhimuktipraveśabalena / iti hi sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ evaṃ gauravacitrīkārapūjāstavapraṇipātodīkṣamāṇādhiṣṭhānapraṇidhānasaṃjñānugatamānasaḥ evamapramāṇajñānagocarabhūmiprasṛtena jñānacakṣuṣā vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya purastāddvāramūle sarvaśarīreṇa praṇipatitaḥ / sa imamevaṃrūpamabhinirhāraprayogaṃ muhūrtaṃ vicārya adhimuktiśraddhāsamutthitena adhyāśayapraṇidhyabhinirhārabalena apratiprasrabdhamātmānamadhyatiṣṭhat sarvatathāgatapādamūleṣu, evaṃ sarvabodhisaṃmukhībhāveṣu sarvakalyāṇamitrabhavaneṣu sarvatathāgatacaityeṣu sarvatathāgatavigraheṣu sarvabodhisattveṣu sarvabuddhāvāseṣu sarvadharmaratnasthāneṣu sarvaśrāvakapratyekabuddhāśrayacaityasaṃmukhībhāveṣu sarvāryagaṇadakṣiṇīyagurumātāpitṛparyanteṣu apratiprasrabdhamātmānamadhyatiṣṭhat sarvajagatkāyasaṃmukhībhāveṣu sarvatrānugatena jñānaśarīrāsaṃbhedanayapraveśānugatena saṃjñādhiṣṭhānajñānamanasikāreṇa / yathā ca vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya purastāt, evaṃ pūrvaparikīrtiteṣu sarvārambaṇeṣu sarvadharmadhātuspharaṇaṃ praṇipātamadhyatiṣṭhat / evamaparāntakoṭīgatān kalpānapratiprasrabdhamadhiṣṭhāya ākāśadhātuparyantapramāṇasamatayā dharmadhātvanāvaraṇasamatayā sarvatrānugatabhūtakoṭīsamatayā tathāgatāvikalpasamatayā chāyāgatajñānasaṃjñāspharaṇatayā svapnasamavicārasamatayā pratibhāsasamasarvalokajagadvijñaptisamatayā pratiśrutkāsamahetupratyayasamutthānasamatayā anutpādasamatayā saṃbhavavibhavasamatayā abhāvasamapratyayapratītyāvartanasamatayā yathākarmasamutthitaṃ vipākamadhimucyamāno yathāhetusamutthitaṃ phalamadhimucyamāno yathopacayasamutthitāṃ sarvakriyāmadhimucyamānaḥ śraddhāsamutthitaṃ sarvatathāgatotpādamadhimucyamāno yathādhimuktisamutthitāni sarvabuddhapūjānirmāṇānyadhimucyamāno gauravasamutthitāni sarvatathāgatanirmāṇānyadhimucyamānaḥ kuśalamūlopacayasamutthitāṃ sarvabuddhadharmatāmadhimucyamānaḥ prajñopāyasamutthitān sarvamanomayavyūhopacayānadhimucyamānaḥ praṇidhisamutthitān sarvabuddhadharmānadhimucyamānaḥ pariṇāmanāsamutthitān sarvabodhisattvacaryāsarvajñatāviṣayadharmadhātuviṭhapanaspharaṇālaṃkāravyūhānadhimucyamānaḥ ucchedasaṃjñāvigatena pariṇāmanājñānena śāśvatasaṃjñāvibhūtena anutpādajñānena hetukriyādṛṣṭivigatena samyakkriyādṛṣṭivigatena samakriyādṛṣṭivigatena samakriyāvatārahetūpacayajñānena, viparyāsadṛṣṭivigatena aparapratyayajñānena, ātmaparasaṃjñādṛṣṭivigatena pratītyāvatārajñānena, antagrāhadṛṣṭivigatena anantamadhyadharmadhātupraveśajñānena, saṃkrāntidṛṣṭivigatena pratiṣṭhāsamatābhinirvṛttijñānena bhavavibhavadṛṣṭivigatena anutpādanirodhajñānena, sarvadṛṣṭivigatena śūnyatānutpādajñānena, anaiśvaryadharmatāpratibaddhena praṇidhyabhinirhārajñānabalena sarvanimittasaṃjñāpanītena animittakoṭīmukhajñānena bījāṅkuravināśadharmatayā mudrāpratimudrāsamutthānasamadharmatayā pratibimbadarśanasamadharmatayā pratiśrutkāsamarutaghoṣavijñaptidharmatayā svapnasamavicāravijñaptidharmatayā pratibhāsadarśanasamadharmatayā māyāgatasamakarmasamutthānadharmatayā cittārūpilokotthāpanadharmatayā yathāpratyayahetūpacayaphaladharmatayā, yathākarmopacayavipākasamadharmatayā upāyakauśalyaviṭhapanadharmatayā dharmādharmasamatisamatābhiṣyanditadharmatayā / evaṃ jñānapraveśābhinirhṛtena saṃjñāmanasikāreṇa sudhanaḥ śreṣṭhidārako (Gv 370) vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya purastāt praṇipātitaḥ / suciramatinamayya acintyakuśalamūlavegābhiṣyanditasaṃtānaḥ prahlāditakāyacittaḥ tataḥ kūṭāgāradvāramūlādutthāya muhūrtamanimiṣābhyāṃ netrābhyāṃ vairocanavyūhālaṃkāragarbhaṃ mahākūṭāgāraṃ saṃprekṣya kṛtāñjalipuṭo 'nekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya evaṃsaṃjñāmanasikārasaṃpreṣitacitto vācamabhāṣata - ayaṃ sa śūnyatānimittāpraṇihitavihāravihāriṇāmāvāsaḥ / ayaṃ sa sarvadharmāvikalpavihāravihāriṇāmāvāsaḥ / dharmadhātvasaṃbhedavihāravihāriṇāṃ sattvadhāttvanupalambhavihāravihāriṇāṃ sarvadharmānutpādavihāravihāriṇāṃ sarvalokāniketavihāravihāriṇāṃ sarvajagadālayānilayavihāravihāriṇāṃ sarvāvasiñcitavihāravihāriṇāṃ sarvāpāśrayāniśritavihāravihāriṇāṃ sarvasamucchrayāniśritavihāravihāriṇāṃ sarvakleśasaṃjñāgatavidhūtavihāravihāriṇāṃ sarvadharmāsvabhāvavihāravihāriṇāṃ sarvakalpavikalpāvikalpavihāravihāriṇāṃ sarvasaṃjñācittamanoviviktavihāravihāriṇāṃ sarvasaṃjñānāyūhaniryūhavihāravihāriṇāṃ gambhīraprajñāpāramitāpraveśavihāravihāriṇāṃ samantamukhadharmadhātuspharaṇopāyavihāravihāriṇāṃ samantakleśaśāntopāyavihāravihāriṇāṃ sarvadṛṣṭitṛṣṇāmānaprahīṇaprajñottaravihāriṇāṃ sarvadhyānavimokṣasamādhisamāpattyabhijñāvidyotpādavikrīḍitavihāravihāriṇāṃ sarvabodhisattvasamādhigocarabhāvanāvihāravihāriṇāmayaṃ sarvabuddhapādamūlopaniśritavihāravihāriṇāmāvāsaḥ / ye te ekakalpasarvakalpasarvakalpaikakalpānupraveśavihāravihāriṇaḥ / ye te ekakṣetrasarvakṣetraikakṣetrāsaṃbhedavihāravihāriṇaḥ / ye te ekadharmasarvadharmasarvadharmaikadharmāvirodhavihāravihāriṇaḥ / ye te ekasattvasarvasattvaikasattvānānātvavihāravihāriṇaḥ / ye te ekabuddhasarvabuddhasarvabuddhaikabuddhādvayavihāravihāriṇaḥ / ye te sarvārthaikakṣaṇapraveśavihāravihāriṇaḥ / ye te sarvakṣetraikacittotpādagamanavihāravihāriṇaḥ / ye te sarvasattvabhavanapratibhāsavihāravihāriṇaḥ / ye te sarvalokahitasukhacittavihāravihāriṇaḥ / ye te sarvasvādhīnapratilambhavihāravihāriṇaḥ, teṣāmayaṃ vihāraḥ / ye te lokaniketoccalitāśca sarvajagadbhavaneṣu saṃdṛśyante sarvasattvaparipācanāya / ye te sarvakṣetrāniśritāśca sarvakṣetreṣu ca anuvicaranti tathāgatapūjākarmaṇe / ye te sarvakṣetrāṇi ca anuvicaranti sarvabuddhakṣetravyūhaparigrahaṇatāyai, na ca sthānādvicaranti / ye te sarvatathāgatapādamūlagatāśca buddhasaṃjñābhiniveśavigatāśca / ye te sarvakalyāṇamitropaniśrayavihāravihāriṇaśca, na caiṣāṃ sarvajagati samasamo 'sti jñānena / ye te sarvamārabhavanavihāravihāriṇaśca kāmaguṇarativiprayuktāśca / ye te sarvasaṃjñāgatapraveśavihāravihāriṇaśca sarvasaṃjñāgatavidhūtamānasāśca / ye te sarvajagaccharīrānugatakāyāśca na cātmasattvadvayavihāriṇaḥ / ye te sarvalokadhātvantargatakāyā na ca dharmadhātusaṃbhedavihāriṇaḥ / ye te sarvānāgatakalpasaṃvāsapraṇidhānāśca, na ca dīrghahrasvakalpasaṃjñāgatavihāravihāriṇaḥ / ye te ekavālapathāśca na calanti, sarvalokadhātuṣu ca saṃdṛśyante, teṣāmayaṃ dūrāsadadharmadiganupraveśavihāravihāriṇāṃ durājñeyavihāravihāriṇāṃ gambhīravihāravihāriṇām advayavihāravihāriṇām alakṣaṇavihāravihāriṇāṃ niḥpratipakṣavihāravihāriṇām anupalambhavihāravihāriṇāṃ (Gv 371) niṣprapañcavihāravihāriṇāṃ mahāmaitrīmahākaruṇāvihāravihāriṇāṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaduravagāhavihāravihāriṇāṃ sarvamāraviṣayasamatikrāntavihāravihāriṇāṃ sarvalokaviṣayānupaliptavihāravihāriṇāṃ sarvabodhisattvapāramitāvihāravihāriṇāṃ sarvabuddhavihārānukūlavihāravihāriṇāmayaṃ vihāraḥ / ye te sarvanimittāpagatavihāriṇaśca, na ca śrāvakaniyāmamavakrāmanti / ye te sarvadharmānutpādavihāravihāriṇaśca, na ca anutpādadharmatāyāṃ patanti / ye te 'śubhāvihāravihāriṇaśca, na ca rāgavirāgadharmatāṃ sākṣātkurvanti, na ca rāgadharmaiḥ sārdhaṃ saṃvasanti / ye te maitrīvihāravihāriṇaśca, na ca doṣamalopagatacittāḥ / pratītyasamutpādavihāravihāriṇaśca atyantāsaṃmūḍhāśca sarvadharmeṣu / ye te caturdhyānavihāriṇaśca, na ca dhyānavaśenopapadyante / ye te caturapramāṇavihāravihāriṇaśca, na ca rūpadhātugatiṃ gacchanti sarvasattvaparipācanārtham / ye te caturārūpyasamāpattivihāravihāriṇaśca, na cārūpyadhātugatiṃ gacchanti mahākaruṇāparigṛhītatvāt / ye te śamathavipaśyanāvihāravihāriṇaśca, na cātmanā vidyāvimuktiṃ sākṣātkurvanti sarvasattvaparipākāya / ye te mahopekṣāvihāravihāriṇaśca, na ca sattvadhātuṃ parityajanti / ye te śūnyatāvihāravihāriṇaśca, na ca dṛṣṭigatasaṃniśritāḥ / ye te ānimittagocarāśca nimittacaritasattvanayābhimuktāśca / ye te sarvapraṇidhānavigatāśca bodhisattvapraṇidhānavyavacchinnāśca / ye te sarvakarmakleśavaśavartinaśca, sattvaparipākāya ca karmakleśavaśānugāḥ saṃdṛśyante / ye te cyutyupapattiparijñātāvinaśca, janmacyutimaraṇaṃ ca saṃdarśayanti / ye te sarvagativyativṛttāśca, sarvagatiṣu ca gacchanti sarvavinayavaśena / ye te maitrīvihāriṇaśca, na kvacidanunayavihāriṇaḥ / ye te karuṇāvihāriṇaśca, na kvacidanusaṃśayadarśanavihāriṇaḥ / ye te muditāvihāriṇaśca nityodvignāśca duḥkhitasarvavyavalokanatayā / ye te upekṣāvihāriṇaśca parakāryeṣu / ye te navānupūrvavihārasamāpattivihāriṇaśca, na kāmadhātūpapattivijugupsakāḥ / ye te sarvopapattyaniśritavihāriṇaśca, na ca bhūtakoṭīsākṣātkaraṇavihāriṇaḥ / ye te trivimokṣavihāriṇaśca, na ca śrāvakavimuktisparśavihāriṇaḥ / ye te caturāryasatyavyavalokanavihāriṇaśca, na ca phalasākṣātkaraṇavihāriṇaḥ / ye te gambhīrapratītyasamutpādavyupaparīkṣaṇavihāriṇaśca, na cātyantanipatanavihāriṇaḥ / ye te āryāṣṭāṅgamārgabhāvanāvihāriṇaśca, na cātyantaniryāṇavihāriṇaḥ / ye te pṛthagjanabhūmisamatikrāntavihāriṇaśca, na ca śrāvakapratyekabuddhabhūmipatanavihāriṇaḥ / ye te pañcopādānaskandhaparijñānavihāriṇaśca, na cātyantaskandhanirodhavihāriṇaḥ / ye te caturmārapathasamatikrāntavihāriṇaśca, na ca mārakalpanavihāriṇaḥ / ye te ṣaḍāyatanasamatikrāntavihāriṇaśca, na cātyantānabhinirvṛttivihāriṇaḥ / ye te tathatāvihāriṇaśca, na ca bhūtakoṭyāyatanavihāriṇaḥ / ye te sarvayānaniryāṇasaṃdarśanavihāriṇaśca, na ca mahāyānacyavanavihāriṇaḥ teṣāmayaṃ sarvaguṇavihāriṇāṃ vihāraḥ // atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - iha so mahākaruṇa lābhi viśuddhabuddhirmaitreya maitraśiri lokahitābhiyuktaḥ / (Gv 372) abhiṣekabhūmisthita jyeṣṭhasuto jinānāṃ viharāti buddhaviṣayaṃ anucintayantaḥ // 1 // sarveṣa yo jinasutāna mahāyaśānāṃ mahājñānagocara vimokṣapratiṣṭhitānām / ye dharmadhātu vicaranti asajjamānā āvāsu teṣamayamapratipudgalānām // 2 // damadānaśīlakṣamavīryabalodgatānāṃ dhyānairabhijñabalapāragatiṃgatānām / prajñāupāyapraṇidhānabalasthitānāṃ mahāyānapāramigatānamayaṃ vihāraḥ // 3 // eṣo asaṅgamatināṃ vipulāśayānāṃ ākāśagocararatānamaniśritānām / sarvatriyadhvaspharaṇānamanāvṛtānāṃ āvāsu sarvabhavabhāvavibhāvitānām // 4 // ye sarvadharmaanutpādanayapraviṣṭā vimṛśanti dharmaprakṛtiṃ gaganasvabhāvām / na karonti niśrayu kvacidgagane va pakṣī teṣāṃ vihāru ayu jñānaviśāradānām // 5 // ye rāgadoṣamatha mohasvabhāva jñātvā saṃkalpahetujanitāṃ vitathapravṛttim / nirvikalpayanti ca virāgamayīha teṣāṃ śāntapraśāntyumagatānamayaṃ vihāraḥ // 6 // ye te vimokṣamukhasatyanayārthamārgaskandhāṃstathāyatanasattvapratītyatāṃ ca / praparīkṣamāṇa na patanti vidū praśāntiprajñāupāyakuśalānamayaṃ vihāraḥ // 7 // ye te anāvaraṇajñānadiśaṃ praviṣṭā jinakṣetra sattvaparikalpavikalpaśāntā / bhāvasvabhāvarahitā na vimṛṣanti dharmān āvāsu teṣamaya śāntiparāyaṇānām // 8 // ye te asaṅgacaritā ima dharmadhātuṃ vicaranti bhāvavigatā khagavāyubhūtāḥ / (Gv 373) sarvaṃ niketavigatā aniketacārī teṣāmaniśritamatīnamayaṃ vihāraḥ // 9 // ye dṛṣṭidurgatigatāṃ janatāmakhinnāṃ duḥkhāntarāṃ kaṭuka vedana vedayantīm / maitraprabhāya śamayanti apāya sarvān āvāsu teṣamaya maitrakṛpāśayānām // 10 // saṃsārasaṃkaṭagatāryapathapranaṣṭaṃ jātyandhasārthamiva daiśikaviprahīṇam / ye prekṣya lokamiha mokṣapathe praṇenti sārthātivāhasadṛśānamayaṃ vihāraḥ // 11 // ye jātiśokajaramṛtyuvaśopanītaṃ dṛṣṭvā jagannamuciskandhavapāśabaddham / saṃprāpayatyabhayakṣemadiśaṃ vimocya śūrāṇa teṣamayamā(vā)su sudurjayānām // 12 // kleśāturaṃ janamimaṃ vyavalokayitvā samudānayantyamṛtajñānamahauṣadhāni / parimocayanti vipulāṃ karuṇāṃ janitvā mahavaidyarājadṛśānamayaṃ vihāraḥ // 13 // ye te niśāmya janatāṃ dukhitāmatrāṇāṃ śokākare patita mṛtyusamudragāmi / tārenti kṛva mahatīṃ śubhadharmanāvaṃ teṣāṃ vihāramaya dāśasutopamānām // 14 // ye kleśasāgaracarāṃ janatāṃ niśāmya sarvajñacittaratanāśayaśuddhasattvā / abhyuddharanti bhavasāgaramotaritvā kaivartaputrasadṛśānamayaṃ vihāraḥ // 15 // praṇidhānaālayagatā kṛpamaitryadṛṣṭyā ye sarvasattvabhavanānyavalokayitvā / abhyuddharanti janatāṃ bhavasāgarasthāṃ garuḍendrapotasadṛśānamayaṃ vihāraḥ // 16 // (Gv 374) ye dharmadhātugagane śaśisūryabhūtā vicaranti sattvabhavanapratibhāsaprāptāḥ / praṇidhānamaṇḍala* * * * jñānaraśmī lokaprabhāsakaraṇānamayaṃ vihāraḥ // 17 // ye ekasattvaparipācanatāya dhīrā tiṣṭhanti kalpanayutānaparāntaniṣṭhā / yatha eki sattvi tatha sarvajagatyaśeṣam āvāsu teṣamaya lokaparāyaṇānām // 18 // ye ekakṣetraprasare aparāntakalpān vicaranti cārika jagārthamakhinnavīryāḥ / yatha ekakṣetri tatha sarvadaśaddiśāsu āvāsu teṣamaya vajradṛḍhāśayānām // 19 // ye dharmamegha sugatāna daśaddiśāsu ekāsane sthita pibanti asaṃpramūḍhāḥ / aparāntakalpaniyutānyavitṛptacittā sahabuddhisāgarasamānamayaṃ vihāraḥ // 20 // ye kṣetrasāgara vrajanti anābhilāpyān praviśanti co pariṣasāgara nāyakānām / ye pūjasāgara vicitra jine karonti teṣāmasaṅgacaraṇānamayaṃ vihāraḥ // 21 // ye cāryasāgarapraviṣṭamanantamadhyāt praṇidhānasāgara vigāhayamāna dhīrāḥ / bahukalpasāgara caranti jagaddhitārthā teṣāṃ vihāru ayu sarvaguṇākarāṇām // 22 // ye eki vālapathi uttaramāna kṣetrāt buddhāṃśca sattva tatha kalpa anantamadhyān / praviśanti enta na punā ca upenti sīmāṃ teṣāmasaṅganayanānamayaṃ vihāraḥ // 23 // ye ekacittakṣaṇi kalpamahāsamudrān praviśanti kṣetra tatha buddhajagatpracārān / teṣāmanāvaraṇajñānamatisthitānām eṣo vihāra guṇapāramitodgatānām // 24 // (Gv 375) ye sarvakṣetraparamāṇurajān gaṇitvā bindupramāṇa tulayitva jalaugha sarvam / tāvatpramāṇapraṇidhīnabhinirharanti teṣāmasaṅgatagatānamayaṃ vihāraḥ // 25 // praṇidhānadhāraṇisamādhimukhapraveśān dhyānā vimokṣa praṇidhānamukhāni caiva / abhinirharanti vicaranti anantakalpān iha te praviṣṭa sugatāna sutāḥ smṛtīmāḥ // 26 // iha te sthitā jinasutā vividhā vicitrā abhinirharanti bahuśāstrakathārthayuktāḥ / saukhyāvahāni jagatāmiha śilpasthānānyanucintayanta viharanti satāṃ vihāraḥ // 27 // iha te sthitā mahaabhijñaupāyajñāne yāvanta sattvagatibheda daśaddiśāsu / sarvatra janmacyutibheda vidarśayanti māyāgate sthita vimokṣa asaṅgacaryāḥ // 28 // iha te sthitā prathamacittasamudbhavādyāṃ darśenti dharmacaryāṃ vasudharmaniṣṭhām / āpūrya nirmitaghanairapi dharmadhātum evaṃ vikurvitaśatānyupadarśayanti // 29 // ye ekacittaprasareṇa vibuddha bodhiṃ praviśanti jñānamatikarma anantamadhyā / saṃmohaketvavraji loku ya cintayāna evaṃ durāsadagatānamayaṃ vihāraḥ // 30 // eṣo asaṅgamatināmanāvaraṇadharmadhātucaraṇānām / anilambhagocarāṇāṃ vihāru vimalāśayamatīnām // 31 // ye te asaṅgacārī aniketavihāri sarvakṣetreṣu / advayajñānavihārī ayu teṣa vihāru asamānām // 32 // khaprakṛtisamān ya ete dharmānanālayān śāntān / viharanti gaganagocara teṣayamāvāsu virajānām // 33 // iha te kṛpāśayamatī sthitvā jagadīkṣya duḥkhaśokahatam / lokahitacintanaparā viharanti mahakaruṇalābhī // 34 // (Gv 376) iha te anantarahitā dṛśyante sarvasattvabhavaneṣu / śaśisūryamaṇḍalasamādhi mukta saṃsārapāśebhyaḥ // 35 // iha te sthitā jinasutāḥ sarvajinānāṃ ca pādamūleṣu / dṛśyanti sarvakṣetreṣvanantakalpān kṣapayamāṇāḥ // 36 // iha te jagadaṇḍasamaiḥ sarvajinasutāśrayapramāṇaiśca / sarvadiśo 'navaśeṣāḥ spharanti nirmāṇameghebhiḥ // 37 // iha te praviṣṭa śūrāḥ sarvaṃ jinagocaraṃ tulayamānā / viharanti kalpanayutānna cāpi tṛptiṃ samupayānti // 38 // iha te samādhinayutānabhilāpyāni pratikṣaṇaṃ buddhyā / darśenti buddhaviṣayaṃ yathā samādhipraveśena // 39 // iha te kṣaṇāvalambā kalpakṣetrāṇi buddhanāmāni / praviśanti vipulabuddhī kalpān kṣapayantyaparimāṇān // 40 // iha te sthitāprameyākalpān praviśanti ekacittena / parikalpasaṃjñavigatā jagataḥ saṃjñāvaśagatena // 41 // iha te samādhibhavanapratiṣṭha paśyanti trayo 'dhvānaḥ / ekakṣaṇakoṭiprāptā vimokṣabhavane vicaramāṇāḥ // 42 // iha te sthitā vihāre paryaṅkaniṣaṇṇānuccalitakāyāḥ / sarveṣu kṣetreṣu yugapaddṛśyanti sarvagatāḥ // 43 // iha viharanto vṛṣabhī dharmasamudrātpibanti sugatānām / avatīrṇa jñānasāgaramakṣayaguṇapāramitāprāptāḥ // 44 // iha sarvakṣetrasaṃkhyāṃ kalpānāṃ caiva dharmasaṃkhyāṃ ca / sarvajinānāṃ saṃkhyāṃ cintenti anāvaraṇacintī // 45 // iha te sthitā jinasutā yāvat kṣetrāstriyadhvasaṃkhyātāḥ / ekakṣaṇena teṣāṃ saṃbhavavibhavaṃ vicinvanti // 46 // iha te sthitā jinānāṃ caryāṃ praṇidhiṃ ca indriyaṃ jagatām / paśyantasamatāyo jinasutabhavane vicaramāṇāḥ // 47 // ekarajāgragatān ye sarvarajasamānanāvaraṇa asyām / paśyanti parṣasāgarakṣetrān sattvāni kalpāṃśca // 48 // sarvarajāgreṣu evaṃ pariṣakṣetrāṇi sattvakalpāṃśca / pratibhāsagatān sarvān suvibhaktān saṃprapaśyanti // 49 // (Gv 377) iha te dharmasvabhāvaṃ sarvakṣetrādhvakalpasaṃbuddhān / bhāvasvabhāvavigatānasaṃbhavanayairvicinvanti // 50 // sthitveha sattvasamatāṃ dharmeṣu buddhasamatāṃ ca prekṣya / tryadhvani kṣetrasamatāṃ praṇidhānasamatāṃ ca praviśanti // 51 // vinayanti sattvanayutānanye mahayanti buddhanayutāni / vimṛṣantyapare dharmāniha te bhavanavare sthitā dhīrāḥ // 52 // kalpanayutairna yeṣāṃ praṇidhānajñānaviṣayamatikalpāḥ / śakyā mayā hi vaktuṃ vistīrṇo 'nantu buddhīnām // 53 // teṣāmaninditānāṃ anāvaraṇagocaraṃ ca niratānām / āvāsaṃ vande 'haṃ kṛtakaraṇakośaḥ praṇatakāyaḥ // 54 // tamapi jinajyeṣṭhasutaṃ nirāvaraṇacaryamāryamaitreyan / nirupamaviśuddhabuddhiṃ tadanu smṛtimāṃ praṇipatāmi // 55 // iti hi sudhanaḥ śreṣṭhidārako vairocanavyūhālaṃkāragarbhamahākūṭāgāranivāsino bodhisattvānevaṃ ca apramāṇairbodhisattvastavairabhiṣṭutya vanditvā namaskṛtya praṇipatya udvīkṣa citrīkṛtya āmukhībhūya abhisaṃpūjya vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya mūle 'tiṣṭhanmaitreyasya bodhisattvasya mahāsattvasya darśanamabhilaṣamāṇo maitreyasya bodhisattvasya samavadhānamākāṅkṣamāṇaḥ / so 'drākṣīnmaitreyaṃ bodhisattvaṃ bahirdhā kūṭāgārasya anyatamasmātpradeśādāgacchantamanekaprāṇiśatasahasraparivāramanekadevanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragendrapuraskṛtaṃ vāmadakṣiṇābhyāṃ śakrabrahmalokapālairnamasyamānaṃ janmabhūmikaiśca bahubhirjñātisaṃbandhibhirbrāhmaṇaśatasahasraiḥ parivṛtaṃ puraskṛtaṃ vairocanavyūhālaṃkāragarbhakūṭāgārābhimukhamāgacchantam / dṛṣṭvā ca tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto yena maitreyo bodhisattvastenābhimukho bhūtvā dūrata eva maitreyasya bodhisattvasya sarvaśarīreṇa praṇipatitaḥ // atha khalu maitreyo bodhisattvaḥ sudhanaṃ śreṣṭhidārakaṃ vyavalokya sarvaparṣado dakṣiṇena hastenopadarśya bhūtairguṇaiḥ saṃvarṇayan gāthābhiradhyabhāṣata - paśyathemu suviśuddhaāśayaṃ sūdhanaṃ dṛḍhadhanāna ātmajam / eṣamāṇu varabodhicārikāmāgato mama samīpi paṇḍitaḥ // 56 // svāgataṃ ti kṛpamaitrasaṃbhava svāgataṃ vipulamaitramaṇḍalā / svāgataṃ praśamaśāntilocana mā kilāmyasi carantu cārikām // 57 // (Gv 378) ehi svāgatu viśuddhaāśayā ehi svāgatamakhinnamānasā / ehi svāgatamalīnaindriyā mā kilāmyāsi carantu sūrata // 58 // sarvadharmavicarāya utthitā sarvasattvavinayāya utsukā / sarvamitrabhajanāya prasthitā svāgataṃ ti acalā dṛḍhavratā // 59 // svāgataṃ śubhapathena āgatā svāgataṃ guṇapathe pratiṣṭhitā / svāgataṃ jinapathena prasthitā mā śramaṃ kila samarthasva kvacit // 60 // ehi svāgatu guṇeṣu tanmayā svāgataṃ ti kuśalāni(bhi)syandita(?) / sādhu svāgatamanantagocarā darśanaṃ tava sudurlabhaṃ jage // 61 // lābhālābhasamatulyamānasā nindaduḥkhaayaśovivarjitā / lokadharmikamalotpalopamā sādhu svāgatamabhrāntamānasā // 62 // māyaśāṭhyavigatā śubhāśaya mānadarpavigatā subhājana / krodharoṣavigatā anunnata sādhu te darśanaṃ sudarśanam // 63 // ehi sarvadiśagocarāmukhā ehi sarvadiśakośasaṃbhavā / ehi sarvajinakośavardhanā svāgataṃ ti akilāntamānasā // 64 // ehi svāgatu triyadhvagocarā dharmadhātuadhimuktimaṇḍalā / sarvabuddhaguṇagarbhasaṃbhavā svāgataṃ ti akilānta sūrata // 65 // (Gv 379) ehi mañjuśirijñānapaṅkaja ehi meghaśiritoyavardhita / ehi sarvajinaputrapreṣita darśayāmi ti anāvṛtāṃ diśam // 66 // paśyatha praṇidhijālu kīdṛśaṃ dharmadhātuspharaṇaṃ acintiyam / bodhisattvacarimārgakarṣaṇaṃ vistarantu sudhano ihāgataḥ // 67 // eṣamāṇu sugatāna gocaraṃ mārgamāṇu virajāna cārikām / pṛcchamāna praṇidhānasāgaraṃ āgato ayamakhin