Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu014_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Thập Địa (Daśabhūmikasūtram)

Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 4 / 5 (50.000 ký tự/trang)
ttābhisaṃbodhyavatārajñānaṃ vā sarvatrānugatābhisaṃbodhyavatārajñānaṃ vā vyatyastacarisaṃdarśanāvatārajñānaṃ vā anulomacarisaṃdarśanāvatārajñānaṃ
vā pratilomacarisaṃdarśanāvatārajñānaṃ cintyācintyalokavijñeyavijñeyaṃ carisaṃdarśanāvatārajñānaṃ vā śrāvakavijñeyapratyekabuddhavijñeyabodhisattvavijñeyatathāgatavijñeyacarisaṃdarśanāvatārajñānaṃ vā, tāni sarvāṇi yathābhūtaṃ prajānāti / iti hi bho jinaputrā aprameyaṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ jñānavaipulyamapramāṇamevāsyāṃ bhūmau sthitasya bodhisattvasyāvatārajñānam //
sa khalu punarbho jinaputrā bodhisattva evamimāṃ bodhisattvabhūmimanugato 'cintyaṃ ca nāma bodhisattvavimokṣaṃ pratilabhate / anāvaraṇaṃ ca nāma viśuddhivicayaṃ ca nāma samantamukhāvabhāsaṃ ca nāma tathāgatakośaṃ ca nāma apratihatacakrānugataṃ ca nāma tryadhvānugataṃ ca nāma dharmadhātugarbhaṃ ca nāma vimuktimaṇḍalaprabhāsaṃ ca nāma aśeṣaviṣayagamaṃ ca nāma bodhisattvavimokṣaṃ pratilabhate / iti hi bho jinaputrā imān daśa bodhisattvavimokṣān pramukhān kṛtvā aprameyāsaṃkhyeyāni bodhisattvavimokṣamukhaśatasahasrāṇi bodhisattvo 'syāṃ daśamyāṃ bodhisattvabhūmau pratiṣṭhitaḥ pratilabhate / evaṃ yāvatsamādhiśatasahasrāṇi dhāraṇīśatasahasrāṇi abhijñābhinirhāraśatasahasrāṇi pratilabhate / jñānālokaśatasahasrāṇi vikurvaṇaśatasahasrāṇi prasaṃvinnirhāraśatasahasrāṇi upāyaprajñāvikrīḍitaśatasahasrāṇi gambhīradharmanayapraveśaśatasahasrāṇi mahākaruṇāvegaśatasahasrāṇi bodhisattvavaśitāpraveśaśatasahasrāṇi pratilabhate //
sa evaṃjñānānugatayā buddhyā apramāṇānugatena smṛtikauśalyena samanvāgato bhavati / sa daśabhyo digbhyo 'prameyāṇāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ sakāśādekakṣaṇalavamuhūrtenā apramāṇān mahādharmāvabhāsān mahādharmālokān mahādharmameghān sahate saṃpratīcchati svīkaroti (Dbh 60) saṃghārayati / tadyathāpi nāma bho jinaputrāḥ sāgaranāgarājameghavisṛṣṭo mahānapskandho na sukaro 'nyena pṛthivīpradeśena soḍhuṃ vā saṃpratyeṣituṃ vā svīkartuṃ vā saṃdhārayituṃ vā anyatra mahāsamudrāt, evameva bho jinaputrā ye te tathāgatānāṃ bhagavatāṃ guhyānupraveśā yaduta mahādharmāvabhāsā mahādharmālokā mahādharmāmeghāḥ, te na sukarāḥ sarvasattvaiḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ prathamāṃ bhūmimupādāya yāvannavamībhūmipratiṣṭhitairapi bodhisattvaiḥ, tān bodhisattvo 'syāṃ dharmameghāyāṃ bodhisattvabhūmau sthitaḥ sarvān sahate saṃpratīcchati svīkaroti saṃdhārayati / tadyathāpi nāma bho jinaputrā mahāsamudra ekasyāpi mahābhujagendrasya mahāmeghān sahate ... dvayorapi trayāṇāmapi yāvadaparimānāṇāmapi bhujagendrāṇāmekakṣaṇalavamuhūrtenāprameyān mahāmeghān sahate ... / tatkasya hetoḥ? apramāṇavipulavistīrṇatvānmahāsamudrasya / evameva bho jinaputrā asyāṃ dharmameghāyām bodhisattvabhūmau pratiṣṭhito bodhisattva ekasyāpi tathāgatasya sakāśādekakṣaṇa ... dvayorapi trayānāmapi yāvadaparimānāṇāmapi tathāgatānāṃ sakāśādekakṣaṇa ... / tata ucyata iyaṃ bhūmirdharmamegheti //
vimukticandro bodhisattva āha - śakyaṃ punarbho jinaputra saṃkhyāṃ kartuṃ kiyatāṃ tathāgatānāmantikebhyo bodhisattvaikakṣaṇa ...? vajragarbho bodhisattva āha - na sukarā bho jinaputra saṃkhyā kartu gaṇanānirdeśena - iyatāṃ tathāgatānāmantikebhyo bodhisattvaikakṣaṇa ... / api tu khalvaupamyaṃ kariṣyāmi / tadyathāpi nāma bho jinaputra daśasu dikṣu daśabuddhakṣetrānabhilāpyakoṭiniyutaśatasahasraparamāṇurajaḥsamāsu lokadhātuṣu yāvat sattvadhātuniravaśeṣayogena saṃvidyate / tata ekaḥ sattvaḥ śrutagrahaṇadhāraṇīpratilabdho bhavettathāgatānāmupasthāyako mahāśrāvako 'gryaḥ śrutadharāṇām / tadyathāpi nāma bhagavato vajrapadmottarasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya mahāvijayo nāma bhikṣurevaṃrūpeṇa śrutakauśalyabalādhānena sa ekaḥ sattvaḥ samanvāgato bhavet / yathā ca sa ekaḥ sattvastathā niravaśeṣāsu sarvāsu lokadhātuṣu te sarve sattvāḥ samanvāgatā bhaveyuḥ / yaccaikenodgṛhītaṃ syānna dvitīyena / tatkiṃ manyase bho jinaputra bahutaraṃ teṣāmaprameyāpramāṇaṃ vā śrutakauśalyaṃ bhavet? vimukticandro bodhisattva āha - bahu bho jinaputra apramāṇaṃ tatteṣāṃ sarvasattvānāṃ śrutakauśalyaṃ bhavet / vajragarbho bodhisattva āha - ārocayāmi te bho jinaputra, prativedayāmi / yaṃ dharmameghāyāṃ bodhisattvabhūmau pratiṣṭhito bodhisattva ekakṣaṇalavamuhūrtenaikasyaiva tāvattathāgatasya sakāśāddharmadhātutryadhvakośaṃ nāma mahādharmāvabhāsālokameghaṃ sahate ... / yasya mahādharmāvabhāsālokameghasaṃdhāraṇakauśalyasya tat pūrvakaṃ śrutakauśalyaṃ ... kṣamate / yathā caikasya tathāgatasya sakāśāttathā daśasu dikṣu yāvanti tāsu pūrvikāsu lokadhātuṣu paramāṇurajāṃsi saṃvidyante, tāvatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ tato 'pi bhūya uttari aprameyāṇāṃ tathāgatānāṃ sakāśādekakṣaṇalavamuhūrtena dharmadhātutryadhvakośaṃ nāma mahādharmāvabhāsālokameghaṃ sahate ... / tata ucyata iyaṃ bhūmirdharmamegheti //
(Dbh 61)
punaraparaṃ bho jinaputra dharmameghāyāṃ bodhisattvabhūmau pratiṣṭhito bodhisattvaḥ svapraṇidhānabalādhānato mahākṛpākaruṇāmeghaṃ samutthāpya mahādharmāvabhāsagarjanamabhijñāvidyāvaiśāradyavidyudvidyotitaṃ mahāraśmimārutasamīritaṃ mahāpuṇyajñānaghanābhrajālasaṃdarśanaṃ vividhakāyaghanāvartasaṃdarśanaṃ mahādharmanirnādanaṃ namuciparṣadvidrāvaṇamekakṣaṇalavamuhūrtena daśasu dikṣu yāvanti tāsu lokadhātuṣu tāni paramāṇurajāṃsi saṃvidyante tāvanti lokadhātukoṭinayutaśatasahasrāṇi spharitvā tebhyo 'pi bhūyo 'prameyāṇi lokadhātukotinayutaśatasahasrāṇi spharitvā mahāmṛtakuśaladhārābhipravarṣaṇena yathāśayataḥ sattvānāmajñānasamutthitāḥ sarvakleśarajojvālāḥ praśamayati / tata ucyata iyaṃ bhūmirdharmamegheti //
punaraparaṃ bho jinaputra dharmameghāyāṃ bodhisattva ekasyāmapi lokadhātau tuṣitavarabhavanavāsamupādāya cyavanācaṃkramaṇagarbhasthitijanmābhiniṣkramaṇābhisaṃbodhyadhyeṣaṇamahādharmacakrapravartanamahāparinirvāṇabhūmiriti sarvatathāgatakāryamadhitiṣṭhati yathāśayeṣu sattveṣu yathāvaineyikeṣu, evaṃ dvayorapi yāvadyāvanti tāsu lokadhātuṣu paramāṇurajāṃsi saṃvidyante, tato 'pi bhūyo 'prameyeṣu lokadhātukoṭiniyutaśatasahasreṣu tāni paramāṇu ... vaineyikeṣu //
sa evaṃjñānavaśitāprāptaḥ suviniścitamahājñānābhijña ākāṅkṣan saṃkliṣṭāyā lokadhātoḥ pariśuddhatāmadhitiṣṭhati / pariśuddhāyā lokadhātoḥ saṃkliṣṭatāmadhitiṣṭhati / saṃkṣiptāyā lokadhātorvistīrṇatāmadhitiṣṭhati / vistīrṇāyāḥ saṃkṣiptatāmadhitiṣṭhati / evaṃ vipulamahadgatāpramāṇasūkṣmaudārikavyatyastāvamūrdhamatalādīnāṃ sarvalokadhātūnāṃ vṛṣabhatayānantamabhinirhāramadhitiṣṭhati / ākāṅkṣan ekasmin paramāṇurajasyekāmapi lokadhātuṃ sarvāvatīṃ sacakravālaparikhāmadhitiṣṭhati / tacca paramāṇurajo na vardhayati tāṃ ca kriyāmādarśayati / dve 'pi tisro 'pi catasro 'pi pañcāpi yāvadanabhilāpyāpi lokadhāturekasmin paramāṇurajasi sarvāḥ sacakravālaparikhā adhitiṣṭhati / ākāṅkṣan ekasyāṃ lokadhātau dvilokadhātuvyūhamādarśayati / ākāṅkṣan yāvadanabhilāpyalokadhātuvyūhamādarśayati / ākāṅkṣan ekalokadhātuvyūhaṃ dvayorlokadhātvorādarśayati / yāvadanabhilāpyāsu lokadhātuṣvādarśayati / ākāṅkṣan yāvadanabhilāpyāsu lokadhātuṣu yaḥ sattvadhātustamekasyāṃ lokadhātau saṃdadhāti, na ca sattvān viheṭhayati / ākāṅkṣan ekasyāṃ lokadhātau yāvān sattvadhātustamanabhilāpyāsu lokadhātuṣu saṃdadhāti ... / ākāṅkṣan anabhilāpyalokadhātugatān sattvānekavālapathe saṃdadhāti ... / ākāṅkṣan ekavālapathe ekaṃ sarvabuddhaviṣayavyūhamādarśayati / ākāṅkṣan yāvadanabhilāpyān sarvākārabuddhaviṣayavyūhānādarśayati / ākāṅkṣan yāvantyanabhilāpyāsu lokadhātuṣu paramāṇurajāṃsi tāvata ātmabhāvānekakṣaṇalavamuhūrtena nirmimīte / ekaikasmiṃśca ātmabhāve tāvata eva pāṇīn saṃdarśayati / taiśca pāṇibhirdaśasu dikṣu buddhapūjāyāṃ prayujyate / ekaikena ca pāṇinā gaṅgānadīvālikāsamān puṣpapuṭāṃsteṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ kṣipati / yathā puṣpāṇāmevaṃ gandhānāṃ mālyānāṃ vilepanānāṃ cūrṇānāṃ cīvarāṇāṃ chatrāṇāṃ dhvajānāṃ patākānāmevaṃ sarvavyūhānām / ekaikasmiṃśca kāye tāvantyeva śirāṃsi adhitiṣṭhati
/ ekaikasmiṃśca śirasi tāvatīreva jihvā adhitiṣṭhati / tābhisteṣāṃ (Dbh 62) buddhānāṃ bhagavatāṃ varṇaṃ bhāṣate / cittotpāde ca daśadikpharaṇaṃ gacchāti / cittakṣaṇe cāpramāṇā abhisaṃbodhīryāvanmahāparinirvāṇāvyūhānadhitiṣṭhati / apramāṇakāyatāṃ ca trayadhvatāyāmadhitiṣṭhati / svakāye cāpramāṇānāṃ buddhānāṃ bhagavatāmaprameyān buddhakṣetraguṇavyūhānadhitiṣṭhati / sarvalokadhātusaṃvartavivartavyūhāṃśca svakāye 'dhitiṣṭhati / sarvā vātamaṇḍalīścaikaromakūpādutsṛjati / na ca sattvān viheṭhayati / ākāṅkṣaṃścaikāmapskandhaparyantaṃ lokadhātumadhitiṣṭhati / tasyāṃ ca mahāpadmamadhitiṣṭhati / tasya ca mahāpadmasya prabhāvabhāsavyūhena anantā lokadhātūḥ spharati / tatra ca mahābodhivṛkṣamādarśayati / yāvatsarvākāravaropetaṃ sarvajñānatvaṃ saṃdarśayati / svakāye daśadiṅmaṇividyuccandrasūryaprabhā yāvatsarvāvabhāsaprabhā adhitiṣṭhati / ekamukhavātena caikaikasyā diśaḥ pratidiśamanantā lokadhātūḥ kampayati, na ca sattvānuttrāsayati / daśadiśaṃ ca vātasaṃvartanīṃ tejaḥsaṃvartanīmapsaṃvartanīmadhitiṣṭhati / sarvasattvāṃśca ākāṅkṣan yathābhiprāyaṃ rūpāśrayālaṃkṛtānadhitiṣṭhati / svakāye ca tathāgatakāyamadhitiṣṭhati / tathāgatakāye ca svakāyamadhitiṣṭhati / tathāgatakāye svabuddhakṣetramadhitiṣṭhati / svabuddhakṣetre ca tathāgatakāyamadhitiṣṭhati / iti hi bho jinaputra dharmameghāyāṃ bodhisattvabhūmau pratiṣṭhito bodhisattva imāni cānyāni cāprameyāsaṃkhyeyāni ṛddhivikurvaṇakoṭinayutaśatasahasrāṇyādarśayati //
atha khalu tasyāḥ parṣadaḥ keṣāṃcidbodhisattvānāṃ keṣāṃciddevanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragaśakrabrahmalokapālamaheśvaraśuddhāvāsānāmetadabhavat - yadi tāvadbodhisattvasyaivamapramāṇa ṛddhyabhisaṃskāragocaraḥ, tathāgatānāṃ punaḥ kiṃrūpo bhaviṣyatīti? atha khalu vimukticandro bodhisattvastasyāḥ parṣadaścittāśayavicāramājñāya vajragarbhaṃ bodhisattvametadavocat - saṃśayitā bateyaṃ bho jinaputra parṣat / sādhu, asyāḥ saṃśayacchityarthaṃ kiṃcinmātraṃ bodhisattvavyūhaprātihāryaṃ saṃdarśaya / atha khalu vajragarbho bodhisattvastasyāṃ velāyāṃ sarvabuddhakṣetrakāyasvabhāvasaṃdarśanaṃ nāma bodhisattvasamādhiṃ samāpadyate / samanantarasamāpanne vajragarbhe bodhisattve sarvabuddhakṣetrakāyasvabhāvasaṃdarśanaṃ bodhisattvasamādhim, atha tāvadeva sā sarvāvatī bodhisattvaparṣat sā ca devanāgayakṣaśuddhāvāsaparṣad vajragarbhasya bodhisattvasya kāyāntarībhūtamātmānaṃ saṃjānīte sma, tatra ca buddhakṣetramabhinirvṛtaṃ saṃjānīte sma / tasmiṃśca buddhakṣetre ye ākāravyūhāste na sukarāḥ paripūrṇayāpi kalpakoṭyā prabhāvayitum / tatra ca bodhivṛkṣaṃ daśatrisāhasraśatasahasraviṣkambhaskandhaṃ paripūrṇatrisāhasrakoṭivipulāpramāṇaviṭapodviddhaśikharaṃ tadanurūpaṃ ca tasmin bodhimaṇḍe siṃhāsanavaipulyaṃ tatra sarvābhijñāmatirājaṃ nāma tathāgataṃ bodhimaṇḍavaragataṃ samapaśyat / iti hi yāvantastatra vyūhāḥ saṃdṛśyante te na sukarāḥ paripūrṇayāpi kalpakoṭyā prabhāvayitum / sa idaṃ mahāprātihāryaṃ saṃdarśya tāṃ sarvāvatīṃ bodhisattvaparṣadaṃ tāṃ ca devanāga ... śuddhāvāsaparṣadaṃ punareva yathāsthāne sthāpayāmāsa / atha khalu sā sarvāvatī parṣadāścaryaprāptā tūṣṇīṃbhūtā tameva vajragarbhaṃ bodhisattvaṃ nidhyāyantī sthitābhūt / atha khalu vimukticandro bodhisattvo vajragarbhaṃ bodhisattvametadavocat - āścaryamidaṃ bho jinaputra, (Dbh 63) adbhutaṃ yāvadacintyopamasya samādhernimeṣavyūhaprabhāvaḥ / tatko nāmāyaṃ bho jinaputra samādhiḥ? vajragarbho bodhisattva āha - sarvabuddhakṣetrakāyasvabhāvasaṃdarśano nāmāyaṃ bho jinaputra samādhiḥ / vimukticandro bodhisattva āha - kaḥ punarbho jinaputra asya samādhergocaraviṣayavyūhaḥ? vajragarbho bodhisattva āha - ākāṅkṣan bho jinaputra bodhisattvo 'sya samādheḥ suparibhāvitatvādgaṅgānadīvālikāsamalokadhātuparamāṇurajaḥsamāni daśa buddhakṣetrāṇi svakāye ādarśayet, ato vā bhūya uttari / īdṛśānāṃ bho jinaputra bodhisattvasamādhīnāṃ dharmameghāyāṃ bodhisattvabhūmau sthito bodhisattvo bahūni śatasahasrāṇi pratilabhate / tena tasya bodhisattvasya yāvad yauvarājyaprāptairapi bodhisattvaiḥ sādhumatībodhisattvabhūmau pratiṣṭhitairna
sukaraḥ kāyaḥ kāyakarma vā jñātum / na sukarā vāgvākkarma vā jñātum / na sukaraṃ mano manaskarma vā jñātum / na sukararddhirjñātum / na sukaraṃ tryadhvavilokitaṃ jñātum / na sukaraḥ samādhigocarānupraveśo jñātum / na sukaro jñānaviṣayo jñātum / na sukaraṃ vimokṣavikrīḍitaṃ jñātum / na sukaraṃ nirmāṇakarma vā adhiṣṭhānakarma vā prabhākarma vā prabhākarma vā jñātum / na sukaraṃ yāvatsamāsataḥ kramotkṣepanikṣepakarmāpi jñātum / yāvat yauvarājya ... / evamapramāṇā bho jinaputra iyaṃ dharmameghā bodhisattvabhūmiḥ samāsanirdeśataḥ / vistaraśaḥ punarasaṃkhyeyakalpaśatasahasranirdeśāparyantākārato draṣṭavyā //
vimukticandro bodhisattva āha - kidṛśo bho jinaputra tathāgatagocaraviṣayapraveśo yatredaṃ bodhisattvānāṃ caryāviṣayādhiṣṭhānamevamapramāṇam? vajragarbho bodhisattva āha - tadyathāpi nāma syādbho jinaputra kaścideva puruṣaścaturdvīpikāyā lokadhātordvau trīn vā kolāsthimātrān pāṣāṇān gṛhitvaivaṃ vadet - kiyatī nu khalu sā pṛthivīdhāturaparyantāsu lokadhātuṣu itaḥ pāṣāṇebhyo mahadgatatayā vā pramāṇatveneti? īdṛśamidaṃ mama tvadvacanaṃ pratibhāti / yastvamapramāṇajñānināṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ dharmatāṃ bodhisattvadharmatayā tulayasi / api tu khalu punarbho jinaputra yathā cāturdvīpikāyā lokadhātoḥ parīttā pṛthivīdhāturyā udgṛhītāpramāṇāvaśiṣṭā, evameva bho jinaputra asyā eva tāvaddharmameghāyā bodhisattvabhūmeraprameyān kalpānnirdiśyamānāyāḥ pradeśamātraṃ nirdiṣṭaṃ syāt, kaḥ punarvādastathāgatabhūmeḥ / ārocayāmi te bho jinaputra, prativedayāmi / ayaṃ me tathāgataḥ purataḥ sthitaḥ sākṣībhūtaḥ / sacedbho jinaputra daśasu dikṣu ekaikasyāṃ diśi aparyantalokadhātuparamāṇurajaḥsamāni buddhakṣetrāṇyevaṃbhūmiprāptairbodhisattvaiḥ pūrṇāni bhaveyuryathekṣuvanaṃ vā naḍavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā tilavanaṃ vā śālivanaṃ va, teṣāmaparyantakalpābhinirhṛto bodhisattvacaryābhinirhāratathāgatasyaikakṣaṇajñānaprasṛtasya tathāgataviṣayasya ... / iti hi bho jinaputra evaṃjñānānugato bodhisattvastathāgatādvayakāyavākcitto bodhisattvasamādhibalaṃ ca notsṛjati buddhadarśanapūjopasthānaṃ ca karoti / sa ekaikasmin kalpe 'paryantāṃstathāgatān sarvākārābhinirhārapūjābhiḥ pūjayati / audārikānugatayā pūjayā (Dbh 64) teṣāṃ ca buddhānāṃ bhagavatāmadhiṣṭhānāvabhāsaṃ saṃpratīcchati / sa bhūyasyā mātrayā asaṃhāryo bhavati dharmadhātuvibhaktiparipṛcchānirdeśaiḥ / anekān kalpānanekāni kalpaśatāni ... anekāni kalpakoṭinayutaśatasahasrāṇi / tadyathāpi nāma bho jinaputra divyakarmārakṛtaṃ mahābharaṇopacāraṃ mahāmaṇiratnapratyuptaṃ vaśavartino devarājasyottamāṅge kaṇṭhe vā āvaddhamasaṃhāryaṃ bhavati tadanyairdivyamānuṣyakairābharaṇavibhūṣaṇopacāraiḥ, evameva bho jinaputra bodhisattvasyemāṃ daśamīṃ dharmameghāṃ bhodhisattvabhūmimanuprāptasya te bodhisattvajñanopacārā asaṃhāryā bhavanti sarvasattvaiḥ
sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ prathamāṃ bodhisattvabhūmimupādāya yāvannavamīṃ bodhisattvabhūmimanuprāptairbodhisattvaiḥ / asyāṃ ca bodhisattvabhūmau sthitasya bodhisattvasya jñānavabhāsaḥ sattvānāṃ yāvatsarvajñajñānāvatārāya saṃvartate 'saṃhāryastadanyairjñānāvabhāsaiḥ / tadyathāpi nāma bho jinaputra maheśvarasya devarājasyābhā atikrāntā bhavati sarvopapattyāyatanāni, sattvānāṃ ca kāyāśrayān prahlādayati, evameva bho jinaputra bodhisattvasya asyāṃ daśabhyāṃ dharmameghāyāṃ bodhisattvabhūmau sthitasya jñānābhā asaṃhāryā bhavati sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ prathamāṃ bodhisattvabhūmimupādāya yāvannavamībodhisattvabhūmipratiṣṭhitairbodhisattvairyāvatsarvajñajñānadharmatāyāṃ ca sattvān pratiṣṭhāpayati / sa khalu punarbho jinaputra bodhisattva evaṃjñānānugato buddhairbhagavadbhistryadhvajñānaṃ ca saṃśrāvyate / dharmadhātuprabhedajñānaṃ ca sarvalokadhātuspharaṇaṃ ca sarvalokadhātvavabhāsādhiṣṭhānaṃ ca sarvasattvakṣetradharmaparijñānaṃ ca sarvasattvacittacaritānupraveśajñānaṃ ca sarvasattvayathākālaparipākajñānaṃ ca vinayānatikramaṇaṃ ca sarvadharmapravicayavibhaktijñānakauśalyaṃ ca samāsato yāvatsarvajñajñānāpramāṇatāṃ ca saṃśrāvyate / tasya daśabhyaḥ pāramitābhyo jñānapāramitā atiriktatamā bhavati, na ca pariśeṣāsu na samudāgacchati yathābalaṃ yathābhajamānam / iyaṃ bho jinaputra bodhisattvasya dharmameghā nāma daśamī bodhisattvabhūmiḥ samāsanirdeśataḥ / vistaraśaḥ punarasaṃkhyeyāparyantakalpanirdeśaniṣṭhāto 'nugantavyā / yasyāṃ pratiṣṭhito bodhisattvo bhūyastvena maheśvaro bhavati devarājaḥ kṛtī prabhuḥ sattvānāṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhabodhisattvapāramitopadeśeṣvasaṃhāryo dharmadhātuvibhaktiparipṛcchānirdeśaiḥ / yacca kiṃcit ... // dharmameghā nāma bodhisattvabhūmirdaśamī //
(Dbh 65)
11 parīndanāparivartaḥ /
imāstāḥ khalu punarbho jinaputrā daśa bodhisattvabhūmayaḥ samāsanirdeśato nirdiṣṭāḥ / vistaraśaḥ punaraparyantakalpanirdeśaniṣṭhāto 'nugatavyāḥ / yā atītānāgatapratyutpannairbuddhairbhagavadbhirbhāṣitāśca bhāṣiṣyante ca bhāṣyante ca, tāḥ khalu punarbho jinaputra, etā daśa bodhisattvabhūmayaḥ sarvākārasarvajñajñānānugatā draṣṭavyā anupūrvābhimukhatvāt / tadyathāpi nāma bho jinaputra anavataptahradaprabhavaṃ pravahadvāri caturbhirmahānadīsrotomukhairjambūdvīpaṃ saṃtarpya akṣayaṃ bhūyo vivṛddhamaprameyāṇāṃ sattvānāmupakārībhūtaṃ yāvanmahāsamudramarpayati, tacca vāri ādita eva mahāsāgarābhimukham, evameva bho jinaputra bodhicittamahāhradaprabhavaṃ pravahat kuśalamūlavāri mahāpraṇidhānanadīsrotomukhaiścaturbhiḥ saṃgrahavastubhiḥ sarvasattvadhātu saṃtarpya akṣayaṃ bhūya uttari vivṛddham aprameyāṇāṃ sattvānāmupakārībhūtaṃ yāvatsarvākārasarvajñajñānamahāsamudramarpayati / tacca kuśalamūlavāri ādita eva sarvajñatāmahāsāgarābhimukham //
tāḥ khalu bho jinaputra etā daśa bhūmayo buddhajñānaṃ pratītya prajñāyante / tadyathāpi nāma bho jinaputra mahāpṛthivīṃ pratītya daśa mahāratnaparvatarājāḥ prajñāyante / tadyathā himavān parvatarājo gandhamādano vaidalya ṛṣigiriryugaṃdharo 'śvakarṇagirirnimiṃdharaścakravālaḥ ketumān sumeruśca mahāparvatarājaḥ / tara bho jinaputra tadyathāpi nāma himavān parvatarāja ākaraḥ sarvabhaiṣajyajātīnāmaparyantaḥ sarvabhaiṣajyajātigrahaṇatayā, evameva bho jinaputra pramuditāyāṃ bodhisattvabhūmau sthito bodhisattva ākaro bhavati sarvalaukikakāvyaśāstramantravidyāsthānānāmaparyantaḥ sarvalaukikakāvyaśāstramantravidyopāyena / tadyathāpi nāma bho jinaputra gandhamādano mahāparvatarāja ākaraḥ sarvagandhajātīnāmaparyantaḥ sarvagandhajātigrahaṇena, evameva bho jinaputra vimalāyāṃ bodhisattvabhūmau sthito bodhisattva ākaro bhavati sarvabodhisattvaśīlasaṃvaracāritragandhānāmaparyantaḥ sarvabodhisattvaśīlasaṃvaracāritragandhasaṃgrahaṇena / tadyathāpi nāma bho jinaputra vaidalyo mahāparvatarājaḥ śuddho ratnamaya ākaraḥ sarvaratnajātīnāmaparyantaḥ sarvalaukikaratnajātigrahaṇena, evameva bho jinaputra prabhākaryāṃ buddhabhūmau sarvalaukikadhyānābhijñāvimokṣasamādhisamāpattīnām, aparyantaḥ sarvalaukikadhyānābhijñāvimokṣasamādhisamāpattīnām, aparyantaḥ sarvalaukikadhyānābhijñāvimokṣasamādhisamāpattiparipṛcchānirdeśaiḥ / tadyathāpi nāma bho jinaputra ṛṣigirirmahāparvatarājaḥ pañcābhijñānāmṛṣīṇāmaparyantaḥ pañcābhijñarṣigaṇanayā, evameva bho jinaputra arciṣmatyāṃ buddhabhūmau sarvamārgāmārgāntarāvatāranirdeśaviśeṣajñānānāmaparyantaḥ sarvamārgāmārgāntaraviśeṣajñānaparipṛcchānirdeśaiḥ / tadyathāpi nāma bho jinaputra yugaṃdharo mahāparvatarājaḥ sarvayakṣamaharddhikānāmaparyantaḥ sarvayakṣamaharddhikagaṇanayā, evameva bho jinaputra sudurjayāyāṃ buddhabhūmau sarvābhijñarddhivikurvaṇaprātihāryāṇāmaparyantaḥ sarvābhijñarddhivikurvaṇaprātihāryaparipṛcchānirdeśaiḥ / tadyathāpi nāma bho aśvakarṇagirirmahāparvatarājaḥ sarvaphalajātīnāmaparyantaḥ sarvaphalajātigrahaṇena, evameva bho jinaputra abhimukhyāṃ buddhabhūmau (Dbh 66) pratītyasamutpādāvatāranirdeśānāmaparyantaḥ śrāvakaphalābhisamayaparipṛcchānirdeśaiḥ / tadyathāpi nāma bho jinaputra nimiṃdharo nāma mahāparvatarājaḥ sarvanāgamaharddhikānāmaparyantaḥ sarvanāgamaharddhigaṇanayā, evameva bho jinaputra
dūraṃgamāyāṃ buddhabhūmau upāyaprajñānirdeśānāmaparyantaḥ pratyekabuddhaphalābhisamayaparipṛcchānirdeśaiḥ / tadyathāpi nāma bho jinaputra cakravālo nāma mahāparvatarājaḥ vaśībhūtānāmaparyanto vaśībhūtagaṇanayā, evameva bho jinaputra acalāyāṃ buddhabhūmau sarvabodhisattvavaśitābhinirhārāṇāmaparyanto lokadhātuvibhaktiparipṛcchānirdeśaiḥ / tadyathāpi bho jinaputra ketumān nāma mahāparvatarājaḥ asuramaharddhikānāmaparyanto 'suramaharddhikagaṇanayā, evameva bho jinaputra sādhumatyāṃ buddhabhūmau sarvasattvapravṛttinivṛttijñānopacārāṇāmaparyantaḥ sarvajagatsaṃbhavavibhavaparipṛcchānirdeśaiḥ / tadyathāpi bho jinaputra sumerurmahāparvatarājaḥ sarvadevamaharddhikānāmaparyantaḥ sarvadevamaharddhikagaṇanayā, evameva bho jinaputra dharmameghāyāṃ buddhabhūmau tathāgatabalavaiśaradyāveṇikabuddhadharmāṇāmaparyanto buddhakāyasaṃdarśanaparipṛcchānirdeśaiḥ / yathā khalu punarime bho jinaputra daśa mahāratnaparvatā mahāsamudrasaṃbhūtā mahāsamudraprabhāvitāḥ, evameva bho jinaputra imā api daśa bhūmayaṃ sarvajñatāsaṃbhūtāḥ sarvajñatāprabhāvitāḥ //
tadyathāpi bho jinaputra mahāsamudro daśabhirākāraiḥ saṃkhyāṃ gacchatyasaṃhāryatayā / katamairdaśabhiḥ? yaduta anupūrvanimnataśca mṛtakuṇapāsaṃvāsataśca anyavārisaṃkhyātyajanataśca ekarasataśca bahuratnataśca gambhīraduravagāhataśca vipulāpramāṇataśca mahābhūtāvāsataśca sthitavelānatikramaṇataśca sarvameghavārisaṃpratyeṣaṇātṛptitaśca, evameva bho jinaputra bodhisattvacaryā daśabhirākāraiḥ saṃkhyāṃ gacchatyasaṃhāryatayā / katamairdaśabhiḥ? yaduta pramuditāyāṃ bodhisattvabhūmau anupūrvamahāpraṇidhānābhinirhāranimnataḥ / vimalāyāṃ bodhisattvabhūmau dauḥśīlyamṛtakuṇapāsaṃvāsataḥ / prabhākaryāṃ bodhisattvabhūmau laukikaprajñaptisaṃkhyātyāgataḥ / arciṣmatyāṃ bodhisattvabhūmau buddhabhedyaprasādaikarasataḥ / sudurjayāyāṃ bodhisattvabhūmau apramāṇopāyābhijñālokakriyābhinirhārabahuratnataḥ / abhimukhyāṃ bodhisattvabhūmau pratītyasamutpādapratyavekṣaṇaduravagāhagāmbhīryataḥ / dūraṃgamāyāṃ bodhisattvabhūmau buddhipravicayakauśalyavipulāpramāṇataḥ / acalāyāṃ bodhisattvabhūmau mahāvyūhābhinirhārasaṃdarśanamahābhūtāvāsataḥ / sādhumatyāṃ bodhisattvabhūmau gambhīravimokṣajagaccaritayathāvatprativedhasthitavelānatikramaṇataḥ / dharmameghāyāṃ bodhisattvabhūmau sarvatathāgatadharmāvabhāsamahāmeghavārisaṃpratyeṣaṇātṛptitaḥ //
tadyathāpi bho jinaputra mahāmaṇiratnaṃ yadā daśa ratnagotrāṇyatikramya abhyutkṣiptaṃ ca bhavati kuśalakarmārasuparitāpitaṃ ca suparipiṇḍitaṃ ca supariśodhitaṃ ca suparyavadāpitaṃ ca sunirviddhaṃ ca ratnasūtrasvāviddhaṃ ca uccavaiḍūryamaṇiratnadaṇḍadhvajāgrāvaropitaṃ ca sarvāvabhāsapramuktaṃ ca rājānujñātaṃ ca bhavati, tadā sarvasattvānāṃ sarvaratnasaṃgrahāya pratyupasthitaṃ bhavati, evameva bho jinaputra yadā bodhisattvānāṃ sarvajñatāratnacittotpādo daśāryaratnagotrāṇyatikramyotpanno bhavati (Dbh 67) dhūtaguṇasaṃlekhaśīlavratatapaḥsuparitāpitaśca dhyānasamādhisamāpattisuparipiṇḍitaśca mārgāṅgākārasupariśodhitaśca upāyābhijñāsuparyavadāpitaśca pratītyasamutpādasunirviddhaśca upāyaprajñāvicitraratnasūtrasvāviddhaśca vaśitāmahāvaiḍūryamaṇiratnadaṇḍadhvajāgrāvaropitaśca sattvacaritapratyavekṣaṇaśrutajñānāvabhāsasaṃprayuktaśca tathāgatadharmarājasamyaksaṃbuddhajñānābhiṣekānugataśca bhavati, tadā sarvasattvānāṃ sarvabuddhakāryaratnasaṃgrahāya pratyupasthito bhavati, tadā ca sarvajña ityākhyāyate // ayaṃ khalu punarbho jinaputra bodhisattvacaryāsamudānayanaḥ sarvākārasarvajñajñānaguṇasaṃcayo dharmamukhaparivarto nānavaropitakuśālamūlānāṃ sattvānāṃ śravaṇāvabhāsamāgamiṣyati //
vimukticandro bodhisattva āha - yeṣāṃ punarbho jinaputra ayaṃ sarvākārasarvajñajñānaguṇasaṃcayo dharmamukhaparivartaḥ śravaṇāvabhāsamāgamiṣyati, te kiyatā puṇyopacayena samanvāgatā bhaviṣyanti? vajragarbho bodhisattva āha - yāvān bho jinaputra sarvajñajñānasya prabhāvastāvān sarvajñatācittotpādasaṃgrahālambanātpuṇyopacayaḥ syāt / yāvān sarvajñatācittotpādasaṃgrahālambanataḥ puṇyopacayastāvānevāsya dharmamukhaparivartasyābhimukhaḥ puṇyopacayo 'nugantavyaḥ / tatkasya hetoḥ? na hi bho jinaputra śakyaṃ anyatra bodhisattvena ayaṃ sarvākārasarvajñajñānaguṇasaṃcayo dharmamukhaparivartaḥ śrotuṃ vā adhimoktuṃ vā pratyetuṃ vā udgrahītuṃ vā dhārayituṃ vā saṃdhārayituṃ vā / kaḥ punarvādo bhāvanākāraprayogodyoganiṣpādaneṣu? tasmāttarhi bho jinaputra sarvajñajñānamukhānugatāste saṃdhārayitavyāḥ, ye imaṃ sarvajñajñānaguṇasaṃcayadharmamukhaparivartaṃ śropyati, śrutvā cādhimokṣyante, adhimucya cādhārayiṣyanti, bhāvanākāreṇa prayokṣyante //
atha khalu tasyāṃ velāyāṃ buddhānubhāvena dharmatāpratilambhena ca daśadiglokadaśabuddhakṣetrakoṭiparamāṇurajaḥsamā lokadhātavaḥ ṣaḍvikāramaṣṭādaśamahānimittamakampanta prākampanta saṃprākampanta / acalan prācalan saṃprācalan / avedhanta prāvedhanta saṃprāvedhanta / araṇan prāraṇan saṃprāraṇan / akṣumyan prākṣubhyan saṃprākṣumyan / agarjan prāgarjan saṃprāgarjan / divyāśca puṣpagandhamālyameghā abhiprāvarṣan / divyāśca vastrameghā divyāścūrṇameghā divyā ratnameghā divyā ābharaṇameghā divyā chatrameghā divyā dhvajameghā divyā patākāmeghā abhiprāvarṣan / divyaṃ ca sūryacakrātmabhāvamaṇḍalamaṇirājasumerumeghavarṣamabhiprāvarṣan / divyaṃ ca sarvarutaravitavādyamaṇirājasumerumeghavarṣamabhiprāvarṣan / divyaṃ ca jāmbūnadakanakavarṇaprabhāmaṇḍalamaṇirājasumerumeghavarṣamabhiprāvarṣan / divyāśca tūryatālāvacarasaṃgītimeghā nadanti sma / divyasamatikrāntāḥ sarvajñatābhūmyabhiṣṭavasaṃgītimeghā nadanti sma / yathā cāsyāṃ lokadhātau cāturdvīpikāyāṃ paranirmitavaśavartino devarājasya vimāne maṇiratnagarbhaprāsāde, tathā sarvalokadhātuṣu daśa diśaḥ spharitvā iyameva dharmadeśanā sarvatraiva pravartate sma / ... daśabhyo digbhyo daśabuddhakṣetrakoṭiparamāṇurajaḥsamānāṃ lokadhātūnāṃ pareṇa daśabuddhakṣetrakoṭiparamāṇurajaḥsamā bodhisattvā āgacchanti daśadiśaṃ spharantaḥ / te ca āgatyaivamāhuḥ - sādhu sādhu bho jinaputra, yastvamimāṃ bodhisattvabhūmidharmatāṃ sūcayati / vayamapi bho jinaputra sarve vajragarbhasamanāmakā eva vajraśrīnāmikābhyo (Dbh 68) nānālokadhātubhya ihāgatā vajradhvajanāmakānāṃ tathāgatānāmantikebhyaḥ / sarvāsu ca tāsu lokadhātuṣu iyameva dharmadeśanā pravartate buddhānubhāvena evaṃrūpāsveva parṣatsu / ebhireva padairebhireva vyañjanairebhireva niruktairetamevārthamabhilaṣadbhiranūnamanadhikamanatiriktam, te vayaṃ bho jinaputra sākṣībhūtā buddhānubhāvenemāṃ parṣadaṃ saṃprāptāḥ / yathā ca bho jinaputra vayamimāṃ lokadhātuṃ saṃprāptāstathā ca daśasu dikṣu sarvalokadhātuṣvekaikasyāṃ lokadhātau cāturdvīpikāyāṃ paranirmitavaśavartibhavane vaśavartino devarājasya vimāne maṇiratnagarbhaprāsāde saṃprāptā iti //
idamavocadvajragarbho bodhisattvo mahāsattvo 'bhyanujñātastathāgatena / āttamanāḥ sā ca sarvāvatī bodhisattvaparṣat sā ca devanāga ... śuddhāvāsaparṣad bhagavāṃśca paranirmitavaśavartiṣu deveṣu viharannacirābhisaṃbuddho dvitīye saptāhe vaśavartino devarājasya vimāne maṇiratnagarbhe vajragarbhasya bodhisattvasya bhāṣitamabhyanandanniti //
iti parīndanāparivarto nāmaikādaśaḥ //
iti śrībodhisattvacaryāprasthāno daśabhūmīśvaro nāma mahāyānasūtraratnarājaḥ samāptaḥ //
(Dbh 69)
Daśabhūmikasūtre gāthāvibhāgaḥ /
1 pramuditā nāma prathamā bhūmiḥ /
upakramaḥ /
te śukladharmupacitāḥ kuśalopapetāḥ paryupāsitāḥ sugatamaitrakṛpānukūlāḥ /
adhimuktyudāra kuśalāśaya śuddhabhāvāścittaṃ janenti atulaṃ jinajñānahetoḥ // 1 //
sarvajñabuddhabalaśodhanavīryasthāmā jinadharmaniṣpattijagatparitrāyaṇārthāḥ /
mahākṛpocayavartanadharmacakraṃ jinakṣetraśodhamupapadyati cittaśreṣṭham // 2 //
tryadhvaikavīkṣaṇavibuddhananirvikalpā nānāvidhe jagati kālaviśodhanārtham /
saṃkṣepasarvaguṇa eṣitu nāyakānām ākāśatulya samudeti udāracittam // 3 //
prajñādhipatya kṛpapūrvamupāyayuktam adhimukti-āśayaviśuddhabalāpramāṇam /
āsaṅgatābhimukhatā-aparapraṇeyaṃ samatopapetasugataṃ varacittajātam // 4 //
sahajāticittaratanaṃ sugatātmajānām atikrānta bālacari buddhacari hyupetaḥ /
jātaḥ kule daśabalāna anodyapadyaḥ samatāṃ jine anugato niyatāgrabodhiḥ // 5 //
(Dbh 70)
ekasmi citta upapadyati bhūmilābho bhavate acalyu girirājasamāśayaśca /
prāmodyaprītibahulaśca prasādavāṃśca utsāhavegavipulaḥ sadudagracittaḥ // 6 //
saṃrambhahiṃsavigataśca akrodhanaśca hrīgauravārjavataraśca susaṃvṛtaśca /
jagatāyanaṃ smarati apratimānajñānaṃ prītiṃ janetyupagataspṛhameta sthānam // 7 //
pañcā bhayā apagatāḥ sahabhūmilābho ājīvikā maraṇa kīrtyatha durgatiśca /
parṣadbhayaṃ ca vigataṃ tatha chambhitatvaṃ kiṃ kāraṇaṃ tatha hi ātmaniketu nāsti // 8 //
te chambhitatvavigatāḥ kṛpamaitrayuktāḥ śraddhāsagauravahriyopagatā guṇāḍhyāḥ /
rātriṃdivaṃ kuśalapakṣa niṣevamāṇāḥ satyārtha dharmaniratā na tu kāmabhogaiḥ // 9 //
śrutadharmacintakuśalā aniketacittā lābhādaśīcittagatā uta bodhicittāḥ /
jñānābhilāṣi balaśodhanabuddhadharmā eṣanti pāramita varjitamāyaśāṭhyāḥ // 10 // yathāvādinastathakriyāḥ sthitasatyavākyā na tu dūṣaṇā jinakule cari bodhiśikṣām /
lokakriyāya vigatā niratā jagārthaṃ śuklairatṛpta bhumayottarimārabhante // 11 //
te eva dharmaniratā guṇārthayuktā abhinirharanti praṇidhiṃ jinadarśanāya /
saddharmadhāraṇa upasaṃkramaṇā ṛṣiṇām abhinirharanti praṇīdhiṃ varacārikāyām // 12 //
paripākasattvapariśodhanabuddhakṣetraṃ te cāsya kṣetra sphuṭikā jina aurasehi /
ekāśayā jinasutehi amoghatāyāḥ sarvatra bālapathi buddhiya hetumarthe // 13 //
(Dbh 71)
etāṃśca naikapraṇidhīnabhinirharanti te co anantavipulāya anantatāyai /
ākāśadhātusattvadharmatanirvṛtaṃ ca loko hyaniṣṭha jinamutpadi jñānabhūmī // 14 //
cittasya no viṣayajñānapraveśaniṣṭhā yā vartani trividhaniṣṭha jagatyanantā /
praṇidhānaniṣṭhitu bhavenna mamaivarūpā yatha eta niṣṭha tatha carya samā labheyam // 15 //
evaṃ sunirhṛtasumārdavasnigdhacittāḥ śraddheta buddhaguṇa sattva vilokayantaḥ /
prītyāntulambhupagataḥ kṛpamaitratāṃ ca paritāyitavya maya sattva dukhārditāni // 16 //
teṣārthi tyāga vividhaṃ puna ārabhante rājyaṃ varaṃ vividharatnahayān gajāṃśca /
śirahastapādanayanā svakamātmamāṃsaṃ sarvaṃ tyajanti na ca dīnamanā bhavanti // 17 //
eṣanti śāstra vividhānna ca khedamenti / śāstrajña lokacaritānyanuvartayanti /
lokajñatāmupagatā hriyatā dhṛtiṃ ca pūjyanti cāpratisamān gurugauraveṇa // 18 //
eṣābhiyuktavidunā divarātri nityam uttapyate kuśala svarṇa yathaiva agnau /
so cāpi eva parikarma daśāna bhūmī kṛtvā asaṅgatamupeti aviṣṭhihantā // 19 //
yatha sārthavāha mahasārthahitāya yukto pucchitva mārgaguṇa kṣematamabhyupeti /
emeva bhūmi prathamā sthita bodhisattvaḥ kṛtaniṣkramo daśabhibodhimupetyasaṅgaḥ // 20 //
atra sthitā guṇadharā nṛpatī bhavanti dharmānuśāsaka ahiṃsaka maitrayuktāḥ /
(Dbh 72)
jambudhvajaṃ sakalarājya praśāsayantaḥ sthāpenti tyāgi janatāṃ varabuddhajñāne // 21 //
ākāṅkṣamāṇa vṛṣabhā vijahitva rājyaṃ jinaśāsane upagatāścari ārabhantaḥ /
labdhvā samādhiśata buddhaśataṃ ca paśyi kampenti kṣetraśatu bhāsi atikramanti // 22 //
śodhyanti sattvaśata dharmamukhān viśanti praviśanti kalpaśatakāyaśataṃ nidarśi /
pūrṇaṃ śataṃ jinasutāna nidarśayanti bhūyottari praṇidhiśreṣṭhabalāpramāṇāḥ // 23 //
ityeṣā prathamā bhūmirnidiṣṭā sugatātmajāḥ /
sarvalokahitaiṣīṇāṃ bodhisattvānanutamā // 24 //
(Dbh 73)
2 vimalā nāma dvitīyā bhūmiḥ /
upakramagāthāḥ /
śrutvaitaduttamaṃ sthānaṃ bhūmyāḥ śreṣṭhaṃ manoramam /
prasannamanasaṃkalpaharṣitāḥ sugatātmajāḥ // 1 //
abhyutthitā āsanebhya abhyudgamya khagapathe /
abhyokiranti kusumaiḥ sādhviti vyāharī girā // 2 //
sādhu sādhu mahāprājña vajragarbha viśārada /
yannirdiṣṭā tvayā bhūmi bodhisattvāna yā carī // 3 //
parṣaddhi viprasannā tu vimukticandraḥ pṛcchati /
uttariṃ kīrtiyā bhūmiṃ dvitīyāṃ sugatātmajāḥ // 4 //
kīdṛśā manasaṃkalpā dvitīyāmabhilakṣataḥ /
pravyāhara mahāprājña śrotukāmā jinātmajāḥ // 5 //
upasaṃhāragāthāḥ /
te mārdavārjavamṛdūkarmaṇīyacittāḥ kalyāṇa-āśaya damāśayatābhyupetāḥ /
saṃsargapekṣavigatāśca udārabuddhi māhātmya āśayavid dvitīyākramanti // 6 //
atra sthitā guṇadharāḥ kuśalopapetāḥ prāṇātipātavigatā avihiṃsacittāḥ /
adattadānapagatāḥ paradāratāṃ ca satyānvitā apiśunaḥ puruṣapradhānāḥ // 7 //
parabhogabhidyavigatā vidu maitracittāḥ samyakpathe upagatā aśaṭhajñakāśca /
nirmāṇakāyagrahaṇāśca supeśalāśca rakṣanti śāstuśaraṇaṃ sada apramattāḥ // 8 //
duḥkhāni yāni niraye tatha tiryagyonau yamaśāsane jvalita-āśrayanityupetāḥ /
sarve ti pāpapatitākṣalāḥ prabhonti hantā vivarjiya upemahi satyadharmam // 9 //
(Dbh 74)
ādau ca kṛtva manujānupapattimiṣṭāṃ yāvadbhavāgramaraṇāśayadhyānu śikṣām /
pratyekayānamatha śrāvakabuddhayānaṃ sarve ito daśabhi śuklapathaiḥ prabhūtam // 10 //
evaṃ viditva satataṃ vidu apramattāḥ śīleṣu saṃsthita parānapi sthāpayanti /
bhūyottare karuṇa-āśayatābhyupetāḥ sattvān viditva dukhitān kṛpa saṃjanenti // 11 //
hanto vidṛṣṭipatitā imi bālabuddhī krodhopanāhadrutacitta vivādaprāptāḥ /
satataṃ atṛpta viṣaye bhuyu prārthayanti trinidāna sattva parimocayitavya ete // 12 //
maha-andhakāratamasāvṛta mohachannāḥ kāntāramārgapatitā mahadṛṣṭijāle /
saṃsārapañjaragatā ripu dharṣayanti mokṣāmyahaṃ namucipañjaramadhyaprāptān // 13 //
kleśormibhihriyata oghacaturnimagnā traidhātuke dukhaśataiḥ paripīḍyamānāḥ /
skandhālayābhyupagatā vṛta-ātmasaṃjñā teṣārthi yujyami ahaṃ dukhamocanārtham // 14 //
avasṛjya śreṣṭhapravaraṃ ima buddhajñānaṃ sati eva niḥsaraṇi hīnamatiṃ janenti /
sthāpemi tān vimalajñāni tathāgatānāṃ vīryārabhanti atulaṃ vidu bodhihetoḥ // 15 //
atra sthitā guṇaśatopacitā maharṣi paśyanti naikasugatānapi pūjayanti /
teṣāṃ śubhaṃ bhuyu uttapyati kalpakoṭyāṃ kāsīsakāñcanavaraṃ ca yathā nikṣiptam // 16 //
atra sthitā jinasutā nṛpacakravarti bhūtvā praṇenti daśabhiḥ kuśalebhi sattvān /
(Dbh 75)
yaccaiva saṃci śubhasaṃcaya saṃcinanti trātā bhavema jagato daśabhirbalāḍhyaiḥ // 17 //
ākāṅkṣamāṇa vijahitva ca rajabhogān pravrajya śāsanavare upagamya dhīrāḥ /
vīryānvitā labhiya śreṣṭhavaraṃ samādhiṃ buddhā sahasra paripūrṇa kṣeṇe dṛśanti // 18 //
evaṃvidhā gaṇanayā bhuyu anya nekā ādarśayanti vṛṣabhī sthita atra bhūmau /
ata uttari praṇidhijñānavarābhyupetā naikā vikurvitavidhau vinayanti sattvān // 19 //
ityeṣā dvitiyā bhūmirnirdiṣṭā sugatātmajāḥ / sarvalokahitaiṣīṇāṃ bodhisattvānanuttamā // 20 //
(Dbh 76)
3 prabhākarī nāma tṛtīyā bhūmiḥ /
upakramagāthāḥ /
evaṃ śruṇitva caribhūmimuttamāṃ bodhisattvaviṣaye acintiyām /
harṣita jinasutāḥ sagauravāḥ puṣpamegha nabhataḥ pramuñciṣuḥ // 1 //
sādhu sādhu girisārasākaya (?) deśito viduna śīlasaṃvaraḥ /
sarvasattvakaruṇāya āśayo bhūmiśreṣṭha dvitiyāya gocaraḥ // 2 //
bhūtatattva vitathāmananyathā bodhisasattvacaraṇaṃ manoramam /
sarvalokahitaśaukhyacintanā deśitaṃ tu paramaprabhāsvaram // 3 //
bhūyu bhūyu naradevapūjitāṃ bhūmiśreṣṭha tṛtiyāmudāhara /
dharmajñānakriyamukti sūcaya yādṛśo 'nubhava tādṛ(śo) gocaraḥ // 4 //
dānaśīlacaraṇaṃ maharṣiṇāṃ kṣāntivīryaśamaprajñupāyatām /
maitraśreṣṭha karuṇāya mārgaṇaṃ bhāṣadhvaṃ jinacarīviśodhanam // 5 //
vimukticandra uvāca vajragarbhaviśāradam / tṛtīyā saṃkramantānāmāśayaṃ bhaṇa sūraṇa // 6 //
upasaṃhāragāthāḥ /
te śuddha-āśaya guṇākara tīkṣṇacittā nirviṇṇa rāgavigatā anivartiyāśca /
dṛḍhacitta taptadhṛtiyukti udāravegā māhātmyatāśayavidū tṛtiyākramanti // 7 //
atra sthitā vidu prabhākaribhūmideśe duḥkhaṃ anityamaśuciṃ ca pralopadharmam /
acirasthitāka kṣaṇikaṃ ca nirodhakaṃ ca vicinanti saṃskṛtagatīkamanāgatīkam // 8 //
(Dbh 77)
te rogabhūtasahaśokaparadevanaṃ ca sopāyasaṃ ca priya apriyatānubaddham /
duḥkhadaurmanasyanilayaṃ jvalitāgnikalpaṃ paśyanti saṃskṛtamananta samujjvalanti // 9 //
udvigna sarva tribhave anapekṣacittā jñānābhilāṣa sugatānamananyabuddhiḥ /
avicintiyaṃ atuliyaṃ asamantapāraṃ saṃpaśyate nirupatāpa jināna jñānam // 10 //
te buddhajñāna nirupadravamīkṣamāṇā atrāṇa nātharahitā vrajate caranti /
nityaṃ daridra tribhiragnibhi saṃpradīptā bhavacārake dukhaśatairvinibaddhacittāḥ // 11 //
kleśāvṛtāśca avilokana chandahīnāḥ sugatāna dharmaratanānupranaṣṭa bālāḥ /
saṃsārasrota-anuvāhina mokṣatrastā me trāyitavya dṛḍha vīrya samārabhante // 12 //
jñānābhilāṣa anapekṣa jagārthacārī vyuparīkṣate katama hetu jagasya mokṣe /
nānyatra nāvaraṇajñāna tathāgatānāṃ jñānaṃ ca prajñaprabhavaṃ sugatānanantam // 13 //
prajñā śrutāttu iti cintayi bodhisattvo jñātvā tamārabhati vīrya śrutārthacārī /
rātriṃdivaṃ śravaṇahetu ananyakarmā arthārthiko bhavati dharmaparāyaṇaśca // 14 //
maṇimuktiratnanilayān priyabāndhavāṃśca rājyaṃ ananta vividhān pura sthānaśreṣṭhān /
bhāryāsutāṃśca parivāra manonukūlān anapekṣacittu tyajate vidu dharmahetoḥ // 15 //
śira hastapāda nayana svakamātmamāṃsaṃ jihvā ca daṃṣṭra śrava nāsika śoṇitaṃ ca /
hṛdayaṃ tupādya priya majja parityajanti nā duṣkaretamatha duṣkara yacchṛṇoti // 16 //
(Dbh 78)
yadi kaścidenamupagamya vadeyya evaṃ yadi agnigarbha prapate jvalitāpi ghoram /
prāpiṣya dharmaratanaṃ sugatopanītaṃ śrutvā adīnamanasaḥ prapate guṇārthī // 17 //
ekasya dharmapada artha sumerumūrdhnā trisahasra agnirucitaṃ api brahmalokāt /
sūdūrlabhā imi jinasya udārabodhiḥ ye mānuṣyeṇa sukha labhyati evarūpam // 18 //
yāvattareṇa pavararṣiṇa jñānalābhastāvattaraṃ dukhamavīcikamutsahyami /
kiṃ vā punarvividhamānuṣaduḥkhaskandhaṃ hantābhyupemi varadharmipadārthiduḥkham // 19 //
dharmaṃ ca śrutva puna yoniṣu cintayāti dhyānāpramāṇa caturaśca tathā arūpyā /
pañcāpyabhijña pravarā abhinirharanti nā cāpi teṣu vaśitā upapadya yāti // 20 //
atra sthitā guṇadharā bahubuddhakoṭyaḥ pūjyanti niścitamanā śṛṇuvanti dharmam /
tanubhūtva mithyapagatāḥ pariśuddhayanti svarṇe yathā vigatadoṣa pramāṇatulyam // 21 //
atra sthitā guṇadharāstridaśādhipatyaṃ kārenti īśvara nivartitu kāmarāgāḥ /
marusaṃgha nekavividhān kuśalāna mārge sthāpentyananyamana buddhaguṇābhilāṣe // 22 //
atra sthitā jinasutā viriyārabhante labdhvā samādhina sahasraśataṃ anūnam /
paśyanti buddhavara lakṣaṇacitrigātrāṃ bhūyo ataḥ praṇidhiśreṣṭha guṇāpramāṇāḥ // 23 //
ityeṣā tṛtiyā bhūminirdiṣṭā sugatātmajāḥ / sarvalokahitaiṣīṇāṃ bodhisattvānanuttamā // 24 //
(Dbh 79)
4 arciṣmatī nāma caturthī bhūmiḥ /
upakramagāthāḥ /
evaṃ śrūṇitva caraṇaṃ vipulaṃ bhūmyuttamaṃ manuramaṃ pravaram /
saṃharṣitā jinasutāttamanā abhyokiranti kusumebhi jinam // 1 //
saṃkampitā lavaṇatoyadharā iha dharmadeśanamudīrayatām /
marukanyakā abhimanorucirāḥ saṃgītiyukta varadharmaratāḥ // 2 //
vaśavarti devapatirāttamanā maṇiratna divya sugatasya kṣipī /
vācaṃ abhāṣi atha eva jino utpanna artha guṇapāragato // 3 //
kiṃ kāraṇaṃ tatha hi dharmavaraṃ saṃbodhisattvacaraṇaṃ paramam /
bhūmirvidū na iyamadya śrutā yasyāśravo durlabha kalpaśataiḥ // 4 //
bhūyaḥ prabhāṣa naradevahitā caryāvarāṃ jinasutān vidū /
śroṣyanti te marutasaṃghagaṇā bhūtaṃ viniścayamananyapadam // 5 //
vimukticandraḥ punarvīro ālapī sugatātmajam /
caturthī saṃkramantānāṃ gocaraṃ bhaṇa uttamam // 6 //
upasaṃhāragāthāḥ /
parikarmitā tṛtīyabhūmiprabhaṃkarāya sattvacaryaloka tatha dharma vicāryamāṇaḥ /
ākāśadhātu manadhātu trayaśca dhātu adhimukti āśaya viśuddhi samākramanti // 7 //
sahaprāptu arciṣmati bhūmi mahānubhāvaḥ saṃvṛttu śāstu kulu bhūyu vivartiyatve /
(Dbh 80)
abhedya buddharatane tatha dharmasaṃghe udayavyayasthiti nirīhaka prekṣamāṇaḥ // 8 //
lokapravṛtti kriyakarma bhavopapattiṃ saṃsāranirvṛtivibhāvana kṣetrasattvān /
dharmāñca pūrvamaparānta kṣayānutpādaṃ saṃvṛttu bhāvayati śāstu kulānuvartī // 9 //
so eṣu dharmu samupetu hitānukampī bhāveti kāyamapi vedana cittadharmān /
adhyātmabāhyubhayathā vidu bhāvayāti smṛtyopasthānabhāvana niketavarjitā // 10 //
pāpakṣayātkuśaladharmavivardhitā ca samyakprahāṇa caturo vidu bhāvayanti /
catuṛddhipāda bala indriya bhāvayanti bodhyaṅgaratna ruciraṃ tatha mārga śreṣṭham // 11 //
bhāventi tān janayatāṃ samavekṣya buddhim upastambhayanti praṇidhiṃ kṛtapūrvamaitrāḥ /
sarvajñajñānamabhiprārthana buddhakṣetraṃ balaśreṣṭhamuttamapathaṃ anucintayantaḥ // 12 //
vaiśāradaṃ api ca dharma ahārya śāstuḥ varavuddhaghoṣamabhiprārthayamāna dhīrāḥ /
gambhīramārgaratanaṃ ca vimokṣasthānaṃ mahatāmupāya samudāgama bhāvayanti // 13 //
satkāyadṛṣṭivigatāśca dviṣaṣṭidṛṣṭī attāttamīyavigatāstatha jīvalābham /
skandhāstu dvāra tatha dhātuniketasthānaṃ sarvaprahāṇa viduṣaṃ catuthāya bhūmyām // 14 //
so yānimāni sugatena vivarṇitāni karmāṇi kleśasahajāni anarthakāni /
tāni prahāya vidu āśayato viśuddhā dharmārabhanti kuśalaṃ jagaûtāyaṇārtham // 15 //
susnigdhacitta bhavatī vidu apramatto mṛducittu sārjava hitāsukha-āvahaśca /
(Dbh 81)
aparikliṣṭaśca parimārgati uttamārthaṃ jñānābhiṣekamabhilāṣi jagārthacārī // 16 //
gurugauraveṣupagataḥ pratipattikāmo bhavate kṛtajña sumanāśca akūhakāśca /
nirmāyatāgahana āśayasūrataśca avivartyavīryu bhavate samudānayantaḥ // 17 //
tasyātra bhūmi rucirāya pratiṣṭhitasya adhyāśayaṃ api ca śuddhamupeti dharmam /
adhimukti tapyati vivardhati śukladharmo malakalmaṣaṃ vimati śaṃśaya sarva yānti // 18 //
atra sthitā naravararṣabha bodhisattvāḥ sugatānanekanayutānabhipūjayanti /
śṛṇvanti dharma yatha śāsani pravrajanti asaṃhārya śakya kṛtakāñcanabhūṣaṇaṃ vā // 19 //
atra sthitāna vidunā guṇamāśayaṃ ca
jñānaṃ upāya caraṇaṃ ca viśuddhimārgaḥ /
no śakyu māranayutebhi nivartanāya ratnaprabheva yatha varṣajalairahāryā // 20 //
atra sthitā naramarudgaṇapūjanārhā bhontī suyāmapatirīśvara dharmacārī /
sattvāni dṛṣṭigahanādvinivartayanti saṃbhārayanti kuśalā jinajñānahetoḥ // 21 //
viryopapeta śatakoṭi mararṣabhāṇāṃ paśyantyananyamanasaḥ susamāhitatvāt /
tata uttariṃ bahukalpamabhinirharanti jñānākarā praṇidhiśreṣṭha guṇārthacārī // 22 //
caturthī itiyaṃ bhūmirviśuddhā śubhacāriṇī / guṇārthajñānayuktānāṃ nirdiṣṭā sugatātmajāḥ // 23 //
(Dbh 82)
5 sudurjayā nāma pañcamī bhūmiḥ /
upakramagāthāḥ /
caraṇamatha śruṇitvā bhūmiśreṣṭhāṃ vidūnāṃ jinasuta parituṣṭā harṣitā dharmahetoḥ /
gagani kusumavarṣaṃ utsṛjantī udagrāḥ sādhu sugataputra vyāhṛtaṃ te mahātmā // 1 //
marupati vaśavartī sārdha devāgaṇena svagagata sugatasya pūjānārthaṃ udagrā /
vividharucirameghāḥ snigdha-ābhā manojñāḥ abhikira sugatasya harṣitāḥ prīṇitāśca // 2 //
gītaruta manojñā vādyatūryābhinādā devavadhuprayuktāḥ śāstu saṃpūjanārtham /
jina puna tatharūpaṃ darśayanti sma sthānaṃ sarvarutasvarebhī eva śabdaḥ prayuktaḥ // 3 //
sucireṇa āśayu prapūrṇa muneḥ sucireṇa bodhi śiva prāpta jinaḥ /
sucireṇa dṛṣṭa naradevahitaḥ saṃprāpta devapuri śākyamuniḥ // 4 //
sucireṇa sāgarajalāḥ kṣubhitāḥ sucireṇa ābha śubha munni jane /
sucireṇa sattva sukhitāḥ sucireṇa śāsu śruta kāruṇikaḥ // 5 //
sucireṇa saṃgamu mahāmuninā saṃprāpta sarvagūṇapāramitaḥ /
mada māna darpa prajahitva tamaṃ pūjārhu pūjima mahāśramaṇam // 6 //
(iha pūji kṛtva khagamārgagatā) iha pūji kṛtva sukha nekavidham /
iha pūji kṛtva dukhasarvakṣaye iha pūji kṛtva jina jñānavaram // 7 //
gaganopamaḥ paramuśuddhu jinu jagatī aliptu yatha padmu jale /
(Dbh 83)
abhyudgato udadhi meruriva harṣitva cittu jina pūjayathā // 8 //
athābravīdvajragarbhaṃ vimukticandro viśāradaḥ /
pañcamyā bhūmya ākarān nirdiśasva viśārada // 10 //
upasaṃhāragāthāḥ /
evaṃ viśodhita caturṣu jinacarīṣu buddhayā triyādhvasamatā anucintayanti /
śīlaṃ ca cittapratipattitu mārgaśuddhiḥ kāṅkṣāvinīta vidu pañcami ākramanti // 11 //
smṛti cāpa indriya iṣu anivartitāśca samyakprahāṇa haya vāhana ṛddhipādāḥ /
pañca balāḥ kavaca sarvapipū-abhebyāḥ śūrāṇivarti vidu pañcami ākramanti // 12 //
hyapatrāpyavastravidunāṃ śuciśīlagandho bodhyaṅgamālyavaradhyānavilepanaṃ ca /
prajñāvicāraṇavibhūṣaṇupāyaśreṣṭham udyānadhāraṇita pañcamimākramanti // 13 //
catuṛddhipādacaraṇāḥ smṛtiśuddhigrīvāḥ kṛpamaitraśreṣṭhanayanā varaprajñadaṃṣṭrā /
nairātmyanāda ripukleśa pradharṣamāṇā narasiṃha samya vidu pañcamimākramanti // 14 //
te pañcamīmupagatā varabhūmiśreṣṭhāṃ pariśuddhamārga śubhamuttari bhāvayanti /
śuddhāśayā vidu jinatvanuprāpaṇārthī kṛpamaitrakhedavigatā anucintayanti // 15 //
saṃbhārapuṇyupacayā tatha jñāna śreṣṭhaṃ naikā upāya abhirocanabhūmya bhāsān /
buddhadhiṣṭhāna smṛtimāṃ matibuddhiprāptā cattvāri satya nikhilānanucintayanti // 16 //
(Dbh 84)
paramārthasatyamapi saṃvṛtilakṣaṇaṃ ca satyavibhāgamatha satyanitīraṇaṃ ca /
tatha vastu sāsrava kṣayaṃ api mārgasatyaṃ yāvantanāvaraṇasatya samosaranti // 17 //
evaṃ ca satya parimārgati sūkṣmabuddhiḥ na ca tāvadanāvaraṇaprāptu vimokṣaṃ śreṣṭham /
jñānādhimuktivipulāttu guṇākarāṇām atibhonti sarvajagato arhapratyayānām // 18 //
so eva satya-abhinirhṛta tattvabuddhiḥ jānāti saṃskṛta mṛṣāprakṛtī asāram /
kṛpamaitra-ābha labhate sugatāna bhūyaḥ sattvārthikaḥ sugatajñāna gaveṣamāṇaḥ // 19 //
pūrvāpare vidu nirīkṣatu saṃskṛtasya mohāndhakāratamasāvṛta duḥkhalagnā /
abhyuddharoti jagato dukhaskandhavṛddhān nairātmyajīvarahitāṃstṛṇakāṣṭhatulyān // 20 //
kleśādvayena yugapatpunarbhāsi tryadhvaṃ chedo dukhasya na ca anta samosarantaḥ /
hanto praṇaṣṭa jana te 'tidayābhijātā saṃsārasrota na nivartati niḥsvabhāvam // 21 //
skandhālayā uragadhātu kudṛṣṭiśalyāḥ saṃtapta agnihṛdayāvṛta andhakāre /
tṛṣṇārṇavaprapatitā avalokanatvāt jinasārthavāhavirahā dukha-arṇavasthāḥ // 22 //
evaṃ viditva punarārabhate 'pramatto
taccaiva ārabhati sarvajagadvimokṣī /
smṛtimantu bhonti matimān gatimān dhṛtīṃ ca
hrīmāṃśca bhonti tatha buddhina prajñavāṃśca // 23 //
avitṛptu puṇyupacaye tatha jñāna śreṣṭhaṃ no khedavānna śithilo balameṣamāṇaḥ /
kṣetraṃ vidhāya jinalakṣaṇabuddhaghoṣam avitṛptasarvakriya sattvahitārthayuktaḥ // 24 //
(Dbh 85)
paripācanāya jagato vidu śilpasthānān lipimudrasaṃkhyagaṇadhātucikitsatantrān /
bhūtagrahāviṣamaroganivartanārthaṃ sthāpenti śastra rucirān kṛpamaitrabuddhī // 25 //
varakāvyanāṭakamatiṃ vividhapraharṣān nadyodiyānaphalapuṣpanipadyasthānān /
sthāpenti nekakriya sattvasukhāpanārthaṃ ratnākarāṃśca upadarśayi naikarūpān // 26//
bhūmīcalaṃ ca graha jyotiṣa candrasūryau sarvāṅgalakṣaṇavicāraṇarājyasthānam /
ārūpyadhyāna tathabhijña athāpramāṇā abhinirharanti hitasaukhyajagārthakāmāḥ // 27 //
iha durjayāmupajatā varaprajñacārī pūjenti buddha nayutā śṛṇuvanti dharmam /
teṣāṃ śubhaṃ punaruttapyati āśayaśca svarṇaṃ yathā musaragalvayasaṃvimṛṣṭam // 28 //
ratnāmayā grahavimān vahanti vātā te yehi tehi tu vahanti asaṃhṛtāśca /
tatha lokadharmi caramāna jagārthacārī asaṃhārya bhonti yatha padma jale aliptam // 29 //
atra sthitā tuṣita īśvara te kṛtāvī nāśenti tīrthyacaraṇān pṛthudṛṣṭisthānān /
yaccācaranti kuśalaṃ jinajñānahetoḥ sattvāna trāta bhavamo daśabhirbalāḍhyaiḥ // 30 //
te vīryamuttari samārabhi aramattāḥ koṭisahasra sugatānabhipūjayanti /
labdhvā samādhi vidu kampayi kṣetrakoṭī praṇidhīviśeṣu anubhūya guṇākarānām // 31//
ityeṣā pañcamī bhūmirvicitropāyakoṭibhiḥ / nirdiṣṭā sattvasārāṇāmuttamā sugatātmajāḥ // 32 //
(Dbh 86)
6 abhimukhī nāma ṣaṣṭhī bhūmiḥ /
upakramagāthāḥ /
caraṇavara śruṇitvā bhūmiśreṣṭhaṃ vidūnāṃ gagani sugataputrā harṣitāḥ puṣpavarṣī /
maṇiratana udārā ābhayuktā viśuddhā abhikira sugatasya sādhviti vyāharantaḥ // 1 //
maruta śatasahasrā harṣitā antarīkṣe diviya rucira citrā ratnacūrṇā udārāḥ /
abhikira sugatebhyo gandhamālyānulepān chatradhvajāpatākāhāracandrārdhahārān // 2 //
marupati vaśavartī sarvadevagaṇena upari khaga paṭhitvā megha ratnāmayāni /
abhikiriṣu prasannaḥ pūjanārthaṃ jinasya sādhu sugataputrā vyāharī hṛṣṭacittāḥ // 3 //
amaravadhusahasrāṇyantarīkṣe sthitāni gīta ruta manojñā vādyasaṃgītiyuktā /
sarvarutasvarebhyo eva śabdā ravante jina kṛtu sumanojñaiḥ kleśatāpasya hantā // 4 //
śūnya prakṛtiśāntā sarvadharmānimittāḥ khagapathasamatulyā nirvikalpā viśuddhāḥ /
gatisthitivinirvṛttā niṣprapañcā aśeṣā tathatasama tathatvāddharmatā nirvikalpā // 5 //
yaiḥ punaranubuddhāḥ sarvadharmeva teṣāṃ bhāvi tatha abhāve iñjanā nāsti kācit /
kṛpa karuṇa jage ca mocanārthaṃ prayuktāste hi sugataputrā aurasā dharmajātāḥ // 6 //
dānacari carante sarva hitvā nimittaṃ śīlasudhṛtacittāṃ ādiśāntā praśāntāḥ /
jagati kṛta kṣamante akṣayā dharmajñānī viriyabalaupetāḥ sarvadharmāviviktāḥ // 7 //
dhyānanayapraviṣṭā jīrṇakleśā viśuddhāḥ sarvaviditavastū ādiśūnyādhimuktāḥ /
(Dbh 87)
jñānakriyabalāḍhyā nityayuktā jagārthaṃ te hi sugataputrāḥ śāntapāpā mahātmāḥ // 8//
īdṛśā rutasahasra bhaṇitvā khe sthitāḥ sumadhurā surakanyāḥ /
tūṣṇibhūta jinamīkṣi prasannā dharmagauravaratā marukanyāḥ // 9 //
vimukticandra abravīdvajragarbhaṃ viśāradam / kīdṛśākāraniṣpattiḥ pañcamāyāmanantaram // 10 //
upasaṃhāragāthāḥ /
paripūrṇamārgacaraṇā vidu pañcamāyāṃ dharmānimittata alakṣaṇatā ajātā /
anutpāda ādipariśuddhyatiniṣprapañcā bhāvetva jñānamati ṣaṣṭhi samākramanti // 11 //
dharmā vivikta apratigraha nirvikalpā māyāsvabhāva dvayabhāvatu viprayuktā /
anulomayanta avilomanta dharmanetrī jñānānvitāḥ pravara ṣaṣṭhi samākramanti // 12 //
tīkṣṇānulomasthita jñānabalopapetāḥ samudāgamaṃ vibhavu prekṣiṣu sarvaloke /
mohāndhakāraprabhavaṃ jagasaṃbhavātmā tasyaiva mohavigamena pravṛti nāsti // 13 //
vicinanti pratyayakṛtiṃ paramārthaśūnyāṃ kriya hetupratyayasamajña kriyāvirodhau /
yāthāvataḥ karakapetakriyāṃ viditvā vicinanti saṃskṛta ghanābhrasamaṃ nirīham // 14//
satyeṣu 'jñānu paramārthatu sā avidyā karmā ca cetanabalena vibhāgaprāptam /
cittaṃ niśritya sahajaṃ puna nāmarūpam evaṃmukhā bhavati yāva dukhasya skandhaḥ // 15 //
te cittamātra ti traidhātukamotaranti api cā bhavāṅga iti dvādaśa ekacitte /
(Dbh 88)
saṃrāgu jātu api cittu prabhāvitastu evaṃ ca saṃbhavakṣayaṃ puna cittabhāgam // 16 //
kāryaṃ avidyadvaya kurvati mohabhāve mohebhi hetu vahate puna cetanāyāḥ /
evaṃ ca yāva jaradhvaṃsanaskandhabhedam anu sarva duḥkhaprabhavaṃ kṣayataḥ abhāvaḥ // 17 //
ucchedu no bhavati pratyayatāmavidyā nocchedyatāpi kara prahāya saṃnirodham /
moho teṣu ca upādānaṃ kleśavartma karma bhavaṃ ca api cetana śeṣa duḥkhā // 18 //
mohaṃ tu āyatana saṃskṛtaduḥkha teṣāṃ sparśaṃ ca vedana sukhādukhatāya duḥkhā /
śeṣānamaṅganapariṇāmaduḥkhavṛddhiḥ vyuccheda tasya duḥkhatā na hi ātmamasti // 19 //
adhveṣu pūrvaṃ tamacetanasaṃskṛtasya vijñāna vedana vivartati pratyutpannam
aparāntu teṣu prabhavo dukhasaṃbhaveyam āpekṣa cchedu prasaraṃ ca nirīkṣayantaḥ // 20 //
mohasya pratyayatu saṃbhavate vibandhā vinibandhanavyayakṣaye sati pratyayānām /
hetośca mūlaprabhavaṃ na tu hetubhedaṃ vyuparīkṣate ca jina jñāna svabhāvaśūnyam // 21 //
anuloma mohaprabhavaṃ ca prabhāvataśca pratilomahetu kṣayato bhava sarvacchedyam /
gambhīrapratyayatamasya sato 'sataśca vyuparīkṣate daśavidhaṃ aniketabuddhiḥ // 22 //
saṃdhī bhavāṅgatu tathāpi ca karmasthānam avibhāgatastrividhu vartmani pūrvataśca /
triyahetu duḥkhavibhavā udaya vyayaṃ ca abhāvato 'kṣayata pratyaya ānulomam // 23 //
evaṃ pratītyasamutpāda samotaranti māyopamaṃ vitatha vedakarmāpanītam /
(Dbh 89)
svapnopamaṃ ca tathatā pratibhāsa caiva bālāna mohana marīcisamasvabhāvam // 24 //
yā eva bhāvana sa śūnyata paṇḍitānāṃ rati pratyayāna bhavate idamānimittam /
jānitva jātu vitathaṃ praṇidhātu nāsti anyatra sattvakṛpayā upapadyanti // 25 //
evaṃ vimokṣamukha bhāvayi te mahātmā kṛpabuddhi bhūya tatha buddhaguṇābhilāṣī /
saṃyogasaṃskṛtikṛta vyuparīkṣamāṇo niyatāśayo bhavati naikaguṇopapetaḥ // 26 //
pūrṇā sahasra daśa śūnyataye samādhī tatha ānimittavaradaṃ ca vimokṣa tāyī // 27 //
pralhādayanti jagadāśaya candra-ābhā vahamānu vāta caturo asaṃhāryaprāptā /
atikramya mārapathamābha jinaurasānāṃ praśamenti kleśaparitāpa dukhārditānām // 28 //
iha bhūmideśupagatā marutādhipāste bhontī sunirmita kṛtāvadhimānaghātī /
yaṃ caiva ārabhiṣu jñānapathopapetā asaṃhārya śrāvakagatī atikrānta dhīrāḥ // 29 //
ākāṅkṣamāṇu sugatātmaja vīryaprāptāḥ koṭīśatasahasrapūrṇa samādhi labdhāḥ /
paśyanti ekakṣaṇi buddha daśaddiśāsu pratapanti sūrya eva madhyagu grīṣmakāle // 30 //
gambhīra durdṛśā sūkṣma durjñeyā jinaśrāvakaiḥ / ṣaṣṭhī bhūmirmahātmānāmākhyātā sugatātmajāḥ // 31 //
(Dbh 90)
7 dūraṃgamā nāma saptamī bhūmiḥ /
upakramagāthāḥ /
atha vividharucirameghān marudgaṇo 'bhikiriṣu vegaprāptāḥ /
pravyāharanti madhurā girivara śubha prītisaṃpūrṇāḥ /
Kinh Thập Địa (Daśabhūmikasūtram) | Tra cứu Kinh điển | Tàng Kinh Việt