Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 206

་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ན། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་སྤངས་པའི་གནས་གྱུར་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་ཐོབ་ལ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་

པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་དང་། དེས་བསྟན་པའི་ལུང་ལ་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་མ་ནོར་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡིད་
ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་འཐད་པ་བསྒྲུབས་པས་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་དོན་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྒྲུབ་པ་དང་། ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་སྔར་རྒྱུ་བཅུ་དང་རྐྱེན་
བཞི་བསྟན་པ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ད་འདི་མན་ཆད་ནི་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེའི་ཡན་ལག་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །
དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མའི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བཤད་པ་ནི་ཞིབ་ཏུ་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ་། །འཐད་པས་སྒྲུབ་པ་ལ་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་
ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མས་འཇལ་བ་ནི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་ཏེ། བདག་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འཇོག་པས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་མི་ལྟུང་བར་ཤེས་བཞིན་ཚོར་བ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་
ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མཚན་མས་འཇལ་བའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པར་དམིགས་ཏེ། བདག་ཀྱང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་འཇོག་སྟེ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་ནས་རྨོངས་བཞིན་ཡེངས་བཞིན་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟེན་པར་བྱ་
ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པས་ཀྱང་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེའི་ཡན་ལག་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྔའོ། །ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བདུན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་

སྡོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། མིང་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་གནས་པའི་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་།
རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སོ་སོའི་ཤེས་པ་དང་། བཤད་པ་དང་། སྨྲས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་
རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཤེས་པའི་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་བཤད་པ་
གང་དང་གང་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།
ཚིག་གི་དོན་ནི་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་
པའི་ཆོས་ནི་གང་མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་གྱི་མ་དམིགས་པ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསྐལ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གནས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཤད་པའི་དོན་རྗེས་

སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསྐལ་བ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་
དཔག་པའོ། །དེ་ལ་གང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་ལ། གང་གིས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རང་དང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ལས་
བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གང་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །རྟགས་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་གསུམ་པོ་དག་ནི་རྟགས་གསུམ་ཁོ་ན་
དང་ལྡན་ཏེ། མི་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་། འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ། རང་བཞིན་ལས་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ། འབྲས་བུ་ལས་ནི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་གསུམ་གྱི་
མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ལའོ། །ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པའམ།
མི་རྟག་པའམ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའམ། རྒྱུ་དང་སྒྲུབ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པའམ། རང་བཞིན་ནམ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྟེ། དེས་ནི་མིག་གིས་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མ་གྲུབ་པ་བཀག་གོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པ་སྟེ། དེས་ནི་
ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ལོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་རང་གི་དོན་དང་མཐུན་པ་སྟེ། ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་

དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སྤྱི་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་བསལ་ཏོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པ་སྟེ་དེས་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་བསལ་ཏོ། །གཉི་ག་སྨོས་པས་ནི་འགལ་བ་བསལ་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་
ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་དང་འགལ་བ་དེ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་དང་། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་
བསྒྲུབས་པ་དང་། ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མངོན་སུམ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསལ་བས་མ་ནོར་བ་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསལ་བས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྟོན་པའི་
ལུང་ལ་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པས་མ་ནོར་བར་ཤེས་པ་ནི་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཚད་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཚད་མར་རུང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་
སུ་དག་སྟེ། ཚད་མར་རུང་བར་བསྟན་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཚད་མར་རུང་བར་སྟོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་
ཚད་མ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཚད་མར་རུང་བར་སྟོན་ཏོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ནི་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཚད་མར་རུང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མངོན་སུམ་གྱི་
ཚད་མ་དང་། དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་

དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དེའོ། །མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དེའོ། །མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་
མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཚད་མར་རུང་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་
དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་
ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རང་དབང་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །
འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་

ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མངོན་སུམ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་། རང་རིག་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། བཞི་ཆར་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རང་རིག་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་དང་འགལ་བ་བསྩལ་ཏོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྣན་པ་སྟེ། དེས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོད་པའི་མ་ངེས་པ་སྤངས་
སོ། །ངེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་མར་སྨོས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཉིད་རིག་པར་བྱའོ། །ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ངེས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའི། གཞན་དུ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །རྟགས་གསུམ་གྱི་
མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་། འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོའི་ངོ་བོས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་དང་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་མི་དམིགས་
པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཏེ། དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་དང་
འབྲས་བུ་གཉིས་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཏེ། དངོས་པོའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་གཉིས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐ་མི་དད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ། །ཐ་དད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྟེ། འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ། །དེ་དག་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་ཆར་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་རེ་རེ་བའམ་གཉིས་གཉིས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་

དང་ལྡན་པའི་རྟགས་དེ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་
མེད་པའམ་མི་རྟག་པ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའམ་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པའམ་རང་བཞིན་ནམ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པའམ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་མ་ངེས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་
མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱ་བ་ལ། སྐབས་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་
པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡང་བསྟན། སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པས། ཆོས་མི་མཐུན་

པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ་འོག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུ་
བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ་ལ་གནས་པའི་མི་རྟག་པར་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་
དང་། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལས་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་
ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པའམ། རང་བཞིན་ནམ་འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ། །
སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གནས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པའམ། རང་བཞིན་ནམ་འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་
དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གནས་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་
པར་བྱ་བའི་ཆོས་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་། གཞན་ལ་གོ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཚད་མར་རུང་

ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་གནས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་
དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་ནི་བཤད་པའི་དོན་རྗེས་
སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་རྟགས་དག་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་གནས་པའི་མི་
རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་
སྟེ། དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་བསྡུས་པ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཤད་པའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པའི་མི་རྟག་པར་གནས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་
གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་འདིས་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དཔག་པའི་མི་རྟག་པར་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་

འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལའོ། །གནས་པའི་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་ལ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་རགས་པ་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་
ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཀྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་
གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་རྟགས་མི་རྟག་པའི་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་
སྐབས་འདིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་
པོ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་རྒྱུ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་
པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་རྟགས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་
ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། གང་ལ་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་

གྲགས་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ནི་ལུང་དང་ཚད་
མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡང་བསྟན། སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་གང་ལ་མི་རྟག་པར་གནས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་དམིགས་
པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་
བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་དང་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་མ་ངེས་པ་དང་།
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་

བའི་ཆོས་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེས་ནི་རྗེས་སུ་
དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་མི་ལ་སོགས་པ་འགྲེང་སྟེ་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་དུད་དེ་འགྲོ་བ་དང་། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་འཕྱེ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། བྱ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་བ་དང་། ཉ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལ་འཕྱོ་
བ་དང་། དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མ་བསླབས་པར་རང་ཤེས་ཏེ་རྩོལ་བ་དང་། ལ་ལའི་གནས་ཅི་ལ་འཆའ། ལ་ལའི་ཟས་སུ་ཅི་ཟ། ལ་ལའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད། ལ་ལའི་སྐྱོན་ཅི་ལ་ཆགས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐམ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆུའི་
གཏིང་དུ་འདུག་པར་མི་བཟོད། ཆུ་ལ་གནས་པ་ནི་སྐམ་ལ་འདུག་པར་མི་བཟོད། གྲང་བས་ནི་ཚད་ཁུང་མི་ཐུབ་པ། དྲོས་པས་ནི་གྲང་མོ་མི་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ལ་ལ་ནི་བསླབས་ན་ལོབས་པ་དང་བསྒོམས་ན་གོམས་སུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་
པ་དང་། ལ་ལ་ནི་བསླབས་ཀྱང་མི་ལོབས་ལ་བསྒོམས་ཀྱང་གོམས་སུ་མི་རུང་བ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་མི་བས་ཉམས་རྩལ་ཆེ་ལ་བང་མགྱོགས་པ་ཡང་མིས་བཀོལ་དུ་རུང་བ་དང་ལྗི་བ་དང་ཤིག་ལ་སོགས་པ་མི་བས་ཆུང་བ་ཡང་མི་ལ་ཟ་བ་དང་། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་
སྐྱེ་གནས་ཐ་དད་པ་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
བསྡུས་པ་བསྟན་ཏོ། །མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་

ཞིང་མ་འཁྲུལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་
སྐབས་འདིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ་
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་།
སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་
དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་མ་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་
འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མཐུན་
པའི་དཔེ་སྟེ། གང་ལ་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་རང་གི་

རིགས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡང་བསྟན། སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་
བསྟན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་གང་ལ་ལས་སྣ་ཚོགས་གནས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་
བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་
སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་འདིས་ནི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱིད་པ་དང་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་
བསྔལ་ལ་གནས་པ་སྟེ་དེས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་
སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་

མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་
ནི་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་
བར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་
པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་
བྱ་བའི་ཆོས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་ཆུད་མི་ཟ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་
འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། གང་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་རང་དབང་མེད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་

སྦྱར་བ་དང་ཕྱི་རོལ་དག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་
པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡང་བསྟན་ཏེ། སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་གང་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་
དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་
སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །ཕྱོགས་ནི་གང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་
པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསྐལ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བྱའོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་ལ་བྱའོ། །
རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འདོད་ཅིང་འཇལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟོགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་
གསུམ་པའི་རྟགས་དང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གཞན་དག་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རང་བཞིན་ལས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འབྲས་

བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་
པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ན་བུམ་པ་མེད་དེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ནའོ། །
ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་མི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་
ཆོས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྒྱུ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པའི་
རྟགས་བུམ་པ་མངོན་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་བུམ་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་
ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་བར་སྣང་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་

ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་རིགས་པར་སྟོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡང་བསྟན་སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་བསྟན་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་
ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་ཕྱོགས་བྱེ་བྲག་གང་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་དམིགས་པ་དེ་ན་བུམ་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དངུལ་གཞོང་གི་སྟེང་དུ་རྒུན་འབྲུམ་བླུགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་
པའི་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ལས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་
དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་
གྱི་རྟགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་དང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་
བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་
མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། །མཐུན་

པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། གང་ལ་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་རིགས་པར་སྟོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡང་བསྟན། སྐབས་འདིར་ནི་མཐུན་པའི་དཔེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པས་ཆོས་མི་
མཐུན་པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་གང་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འདུས་མ་བྱས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་
ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དཔེར་
ན་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་མེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་
ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་དུ་བ་འཐུལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང་
རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་དུ་བ་འཐུལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་

དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་དུ་བ་འཐུལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་
པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི། ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དེ་དཔེར་ན་ཚང་བང་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་
དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་རིགས་པར་སྟོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡང་བསྟན།
སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་གང་དུ་དུ་བ་མི་འཐུལ་བ་དེ་ན་མེ་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྫིང་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།
དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་
མི་དམིགས་པའམ་རང་བཞིན་ནམ་འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གནས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པའམ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའམ། རྒྱུ་བཤད་པའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསྐལ་བ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་

གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་
དཔག་པའི་ཚད་མ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པ་
ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། རང་དབང་མེད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་དག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་
རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་
དང་སྦྱར་རོ། །རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་
བསྟན་པ་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་དེ་འདྲ་བར་སྦྱར་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་དཔེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
ལས་ལྡོག་པ་ཡང་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཚད་མར་རུང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་

བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིར་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ལ། དཔེའི་མཚན་ཉིད་དང་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཡིན་པར་བཞེད་པས།
དཔེའི་ཚིག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྔར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཚིག་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།
དཔེའི་ཚིག་ཐ་མ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་ཡང་དཔེའི་ཚིག་འདི་དག་གིས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གསུམ་པོ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་
སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གསུམ་པོ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་གི་ཆོས་མཐུན་པའི་
དཔེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྔར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་
པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་ཞེས་སྨོས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་འདིས་སྔར་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་
གྱི་རྟགས་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་དག་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། གང་ལ་མི་རྟག་པ་

རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་ཉེ་
བར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐ་མའི་བྱེ་བྲག་གི་དཔེ་སྔ་ནས་དང་འཇིག་པ་སྒྲུབ་སྟེ། གང་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་པ་དེའི་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་མི་རྟག་པར་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་
དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྒྲུབ་པའོ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་འདུ་བྱེད་
རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་དེའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་འདིས་སྔར་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དེ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་
པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་ཞེས་བཤད་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། གང་ལ་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་
པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དཔེར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲགས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་

ཐ་མལ་པར་གནས་པའི་སྐབས་ལ་འང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་སྟེ། གང་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡོད་ལ། གང་ལ་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་
ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་
མཐུན་པའི་དཔེ་འགྲུབ་བོ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྔར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་
པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་འདིས་སྔར་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་
བའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་ཆུད་མི་ཟ་བར་
རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། གང་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་
གྲགས་པའི་རང་དབང་མེད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་དག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། རང་དབང་མེད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་

དཔེ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་ལ་དེའི་རང་དབང་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་རོལ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པས་ལོ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པ་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྒྲུབ་སྟེ། གང་ལ་རང་
དབང་མེད་པ་དང་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་མེད་ཅིང་ལས་ཡོད་ལ། གང་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་ཆུད་མི་ཟ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་
མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྟགས་ཀྱི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་
པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། རང་བཞིན་ལས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པར་
རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་བུམ་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་
མ་དམིགས་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་བུམ་པ་མེད་དེ་དཔེར་ན་བར་སྣང་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ལས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་

པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་དམིགས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་
དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་གང་ལ་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་
ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་དུ་བ་འཐུལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཚང་བང་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་
སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་དེ་འདྲ་བར་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རིག་པའི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་
རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་དཔག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་
ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྲེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་དང་བཤད་
པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་བསྒྲུབས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ངེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་བྱའོ། །

མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་
པའི་མཚན་ཉིད་དང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་། གཞན་ལ་གོ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་
པའི་ཚད་མའི་རིགས་པས་བསྒྲུབས་ཏེ། མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་དེ་གཉིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ་ཚད་མར་རུང་ལ། ཚད་མ་དེ་གཉིས་དང་ཡོངས་སུ་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་
གཅིག་པར་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སོ་སོར་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་
མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བཤད་པའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་སྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཡོངས་སུ་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་
དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྲེག་པའི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་དང་སྦྱར་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་བསྒྲུབས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ངེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེའི་

ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་ཕེབས་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་
འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་
ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ལུང་སྟེ། དེས་ནི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་
ལ། རང་བཟོའི་ལྷད་མ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེས་ནི་དེས་བསྟན་པའི་ལུང་ལ་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་དང་། དེས་བསྟན་པའི་ལུང་ལ་ཚིག་
འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟོན་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ནི་ལུང་
ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ་ཚད་མར་རུང་ལ། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལ་ཚད་མ་དང་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པར་རིག་པར་
བྱའོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པའི་དོན་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེས་

བསྟན་པའི་ལུང་ལ་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་དང་། དེས་བསྟན་པའི་ལུང་ལ་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པ་སྨྲ་བའི་དོན་ཡིད་ཆེས་
པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕུང་པོ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་ཞི་བས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་བཟླར་མེད་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ཐེག་པའི་ཚུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་དེ་ཡང་དྲང་བའི་དོན་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་
གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ལས་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་ཚད་མར་བྱ་བ་གང་དག་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་
གསུངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ལས་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་ཚད་མར་བྱ་བ་གང་དག་བསྟན་པ་དེ་ནི་ལུང་

ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྨྲས་པའི་དོན་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་རིགས་
པས་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་རིགས་པས་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བཤད་
པའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་རིགས་པས་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་གཉི་གའི་དོན་
སྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་གཉི་གའི་རིགས་པས་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྨྲས་པའི་དོན་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་
པའི་དོན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་རིགས