Pháp Tăng Thượng Hạnh (Ābhisamācārika-Dharma)

 vā bhaktaśālāyām vā
kalpiyaśālāyām vā kalpikakuṭikāyām vā saṃghamadhye (vā)
upādhyāyācāryāṇām vā agrato vṛddhatarakānām vā bhikṣūṇāṃ agrato
dantakāṣṭhaṃ khādituṃ / nāpi kṣamati mātṛgrāmasya agrato
dantakāṣṭhaṃ khādituṃ, / nāpi kṣamati / cetiyaṃ vandantena
oguṇṭhitaśīrṣeṇa vā ohitahastena vā tha(ce)tiyāti(bhi)gṛhe vā prāsāde vā
khā(20a3)dituṃ / ekāṃśīkṛtena ekānte khāditavyaṃ / nāpi kṣamati /
dantakāṣṭhaṃ khādiya madhyena pāṭiyāna jihvāṃ nilehituṃ kāmabhoginā
yathā / atha dāni bhikṣu jihvāṃ nilehitukāmo bhavati / kurccakena
āmarjayitavyā / nāpi kṣamati vibhūṣaṇābhiprāyeṇa dantakāṣṭhaṃ
khādituṃ // atha khalu durggandhaprahāṇārthaṃ dantakāṣṭhaṃ
khāditavyaṃ / atha dā(20a4)ni dantakāṣṭhaṃ na (I.p.68) bhavati / aṅgāreṇa
vā / apakkaladdunā vā dantā odya(gha)(r)sayitavyāḥ / (J.90) antamasato
aṃguli dantakāṣṭhaṃ khāditavyaṃ / sa eṣo bhikṣuḥ sarvveṇa sarvvaṃ
dantakāṣṭhaṃ na khādati vinayātikramam āsādayati / eṣo bhikṣu
ve(ce)tiyaṃ vandati / paśyati dantapoṇaṃ cchorayitavyo / atha dāni dve janā
bhavanti / yo navako bhavati / tena (20a5) uddhṛtavyā / atha dāni navako
śaithiliko bāhuliko bhavati vṛddhatareṇa uddhṛtavyo / evaṃ dantakāṣṭhe
pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati / abhisamācārikān dharmmān
atikramati // * //
uddānaṃ
evaṃ śeyyāsane pratipadyitavyaṃ /
evaṃ varṣopanāyiko(ke) śeyyāsane pratipadyitavyaṃ /
evaṃ varṣopagatehi śeyyāsane pratipadyitavyaṃ /
evaṃ (20a6) varṣavustehi śeyyāsane pratipadyitavyaṃ /
evaṃ āgantukehi śeyyāsane pratipadyitavyaṃ /
evaṃ naivāsikehi śeyyāsane pratipadyitavyaṃ /
evaṃ hi sarvvehi śeyyāsane pratipadyitavyaṃ /
evaṃ varce pratipadyitavyaṃ /
evaṃ praśvāse pratipadyitavyaṃ /
evaṃ dantakāṣṭhe pratipadyitavyan ti// * //
// dvitīyo varggaḥ // * //
(I.p.99) III.1      Ms.20a6      (J.91.1);      Ch.505c1
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / vistareṇa nidānaṃ kṛtvā
pañcā(20a7)rthavaśān sampaśyamānās tathāgatā arhantaḥ
samyaksambuddhā / pañcāhikāṃ vihāracārikām anucaṃkramanty
anuvicaranti / katamāṃ pañca / kacci me śrāvakāḥ / na karmmārāmāḥ /
na karmmaratāḥ / na karmmārāmatānuyogam anuyuktā viharanti
vistareṇa yāvad adrākṣīd bhagavāṃ pañcāhikāṃ vihāracārikām
anucaṃkramanto anuvicaranto anyataraṃ bhikṣu bhūmau astariya cīvaraṃ
(20b1) sīvantaṃ bhagavāṃ jānanto pṛcchanti kim idaṃ bhikṣuḥ / āha /
bhagavan idaṃ cīvaraṃ sivayāmi /
bhagavān āha / evan taṃ tvaṃ bhūmīya astarīya cīvaraṃ sivayasi / tena hi
kaṭhinaṃ nāma karttavyaṃ / kaṭhinaṃ tāva bhikṣuṇā kārāpayamāṇena
dvādaśahastāṃ āyāmato karttavyo / aṣṭahastāṃ vistāreṇa vaṃśānāṃ vā
nalānām vā na(ṃ)galānāṃ vā kāṇḍānām vā carukānām vā rohiṣāṇām
vā sūtrikāya vā rejjukāya vā (20b2) ghaṇa buṇitavyaṃ / yaṃ kālaṃ bhikṣuḥ
cīvaraṃ sīvitukāmo bhavati / upasthānaśālāyāṃ vā agniśālāyāṃ vā
prāsāde vā prahāṇake kaṭhinaṃ prajñāpayitvā cīvaraṃ sīvitavyaṃ /
kaṭhinaṃ astariyāṇaṃ pādāṃ (J.92) dhoviyāṇaṃ kaṭhinasmiṃ
pallaṃkenopaviśiyāṇaṃ taṃ cīvaraṃ sīvitavyaṃ / atha dāni aparo pi koci
sīvayi(tu)kāmo bhavati tenāpi pādāṃ dhovayitvā kaṭhinasmiṃ
pallaṃkenopaviśiya cīvaraṃ, (20b3) sīvayitavyaṃ / atha dāni niṣaṇṇo
bāhirakāṃ pādāṃ kṛtvā mū(sū)traṃ valento āsati anāpattiḥ / atha dāni
bhikṣuḥ pādānaṃ(ni) dhovayitukāmo bhavati / na kṣamati / adhotakehi
pādakehi kaṭhinaṃ okramituṃ / atha khalu bāhyena kaṭhinasmi pādāni
thapi/yāṇaṃ cīvaraṃ sīvayitavyaṃ / yaṃ kālaṃ cīvaraṃ sīvitaṃ bhavati /
kaṭhinaṃ savva(nva)ṭiyāṇaṃ bhittīye dve kīlakāni khaniya rajjue (20b4)
bandhiya tahiṃ ukkavayitavyaṃ / yadi aparo pi koci sīvayitukāmo bhavati /
tenāpi kaṭhinaṃ astarīya cīvarakaṃ yeca(va) tathā sīvayitavyaṃ / nāpi
kṣamati kaṭhinasya raṅge vā śodhayituṃ gomayaṃ vā cīvarakāni vā
śodhayituṃ / atha khalu cīvarakaṃ sīvayitavyaṃ / nāpi kṣamati / kaṭhinaṃ
adhyupekṣituṃ (I.p.100) / ullaggakaṃ vā paluggakaṃ vātātapena
vināsiyantaṃ varṣeṇa vā ova(20b5)rṣayantaṃ pakṣīhi vā ohayi(pi)yantāṃ /
(J.93) atha khalu kālena kālaṃ bandhitavyaṃ kālena kālaṃ
pratisaṃskarttavyo / atha dāni kaṭhinaṃ na bhavati / mañcasya vā upari
cīvaraṃ pīṭhasya vā upari cīvarakaṃ kariyāṇaṃ sīvitavyaṃ / atha dāni
evaṃ na bhavati / prahāṇaśālāyām vā / upasthānaśālāyām vā
maṇḍalamāḍe vā pradeśakaṃ gomayena upalimpiya cīvarakaṃ sīvitavyaṃ /
antamasa(20b6)to jānukānāṃ pi upari cīvarakaṃ thaviya sīvayitavyaṃ / evaṃ
kaṭhine pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati // abhisamācārikān dharmmān
atikrāmati // * //
III.2      Ms.20b6      (J.93.8);       Ch.505c11
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / aparo dāni bhikṣuḥ prahāṇakaṃ
upaviṣṭo / so dāni yathāsukhaṃ kṛte vihārakaṃ apaduriya praviśati
śītalakaṃ ca tena ākrāntaṃ tasya bhavati dīrghako mayā ākrānto tasya
dāni tena nivare(ra)ṇena sarvva(20b7)rātriṃ cittaṃ na samādhānaṃ gacchati /
etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu //
bhagavān āha / tena hi cakkalī nāma karttavyā / cakkalī tāvad
bhikṣuṇā kārāpayamāṇena kārāpayitavyā / vaṃśānām vā naḍānām vā
naṅgalānām vā kaṇḍānām vā rejjukāye vā mū(sū)trakāye vā ghaṇā
buṇitavyā tathā karttavyā / yathā dīrghako na saṃsakkati / vihārasya
dvārasmiṃ upari trayo kīlakāni āṭapitavyā (21a1) tahiṃ cakkalī
bandhitavyā / osāriyāṇaṃ heṣṭhe dve kīlakānāṃ pīḍiyāṇa tahiṃ (J.94)
bandhitavyaṃ / yaṃ kālaṃ bhikṣuḥ prahāṇaṃ otaranti tato dvāraṃ
muñcitavyaṃ / nivāpiyāṇa cakkalī osāriyāṇaṃ kīlakehi bandhiyāṇa tato
osāritavyaṃ / yaṃ kālaṃ prahāṇasya yathāsukhaṃ kṛtaṃ bhavati / tato
vihāraṃ gacchiyāṇaṃ cakkalī utkṣipitavyā // nāpi dāni sahasā anekāyo
mā tarhi dīrghako praviṣṭo bhavepa(21a2)ya nti(tti) / atha khalu
khaṭakhaṭāpayitavyo kāṣṭhena vā kaṭhallena vā tato paścāc cakkalī
utkṣipitavyā / praviśiyāṇaṃ cakkalī osārayitavyā / dvāraṃ bandhitavyaṃ /
tato pratikramitavyaṃ paścimaṃ prahāṇaṃ otaritavyaṃ / dvāraṃ (I.p.101)
apaduccaritavyaṃ cakkalī utkṣipiyāṇaṃ dvāraṃ pivi(dhi)yāṇaṃ cakkalī
osāriyāṇaṃ prahāṇaṃ otaritavyaṃ / prahāṇato yaṃ kālaṃ utthito bhavati /
vihāraṃ gacchiyāṇaṃ yadi (21a3) (tā)va prabhātaṃ bhavati / cakkalī
utkṣipiyāṇaṃ upari bandhitavyā // dvāraṃ apaduriya tato praviśitavyaṃ /
evaṃ devasikaṃ na dāni kṣamati divasata osarayitvā thapayituṃ / nāpi
kṣamati sā cakkalī adhyupekṣituṃ / ullaggikā vā paluggikā vā /
prāṇakehi (J.95) vā khajjanti / atha khalu kālena kālaṃ bandhitavyā /
kālena kālaṃ pratisaṃskarttavyā / evaṃ cakka(21a4)līye pratipadyitavyaṃ / na
pratipadyeti // abhisamācārikān dharmmān atikramati // * //
III.3      Ms.21a4      (J.95.4);      Ch.505c17
bhagavān śrāvastyāṃ viharati vistareṇa nidānaṃ kṛtvā pañcārthavasāṃ
saṃpaśyamānā yāva vistareṇa kṛtvā yāvad adrākṣīd bhagavān
pañcāhikāṃ vihāracārikām anucaṃkramanto vihārāṃ oddriṇṇakāṃ
palluggakāṃ ullāpe(ye) gṛhītakāṃ acaukṣāṃ apratisaṃskṛtāṃ /
bha(21a5)gavān jānanto yeva pṛcchati / kiṃ ke(i)me bhikṣu vihārakā
oddriṇṇakā paluggakā ollāye gṛhītakā acaukṣā apratisaṃskṛtā tena hi
evaṃ vihāre pratipadyitavyaṃ / vihārā nāma trīṇi jyeṣṭhako madhyamako
kanīyasako jyeṣṭhako nāma vihārako bhūmi bhavati /
māṣakāna(la)vallā(rṇṇā) ulloko bhavati / prapāṇḍarā bhitti bhavati /
kṛtakarmmā evaṃ jye(21a6)ṣṭhako kin ti madhyamako kin ti dāni
madhyamako madhyamako nāma vihārako bhavati / māṣakālavarṇṇā
bhitti bhavati kṛtakarmmā / na ca bhavati / ullāpo prapāṇḍaro evaṃ
madhyamako / kin ti dāni kanīyasako bhūmi bhavati / māṣakālavarṇṇā
nāpi bhavati / ullāpo prapāṇḍaro nāhaiva bhitti kṛtaparikarmmā evaṃ
kanīyasako / yo dāni jyeṣṭhako bhavati vihāro nāyaṃ kṣamati / tahiṃ
maṃcā (21a7) vā pīṭhā vā praviśituṃ / atha (J.96) khalu (I.p.102) catvāri
pratipādakā karttavyā / mā bhūmī khanīyaṃ ti praveśiyāṇaṃ tato tahiṃ
pratipādakānāṃ / upari thapetavyo / atha dāni pratipādako na bhavati /
leṅkaṭakehi pādā bandhitavyā / pīṭhaṃ praveśeti / pīṭhasyāpi evaṃ
yyeva āsandakaṃ tṛpādakaṃ vā praveśeti / tasyāpi leṅkaṭakehi pādakā
bandhitavyā / nāpi tahiṃ kṣamati / mandamukhī prajvā(21b1)layituṃ /
dīpako vā praveśayituṃ / atha dāni bhikṣuḥ śeyyāṃ prajñapayitukāmo
bhavati / kiñ cāpi dīpakaṃ praveśeti / anāpattiḥ / śeyyāṃ
prajñapayantenaiva cchi(ccha)tti nikkālayitavyā nāpi kṣamati / tahiṃ pādāṃ
dhovituṃ hastāṃ dhovituṃ mukhaṃ dhovituṃ nāpi kṣamati tahiṃ caṃkrama
caṃkramituṃ // pattholiṃ dhunantena / atha dāni bhikṣu glāno bhavati kiñ
cāpi ṣaṭapañca gatāṃgatāṃ deti anāpa(21b2)ttiḥ / nāpi dāni kṣamati /
ekenāntena / atha khalu samantena caṃkramitavyaṃ / na yaṃ boli
ḍa(u)dvāpayantena / na kṣamati tahiṃ bhaktakṛtyaṃ pure(J.97)bhaktikaṃ vā
karttuṃ pātraṃ vā nirmmādayituṃ / atha dāni madhya(ma)ko bhavati /
madhyamake pi eṣo eva paryāyo ananyo adhikṛto / atha dāni kanīyasako
vihārako bhavati / kiñ cāpi bhikṣuḥ vinā pratipādakehi mañcakaṃ thapeti /
anāpattiḥ / (21b3) pīṭhakam vā pīṭhikām vā tṛpādakam vā vinā
pratipādakehi thapetti anāpattiḥ / mandamukhīm vā prajvāleti /
anāpattiḥ / dīpaṃ vā praveśeti / anāpattiḥ / glāno vā aglāno vā
anāpattiḥ / kiṃ cāpi caṃkramati / anāpattiḥ / jānitavyaṃ / yadi tāva
upeḍanako so vihārako bhavati / nāpi tahiṃ kṣamati / pādāṃ dhovituṃ
hastām vā nirmmādayituṃ / (21b4) atha dāni upaṃsulako bhavati / kiñ cāpi
bhikṣuḥ pādām vā dhovati mukham vā dhovati / hastam vā
nirmmādayati / rajonigrahaṃ kāheti tti anāpattiḥ / bhaktakṛtyam vā
purobhaktikam vā karoti / pātram vā nirmmādayati / anāpattiḥ / nāpi
kṣamati vihārako adhyupekṣituṃ / oddriṇṇako vā paluggako vā ollāye
gṛhītako vā acokṣo vā (21b5) adhyupekṣituṃ / atha dāni oddriṇṇako
bhavati / tṛṇacchadano bhavati tṛṇapulako dātavyo (I.p.103)
mṛttikācchadano bhavati / mṛttikāpiṇḍo dātavyo / iṣṭakācchadano
bhavati / iṣṭakā dātavyā / apakkacchadano (J.98) bhavati / apakkā
dātavyā / kabhallakācchadano bhavati / kabhallakā dātavyā /
phalakacchadano bhavati / phalakaṃ dātavyaṃ / sudhā(21b6)cchadano
bhavati / sudhāpiṇḍo dātavyo / kālena kālaṃ śodhayitavyo / saṃtānikā
sātayitavyā / mūṣika-ukkiro vā koṭayitavyo / ukūlanikūlo bhavati / samo
karttavyo / cikkhalikā pūretavyā / vaṃghorikā dātavyā / ullāpe(ye)
gṛhītako bhavati / śāṭiyāṇaṃ liptopalipto ghaṣṭamaṣṭo karttavyo /
uppeḍanako bhavati / pāṃsukena vā śarkaroṭena vā
pra(21b7)tyāstaritavyo / upāṃsulako vihārako bhavati / kālena kālaṃ
siñcitavyo / saṃmārjitavyo / gomayakārṣī dātavyā / śa(ṃ)tānikā
śāṭayitavyā / evaṃ vihāre pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati /
abhisamācārikān dharmmān atikramati // * //
III.4      Ms.21b7      (J.97.3);       Ch.505c29
bhagavān śrāvastyām viharati / pañcārthavaṃśā(śāṃ) vistareṇa kṛtvā
yāva adrākṣīd bhagavān pañcāhikāṃ vihāracārikām anucaṃkramanto
(22a1) anuvicaranto vihārakā(nā)ṃ pakka-kheṭena vā pakka-siṃghāṇakena
bhittīyo vināsitāyo siṃghāṇakavarttīhi lambantehi /
bhagavāna jānanto yeva pṛcchati / kiṃ imāyo bhikṣave vihārakānāṃ
bhittiyo pakka-kheṭena pakkasiṃghāṇakena varttīhi lamba(J.99)ntīhi / tena
hi evaṃ kheṭe pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ kheṭe pratipadyitavyaṃ
nāyaṃ kṣamati / bhikṣuṇā kṛtakarmmāyāṃ vā akṛ(22a2)takarmmāyāṃ vā
bhittīyaṃ kheṭam vā siṃghāṇakam vā cchorayituṃ // atha khalu
kheṭakaṭāhaṃ karttavyaṃ / kapālaṃ vā mallam vā kuṇḍikam vā
dakānakam vā liptopaliptaṃ kariya vālikāye vā pāṣāṇasya vā
patthaliddrakānāṃ vā pūrayitavyaṃ / tato tahiṃ kheṭe(ṭo) karttavyo / nāpi
kṣamati kheṭakaṭāhakaṃ adhyupekṣituṃ / mā sapramāṇako bhaveya / atha
khalu kālena kālaṃ ccho(22a3)riya anyasya pūrayitavyaṃ / ātape vā dātavyo
yo(so) bhūyo praveśayitavyo / atha dāni (I.p.104) kheṭakaṭāhakaṃ bhavati
mallakaṃ vā koṭikam vā āviddhapuṭikā vā thapetavyā tahiṃ kheṭo
karttavyo / kālena kālaṃ visarjayitavyo // atha dāni evaṃ pi na bhavati /
kṛtakarmmā bhūmi bhavati na kṣamati / bhūmīye cchorayituṃ / atha khalu
ekasya upānahāye (22a4) tale cchorayitavyaṃ dvitīyena marddayitavyaṃ /
atha dāni uppaṃsulo vihāro bhavati / bhūmīye cchoriya pādena
mardditavyo / eṣo bhikṣuḥ divāvihāraṃgato caṃkramati / śleṣmiko bhikṣu
bhavati / ito ca cchoriyanto caṃkramati vinayātikramam āsādayati / atha
khalu cchoriyāṇa pādena marditavyaṃ / caṃkramaśīrṣe vā āviddhapuṭikā
vā (J.100) vālikā(22a5)ye vā kūṭimallakaṃ vā thapetavyaṃ, / tahiṃ kheṭo
cchorayitavyo / yaṃ kālaṃ gacchati / tato ekatamaṃte cchorayitavyo / prahāṇe
āsantasya kheṭa bādhati / opānahapuṭe kṛtvā bhūmiṃye marditavyaṃ, //
atha dāni bhūmyastāro bhavati bhājane karttavyaṃ / kuntake vā alābuke
vā vaṃśattholikāyāṃ vā / atha dāni ucchado bhavati / kheṭam vā
siṃghāṇakaṃ, (22a6) vā utthitvā ekānte kṛtvā punaḥ / upaveṣṭavyaṃ /
upādhyāyācāryāṇāṃ vā mūle kheṭaṃ vyāvahati / ekānte karttavyaṃ / eṣo
dāni bhikṣusya gocaraṃ praviśantasya athā(dhvā)namārggagatasya vā
kheṭe āgacchati cchoriya pādena marditavyo / amardiya gacchati
vinayātikramam āsādayati / atha dāni kṣudro kheṭe upāṃsulo ca bhūmī
bhavati / cchorantako yyeva paryā[dānaṃ] gaccha(22a7)ti / kiṃ cāpi na
marddati / anāpattiḥ / eṣo bhikṣuḥ stūpaṃ vandati stūpābhigṛhe vā kheṭaṃ
cchoritakaṃ kena ci aprakṛtijño na pādena marditavyo / atha dāni dve janā
bhavaṃti / yo navako bhavati / tena mardditavyaṃ / atha dāni navakataro
śaithiliko bāhuliko vā bhavati / vṛddhatarakena marditavyaṃ / evaṃ kheṭe
pratipadyitavyaṃ, / na pratipadyati // abhisamācārikān dharmmān
ati(22b1)kramati // * //
III.5      Ms.22b1       (J.101.1);      Ch.506a17
(J.101) bhagavān śrāvastyāṃ viharati vistareṇa nidānaṃ kṛtvā apareṇa
dāni bhikṣuṇā muṇḍe vātapāṇe pātraṃ sthavitaṃ tan dāni
vātamaṇḍalikāye (I.p.105) āgacchiyāṇaṃ bhūmīyaṃ pātito bhinno
kapālānāṃ rāśiṃ kṛtvā yavāgūye gaṇḍī ākoṭitā so dāni hastāṃ
nirmmādiya vihārakaṃ praviṣṭo paśyati / kapālikānāṃ rāśiṃ etaṃ
prakaraṇaṃ yo(so) bhikṣuḥ bhagavato āroca(22b2)ye /
bhagavān āha / evaṃ ca tvaṃ muṇḍavātapāne pātraṃ thapesi tena hi evaṃ
pātre pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ pātre pratipadyitavyaṃ / bhikṣuṇā
tāva kalyato yeca(va) nivāsiya prāvariya pātracīvaram ādāya gocaraṃ
praviśitavyaṃ / gocarāto nirddhāviya āhāraṃ karīya pātraṃ
nirmmādayitavyaṃ / nāpi kṣamati / karkaśena vā cūrṇṇena karkaśena vā
gomayena nirmmādayituṃ // atha (22b3) khalu mūlarasena vā patrarasena
vā puṣparasena vā nirvvālikena vā gomayena nirmmādayitavyaṃ nāpi
kṣamati vilvasya vā pakvasya kapitthasya pakvasya nālikerasya heṣṭhe
nirmmādayituṃ, / mā pakvena vā vilvena pakvena vā kapitthena pakvena
vā nālikereṇa bhaṃjeya nti(tti) / nāpi kṣamati dariniśritena vā pātraṃ
nirmmādayituṃ / mā patitaṃ bhañjaya nti(tti) (22b4) atha khalu karṣadhāne
vā vālikādhāne vā dūrvvāsādvale vā nirmmādayitavyaṃ / nāpi kṣamati
sthitakena pātraṃ nirmmādayituṃ // nāpi kṣamati (J.102) bhūmīye
ghasantena // atha khalu upaviṣṭe(ṣṭa)kena nirmmādayitavyaṃ /
adhvāvayantena nāpi / kṣamati / sthitakena adhvāpayituṃ // atha khalu
upaviṣṭena adhvāpayitavyaṃ / pratisāmayantena nāpi kṣamati /
jaṃghā(22b5)pathe vā sthāpayituṃ / kapāṭo(ṭe) vā muṇḍavātāyane vā /
atha khalu pātra praveśikāyāṃ prakṣipiya sthapetavyaṃ / nāpi kṣamati
sthitakena prakṣipituṃ // atha khalu upaviṣṭakena prakṣipitavyaṃ /
pātraprasevikānāgadantake vā kīlake vā ukkaciya thapetavyā / atha dāni
ujjuko kīlako bhavati / duve trayo vā aveḍhakā dātavyāḥ / atha dāni
nāgadantako (22b6) bhavati / kiñ cāpi evam eva thapeti / anāpattiḥ //
pātraprasevikā na bhavati pātrapīṭhake thapetavyaṃ / atha dāni
pātrapīṭhakaṃ na bhavati / kāṣṭham vā iṣṭakam vā upalam vā
nirāmiṣaṃ nirmmādiya tasya upari sthapetavyaṃ / atha dāni evaṃ pi na
bhavati / antamasato pṛthivīpradeśaṃ (I.p.106) pi gomayena upalimpiya
thapetavyaṃ / gṛhnantena nāpi kṣamati / ekahastena duve trayo vā pātrāṇi
gṛhnituṃ, / a(22b7)tha khalu paramaṃ trayo pātrāṇi gṛhnitavyāni /
ekahastena dve gṛhnitavyāḥ / apareṇa dāni ekaṃ / atha dāni
pratyandhakārako vihārako bhavati / na kṣamati / pātreṇa pātraṃ
mārggituṃ // atha khalu hastena mārggitavyaṃ / atha dāni bhikṣuḥ
upādhyāyasya cā(vā)cāryasya vā pātram allīpayati nāpi kṣamati /
upādhyāyasya vā ācāryasya vā pātraṃ vāmena (J.103) hastena
allīpayituṃ, / atha khalu (23a1) upādhyāyasya vā ācāryasya vā dakṣiṇena
hastena pātraṃ allīpayitavyaṃ / nāpi kṣamati / gṛhītaṃ na gṛhīta nti(tti) /
tato muñcitavyaṃ / okaḍḍhantena sugṛhītaṃ karttavyaṃ / nirmmādayantena
prathamaṃ upādhyāyasya vā ācāryasya vā pātraṃ nirmmādayitavyaṃ /
paścād ātmano śoṣayantena prathamaṃ upādhyāyasya vā ācāryyasya vā
śoṣayitavyaṃ / paścād ātmano pratisāmayantena prathamaṃ
upā(23a2)pādhyāyasya vā ācāryasya vā pratisāmayitavyaṃ / paścād
ātmano pravesikā karttavyā / dupuṭā tṛpuṭā prasevikāyāṃ
prakṣipiyantena kalāvīyaṃ dāḍīyaṃ / aṃsibaddhakaṃ prakṣipitvā
samavasthāya upaviṣṭakena utsaṅgasya upari prakṣipitavyaṃ / mañcasya vā
pīṭhasya vā upari prakṣipitavyaṃ / ullayantena kīrṇṇa(la)kaṃ hastena
pratyavekṣitvā mañcasya vā pīṭhasya vā upari jālavātāya(23a3)ne vā
pātramelake vā yathā na ghaṭṭeṃsu nāpi kṣamati / pātraṃ adhyupekṣituṃ
phalakena vā khajjantaṃ khaṇḍaṃ vā cchidram vā / atha khalu kālena
kālaṃ dahitavyaṃ / pacitavyaṃ / rañjitavyaṃ / na dāni kṣamati / pātreṇa
aprayataṃ gṛhnituṃ / uccāro vā prasrāvo vā kheṭaṃ vā siṃghāṇakaṃ vā
vighaso vā saṃkāro vā anyam vā aprayattaṃ grahetuṃ, / nāpi dāni
kṣamati / pātre(23a4)ṇa keṣāṃ (J.104) otārayitum vā pādaṃ vā mukhaṃ vā
dhovituṃ / jentākam vā praveśituṃ / udakakṛtyaṃ vā karttuṃ, / yathā
akṣismiṃ evaṃ pātre pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati / abhisamācārikān
dharmmān atikrāmati // * //
(I.p.107)
III.6       Ms.23a4       (J.104.4);       Ch.506b13
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / te na dāni āyuṣmato ṣaḍvarggikāḥ /
ekatyaṃ yavāgūṃ nindanti / ekatyaṃ prasaṃsanti / yo tāva tpa(pe)laṃvā
bhavati / (23a5) jalpanti / he he he nāyaṃ kiñca(ci)d yāgu gaṅgā ayaṃ
sarayū ajiravatī mahī mahāmahī tti nicuḍabuntikāye imaṃhi taṇḍulā
mārggitavyā // atha dāni khakkhaṭa bhavati jalpati / he he he nāyaṃ kiñci
yavāgū lecchaṃ ayaṃ peyyā ayaṃ peyyā ayaṃ kaṭṭārikā cchejjā ayaṃ te
dāni bhikṣū utkṣiptā bhavanti / jihmā(hvā) veḍḍhā niṣpratibhānāḥ / etaṃ
prakaraṇaṃ bhi(23a6)kṣū bhagavato ārocayeṃsu / bhagavān āha /
śabdāpayatha ṣaḍvarggikāṃ te dāni śabdāpitāḥ / etad eva pṛcchiyanti /
āha / āma bhagavan
bhagavān āha / tena hi evaṃ yavāgūye pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ
yavāgūye pratipadyitavyaṃ / eṣo dāni yavāgūye samayo ārocito bhavati /
tato jānitavyaṃ / kim ayaṃ yavāgū ubhayato sāṃghikāparyā(ṣā)ye
pariveṇikā nimantritikā(23a7)yāṃ / yadi tāva ubhayato sāṃghikā bhavati
sarvvehi (J.105) gantavyaṃ / pārthikā bhavati / tāye paryā(ṣā)ye gantavyaṃ
pariveṇikā bhavati / tehi pariveṇikehi gantavyaṃ nimantritakā vā bhavanti /
tehi nimantritakehi gantavyaṃ / pratikṛtyeva tāva bhikṣuṇā dantakāṣṭhaṃ
khādayitavyā(vyaṃ /) mukhaṃ dhoviya hastāṃ nirmmādiya pātraṃ gṛhniya
upaviśitavyaṃ / nāpi kṣamati yavāgū upānahārūḍhena vā praticchituṃ /
(23b1) oguṇṭhikākṛtena vā samaṃtaprāvṛtena vā praticchituṃ / atha khalu
upānahā nikhosiya ekāṃśakṛtena yavāgū praticchitavyā / atha dāni
daṇḍakarmma pratidinnaṃ bhavati / pā(r)ṣṇivabrā(ddhrā) omuñcitavyā
dvitīyakālikasya lābhagrāhaṃ adhyeṣitvā gantavyaṃ / atha dāni
upaviṣṭakānāṃ (paṭi)pāṭikāye (I.p.108) dīyati / yathā vṛddhikāye
gṛhnitavyaṃ / yadi tāva tanukā bhavati / na vaktavyaṃ / he he he gaṅgā
āyaṃ sarvvaṃ yā(23b2)va mahī candrabhāgā ayaṃ / atha dāni atighanā
bhavati na vaktavyaṃ / nāyaṃ yavāgū odano ayaṃ daṇḍāsani bhejjā ayaṃ /
atha khalu yādṛśī dīyati tādṛśī praticchitā dāyakavaśo (J.106) na
pratigrāhakavaśo // atha dāni bhikṣuḥ / jarādurbbalo vā vyādhidurbbalo
vā bhavati / atiśītam vā ati-uṣṇam vā bhikṣu naiva dantakāṣṭhaṃ
khādati / na mukhaṃ dhovati / na hastā nirmmādayati / ānanta(23b3)ryasya
yā pātraṃ dātavyaṃ / vaktavyaṃ āyuṣman imaṃ mama yavāgūye
pratyaṃśaṃ gṛhna / yaṃ kālaṃ praticchitā bhavati / tato paribhuñjitavyā / ete
vilambakā yavāgūḥ nindanti vā prasaṃsanti vā vinayātikramaṃ
āsādayanti / evaṃ yavāgūye pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati //
abhisamācārikān dharmmān atikramati // * //
III.7       Ms.23b3       (J.106.8);      Ch.506b28
bhagavān śrāvastyāṃ viharati vistareṇa nidā(23b4)naṃ kṛtvā aparo dāni
bhikṣuḥ yogācāro vaidehake parvvate niṣaṇṇo cittaṃ samādhayiṣyāmīti /
aparo dāni bhikṣuḥ / āgacchiya tasya purato sthito tasya dāni tena
nīva(ra)ṇena cittaṃ samādhānaṃ na gacchati etaṃ prakaraṇaṃ so
yogava(gācā)ro bhagavato ārocaye bhagavān āha / śabdāpayatha taṃ
bhikṣuṃ so dāni śabdāpito / bhagavān āha / satyaṃ bhikṣu (23b5) evaṃ
nāma aparo yogācāro vaidehake parvvate niṣaṇṇo cittaṃ samādhayiṣyan ti /
tvaṃ dāni tasya purato āgacchiya sthito tasya dāni tena nīvaraṇena cittaṃ
samādhānaṃ na gacchati / āha / āma bhagavana
bhagavān āha / duṣkṛtaṃ te bhikṣu eva(ṃ) ca tvaṃ yogācārasya bhikṣusya
purato tiṣṭhasi tena hi evaṃ sthātavyaṃ / kin ti dāni evaṃ sthātavyaṃ /
nāyaṃ tāva kṣamati (J.107) bhi(23b6)kṣuṇā yogācārasya bhikṣusya purato
tiṣṭhituṃ nāpi kṣamati veśikā samantakena vā tiṣṭhituṃ /
vadhabandhanāgāraśālāsāmantena vā tiṣṭhituṃ / nāyaṃ kṣamati /
atigupte vā atiprākaṭe vā pradeśe tiṣṭhituṃ / atha khalu cchannaprākaṭe
pradeśe sthātavyaṃ / na (I.p.109) kṣamati stūpaṃ vā pṛṣṭhato kṛtvā
tiṣṭhituṃ, / saṃghaṃ vā upādhyāyācāryam vā vṛddhatarakaṃ vā pṛṣṭhato
kṛtvā tiṣṭhituṃ / upānahārūḍhena (23b7) vā tiṣṭhantu khaṃbhakṛtena vā
oguṇṭhitaśīrṣeṇa vā ovāhitahastena vā nāpi kṣamati saṃghamadhye mā
tiṣṭha ti ukto tiṣṭhituṃ / upādhyāyācāryehi vā uktena samānena mā
tiṣṭheti tiṣṭhati vinayātikramam āsādayati / atha dāni glāno bhavati / kiñ
cāpi opānahāruḍho oguṇṭhitaśīrṣo vā ohitahasto vā tiṣṭhati / anāpattiḥ /
evaṃ sthātavyaṃ na tiṣṭhati // abhisamācārikān dharmmān
atikrā(24a1)mati // * //
III.8       Ms.24a1      (J.107.13);       Ch.506c16
bhagavān rājagṛhe viharati śāstā devānāñ ca manuṣyāṇāñ ca vistareṇa
nidānaṃ kṛtvā aparo dāni bhikṣuḥ / yogācāro vaidehake parvvate niṣaṇṇo
cittaṃ samādhayiṣyāmīti / aparo dāni bhikṣuḥ / āgatvā tasya purato
tālapādukāhi ābaddhāhi dīrghacaṃkramaṃ caṃkramati / ṭapya ṭaṭapya
ṭapya ṭaṭapya nti(tti) tasya (J.108) dāni tena śabdena cittaṃ na
samādhānaṃ gacchati / etaṃ praka(24a2)raṇaṃ so yogācāro bhagavato
ārocaye / bhagavān āha / satyaṃ bhikṣu evaṃ nāmā aparo yogācāro
vaidehake parvvate niṣaṇṇo cittaṃ samādhayiṣyāmīti / tad evaṃ sarvvaṃ
bhagavān vistareṇa pratyārocayati / yāva tasya dāni tena śabdena cittaṃ na
samava(mā)dhānaṃ gacchati / āha / āma bhagavan
bhagavān āha / duṣkṛtaṃ te bhikṣuḥ / evaṃ ca tvaṃ yogācārasya
bhikṣusya purato caṃkramasi / tena hi (24a3) evaṃ caṃkramitavyaṃ / kin ti
dāni evaṃ ca(ṃ)kramitavyaṃ / nāyan tāva kṣamati bhikṣuṇā yogācārasya
bhikṣusya purato caṃkramituṃ / nāpi kṣamati stūpam vā pṛṣṭhato kṛtvā
caṃkramituṃ / saṃghaṃ vā pṛṣṭhato kṛtvā caṃkramituṃ /
upādhyāyācāryam vā pṛṣṭhato kṛtvā caṃkramituṃ / eṣo dāni bhikṣuḥ /
upādhyāyena vā ācāryeṇa vā sārddhaṃ caṃkramati / upādhyāyasya vā
ācāryasya ati(24a4)rekaṃ caṃkramituṃ nāpi kṣamati / samaṃ
caṃkramayituṃ / atha khalu dve trayo vā padā (I.p.110) nihinakena
caṃkramitavyaṃ / saṃghamadhye vā caṃkramati / mā caṃkramāhīti uktena
na caṃkramitavyaṃ / atha dāni glāno ghṛtaṃ vā pītaṃ / virecanaṃ vā pītaṃ
kiñ cāpi caṃkramati / tan na kṣamati / purato samaṃ vā gantuṃ ohayitvā
gantavyaṃ / anuvarivarttantena tadā na kṣamati /
u(24a5)pādhyāyācāryāṇāṃ vā pṛṣṭhato kṛtvā parivarttita(tu)ṃ / atha
khalu abhidakṣiṇaṃ agrato karentena anuparivarttitavyaṃ / nāpi kṣamati
vesikāsāmantakena caṃkramituṃ / nāpi kṣamati dyutikaraśālāsāmantakena
caṃkramituṃ, / vadhabandhanāgārasāmantena caṃkramituṃ / (J.109) nāpi
kṣamati atiprākaṭe vā pradeśe caṃkramituṃ / atha khalu cchannaprākaṭe
pradeśe (24a6) caṃkramitavyaṃ / evaṃ caṃkrame pratipadyitavyaṃ / na
pratipadyati / abhisamācārikān dharmmān atikramati //*//
III.9       Ms.24a6       (J.109.4);      Ch.507a4
bhagavān śrāvastyām viharati te dāni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ /
uṣṭ(r)aparyaṃkena prahāṇaṃ upaviṃśa(śaṃ)ti / anantarikānāṃ jānukehi
vyāvahanti / etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu / bhagavān
āha / śabdāpayatha ṣaḍvarggikān te dāni śabdāpitāḥ / bhaga(24a7)vān
āha / satyaṃ bhikṣavo ṣaḍvarggikā evaṃ nāma yūyaṃ uṣṭraparyaṅkena
prahāṇe niṣīdatha / anantarikānāṃ jāta(nu)kehi vyāvahatha āhaṃsu / āma
bhagavana bhagavān āha / duṣkṛtaṃ bhikṣavo ṣaḍvarggikāḥ / evaṃ ca
yūyaṃ uṣṭraparyaṅkena prahāṇe niṣīdatha / tena hi (na) kṣamati /
uṣṭraparyaṅkena prahāṇe niṣīdituṃ / bhagavān / tān bhikṣūn
āmantrayati / evaṃ bhikṣavo niṣīdatha / yathā nāga(24b1)himavatāḥ / ekaṃ
nāgaṃ dve nāgā anuparidhā(vā)rya niṣīdanti / dve nāgā catvāri nāgā
anuparivārya niṣīdanti catvāri aṣṭa aṣṭa ṣoḍaśa ṣoḍaśa (dvātriṃśad)
dvātriṃśac catuṣaṣṭi nāgā anupa(ri)vārya niṣīdanti / (J.110) athottareṇa
yathānubhāvaṃ na kṣamati / uṣṭraparyaṅkena niṣīdituṃ, / bhikṣuṇāpi
tāva svasti(ka)paryaṅkena prahāṇe niṣīditavyaṃ / atha dāni (I.p.111)
bhikṣu paryaṅkena niṣaṇṇo bhavati śrānto bha(24b2)vati / garbhāni
āmilāyanti / nāpi kṣamati / ubhayāni sandhī maṭamaṭāye prasārituṃ /
atha khalu eko pādo sukhākaṃ prasārayitavyo taṃ amuhūrtte viśrāmiya
sanmiñjiya dvitīyo pādo sukhākaṃ prasārayitavyo / utthipitvā vā ekānte
caṃkramitavyaṃ / na kṣamati / oguṇṭhitaśīrṣeṇa prahāṇe upaveṣṭuṃ / atha
dāni jarādurbbalo vā vyādhidurbbalo vā bhavati / śīrṣam vā (24b3)
duḥkhati / arddhaśīrṣasya pithetavyaṃ / eko ca karṇṇo / atha dāni ekānte
bhavati ucchedake vā vṛkṣamūlake vā vihāre vā pratisaṃlīnako kiñ cāpi
oguṇṭhitaśīrṣo niṣīdati / anāpattiḥ / amūhūrttakaṃ viśramiya bhūyo
svastikaparyaṅkena niṣīditavyaṃ // atha dāni bhikṣu na pāreti /
svastikaparyaṅkena niṣīdituṃ / [arddhaparyaṅkena] (24b4) niṣīditavyaṃ /
atha dāni arddhaparyaṅkenāpi na pāreti niṣīdituṃ, / ubhau pādau osāriya
susaṃvṛtena niṣīditavyaṃ / tathā karttavyaṃ / yathānantaryaṃ jānukehi na
vyāvahati / na kṣamati / stūpaṃ pṛṣṭhato karīya niṣīdituṃ / saṃgham vā
pṛṣṭhato karīya niṣīdituṃ, / upādhyāyācāryāṇāṃ vā pṛṣṭhato kariya
niṣīdituṃ / vṛddha[tarakaṃ vā pṛ]ṣṭa(ṣṭha)to (24b5) karīya niṣīdituṃ /
nāpi kṣamati saṃghamadhye mā niṣīda nti(tti) / uktena samānena (J.111)
niṣīdituṃ / nāpi kṣamati / upādhyāyācāryehi mā niṣīda nti(tti) / uktena
niṣīdituṃ nāpi kṣamati vesikāsāmāntena dyutikaraśālāsāmantakena
niṣīdituṃ / vadhabandhanāgāraśālāsāmantakena niṣīdituṃ, / atibhuṃḍe
vā pradeśe niṣīdituṃ / atha khalu cchannaprā(24b6)kaṭe pradeśe
niṣīditavyaṃ, / evaṃ niṣadye pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati /
abhisamācārikān dharmmān atikrāmati // * //
III.10       Ms.24b6       (J.111.7);       Ch.507a15
bhagavān śrāvastyāṃ viharati te dāni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ /
omuddhakāpi śeyyāṃ kalpenti / uttānakāpi śeyyā kalpenti / vāmenāpi
pārśvena śeyyāṃ kalpenti / etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣūhi śrutaṃ / bhikṣū
bhagavato ārocayeṃsu / bhagavān āha / (24b7) śabdāpayatha
ṣaḍvarggikāṃ / te dāni śabdāpitā / bhagavān āha / satyaṃ bhikṣavo
ṣaḍvarggikāḥ / evaṃ nāma yūyaṃ omuddhakāpi (I.p.112) śeyyāṃ kalpetha /
vāmenāpi pārśvena śayyāṃ kalpetha / āhaṃsu / āma / bhagavaṃ
bhagavān āha / duṣkṛtaṃ vo bhikṣavo ṣaḍvarggikāḥ / tena hi na
kṣamati / uttānakena śeyyāṃ kalpituṃ / na kṣamati / omuddhakena śeyyāṃ
kalpayituṃ / na kṣamati / vāme(25a1)na vā pārśvena śeyyāṃ kalpayituṃ /
bhagavān dāni bhikṣūn āmantrayati / (J.112) omuddhakā bhikṣavo pretā
śeyyāṃ kalpayanti / uttānakā bhikṣavo āsurā śeyyāṃ kalpayanti / vāmena
pārśvena kāmopabhoginaḥ / śeyyāṃ kalpayati / evaṃ bhikṣavo śeyyāṃ
kalpetha / yathā siṃho mṛgarāja siṃho bhikṣavo mṛgarājā dakṣiṇena
pārśvena śeyyāṃ kalpayati / pādena pādaṃ ādhāya dantena da(25a2)ntaṃ
ādhāya jihvāgraṃ tālukāgre pratiṣṭhāpayitvā / aṅgulaṃ anukāyaṃ
āyacchihitvā dakṣiṇāṃ bāhaṃ śirasy upanidhāya vāmaṃ bāhām anukāyaṃ
prasārayitvā so pi pratibodhanāṃ(nan)/tena purimaṃ kāyaṃ abhyunnāmeti /
pṛṣṭhimaṃ kāyaṃ abhivilokayati / sa cet paśyati / gātrāṇām anyathātvaṃ
tena bhavati / anāttamano ca paśyati / gātrāṇām anyathātvaṃ tena bhavati
citte ā[ttamano] a(25a3)bhiraddho bhikṣuṇāpi tāva śeyyāṃ prajñapeṃtena
abhidakṣiṇāṃ prajñapayitavyā / ya(ta)thā karttavyā yathā saṃpa(ya)tako
yeva dakṣiṇena pārśvena śayyāṃ kalpeti / na kṣamati / vāmena śayyāṃ
prajñapetuṃ / dakṣiṇaśayyā prajñapetavyā / cīvaravaṃśasya heṣṭhato
rātrīye purimaṃ yāmaṃ uddeśaprayuktena svādhyāyaprayuktena sthānena
(J.113) caṃkrameṇa vītināmayi(25a4)tavyā rātrīye madhyame yāme
dakṣiṇena pārśvena siṃhaśeyyā kalpayitavyā / pādena pādam ādhāya
jihvāgraṃ tālukāgre pratiṣṭhāpayitvā dakṣiṇāṃ bāhāṃ śirasy upanidhāya
vāmāṃ bāhāṃ anukāyaṃ prasāritvā utthānasaṃjñī manasikākārentena
nāpi dāni parivarttakaṃ yāvat sūryodgamanāt tato śayitavyaṃ / rātrīye
paścime yāme paryaṅkena vīti(25a5)nāmayitavyaṃ / uddeśaprayuktena
sthānacaṃkramānuyuktena vā / atha dāni bhikṣuḥ / duḥkhaśāyī bhavati
pāraśyena pāraśyaṃ pallaṭṭanto (I.p.113) śayiti anāpattiḥ / jarādurbbalo
vā vyādhidurbbalo vā bhavati / dakṣiṇe pārśve gaṇḍaṃ vā piṭakaṃ vā /
bhavati / kiñ cāpi vāmena pārśvena śayati anāpattiḥ / na kṣamati / stūpaṃ
vā pādato kṛtvā / śayyāṃ kalpayituṃ / saṃghaṃ, (25a6) vā pādato kṛtvā
śeyyāṃ kalpayituṃ / vṛddhatarakaṃ vā pādato kṛtvā upādhyāyācāryaṃ vā
pādato kṛtvā śeyyāṃ kalpayituṃ, / eva(ṃ) śayyāṃ pratipadyitavyaṃ / na
pratipadyati / abhisamācārikān dharmmān atikrāmati //*//
udānaṃ
evaṃ kaṭhine pratipadyitavyaṃ /
evaṃ cakkalīye pratipadyitavyaṃ /
evaṃ vihāre pratipadyitavyaṃ /
evaṃ kheṭe pratipadyitavyaṃ /
(J.114) evaṃ pātre pratipadyitavyaṃ /
evaṃ yavāgūye (25a7) pratipadyitavyaṃ /
evaṃ sthātavyaṃ /
evaṃ caṃkramitavyaṃ /
evaṃ niṣīditavyaṃ /
evaṃ śeyyā kalpayitavyaṃ // * //
(I.p.114)
IV.1-2      Ms.25a7       (J.115.1);       Ch.507b4
bhagavān śrāvastyāṃ viharati vistareṇa nidānaṃ kṛtvā te dāni āyuṣmanto
ṣaḍvarggikāḥ / dvāraṃ bandhiyāṇaṃ vihārasya paścā vastuke kākavāhaṃ
bhaṃjantaṃ / āsanti / āgantukānāṃ bhikṣūṇāṃ gaṇo āgato dvāraṃ yāvanti
na labhanti te dāni okkhandiyāṇaṃ praviṣṭāḥ / tehi dāṇi (25b1)
āyuṣmantehi ṣaḍvarggikehi āgantukā dṛṣṭāḥ pṛcchanti / āyuṣmaṃ kuto
vā praviṣṭāḥ / āhaṃsuḥ / okkhandiyāṇaṃ praviṣṭāḥ / te dāni āhaṃsu /
āyuṣman evaṃ ca yūyaṃ okkhandiyāṇaṃ vihāraṃ praviśatha / te pi dāni
āgantukā āhaṃsu / evaṃ ca yūyaṃ dvāraṃ bandhiyāṇaṃ vihārasya paścād
vastukasya kākavāhaṃ bhañjantā āsatha te dāni vivaditāḥ / bhagavato
mūlaṃ gatāḥ /
bhagavān āha / nā(25b2)yaṃ tāva kṣamati / te(ne)vāsikehi vihārasya
dvāraṃ bandhiyāṇaṃ vihārasya paścād vastukasya kākavāhaṃ
bhaṃjamānehi āsituṃ / nāpi kṣamati / āgantukehi vihāraṃ okkhandiyāṇaṃ
praviśituṃ / tena hi evaṃ āgantukehi pratipadyitavyaṃ / evaṃ ni(ne)vāsikehi
pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ āgantukehi pratipadyitavyaṃ / ete dāni
bhikṣu āgantukā āgacchanti / sarvvehi pāḍipa(ya)kkapāḍiyakakāni
a(25b3)pāvuraṇāni upasthāpayitavyāni / ekasyāpi apāvuraṇi na bhavati /
sarvve vinayātikramaṃ āsādayaṃti / ekasyāpi apāvuraṇi bhavati /
sarvveṣām anāpattiḥ /
atha dāni koci glāno bhavati / na dāni ujjhitvā gantavyaṃ / atha khalu
anupāletavyo / pātracīvaraṃ ālambitavyaṃ / nāpi dāni pātra(J.116)cīvaraṃ
gṛhnitvā adarśanena gantavyaṃ / atha khalu a(25b4)vidūreṇa gantavyaṃ /
mā dāni adarśanena parijāne hṛtaṃ / hṛtaṃ me pātracīvaram iti
gacchantasya karttavyaṃ / yadi dāni ośyā bhavati taruṇabhikṣūhi agrato
gantavyaṃ / ośyā prativāhantehi / atha dāni vyāḍabhayaṃ vā corabhayaṃ
vā bhavati / vṛddhaṃ bālaṃ madhye kṛtvā gantavyaṃ / atha dāni corā
saprasādā bhavanti / vṛddhehi (I.p.115) agrato gantavyaṃ / yathā paśyitvā
prasā(25b5)dena avivarjitā gaccheṃsu / yadi dāni grāmasya nagarasya vā
madhyena gantavyaṃ / bhavati / na dāni kṣamati nagarave(ce)tiyāni
abhidakṣiṇi karenti(te)hi vā gantuṃ / apavāmivā(kā) karentehi vā atha
khalu ujja(jju)kena mā(r)gakena gantavyaṃ / nyāye vāsopagatā bhavanti /
taruṇā bhikṣu duve vā trayo vā praveśayitavyā / agrato gacchatha
saṃghasya phāsuvi[hāra]ṃ upa(25b6)dahatha pādatailena guḍapānīyena
pratiśrayeṇa purebhaktikena tehi dāni prāvariya gaṇṭhipāsakaṃ obandhiya
āmantriya praveṣṭavyaṃ / pravisiya yācitvā saṃghasya
yathāsukhaparibhogaṃ niḥsārepetavyaṃ / pādatailaṃ vekālikaṃ
purebhaktikaṃ bhaikṣitavyaṃ / āvi(ci)kṣitavyaṃ labdho pratiśrayo tehi dāni
yadi tahiṃ ogho vā (J.117) bhavati / nadī taḍāgaṃ vā puṣkiriṇī vā
udupāno vā tahiṃ pādā(25b7)n prakṣāletvā prāvaretvā anyonyaṃ
āmandha(ntra)yitvā praveṣṭavyaṃ / atha dāni guḍapānīyaṃ bhavati / tahiṃ
yeva vekālikaṃ kariya praveṣṭavyaṃ / mā paśyeṃsu samāmapayi ime
pravrajitā karonti / atha dāni ubhaṃḍito bhavati saṃvibhajitvā
praveṣṭavyaṃ / nisṛṣṭagṛhaṃ bhavati anāmantriya praviśati anāpattiḥ / na
dāni labhyā anyena gantuṃ / racchācchiddrakā bhavati / anāpattiḥ /
grāmantikaṃ śeyyāsanaṃ, (26a1) bhavati / tahiṃ gantavyaṃ / atha dāni
āraṇyakaśeyyāsanaṃ bhavati / tahiṅ gantavyaṃ / saṃghārāmaṃ praviśantehi
puṣkiriṇīyaṃ vā taḍāge vā oghe vā pādāṃ dhovitvā praveṣṭavyaṃ / atha
dāni ubbhaṃḍito saṃvibhajitvā praveṣṭavyaṃ cetiyāṇaṃ pradakṣiṇī
karentehi upānahā omuñcitvā kāṣṭhakena gṛhnitvā praveṣṭavyaṃ / nāpi
dāni uccaśabdamahāśabdehi praveṣṭavyaṃ / nāpi nevāsikāṃ
ullaya(pa)nte(26a2)hi hū ha he adyāpi taṃ tad evettha vasatha ghuṇa
viddhātave nand(an)opanandanā yūyaṃ nāgarājāno ihaiva yūyaṃ jātā
ihaiva mariṣyatha jātā te śṛgālā ye tumbhāṇaṃ māṃsāni khādiṣyanti /
nāpi dāni nevāsikena ullapitavyaṃ / hū ha he caṇḍamuktaṃ pañcavarṣikaṃ
pravṛttaṃ yathāpāṭito nāpi dāni vaktavyaṃ ko itthaṃ kati varṣo utthiha
nāpi dāni (J.118) vaktavyaṃ / ko bhaktakā nātithikā kasya śuve
bhaktata(26a3)rpaṇaṃ purobhaktikaṃ vā (I.p.116) nāpi dāni nevāsikehi
dvāraṃ bandhitvā kākavāhāṃ bhajantehi āsitavyaṃ /
atha dāni paścād vastuke mṛttikākarmmaṃ karonti / ye tāpe(ye)
ārthāpe(ye) bhavanti / ārāmikā śrāmaṇero vā yasya oheyyako so vaktavyo
dvāraṃ rakṣanto āsā(sa /) atha dāni apadurako vihāro bhavati /
praviśitavyaṃ / atha dāni ghaṭṭitako bhavati / apāvura(26a4)ṇena
apaduriyāṇaṃ praviśitavyaṃ / saṃghārāmaṃ pradakṣiṇī karentehi
āgantavyaṃ / yatra bhikṣūṇāṃ āsanaprajñaptir bhavati / tahiṃ navakaṃ
tasmiṃ cīvarabisiyan thaviyāṇaṃ kuṇḍikāṃ vā upānahau vā thaviyāṇa
nevāsikā pṛcchitavyāḥ / āyuṣmaṃ pādadhovanikā kahiṃ kalpiyakarakī
kahiṃ akalpi(ya)karakī kahi(ṃ) yadi tāva āvi(ci)kṣanti pādadhovanikāyāṃ
pādāṃ (26a5) dhoviyāṇaṃ akalpiyakarakīto hastā nirmmādiyāṇa
kalpiyakarakīto prakṣāliya tato cetiyaṃ vanditavyaṃ cetiyaṃ vandiyāṇaṃ
yatra nevāsikā bhavanti tatra gantavyaṃ allīyāṇaṃ nāpi kṣamati / vaktuṃ
vandāmī tti / atha khalu vaktavyaṃ / āyuṣman vandiṣyan ti nevāsikehi
varṣāgraṃ pṛcchitavyaṃ / kati varṣo āyuṣmana yadi (J.119) tāva āgantuko
vṛddhatarako bha(26a6)vati / nevāsikena utthiya pādā vanditavyā / āsanaṃ
dātavyaṃ / atha dāni nevāsiko vṛddhatarako bhavati / ārogyāpiya evaṃ
kariyāṇaṃ āsanaṃ dātavyaṃ / yaṃ kālaṃ viśrānto bhavati pṛcchitavyaṃ /
āyuṣman asti etāvati varṣasya vihārako prāpuṇati / yadi tāva jalpati
prāpuṇati tti vihārako gṛhnitavyo mañca pīṭhaṃ bisi caturasrako kuccaṃ
bi(ṃ)bohanaṃ gṛhnitavyaṃ / nāpi (26a7) dāni kṣamati / tri(te)hi āgantukehi
nevāsikāṃ kutsiya haṃbhiya āyuṣmann adyāpi yūyaṃ iha vasatha he he
śiṣṭā vaṣṭā yūyaṃ jānāte ye śṛgālā ye yuṣmākaṃ māṃsāni
khādiṣyanti / atha khalu saṃpraharṣayitavyā vaktavyā āyuṣman śobhanaṃ
kriyati saṃghārāmo kelāpīyati / dhūmo kriyati / kulāni praśādīyanti /
avikālako pādāṃ dhoviya mrakṣiya dīpaṃ ādīpi(26b1)ya śeyyāṃ
prajñapiya pratikramitavyaṃ nāpi dāni kṣamati / aparejjukāto kalyato
utthihantakenaiva (I.p.117) bhaktaśālaṃ praviśituṃ / āyuṣman kiṃ sidhyati
kiṃ pacyati kiṃ bhaktakānāṃ sthitikā / atha khalu kalyato yeva utthiya
nivāsiya prāvariya hastān nirmmādiya pātraṃ gṛhniya praviśitavyaṃ / atha
dāni tahiṃ vihārake anugraho bhavati vihārakaṃ vā bhakta bhavati /
nevāsikehi vaktavyaṃ / ā(26b2)yuṣmana mā piṇḍāya praviśatha / iha yyeva
bhuṃjiṣyatha / atha (J.120) dāni bhavati / āgantukānāṃ piṇḍakānāṃ
piṇḍabhaktāni uddiśitavyāni / atha dāni bhaktakāni uddiśitavyāni / atha
dāni bhaktakāni na bhavanti nevāsikehi vaktavyaṃ āyuṣmaṃ āgametha
sahitakā piṇḍāye praviśiṣyāmaḥ / tato sahitakehi praviśitavyaṃ / atha dāni
āgantukā bhikṣū vihāra āgatā bhavanti / nāyaṃ (26b3) kṣamati /
nevāsikehi vaktuṃ o ha he nāvā pañcavarṣikaḍaṃyadukkaṃ
śramaṇamātāprajātā tti / atha khalu āgantukānāṃ ehi svāgataṃ
kartta(vya)ṃ, / etu āyuṣmanto svāgatam āyuṣmanto anurāgatam
āyuṣmanto mā śrāntā mā klāntā pādāṃ prakkā(kṣā)letha / hastāṃ
nirmmādetha pānīyaṃ pibatha viśramatha nti(tti) / yadi tāva purebhakte
āma(ga)tā bhavanti purebha(26b4)ktikena cchandayitavyāḥ / deśakāle
āgatā bhavanti / bhaktakṛtyena ccha(nda)ṣi(yi)tavyāḥ / vikāle āgatā
bhavanti vikālikena cchandayitavyāḥ / vikārako uddiśitavyo / mañca
pīṭhaṃ bisī catu(ra)śrakaṃ kuccakaṃ bimbohanaṃ (J.121) uddiśitavyaṃ /
pādamrakṣaṇena cchandayitavyā / atha aparejjukāto yadi tāva bāhirakaṃ
bhaktaṃ bhavati / anugraho vā bhavati (26b5) vaktavyaṃ / āyuṣmaṃ mā
piṇḍāye praviśatha / iha yyeva bhuṃjiṣyatha / atha dāni bhaktakā na
bhavanti / āgantukāṃ piṇḍabhaktakāni uddiśitavyāni / atha dāni
piṇḍacāriko bhavati / yaṃ kālaṃ / āgantukā piṇḍāthe(ye) va(ca)riya vihāraṃ
āgatā bhavanti / tato yadi nevāsikānāṃ vyañjanāni bhavanti / khajjakāni
bhavanti / tato yadi snehako vā (26b6) bhavanti / tehi āgantukānāṃ
samvibhāgo karttavyo / atha dāni evaṃ pi na bhavati / antamasato yadi tahiṃ
kiñci piṇḍacārikaṃ praṇītatarakaṃ bhavati / āgantukānāṃ sāraṇīyaṃ
karttavyaṃ / (I.p.118) nevāsikehi sarvvam ārocayitavyaṃ / vaktavyaṃ /
āyuṣmanto amukaṃ kulaṃ mā praviśatha / pātranikubjanaṃ samutīkṛtaṃ,
amutra śunakhā caṇḍāḥ / amukaṃ a[śrā]ddhaku(26b7)laṃ yā kriyā
ārocayitavyā /
atha dāni / āraṇyakaṃ śeyyāsanaṃ bhavati / na kṣamati / tehi
ni(ne)vāsikāhi dvāraṃ ca bandha(dhi)ya vihārasya paścā vastuke
kākavāhāṃ bhañjantehi āsituṃ / atha dāni siṃhabhayaṃ vā bhavaṃti
vyāghrabhayaṃ vā corabhayaṃ vā (J.122) bhikṣū ca paliguddhakā bhavanti /
cchāyanikā vā lepanikā vā karenti kiṃ vā(cā)pi dvāraṃ ghaṭenti
anāpattiḥ / sarvve yeva goca(27a1)raṃ praviśanti / kiñ cāpi ghaṭṭenti
anāpattiḥ / eko vā rakṣapālo dātavyo vaktavyaṃ / āyuṣma(ṃ) dvāraṃ
bandhiya dvārakoṣṭhakasya upari āsāhi yadi keci āgantukā āgaccheṃsu /
tato dvāraṃ dadesi / tena upari dvārakoṣṭhasya āsitavyaṃ / yadi tāva keci
āgantukā āgacchenti / teṣāṃ dvāraṃ dātavyaṃ / yaṃ kālaṃ te nevāsikā
niddhāvitā bhavanti nāpi kṣā(kṣa)mati tehi nevāsi(27a2)kehi vaktuṃ /
āyuṣmaṃ eṣā nāvā mucyati eṣo sādhvo(rtho) prayāto gacchantu
āyuṣmanto gataṃ mārggasya śreyo / atha khalu samāśvāsitavyaṃ / vasantu
āyuṣmanto ramaṃtu āyuṣmanto yadi tāva stūpikena vā kāryeṇa āgatā
bhavanti / stūpikaṃ kārṣa(ya)(ṃ) pariprāpayitavyaṃ / sāṃghikena kāryeṇa
āgatā bhavanti / sāṃghikaṃ kāryaṃ pariprāpayitavyaṃ / yaṃ kālaṃ
pariprāptakāryaṃ bha(27a3)vati / yadi koci sārthā(rtho) prayāto bhavati te
bhikṣu vāṇijakasya sārthavāhasya parinditavyā vaktavyaṃ / upāsaka
dānapati ime bhikṣavo tvayā sārddhaṃ gamiṣyanti / ime bhikṣu tava
parininditā bhavantu teṣāṃ gacchamano(mānā)nāṃ pathyadanena vaikalyaṃ
karttavyaṃ / evaṃ hi (J.123) āgantukehi pratipadyitavyaṃ na pratipadyanti /
ābhisamācārikān dharmmān atikrāmaṃti // * //
(I.p.119)
IV.3-4       Ms.27a3       (J.123.3);       Ch.510b3
bhagavā(27a4)n śrāvastyāṃ viharati / aparo dāni bhikṣuḥ / āgantuko
āgato tasya dāni aparo bhikṣuḥ / vṛddhatarako parijñātako bhavati / so ca
apareṇa bhikṣuṇā sārddhaṃ vācovācikāṃ karoti / so dāni āgantuko
allīyatasya nevāsikasya pādāṃ vandanti / so dāni anya vijñāna samaṃmī na
samanvāharati / na taṃ pratisaṃmodati so dāni apratisaṃmodiya ga(27a5)to te
dāni aparakālena ubhaye samāgatā so dāni sthaviro pṛcchati / āyuṣmaṃ
kecciro ti / āgatasya āhāre cacciro evacciro ca so āha āyuṣman evacciro
tava āgatasya na ca me pādavandako upasaṃkramasi / so dān āha / vanditā
mayā tava pādā tvaṃ ca mama na pratisaṃmodesi / so dān āha / kadā vā
kim vā / so dān āha / amukaṃ diva(27a6)saṃ tvaṃ amukena bhikṣuṇā
sārddhaṃ vācaṃ(co)vāciṃ karoṣi / tadā tava mayā pādā vanditā so dāni
āha āyuṣman vācovāciṃ karentasya pādāṃ vandasi / so dāni āha / evaṃ ca
yaṃ tvaṃ mama pādāṃ vandintasya na pratisaṃmodesi / te dāni vivaditāḥ /
bhagavato mūlaṃ gatāḥ /
bhagavān āha / nāyaṃ tāva kṣamati / āgantukena nevāsi(J.124)kasya
vācovāciṃ karentasya pādāṃ vandituṃ / nāpi kṣamati pādehi
va(27a7)ndiyamāṇehi na pratisaṃmodituṃ / tena hi evaṃ pādā vanditavyāḥ /
evaṃ pratisaṃmoditavyaṃ / kin ti dāni evaṃ pādā vanditavyā / evaṃ
pratisaṃmoditavyaṃ / eṣo dāni bhikṣu āgantuko āgato bhavati / tasya koci
bhikṣu parijñātako bhavati / so ca apareṇa bhikṣuṇā sārddham vācovāciṃ
karoti / nāpi kṣamati tasya taṃ velaṃ pādāṃ vandituṃ uśvāsa(ccāra)m vā
upaviṣṭo bhavati na kṣamati / taṃ velaṃ pādāṃ (27b1) vandituṃ / evaṃ
praśvāsa(srāva)ṃ karentasya dantakāṣṭhaṃ khādantasya snāyati vā
ekanivasano vā bhavati / bhaktakṛtyaṃ karoti / purebhaktikam vā karoti /
dvibhūmikam vā ukkasa(ma)ti tvaritaṃ vā ati(bhi)kramati na kṣamati taṃ
velaṃ tasya pādāṃ vandituṃ, / na kṣamati mṛttikākarmma karentasya //
pe // pātrapākaṃ dadantasya cīvaraṃ dhovantasya rajanikā paṭhantasya
cīvarāṇi sīvantasya (I.p.120) raṃjenta(27b2)sya cca(ce)llaparikarmmam vā
karentasya pādāṃ dhovantasya hastā nirmmādantasya cetiyaṃ vandantasya
pātraṃ nirmmādentasya dhūpam vā pibantasya akṣiṇi vā añjantasya
pustakaṃ vācantasya pustakaṃ likhantasya varccakuṭīṃ gacchantasya
nagnasya vā (J.125) ekanivasanakena vā / atha khalu yaṃ kālaṃ
samavasthāye niṣaṇṇo bhavati taṃ velaṃ alīyāṇaṃ śīrṣeṇa pādāṃ
vanditavyā / karkaṭagrā(27b3)hikāye vanditavyā / andhakāre vā uddeśaṃ
dentasya uddiśantasya vā nivāsantasya vā cīvaraṃ prāvarantasya tvaritaṃ
vā gacchantasya na kṣamati / oguṇṭhitakāyena na kṣamati / ohitahastena
na kṣamati / upānahārūḍhena sāmīcīkarentena na kṣamati / jānukena vā
jaṃghāhi vā vandituṃ / atha khalu pādā vanditavyā / pādāṃ
va(27b4)ndantena jānitavyaṃ / yadi kasyaci vraṇā bhavati / gaṇḍo vā piṭako
vā na dāni sahasā uppīḍitavyaṃ / atha khalu tathā vanditavyaṃ / yathā na
duḥkhāpiye pādehi vandayantehi / na dāni meṇḍhena viya āsitavyaṃ
pādehi vandayaṃtehi / atha khalu pratisaṃmodayitavyaṃ / svāgatam
āyuṣmanto anurāgatam āyuṣmanto māsi śrānto mā(27b5)si klānto pādāṃ
prakṣālehi hastāṃ nirmmādehi viśramāhi yadi tāva purebhakte āgato
bhavati / purobhaktikena cchandayitavyo / deśakāle āgato bhavati /
bhaktakṛtyena ccha(nda)yitavyo vikāle āgato bhavati / vekālikena
cchandayitavyo / yadi tāvad vastukāmo bhavati / pātracīvaraṃ
pratisāmayitavyaṃ vihārako uddiśitavyo (27b6) atha dāni gantukāmo
bhavati / āha / anyatra gamiṣyan ti / vaktavyaṃ / gacchāhi tti evaṃ pādā
vanditavyā / evaṃ pratisaṃmoditavyaṃ na pratipadyati // ābhisamācārikān
dharmmān atikrāmati // * //
IV.5       Ms.27b6       (J.126.1);       Ch.510b28
(J.126) bhagavān śrāvastyāṃ viharati vistareṇa nidānaṃ kṛtvā te dāni
āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ / gṛhi-ālāpena ālāpenti ambe atte bhāva bhaṭṭa
tāta haṃgho he he ho (27b7) kiṃ, bhaṇasīti / etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū
bhagavato (I.p.121) ārocayeṃsu / bhagavān āha / śabdāpayatha
ṣaḍvarggikāṃ te dāni śabdāvitāḥ / bhagavān āha / satyaṃ bhikṣava
ṣaḍvarggikāḥ / evaṃ nāma yūyaṃ gṛhī-ālo(lā)pena ālāpayatha /
āmba(ambe) atte bhāva bhaṭṭa tāta ahaṃgho he he ho kiṃ bhaṇasi tti /
āhaṃsu / āma bhagavan
bhagavān āha / evaṃ yūyaṃ gṛhi-ālāpena ālapetha / te(28a1)na hi na
kṣamati gṛhi-ālāpena ālapituṃ tena hi pratisaṃmoditavyaṃ / āyuṣmān dāni
upālī kālajño velajño samayajño bhagavantam upasaṃkramiya pṛcchati /
kathaṃ bhagavaṃ navakehi bhikṣūhi sthavirā bhikṣū ālapitavyā / bhagavān
āha / ālape(ye) ti vā bhante ti vā āyuṣmante ti sthaviro dāni bhagavantaṃ
pṛcchati kathaṃ bhagavāṃ sthavirehi bhikṣūhi navakā bhikṣū (28a2) (J.127)
ālapitavyā / bhagavān āha / nāmena vā gotreṇa vā / varṣāgreṇa vā eṣo
dāni bhikṣusya upādhyāyo vā ācāryo vā śabdāpayati / nāyaṃ kṣamati /
gṛhi-ālapena ālapituṃ / haṃgho he he tti / atha khalu nāmena vā gotreṇa
vā śabdāpayitavyo / tenāpi na kṣamati / gṛhi-ālapena vyāharttuṃ, / hā kiṃ
bhaṇasīti / atha khalu vaktavyaṃ vandāmi upādhyāyaṃ vā / (28a3)
ācāryam vā kiṃ āṇapehi tti / kiṃ karemi tti / vṛddhatarako śabdāpayati /
nāyaṃ kṣamati hā nti(tti) pravyāharituṃ / atha khalu vaktavyaṃ / ārye vā
bhante vā āyuṣman ti vā kiṃ a(ā)ṇapesī nti(tti) kiṃ karemi / eṣo bhikṣu
mātaraṃ pitaraṃ vā bhaginīm vā śabdāpayitukāmo bhavati nāyaṃ kṣamati
śabdāpayituṃ / ambe tti vā atte ti vā bhaṭṭe ti vā / atha kha(28a4)lu
sālohite ti vā śabdāpayitavyāḥ / atha dāni bhikṣusya pitā vā bhaginī vā
śabdāpayati / nāyaṃ kṣamati hā kiṃ bhaṇasi tti pravyāharttuṃ / atha khalu
vaktavyaṃ / sālohite kiṃ āṇapesi kiṃ karemi / eṣo bhikṣuḥ / upāsakāṃ, vā
dānapatīnā(nī)ṃ vā vihārasvāminīṃ vā śabdāpitukāmo bhavati / nāpi
kṣamati / ambe ti vā atte ti vā bhaṭṭe (28a5) ti vā / atha khalu upāsake tti
vā dānapatti ti (J.128) vā vihārasvāmini ti vā śabdāpayitavyaṃ / bhikṣū
vā upāsakam vā dānapatim vā śabdāpayitukāmo (I.p.122) bhavati / nāpi
kṣamati bhāve tti vā bhaṭṭe ti vā / āyuṣmaṃ tti vā / atha khalu dānapatti
ti(ti tti) vā bhikṣū vā tehi śabdāpayati / nāyaṃ kṣamati / hā kiṃ bhaṇasi ti
vyāharttuṃ, / atha khalu vaktavyaṃ / sā(28a6)lohita kiṃ āṇapesi / kiṃ karomi
tti / te ete(na) gṛhi-ālāpena ālapanti vā / pravyāharanti vā /
vinayātikramaṃ āsādayati / strī vā puruṣo vā mahanto bhavati / na dāni
mātāpitṛkaṃṭhena ālapitavyā mahallako mahallaketi vā vaktavyā / atha
dāni koci pṛcchati / ko te upādhyāyo ko te ācāryo vā na dāni vaktavyaṃ /
asuko ācāryo asuko (28a7) upādhyāyo / atha khalu vaktavyaṃ / arthahetor
nnāmaṃ gṛhnāmi / asuko me upādhyāyo asuko me ācāryo ālapitavyaṃ, /
evaṃ pravyāharttavyā(vyaṃ /) na pratipadyati / ābhisamācārikān
dharmmān atikrāmati // * //
IV.6       Ms.28a7       (J.128.14);      Ch.510c19
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / vistareṇa nidānaṃ kṛtvā kṣatriyaparṣā
dāni sannipatitā kāryāṇi kariṣyāma nti(tti) te dāni āyuṣmanto
nandanopananda(28b1)nā āgacchiya teṣāṃ madhye niṣaṇṇāḥ / te dāni / tehi
niṣaṇṇehi na pārenti kāryāṇi karttuṃ odhyāyanti / paśyatha bhaṇe vayaṃ
yeva sannipatitā karmmāṇi kariṣyāma nti(tti) / ime pi śramaṇakā
āgacchiya madhye niṣaṇṇāḥ / naṣṭaṃ bhraṣṭaṃ kuto imeṣāṃ śrāmaṇyaṃ
bhikṣūhi śrutaṃ / (J.129) bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu / bhagavān āha /
śabdāpayatha nandanopanandanāṃ te dāni śabdāpitā / bhagavān āha /
satyaṃ bhi(28b2)kṣavo nandanopanandanā / evan nāma kṣatriyaparyā(ṣā)ye
sannipatitā kāryāṇi kariṣyāma nti(tti) / yūyaṃ dāni gacchiya / teṣāṃ
madhye niṣaṇṇā te dāni tumbhehi niṣaṇṇehi na pārenti kāryāṇi karttuṃ, /
te dāni odhyāyanti / paśyatha bhaṇe vayaṃ yeva tāva niṣaṇṇā kāryāṇi
kāraya nti(tti) / ime pi śramaṇakā gacchiyāṇaṃ madhye niṣaṇṇā naṣṭaṃ
bhraṣṭaṃ kuto imeṣāṃ śrāmaṇyaṃ āhaṃsu / āma / (28b3) bhagavan
(I.p.123) bhagavān āha / tena hi evaṃ kṣatriyaparyā(ṣā)ye kiñci kāryaṃ
bhavati / na kṣamati gatāgatasya / upasaṃkramituṃ / atha khalu ye tahiṃ
vṛddhatarakā kṣatriyā bhavanti / te tāva allipitavyā vaktavyaṃ / dīrghāyu
kṣatriyaparyā(ṣā)ye imaṃ ca kāryaṃ allīyāmi tti / yadi tāva te jalpanti
bhante mā allīpatha nti(tti) na kṣamati allīpituṃ, / atha (28b4) dāni
jalpanti / allīpatha nti(tti) / allīpitavyaṃ / nāpi kṣamati / cchatreṇa
dhāryante upānahāṃhi vā obaddhāhi kṣatriyaparyā(ṣā)yam
upasaṃkramituṃ / atha khalu ekānte cchatraṃ nikṣipiya upānahāyo muṃciya
(J.130) tato allīpitavyaṃ / nāpi dāni darśanopacāre nikṣipitavyaṃ / atha
khalu pratikṛtyeva nikṣipitavyaṃ / darśanapathe upasaṃkrami(28b5)tvā na
dāni vaktavyaṃ / sukham bhavanto sukhaṃ mārṣa atha khalu ārogyāpiya
yādṛśaṃ āsanaṃ dīyati / tādṛśe āsane upaviśitavyaṃ nāpi kṣamati / āsane
kṣipā(yā)dharmmam āpadyituṃ / nāpi kṣamati / te nindituṃ / ye kṣatriyā
kuśalā bhavanti prāg eva te nairayikā bhavantīti / atha khalu vaktavyaṃ /
kṣatriyā nāma yūyaṃ agro varṇṇo jyeṣṭho varṇṇo (28b6) dvihi kulehi
tathāgatā arhantaḥ samyaksambuddhāḥ / utpadyanti / kṣatriyakule vā
brāhmaṇakule vā / duve cakrāṇi dharmmacakraṃ balacakraṃ ca / tavāhaṃ
hitopasaṃhāreṇa rakṣāvaraṇaguptiye sukhaṃ ca paya(phā)sukhañ ca
viharāmi / kāryaṅ kṛtvā utthāyāsanāto gantavyaṃ / evaṃ kṣatriyaparṣā
upasaṃkramitavyā na pratipadyati / ābhisamācārikān dharmmān
atikrāmati // * //
IV.7       Ms.28b7       (J.130.13);      Ch.511a4
(28b7) bhagavān śrāvastyāṃ viharati vistareṇa nidānaṃ kṛtvā
brāhmaṇaparyā(ṣā) dāni sannipatitā kāryāṇi kariṣyāmo ti / te dāni
āyuṣmanto nandanopanandanā āgacchiyāṇaṃ madhye niṣaṇṇā te dāni tehi
niṣaṇṇehi na pārenti / kāryāṇi karttuṃ, / te dāni odhyāyanti / vayaṃ
yeca(va) tāva niṣaṇṇā kāryāṇi kariṣyāma nti(tti) / ime pi śramaṇakā
āgacchiyāṇaṃ madhye niṣa(29a1)(J.131)ṇṇā naṣṭaṃ bhraṣṭaṃ kuto imeṣāṃ
śrāmaṇyaṃ / etaṃ (I.p.124) prakaraṇaṃ bhikṣūhi śrutaṃ / bhikṣū bhagavato
ārocayeṃsu / bhagavān āha / śabdāpayatha nandanopanandāṃ te dāni
śabdāpitā / bhagavān āha / satyaṃ bhikṣavo nandanopanandanā / evaṃ
nāma brāhmaṇaparṣā sannipatitā kāryāṇi kariṣyāma nti(tti) / yūyaṃ dāni
teṣāṃ gacchiyāṇaṃ madhye niṣaṇṇā te dāni tumbhehi niṣaṇṇehi na
pāre(29a2)nti kāryāṇi karttuṃ, / te dāni odhyāyanti / paśyatha bhaṇe vayaṃ
yeva tāva niṣaṇṇā kāryāṇi kariṣyāmo ti / ime pi śramaṇakā āgacchiyāṇa
madhye niṣaṇṇakā / naṣṭaṃ bhraṣṭaṃ kuto imeṣāṃ śrāmaṇyaṃ / āhaṃsu /
āma / bhagavana
bhagavān āha / samyag bhikṣavo jano odhyāyanti tena hi evaṃ
brāhmaṇaparṣā upasaṃkramitavyā / kin ti dāni brāhmaṇaparṣā
upasaṃkramitavyā // etaṃ dāni bhikṣusya kiṃ(29a3)ci brāhmaṇaparṣāyāṃ
kāryaṃ bhavati / nāyaṃ kṣamati / gatāgatasya brāhmaṇaparṣām
upasaṃkramituṃ / atha khalu ye tahiṃ brāhmaṇamahattarakā bhavanti / te
pratikṛtyeva upasaṃkramitavyā / dīrghāyu asti me kiñcid
brāhmaṇaparṣāyāṃ kāryaṃ allīyāma nti(tti) / yadi tāva jalpanti / bhante
mā allīyatha nti(tti) / na kṣamati / allīpituṃ / atha dāni jalpanti allīpatha
nti(tti) tato allīpi(29a4)tavyaṃ / nāpi dāni kṣamati / cchatreṇa vā
dhāryantena upānahāhi ābaddhāhi brāhmaṇaparṣā āllīpituṃ / atha
kha(lu) cchatropānahāṃ ekamante sthapiya brāhmaṇaparṣāyām
upasaṃkramitavyaṃ / nāpi dāni darśaṇopacāre nikṣipitavyaṃ / atha khalu
pratikṛtyeva (J.132) nikṣipitavyaṃ / darśanapathe upasaṃkramitvā na dāni
vaktavyaṃ / sukhaṃ bhavanto sukhaṃ mā(29a5)rṣa atha khalu
ārogyāpayi(piya) tvā(yā)dṛśaṃ āsanaṃ labhyati tādṛśe āsane
upaviśitavyaṃ / nāyaṃ kṣamati / āsane kṣīyādharmmam āpadyituṃ / atha
khalu tā(yā)dṛśaṃ āsanaṃ dīyati / tādṛśe upaviśitavyaṃ / nāpi kṣamati te
nindituṃ / māṇavakasya mānahatasya ihaloke bhūtasya kukkuṭo śūkaro
śvāno śṛgālo pañcamo mūṣa(29a6)ko nirayo ṣaṣṭho nti(tti) / atha khalu
vaktavyaṃ / brāhmaṇa nāma yūyaṃ agro varṇṇo jyeṣṭho varṇṇo śreṣṭho
varṇṇo dvihi kulehi tathāgatā arhantaḥ samyaksambuddhāḥ / loke
utpadyanti / kṣatriyakule vā brāhmaṇakule (I.p.125) vā evaṃ kāryaṃ kariya
gantavyaṃ / evaṃ brāhmaṇaparṣāye pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati /
ābhisamācārikān dharmmān atikrāmati // * //
IV.8       Ms.29a6       (J.132.12);       Ch.511a16
bhagavān śrāvastyām vi(29a7)harati gṛhapatiparṣā dāni sannipatitā /
kāryāṇi kariṣyāma nti(tti) / āyuṣmanto nandanopanandanā āgacchiya
teṣāṃ madhye niṣaṇṇā / te dāni tehi niṣaṇṇehi na pārenti kāryāṇi
karttuṃ / te dāni odhyāyanti / pasyatha bhaṇe vayaṃ ye(va) tāva sannipatitā
kāryāṇi kariṣyāma nti(tti) / ime pi śramaṇakā madhye āgacchiyāṇaṃ
niṣaṇṇāḥ / naṣṭaṃ bhraṣṭaṃ kuto imeṣāṃ śrāmaṇyaṃ / etaṃ (29b1)
prakaraṇaṃ bhikṣūhi śrutaṃ bhikū bhagavato ārocayeṃsu / bhagavān āha /
śabdāpayatha nandanopanandā(da)nāṃ / te dāni śabdāpitāḥ / bhagavān
āha / satyaṃ bhikṣavo nandanopanandā(da)nāṃ / evaṃ nāma gṛhapatiparṣā
sannipatitā kāryāṇi kariṣyā(J.133)ma nti(tti) / etad eva sarvvaṃ bhagavāṃ
vistareṇa pratyārocayati / yāvat paśyatha bhaṇe vayaṃ yeva tāva sannipatitā
karmmāṇi kara(ri)ṣyāma (29b2) nti(tti) / ime pi śramaṇakā āgacchiya
madhye niṣaṇṇā naṣṭaṃ bhraṣṭaṃ / kuto imeṣāṃ śrāmaṇyaṃ āhaṃsu /
āma bhagavan
bhagavān āha / tena hi evaṃ gṛhapatipar