Trưởng Lão Tăng Kệ (Theragāthā)

aṇhadinnattheragāthā 
“Upāsitā sappurisā, 
sutā dhammā abhiṇhaso; 
Sutvāna paṭipajjissaṁ, 
añjasaṁ amatogadhaṁ. 
Bhavarāgahatassa me sato, 
Bhavarāgo puna me na vijjati; 
Na cāhu na ca me bhavissati, 
Na ca me etarahi vijjatī”ti. 
… Kaṇhadinno thero … 
vaggo tatiyo. 
Tassuddānaṁ 
Uttaro bhaddajitthero, 
sobhito valliyo isi; 
Vītasoko ca yo thero, 
puṇṇamāso ca nandako; 
Bharato bhāradvājo ca, 
kaṇhadinno mahāmunīti. 

Theragāthā 2.31 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Migasirattheragāthā 
“Yato ahaṁ pabbajito, 
sammāsambuddhasāsane; 
Vimuccamāno uggacchiṁ, 
kāmadhātuṁ upaccagaṁ. 
Brahmuno pekkhamānassa, 
tato cittaṁ vimucci me; 
Akuppā me vimuttīti, 
sabbasaṁyojanakkhayā”ti. 
… Migasiro thero …. 

Theragāthā 2.32 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Sivakattheragāthā 
“Aniccāni gahakāni, 
tattha tattha punappunaṁ; 
Gahakāraṁ gavesanto, 
dukkhā jāti punappunaṁ. 
Gahakāraka diṭṭhosi, 
puna gehaṁ na kāhasi; 
Sabbā te phāsukā bhaggā, 
thūṇikā ca vidālitā; 
Vimariyādikataṁ cittaṁ, 
idheva vidhamissatī”ti. 
… Sivako thero …. 

Theragāthā 2.33 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Upavāṇattheragāthā 
“Arahaṁ sugato loke, 
vātehābādhiko muni; 
Sace uṇhodakaṁ atthi, 
munino dehi brāhmaṇa. 
Pūjito pūjaneyyānaṁ, 
sakkareyyāna sakkato; 
Apacitopaceyyānaṁ, 
tassa icchāmi hātave”ti. 
… Upavāṇo thero …. 

Theragāthā 2.34 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Isidinnattheragāthā 
“Diṭṭhā mayā dhammadharā upāsakā, 
Kāmā aniccā iti bhāsamānā; 
Sārattarattā maṇikuṇḍalesu, 
Puttesu dāresu ca te apekkhā. 
Addhā na jānanti yatodha dhammaṁ, 
Kāmā aniccā iti cāpi āhu; 
Rāgañca tesaṁ na balatthi chettuṁ, 
Tasmā sitā puttadāraṁ dhanañcā”ti. 
… Isidinno thero …. 

Theragāthā 2.35 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Sambulakaccānattheragāthā 
“Devo ca vassati, devo ca gaḷagaḷāyati, 
Ekako cāhaṁ bherave bile viharāmi; 
Tassa mayhaṁ ekakassa bherave bile viharato, 
Natthi bhayaṁ vā chambhitattaṁ vā lomahaṁso vā. 
Dhammatā mamesā yassa me, 
Ekakassa bherave bile; 
Viharato natthi bhayaṁ vā, 
Chambhitattaṁ vā lomahaṁso vā”ti. 
… Sambulakaccāno thero …. 

Theragāthā 2.36 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Nitakattheragāthā 
“Kassa selūpamaṁ cittaṁ, 
ṭhitaṁ nānupakampati; 
Virattaṁ rajanīyesu, 
kuppanīye na kuppati; 
Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ, 
kuto taṁ dukkhamessati. 
Mama selūpamaṁ cittaṁ, 
ṭhitaṁ nānupakampati; 
Virattaṁ rajanīyesu, 
kuppanīye na kuppati; 
Mamevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ, 
kuto maṁ dukkhamessatī”ti. 
… Nitako thero …. 

Theragāthā 2.37 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Soṇapoṭiriyattheragāthā 
“Na tāva supituṁ hoti, 
ratti nakkhattamālinī; 
Paṭijaggitumevesā, 
ratti hoti vijānatā”. 
“Hatthikkhandhāvapatitaṁ, 
kuñjaro ce anukkame; 
Saṅgāme me mataṁ seyyo, 
yañce jīve parājito”ti. 
… Soṇo poṭiriyo thero …. 

Theragāthā 2.38 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Nisabhattheragāthā 
“Pañca kāmaguṇe hitvā, 
Piyarūpe manorame; 
Saddhāya gharā nikkhamma, 
Dukkhassantakaro bhave. 
Nābhinandāmi maraṇaṁ, 
nābhinandāmi jīvitaṁ; 
Kālañca paṭikaṅkhāmi, 
sampajāno patissato”ti. 
… Nisabho thero …. 

Theragāthā 2.39 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Usabhattheragāthā 
“Ambapallavasaṅkāsaṁ, 
aṁse katvāna cīvaraṁ; 
Nisinno hatthigīvāyaṁ, 
gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ. 
Hatthikkhandhato oruyha, 
saṁvegaṁ alabhiṁ tadā; 
Sohaṁ ditto tadā santo, 
patto me āsavakkhayo”ti. 
… Usabho thero …. 

Theragāthā 2.3 
Dukanipāta 
Paṭhamavagga 
Valliyattheragāthā 
“Makkaṭo pañcadvārāyaṁ, 
kuṭikāyaṁ pasakkiya; 
Dvārena anupariyeti, 
ghaṭṭayanto muhuṁ muhuṁ. 
Tiṭṭha makkaṭa mā dhāvi, 
na hi te taṁ yathā pure; 
Niggahītosi paññāya, 
neva dūraṁ gamissatī”ti. 
… Valliyo thero …. 

Theragāthā 2.40 
Dukanipāta 
Catutthavagga 
Kappaṭakurattheragāthā 
“Ayamiti kappaṭo kappaṭakuro, 
Acchāya atibharitāya; 
Amataghaṭikāyaṁ dhammakaṭamatto, 
Katapadaṁ jhānāni ocetuṁ. 
Mā kho tvaṁ kappaṭa pacālesi, 
Mā tvaṁ upakaṇṇamhi tāḷessaṁ; 
Na hi tvaṁ kappaṭa mattamaññāsi, 
Saṅghamajjhamhi pacalāyamāno”ti. 
… Kappaṭakuro thero … 
vaggo catuttho. 
Tassuddānaṁ 
Migasiro sivako ca, 
upavāṇo ca paṇḍito; 
Isidinno ca kaccāno, 
nitako ca mahāvasī; 
Poṭiriyaputto nisabho, 
usabho kappaṭakuroti. 

Theragāthā 2.41 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Kumārakassapattheragāthā 
“Aho buddhā aho dhammā, 
aho no satthu sampadā; 
Yattha etādisaṁ dhammaṁ, 
sāvako sacchikāhiti. 
Asaṅkheyyesu kappesu, 
sakkāyādhigatā ahū; 
Tesamayaṁ pacchimako, 
carimoyaṁ samussayo; 
Jātimaraṇasaṁsāro, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
… Kumārakassapo thero …. 

Theragāthā 2.42 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Dhammapālattheragāthā 
“Yo have daharo bhikkhu, 
yuñjati buddhasāsane; 
Jāgaro sa hi suttesu, 
amoghaṁ tassa jīvitaṁ. 
Tasmā saddhañca sīlañca, 
pasādaṁ dhammadassanaṁ; 
Anuyuñjetha medhāvī, 
saraṁ buddhāna sāsanan”ti. 
… Dhammapālo thero …. 

Theragāthā 2.43 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Brahmālittheragāthā 
“Kassindriyāni samathaṅgatāni, 
Assā yathā sārathinā sudantā; 
Pahīnamānassa anāsavassa, 
Devāpi kassa pihayanti tādinoti. 
Mayhindriyāni samathaṅgatāni, 
Assā yathā sārathinā sudantā; 
Pahīnamānassa anāsavassa, 
Devāpi mayhaṁ pihayanti tādino”ti. 
… Brahmāli thero …. 

Theragāthā 2.44 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Mogharājattheragāthā 
“Chavipāpaka cittabhaddaka, 
Mogharāja satataṁ samāhito; 
Hemantikasītakālarattiyo, 
Bhikkhu tvaṁsi kathaṁ karissasi”. 
“Sampannasassā magadhā, 
kevalā iti me sutaṁ; 
Palālacchannako seyyaṁ, 
yathaññe sukhajīvino”ti. 
… Mogharājā thero …. 

Theragāthā 2.45 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Visākhapañcālaputtattheragāthā 
“Na ukkhipe no ca parikkhipe pare, 
Na okkhipe pāragataṁ na eraye; 
Na cattavaṇṇaṁ parisāsu byāhare, 
Anuddhato sammitabhāṇi subbato. 
Susukhumanipuṇatthadassinā, 
Matikusalena nivātavuttinā; 
Saṁsevitavuddhasīlinā, 
Nibbānaṁ na hi tena dullabhan”ti. 
… Visākho pañcālaputto thero …. 

Theragāthā 2.46 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Cūḷakattheragāthā 
“Nadanti morā susikhā supekhuṇā, 
Sunīlagīvā sumukhā sugajjino; 
Susaddalā cāpi mahāmahī ayaṁ, 
Subyāpitambu suvalāhakaṁ nabhaṁ. 
Sukallarūpo sumanassa jhāyataṁ, 
Sunikkamo sādhu subuddhasāsane; 
Susukkasukkaṁ nipuṇaṁ sududdasaṁ, 
Phusāhi taṁ uttamamaccutaṁ padan”ti. 
… Cūḷako thero …. 

Theragāthā 2.47 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Anūpamattheragāthā 
“Nandamānāgataṁ cittaṁ, 
sūlamāropamānakaṁ; 
Tena teneva vajasi, 
yena sūlaṁ kaliṅgaraṁ. 
Tāhaṁ cittakaliṁ brūmi, 
taṁ brūmi cittadubbhakaṁ; 
Satthā te dullabho laddho, 
mānatthe maṁ niyojayī”ti. 
… Anūpamo thero …. 

Theragāthā 2.48 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Vajjitattheragāthā 
“Saṁsaraṁ dīghamaddhānaṁ, 
gatīsu parivattisaṁ; 
Apassaṁ ariyasaccāni, 
andhabhūto puthujjano. 
Tassa me appamattassa, 
saṁsārā vinaḷīkatā; 
Sabbā gatī samucchinnā, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
… Vajjito thero …. 

Theragāthā 2.49 
Dukanipāta 
Pañcamavagga 
Sandhitattheragāthā 
“Assatthe haritobhāse, 
saṁvirūḷhamhi pādape; 
Ekaṁ buddhagataṁ saññaṁ, 
alabhitthaṁ patissato. 
Ekatiṁse ito kappe, 
yaṁ saññamalabhiṁ tadā; 
Tassā saññāya vāhasā, 
patto me āsavakkhayo”ti. 
… Sandhito thero … 
vaggo pañcamo. 
Tassuddānaṁ 
Kumārakassapo thero, 
dhammapālo ca brahmāli; 
Mogharājā visākho ca, 
cūḷako ca anūpamo; 
Vajjito sandhito thero, 
kilesarajavāhanoti. 
Dukanipāto niṭṭhito. 
Tatruddānaṁ 
Gāthādukanipātamhi, 
navuti ceva aṭṭha ca; 
Therā ekūnapaññāsaṁ, 
bhāsitā nayakovidāti. 

Theragāthā 2.4 
Dukanipāta 
Paṭhamavagga 
Gaṅgātīriyattheragāthā 
“Tiṇṇaṁ me tālapattānaṁ, 
gaṅgātīre kuṭī katā; 
Chavasittova me patto, 
paṁsukūlañca cīvaraṁ. 
Dvinnaṁ antaravassānaṁ, 
ekā vācā me bhāsitā; 
Tatiye antaravassamhi, 
tamokhandho padālito”ti. 
… Gaṅgātīriyo thero …. 

Theragāthā 2.5 
Dukanipāta 
Paṭhamavagga 
Ajinattheragāthā 
“Api ce hoti tevijjo, 
maccuhāyī anāsavo; 
Appaññātoti naṁ bālā, 
avajānanti ajānatā. 
Yo ca kho annapānassa, 
lābhī hotidha puggalo; 
Pāpadhammopi ce hoti, 
so nesaṁ hoti sakkato”ti. 
… Ajino thero …. 

Theragāthā 2.6 
Dukanipāta 
Paṭhamavagga 
Meḷajinattheragāthā 
“Yadāhaṁ dhammamassosiṁ, 
bhāsamānassa satthuno; 
Na kaṅkhamabhijānāmi, 
sabbaññūaparājite. 
Satthavāhe mahāvīre, 
sārathīnaṁ varuttame; 
Magge paṭipadāyaṁ vā, 
kaṅkhā mayhaṁ na vijjatī”ti. 
… Meḷajino thero …. 

Theragāthā 2.7 
Dukanipāta 
Paṭhamavagga 
Rādhattheragāthā 
“Yathā agāraṁ ducchannaṁ, 
vuṭṭhī samativijjhati; 
Evaṁ abhāvitaṁ cittaṁ, 
rāgo samativijjhati. 
Yathā agāraṁ succhannaṁ, 
Vuṭṭhī na samativijjhati; 
Evaṁ subhāvitaṁ cittaṁ, 
Rāgo na samativijjhatī”ti. 
… Rādho thero …. 

Theragāthā 2.8 
Dukanipāta 
Paṭhamavagga 
Surādhattheragāthā 
“Khīṇā hi mayhaṁ jāti, 
vusitaṁ jinasāsanaṁ; 
Pahīno jālasaṅkhāto, 
bhavanetti samūhatā. 
Yassatthāya pabbajito, 
agārasmānagāriyaṁ; 
So me attho anuppatto, 
sabbasaṁyojanakkhayo”ti. 
… Surādho thero …. 

Theragāthā 2.9 
Dukanipāta 
Paṭhamavagga 
Gotamattheragāthā 
“Sukhaṁ supanti munayo, 
ye itthīsu na bajjhare; 
Sadā ve rakkhitabbāsu, 
yāsu saccaṁ sudullabhaṁ. 
Vadhaṁ carimha te kāma, 
anaṇā dāni te mayaṁ; 
Gacchāma dāni nibbānaṁ, 
yattha gantvā na socatī”ti. 
… Gotamo thero …. 

Theragāthā 20.1 
Saṭṭhinipāta 
Paṭhamavagga 
Mahāmoggallānattheragāthā 
“Āraññikā piṇḍapātikā, 
uñchāpattāgate ratā; 
Dālemu maccuno senaṁ, 
ajjhattaṁ susamāhitā. 
Āraññikā piṇḍapātikā, 
uñchāpattāgate ratā; 
Dhunāma maccuno senaṁ, 
naḷāgāraṁva kuñjaro. 
Rukkhamūlikā sātatikā, 
uñchāpattāgate ratā; 
Dālemu maccuno senaṁ, 
ajjhattaṁ susamāhitā. 
Rukkhamūlikā sātatikā, 
uñchāpattāgate ratā; 
Dhunāma maccuno senaṁ, 
naḷāgāraṁva kuñjaro”. 
“Aṭṭhikaṅkalakuṭike, 
maṁsanhārupasibbite; 
Dhiratthu pure duggandhe, 
paragatte mamāyase. 
Gūthabhaste taconaddhe, 
uragaṇḍipisācini; 
Nava sotāni te kāye, 
yāni sandanti sabbadā. 
Tava sarīraṁ navasotaṁ, 
Duggandhakaraṁ paribandhaṁ; 
Bhikkhu parivajjayate taṁ, 
Mīḷhaṁ ca yathā sucikāmo. 
Evañce taṁ jano jaññā, 
yathā jānāmi taṁ ahaṁ; 
Ārakā parivajjeyya, 
gūthaṭṭhānaṁva pāvuse”. 
“Evametaṁ mahāvīra, 
yathā samaṇa bhāsasi; 
Ettha ceke visīdanti, 
paṅkamhiva jaraggavo”. 
“Ākāsamhi haliddiyā, 
yo maññetha rajetave; 
Aññena vāpi raṅgena, 
vighātudayameva taṁ. 
Tadākāsasamaṁ cittaṁ, 
ajjhattaṁ susamāhitaṁ; 
Mā pāpacitte āsādi, 
aggikhandhaṁva pakkhimā”. 
“Passa cittakataṁ bimbaṁ, 
arukāyaṁ samussitaṁ; 
Āturaṁ bahusaṅkappaṁ, 
yassa natthi dhuvaṁ ṭhiti. 
Passa cittakataṁ rūpaṁ, 
maṇinā kuṇḍalena ca; 
Aṭṭhiṁ tacena onaddhaṁ, 
saha vatthehi sobhati. 
Alattakakatā pādā, 
mukhaṁ cuṇṇakamakkhitaṁ; 
Alaṁ bālassa mohāya, 
no ca pāragavesino. 
Aṭṭhapadakatā kesā, 
nettā añjanamakkhitā; 
Alaṁ bālassa mohāya, 
no ca pāragavesino. 
Añjanīva navā cittā, 
pūtikāyo alaṅkato; 
Alaṁ bālassa mohāya, 
no ca pāragavesino. 
Odahi migavo pāsaṁ, 
nāsadā vāguraṁ migo; 
Bhutvā nivāpaṁ gacchāma, 
kaddante migabandhake. 
Chinno pāso migavassa, 
nāsadā vāguraṁ migo; 
Bhutvā nivāpaṁ gacchāma, 
socante migaluddake”. 
“Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, 
tadāsi lomahaṁsanaṁ; 
Anekākārasampanne, 
sāriputtamhi nibbute. 
Aniccā vata saṅkhārā, 
uppādavayadhammino; 
Upajjitvā nirujjhanti, 
tesaṁ vūpasamo sukho. 
Sukhumaṁ te paṭivijjhanti, 
vālaggaṁ usunā yathā; 
Ye pañcakkhandhe passanti, 
parato no ca attato. 
Ye ca passanti saṅkhāre, 
parato no ca attato; 
Paccabyādhiṁsu nipuṇaṁ, 
vālaggaṁ usunā yathā. 
Sattiyā viya omaṭṭho, 
ḍayhamānova matthake; 
Kāmarāgappahānāya, 
sato bhikkhu paribbaje. 
Sattiyā viya omaṭṭho, 
ḍayhamānova matthake; 
Bhavarāgappahānāya, 
sato bhikkhu paribbaje. 
Codito bhāvitattena, 
sarīrantimadhārinā; 
Migāramātupāsādaṁ, 
pādaṅguṭṭhena kampayiṁ. 
Nayidaṁ sithilamārabbha, 
nayidaṁ appena thāmasā; 
Nibbānamadhigantabbaṁ, 
sabbaganthapamocanaṁ. 
Ayañca daharo bhikkhu, 
ayamuttamaporiso; 
Dhāreti antimaṁ dehaṁ, 
jetvā māraṁ savāhiniṁ. 
Vivaramanupabhanti vijjutā, 
Vebhārassa ca paṇḍavassa ca; 
Nagavivaragato jhāyati, 
Putto appaṭimassa tādino. 
Upasanto uparato, 
pantasenāsano muni; 
Dāyādo buddhaseṭṭhassa, 
brahmunā abhivandito”. 
“Upasantaṁ uparataṁ, 
pantasenāsanaṁ muniṁ; 
Dāyādaṁ buddhaseṭṭhassa, 
vanda brāhmaṇa kassapaṁ. 
Yo ca jātisataṁ gacche, 
sabbā brāhmaṇajātiyo; 
Sottiyo vedasampanno, 
manussesu punappunaṁ. 
Ajjhāyakopi ce assa, 
tiṇṇaṁ vedāna pāragū; 
Etassa vandanāyetaṁ, 
kalaṁ nāgghati soḷasiṁ. 
Yo so aṭṭha vimokkhāni, 
purebhattaṁ aphassayi; 
Anulomaṁ paṭilomaṁ, 
tato piṇḍāya gacchati. 
Tādisaṁ bhikkhuṁ māsādi, 
māttānaṁ khaṇi brāhmaṇa; 
Abhippasādehi manaṁ, 
arahantamhi tādine; 
Khippaṁ pañjaliko vanda, 
mā te vijaṭi matthakaṁ”. 
“Neso passati saddhammaṁ, 
saṁsārena purakkhato; 
Adhogamaṁ jimhapathaṁ, 
kummaggamanudhāvati. 
Kimīva mīḷhasallitto, 
saṅkhāre adhimucchito; 
Pagāḷho lābhasakkāre, 
tuccho gacchati poṭṭhilo”. 
“Imañca passa āyantaṁ, 
sāriputtaṁ sudassanaṁ; 
Vimuttaṁ ubhatobhāge, 
ajjhattaṁ susamāhitaṁ. 
Visallaṁ khīṇasaṁyogaṁ, 
tevijjaṁ maccuhāyinaṁ; 
Dakkhiṇeyyaṁ manussānaṁ, 
puññakkhettaṁ anuttaraṁ”. 
“Ete sambahulā devā, 
iddhimanto yasassino; 
Dasa devasahassāni, 
sabbe brahmapurohitā; 
Moggallānaṁ namassantā, 
tiṭṭhanti pañjalīkatā. 
‘Namo te purisājañña, 
namo te purisuttama; 
Yassa te āsavā khīṇā, 
dakkhiṇeyyosi mārisa’. 
Pūjito naradevena, 
uppanno maraṇābhibhū; 
Puṇḍarīkaṁva toyena, 
saṅkhārenupalippati. 
Yassa muhuttena sahassadhā loko, 
Saṁvidito sabrahmakappo vasi; 
Iddhiguṇe cutupapāte kāle, 
Passati devatā sa bhikkhu”. 
“Sāriputtova paññāya, 
sīlena upasamena ca; 
Yopi pāraṅgato bhikkhu, 
etāvaparamo siyā. 
Koṭisatasahassassa, 
Attabhāvaṁ khaṇena nimmine; 
Ahaṁ vikubbanāsu kusalo, 
Vasībhūtomhi iddhiyā. 
Samādhivijjāvasipāramīgato, 
Moggallānagotto asitassa sāsane; 
Dhīro samucchindi samāhitindriyo, 
Nāgo yathā pūtilataṁva bandhanaṁ. 
Pariciṇṇo mayā satthā, 
kataṁ buddhassa sāsanaṁ; 
Ohito garuko bhāro, 
bhavanetti samūhatā. 
Yassa catthāya pabbajito, 
agārasmānagāriyaṁ; 
So me attho anuppatto, 
sabbasaṁyojanakkhayo. 
Kīdiso nirayo āsi, 
yattha dussī apaccatha; 
Vidhuraṁ sāvakamāsajja, 
kakusandhañca brāhmaṇaṁ. 
Sataṁ āsi ayosaṅkū, 
sabbe paccattavedanā; 
Īdiso nirayo āsi, 
yattha dussī apaccatha; 
Vidhuraṁ sāvakamāsajja, 
kakusandhañca brāhmaṇaṁ. 
Yo etamabhijānāti, 
bhikkhu buddhassa sāvako; 
Tādisaṁ bhikkhumāsajja, 
kaṇha dukkhaṁ nigacchasi. 
Majjhesarasmiṁ tiṭṭhanti, 
vimānā kappaṭhāyino; 
Veḷuriyavaṇṇā rucirā, 
accimanto pabhassarā; 
Accharā tattha naccanti, 
puthu nānattavaṇṇiyo. 
Yo etamabhijānāti, 
… pe 
… 
kaṇha dukkhaṁ nigacchasi. 
Yo ve buddhena codito, 
bhikkhusaṅghassa pekkhato; 
Migāramātupāsādaṁ, 
pādaṅguṭṭhena kampayi. 
Yo etamabhijānāti, 
… pe 
… 
kaṇha dukkhaṁ nigacchasi. 
Yo vejayantapāsādaṁ, 
pādaṅguṭṭhena kampayi; 
Iddhibalenupatthaddho, 
saṁvejesi ca devatā. 
Yo etamabhijānāti, 
… pe 
… 
kaṇha dukkhaṁ nigacchasi. 
Yo vejayantapāsāde, 
sakkaṁ so paripucchati; 
Api āvuso jānāsi, 
taṇhakkhayavimuttiyo; 
Tassa sakko viyākāsi, 
pañhaṁ puṭṭho yathātathaṁ”. 
“Yo etamabhijānāti, 
… pe 
… 
kaṇha dukkhaṁ nigacchasi. 
Yo brahmānaṁ paripucchati, 
Sudhammāyaṁ ṭhito sabhaṁ; 
Ajjāpi tyāvuso sā diṭṭhi, 
Yā te diṭṭhi pure ahu; 
Passasi vītivattantaṁ, 
Brahmaloke pabhassaraṁ. 
Tassa brahmā viyākāsi, 
pañhaṁ puṭṭho yathātathaṁ; 
Na me mārisa sā diṭṭhi, 
yā me diṭṭhi pure ahu. 
Passāmi vītivattantaṁ, 
brahmaloke pabhassaraṁ; 
Sohaṁ ajja kathaṁ vajjaṁ, 
ahaṁ niccomhi sassato”. 
“Yo etamabhijānāti, 
… pe 
… 
kaṇha dukkhaṁ nigacchasi. 
Yo mahāneruno kūṭaṁ, 
vimokkhena aphassayi; 
Vanaṁ pubbavidehānaṁ, 
ye ca bhūmisayā narā. 
Yo etamabhijānāti, 
bhikkhu buddhassa sāvako; 
Tādisaṁ bhikkhumāsajja, 
kaṇha dukkhaṁ nigacchasi. 
Na ve aggi cetayati, 
ahaṁ bālaṁ ḍahāmīti; 
Bālova jalitaṁ aggiṁ, 
āsajja naṁ paḍayhati. 
Evamevaṁ tuvaṁ māra, 
āsajja naṁ tathāgataṁ; 
Sayaṁ ḍahissasi attānaṁ, 
bālo aggiṁva samphusaṁ. 
Apuññaṁ pasavī māro, 
āsajja naṁ tathāgataṁ; 
Kiṁ nu maññasi pāpima, 
na me pāpaṁ vipaccati. 
Karato te cīyate pāpaṁ, 
cirarattāya antaka; 
Māra nibbinda buddhamhā, 
āsaṁ mākāsi bhikkhusu”. 
“Iti māraṁ atajjesi, 
bhikkhu bhesakaḷāvane; 
Tato so dummano yakkho, 
tatthevantaradhāyathā”ti. 
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mahāmoggallāno thero gāthāyo abhāsitthāti. 
Saṭṭhinipāto niṭṭhito. 
Tatruddānaṁ 
Saṭṭhikamhi nipātamhi, 
moggallāno mahiddhiko; 
Ekova theragāthāyo, 
aṭṭhasaṭṭhi bhavanti tāti. 

Theragāthā 21.1 
Mahānipāta 
Paṭhamavagga 
Vaṅgīsattheragāthā 
“Nikkhantaṁ vata maṁ santaṁ, 
agārasmānagāriyaṁ; 
Vitakkā upadhāvanti, 
pagabbhā kaṇhato ime. 
Uggaputtā mahissāsā, 
sikkhitā daḷhadhammino; 
Samantā parikireyyuṁ, 
sahassaṁ apalāyinaṁ. 
Sacepi ettakā bhiyyo, 
āgamissanti itthiyo; 
Neva maṁ byādhayissanti, 
dhamme samhi patiṭṭhito. 
Sakkhī hi me sutaṁ etaṁ, 
buddhassādiccabandhuno; 
Nibbānagamanaṁ maggaṁ, 
tattha me nirato mano. 
Evañce maṁ viharantaṁ, 
pāpima upagacchasi; 
Tathā maccu karissāmi, 
na me maggampi dakkhasi. 
Aratiñca ratiñca pahāya, 
Sabbaso gehasitañca vitakkaṁ; 
Vanathaṁ na kareyya kuhiñci, 
Nibbanatho avanatho sa bhikkhu. 
Yamidha pathaviñca vehāsaṁ, 
Rūpagataṁ jagatogadhaṁ kiñci; 
Parijīyati sabbamaniccaṁ, 
Evaṁ samecca caranti mutattā. 
Upadhīsu janā gadhitāse, 
Diṭṭhasute paṭighe ca mute ca; 
Ettha vinodaya chandamanejo, 
Yo hettha na limpati muni tamāhu. 
Atha saṭṭhisitā savitakkā, 
Puthujjanatāya adhammā niviṭṭhā; 
Na ca vaggagatassa kuhiñci, 
No pana duṭṭhullagāhī sa bhikkhu. 
Dabbo cirarattasamāhito, 
Akuhako nipako apihālu; 
Santaṁ padaṁ ajjhagamā muni, 
Paṭicca parinibbuto kaṅkhati kālaṁ. 
Mānaṁ pajahassu gotama, 
Mānapathañca jahassu asesaṁ; 
Mānapathamhi sa mucchito, 
Vippaṭisārīhuvā cirarattaṁ. 
Makkhena makkhitā pajā, 
Mānahatā nirayaṁ papatanti; 
Socanti janā cirarattaṁ, 
Mānahatā nirayaṁ upapannā. 
Na hi socati bhikkhu kadāci, 
Maggajino sammā paṭipanno; 
Kittiñca sukhañcānubhoti, 
Dhammadasoti tamāhu tathattaṁ. 
Tasmā akhilo idha padhānavā, 
Nīvaraṇāni pahāya visuddho; 
Mānañca pahāya asesaṁ, 
Vijjāyantakaro samitāvī”. 
“Kāmarāgena ḍayhāmi, 
cittaṁ me pariḍayhati; 
Sādhu nibbāpanaṁ brūhi, 
anukampāya gotama”. 
“Saññāya vipariyesā, 
cittaṁ te pariḍayhati; 
Nimittaṁ parivajjehi, 
subhaṁ rāgūpasaṁhitaṁ. (…) 
Asubhāya cittaṁ bhāvehi, 
ekaggaṁ susamāhitaṁ; 
Sati kāyagatā tyatthu, 
nibbidābahulo bhava. 
Animittañca bhāvehi, 
mānānusayamujjaha; 
Tato mānābhisamayā, 
upasanto carissasi”. 
“Tameva vācaṁ bhāseyya, 
yāyattānaṁ na tāpaye; 
Pare ca na vihiṁseyya, 
sā ve vācā subhāsitā. 
Piyavācameva bhāseyya, 
yā vācā paṭinanditā; 
Yaṁ anādāya pāpāni, 
paresaṁ bhāsate piyaṁ. 
Saccaṁ ve amatā vācā, 
esa dhammo sanantano; 
Sacce atthe ca dhamme ca, 
āhu santo patiṭṭhitā. 
Yaṁ buddho bhāsati vācaṁ, 
khemaṁ nibbānapattiyā; 
Dukkhassantakiriyāya, 
sā ve vācānamuttamā”. 
“Gambhīrapañño medhāvī, 
maggāmaggassa kovido; 
Sāriputto mahāpañño, 
dhammaṁ deseti bhikkhunaṁ. 
Saṅkhittenapi deseti, 
vitthārenapi bhāsati; 
Sālikāyiva nigghoso, 
paṭibhānaṁ udiyyati. 
Tassa taṁ desayantassa, 
suṇanti madhuraṁ giraṁ; 
Sarena rajanīyena, 
savanīyena vaggunā; 
Udaggacittā muditā, 
sotaṁ odhenti bhikkhavo”. 
“Ajja pannarase visuddhiyā, 
Bhikkhū pañcasatā samāgatā; 
Saṁyojanabandhanacchidā, 
Anīghā khīṇapunabbhavā isī. 
Cakkavattī yathā rājā, 
amaccaparivārito; 
Samantā anupariyeti, 
sāgarantaṁ mahiṁ imaṁ. 
Evaṁ vijitasaṅgāmaṁ, 
satthavāhaṁ anuttaraṁ; 
Sāvakā payirupāsanti, 
tevijjā maccuhāyino. 
Sabbe bhagavato puttā, 
palāpettha na vijjati; 
Taṇhāsallassa hantāraṁ, 
vande ādiccabandhunaṁ. 
Parosahassaṁ bhikkhūnaṁ, 
sugataṁ payirupāsati; 
Desentaṁ virajaṁ dhammaṁ, 
nibbānaṁ akutobhayaṁ. 
Suṇanti dhammaṁ vimalaṁ, 
sammāsambuddhadesitaṁ; 
Sobhati vata sambuddho, 
bhikkhusaṅghapurakkhato. 
‘Nāganāmo’si bhagavā, 
isīnaṁ isisattamo; 
Mahāmeghova hutvāna, 
sāvake abhivassasi. 
Divā vihārā nikkhamma, 
satthudassanakamyatā; 
Sāvako te mahāvīra, 
pāde vandati vaṅgiso”. 
“Ummaggapathaṁ mārassa, 
Abhibhuyya carati pabhijja khīlāni; 
Taṁ passatha bandhapamuñcakaraṁ, 
Asitaṁva bhāgaso pavibhajja. 
Oghassa hi nitaraṇatthaṁ, 
Anekavihitaṁ maggaṁ akkhāsi; 
Tasmiñca amate akkhāte, 
Dhammadasā ṭhitā asaṁhīrā. 
Pajjotakaro ativijjha, 
Sabbaṭhitīnaṁ atikkamamaddasa; 
Ñatvā ca sacchikatvā ca, 
Aggaṁ so desayi dasaddhānaṁ. 
Evaṁ sudesite dhamme, 
Ko pamādo vijānataṁ dhammaṁ; 
Tasmā hi tassa bhagavato sāsane, 
Appamatto sadā namassamanusikkhe”. 
“Buddhānubuddho yo thero, 
koṇḍañño tibbanikkamo; 
Lābhī sukhavihārānaṁ, 
vivekānaṁ abhiṇhaso. 
Yaṁ sāvakena pattabbaṁ, 
satthu sāsanakārinā; 
Sabbassa taṁ anuppattaṁ, 
appamattassa sikkhato. 
Mahānubhāvo tevijjo, 
cetopariyakovido; 
Koṇḍañño buddhadāyādo, 
pāde vandati satthuno”. 
“Nagassa passe āsīnaṁ, 
muniṁ dukkhassa pāraguṁ; 
Sāvakā payirupāsanti, 
tevijjā maccuhāyino. 
Cetasā anupariyeti, 
moggallāno mahiddhiko; 
Cittaṁ nesaṁ samanvesaṁ, 
vippamuttaṁ nirūpadhiṁ. 
Evaṁ sabbaṅgasampannaṁ, 
muniṁ dukkhassa pāraguṁ; 
Anekākārasampannaṁ, 
payirupāsanti gotamaṁ”. 
“Cando yathā vigatavalāhake nabhe, 
Virocati vītamalova bhāṇumā; 
Evampi aṅgīrasa tvaṁ mahāmuni, 
Atirocasi yasasā sabbalokaṁ”. 
“Kāveyyamattā vicarimha pubbe, 
Gāmā gāmaṁ purā puraṁ; 
Athaddasāma sambuddhaṁ, 
Sabbadhammāna pāraguṁ. 
So me dhammamadesesi, 
muni dukkhassa pāragū; 
Dhammaṁ sutvā pasīdimha, 
saddhā no udapajjatha. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
khandhe āyatanāni ca; 
Dhātuyo ca viditvāna, 
pabbajiṁ anagāriyaṁ. 
Bahūnaṁ vata atthāya, 
uppajjanti tathāgatā; 
Itthīnaṁ purisānañca, 
ye te sāsanakārakā. 
Tesaṁ kho vata atthāya, 
bodhimajjhagamā muni; 
Bhikkhūnaṁ bhikkhunīnañca, 
ye nirāmagataddasā. 
Sudesitā cakkhumatā, 
buddhenādiccabandhunā; 
Cattāri ariyasaccāni, 
anukampāya pāṇinaṁ. 
Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ, 
Dukkhassa ca atikkamaṁ; 
Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, 
Dukkhūpasamagāminaṁ. 
Evamete tathā vuttā, 
diṭṭhā me te yathā tathā; 
Sadattho me anuppatto, 
kataṁ buddhassa sāsanaṁ. 
Svāgataṁ vata me āsi, 
mama buddhassa santike; 
Suvibhattesu dhammesu, 
yaṁ seṭṭhaṁ tadupāgamiṁ. 
Abhiññāpāramippatto, 
sotadhātu visodhitā; 
Tevijjo iddhipattomhi, 
cetopariyakovido”. 
“Pucchāmi satthāramanomapaññaṁ, 
Diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṁ chettā; 
Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, 
Ñāto yasassī abhinibbutatto. 
Nigrodhakappo iti tassa nāmaṁ, 
Tayā kataṁ bhagavā brāhmaṇassa; 
So taṁ namassaṁ acari mutyapekho, 
Āraddhavīriyo daḷhadhammadassī. 
Taṁ sāvakaṁ sakka mayampi sabbe, 
Aññātumicchāma samantacakkhu; 
Samavaṭṭhitā no savanāya sotā, 
Tuvaṁ no satthā tvamanuttarosi. 
Chinda no vicikicchaṁ brūhi metaṁ, 
Parinibbutaṁ vedaya bhūripañña; 
Majjheva no bhāsa samantacakkhu, 
Sakkova devāna sahassanetto. 
Ye keci ganthā idha mohamaggā, 
Aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā; 
Tathāgataṁ patvā na te bhavanti, 
Cakkhuñhi etaṁ paramaṁ narānaṁ. 
No ce hi jātu puriso kilese, 
Vāto yathā abbhaghanaṁ vihāne; 
Tamovassa nivuto sabbaloko, 
Jotimantopi na pabhāseyyuṁ. 
Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti, 
Taṁ taṁ ahaṁ vīra tatheva maññe; 
Vipassinaṁ jānamupāgamimha, 
Parisāsu no āvikarohi kappaṁ. 
Khippaṁ giraṁ eraya vaggu vagguṁ, 
Haṁsova paggayha saṇikaṁ nikūja; 
Bindussarena suvikappitena, 
Sabbeva te ujjugatā suṇoma. 
Pahīnajātimaraṇaṁ asesaṁ, 
Niggayha dhonaṁ vadessāmi dhammaṁ; 
Na kāmakāro hi puthujjanānaṁ, 
Saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṁ. 
Sampannaveyyākaraṇaṁ tavedaṁ, 
Samujjupaññassa samuggahītaṁ; 
Ayamañjali pacchimo suppaṇāmito, 
Mā mohayī jānamanomapañña. 
Paroparaṁ ariyadhammaṁ viditvā, 
Mā mohayī jānamanomavīriya; 
Vāriṁ yathā ghammani ghammatatto, 
Vācābhikaṅkhāmi sutaṁ pavassa. 
Yadatthikaṁ brahmacariyaṁ acarī, 
Kappāyano kaccissataṁ amoghaṁ; 
Nibbāyi so ādu saupādiseso, 
Yathā vimutto ahu taṁ suṇoma”. 
“Acchecchi taṇhaṁ idha nāmarūpe, 
(iti bhagavā) 
Kaṇhassa sotaṁ dīgharattānusayitaṁ; 
Atāri jātiṁ maraṇaṁ asesaṁ, 
Iccabravi bhagavā pañcaseṭṭho”. 
“Esa sutvā pasīdāmi, 
vaco te isisattama; 
Amoghaṁ kira me puṭṭhaṁ, 
na maṁ vañcesi brāhmaṇo. 
Yathā vādī tathā kārī, 
ahu buddhassa sāvako; 
Acchecchi maccuno jālaṁ, 
tataṁ māyāvino daḷhaṁ. 
Addasa bhagavā ādiṁ, 
upādānassa kappiyo; 
Accagā vata kappāno, 
maccudheyyaṁ suduttaraṁ. 
Taṁ devadevaṁ vandāmi, 
puttaṁ te dvipaduttama; 
Anujātaṁ mahāvīraṁ, 
nāgaṁ nāgassa orasan”ti. 
Itthaṁ sudaṁ āyasmā vaṅgīso thero gāthāyo abhāsitthāti. 
Mahānipāto niṭṭhito. 
Tatruddānaṁ 
Sattatimhi nipātamhi, 
vaṅgīso paṭibhāṇavā; 
Ekova thero natthañño, 
gāthāyo ekasattatīti. 
Niṭṭhitā theragāthāyo. 
Tatruddānaṁ 
Sahassaṁ honti tā gāthā, 
tīṇi saṭṭhisatāni ca; 
Therā ca dve satā saṭṭhi, 
cattāro ca pakāsitā. 
Sīhanādaṁ naditvāna, 
buddhaputtā anāsavā; 
Khemantaṁ pāpuṇitvāna, 
aggikhandhāva nibbutāti. 
Theragāthāpāḷi niṭṭhitā. 

Theragāthā 3.10 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Sāṭimattiyattheragāthā 
“Ahu tuyhaṁ pure saddhā, 
sā te ajja na vijjati; 
Yaṁ tuyhaṁ tuyhamevetaṁ, 
natthi duccaritaṁ mama. 
Aniccā hi calā saddhā, 
evaṁ diṭṭhā hi sā mayā; 
Rajjantipi virajjanti, 
tattha kiṁ jiyyate muni. 
Paccati munino bhattaṁ, 
Thokaṁ thokaṁ kule kule; 
Piṇḍikāya carissāmi, 
Atthi jaṅghabalaṁ mamā”ti. 
… Sāṭimattiyo thero …. 

Theragāthā 3.11 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Upālittheragāthā 
“Saddhāya abhinikkhamma, 
navapabbajito navo; 
Mitte bhajeyya kalyāṇe, 
suddhājīve atandite. 
Saddhāya abhinikkhamma, 
navapabbajito navo; 
Saṅghasmiṁ viharaṁ bhikkhu, 
sikkhetha vinayaṁ budho. 
Saddhāya abhinikkhamma, 
navapabbajito navo; 
Kappākappesu kusalo, 
careyya apurakkhato”ti. 
… Upālitthero …. 

Theragāthā 3.12 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Uttarapālattheragāthā 
“Paṇḍitaṁ vata maṁ santaṁ, 
alamatthavicintakaṁ; 
Pañca kāmaguṇā loke, 
sammohā pātayiṁsu maṁ. 
Pakkhando māravisaye, 
daḷhasallasamappito; 
Asakkhiṁ maccurājassa, 
ahaṁ pāsā pamuccituṁ. 
Sabbe kāmā pahīnā me, 
bhavā sabbe padālitā; 
Vikkhīṇo jātisaṁsāro, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
… Uttarapālo thero …. 

Theragāthā 3.13 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Abhibhūtattheragāthā 
“Suṇātha ñātayo sabbe, 
yāvantettha samāgatā; 
Dhammaṁ vo desayissāmi, 
dukkhā jāti punappunaṁ. 
Ārambhatha nikkamatha, 
Yuñjatha buddhasāsane; 
Dhunātha maccuno senaṁ, 
Naḷāgāraṁva kuñjaro. 
Yo imasmiṁ dhammavinaye, 
appamatto vihassati; 
Pahāya jātisaṁsāraṁ, 
dukkhassantaṁ karissatī”ti. 
… Abhibhūto thero …. 

Theragāthā 3.14 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Gotamattheragāthā 
“Saṁsaraṁ hi nirayaṁ agacchissaṁ, 
Petalokamagamaṁ punappunaṁ; 
Dukkhamamhipi tiracchānayoniyaṁ, 
Nekadhā hi vusitaṁ ciraṁ mayā. 
Mānusopi ca bhavobhirādhito, 
Saggakāyamagamaṁ sakiṁ sakiṁ; 
Rūpadhātusu arūpadhātusu, 
Nevasaññisu asaññisuṭṭhitaṁ. 
Sambhavā suviditā asārakā, 
Saṅkhatā pacalitā saderitā; 
Taṁ viditvā mahamattasambhavaṁ, 
Santimeva satimā samajjhagan”ti. 
… Gotamo thero …. 

Theragāthā 3.15 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Hāritattheragāthā 
“Yo pubbe karaṇīyāni, 
pacchā so kātumicchati; 
Sukhā so dhaṁsate ṭhānā, 
pacchā ca manutappati. 
Yañhi kayirā tañhi vade, 
yaṁ na kayirā na taṁ vade; 
Akarontaṁ bhāsamānaṁ, 
parijānanti paṇḍitā. 
Susukhaṁ vata nibbānaṁ, 
sammāsambuddhadesitaṁ; 
Asokaṁ virajaṁ khemaṁ, 
yattha dukkhaṁ nirujjhatī”ti. 
… Hārito thero …. 

Theragāthā 3.16 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Vimalattheragāthā 
“Pāpamitte vivajjetvā, 
bhajeyyuttamapuggalaṁ; 
Ovāde cassa tiṭṭheyya, 
patthento acalaṁ sukhaṁ. 
Parittaṁ dārumāruyha, 
yathā sīde mahaṇṇave; 
Evaṁ kusītamāgamma, 
sādhujīvīpi sīdati; 
Tasmā taṁ parivajjeyya, 
kusītaṁ hīnavīriyaṁ. 
Pavivittehi ariyehi, 
pahitattehi jhāyibhi; 
Niccaṁ āraddhavīriyehi, 
paṇḍitehi sahāvase”ti. 
… Vimalo thero … 
Tikanipāto niṭṭhito. 
Tatruddānaṁ 
Aṅgaṇiko bhāradvājo, 
paccayo bākulo isi; 
Dhaniyo mātaṅgaputto, 
sobhito vāraṇo isi. 
Vassiko ca yasojo ca, 
sāṭimattiyupāli ca; 
Uttarapālo abhibhūto, 
gotamo hāritopi ca. 
Thero tikanipātamhi, 
nibbāne vimalo kato; 
Aṭṭhatālīsa gāthāyo, 
therā soḷasa kittitāti. 

Theragāthā 3.1 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Aṅgaṇikabhāradvājattheragāthā 
“Ayoni suddhimanvesaṁ, 
aggiṁ paricariṁ vane; 
Suddhimaggaṁ ajānanto, 
akāsiṁ amaraṁ tapaṁ. 
Taṁ sukhena sukhaṁ laddhaṁ, 
passa dhammasudhammataṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanaṁ. 
Brahmabandhu pure āsiṁ, 
idāni khomhi brāhmaṇo; 
Tevijjo nhātako camhi, 
sottiyo camhi vedagū”ti. 
… Aṅgaṇikabhāradvājo thero …. 

Theragāthā 3.2 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Paccayattheragāthā 
“Pañcāhāhaṁ pabbajito, 
sekho appattamānaso; 
Vihāraṁ me paviṭṭhassa, 
cetaso paṇidhī ahu. 
Nāsissaṁ na pivissāmi, 
vihārato na nikkhame; 
Napi passaṁ nipātessaṁ, 
taṇhāsalle anūhate. 
Tassa mevaṁ viharato, 
passa vīriyaparakkamaṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Paccayo thero …. 

Theragāthā 3.3 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Bākulattheragāthā 
“Yo pubbe karaṇīyāni, 
pacchā so kātumicchati; 
Sukhā so dhaṁsate ṭhānā, 
pacchā ca manutappati. 
Yañhi kayirā tañhi vade, 
yaṁ na kayirā na taṁ vade; 
Akarontaṁ bhāsamānaṁ, 
parijānanti paṇḍitā. 
Susukhaṁ vata nibbānaṁ, 
sammāsambuddhadesitaṁ; 
Asokaṁ virajaṁ khemaṁ, 
yattha dukkhaṁ nirujjhatī”ti. 
… Bākulo thero …. 

Theragāthā 3.4 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Dhaniyattheragāthā 
“Sukhañce jīvituṁ icche, 
sāmaññasmiṁ apekkhavā; 
Saṅghikaṁ nātimaññeyya, 
cīvaraṁ pānabhojanaṁ. 
Sukhañce jīvituṁ icche, 
sāmaññasmiṁ apekkhavā; 
Ahi mūsikasobbhaṁva, 
sevetha sayanāsanaṁ. 
Sukhañce jīvituṁ icche, 
sāmaññasmiṁ apekkhavā; 
Itarītarena tusseyya, 
ekadhammañca bhāvaye”ti. 
… Dhaniyo thero …. 

Theragāthā 3.5 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Mātaṅgaputtattheragāthā 
“Atisītaṁ atiuṇhaṁ, 
atisāyamidaṁ ahu; 
Iti vissaṭṭhakammante, 
khaṇā accenti māṇave. 
Yo ca sītañca uṇhañca, 
tiṇā bhiyyo na maññati; 
Karaṁ purisakiccāni, 
so sukhā na vihāyati. 
Dabbaṁ kusaṁ poṭakilaṁ, 
usīraṁ muñjapabbajaṁ; 
Urasā panudissāmi, 
vivekamanubrūhayan”ti. 
… Mātaṅgaputto thero …. 

Theragāthā 3.6 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Khujjasobhitattheragāthā 
“Ye cittakathī bahussutā, 
Samaṇā pāṭaliputtavāsino; 
Tesaññataroyamāyuvā, 
Dvāre tiṭṭhati khujjasobhito”. 
“Ye cittakathī bahussutā, 
Samaṇā pāṭaliputtavāsino; 
Tesaññataroyamāyuvā, 
Dvāre tiṭṭhati māluterito”. 
“Suyuddhena suyiṭṭhena, 
saṅgāmavijayena ca; 
Brahmacariyānuciṇṇena, 
evāyaṁ sukhamedhatī”ti. 
… Khujjasobhito thero …. 

Theragāthā 3.7 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Vāraṇattheragāthā 
“Yodha koci manussesu, 
parapāṇāni hiṁsati; 
Asmā lokā paramhā ca, 
ubhayā dhaṁsate naro. 
Yo ca mettena cittena, 
sabbapāṇānukampati; 
Bahuñhi so pasavati, 
puññaṁ tādisako naro. 
Subhāsitassa sikkhetha, 
samaṇūpāsanassa ca; 
Ekāsanassa ca raho, 
cittavūpasamassa cā”ti. 
… Vāraṇo thero …. 

Theragāthā 3.8 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Vassikattheragāthā 
“Ekopi saddho medhāvī, 
assaddhānīdha ñātinaṁ; 
Dhammaṭṭho sīlasampanno, 
hoti atthāya bandhunaṁ. 
Niggayha anukampāya, 
coditā ñātayo mayā; 
Ñātibandhavapemena, 
kāraṁ katvāna bhikkhusu. 
Te abbhatītā kālaṅkatā, 
pattā te tidivaṁ sukhaṁ; 
Bhātaro mayhaṁ mātā ca, 
modanti kāmakāmino”ti. 
… Vassiko thero …. 

Theragāthā 3.9 
Tikanipāta 
Paṭhamavagga 
Yasojattheragāthā 
“Kālapabbaṅgasaṅkāso, 
kiso dhamanisanthato; 
Mattaññū annapānamhi, 
adīnamānaso naro”. 
“Phuṭṭho ḍaṁsehi makasehi, 
araññasmiṁ brahāvane; 
Nāgo saṅgāmasīseva, 
sato tatrādhivāsaye. 
Yathā brahmā tathā eko, 
yathā devo tathā duve; 
Yathā gāmo tathā tayo, 
kolāhalaṁ tatuttarin”ti. 
… Yasojo thero …. 

Theragāthā 4.10 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Dhammikattheragāthā 
“Dhammo have rakkhati dhammacāriṁ, 
Dhammo suciṇṇo sukhamāvahati; 
Esānisaṁso dhamme suciṇṇe, 
Na duggatiṁ gacchati dhammacārī. 
Na hi dhammo adhammo ca, 
ubho samavipākino; 
Adhammo nirayaṁ neti, 
dhammo pāpeti suggatiṁ. 
Tasmā hi dhammesu kareyya chandaṁ, 
Iti modamāno sugatena tādinā; 
Dhamme ṭhitā sugatavarassa sāvakā, 
Nīyanti dhīrā saraṇavaraggagāmino”. 
“Vipphoṭito gaṇḍamūlo, 
Taṇhājālo samūhato; 
So khīṇasaṁsāro na catthi kiñcanaṁ, 
Cando yathā dosinā puṇṇamāsiyan”ti. 
… Dhammiko thero …. 

Theragāthā 4.11 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Sappakattheragāthā 
“Yadā balākā sucipaṇḍaracchadā, 
Kāḷassa meghassa bhayena tajjitā; 
Palehiti ālayamālayesinī, 
Tadā nadī ajakaraṇī rameti maṁ. 
Yadā balākā suvisuddhapaṇḍarā, 
Kāḷassa meghassa bhayena tajjitā; 
Pariyesati leṇamaleṇadassinī, 
Tadā nadī ajakaraṇī rameti maṁ. 
Kaṁ nu tattha na ramenti, 
jambuyo ubhato tahiṁ; 
Sobhenti āpagākūlaṁ, 
mama leṇassa pacchato. 
Tāmatamadasaṅghasuppahīnā, 
Bhekā mandavatī panādayanti; 
‘Nājja girinadīhi vippavāsasamayo, 
Khemā ajakaraṇī sivā surammā’”ti. 
… Sappako thero …. 

Theragāthā 4.12 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Muditattheragāthā 
“Pabbajiṁ jīvikatthohaṁ, 
laddhāna upasampadaṁ; 
Tato saddhaṁ paṭilabhiṁ, 
daḷhavīriyo parakkamiṁ. 
Kāmaṁ bhijjatuyaṁ kāyo, 
maṁsapesī visīyaruṁ; 
Ubho jaṇṇukasandhīhi, 
jaṅghāyo papatantu me. 
Nāsissaṁ na pivissāmi, 
vihārā ca na nikkhame; 
Napi passaṁ nipātessaṁ, 
taṇhāsalle anūhate. 
Tassa mevaṁ viharato, 
passa vīriyaparakkamaṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Mudito thero … 
Catukkanipāto niṭṭhito. 
Tatruddānaṁ 
Nāgasamālo bhagu ca, 
sabhiyo nandakopi ca; 
Jambuko senako thero, 
sambhūto rāhulopi ca. 
Bhavati candano thero, 
dasete buddhasāvakā; 
Dhammiko sappako thero, 
mudito cāpi te tayo; 
Gāthāyo dve ca paññāsa, 
therā sabbepi terasāti. 

Theragāthā 4.1 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Nāgasamālattheragāthā 
“Alaṅkatā suvasanā, 
mālinī candanussadā; 
Majjhe mahāpathe nārī, 
tūriye naccati naṭṭakī. 
Piṇḍikāya paviṭṭhohaṁ, 
gacchanto naṁ udikkhisaṁ; 
Alaṅkataṁ suvasanaṁ, 
maccupāsaṁva oḍḍitaṁ. 
Tato me manasīkāro, 
yoniso udapajjatha; 
Ādīnavo pāturahu, 
nibbidā samatiṭṭhatha. 
Tato cittaṁ vimucci me, 
passa dhammasudhammataṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Nāgasamālo thero …. 

Theragāthā 4.2 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Bhaguttheragāthā 
“Ahaṁ middhena pakato, 
vihārā upanikkhamiṁ; 
Caṅkamaṁ abhiruhanto, 
tattheva papatiṁ chamā. 
Gattāni parimajjitvā, 
punapāruyha caṅkamaṁ; 
Caṅkame caṅkamiṁ sohaṁ, 
ajjhattaṁ susamāhito. 
Tato me manasīkāro, 
yoniso udapajjatha; 
Ādīnavo pāturahu, 
nibbidā samatiṭṭhatha. 
Tato cittaṁ vimucci me, 
passa dhammasudhammataṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Bhagutthero …. 

Theragāthā 4.3 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Sabhiyattheragāthā 
“Pare ca na vijānanti, 
mayamettha yamāmase; 
Ye ca tattha vijānanti, 
tato sammanti medhagā. 
Yadā ca avijānantā, 
iriyantyamarā viya; 
Vijānanti ca ye dhammaṁ, 
āturesu anāturā. 
Yaṁ kiñci sithilaṁ kammaṁ, 
saṅkiliṭṭhañca yaṁ vataṁ; 
Saṅkassaraṁ brahmacariyaṁ, 
na taṁ hoti mahapphalaṁ. 
Yassa sabrahmacārīsu, 
gāravo nūpalabbhati; 
Ārakā hoti saddhammā, 
nabhaṁ puthaviyā yathā”ti. 
… Sabhiyo thero …. 

Theragāthā 4.4 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Nandakattheragāthā 
“Dhiratthu pūre duggandhe, 
mārapakkhe avassute; 
Navasotāni te kāye, 
yāni sandanti sabbadā. 
Mā purāṇaṁ amaññittho, 
māsādesi tathāgate; 
Saggepi te na rajjanti, 
kimaṅgaṁ pana mānuse. 
Ye ca kho bālā dummedhā, 
dummantī mohapārutā; 
Tādisā tattha rajjanti, 
mārakhittamhi bandhane. 
Yesaṁ rāgo ca doso ca, 
avijjā ca virājitā; 
Tādī tattha na rajjanti, 
chinnasuttā abandhanā”ti. 
… Nandako thero …. 

Theragāthā 4.5 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Jambukattheragāthā 
“Pañcapaññāsavassāni, 
rajojallamadhārayiṁ; 
Bhuñjanto māsikaṁ bhattaṁ, 
kesamassuṁ alocayiṁ. 
Ekapādena aṭṭhāsiṁ, 
āsanaṁ parivajjayiṁ; 
Sukkhagūthāni ca khādiṁ, 
uddesañca na sādiyiṁ. 
Etādisaṁ karitvāna, 
bahuṁ duggatigāminaṁ; 
Vuyhamāno mahoghena, 
buddhaṁ saraṇamāgamaṁ. 
Saraṇagamanaṁ passa, 
passa dhammasudhammataṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Jambuko thero …. 

Theragāthā 4.6 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Senakattheragāthā 
“Svāgataṁ vata me āsi, 
gayāyaṁ gayaphagguyā; 
Yaṁ addasāsiṁ sambuddhaṁ, 
desentaṁ dhammamuttamaṁ. 
Mahappabhaṁ gaṇācariyaṁ, 
aggapattaṁ vināyakaṁ; 
Sadevakassa lokassa, 
jinaṁ atuladassanaṁ. 
Mahānāgaṁ mahāvīraṁ, 
mahājutimanāsavaṁ; 
Sabbāsavaparikkhīṇaṁ, 
satthāramakutobhayaṁ. 
Cirasaṅkiliṭṭhaṁ vata maṁ, 
diṭṭhisandānabandhitaṁ; 
Vimocayi so bhagavā, 
sabbaganthehi senakan”ti. 
… Senako thero …. 

Theragāthā 4.7 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Sambhūtattheragāthā 
“Yo dandhakāle tarati, 
taraṇīye ca dandhaye; 
Ayoni saṁvidhānena, 
bālo dukkhaṁ nigacchati. 
Tassatthā parihāyanti, 
kāḷapakkheva candimā; 
Āyasakyañca pappoti, 
mittehi ca virujjhati. 
Yo dandhakāle dandheti, 
taraṇīye ca tāraye; 
Yoniso saṁvidhānena, 
sukhaṁ pappoti paṇḍito. 
Tassatthā paripūrenti, 
sukkapakkheva candimā; 
Yaso kittiñca pappoti, 
mittehi na virujjhatī”ti. 
… Sambhūto thero …. 

Theragāthā 4.8 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Rāhulattheragāthā 
“Ubhayeneva sampanno, 
rāhulabhaddoti maṁ vidū; 
Yañcamhi putto buddhassa, 
yañca dhammesu cakkhumā. 
Yañca me āsavā khīṇā, 
yañca natthi punabbhavo; 
Arahā dakkhiṇeyyomhi, 
tevijjo amataddaso. 
Kāmandhā jālapacchannā, 
taṇhāchādanachāditā; 
Pamattabandhunā baddhā, 
macchāva kumināmukhe. 
Taṁ kāmaṁ ahamujjhitvā, 
chetvā mārassa bandhanaṁ; 
Samūlaṁ taṇhamabbuyha, 
sītibhūtosmi nibbuto”ti. 
… Rāhulo thero …. 

Theragāthā 4.9 
Catukkanipāta 
Paṭhamavagga 
Candanattheragāthā 
“Jātarūpena sañchannā, 
dāsīgaṇapurakkhatā; 
Aṅkena puttamādāya, 
bhariyā maṁ upāgami. 
Tañca disvāna āyantiṁ, 
sakaputtassa mātaraṁ; 
Alaṅkataṁ suvasanaṁ, 
maccupāsaṁva oḍḍitaṁ. 
Tato me manasīkāro, 
yoniso udapajjatha; 
Ādīnavo pāturahu, 
nibbidā samatiṭṭhatha. 
Tato cittaṁ vimucci me, 
passa dhammasudhammataṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Candano thero …. 

Theragāthā 5.10 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Yasadattattheragāthā 
“Upārambhacitto dummedho, 
suṇāti jinasāsanaṁ; 
Ārakā hoti saddhammā, 
nabhaso pathavī yathā. 
Upārambhacitto dummedho, 
suṇāti jinasāsanaṁ; 
Parihāyati saddhammā, 
kāḷapakkheva candimā. 
Upārambhacitto dummedho, 
suṇāti jinasāsanaṁ; 
Parisussati saddhamme, 
maccho appodake yathā. 
Upārambhacitto dummedho, 
suṇāti jinasāsanaṁ; 
Na virūhati saddhamme, 
khette bījaṁva pūtikaṁ. 
Yo ca tuṭṭhena cittena, 
suṇāti jinasāsanaṁ; 
Khepetvā āsave sabbe, 
sacchikatvā akuppataṁ; 
Pappuyya paramaṁ santiṁ, 
parinibbātināsavo”ti. 
… Yasadatto thero …. 

Theragāthā 5.11 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Soṇakuṭikaṇṇattheragāthā 
“Upasampadā ca me laddhā, 
vimutto camhi anāsavo; 
So ca me bhagavā diṭṭho, 
vihāre ca sahāvasiṁ. 
Bahudeva rattiṁ bhagavā, 
abbhokāsetināmayi; 
Vihārakusalo satthā, 
vihāraṁ pāvisī tadā. 
Santharitvāna saṅghāṭiṁ, 
seyyaṁ kappesi gotamo; 
Sīho selaguhāyaṁva, 
pahīnabhayabheravo. 
Tato kalyāṇavākkaraṇo, 
sammāsambuddhasāvako; 
Soṇo abhāsi saddhammaṁ, 
buddhaseṭṭhassa sammukhā. 
Pañcakkhandhe pariññāya, 
Bhāvayitvāna añjasaṁ; 
Pappuyya paramaṁ santiṁ, 
Parinibbissatyanāsavo”ti. 
… Soṇo kuṭikaṇṇatthero …. 

Theragāthā 5.12 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Kosiyattheragāthā 
“Yo ve garūnaṁ vacanaññu dhīro, 
Vase ca tamhi janayetha pemaṁ; 
So bhattimā nāma ca hoti paṇḍito, 
Ñatvā ca dhammesu visesi assa. 
Yaṁ āpadā uppatitā uḷārā, 
Nakkhambhayante paṭisaṅkhayantaṁ; 
So thāmavā nāma ca hoti paṇḍito, 
Ñatvā ca dhammesu visesi assa. 
Yo ve samuddova ṭhito anejo, 
Gambhīrapañño nipuṇatthadassī; 
Asaṁhāriyo nāma ca hoti paṇḍito, 
Ñatvā ca dhammesu visesi assa. 
Bahussuto dhammadharo ca hoti, 
Dhammassa hoti anudhammacārī; 
So tādiso nāma ca hoti paṇḍito, 
Ñatvā ca dhammesu visesi assa. 
Atthañca yo jānāti bhāsitassa, 
Atthañca ñatvāna tathā karoti; 
Atthantaro nāma sa hoti paṇḍito, 
Ñatvā ca dhammesu visesi assā”ti. 
… Kosiyo thero …. 
Pañcakanipāto niṭṭhito. 
Tatruddānaṁ 
Rājadatto subhūto ca, 
girimānandasumanā; 
Vaḍḍho ca kassapo thero, 
gayākassapavakkalī. 
Vijito yasadatto ca, 
soṇo kosiyasavhayo; 
Saṭṭhi ca pañca gāthāyo, 
therā ca ettha dvādasāti. 

Theragāthā 5.1 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Rājadattattheragāthā 
“Bhikkhu sivathikaṁ gantvā, 
Addasa itthimujjhitaṁ; 
Apaviddhaṁ susānasmiṁ, 
Khajjantiṁ kimihī phuṭaṁ. 
Yañhi eke jigucchanti, 
mataṁ disvāna pāpakaṁ; 
Kāmarāgo pāturahu, 
andhova savatī ahuṁ. 
Oraṁ odanapākamhā, 
tamhā ṭhānā apakkamiṁ; 
Satimā sampajānohaṁ, 
ekamantaṁ upāvisiṁ. 
Tato me manasīkāro, 
yoniso udapajjatha; 
Ādīnavo pāturahu, 
nibbidā samatiṭṭhatha. 
Tato cittaṁ vimucci me, 
passa dhammasudhammataṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Rājadatto thero …. 

Theragāthā 5.2 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Subhūtattheragāthā 
“Ayoge yuñjamattānaṁ, 
puriso kiccamicchako; 
Carañce nādhigaccheyya, 
‘taṁ me dubbhagalakkhaṇaṁ’. 
Abbūḷhaṁ aghagataṁ vijitaṁ, 
Ekañce ossajeyya kalīva siyā; 
Sabbānipi ce ossajeyya andhova siyā, 
Samavisamassa adassanato. 
Yañhi kayirā tañhi vade, 
yaṁ na kayirā na taṁ vade; 
Akarontaṁ bhāsamānaṁ, 
parijānanti paṇḍitā. 
Yathāpi ruciraṁ pupphaṁ, 
vaṇṇavantaṁ agandhakaṁ; 
Evaṁ subhāsitā vācā, 
aphalā hoti akubbato. 
Yathāpi ruciraṁ pupphaṁ, 
Vaṇṇavantaṁ sugandhakaṁ; 
Evaṁ subhāsitā vācā, 
Saphalā hoti kubbato”ti. 
… Subhūto thero …. 

Theragāthā 5.3 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Girimānandattheragāthā 
“Vassati devo yathā sugītaṁ, 
Channā me kuṭikā sukhā nivātā; 
Tassaṁ viharāmi vūpasanto, 
Atha ce patthayasī pavassa deva. 
Vassati devo yathā sugītaṁ, 
Channā me kuṭikā sukhā nivātā; 
Tassaṁ viharāmi santacitto, 
Atha ce patthayasī pavassa deva. 
Vassati devo, 
… pe … 
tassaṁ viharāmi vītarāgo, 
… pe … 
Vassati devo, 
… pe … 
tassaṁ viharāmi vītadoso, 
… pe … 
Vassati devo, 
… pe … 
tassaṁ viharāmi vītamoho, 
Atha ce patthayasī pavassa devā”ti. 
… Girimānando thero …. 

Theragāthā 5.4 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Sumanattheragāthā 
“Yaṁ patthayāno dhammesu, 
upajjhāyo anuggahi; 
Amataṁ abhikaṅkhantaṁ, 
kataṁ kattabbakaṁ mayā. 
Anuppatto sacchikato, 
sayaṁ dhammo anītiho; 
Visuddhañāṇo nikkaṅkho, 
byākaromi tavantike. 
Pubbenivāsaṁ jānāmi, 
dibbacakkhu visodhitaṁ; 
Sadattho me anuppatto, 
kataṁ buddhassa sāsanaṁ. 
Appamattassa me sikkhā, 
sussutā tava sāsane; 
Sabbe me āsavā khīṇā, 
natthi dāni punabbhavo. 
Anusāsi maṁ ariyavatā, 
Anukampi anuggahi; 
Amogho tuyhamovādo, 
Antevāsimhi sikkhito”ti. 
… Sumano thero …. 

Theragāthā 5.5 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Vaḍḍhattheragāthā 
“Sādhū hi kira me mātā, 
Patodaṁ upadaṁsayi; 
Yassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
Anusiṭṭho janettiyā; 
Āraddhavīriyo pahitatto, 
Patto sambodhimuttamaṁ. 
Arahā dakkhiṇeyyomhi, 
tevijjo amataddaso; 
Jetvā namucino senaṁ, 
viharāmi anāsavo. 
Ajjhattañca bahiddhā ca, 
ye me vijjiṁsu āsavā; 
Sabbe asesā ucchinnā, 
na ca uppajjare puna. 
Visāradā kho bhaginī, 
etamatthaṁ abhāsayi; 
‘Apihā nūna mayipi, 
vanatho te na vijjati’. 
Pariyantakataṁ dukkhaṁ, 
antimoyaṁ samussayo; 
Jātimaraṇasaṁsāro, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
… Vaḍḍho thero …. 

Theragāthā 5.6 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Nadīkassapattheragāthā 
“Atthāya vata me buddho, 
nadiṁ nerañjaraṁ agā; 
Yassāhaṁ dhammaṁ sutvāna, 
micchādiṭṭhiṁ vivajjayiṁ. 
Yajiṁ uccāvace yaññe, 
aggihuttaṁ juhiṁ ahaṁ; 
‘Esā suddhī’ti maññanto, 
andhabhūto puthujjano. 
Diṭṭhigahanapakkhando, 
parāmāsena mohito; 
Asuddhiṁ maññisaṁ suddhiṁ, 
andhabhūto aviddasu. 
Micchādiṭṭhi pahīnā me, 
bhavā sabbe padālitā; 
Juhāmi dakkhiṇeyyaggiṁ, 
namassāmi tathāgataṁ. 
Mohā sabbe pahīnā me, 
bhavataṇhā padālitā; 
Vikkhīṇo jātisaṁsāro, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
… Nadīkassapo thero …. 

Theragāthā 5.7 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Gayākassapattheragāthā 
“Pāto majjhanhikaṁ sāyaṁ, 
tikkhattuṁ divasassahaṁ; 
Otariṁ udakaṁ sohaṁ, 
gayāya gayaphagguyā. 
‘Yaṁ mayā pakataṁ pāpaṁ, 
pubbe aññāsu jātisu; 
Taṁ dānīdha pavāhemi’, 
evaṁdiṭṭhi pure ahuṁ. 
Sutvā subhāsitaṁ vācaṁ, 
dhammatthasahitaṁ padaṁ; 
Tathaṁ yāthāvakaṁ atthaṁ, 
yoniso paccavekkhisaṁ. 
Ninhātasabbapāpomhi, 
nimmalo payato suci; 
Suddho suddhassa dāyādo, 
putto buddhassa oraso. 
Ogayhaṭṭhaṅgikaṁ sotaṁ, 
sabbapāpaṁ pavāhayiṁ; 
Tisso vijjā ajjhagamiṁ, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Gayākassapo thero …. 

Theragāthā 5.8 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Vakkalittheragāthā 
“Vātarogābhinīto tvaṁ, 
viharaṁ kānane vane; 
Paviṭṭhagocare lūkhe, 
kathaṁ bhikkhu karissasi”. 
“Pītisukhena vipulena, 
pharamāno samussayaṁ; 
Lūkhampi abhisambhonto, 
viharissāmi kānane. 
Bhāvento satipaṭṭhāne, 
indriyāni balāni ca; 
Bojjhaṅgāni ca bhāvento, 
viharissāmi kānane. 
Āraddhavīriye pahitatte, 
Niccaṁ daḷhaparakkame; 
Samagge sahite disvā, 
Viharissāmi kānane. 
Anussaranto sambuddhaṁ, 
aggaṁ dantaṁ samāhitaṁ; 
Atandito rattindivaṁ, 
viharissāmi kānane”ti. 
… Vakkalitthero …. 

Theragāthā 5.9 
Pañcakanipāta 
Paṭhamavagga 
Vijitasenattheragāthā 
“Olaggessāmi te citta, 
āṇidvāreva hatthinaṁ; 
Na taṁ pāpe niyojessaṁ, 
kāmajāla sarīraja. 
Tvaṁ olaggo na gacchasi, 
Dvāravivaraṁ gajova alabhanto; 
Na ca cittakali punappunaṁ, 
Pasakka pāparato carissasi. 
Yathā kuñjaraṁ adantaṁ, 
Navaggahamaṅkusaggaho; 
Balavā āvatteti akāmaṁ, 
Evaṁ āvattayissaṁ taṁ. 
Yathā varahayadamakusalo, 
Sārathi pavaro dameti ājaññaṁ; 
Evaṁ damayissaṁ taṁ, 
Patiṭṭhito pañcasu balesu. 
Satiyā taṁ nibandhissaṁ, 
Payutto te damessāmi; 
Vīriyadhuraniggahito, 
Na yito dūraṁ gamissase cittā”ti. 
… Vijitaseno thero …. 

Theragāthā 6.10 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Sumanattheragāthā 
“Yadā navo pabbajito, 
jātiyā sattavassiko; 
Iddhiyā abhibhotvāna, 
pannagindaṁ mahiddhikaṁ. 
Upajjhāyassa udakaṁ, 
anotattā mahāsarā; 
Āharāmi tato disvā, 
maṁ satthā etadabravi”. 
“Sāriputta imaṁ passa, 
āgacchantaṁ kumārakaṁ; 
Udakakumbhamādāya, 
ajjhattaṁ susamāhitaṁ. 
Pāsādikena vattena, 
kalyāṇairiyāpatho; 
Sāmaṇeronuruddhassa, 
iddhiyā ca visārado. 
Ājānīyena ājañño, 
sādhunā sādhukārito; 
Vinīto anuruddhena, 
katakiccena sikkhito. 
So patvā paramaṁ santiṁ, 
sacchikatvā akuppataṁ; 
Sāmaṇero sa sumano, 
mā maṁ jaññāti icchatī”ti. 
… Sumano thero …. 

Theragāthā 6.11 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Nhātakamunittheragāthā 
“Vātarogābhinīto tvaṁ, 
viharaṁ kānane vane; 
Paviddhagocare lūkhe, 
kathaṁ bhikkhu karissasi”. 
“Pītisukhena vipulena, 
pharitvāna samussayaṁ; 
Lūkhampi abhisambhonto, 
viharissāmi kānane. 
Bhāvento satta bojjhaṅge, 
indriyāni balāni ca; 
Jhānasokhummasampanno, 
viharissaṁ anāsavo. 
Vippamuttaṁ kilesehi, 
suddhacittaṁ anāvilaṁ; 
Abhiṇhaṁ paccavekkhanto, 
viharissaṁ anāsavo. 
Ajjhattañca bahiddhā ca, 
ye me vijjiṁsu āsavā; 
Sabbe asesā ucchinnā, 
na ca uppajjare puna. 
Pañcakkhandhā pariññātā, 
tiṭṭhanti chinnamūlakā; 
Dukkhakkhayo anuppatto, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
… Nhātakamunitthero …. 

Theragāthā 6.12 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Brahmadattattheragāthā 
“Akkodhassa kuto kodho, 
dantassa samajīvino; 
Sammadaññāvimuttassa, 
upasantassa tādino. 
Tasseva tena pāpiyo, 
yo kuddhaṁ paṭikujjhati; 
Kuddhaṁ appaṭikujjhanto, 
saṅgāmaṁ jeti dujjayaṁ. 
Ubhinnamatthaṁ carati, 
attano ca parassa ca; 
Paraṁ saṅkupitaṁ ñatvā, 
yo sato upasammati. 
Ubhinnaṁ tikicchantaṁ taṁ, 
attano ca parassa ca; 
Janā maññanti bāloti, 
ye dhammassa akovidā. 
Uppajje te sace kodho, 
āvajja kakacūpamaṁ; 
Uppajje ce rase taṇhā, 
puttamaṁsūpamaṁ sara. 
Sace dhāvati cittaṁ te, 
kāmesu ca bhavesu ca; 
Khippaṁ niggaṇha satiyā, 
kiṭṭhādaṁ viya duppasun”ti. 
… Brahmadatto thero …. 

Theragāthā 6.13 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Sirimaṇḍattheragāthā 
“Channamativassati, 
vivaṭaṁ nātivassati; 
Tasmā channaṁ vivaretha, 
evaṁ taṁ nātivassati. 
Maccunābbhahato loko, 
jarāya parivārito; 
Taṇhāsallena otiṇṇo, 
icchādhūpāyito sadā. 
Maccunābbhahato loko, 
parikkhitto jarāya ca; 
Haññati niccamattāṇo, 
pattadaṇḍova takkaro. 
Āgacchantaggikhandhāva, 
maccu byādhi jarā tayo; 
Paccuggantuṁ balaṁ natthi, 
javo natthi palāyituṁ. 
Amoghaṁ divasaṁ kayirā, 
appena bahukena vā; 
Yaṁ yaṁ vijahate rattiṁ, 
tadūnaṁ tassa jīvitaṁ. 
Carato tiṭṭhato vāpi, 
āsīnasayanassa vā; 
Upeti carimā ratti, 
na te kālo pamajjitun”ti. 
… Sirimaṇḍo thero …. 

Theragāthā 6.14 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Sabbakāmittheragāthā 
“Dvipādakoyaṁ asuci, 
duggandho parihīrati; 
Nānākuṇapaparipūro, 
vissavanto tato tato. 
Migaṁ nilīnaṁ kūṭena, 
baḷiseneva ambujaṁ; 
Vānaraṁ viya lepena, 
bādhayanti puthujjanaṁ. 
Rūpā saddā rasā gandhā, 
phoṭṭhabbā ca manoramā; 
Pañca kāmaguṇā ete, 
itthirūpasmi dissare. 
Ye etā upasevanti, 
rattacittā puthujjanā; 
Vaḍḍhenti kaṭasiṁ ghoraṁ, 
ācinanti punabbhavaṁ. 
Yo cetā parivajjeti, 
sappasseva padā siro; 
Somaṁ visattikaṁ loke, 
sato samativattati. 
Kāmesvādīnavaṁ disvā, 
nekkhammaṁ daṭṭhu khemato; 
Nissaṭo sabbakāmehi, 
patto me āsavakkhayo”ti. 
… Sabbakāmitthero …. 
Chakkanipāto niṭṭhito. 
Tatruddānaṁ 
Uruveḷakassapo ca, 
thero tekicchakāri ca; 
Mahānāgo ca kullo ca, 
mālukyo sappadāsako; 
Kātiyāno migajālo, 
jento sumanasavhayo; 
Nhātamuni brahmadatto, 
sirimaṇḍo sabbakāmī ca; 
Gāthāyo caturāsīti, 
therā cettha catuddasāti. 

Theragāthā 6.1 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Uruveḷakassapattheragāthā 
“Disvāna pāṭihīrāni, 
gotamassa yasassino; 
Na tāvāhaṁ paṇipatiṁ, 
issāmānena vañcito. 
Mama saṅkappamaññāya, 
codesi narasārathi; 
Tato me āsi saṁvego, 
abbhuto lomahaṁsano. 
Pubbe jaṭilabhūtassa, 
yā me siddhi parittikā; 
Tāhaṁ tadā nirākatvā, 
pabbajiṁ jinasāsane. 
Pubbe yaññena santuṭṭho, 
kāmadhātupurakkhato; 
Pacchā rāgañca dosañca, 
mohañcāpi samūhaniṁ. 
Pubbenivāsaṁ jānāmi, 
dibbacakkhu visodhitaṁ; 
Iddhimā paracittaññū, 
dibbasotañca pāpuṇiṁ. 
Yassa catthāya pabbajito, 
agārasmānagāriyaṁ; 
So me attho anuppatto, 
sabbasaṁyojanakkhayo”ti. 
… Uruveḷakassapo thero …. 

Theragāthā 6.2 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Tekicchakārittheragāthā 
“Atihitā vīhi, 
khalagatā sālī; 
Na ca labhe piṇḍaṁ, 
kathamahaṁ kassaṁ”. 
“Buddhamappameyyaṁ anussara pasanno, 
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo. 
Dhammamappameyyaṁ anussara pasanno, 
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo. 
Saṅghamappameyyaṁ anussara pasanno, 
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo”. 
“Abbhokāse viharasi, 
Sītā hemantikā imā ratyo; 
Mā sītena pareto vihaññittho, 
Pavisa tvaṁ vihāraṁ phusitaggaḷaṁ”. 
“Phusissaṁ catasso appamaññāyo, 
Tāhi ca sukhito viharissaṁ; 
Nāhaṁ sītena vihaññissaṁ, 
Aniñjito viharanto”ti. 
… Tekicchakārī thero …. 

Theragāthā 6.3 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Mahānāgattheragāthā 
“Yassa sabrahmacārīsu, 
gāravo nūpalabbhati; 
Parihāyati saddhammā, 
maccho appodake yathā. 
Yassa sabrahmacārīsu, 
gāravo nūpalabbhati; 
Na virūhati saddhamme, 
khette bījaṁva pūtikaṁ. 
Yassa sabrahmacārīsu, 
gāravo nūpalabbhati; 
Ārakā hoti nibbānā, 
dhammarājassa sāsane. 
Yassa sabrahmacārīsu, 
gāravo upalabbhati; 
Na vihāyati saddhammā, 
maccho bavhodake yathā. 
Yassa sabrahmacārīsu, 
gāravo upalabbhati; 
So virūhati saddhamme, 
khette bījaṁva bhaddakaṁ. 
Yassa sabrahmacārīsu, 
gāravo upalabbhati; 
Santike hoti nibbānaṁ, 
dhammarājassa sāsane”ti. 
… Mahānāgo thero …. 

Theragāthā 6.4 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Kullattheragāthā 
“Kullo sivathikaṁ gantvā, 
addasa itthimujjhitaṁ; 
Apaviddhaṁ susānasmiṁ, 
khajjantiṁ kimihī phuṭaṁ. 
Āturaṁ asuciṁ pūtiṁ, 
passa kulla samussayaṁ; 
Uggharantaṁ paggharantaṁ, 
bālānaṁ abhinanditaṁ. 
Dhammādāsaṁ gahetvāna, 
ñāṇadassanapattiyā; 
Paccavekkhiṁ imaṁ kāyaṁ, 
tucchaṁ santarabāhiraṁ. 
Yathā idaṁ tathā etaṁ, 
yathā etaṁ tathā idaṁ; 
Yathā adho tathā uddhaṁ, 
yathā uddhaṁ tathā adho. 
Yathā divā tathā rattiṁ, 
yathā rattiṁ tathā divā; 
Yathā pure tathā pacchā, 
yathā pacchā tathā pure. 
Pañcaṅgikena turiyena, 
Na ratī hoti tādisī; 
Yathā ekaggacittassa, 
Sammā dhammaṁ vipassato”ti. 
… Kullo thero …. 

Theragāthā 6.5 
Chakkanipāta 
Paṭhamavagga 
Mālukyaputtattheragāthā 
“Manujassa pamattacārino, 
Taṇhā vaḍḍhati māluvā viya; 
So plavatī hurā huraṁ, 
Phalamicchaṁva vanasmi vānaro. 
Yaṁ esā