Hướng Dẫn (Nettippakaraṇa)

hesajjaṁ. 
Tattha saṅkileso dukkhaṁ, tadabhisaṅgo taṇhā samudayo, taṇhānirodho dukkhanirodho, samathavipassanā dukkhanirodhagāminī paṭipadā, imāni cattāri saccāni. 
Dukkhaṁ pariññeyyaṁ, samudayo pahātabbo, maggo bhāvetabbo, nirodho sacchikātabbo. 
Tattha diṭṭhicaritā rūpaṁ attato upagacchanti. 
Vedanaṁ …pe… 
saññaṁ … 
saṅkhāre … 
viññāṇaṁ attato upagacchanti. 
Taṇhācaritā rūpavantaṁ attānaṁ upagacchanti. 
Attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ, 
vedanāvantaṁ …pe… 
saññāvantaṁ … 
saṅkhāravantaṁ … 
viññāṇavantaṁ attānaṁ upagacchanti, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ, ayaṁ vuccati vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi. 
Tassā paṭipakkho lokuttarā sammādiṭṭhi, anvāyikā sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi, ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. 
Te tayo khandhā sīlakkhandho samādhikkhandho paññākkhandho. 
Sīlakkhandho samādhikkhandho ca samatho, paññākkhandho vipassanā. 
Tattha sakkāyo dukkhaṁ, sakkāyasamudayo dukkhasamudayo, sakkāyanirodho dukkhanirodho, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo dukkhanirodhagāminī paṭipadā, imāni cattāri saccāni. 
Dukkhaṁ pariññeyyaṁ, samudayo pahātabbo, maggo bhāvetabbo, nirodho sacchikātabbo. 
Tattha ye rūpaṁ attato upagacchanti. 
Vedanaṁ …pe… 
saññaṁ … 
saṅkhāre … 
viññāṇaṁ attato upagacchanti. 
Ime vuccanti “ucchedavādino”ti. 
Ye rūpavantaṁ attānaṁ upagacchanti. 
Attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ. 
Ye vedanāvantaṁ …pe… 
ye saññāvantaṁ … 
ye saṅkhāravantaṁ … 
ye viññāṇavantaṁ attānaṁ upagacchanti, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ. 
Ime vuccanti “sassatavādino”ti, tattha ucchedasassatavādā ubho antā, ayaṁ saṁsārapavatti. 
Tassa paṭipakkho majjhimā paṭipadā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, ayaṁ saṁsāranivatti. 
Tattha pavatti dukkhaṁ, tadabhisaṅgo taṇhā samudayo, taṇhānirodho dukkhanirodho, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo dukkhanirodhagāminī paṭipadā, imāni cattāri saccāni. 
Dukkhaṁ pariññeyyaṁ, samudayo pahātabbo, maggo bhāvetabbo, nirodho sacchikātabbo. 
Tattha ucchedasassataṁ samāsato vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, vitthārato dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni, tesaṁ paṭipakkho tecattālīsaṁ bodhipakkhiyā dhammā aṭṭha vimokkhā dasa kasiṇāyatanāni. 
Dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni mohajālaṁ anādianidhanappavattaṁ. 
Tecattālīsaṁ bodhipakkhiyā dhammā ñāṇavajiraṁ mohajālappadālanaṁ. 
Tattha moho avijjā, jālaṁ bhavataṇhā, tena vuccati “pubbā koṭi na paññāyati avijjāya ca bhavataṇhāya cā”ti. 
Tattha diṭṭhicarito asmiṁ sāsane pabbajito sallekhānusantatavutti bhavati sallekhe tibbagāravo. 
Taṇhācarito asmiṁ sāsane pabbajito sikkhānusantatavutti bhavati sikkhāya tibbagāravo. 
Diṭṭhicarito sammattaniyāmaṁ okkamanto dhammānusārī bhavati. 
Taṇhācarito sammattaniyāmaṁ okkamanto saddhānusārī bhavati, diṭṭhicarito sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyāti. 
Taṇhācarito dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyāti. 
Tattha kiṅkāraṇaṁ, yaṁ taṇhācarito dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyāti, tassa hi kāmā apariccattā bhavanti, so kāmehi viveciyamāno dukkhena paṭinissarati dandhañca dhammaṁ ājānāti? 
Yo panāyaṁ diṭṭhicarito ayaṁ āditoyeva kāmehi anatthiko bhavati. 
So tato viveciyamāno khippañca paṭinissarati, khippañca dhammaṁ ājānāti. 
Dukkhāpi paṭipadā duvidhā dandhābhiññā ca khippābhiññā ca. 
Sukhāpi paṭipadā duvidhā dandhābhiññā ca khippābhiññā ca. 
Sattāpi duvidhā mudindriyāpi tikkhindriyāpi. 
Ye mudindriyā, te dandhañca paṭinissaranti dandhañca dhammaṁ ājānanti. 
Ye tikkhindriyā, te khippañca paṭinissaranti, khippañca dhammaṁ ājānanti, imā catasso paṭipadā. 
Ye hi keci niyyiṁsu vā niyyanti vā niyyissanti vā, te imāhi eva catūhi paṭipadāhi. 
Evaṁ ariyā catukkamaggaṁ paññāpenti abudhajanasevitāya bālakantāya rattavāsiniyā nandiyā bhavataṇhāya avaṭṭanatthaṁ. 
Ayaṁ vuccati nandiyāvaṭṭassa nayassa bhūmīti, tenāha “taṇhañca avijjampi ca samathenā”ti. 
Veyyākaraṇesu hi ye kusalākusalāti te duvidhā upaparikkhitabbā—
lokavaṭṭānusārī ca lokavivaṭṭānusārī ca. 
Vaṭṭaṁ nāma saṁsāro. 
Vivaṭṭaṁ nibbānaṁ. 
Kammakilesā hetu saṁsārassa. 
Tattha kammaṁ cetanā cetasikañca niddisitabbaṁ. 
Taṁ kathaṁ daṭṭhabbaṁ? 
Upacayena sabbepi kilesā catūhi vipallāsehi niddisitabbā. 
Te kattha daṭṭhabbā? 
Dasa vatthuke kilesapuñje. 
Katamāni dasa vatthūni? 
Cattāro āhārā, cattāro vipallāsā, cattāri upādānāni, cattāro yogā, cattāro ganthā, cattāro āsavā, cattāro oghā, cattāro sallā, catasso viññāṇaṭṭhitiyo cattāri agatigamanāni. 
Paṭhame āhāre paṭhamo vipallāso, dutiye āhāre dutiyo vipallāso, tatiye āhāre tatiyo vipallāso, catutthe āhāre catuttho vipallāso. 
Paṭhame vipallāse paṭhamaṁ upādānaṁ. 
Dutiye vipallāse dutiyaṁ upādānaṁ, tatiye vipallāse tatiyaṁ upādānaṁ, catutthe vipallāse catutthaṁ upādānaṁ. 
Paṭhame upādāne paṭhamo yogo, dutiye upādāne dutiyo yogo, tatiye upādāne tatiyo yogo, catutthe upādāne catuttho yogo. 
Paṭhame yoge paṭhamo gantho, dutiye yoge dutiyo gantho, tatiye yoge tatiyo gantho, catutthe yoge catuttho gantho. 
Paṭhame ganthe paṭhamo āsavo, dutiye ganthe dutiyo āsavo, tatiye ganthe tatiyo āsavo, catutthe ganthe catuttho āsavo. 
Paṭhame āsave paṭhamo ogho, dutiye āsave dutiyo ogho, tatiye āsave tatiyo ogho, catutthe āsave catuttho ogho. 
Paṭhame oghe paṭhamo sallo, dutiye oghe dutiyo sallo, tatiye oghe tatiyo sallo, catutthe oghe catuttho sallo. 
Paṭhame salle paṭhamā viññāṇaṭṭhiti, dutiye salle dutiyā viññāṇaṭṭhiti, tatiye salle tatiyā viññāṇaṭṭhiti, catutthe salle catutthī viññāṇaṭṭhiti. 
Paṭhamāyaṁ viññāṇaṭṭhitiyaṁ paṭhamaṁ agatigamanaṁ, dutiyāyaṁ viññāṇaṭṭhitiyaṁ dutiyaṁ agatigamanaṁ, tatiyāyaṁ viññāṇaṭṭhitiyaṁ tatiyaṁ agatigamanaṁ, catutthiyaṁ viññāṇaṭṭhitiyaṁ catutthaṁ agatigamanaṁ. 
Tattha yo ca kabaḷīkāro āhāro phasso āhāro, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yo ca manosañcetanāhāro yo ca viññāṇāhāro, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yo ca “asubhe subhan”ti vipallāso, yo ca “dukkhe sukhan”ti vipallāso, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yo ca “anicce niccan”ti vipallāso, yo ca “anattani attā”ti vipallāso, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yañca kāmupādānaṁ yañca bhavupādānaṁ, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yañca diṭṭhupādānaṁ yañca attavādupādānaṁ, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yo ca kāmayogo, yo ca bhavayogo, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yo ca diṭṭhiyogo, yo ca avijjāyogo, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yo ca abhijjhākāyagantho, yo ca byāpādo kāyagantho, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yo ca parāmāsakāyagantho, yo ca idaṁsaccābhinivesakāyagantho, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yo ca kāmāsavo, yo ca bhavāsavo, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yo ca diṭṭhāsavo, yo ca avijjāsavo, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yo ca kāmogho, yo ca bhavogho, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yo ca diṭṭhogho, yo ca avijjogho, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yo ca rāgasallo, yo ca dosasallo, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yo ca mānasallo, yo ca mohasallo, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yā ca rūpūpagā viññāṇaṭṭhiti, yā ca vedanūpagā viññāṇaṭṭhiti, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yā ca saññūpagā viññāṇaṭṭhiti, yā ca saṅkhārūpagā viññāṇaṭṭhiti, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yañca chandā agatigamanaṁ yañca dosā agatigamanaṁ, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. 
Yañca bhayā agatigamanaṁ, yañca mohā agatigamanaṁ, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha kabaḷīkāre āhāre “asubhe subhan”ti vipallāso, phasse āhāre “dukkhe sukhan”ti vipallāso, viññāṇe āhāre “anicce niccan”ti vipallāso, manosañcetanāya āhāre “anattani attā”ti vipallāso. 
Paṭhame vipallāse ṭhito kāme upādiyati, idaṁ vuccati kāmupādānaṁ; 
dutiye vipallāse ṭhito anāgataṁ bhavaṁ upādiyati, idaṁ vuccati bhavupādānaṁ; 
tatiye vipallāse ṭhito saṁsārābhinandiniṁ diṭṭhiṁ upādiyati, idaṁ vuccati diṭṭhupādānaṁ; 
catutthe vipallāse ṭhito attānaṁ kappiyaṁ upādiyati, idaṁ vuccati attavādupādānaṁ. 
Kāmupādānena kāmehi saṁyujjati, ayaṁ vuccati kāmayogo; 
bhavupādānena bhavehi saṁyujjati, ayaṁ vuccati bhavayogo; 
diṭṭhupādānena pāpikāya diṭṭhiyā saṁyujjati, ayaṁ vuccati diṭṭhiyogo; 
attavādupādānena avijjāya saṁyujjati, ayaṁ vuccati avijjāyogo. 
Paṭhame yoge ṭhito abhijjhāya kāyaṁ ganthati, ayaṁ vuccati abhijjhākāyagantho; 
dutiye yoge ṭhito byāpādena kāyaṁ ganthati, ayaṁ vuccati byāpādakāyagantho; 
tatiye yoge ṭhito parāmāsena kāyaṁ ganthati, ayaṁ vuccati parāmāsakāyagantho; 
catutthe yoge ṭhito idaṁsaccābhinivesena kāyaṁ ganthati, ayaṁ vuccati idaṁsaccābhinivesakāyagantho. 
Tassa evaṅganthitā kilesā āsavanti. 
Kuto ca vuccati āsavantīti? 
Anusayato vā pariyuṭṭhānato vā. 
Tattha abhijjhākāyaganthena kāmāsavo, byāpādakāyaganthena bhavāsavo, parāmāsakāyaganthena diṭṭhāsavo, idaṁsaccābhinivesakāyaganthena avijjāsavo. 
Tassa ime cattāro āsavā vepullaṁ gatā oghā bhavanti. 
Iti āsavavepullā oghavepullaṁ. 
Tattha kāmāsavena kāmogho, bhavāsavena bhavogho, diṭṭhāsavena diṭṭhogho, avijjāsavena avijjogho. 
Tassa ime cattāro oghā anusayasahagatā ajjhāsayaṁ anupaviṭṭhā hadayaṁ āhacca tiṭṭhanti, tena vuccanti sallāiti. 
Tattha kāmoghena rāgasallo, bhavoghena dosasallo, diṭṭhoghena mānasallo, avijjoghena mohasallo. 
Tassa imehi catūhi sallehi pariyādinnaṁ viññāṇaṁ catūsu dhammesu saṇṭhahati rūpe vedanāya saññāya saṅkhāresu. 
Tattha rāgasallena nandūpasecanena viññāṇena rūpūpagā viññāṇaṭṭhiti, dosasallena nandūpasecanena viññāṇena vedanūpagā viññāṇaṭṭhiti, mānasallena nandūpasecanena viññāṇena saññūpagā viññāṇaṭṭhiti, mohasallena nandūpasecanena viññāṇena saṅkhārūpagā viññāṇaṭṭhiti. 
Tassa imāhi catūhi viññāṇaṭṭhitīhi upatthaddhaṁ viññāṇaṁ catūhi dhammehi agatiṁ gacchati chandā dosā bhayā mohā. 
Tattha rāgena chandāgatiṁ gacchati, dosena dosāgatiṁ gacchati, bhayena bhayāgatiṁ gacchati, mohena mohāgatiṁ gacchati. 
Iti kho tañca kammaṁ ime ca kilesā, esa hetu saṁsārassa, evaṁ sabbe kilesā catūhi vipallāsehi niddisitabbā. 
Tattha imā catasso disā kabaḷīkāro āhāro “asubhe subhan”ti vipallāso, kāmupādānaṁ, kāmayogo, abhijjhākāyagantho, kāmāsavo, kāmogho, rāgasallo, rūpūpagā viññāṇaṭṭhiti, chandā agatigamananti paṭhamā disā. 
Phasso āhāro “dukkhe sukhan”ti vipallāso, bhavupādānaṁ, bhavayogo, byāpādakāyagantho, bhavāsavo, bhavogho, dosasallo, vedanūpagā viññāṇaṭṭhiti, dosā agatigamananti dutiyā disā. 
Viññāṇāhāro “anicce niccan”ti vipallāso, diṭṭhupādānaṁ, diṭṭhiyogo parāmāsakāyagantho, diṭṭhāsavo, diṭṭhogho, mānasallo, saññūpagā viññāṇaṭṭhiti, bhayā agatigamananti tatiyā disā. 
Manosañcetanāhāro “anattani attā”ti vipallāso, attavādupādānaṁ, avijjāyogo, idaṁsaccābhinivesakāyagantho, avijjāsavo, avijjogho, mohasallo, saṅkhārūpagā viññāṇaṭṭhiti, mohā agatigamananti catutthī disā. 
Tattha yo ca kabaḷīkāro āhāro yo ca “asubhe subhan”ti vipallāso, kāmupādānaṁ, kāmayogo, abhijjhākāyagantho, kāmāsavo, kāmogho, rāgasallo, rūpūpagā viññāṇaṭṭhiti chandā agatigamananti, imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ eko attho, byañjanameva nānaṁ. 
Ime rāgacaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yo ca phasso āhāro yo ca “dukkhe sukhan”ti vipallāso, bhavupādānaṁ, bhavayogo, byāpādakāyagantho, bhavāsavo, bhavogho, dosasallo, vedanūpagā viññāṇaṭṭhiti, dosā agatigamananti imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ eko attho byañjanameva nānaṁ, ime dosacaritassa puggalassa upakkilesā. 
Tattha yo ca viññāṇāhāro yo ca “anicce niccan”ti vipallāso, diṭṭhupādānaṁ, diṭṭhiyogo, parāmāsakāyagantho, diṭṭhāsavo, diṭṭhogho, mānasallo, saññūpagā viññāṇaṭṭhiti, bhayā agatigamananti imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ eko attho, byañjanameva nānaṁ. 
Ime diṭṭhicaritassa mandassa upakkilesā. 
Tattha yo ca manosañcetanāhāro yo ca “anattani attā”ti vipallāso, attavādupādānaṁ, avijjāyogo, idaṁsaccābhinivesakāyagantho, avijjāsavo, avijjogho, mohasallo, saṅkhārūpagā viññāṇaṭṭhiti, mohā agatigamananti, imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ eko attho, byañjanameva nānaṁ. 
Ime diṭṭhicaritassa udattassa upakkilesā. 
Tattha yo ca kabaḷīkāro āhāro yo ca phasso āhāro, ime appaṇihitena vimokkhamukhena pariññaṁ gacchanti, viññāṇāhāro suññatāya, manosañcetanāhāro animittena, tattha yo ca “asubhe subhan”ti vipallāso, yo ca “dukkhe sukhan”ti vipallāso, ime appaṇihitena vimokkhamukhena pahānaṁ abbhatthaṁ gacchanti. 
“Anicce niccan”ti vipallāso suññatāya, “anattani attā”ti vipallāso animittena. 
Tattha kāmupādānañca bhavupādānañca appaṇihitena vimokkhamukhena pahānaṁ gacchanti. 
Diṭṭhupādānaṁ suññatāya, attavādupādānaṁ animittena. 
Tattha kāmayogo ca bhavayogo ca appaṇihitena vimokkhamukhena pahānaṁ gacchanti, diṭṭhiyogo suññatāya, avijjāyogo animittena. 
Tattha abhijjhākāyagantho ca byāpādakāyagantho ca appaṇihitena vimokkhamukhena pahānaṁ gacchanti, parāmāsakāyagantho suññatāya, idaṁsaccābhinivesakāyagantho animittena. 
Tattha kāmāsavo ca bhavāsavo ca appaṇihitena vimokkhamukhena pahānaṁ gacchanti, diṭṭhāsavo suññatāya, avijjāsavo animittena. 
Tattha kāmogho ca bhavogho ca appaṇihitena vimokkhamukhena pahānaṁ gacchanti, diṭṭhogho suññatāya, avijjogho animittena. 
Tattha rāgasallo ca dosasallo ca appaṇihitena vimokkhamukhena pahānaṁ gacchanti, mānasallo suññatāya, mohasallo animittena. 
Tattha rūpūpagā ca viññāṇaṭṭhiti vedanūpagā ca viññāṇaṭṭhiti appaṇihitena vimokkhamukhena pariññaṁ gacchanti, saññūpagā suññatāya, saṅkhārūpagā animittena. 
Tattha chandā ca agatigamanaṁ dosā ca agatigamanaṁ appaṇihitena vimokkhamukhena pahānaṁ gacchanti, bhayā agatigamanaṁ suññatāya, mohā agatigamanaṁ animittena vimokkhamukhena pahānaṁ gacchanti. 
Iti sabbe lokavaṭṭānusārino dhammā niyyanti. 
Te lokā tīhi vimokkhamukhehi. 
Tatridaṁ niyyānaṁ—
Catasso paṭipadā, cattāro satipaṭṭhānā, cattāri jhānāni, cattāro vihārā, cattāro sammappadhānā, cattāro acchariyā abbhutā dhammā, cattāri adhiṭṭhānāni, catasso samādhibhāvanā, cattāro sukhabhāgiyā dhammā, catasso appamāṇā. 
Paṭhamā paṭipadā paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ, dutiyā paṭipadā dutiyaṁ satipaṭṭhānaṁ, tatiyā paṭipadā tatiyaṁ satipaṭṭhānaṁ, catutthī paṭipadā catutthaṁ satipaṭṭhānaṁ. 
Paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ, dutiyaṁ satipaṭṭhānaṁ dutiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ satipaṭṭhānaṁ tatiyaṁ jhānaṁ, catutthaṁ satipaṭṭhānaṁ catutthaṁ jhānaṁ. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ paṭhamo vihāro, dutiyaṁ jhānaṁ dutiyo vihāro, tatiyaṁ jhānaṁ tatiyo vihāro, catutthaṁ jhānaṁ catuttho vihāro. 
Paṭhamo vihāro paṭhamaṁ sammappadhānaṁ, dutiyo vihāro dutiyaṁ sammappadhānaṁ, tatiyo vihāro tatiyaṁ sammappadhānaṁ, catuttho vihāro catutthaṁ sammappadhānaṁ. 
Paṭhamaṁ sammappadhānaṁ paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, dutiyaṁ dutiyo, tatiyaṁ tatiyo, catutthaṁ sammappadhānaṁ catuttho acchariyo abbhuto dhammo. 
Paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo paṭhamaṁ adhiṭṭhānaṁ, dutiyo acchariyo abbhuto dhammo dutiyaṁ adhiṭṭhānaṁ, tatiyo acchariyo abbhuto dhammo tatiyaṁ adhiṭṭhānaṁ, catuttho acchariyo abbhuto dhammo catutthaṁ adhiṭṭhānaṁ. 
Paṭhamaṁ adhiṭṭhānaṁ paṭhamā samādhibhāvanā, dutiyaṁ adhiṭṭhānaṁ dutiyā samādhibhāvanā, tatiyaṁ adhiṭṭhānaṁ tatiyā samādhibhāvanā, catutthaṁ adhiṭṭhānaṁ catutthī samādhibhāvanā. 
Paṭhamā samādhibhāvanā paṭhamo sukhabhāgiyo dhammo, dutiyā samādhibhāvanā dutiyo sukhabhāgiyo dhammo, tatiyā samādhibhāvanā tatiyo sukhabhāgiyo dhammo, catutthī samādhibhāvanā catuttho sukhabhāgiyo dhammo. 
Paṭhamo sukhabhāgiyo dhammo paṭhamaṁ appamāṇaṁ, dutiyo sukhabhāgiyo dhammo dutiyaṁ appamāṇaṁ, tatiyo sukhabhāgiyo dhammo tatiyaṁ appamāṇaṁ, catuttho sukhabhāgiyo dhammo catutthaṁ appamāṇaṁ. 
Paṭhamā paṭipadā bhāvitā bahulīkatā paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ paripūreti, dutiyā paṭipadā bhāvitā bahulīkatā dutiyaṁ satipaṭṭhānaṁ paripūreti, tatiyā paṭipadā bhāvitā bahulīkatā tatiyaṁ satipaṭṭhānaṁ paripūreti, catutthī paṭipadā bhāvitā bahulīkatā catutthaṁ satipaṭṭhānaṁ paripūreti. 
Paṭhamo satipaṭṭhāno bhāvito bahulīkato paṭhamaṁ jhānaṁ paripūreti, dutiyo satipaṭṭhāno bhāvito bahulīkato dutiyaṁ jhānaṁ paripūreti, tatiyo satipaṭṭhāno bhāvito bahulīkato tatiyaṁ jhānaṁ paripūreti, catuttho satipaṭṭhāno bhāvito bahulīkato catutthaṁ jhānaṁ paripūreti. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ paṭhamaṁ vihāraṁ paripūreti, dutiyaṁ jhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ dutiyaṁ vihāraṁ paripūreti, tatiyaṁ jhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ tatiyaṁ vihāraṁ paripūreti, catutthaṁ jhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ catutthaṁ vihāraṁ paripūreti. 
Paṭhamo vihāro bhāvito bahulīkato anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādaṁ paripūreti, dutiyo vihāro bhāvito bahulīkato uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ paripūreti, tatiyo vihāro bhāvito bahulīkato anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādaṁ paripūreti, catuttho vihāro bhāvito bahulīkato uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiṁ asammosaṁ bhiyyobhāvaṁ paripūreti. 
Paṭhamaṁ sammappadhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ mānappahānaṁ paripūreti, dutiyaṁ sammappadhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ ālayasamugghātaṁ paripūreti, tatiyaṁ sammappadhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ avijjāpahānaṁ paripūreti, catutthaṁ sammappadhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ bhavūpasamaṁ paripūreti. 
Mānappahānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ saccādhiṭṭhānaṁ paripūreti, ālayasamugghāto bhāvito bahulīkato cāgādhiṭṭhānaṁ paripūreti, avijjāpahānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ paññādhiṭṭhānaṁ paripūreti, bhavūpasamo bhāvito bahulīkato upasamādhiṭṭhānaṁ paripūreti. 
Saccādhiṭṭhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ chandasamādhiṁ paripūreti, cāgādhiṭṭhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ vīriyasamādhiṁ paripūreti, paññādhiṭṭhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ cittasamādhiṁ paripūreti, upasamādhiṭṭhānaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ vīmaṁsāsamādhiṁ paripūreti. 
Chandasamādhi bhāvito bahulīkato indriyasaṁvaraṁ paripūreti, vīriyasamādhi bhāvito bahulīkato tapaṁ paripūreti, cittasamādhi bhāvito bahulīkato buddhiṁ paripūreti, vīmaṁsāsamādhi bhāvito bahulīkato sabbūpadhipaṭinissaggaṁ paripūreti. 
Indriyasaṁvaro bhāvito bahulīkato mettaṁ paripūreti, tapo bhāvito bahulīkato karuṇaṁ paripūreti, buddhi bhāvitā bahulīkatā muditaṁ paripūreti, sabbūpadhipaṭinissaggo bhāvito bahulīkato upekkhaṁ paripūreti. 
Tattha imā catasso disā paṭhamā paṭipadā paṭhamo satipaṭṭhāno paṭhamaṁ jhānaṁ paṭhamo vihāro paṭhamo sammappadhāno paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saccādhiṭṭhānaṁ chandasamādhi indriyasaṁvaro mettā iti paṭhamā disā. 
Dutiyā paṭipadā dutiyo satipaṭṭhāno dutiyaṁ jhānaṁ dutiyo vihāro dutiyo sammappadhāno dutiyo acchariyo abbhuto dhammo bhavādhiṭṭhānaṁ vīriyasamādhi tapo karuṇā iti dutiyā disā. 
Tatiyā paṭipadā tatiyo satipaṭṭhāno tatiyaṁ jhānaṁ tatiyo vihāro tatiyo sammappadhāno tatiyo acchariyo abbhuto dhammo paññādhiṭṭhānaṁ cittasamādhi buddhi muditā iti tatiyā disā. 
Catutthī paṭipadā catuttho satipaṭṭhāno catutthaṁ jhānaṁ catuttho vihāro catuttho sammappadhāno catuttho acchariyo abbhuto dhammo upasamādhiṭṭhānaṁ vīmaṁsāsamādhi sabbūpadhipaṭinissaggo upekkhā iti catutthī disā. 
Tattha paṭhamā paṭipadā paṭhamo satipaṭṭhāno paṭhamaṁ jhānaṁ paṭhamo vihāro paṭhamo sammappadhāno paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saccādhiṭṭhānaṁ chandasamādhi indriyasaṁvaro, mettā iti imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ eko attho, byañjanameva nānaṁ. 
Idaṁ rāgacaritassa puggalassa bhesajjaṁ. 
Dutiyā paṭipadā dutiyo satipaṭṭhāno dutiyaṁ jhānaṁ dutiyo vihāro dutiyo sammappadhāno dutiyo acchariyo abbhuto dhammo cāgādhiṭṭhānaṁ vīriyasamādhi tapo karuṇā iti imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ eko attho, byañjanameva nānaṁ. 
Idaṁ dosacaritassa puggalassa bhesajjaṁ. 
Tatiyā paṭipadā tatiyo satipaṭṭhāno tatiyaṁ jhānaṁ tatiyo vihāro tatiyo sammappadhāno tatiyo acchariyo abbhuto dhammo paññādhiṭṭhānaṁ cittasamādhi buddhi muditā iti imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ eko attho, byañjanameva nānaṁ. 
Idaṁ diṭṭhicaritassa mandassa bhesajjaṁ. 
Catutthī paṭipadā catuttho satipaṭṭhāno catutthaṁ jhānaṁ catuttho vihāro catuttho sammappadhāno catuttho acchariyo abbhuto dhammo upasamādhiṭṭhānaṁ vīmaṁsāsamādhi sabbūpadhipaṭinissaggo upekkhā iti imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ eko attho, byañjanameva nānaṁ. 
Idaṁ diṭṭhicaritassa udattassa bhesajjaṁ. 
Tattha dukkhā ca paṭipadā dandhābhiññā dukkhā ca paṭipadā khippābhiññā appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, sukhā paṭipadā dandhābhiññā suññataṁ vimokkhamukhaṁ, sukhā paṭipadā khippābhiññā animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tattha kāye kāyānupassitā satipaṭṭhānañca vedanāsu vedanānupassitā satipaṭṭhānañca appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, citte cittānupassitā suññataṁ vimokkhamukhaṁ. 
Dhammesu dhammānupassitā animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tattha paṭhamañca jhānaṁ dutiyañca jhānaṁ appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, tatiyaṁ jhānaṁ suññataṁ vimokkhamukhaṁ, catutthaṁ jhānaṁ animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tattha paṭhamo ca vihāro dutiyo ca vihāro appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, tatiyo vihāro suññataṁ vimokkhamukhaṁ, catuttho vihāro animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Yattha paṭhamañca sammappadhānaṁ dutiyañca sammappadhānaṁ appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, tatiyaṁ sammappadhānaṁ suññataṁ vimokkhamukhaṁ, catutthaṁ sammappadhānaṁ animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tattha mānappahānañca ālayasamugghāto ca appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, avijjāpahānaṁ suññataṁ vimokkhamukhaṁ, bhavūpasamo animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tattha saccādhiṭṭhānañca cāgādhiṭṭhānañca appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, paññādhiṭṭhānaṁ suññataṁ vimokkhamukhaṁ, upasamādhiṭṭhānaṁ animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tattha chandasamādhi ca vīriyasamādhi ca appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, cittasamādhi suññataṁ vimokkhamukhaṁ, vīmaṁsāsamādhi animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tattha indriyasaṁvaro ca tapo ca appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, buddhi suññataṁ vimokkhamukhaṁ sabbūpadhipaṭinissaggo animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tattha mettā ca karuṇā ca appaṇihitaṁ vimokkhamukhaṁ, muditā suññataṁ vimokkhamukhaṁ upekkhā animittaṁ vimokkhamukhaṁ. 
Tesaṁ vikkīḷitaṁ. 
Cattāro āhārā tesaṁ paṭipakkho catasso paṭipadā …pe… 
cattāro vipallāsā tesaṁ paṭipakkho cattāro satipaṭṭhānā. 
Cattāri upādānāni tesaṁ paṭipakkho cattāri jhānāni. 
Cattāro yogā tesaṁ paṭipakkho cattāro vihārā. 
Cattāro ganthā tesaṁ paṭipakkho cattāro sammappadhānā. 
Cattāro āsavā tesaṁ paṭipakkho cattāro acchariyā abbhutā dhammā. 
Cattāro oghā tesaṁ paṭipakkho cattāri adhiṭṭhānāni. 
Cattāro sallā tesaṁ paṭipakkho catasso samādhibhāvanā. 
Catasso viññāṇaṭṭhitiyo tāsaṁ paṭipakkho cattāro sukhabhāgiyā dhammā. 
Cattāri agatigamanāni tesaṁ paṭipakkho catasso appamāṇā. 
Sīhā buddhā paccekabuddhā sāvakā ca hatarāgadosamohā, tesaṁ vikkīḷitaṁ bhāvanā sacchikiriyā byantīkiriyā ca. 
Vikkīḷitaṁ indriyādhiṭṭhānaṁ vikkīḷitaṁ vipariyāsānadhiṭṭhānañca. 
Indriyāni saddhammagocaro vipariyāsā kilesagocaro. 
Ayaṁ vuccati sīhavikkīḷitassa ca nayassa disālocanassa ca nayassa bhūmīti. 
Tenāha “yo neti vipallāsehi saṅkilese”ti. 
Veyyākaraṇesu hi ye “kusalākusalā”ti ca. 
Tattha ye dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyanti, ime dve puggalā; 
ye sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyanti, ime dve puggalā. 
Tesaṁ catunnaṁ puggalānaṁ ayaṁ saṅkileso, cattāro āhārā, cattāro vipallāsā, cattāri upādānāni, cattāro yogā, cattāro ganthā, cattāro āsavā, cattāro oghā, cattāro sallā, catasso viññāṇaṭṭhitiyo, cattāri agatigamanānīti. 
Tesaṁ catunnaṁ puggalānaṁ idaṁ vodānaṁ, catasso paṭipadā, cattāro satipaṭṭhānā, cattāri jhānāni, cattāro vihārā, cattāro sammappadhānā, cattāro acchariyā abbhutā dhammā, cattāri adhiṭṭhānāni, catasso samādhibhāvanā, cattāro sukhabhāgiyā dhammā, catasso appamāṇā iti. 
Tattha ye dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyanti ime dve puggalā. 
Ye sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyanti, ime dve puggalā. 
Tattha yo sukhāya paṭipadāya khippābhiññāya niyyāti, ayaṁ ugghaṭitaññū. 
Yo sādhāraṇāya, ayaṁ vipañcitaññū. 
Yo dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya niyyāti, ayaṁ neyyo. 
Tattha bhagavā ugghaṭitaññussa puggalassa samathaṁ upadisati, neyyassa vipassanaṁ, samathavipassanaṁ vipañcitaññussa. 
Tattha bhagavā ugghaṭitaññussa puggalassa mudukaṁ dhammadesanaṁ upadisati, tikkhaṁ neyyassa, mudutikkhaṁ vipañcitaññussa, tattha bhagavā ugghaṭitaññussa puggalassa saṅkhittena dhammaṁ desayati, saṅkhittavitthārena vipañcitaññussa, vitthārena neyyassa. 
Tattha bhagavā ugghaṭitaññussa puggalassa nissaraṇaṁ upadisati, vipañcitaññussa ādīnavañca nissaraṇañca upadisati, neyyassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca upadisati. 
Tattha bhagavā ugghaṭitaññussa adhipaññāsikkhaṁ paññāpayati, adhicittaṁ vipañcitaññussa, adhisīlaṁ neyyassa. 
Tattha ye dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyanti, ime dve puggalā. 
Ye sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyanti. 
Ime dve puggalā. 
Iti kho cattāri hutvā tīṇi bhavanti ugghaṭitaññū vipañcitaññū neyyoti. 
Tesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ ayaṁ saṅkileso, tīṇi akusalamūlāni lobho akusalamūlaṁ doso akusalamūlaṁ moho akusalamūlaṁ, tīṇi duccaritāni—
kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ; 
tayo akusalavitakkā—
kāmavitakko byāpādavitakko vihiṁsāvitakko; 
tisso akusalasaññā—
kāmasaññā byāpādasaññā vihiṁsāsaññā; 
tisso viparītasaññā—
niccasaññā sukhasaññā attasaññā; 
tisso vedanā—
sukhā vedanā dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā; 
tisso dukkhatā—
dukkhadukkhatā saṅkhāradukkhatā vipariṇāmadukkhatā; 
tayo aggī—
rāgaggi dosaggi mohaggi; 
tayo sallā—
rāgasallo dosasallo mohasallo; 
tisso jaṭā—
rāgajaṭā dosajaṭā mohajaṭā; 
tisso akusalūpaparikkhā—
akusalaṁ kāyakammaṁ akusalaṁ vacīkammaṁ akusalaṁ manokammaṁ. 
Tisso vipattiyo—
sīlavipatti diṭṭhivipatti ācāravipattīti. 
Tesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ idaṁ vodānaṁ. 
Tīṇi kusalamūlāni—
alobho kusalamūlaṁ adoso kusalamūlaṁ amoho kusalamūlaṁ. 
Tīṇi sucaritāni—
kāyasucaritaṁ vacīsucaritaṁ manosucaritaṁ. 
Tayo kusalavitakkā—
nekkhammavitakko abyāpādavitakko avihiṁsāvitakko. 
Tayo samādhī—
savitakko savicāro samādhi avitakko vicāramatto samādhi avitakko avicāro samādhi. 
Tisso kusalasaññā—
nekkhammasaññā abyāpādasaññā avihiṁsāsaññā. 
Tisso aviparītasaññā—
aniccasaññā dukkhasaññā anattasaññā. 
Tisso kusalūpaparikkhā—
kusalaṁ kāyakammaṁ kusalaṁ vacīkammaṁ kusalaṁ manokammaṁ. 
Tīṇi soceyyāni—
kāyasoceyyaṁ vacīsoceyyaṁ manosoceyyaṁ; 
tisso sampattiyo—
sīlasampatti samādhisampatti paññāsampatti. 
Tisso sikkhā—
adhisīlasikkhā adhicittasikkhā adhipaññāsikkhā; 
tayo khandhā—
sīlakkhandho samādhikkhandho paññākkhandho. 
Tīṇi vimokkhamukhāni—
suññataṁ animittaṁ appaṇihitanti. 
Iti kho cattāri hutvā tīṇi bhavanti, tīṇi hutvā dve bhavanti taṇhācarito ca diṭṭhicarito ca. 
Tesaṁ dvinnaṁ puggalānaṁ ayaṁ saṅkileso, taṇhā ca avijjā ca ahirikañca anottappañca assati ca asampajaññañca ayoniso manasikāro ca kosajjañca dovacassañca ahaṅkāro ca mamaṅkāro ca assaddhā ca pamādo ca asaddhammassavanañca asaṁvaro ca abhijjhā ca byāpādo ca nīvaraṇañca saṁyojanañca kodho ca upanāho ca makkho ca palāso ca issā ca maccherañca māyā ca sāṭheyyañca sassatadiṭṭhi ca ucchedadiṭṭhi cāti. 
Tesaṁ dvinnaṁ puggalānaṁ idaṁ vodānaṁ, samatho ca vipassanā ca hirī ca ottappañca sati ca sampajaññañca yoniso manasikāro ca vīriyārambho ca sovacassañca dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca khaye ñāṇañca anuppāde ñāṇañca saddhā ca appamādo ca saddhammassavanañca saṁvaro ca anabhijjhā ca abyāpādo ca rāgavirāgā ca cetovimutti avijjāvirāgā ca paññāvimutti abhisamayo ca appicchatā ca santuṭṭhi ca akkodho ca anupanāho ca amakkho ca apalāso ca issāpahānañca macchariyappahānañca vijjā ca vimutti ca saṅkhatārammaṇo ca vimokkho asaṅkhatārammaṇo ca vimokkho saupādisesā ca nibbānadhātu anupādisesā ca nibbānadhātūti. 
Ayaṁ vuccati tipukkhalassa ca nayassa aṅkusassa ca nayassa bhūmīti. 
Tenāha “yo akusale samūlehi netī”ti “oloketvā disalocanenā”ti ca. 
Niyuttaṁ nayasamuṭṭhānaṁ. 

Netti 
6. Sāsanapaṭṭhāna 
Tattha aṭṭhārasa mūlapadā kuhiṁ daṭṭhabbā? 
Sāsanapaṭṭhāne. 
Tattha katamaṁ sāsanapaṭṭhānaṁ? 
Saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ, nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ, asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ, vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ, taṇhāsaṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, diṭṭhisaṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, duccaritasaṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, taṇhāvodānabhāgiyaṁ suttaṁ, diṭṭhivodānabhāgiyaṁ suttaṁ, duccaritavodānabhāgiyaṁ suttaṁ. 
Tattha saṅkileso tividho—
taṇhāsaṅkileso diṭṭhisaṅkileso duccaritasaṅkileso. 
Tattha taṇhāsaṅkileso samathena visujjhati, so samatho samādhikkhandho. 
Diṭṭhisaṅkileso vipassanāya visujjhati, sā vipassanā paññākkhandho. 
Duccaritasaṅkileso sucaritena visujjhati, taṁ sucaritaṁ sīlakkhandho. 
Tassa sīle patiṭṭhitassa yadi āsatti uppajjati bhavesu, evaṁ sāyaṁ samathavipassanā bhāvanāmayaṁ puññakriyavatthu bhavati tatrūpapattiyā saṁvattati. 
Imāni cattāri suttāni, sādhāraṇāni katāni aṭṭha bhavanti, tāniyeva aṭṭha suttāni sādhāraṇāni katāni soḷasa bhavanti. 
Imehi soḷasahi suttehi bhinnehi navavidhaṁ suttaṁ bhinnaṁ bhavati. 
Gāthāya gāthā anuminitabbā, veyyākaraṇena veyyākaraṇaṁ anuminitabbaṁ. 
Suttena suttaṁ anuminitabbaṁ. 
Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ? 
“Kāmandhā jālasañchannā, 
Taṇhāchadanachāditā; 
Pamattabandhanā baddhā, 
Macchāva kumināmukhe; 
Jarāmaraṇamanventi, 
Vaccho khīrapakova mātaran”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
Cattārimāni, bhikkhave, agatigamanāni. 
Katamāni cattāri? 
Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati. 
Imāni kho, bhikkhave, cattāri agatigamanāni. 
Idamavoca bhagavā. 
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā—
“Chandā dosā bhayā mohā, 
yo dhammaṁ ativattati; 
Nihīyati tassa yaso, 
kāḷapakkheva candimā”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Manopubbaṅgamā dhammā, 
Manoseṭṭhā manomayā; 
Manasā ce paduṭṭhena, 
Bhāsati vā karoti vā; 
Tato naṁ dukkhamanveti, 
Cakkaṁva vahato padan”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Middhī yadā hoti mahagghaso ca, 
Niddāyitā samparivattasāyī; 
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho, 
Punappunaṁ gabbhamupeti mando”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Ayasāva malaṁ samuṭṭhitaṁ, 
Tatuṭṭhāya tameva khādati; 
Evaṁ atidhonacārinaṁ, 
Sāni kammāni nayanti duggatin”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Coro yathā sandhimukhe gahīto, 
Sakammunā haññati bajjhate ca; 
Evaṁ ayaṁ pecca pajā parattha, 
Sakammunā haññati bajjhate cā”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Sukhakāmāni bhūtāni, 
Yo daṇḍena vihiṁsati; 
Attano sukhamesāno, 
Pecca so na labhate sukhan”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Gunnañce taramānānaṁ, 
Jimhaṁ gacchati puṅgavo; 
Sabbā tā jimhaṁ gacchanti, 
Nette jimhaṁ gate sati. 
Evameva manussesu, 
Yo hoti seṭṭhasammato; 
So ce adhammaṁ carati, 
Pageva itarā pajā; 
Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukkhaṁ seti, 
Rājā ce hoti adhammiko”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Sukiccharūpāvatime manussā, 
Karonti pāpaṁ upadhīsu rattā; 
Gacchanti te bahujanasannivāsaṁ, 
Nirayaṁ avīciṁ kaṭukaṁ bhayānakan”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Phalaṁ ve kadaliṁ hanti, 
phalaṁ veḷuṁ phalaṁ naḷaṁ; 
Sakkāro kāpurisaṁ hanti, 
gabbho assatariṁ yathā”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Kodhamakkhagaru bhikkhu, 
Lābhasakkāragāravo; 
Sukhette pūtibījaṁva, 
Saddhamme na virūhatī”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Idhāhaṁ, bhikkhave, ekaccaṁ puggalaṁ paduṭṭhacittaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi, yathā kho ayaṁ puggalo iriyati, yañca paṭipadaṁ paṭipanno, yañca maggaṁ samārūḷho. 
Imamhi cāyaṁ samaye kālaṁ kareyya, yathābhataṁ nikkhitto, evaṁ niraye. 
Taṁ kissa hetu? 
Cittaṁ hissa, bhikkhave, paduṭṭhaṁ, cetopadosahetu kho pana, bhikkhave, evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjantī”ti. 
Etamatthaṁ bhagavā avoca, tatthetaṁ iti vuccati—
“Paduṭṭhacittaṁ ñatvāna, 
ekaccaṁ idha puggalaṁ; 
Etamatthañca byākāsi, 
buddho bhikkhūna santike. 
Imamhi cāyaṁ samaye, 
kālaṁ kayirātha puggalo; 
Nirayaṁ upapajjeyya, 
cittaṁ hissa padūsitaṁ. 
Cetopadosahetu hi, 
sattā gacchanti duggatiṁ; 
Yathābhataṁ nikkhipeyya, 
evameva tathāvidho; 
Kāyassa bhedā duppañño, 
nirayaṁ sopapajjatī”ti. 
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Sace bhāyatha dukkhassa, 
sace vo dukkhamappiyaṁ; 
Mākattha pāpakaṁ kammaṁ, 
āvi vā yadi vā raho. 
Sace ca pāpakaṁ kammaṁ, 
karissatha karotha vā; 
Na vo dukkhā pamutyatthi, 
upeccapi palāyatan”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Adhammena dhanaṁ laddhā, 
musāvādena cūbhayaṁ; 
Mameti bālā maññanti, 
taṁ kathaṁ nu bhavissati. 
Antarāyā su bhavissanti, 
sambhatassa vinassati; 
Matā saggaṁ na gacchanti, 
nanu ettāvatā hatā”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Kathaṁ khaṇati attānaṁ, 
kathaṁ mittehi jīrati; 
Kathaṁ vivaṭṭate dhammā, 
kathaṁ saggaṁ na gacchati. 
Lobhā khaṇati attānaṁ, 
luddho mittehi jīrati; 
Lobhā vivaṭṭate dhammā, 
lobhā saggaṁ na gacchatī”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Caranti bālā dummedhā, 
amitteneva attanā; 
Karontā pāpakaṁ kammaṁ, 
yaṁ hoti kaṭukapphalaṁ. 
Na taṁ kammaṁ kataṁ sādhu, 
yaṁ katvā anutappati; 
Yassa assumukho rodaṁ, 
vipākaṁ paṭisevatī”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Dukkaraṁ duttitikkhañca, 
abyattena ca sāmaññaṁ; 
Bahū hi tattha sambādhā, 
yattha bālo visīdati. 
Yo hi atthañca dhammañca, 
bhāsamāne tathāgate; 
Manaṁ padosaye bālo, 
moghaṁ kho tassa jīvitaṁ. 
Etañcāhaṁ arahāmi, 
Dukkhañca ito ca pāpiyataraṁ bhante; 
Yo appameyyesu tathāgatesu, 
Cittaṁ padosemi avītarāgo”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Appameyyaṁ paminanto, 
Kodha vidvā vikappaye; 
Appameyyaṁ pamāyinaṁ, 
Nivutaṁ taṁ maññe akissavan”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Purisassa hi jātassa, 
kuṭhārī jāyate mukhe; 
Yāya chindati attānaṁ, 
bālo dubbhāsitaṁ bhaṇaṁ. 
Na hi satthaṁ sunisitaṁ, 
visaṁ halāhalaṁ iva; 
Evaṁ viraddhaṁ pāteti, 
vācā dubbhāsitā yathā”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Yo nindiyaṁ pasaṁsati, 
Taṁ vā nindati yo pasaṁsiyo; 
Vicināti mukhena so kaliṁ, 
Kalinā tena sukhaṁ na vindati. 
Appamatto ayaṁ kali, 
Yo akkhesu dhanaparājayo; 
Sabbassāpi sahāpi attanā, 
Ayameva mahantataro kali; 
Yo sugatesu manaṁ padosaye. 
Sataṁ sahassānaṁ nirabbudānaṁ, 
Chattiṁsatī pañca ca abbudāni; 
Yamariyagarahī nirayaṁ upeti, 
Vācaṁ manañca paṇidhāya pāpakan”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Yo lobhaguṇe anuyutto, 
So vacasā paribhāsati aññe; 
Assaddho kadariyo avadaññū, 
Macchari pesuṇiyaṁ anuyutto. 
Mukhadugga vibhūta anariya, 
Bhūnahu pāpaka dukkaṭakāri; 
Purisanta kalī avajātaputta, 
Mā bahubhāṇidha nerayikosi. 
Rajamākirasī ahitāya, 
Sante garahasi kibbisakārī; 
Bahūni duccaritāni caritvā, 
Gacchasi kho papataṁ cirarattan”ti. 
Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ. 
Tattha katamaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ? 
“Manopubbaṅgamā dhammā, 
Manoseṭṭhā manomayā; 
Manasā ce pasannena, 
Bhāsati vā karoti vā; 
Tato naṁ sukhamanveti, 
Chāyāva anapāyinī”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
Mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca—
“idaṁ, bhante, kapilavatthu iddhañceva phītañca bāhujaññaṁ ākiṇṇamanussaṁ sambādhabyūhaṁ, so kho ahaṁ, bhante, bhagavantaṁ vā payirupāsitvā manobhāvanīye vā bhikkhū sāyanhasamayaṁ kapilavatthuṁ pavisanto bhantenapi hatthinā samāgacchāmi, bhantenapi assena samāgacchāmi, bhantenapi rathena samāgacchāmi, bhantenapi sakaṭena samāgacchāmi, bhantenapi purisena samāgacchāmi, tassa mayhaṁ, bhante, tasmiṁ samaye mussateva bhagavantaṁ ārabbha sati, mussati dhammaṁ ārabbha sati, mussati saṅghaṁ ārabbha sati. 
Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti ‘imamhi cāhaṁ sāyanhasamaye kālaṁ kareyyaṁ, kā mayhaṁ gati, ko abhisamparāyo’”ti. 
“Mā bhāyi, mahānāma, mā bhāyi, mahānāma, apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati, apāpikā kālaṅkiriyā. 
Catūhi kho, mahānāma, dhammehi samannāgato ariyasāvako nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. 
Katamehi catūhi? 
Idha, mahānāma, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti, itipi so bhagavā arahaṁ …pe… buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… 
samādhisaṁvattanikehi. 
Seyyathāpi, mahānāma, rukkho pācīnaninno pācīnapoṇo pācīnapabbhāro, so mūlacchinno katamena papateyyā”ti? 
“Yena, bhante, ninno yena poṇo yena pabbhāro”ti. 
“Evameva kho, mahānāma, imehi catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. 
Mā bhāyi, mahānāma, mā bhāyi, mahānāma, apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati, apāpikā kālaṅkiriyā”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Sukhakāmāni bhūtāni, 
yo daṇḍena na hiṁsati; 
Attano sukhamesāno, 
pecca so labhate sukhan”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Gunnañce taramānānaṁ, 
ujuṁ gacchati puṅgavo; 
Sabbā tā ujuṁ gacchanti, 
nette ujuṁ gate sati. 
Evameva manussesu, 
yo hoti seṭṭhasammato; 
So sace dhammaṁ carati, 
pageva itarā pajā; 
Sabbaṁ raṭṭhaṁ sukhaṁ seti, 
rājā ce hoti dhammiko”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
Bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. 
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti “niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti. 
Tena kho pana samayena isidattapurāṇā thapatayo sākete paṭivasanti kenaci deva karaṇīyena. 
Assosuṁ kho isidattapurāṇā thapatayo “sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti. 
Niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti. 
Atha kho isidattapurāṇā thapatayo magge purisaṁ ṭhapesuṁ “yadā tvaṁ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṁ āgacchantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ, atha amhākaṁ āroceyyāsī”ti. 
Dvīhatīhaṁ ṭhito kho so puriso addasa bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna yena isidattapurāṇā thapatayo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā isidattapurāṇe thapatayo etadavoca—
“ayaṁ so, bhante bhagavā āgacchati arahaṁ sammāsambuddho, yassadāni kālaṁ maññathā”ti. 
Atha kho isidattapurāṇā thapatayo yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṁsu. 
Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. 
Isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, ekamantaṁ nisinnā kho isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ etadavocuṁ—
“Yadā mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ bhante bhagavantaṁ suṇoma ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ ‘dūre no bhagavā’ti …pe…. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘kāsīsu magadhesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘kāsīsu magadhesu cārikaṁ pakkanto’ti, anappakā no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti anappakaṁ domanassaṁ ‘dūre no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘magadhesu kāsīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ bhante bhagavantaṁ suṇoma ‘magadhesu kāsīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ ‘āsanne no bhagavā’ti …pe…. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘kosalesu sāvatthiṁ cārikaṁ pakkamissatī’ti. 
Hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’ti hoti anappakā no tasmiṁ samaye attamanatā, hoti anappakaṁ somanassaṁ ‘āsanne no bhagavā’”ti. 
“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā, alañca pana vo, thapatayo, appamādāyā”ti. 
“Atthi kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti? 
“Katamo pana vo, thapatayo, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti? 
“Idha mayaṁ, bhante, yadā rājā pasenadi kosalo uyyānabhūmiṁ niyyātukāmo hoti, ye te rañño pasenadissa kosalassa nāgā opavayhā, te kappetvā yā tā rañño pasenadissa kosalassa pajāpatiyo piyā manāpā, tā ekaṁ purato ekaṁ pacchato nisīdāpema, tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo gandho hoti. 
Seyyathāpi nāma gandhakaraṇḍakassa tāvadeva vivariyamānassa, yathā taṁ rājakaññānaṁ gandhena vibhūsitānaṁ. 
Tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā, yathā taṁ rājakaññānaṁ sukhedhitānaṁ. 
Tasmiṁ kho pana, bhante, samaye nāgopi rakkhitabbo hoti. 
Tāpi bhaginiyo rakkhitabbā honti. 
Attāpi rakkhitabbo hoti. 
Na kho pana mayaṁ, bhante, abhijānāma tāsu bhaginīsu pāpakaṁ cittaṁ uppādentā, ayaṁ kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti. 
“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. 
Alañca pana vo, thapatayo, appamādāya. 
Catūhi kho, thapatayo, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, thapatayo, sutavā ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti itipi so bhagavā arahaṁ …pe… buddho bhagavāti, dhamme …pe… 
saṅghe …pe… vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati, muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato appaṭivibhattaṁ. 
Imehi kho, thapatayo, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Tumhe kho, thapatayo, buddhe aveccappasādena samannāgatā itipi so bhagavā arahaṁ …pe… buddho bhagavāti, dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
yaṁ kho pana kiñci kule deyyadhammaṁ, sabbaṁ taṁ appaṭivibhattaṁ sīlavantehi kalyāṇadhammehi, taṁ kiṁ maññatha, thapatayo, katividhā te kosalesu manussā ye tumhākaṁ samasamā yadidaṁ dānasaṁvibhāgehī”ti? 
“Lābhā no, bhante, suladdhaṁ no, bhante, yesaṁ no bhagavā evaṁ pajānātī”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Ekapupphaṁ cajitvāna, 
sahassaṁ kappakoṭiyo; 
Deve ceva manusse ca, 
sesena parinibbuto”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Assatthe haritobhāse, 
Saṁvirūḷhamhi pādape; 
Ekaṁ buddhagataṁ saññaṁ, 
Alabhiṁhaṁ patissato. 
Ajja tiṁsaṁ tato kappā, 
nābhijānāmi duggatiṁ; 
Tisso vijjā sacchikatā, 
tassā saññāya vāsanā”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Piṇḍāya kosalaṁ puraṁ, 
pāvisi aggapuggalo; 
Anukampako purebhattaṁ, 
taṇhānighātako muni. 
Purisassa vaṭaṁsako hatthe, 
Sabbapupphehilaṅkato; 
So addasāsi sambuddhaṁ, 
Bhikkhusaṅghapurakkhataṁ. 
Pavisantaṁ rājamaggena, 
devamānusapūjitaṁ; 
Haṭṭho cittaṁ pasādetvā, 
sambuddhamupasaṅkami. 
So taṁ vaṭaṁsakaṁ surabhiṁ, 
vaṇṇavantaṁ manoramaṁ; 
Sambuddhassupanāmesi, 
pasanno sehi pāṇibhi. 
Tato aggisikhā vaṇṇā, 
buddhassa lapanantarā; 
Sahassaraṁsi vijjuriva, 
okkā nikkhami ānanā. 
Padakkhiṇaṁ karitvāna, 
sīse ādiccabandhuno; 
Tikkhattuṁ parivaṭṭetvā, 
muddhanantaradhāyatha. 
Idaṁ disvā acchariyaṁ, 
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; 
Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā, 
ānando etadabravi. 
‘Ko hetu sitakammassa, 
byākarohi mahāmune; 
Dhammāloko bhavissati, 
kaṅkhaṁ vitara no mune. 
Yassa taṁ sabbadhammesu, 
sadā ñāṇaṁ pavattati; 
Kaṅkhiṁ vematikaṁ theraṁ, 
ānandaṁ etadabravi. 
Yo so ānanda puriso, 
mayi cittaṁ pasādayi; 
Caturāsītikappāni, 
duggatiṁ na gamissati. 
Devesu devasobhaggaṁ, 
dibbaṁ rajjaṁ pasāsiya; 
Manujesu manujindo, 
rājā raṭṭhe bhavissati. 
So carimaṁ pabbajitvā, 
Sacchikatvā ca dhammataṁ; 
Paccekabuddho dhutarāgo, 
Vaṭaṁsako nāma bhavissati. 
Natthi citte pasannamhi, 
appakā nāma dakkhiṇā; 
Tathāgate vā sambuddhe, 
atha vā tassa sāvake. 
Evaṁ acintiyā buddhā, 
Buddhadhammā acintiyā; 
Acintiye pasannānaṁ, 
Vipāko hoti acintiyo’”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Idhāhaṁ, bhikkhave, ekaccaṁ puggalaṁ pasannacittaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi yathā kho ayaṁ puggalo iriyati, yañca paṭipadaṁ paṭipanno, yañca maggaṁ samārūḷho. 
Imamhi cāyaṁ samaye kālaṁ kareyya, yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge. 
Taṁ kissa hetu? 
Cittaṁ hissa, bhikkhave, pasannaṁ, cetopasādahetu kho pana evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti. 
Etamatthaṁ bhagavā avoca, tatthetaṁ iti vuccati—
“Pasannacittaṁ ñatvāna, 
ekaccaṁ idha puggalaṁ; 
Etamatthañca byākāsi, 
buddho bhikkhūna santike. 
Imamhi cāyaṁ samaye, 
kālaṁ kayirātha puggalo; 
Saggamhi upapajjeyya, 
cittaṁ hissa pasāditaṁ. 
Cetopasādahetu hi, 
sattā gacchanti suggatiṁ; 
Yathābhataṁ nikkhipeyya, 
evamevaṁ tathāvidho; 
Kāyassa bhedā sappañño, 
saggaṁ so upapajjatī”ti. 
“Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutan”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Suvaṇṇacchadanaṁ nāvaṁ, 
Nāri āruyha tiṭṭhasi; 
Ogāhasi pokkharaṇiṁ, 
Padmaṁ chindasi pāṇinā. 
Kena te tādiso vaṇṇo, 
ānubhāvo juti ca te; 
Uppajjanti ca te bhogā, 
ye keci manasicchitā. 
Pucchitā devate saṁsa, 
kissa kammassidaṁ phalaṁ; 
Sā devatā attamanā, 
devarājena pucchitā. 
Pañhaṁ puṭṭhā viyākāsi, 
sakkassa iti me sutaṁ; 
Addhānaṁ paṭipannāhaṁ, 
disvā thūpaṁ manoramaṁ. 
Tattha cittaṁ pasādesiṁ, 
Kassapassa yasassino; 
Paddhapupphehi pūjesiṁ, 
Pasannā sehi tasseva; 
Kammassa phalaṁ vipāko, 
Etādisaṁ katapuññā labhantī”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Dānakathā sīlakathā saggakathā puññakathā puññavipākakathā”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Api cāpi paṁsuthūpesu uddissakatesu dasabaladharānaṁ tatthapi kāraṁ katvā saggesu narā pamodantī”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Devaputtasarīravaṇṇā, 
sabbe subhagasaṇṭhitī; 
Udakena paṁsuṁ temetvā, 
thūpaṁ vaḍḍhetha kassapaṁ. 
Ayaṁ sugatte sugatassa thūpo, 
Mahesino dasabaladhammadhārino; 
Tasmiṁ ime devamanujā pasannā, 
Kāraṁ karontā jarāmaraṇā pamuccare”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Uḷāraṁ vata taṁ āsi, 
yāhaṁ thūpaṁ mahesino; 
Uppalāni ca cattāri, 
mālañca abhiropayiṁ. 
Ajja tiṁsaṁ tato kappā, 
Nābhijānāmi duggatiṁ; 
Vinipātaṁ na gacchāmi, 
Thūpaṁ pūjetva satthuno”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Bāttiṁsalakkhaṇadharassa, 
Vijitavijayassa lokanāthassa; 
Satasahassaṁ kappe, 
Mudito thūpaṁ apūjesi. 
Yaṁ mayā pasutaṁ puññaṁ, 
Tena ca puññena deva sobhaggaṁ; 
Rajjāni ca kāritāni, 
Anāgantuna vinipātaṁ. 
Yaṁ cakkhu adantadamakassa, 
Sāsane paṇihitaṁ tathā; 
Cittaṁ taṁ me sabbaṁ, 
Laddhaṁ vimuttacittamhi vidhūtalato”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Sāmākapatthodanamattameva hi, 
Paccekabuddhamhi adāsi dakkhiṇaṁ; 
Vimuttacitte akhile anāsave, 
Araṇavihārimhi asaṅgamānase. 
Tasmiñca okappayi dhammamuttamaṁ, 
Tasmiñca dhamme paṇidhesiṁ mānasaṁ; 
Evaṁvihārīhi me saṅgamo siyā, 
Bhave kudāsupi ca mā apekkhavā. 
Tasseva kammassa vipākato ahaṁ, 
Sahassakkhattuṁ kurusūpapajjatha; 
Dīghāyukesu amamesu pāṇisu, 
Visesagāmīsu ahīnagāmisu. 
Tasseva kammassa vipākato ahaṁ, 
Sahassakkhattuṁ tidasopapajjatha; 
Vicitramālābharaṇānulepisu, 
Visiṭṭhakāyūpagato yasassisu. 
Tasseva kammassa vipākato ahaṁ, 
Vimuttacitto akhilo anāsavo; 
Imehi me antimadehadhāribhi, 
Samāgamo āsi hitāhitāsihi. 
Paccakkhaṁ khvimaṁ avaca tathāgato jino, 
Samijjhate sīlavato yadicchati; 
Yathā yathā me manasā vicintitaṁ, 
Tathā samiddhaṁ ayamantimo bhavo”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Ekatiṁsamhi kappamhi jino anejo, 
Anantadassī bhagavā sikhīti; 
Tassāpi rājā bhātā sikhiddhe, 
Buddhe ca dhamme ca abhippasanno. 
Parinibbute lokavināyakamhi, 
Thūpaṁ sakāsi vipulaṁ mahantaṁ; 
Samantato gāvutikaṁ mahesino, 
Devātidevassa naruttamassa. 
Tasmiṁ manusso balimābhihārī, 
Paggayha jātisumanaṁ pahaṭṭho; 
Vātena pupphaṁ patitassa ekaṁ, 
Tāhaṁ gahetvāna tasseva dāsi. 
So maṁ avocābhipasannacitto, 
Tuyhameva etaṁ pupphaṁ dadāmi; 
Tāhaṁ gahetvā abhiropayesiṁ, 
Punappunaṁ buddhamanussaranto. 
Ajja tiṁsaṁ tato kappā, 
nābhijānāmi duggatiṁ; 
Vinipātañca na gacchāmi, 
thūpapūjāyidaṁ phalan”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Kapilaṁ nāma nagaraṁ, 
suvibhattaṁ mahāpathaṁ; 
Ākiṇṇamiddhaṁ phītañca, 
brahmadattassa rājino. 
Kummāsaṁ vikkiṇiṁ tattha, 
pañcālānaṁ puruttame; 
Sohaṁ addasiṁ sambuddhaṁ, 
upariṭṭhaṁ yasassinaṁ. 
Haṭṭho cittaṁ pasādetvā, 
nimantesiṁ naruttamaṁ; 
Ariṭṭhaṁ dhuvabhattena, 
yaṁ me gehamhi vijjatha. 
Tato ca kattiko puṇṇo, 
puṇṇamāsī upaṭṭhitā; 
Navaṁ dussayugaṁ gayha, 
ariṭṭhassopanāmayiṁ. 
Pasannacittaṁ ñatvāna, 
paṭiggaṇhi naruttamo; 
Anukampako kāruṇiko, 
taṇhānighātako muni. 
Tāhaṁ kammaṁ karitvāna, 
kalyāṇaṁ buddhavaṇṇitaṁ; 
Deve ceva manusse ca, 
sandhāvitvā tato cuto. 
Bārāṇasiyaṁ nagare, 
seṭṭhissa ekaputtako; 
Aḍḍhe kulasmiṁ uppajjiṁ, 
pāṇehi ca piyataro. 
Tato ca viññutaṁ patto, 
devaputtena codito; 
Pāsādā orūhitvāna, 
sambuddhamupasaṅkamiṁ. 
So me dhammamadesayi, 
anukampāya gotamo; 
Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ, 
dukkhassa ca atikkamaṁ. 
Ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, 
dukkhūpasamagāminaṁ; 
Cattāri ariyasaccāni, 
muni dhammamadesayi. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
vihariṁ sāsane rato; 
Samathaṁ paṭivijjhāhaṁ, 
rattindivamatandito. 
Ajjhattañca bahiddhā ca, 
ye me vijjiṁsu āsavā; 
Sabbe āsuṁ samucchinnā, 
na ca uppajjare puna. 
Pariyantakataṁ dukkhaṁ, 
carimoyaṁ samussayo; 
Jātimaraṇasaṁsāro, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ. 
Tattha katamaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ? 
“Uddhaṁ adho sabbadhi vippamutto, 
Ayaṁ ahasmīti anānupassī; 
Evaṁ vimutto udatāri oghaṁ, 
Atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāyā”ti. 
Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Sīlavato, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me avippaṭisāro jāyeyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ sīlavato avippaṭisāro jāyeyya. 
Avippaṭisārinā, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me pāmojjaṁ jāyeyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ avippaṭisārino pāmojjaṁ jāyeyya. 
Pamuditena, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me pīti jāyeyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ pamuditassa pīti jāyeyya. 
Pītimanassa, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me kāyo passambheyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ pītimanassa kāyo passambheyya. 
Passaddhakāyassa, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kintāhaṁ sukhaṁ vediyeyyan’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ passaddhakāyo sukhaṁ vediyeyya. 
Sukhino ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me samādhi jāyeyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ sukhino samādhi jāyeyya. 
Samāhitassa, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kintāhaṁ yathābhūtaṁ pajāneyyan’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ samāhito yathābhūtaṁ pajāneyya. 
Yathābhūtaṁ pajānatā, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me nibbidā jāyeyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ yathābhūtaṁ pajānanto nibbindeyya. 
Nibbindantena, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me virāgo jāyeyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ nibbindanto virajjeyya. 
Virajjantena, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me vimutti jāyeyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ virajjanto vimucceyya. 
Vimuttena, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me vimuttiñāṇadassanaṁ uppajjeyyā’ti. 
Dhammatā esā, ānanda, yaṁ vimuttassa vimuttiñāṇadassanaṁ uppajjeyyā”ti. 
Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Yadā have pātubhavanti dhammā, 
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa; 
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā, 
Yato pajānāti sahetudhamman”ti. 
Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Yadā have pātubhavanti dhammā, 
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa; 
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā, 
Yato khayaṁ paccayānaṁ avedī”ti. 
Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Kiṁ nu kujjhasi mā kujjhi, 
Akkodho tissa te varaṁ; 
Kodhamānamakkhavinayatthaṁ hi, 
Tissa brahmacariyaṁ vussatī”ti. 
Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ. 
“Kadāhaṁ nandaṁ passeyyaṁ, 
Āraññaṁ paṁsukūlikaṁ; 
Aññātuñchena yāpentaṁ, 
Kāmesu anapekkhinan”ti. 
Idaṁ nibbedh