Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 205

་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་འཆིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ངན་ལེན་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐ་སྙད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པས་འཆིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་
པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཀུན་བརྟགས་པའི་འཆིང་བ་
ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་ཞིང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ལས་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་

གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གགས་རྣམ་པ་ལྔ་གསུངས་པ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་ཏེ། གགས་ལྔ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྔ་པོ་དག་ལམ་གང་གི་ཡང་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་
རྣམ་པར་བསལ་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །གགས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་དང་།
འཕགས་པའི་གཏམ་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོས་པ་དང་། འདྲེས་པར་གནས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འཐོབ་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པས་ན་གགས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དང་འདོད་པའི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞི་
གནས་ཀྱི་གགས་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་གཏམ་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་སྒོ་གཉིས་ཀ་ནས་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མི་མཐུན་
པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་གགས་ཡིན་ནོ། །འདྲེས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་མི་དབེན་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མི་དབེན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཅིག་ཤོས་འདྲེས་པར་གནས་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་
ལ། ཅིག་ཤོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ནི། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་གཉིས་ཀའི་གགས་ཡིན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་

པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་བྱེད་པས་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་དུ་དང་། ཡུལ་དང་མི་འཆི་བར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་བགད་པ་དང་། རྩེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། དགའ་མགུར་སྤྱད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་
སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་ཞིང་འཕྱར་བ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གིས་དེ་དག་སྤངས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་འགྱོད་ཅིང་ཡིད་ལ་གཅེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དེ་
གཉིས་ནི་གཞི་མཐུན་པས་སྒྲིབ་པ་གཅིག་ཏུ་མཛད་དོ། །གཞན་ཡང་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང་། མི་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་མ་རྟོགས་པ་དེ་འགྱོད་པའི་གནས་དཀྲིས་པ་དེ་ཉིད་བསལ་མ་ནུས་ནས་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འགྱོད་ཅིང་ཡིད་ལ་གཅགས་
པ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒོད་པ་དང་གཞི་མི་མཐུན་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་རྒོད་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འདི་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་རྒོད་པ་དང་བྱ་བ་མཐུན་པས་ན་སྒྲིབ་པ་གཅིག་ཏུ་མཛད་དེ། དེ་ནི་ལྷག་མའི་
སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་བྱེད་པས་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྨུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་དང་། འཚོ་བ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤོང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་། མཐུན་པ་ལུས་དང་སེམས་རྨུགས་
ཤིང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་པ་སྟེ། རྨུགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པས་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། གཉིད་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་པས་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་འཇིག་པར་བྱེད་པས་བྱ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་གཅིག་ཏུ་
མཛད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པའམ་ཆོས་སམ་བསླབ་པའམ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའམ་རྟོགས་པའམ། དུས་གསུམ་མམ། བདེ་བ་ནེམ་ནུར་བྱེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྨུགས་པ་ནི་ལས་སུ་མི་རུང་བ་སློང་བ་ཡིན་ལ། གཉིད་ནི་མངོན་པར་སྡུད་པས་

སློང་བ་ཡིན། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་ཟ་བར་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་བྱེད་པས་ན་དེ་དག་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་དང་། སྔོན་
མྱོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་རྟོག་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གནོད་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། གནོད་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཁོང་ཁྲོའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལ་ཤས་ཆེར་རྗེས་སུ་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་
གང་ཡིན་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་དབེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་བྱེད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་བསྟན་ནས་དེ་དག་སྤངས་པས་ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ནི་ནང་དུ་ཞུམ་པར་
བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཆོམས་པར་འགྱུར། ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཆོམས་པར་གྱུར་ན། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་
སྒྲིབ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡིན་པས་དེར་ནི་ཞི་གནས་ལ་རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་སྒྲིབ་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་སྒྲིབ་པར་བསྟན་གྱི། འདིར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་ཡིན་པས་སྔ་མ་ལས་བཟློག་སྟེ་སྦྱར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཞུགས་པས་རྣམ་པ་དུ་དག་གིས་སེམས་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་འཚལ་བར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་

ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བའི་གདམས་ངག་སྦྱིན་དགོས་པས་དེ་སྐད་ཞུས་སོ། །བྱམས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་
དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡེང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་ལྡན་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཟག་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདོད་
པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །འདུ་འཛི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་མའོ། །རྣམ་པར་
རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་དག་ལ་དེ་དག་དང་
འབྲེལ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སེམས་འཕྲོར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བྱིང་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བྱིང་བ་དྲངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བ་
ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་པས་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་

པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་
པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལ་མཚན་མར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་དང་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བར་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཟག་པ་
དང་བཅས་པ་སྲིད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ལའོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་གགས་ལྔ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྔ་པོ་དག་ལམ་གང་གིས་གང་ཡིན་
པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་རྣམ་པར་བསལ་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱོར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་
ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་བར་ལ་གང་གི་གཉེན་པོ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་ཏེ། ས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །བྱམས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དང་པོ་

ལ་ནི་ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ངན་སོང་དང་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་
པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གཉིས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་
རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མི་
ཉམས་པའི་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་འོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཞི་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལན་མང་དུ་གནས་པ་དང་། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ལ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལྔ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་
བཞི་སྒོམ་པ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དྲུག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་

མངོན་དུ་མ་གྱུར་པས་མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མ་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་མི་
དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། རྩོལ་བའི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་། འབྲེལ་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་དང་། མཚན་མ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བརྒྱད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་
བ་དང་། མཚན་མ་དང་དབང་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་ལ་གནས་པ་དང་། མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགུ་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དགུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་
ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྨྲ་བའི་བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མི་འཐོབ་པའིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོ་

མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ས་བསྡུས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཆོག་ཅེས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་
གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གནས་ངན་ལེན་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་སྤངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལེགས་པར་བཅོམ་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་དེ་ལེགས་པར་མ་ལུས་པར་བཅོམ་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་
ལ་མངོན་དུ་མི་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། གང་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་མི་ཐོགས་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་བརྙེས་པའོ། །དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་
པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་

སོགས་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ན། ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་ན། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་རྟོགས་པས་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་དེ་རྣམ་པར་
གཞིག་ཅིང་འདུན་པ་དྲག་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་བསྒོམ་པ་ལས་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་
མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་ན་བླ་ན་མེད་

པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཞུ་བ་དང་པོ་འདི་ལན་དང་བཅས་པས་ནི་བསྟན་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་
མེད་པར་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཞུ་བ་ལྷག་མ་གཉིས་པོ་ལན་དང་བཅས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སྦྱར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་
པ་བདུན་ནི་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་གྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། དེས་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་
བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །ལེགས་པར་བཟུང་བ་དང་། ལེགས་པར་བསམས་པ་དང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་རིམ་གྱིས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་
ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བྱར་རུང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་གྱི་དོན་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཙམ་ལས་བཟླས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པས་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདའ་ཞིང་། ས་དང་པོའི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་། དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པའི་རིམ་པ་སྟོན་ཏོ། །མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སེམས་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་

སུ་འཇོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཚན་མ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཚིག་གི་གདགས་པ་དག་གོ། །བྱམས་པ་དེ་ལ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ནི་
འདི་དག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་དང་པོ་བཞིའི་དོན་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཚིག་གཉིས་བསྡུས་པའི་མཚན་
མ་གཅིག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་མཚན་མ་གཉིས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ལེན་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པའི་བག་ཆགས་དང་། རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་སྟེ། དེ་བླངས་པའི་ནང་གི་ལུས་དང་ཕྱིའི་ལུས་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་ན་ལུས་དེ་ལ་མི་གཙང་བའི་མཚན་མ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཏིང་
ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདིར་སེམས་ཀྱི་ལེན་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ། །མྱོང་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། དེས་མྱོང་
བའི་ནང་གི་ཚོར་བ་དང་། ཕྱིའི་ཚོར་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གཉི་གའི་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ན། ཚོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་མ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདིར་སེམས་
ཀྱི་མྱོང་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། དེས་སེམས་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ནང་གི་སེམས་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་སེམས་

དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ན། སེམས་དེ་ལ་མི་རྟག་པའི་མཚན་མ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདིར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་དང་རྣམ་
པར་བྱང་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་དང་། དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ནང་གི་ཆོས་དང་། ཕྱིའི་ཆོས་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ན་ཆོས་དེ་དག་མ་རྟོགས་
པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་དང་། དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། ཆོས་དེ་དག་རྟོགས་པས་འགོག་པ་དང་ལམ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པས་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་དང་། དེ་
དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདིར་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་གི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་
མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཕྱི་
ནང་གཉི་ག་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཅི་ཡང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བའི་གཉེན་པོར་ཅི་ཡང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་
པའོ། །ཤེས་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་

གྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་
དུ་རྟོགས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ། །རྟག་པའི་མཚན་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་། ཐེར་
ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་གང་ཟག་གཏན་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །མི་རྟག་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པ་མི་རྟག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བ་དང་
བཅས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གཉིས་བསྡུས་པའི་མཚན་མ་གཅིག་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཕུང་
པོའོ། །འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཕུང་པོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་དོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོའི་
མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །དོར་བ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཏན་འགགས་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་
མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་དེ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་

བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ལ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་དང་། མོས་པ་དང་། ཁམས་དང་།
རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་དག་གི་དབང་གིས་བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་
འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་རང་
བཞིན་གྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲེ་བའི་མཚན་མ་འམ། དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེའི་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ་མཚན་མ་གཉིས་སོ་སོར་བགྲང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བར་རིག་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་
རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ། །གང་ཟག་བདག་མེད་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། གང་ཟག་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་བདག་
མེད་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་ཞེས་

བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཀུན་དུ་རྟེན་གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པའོ། །དུས་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་དུས་དང་། གཉིས་ཀའི་དུས་སུའོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ནང་གི་སོ་སོའི་བདག་
ཉིད་ལ་སོ་སོ་རང་རིག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བདུན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནང་གི་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ། །སོ་སོར་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་
པ་བདུན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་བདུན་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་བདུན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་
ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་དབྱེ་བ་མེད་དེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ནི་དེའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རང་རིག་པའི་ཤེས་
པ་དེའོ། །དེ་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དེའོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ངེས་པའོ། །ས་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་
དགའ་བའོ། །ས་དེའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་དང་ཕན་ཡོན་གང་དག་བསྟན་པ་དེ་དག་གོ། །དེས་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །ད་ལྟར་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པས་དངོས་པོའི་མཐའི་
དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དང་པོར་ས་དང་པོ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཐོབ་བོ་ཞེས་མ་བསྟན་ཏོ། །དེས་

གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུའོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དངོས་པོའི་མཐའི་
དམིགས་པའོ། །ནང་གི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཁྱེའུ་ཆེས་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་
སྟེ། དེ་ནི་ཁྱེའུ་སྦོམ་པོ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མཚན་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་རྣམས་སོ། །གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་སོ། །གསེར་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་སེམས་
རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་གསེར་ལ་དཔེ་བླངས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཚུལ་དེས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་ཞིང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པའོ། །བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཞུས་པའི་ལན་གྱི་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་བསྟན་པས་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་
པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པས་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བགྱིད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་ཞུས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་དང་།

ཆོས་ཀྱི་མཐུ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་དང་། ཐུན་མོང་གི་མཐུ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་གང་ཞེ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་
མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་
བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ནི་གང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་གང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་མང་པོར་
འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྒྱས་པར་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་ལུས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་
པར་བསྒྱུར་བ་དང་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འབར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྟོན་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྡུད་པ་
དང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལུས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་མི་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང་། དབང་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྤོབས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། དྲན་པ་སྦྱིན་
པ་དང་། བདེ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། འོད་ཟེར་འབྱིན་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་སྤྲུལ་པ་དང་། ངག་སྤྲུལ་པ་དང་།

ཡུལ་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་སྤྲུལ་པ་ནི་བདག་དང་འདྲ་བའམ་མི་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པ་དང་། གཞན་དང་འདྲ་བ་འམ་མི་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་མང་པོ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་དང་འདྲ་བ་དང་། དབང་པོའི་རྟེན་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཉིད་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །ངག་སྤྲུལ་པ་ནི་གདངས་སྙན་པ་དང་། སྐད་གསལ་བ་དང་། བདག་དང་འབྲེལ་པ་དང་། གཞན་དང་འབྲེལ་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་མ་འབྲེལ་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་ལ་བསྐུལ་བར་རྟོགས་པའོ། །ཡུལ་སྤྲུལ་པ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནོར་བུ་
དང་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱར་རྟོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་བརྟས་པ་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ས་བོན་ཡོངས་སུ་བརྟས་པས་གང་ཟག་དེས་ཤེས་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་པ་དང་།
སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷའི་རྣ་བ་ནི་གང་། ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་ནི་གང་། ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་རྣ་

བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་གནས་པ་བསམ་གཏན་རྣམས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྣ་བས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་དང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལྷའི་རྣ་བ་དེ་ལྷའི་གནས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་དང་དེས་བསྡུས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་རྣ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ནི་ལྷ་དང་མིའི་སྒྲ་དང་།
འཕགས་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། སྒྲ་བོ་ཆེ་རྣམས་དང་། སྒྲ་ཆུང་ངུ་རྣམས་དང་། གསལ་བ་རྣམས་དང་། མི་གསལ་བ་རྣམས་དང་། སྤྲུལ་པ་རྣམས་དང་། སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། ཐག་རིང་བ་རྣམས་དང་། ཐག་ཉེ་བ་རྣམས་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་
ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། འགྲོ་བའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཐག་ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་
དེར་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གསལ་ཏེ་འོག་དང་སྟེང་དང་ཐད་ཀར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཐོས་པར་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་འོག་ཏུ་མནར་མེད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད། སྟེང་དུ་འོག་མིན་ལ་ཐུག་པ་མན་ཆད་ཐད་ཀར་སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་ཁམས་གཅིག་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །གལ་ཏེ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་ནི་འོག་དང་སྟིང་དང་ཐད་ཀར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་གི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་ཏེ། དེ་ནི་ལྷའི་རྣ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དེ་དག་ཐོས་པ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་སྐྱེ་བའི་
རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་བརྟས་པ་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ས་བོན་ཡོངས་སུ་བརྟས་པས་གང་ཟག་དེས་ཤེས་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ལྷའི་

རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་ངག་གི་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཅི་རིགས་ཅི་འོས་པར་ན་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་གང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ནི་གང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་སེམས་ཅན་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཉོན་
མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་ཅིང་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལོག་པར་བཏབ་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པ་དང་།
དམན་པ་དང་། བར་མ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མཐུ་དང་ལྡན་
པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་དང་། ཇི་འདྲ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་པར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་
སེམས་ཅན་མང་པོ་དག་གི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དང་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ཇི་འདྲ་བ་དང་ཇི་སྙེད་ཉེ་བར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཅིག་ཅར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་
བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་དང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་

ཤེས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པས་དེ་དག་ཏུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་གང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་
པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ན། སེམས་ཅན་མིང་དང་བརྡ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་འདས་པའི་
རབས་དག་གི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། བདེ་བ་དང་སྡུག་
བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་། ཚེ་རིང་ཁྱད་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག །ཡུན་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་གནས་གནས། ཚེ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། བོད་པའི་བརྡ་དང་། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་དང་། ཕ་མ་དང་ཟས་
སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་། དར་བ་དང་། རྒུད་པ་དང་། ཚེའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་དང་། གཞན་དག་གི་སྤྱོད་པ་དྲུག་པོ་དག་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ན་བདག་གམ། འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། བདག་གམ་འདིའི་རིགས་ནི་
རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། བདག་གམ་འདིའི་ཕ་མ་ནི་འདི་ཡིན་པས་རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། བདག་གམ་འདིའི་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། བདག་གམ་འདི་དར་བ་དང་རྒུད་པས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་། བདག་གམ་འདིའི་
ན་ཚོད་ནི་གཞོན་པའམ། བར་མ་འམ་རྒན་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་གནས་གནས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་དང་གཞན་དག་གི་སྔོན་འདས་པའི་ཚེ་རབས་དག་གི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་

ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་གིས་དེ་ལ་དྲན་པ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེས་བདག་དང་
གཞན་དག་གི་སྔོན་གྱི་གནས་དང་། སྲིད་པ་བར་མ་དང་། སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉུང་ངུ་དང་། མང་པོ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་བར་ཆད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུགས་པ་དང་། བསྐལ་པ་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གྲངས་སུ་བྱར་ནུས་པའི་ཆ་དང་།
གྲངས་སུ་བྱར་མི་ནུས་པའི་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་དང་། གང་འདོད་པ་དང་། ཇི་ཙམ་འདོད་པ་ལ་ཤེས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་
སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཆོག་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་
སྣོད་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་སྣོད་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པར་ལྟ་བ་སེལ་བར་
བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་གང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་གང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་
དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་། ངན་པ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། ལུས་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ལྡན་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ལོག་པའི་ལས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ། ཡང་དག་

པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་དེ་དང་། རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ། ཡང་དག་པའི་
ལམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་དེ་དང་། རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་ལས་གཞན་པར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་
པའོ། །འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་གནས་པ་བསམ་གཏན་རྣམས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མིག་གིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་དང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་དེ་ལྷའི་གནས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་དང་།
དེས་བསྡུས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་མིག་ཅེས་བྱའོ། །དེས་ན་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་དང་། སྣང་བ་དང་། ཆ་ཕྲ་བ་དང་། གཟུགས་སྤྲུལ་པ་དང་། ལྷའི་གཟུགས་དང་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དེར་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་
ལ་གལ་ཏེ་འོག་དང་སྟེང་དང་ཐད་ཀར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ལས་བརྩམས་ཏེ། མཐོང་བ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་འོག་ཏུ་མནར་མེད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་སྟེང་དུ་འོག་མིན་ལ་ཐུག་པ་མན་ཆད་ཐད་ཀར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཁམས་གཅིག་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་ངོ་། གལ་ཏེ་
འཇུག་པར་བྱེད་ན་འོག་དང་སྟེང་དང་ཐད་ཀར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་གི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་ལྷའི་མིག་ཅེས་བྱའོ། །ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་བསྒོམས་
པ་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དེ་དག་མཐོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་

གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་གཟིགས་ནས་ཅི་རིགས་ཅི་འོས་པར་དེ་དག་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་
ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་གང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མ་ལུས་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་
སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་ཤེས་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་མཆོག་གིས་བསྡུས་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་
པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐོས་ནས་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ས་དེ་ཉིད་ལ་བདག་གིས་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་འདིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ཤེས་ལ་དེས་གཞན་དག་གིས་དེ་ཐོབ་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དག་གིས་དེ་འཐོབ་པའི་ཐབས་དང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་དག་གིས་དེ་འཐོབ་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་ནི་དེའི་
ཕྱིར་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་དེ་མཁྱེན་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ་མི་མཛད་དེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཟག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་སྤོང་བར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
མེད་པས་དཔྱོད་དེ། དེ་ནི་མཐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཆེས་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ལ་

གཞན་ལ་སྟོན་ཅིང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་དུས་ལ་བབ་ན་ཉེ་བར་སྟོན་པའམ། གནས་པའམ་གཞན་དག་གི་དོན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའམ། དེ་ལ་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་གདབ་པ་མངོན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ན་
དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་གསུམ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་གསུམ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རིག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ལ་དང་པོས་ནི་གཞན་དག་འདུན་པར་བྱེད་དེ་བདག་ལ་གཞན་དག་གུས་པ་དང་རི་མོ་ཆེར་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །གཉིས་པས་ནི་གཞན་དག་གི་ངག་གི་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཤེས་ནས་དེ་དག་ལ་བསྐུལ་བ་དང་རངས་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །གསུམ་པས་ནི་གཞན་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་
དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལེགས་པར་འདོམས་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཐ་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་རྟག་པའི་མཐའ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་སྤངས་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་དབུ་མའི་ལམ་ལེགས་པར་སྟོན་ཅིང་དེ་ལ་འདོམས་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་ནི་མངོན་པར་
ཤེས་པའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པའི་མཐུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཐུ་དང་། བཟོད་པའི་མཐུ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་མཐུ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཐུ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་
དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྦྱིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཡང་ཡིད་དགའ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཚེ་ཡང་སེམས་དང་

བར་བྱེད་ཅིང་བྱིན་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་འགྱོད་པ་མེད་དེ། དུས་གསུམ་དུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གཞན་དག་གི་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འདོད་པས་ཕོངས་པ་དང་། འཇིགས་པའི་
སྡུག་བསྔལ་སེལ་བས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པར་ཕྱུག་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། རྩ་འཇིང་ཆེ་བ་དང་། གཡོག་འཁོར་མང་དུ་འགྱུར་ལ། སྦྱིན་པ་ཡང་མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་
འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་ངག་གི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇིགས་པ་དང་། ཁ་ན་
མ་ཐོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་སྤོང་བ་ནི་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་བདེ་བར་སད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནས་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་བའི་བར་གྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོ་མི་འཚམས་པས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཞིག་ནས་ཀྱང་གཞི་དེས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་མོས་པར་
འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པའི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་བཟོད་པ་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བཟོད་པ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་

ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱོབ་པས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གཞན་དག་ཀྱང་འཇིགས་པ་ཆེན་
པོ་ལས་སྐྱོབ་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་དེས་ཕྱི་མ་ལ་འཁོན་པ་མང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་འབྱེད་པ་མི་མང་ལ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱོད་པ་མེད་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་
ལ། ལུས་ཞིག་ནས་ཀྱང་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། བཟོད་པ་ལ་ཡང་མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་
པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པར་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་སྔོན་ལས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་དགའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པས་
གཞན་ལ་ལུས་དང་ངག་གིས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་འདུན་པ་སྐྱེད་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྒྱུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་
ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གྱི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཚིག་གི་རྟོག་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་

ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བསམ་གཏན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་འདི་
ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གནོད་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་
གྱི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་
པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་རིག་པ་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཤེས་རབ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་དོན་མཐུན་པ་དང་། དོན་སྤྱོད་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་པར་ལུང་འབོགས་པས་ཚེ་འདི་དང་
ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་ལ་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་
འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་འདུས་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཏུ་འདུས་པས་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། སེམས་

ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མི་བཟད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་མི་མཛེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་བས་དགའ་བ་དང་། དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་ནས་
ཚེའི་ཚད་ཇི་སྲིད་པར་དགའ་ལྡན་ན་གནས་པ་དང་། དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་བུ་གཞན་དག་གནས་གསུམ་པོ་ལྷའི་ཚེ་དང་། ལྷའི་ཁ་དོག་དང་། ལྷའི་གྲགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། དགའ་ལྡན་ནས་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་གྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱི་མཐུ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐུན་མོང་གི་མཐུ་ནི་གང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆ་ཕྲ་བ་དང་། རྣམ་པ་དང་། ཁམས་སོ། །དེ་ལ་ཆ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མཐུའི་ཐབས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་
མཐུ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དེའི་མཐུའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཐུན་མོང་
གི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའམ་ཡང་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མཐུ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་

རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རྒྱུ་ལྔས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་དཔེ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མཐུ་དེ་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་
པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་ཆ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་དྲུག་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། བསླང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། འགྲིབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་དེ་དག་ནི་
རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་ཇི་སྐད་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བརྟན་པ་དང་སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་
པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟེན་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ་དང་། སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་
བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རང་
རིག་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །མི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་

མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་ནུས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པ་སྟེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ན་བི་ཛྙཱ་ན་སྟེ། ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འཇུག་པ་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད་དེ།
ཐུན་མོང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་ཡུལ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ནང་གི་ཡུལ་ནི་དབང་པོ་དང་སེམས