Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 126

བྱེད་པ་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྔོ་བ་

ཡང་ཚེ་རབས་སྔ་མ་དག་ནི་གར་སྐྱེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བས་མི་སྟོངས་པར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་རྒྱུ་ལས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་བསྔོ་བ་འབྱུང་སྟེ། སྨོན་ལམ་ཡང་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་དང་བསྐལ་པར་མ་གྱུར་ཅིག་པ་དང་། དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་
བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་དོན་མེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་གསུམ་དག་ནི། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པར་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཟིན་པ་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས་མཆོད་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་དང་། མཆོད་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མི་དམིགས་པས་མཆོད་དེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་པ་
ནི་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ཞེས་བྱ་བས་ཞིང་བསྟན་ཏེ། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་
ཅན་ཞིང་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་མཆོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཤད་ནས། མ་འོངས་པ་ན་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ས་བོན་བསྐྲུངས་པ་དང་། མཆོད་པའི་ལས་དག་བྱེད་དུ་བཙུད་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དངོས་པོ་དག་དང
སེམས་པ་གཞན། །ཞེས་བྱ་བས་གནས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ནི་ནོར་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་པ་ལ་གནས་
པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཆོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་དག་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མོས་པ་དག་དང་རྟེན་གྱིས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་མོས་པ་དང་རྟེན་དང་། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། བཟོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་དང་།

དངོས་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཡང་དག་པའོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འགྲེལ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །བདག་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྔོན་སྨོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མར་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྨོན་
ལམ་བཏབ་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ན་བདག་དང་བསྐལ་པར་མ་གྱུར་ཅིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་ཡོད་པར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའོ། །ཞིང་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཆོད་པའི་ས་བོན་འདེབས་པའི་ཞིང་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཤད་པ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཞིང་ལ་མཆོད་
པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཆོས་བཤད་ནས་མཆོད་པའི་ས་བོན་བསྐྲུངས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་དུ་འཛུད་པའོ། །སེམས་ལ་གནས་ནས་རོ་མྱང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་སེམས་ལ་གནས་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ལ་
གནས་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ཞིང་དེས་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པར་བྱས་པ་ལ་སེམས་དགའ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱའོ། །
བདག་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་དགའ་ཞིང་དེ་ལྟར་སྨོན་པ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། འབྱོར་པ་རྙེད་པ་
དག་ཀྱང་སེམས་པ་ལ་གནས་ནས་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་དོན་འཆད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་མོས་ཤིང་དད་པ་སྟེ་དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། རོ་མྱང་བ་

དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་བསམ་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་
རོ། །འབྱོར་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚེ་རབས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་ཅིའི་ཕྱིར་མིང་དུ་བརྟེན་པ་ཞེས་བཏགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྨོན་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། འདིར་
རྟེན་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྨོན་པ་ལ་སྨོན་པ་ཉིད་མ་བཅུག་པར་བརྟེན་པའི་ཚིག་བཅུག་པ་ནི། ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་སྦྱར་བ་ལ་མི་བདེ་བས་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིག་བརྟེན་པར་བཏགས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ནང་དུ་བརྟེན་པའི་ཚིག་བཅུག་གོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་
བརྩེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ན་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་དེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ནི་དཀའ་བར་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་

ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་དངོས་པོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་སྤྱོད་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱས་པས་ན། དངོས་པོ་སྤྱོད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེས་པ་ན་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཆུད་པ་
ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེས་པ་དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་
བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་རིམ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་
པ་དེས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་། ནང་དང་ཕྱི་དང་། རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ་དང་། བཟང་
པོ་དང་། ངན་པ་དང་། ཉེ་བ་དང་། རིང་བའི་དབྱེ་བའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་འདས་པའི་དུས་ན་མཆོད་པ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་མཆོད་

པ་བྱས་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། སྔོན་མཆོད་པ་བྱས་པའི་ས་བོན་ཡོད་པས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་མཆོད་པ་བྱས་པའི་རྒྱུས་མ་འོངས་པ་ན་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་
འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བདག་ཉིད་བྱེད་དང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་ཡན་ལག་འབུལ་བ་དང་། ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ནང་
གི་མཆོད་པའོ། །མཛའ་བོ་དང་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱིའི་མཆོད་པའོ། །རྙེད་པ་དང་ནི་བཀུར་སྟིས་ཀྱང་། །བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས། །མཆོད་པ་ཆུང་ངུ་ཆེན་
པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་མཆོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཆོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་མལ་ཆ་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་ཕྱག་བྱ་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་དང་། བསྡུ་བ་དང་། བསྟོད་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་མཆོད་པ་ཆུང་ངུ་
ཞེས་བྱའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་མཆོད་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲུབ་པས་མཆོད་པ་ནི་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །ངར་བཅས་ང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་ནི་
ཐ་མ་དང་མཆོག་གི་མཆོད་པ་སྟོན་ཏེ། མཆོད་པ་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་དང་། །མཆོད་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་དང་། །མཆོད་པ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཆར་ཡོད་པར་དམིགས་པ་ནི་ངར་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་ཐ་མའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་མ་ཞེ་ན། དངོས་པོར་དམིགས་ཤིང་རྟོག་པ་དང་བཅས་
པའི་ཕྱིར་ཐ་མའོ། །མཆོད་པར་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་དང་། །མཆོད་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་དང་། །མཆོད་པའི་རྫས་གསུམ་ཡོད་པར་མི་རྟོག་པས་མཆོད་པ་ནི་ང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་མཆོག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་

བ་ལ། སྦྱོར་བས་མཆོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དུས་གཞན་དུ་མཆོད་པར་སྦྱོར་བ་དང་། དེའི་ཚེ་མཆོད་པར་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་དུས་གཞན་དུ་མཆོད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ལོ་དང་ཟླ་བ་དག་གིས་བཅད་ནས་ཕྱིས་མཆོད་པར་སྦྱོར་ཏེ་དེ་ནི་ཐག་རིང་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་མཆོད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་གང་
གི་ཚེ་ན་མཆོད་པར་བསམས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་མཆོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཉེ་བའོ། །འགྲོ་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འགྲོ་བས་མཆོད་པ་ཡང་དེ་གཉིས་ཏེ། །འགྲོ་བ་ཆད་ནས་མཆོད་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཆོད་པའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་ཆད་ནས་མཆོད་པ་ནི། །ཚེ་རབས་གཉིས་སམ་གསུམ་
མམ་བརྒྱའམ་སྟོང་དག་གིས་བར་དུ་མ་མཆོད་ནས་དེས་ཕྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་དེར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱིས་སྨིན་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་
འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་དེར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟེན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་བདག་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་དུས་
བསྟན་པ་ཕྱེ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་ལྔས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གླེངས་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་
དང་ལྔས་ནི་བརྟེན་པའི་གཞི་ལ་སོགས་པ་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་བ་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་བརྩོན་འགྲུས་ལུང་དང་ལྡན། །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཚིག་དང་ལྡན། །སྙིང་རྗེ་ཡོད་དང་སྐྱོ་བ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བའི་

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་གཞི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་ལྡན་པས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་
དཔེ་བྱད་དུ་མི་འཛིན་པས། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པར་སྦས་པ་དང་ལྡན་པས་དུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་ན་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེངས་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་ཞི་གནས་བསྒོམས་པས་སེམས་མི་འཕྲོ་བས་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་
ན་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟོན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ན། རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེངས་ནས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་
ཤེས་རབ་ཀྱིས་མྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་མི་གཙང་བ་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ནས་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་
མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་མཉམ་པའམ། བདག་པས་ཆུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་པས་འཕགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཡང་སློབ་མའི་དོན་
དང་། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་འདོར་ཞིང་གཡེང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་སེམས་སྤྲོ་ཞིང་འབད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཡང་ཐོས་པ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་བཤད་པར་བྱ་
བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ལུང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་མམ། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འགའ་རྟོགས་པ་ཡོད་

པས་ན་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཚིག་འབྲེལ་ཅིང་སྨྲ་མཁས་ལ་ཚིག་འཇེབས་པ་སྨྲ་བ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་
སློབ་མ་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། གང་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་ན་མ་གུས་པ་དང་བརྙས་པའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་དང་། རེས་འགའ་སྟོན་
རེས་འགའ་མི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། གུས་པར་བྱས་ནས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་སྐྱོ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཀུར་སྟི་རྙེད་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བས། བསྟེན་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ན་དངོས་པོ་གང་གིས་བསྟེན་ཞེ་ན། བཀུར་སྟིའི་དངོས་པོ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོས་བསྟེན་ཏོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་པ་དང་། བསྡུ་བ་དང་། བསྐྱལ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་།
ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་བཀུར་སྟིའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བ་ནི་རྙེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མཉེ་བ་དང་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ནི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོས་
བསྟེན་པ་བསྟན་ཏོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅིང་བསྒོ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ནང་གི་དངོས་པོས་བསྟེན་པ་བསྟན་ཏོ། །བློ་ཅན་ཆོས་ལ་
དེ་བཞིན་ཤེས་བསམ་དང་། །བཤེས་གཉེན་དྲུང་དུ་དུས་སུ་འདུད་པར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་མཚན་མ་བསྟན་ཏེ། མཚན་མ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་བློ་ཅན་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གོ། །ཆོས་

ལ་དེ་བཞིན་ཤེས་བསམ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་གཅིག་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ལ་བརྙས་པའི་བསམ་པའམ་ཆོས་རྐུ་བའི་བསམ་པའམ། ཀླན་ཀ་བཙལ་བའི་བསམ་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཙལ་བར་མི་བྱའི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་
ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུས་དུས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མཚན་མ་གཉིས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ན་ཡང་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དང་། ཟས་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཚེ་འགྲོ་བར་མི་བྱའི། སྐབས་སུ་བབ་པར་
བྱས་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཚེ་བསྟེན་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུད་པས་འགྲོ་བའི་མཚན་མ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ལུས་དང་སེམས་དུལ་བར་བྱས་ཤིང་གུས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འགྲོ་བར་བྱའི། ལུས་
དང་སེམས་མ་དུལ་བ་དང་། མ་གུས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ནི་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་བཀུར་སྟི་རྙེད་ལ་འདོད་པ་མེད། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་དེ་ནི་སྔོ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཡང་ཁེ་དང་བཀུར་
སྟི་དང་རྙེད་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཞིང་སྔོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བསྔོ་ཞེ་ན། བདག་གིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་འདིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ནི་མི་བསྔོའོ། །བདག་གིས་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཐོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན། །བློ་ཅན་དེ་བས་དེའི་
སེམས་མགུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བས་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེའི་སེམས་མགུ་བ་དང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུའོ། །ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སེམས་མགུ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་

གཉེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅིང་བསྒོ་བ་དང་། བཤད་ཅིང་གདམས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སེམས་མགུ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སེམས་མགུ་ན། བདག་ལ་འདོམས་པ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སེམས་མགུ་བ་ནི་བསྟེན་པའི་རྒྱུའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བློ་ཆུང་ནས། །ནང་གི་ཐེག་པ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་
ལ་མཁས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། བདག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་དཔག་མེད་སྨིན་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །ཞིང་དག་པར་ཡང་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཞིང་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཞིང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །གང་ཞེ་ན།
སེམས་ཅན་གྱི་ཞིང་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཞིང་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་དགེ་བ་ཚད་མེད་པ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཏོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཞིང་ནི་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་ས་གཞི་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཏོ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དེ། །བཤེས་གཉེན་དེ་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟེན་པའི་གནས་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ན་གང་ལ་གནས་ཏེ་བསྟེན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཕ་མའི་ནོར་ལྟ་བུ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་སྤྱི་ནོར་ལྟ་བུ་

ཇི་དགར་སྤྱོད་དུ་དབང་བ་ལ་བགོ་སྐལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིའི་སྐབས་སུ་བགོ་སྐལ་གྱི་དོན་ནི་ལྷུར་ལེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཆོས་ལྷུར་ལེན་ཅིང་ཆོས་བདག་གིར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་གནས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བྱའི། ཟང་ཟིང་ལྷུར་ལེན་ཅིང་ཟང་ཟིང་
བདག་གིར་བྱེད་པ་ལ་གནས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་མན་ཆད་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱིས་བསྟེན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་གྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་རབ་
ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་དོ་ཞེས་གླེངས་པ་ལ། ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་ལྔས་གནས་དང་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བརྒྱད་དང་སྦྱར་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། ད་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚུལ་དེ་འདྲ་བ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཚེ་རབས་སྔ་མར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་གྱི་
དུས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་
བརྟེན་པ་ཡང་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་། མ་འོངས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་གཞག་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནི་རྗེས་རྟོགས་པས། །བློ་ཅན་ཕྱི་རོལ་གྱིས་ཀྱང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིའི་བསྟེན་པ་དང་། ནང་གི་བསྟེན་པ་བསྟན་ཏེ། དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་ཏེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ནི་ནང་གི་བསྟེན་པའོ། །ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བ་ནི་

ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟེན་པ་སྟེ། དེས་ཕྱིའི་བསྟེན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལ་ཉན་པ་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། །ཞེས་བྱ་བས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རྩིང་བས་བརྟེན་པ་དང་ཕྲ་བས་བརྟེན་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཉན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་ནི་རྩིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
གཞན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་ནི་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ནང་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྟེན་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ངར་བཅས་པ་དང་ང་མེད་ཡིད་ལྡན་ནི། །ཐ་མ་དང་ནི་མཆོག་གི་རྣམ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཐ་མས་བསྟེན་པ་དང་། མཆོག་གིས་བསྟེན་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། བདག་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་ལ་དངོས་པོ་འདི་དག་གིས་བསྟེན་ཏོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི་དར་བཅས་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བདག་དང་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་ཆར་མ་མཐོང་བས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་ལ་དངོས་པོ་འདིས་བདག་གིས་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་མི་ལྟ་
བ་ནི་ང་མེད་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མཆོག་གོ། །འགྲོ་བར་སྦྱོར་དང་སྨོན་ལམ་དག་གིས་ཀྱང་། །བློ་ལྡན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐག་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་དང་། ཐག་རིང་བར་བསྟེན་པ་སྟོན་ཏོ། །ཚེ་རབས་དུ་མས་མཆོད་ནས་འགྲོ་བ་མང་པོ་ཞིག་གི་ལུས་བླངས་ཏེ་
བསྟེན་པ་ནི་ཐག་རིང་བའོ། །ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བས་བསྟེན་པ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཚེ་དེ་ཉིད་དམ་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ཉིད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལོ་དང་ཟླ་བ་དུ་མས་ཆོད་ནས་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བའམ། ཚེ་ཕྱི་མར་ཡང་ཚེ་རབས་དུ་མས་ཆོད་ནས་བསྟེན་
པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཐག་རིང་བའོ། །ཚེ་རབས་ཕྱི་མར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐག་རིང་བའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །

བསྟེན་པའི་མཆོག་གང་ཞེ་ན། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟེན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས་བསྟེན་པ་གང་གིས་བསྟེན་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་མཆོག །བསྟེན་པ་དམ་པ། བསྟེན་པ་བླ་ན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
བདུན་པས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམ་པའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི། །རང་གི་སེམས་ཀྱིས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་ལ་མོས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་པ་དང་ནི་འབྱོར་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མཆོག་ནི་དད་པ་དང་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྟེན་
ན་བསྟེན་པའི་མཆོག །བསྟེན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། འབྱོར་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་འཆད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་ལ་དད་པ་ནི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྟེན་པ་བླ་ན་མེད་པའོ། །བསམ་
པ་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པ་དང་། རོ་མྱང་བའི་བསམ་པ་ནས་དགེ་བའི་བསམ་པའི་བར་དུ་སྟེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསྟེན་པའི་མཆོག་བསྟེན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱོར་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་ནས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་
བཀང་སྟེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་བསྟེན་པའི་མཆོག་གོ། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་དུ་དམིགས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཡང་བསྟེན་པའི་མཆོག་གོ། །ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་བྱ་བ་
གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་བསྟེན་པའི་མཆོག་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཚད་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་ལོག་
པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་དེའི་གཉེན་པོར་ཚད་མེད་པ་ལ་གནས་པ་བཤད་དོ། །ཚད་མེད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་སེམས་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་

ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྟེན་པའི་ཚངས་པ་མི་མཐུན་སྤངས། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་
ཚད་མེད་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་བསྟེན་པའི་
ཚངས་པ་མི་མཐུན་པ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་བསྟེན་ཏེ། བསྟེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པ་ནི་ཚངས་པའི་གནས་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ།
བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །ཚད་མེད་པ་བཞིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གནོད་སེམས་དང་། འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་མང་བ་དང་། ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བས་སེམས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་ཚད་མེད་པ་བཞི་
བསྒོམས་པའམ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བས། གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སེམས་ཅན་དང་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་
ཡོད་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག །ཅེས་བྱ་བས་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འཇུག་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ལ་
དམིགས་པར་འཇུག་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་དམིགས་ནས་བྱམས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་

ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་འདི་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བདག་གམ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་
ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་དམིགས་ནས་བྱམས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེམས་ཅན་དུ་མི་
དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། མུ་སྟེགས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་།
རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་ངོ་། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་ངོ་། །མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ནི། གང་དང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བྱམས་པ་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པའོ། །དེ་ལ་
ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ལྟ་ཞིང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ནས་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དམིགས་པས་ན་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་

ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྩོལ་བ་དང་འབད་པ་མེད་པར་བྱམས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དང་ཆོས་གང་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་
ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བཤད་ན། ཚད་མེད་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་གང་དག་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཆོས་གང་ལ་དམིགས་ཤེ་ན་ཞེས་
བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དམིགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ན། ཅི་ཞིག་ལ་དམིགས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱམས་པས་ནི་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱམས་
པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་བར་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམིགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་
དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགའ་བས་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགའ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་
པ་ཡིན་པས། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམིགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། མཛའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་
དང་དགྲ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ནས་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཏང་སྙོམས་ནི་ཚོར་བ་དེ་རྣམས་ལ་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། མཛའ་བ་ལ་

སོགས་པ་དང་ཕྲད་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དགྲ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ན་ཡང་ཞེ་སྡང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཚད་མེད་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་གང་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །
དེ་བསྟན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེའི་སྒྲས་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་བྱ་སྟེ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པས་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟོན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དེ་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པ་རྣམས་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བདེ་
བ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ་དང་། བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྙེགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཞིའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། མི་
དམིགས་པའི་བྱམས་པས་ནི། དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་སོ་སོ་དང་ཆོས་ལ་ནི་དམིགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པས་ནི་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་
ལ་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཅི་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་གནས་པས་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་དང་། ཆོས་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་མེད་པས་ན་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བས། དམིགས་སུ་མེད་པའི་བྱམས་
པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏོ། །དམིགས་སུ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ལ་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྣམ་པ་གཅིག་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དང་ཆོས་སུ་དམིགས་པའམ། ཕྱི་དང་ནང་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་དག །ཅེས་བྱ་བས། རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས། བྱམས་པ་ལ་

སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ས་བོན་བརྟས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་སྟེ། རྣམ་པར་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་འབད་དང་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་ས་བརྒྱད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་མི་དམིགས་པར་གཞག་གོ། །ལས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པ་
གསུམ་པ་བསྟན་ཏེ། བྱམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་བརྡེག་འཚོག་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། ངག་གི་ལས་ཚིག་རྩུབ་མོ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱིན་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་
མི་དམིགས་པ་དང་རྟོག་པ་ཡོད་ན་ལུས་དང་ངག་གཉིས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པར་གཞག་གོ། །བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཡང་ལུས་དང་ངག་གཉིས་བྱམས་པའི་སེམས་ལས་
བྱུང་བ་དང་། བརྡེག་འཚོག་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པས་ན་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པར་བཏགས་སོ། །ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པ་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་
བྱུང་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཏེ་ཟད་ན་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཁམས་རྒྱས་པས་དེ་རྣམ་
པར་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བརྒྱད་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་དཀར་པོའི་ཆོས་འཕེལ་ཞིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པས་ཁམས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་བརྟས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ས་
བོན་བརྟས་པས་ན་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་དག་སྟེ། རྣམ་པར་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། བརྩལ་འབད་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བྱམས་པར་གཞག་གོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་

བྱ་བ་ལ། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུ་བྱས་ནས་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དམིགས་པར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་
པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་བཤད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ན་ཡུལ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ན་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པར་བཤད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་མདུད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཆད་དོ་ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ལ་ཡོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །དེ་ནི་གཡོ་དང་མི་གཡོ་དང་། །ཆགས་པས་
མྱོང་དང་མི་མྱོང་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཚངས་པའི་གནས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པ་བཞི་ནི་འབྲི་བའི་ཆ་ཅན་དང་། གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འབྲི་བའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་ནི་
གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཉམས་ཤིང་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉམས་པ་མེད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཀྱི་ཉམས་པ་དང་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་
བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བའི་བདེ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་བཞིའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་ཀྱང་དེའི་བདེ་བའི་རོ་ལ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་། སེམས་རྒྱ་ཆུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆགས་པའི་དོན་འཆད་དེ་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པར་གྱུར་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་མི་འཇུག་པས་ན་ཆགས་པས་རོ་མྱང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་

ཅན་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཚོག་པར་འཛིན་ཅིང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་ཚོལ་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་ཕྱེ་ན་འབྲི་བའི་ཆ་ཅན་དང་། གནས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཆ་ཅན་དང་། ཉོན་
མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གང་ལ་གནས་ཤིང་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་གཡོ་བ། །ཆགས་པ་མེད་པ་གནས་པ་ནི། །གཡོ་ལ་མ་ཡིན་རོ་མྱང་བ་ལ་མིན། །
ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཚངས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་ཅན་ལ་གནས་པས་ན་མི་གཡོ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པས་ན་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་ཀྱི། གཡོ་བས་དེ་འབྲི་
བའི་ཆ་ཅན་ལ་མི་གནས། རོ་མྱང་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རོ་མྱང་བ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཉམ་པར་མ་བཞག་རང་བཞིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་
མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུང་ངུར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། འདི་ནི་ཆུང་ངུ་རྣམ་པ་གཅིག་གོ། །ཆུང་ངུ་བར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་
ཁམས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཚད་མེད་པ་ལ་ཡང་། ཆུང་ངུ་དང་། བར་མ་དང་། ཆེན་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ། ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་དང་། ཚངས་ཆེན་
ཏེ་ས་གསུམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ས་གསུམ། གསུམ་པ་ལ་ཡང་ས་གསུམ། བཞི་པ་ལ་ས་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་ཚངས་རིས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་ཆུང་ངུའོ། །ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་གྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་འབྲིང་པོའོ། །ཚངས་ཆེན་གྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་ཆེན་

པོའོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་ལ་ཚད་མེད་པ་ཆེ་ཆུང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞུགས་པ་ལས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཚད་མེད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། བར་མ་གཉིས་ཀྱང་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་བསྡུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོག་མའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་མོས་
པས་སྤྱོད་པའི་ས་འོག་མ་ཡིན་ལ། ས་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དང་པོ་ཡང་ས་འོག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ས་དང་པོ་ལས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་འོག་མ་ཡིན་པས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཚད་མེད་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་
ཡང་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ས་འོག་མ་རྣམས་ཆུང་ངུར་གཞག་གོ། །བསམ་པ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ནི་བསམ་པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚད་མེད་པ་ཡང་ཆུང་ངུར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད།
ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་ནི་བརྩལ་འབད་དང་བཅས་པས་ན་ངར་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆུང་ངུར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཐ་མ་གཞན་མཆོག་གོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཆུང་ངུ་དང་།
བར་མ་དང་། ས་འོག་མ་དང་། བསམ་པ་ཐ་མ་དང་། ངར་བཅས་པ་སྟེ། དེ་དྲུག་ཐ་མར་བཞག་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ཐ་མར་གཞག་པ་དང་། བསམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་དང་ཆེན་པོར་
གཞག་གོ། །མཉམ་པར་གཞག་པར་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མར་གཞག་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་གཞག་གོ། །ས་འོག་མ་ཐ་མར་གཞག་དང་། ས་འོག་མ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་གཞག་གོ། །བསམ་པ་ཐ་མ་ཐ་མར་གཞག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཚད་མེད་པ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་གཞག་གོ། །ས་བདུན་པ་ངར་བཅས་པས་ཆུང་ངུར་གཞག་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་གཞག་གོ། །ད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཤིག་གིས་

ཚད་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་མཚན་མའི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏོ། །ཚངས་པའི་གནས་པས་གནས་ནས་སུ། །ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་གནས་ཤིང་བསྒོམས་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་འཐོབ་པར་འགྱུར་
རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དབང་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེས་བུའི་རྩལ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །མཁས་པ་འདོད་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་བསྒོམས་ན་གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཆེད་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེས་ནི་ཚོགས་རྣམས་རྫོགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་ན་དེའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དབང་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པར་སྨིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་སེམས་ཅན་བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་ཞུགས་པ་དག་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་རིམ་པར་བཀོད་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་འབྱུང་ལ། བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ན། སྐྱེས་བུའི་རྩལ་གྱི་འབྲས་བུར་གཞག་གོ། །ཚངས་དང་མ་བྲལ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་ན། ཚེ་རབས་གར་སྐྱེས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་
ཞིང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་རྒྱུ་ཅི་འདྲ་བ་བཏབ་པ་འབྲས་བུའང་དེ་འདྲ་བར་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚེ་འདིར་སྦྱིན་པ་བྱས་ན་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བའོ། །

དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གནོད་སེམས་དང་། འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་ན་དེ་བཞི་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བག་མེད་དེ་ཡི་རྐྱེན་དྲག་གིས། །རྣམ་པར་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་མཚན་མ་བསྟན་ཏེ། བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་
པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་ནི་བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་། གནོད་སེམས་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་དྲག་པོ་མངོན་སུམ་དུ་འོངས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། གནོད་སེམས་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ན་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་
རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་མ་དང་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་གཞན་དག་གིས་ནི་ཉེས་པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་མན་ཆད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཞིག་གིས་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཉེས་པ་དང་སྐྱོན་
གང་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནོད་སེམས་འཚེ་བ་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཉེས་པ་དང་སྐྱོན་དག་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་བསད་པ་དང་བརྡེག་པ་
ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བྱ་བར་སེམས་པའི་གནོད་སེམས་ནི་བྱམས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསད་པ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ནས་
སེམས་ཅན་ཕྲག་དོག་ཅིང་། མ་མོས་མི་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །གནོད་སེམས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དགྲ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་གནོད་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མཛའ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་འདོད་

ཆགས་སྐྱེ་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ལྡན་པས་ཉེས་པ་རྣམ་མང་མྱོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་ན་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་མང་
པོ་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཉེས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་གང་དང་གང་མྱོང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་བདག་ཉིད་བཅོམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་སེམས་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་
པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན། བདག་ཉིད་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་བསད་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་འབྱུང་ལ། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་གནོད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཁྲུགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། ནོར་ལ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཅན་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ཚུལ་ཁྲིམས་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་བླངས་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྱོད་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་གང་ཟག་དེ་འདི་སྙམ་དུ་
སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་གིས་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པའི་ལམ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་བོར་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྡིག་ཅན་གྱིས་བསྟེན་པའི་ལམ་ངན་སོང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པས་བདག་ནི་བརླག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་སེམས་ལ་གདུང་བ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་འགྱོད་
པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྙེད་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དེ་སྔོན་སྦྱིན་བདག་གིས་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བ་དེ་ཡང་དེ་ཕན་ཆད་གང་ཟག་འདི་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྦྱིན་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ཡང་འབུལ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་

རྙེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྲུང་བ་བྲལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དུས་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པས་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཕན་ཆད་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་སྲུང་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་དེ་དེ་ཕན་ཆད་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་ཤི་བའི་རོ་དང་འདྲའོ་ཞེས་རྣམ་པ་དུ་མར་སྨོད་པར་མཛད་དོ། །རྩོད་པའི་གཞི་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དེ་ཚངས་པ་དང་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་
ཀྱིས་རྩོད་པར་བྱེད་དེ་ཆད་པས་གཅོད་པ་དང་། སྐྲོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་ལྡན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་གང་ཟག་དེ་གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་བསླབ་པ་ཉམས་ཤིང་སྡིག་པའི་ཆོས་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་མི་སྙན་པར་གྲགས་པར་
འགྱུར་བས་ན་གྲགས་ལྡན་མེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གཞན་དུ་མི་ཁོམ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་མ་ཟད་ཀྱི། ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོབ་དང་
མ་ཐོབ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ན་ཚེ་འདིར་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མི་ཐོབ་པར་འོངས་པས་ན་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །སེམས་ལས་
སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་བསླབ་པ་ཉམས་ན་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་ཀྱང་གཟིར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་གིས་ནི་བསླབ་པ་དྲལ་ཞིང་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱས་པས་བདག་ནི་མི་རིགས་པར་བྱེད་པའོ་སྙམ་ནས་
སེམས་ལ་གདུང་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཚིག་ཐོག་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་བདག་ལ་གནོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་དང་། གཉི་ག་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་ཉིད་བཅོམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་བཅོམ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བཅོམ་པ་དང་

གསུམ་གྱིས་བདག་ལ་གནོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་དང་། གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བས་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་གནོད་སེམས་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐུ་ཆེ་ཞིང་། གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཆུང་བས་གནོད་སེམས་
དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅོམ་མོ། །བདག་བཅོམ་བས་ནི་བདག་ལ་གནོད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་
བྱས་པ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚེ་འདིར་ཡང་བསད་པ་དང་། བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་བདག་ལ་གནོད་དོ། །སེམས་ཅན་བཅོམ་པས་གཞན་ལ་གནོད་པར་སྟོན་ཏེ། ཚུལ་
ཁྲིམས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཛེམ་པ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། གཞན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། ནོར་ལས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པས་ན་གཞན་ལ་གནོད་དོ། །དེ་ལྟར་བདག་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད། གཞན་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་ན། གཉི་ག་ལ་གནོད་
དོ། །འགྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འགྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། བསྲུང་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྟོན་པས་སྨད་པ་དང་། རྩོད་པའི་གཞིར་བཅས་པ་དང་། གྲགས་ལྡན་མེད་པ་དང་དྲུག་གིས་ཚེ་འདི་
ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་བདག་དང་ཕ་རོལ་རྣམས་ལྷ་དང་སྟོན་པ་ཡང་སླུ་འཕྱ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགྱོད་པ་དང་བཅས་པས་ནི་བདག་གིས་བདག་བསླུས་པ་དང་། བདག་
ལ་བདག་སྨོད་པར་བྱེད་པ་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་གང་ཟག་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བསོད་ནམས་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དག་ནི་ཐར་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། འཕགས་བདག་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་བྱེད་པ་དག་ནི་ངན་སོང་གི་

ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། སྡིག་པ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དག་ནི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་ཀྱང་སྡིག་པ་བྱས་པ་ཡིན་པས། ངན་སོང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་བདག་ནི་བརླག་པའོ་ཆུད་ཟོས་པའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་
ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་དོ། །རྙེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བས། ཕ་རོལ་སླུ་ཞིང་ཕ་རོལ་གྱིས་སྨོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་ཟེར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་སྡིག་པ་
བྱེད་པ་མི་གཙང་བ་གྲོང་གི་ཚེར་མ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་སྟེར་ལ། མཐོང་ན་ཡང་ཁ་ཟེར་ཞིང་སྨོད་པར་བྱེད་པས་ན། གཞན་སླུ་ཞིང་འཕྱ་བར་བྱེད་པའོ། །
སྲུང་བ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བས། ལྷ་སླུ་ཞིང་ལྷས་སྨོད་པར་བྱེད་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔོན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཕན་ཆད་ལྷ་དེ་དག་སྲུང་བར་མི་བྱེད་ལ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་སྡིག་པའི་ཆོས་སྤྱོད་
པའོ་ཞེས་སྨོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སླུ་ཞིང་སྨོད་པར་མཛད་པ་སྟོན་ཏོ། །སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་བོང་བུའི་སྒྲ་སྐད་ཅན་ཡང་དག་པའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བ་སྟེ། ཤི་བའི་རོ་དང་འདྲའོ་ཞེས་རྣམ་པ་དུ་མར་
སྨོད་པར་མཛད་དོ། །གཞན་ཡང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྨོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པས་གཞན་ཡང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྨོད་པར་བྱེད་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་
པ་དག་ཀྱང་གང་ཟག་དེ་ལ། གང་ཟག་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྡིག་པར་བྱེད་པ་བསླབ་པ་ཉམས་པ་སྟེ། ཤི་བའི་རོ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྨོད་པར་བྱེད་ཅིང་། གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་དང་མཚམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གྲགས་པ་དང་ལྡན་

པ་མེད་པས་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་དེའི་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་སྟོན་ཏེ། བསླབ་པ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཡང་གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ། ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན། སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པའོ་ཞེས་མི་སྙན་པ་ཀུན་དུ་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་
རབས་གཞན་དུ་མི་ཁོམ་པར་སྐྱེ་བས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འབྱུང་བ་སྟོན་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མར་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་ཕྱི་མར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འབྱུང་བ་སྟོན་ཏེ།
ཚེ་འདིར་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཚེ་འདིར་ལུས་དང་སེམས་ལ་གདུང་བ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ནི་ཚེ་འདིའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འབྱུང་བའོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ལས་མི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པར་འབྱུང་བ་
འདི་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་འབྱུང་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་ནི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ནི། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་གནས་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཉེས་པ་བདག་བཅོམ་པ་དང་། གཞན་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག །བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་
མི་འབྱུང་སྟེ། འདིས་ནི་ཉེས་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་མེད་པས་སེམས་ཅན་དོན། །འཁོར་བ་འདོར་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་འཁོར་བ་ལ་གནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པས་མི་གོས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་
མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་འཁོར་བ་ན་མི་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་སྟེ། དེས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་

ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱིས། །བྱམས་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ལ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་བུ་གཅིག་ལ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་དེ་ལྟར་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་
པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པ་ལྟར་ཕ་མ་གཉིས་བདག་གིས་བུ་གཅིག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་མཛངས་པ་
དང་། མཁས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དང་ཕངས་པའི་བསམ་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གཅིག་གི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཙམ་མི་འབྱུང་ངོ་། །སྙིང་རྗེའི་དབྱེ་བ་དང་། དེའི་དམིགས་པས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱེ་ན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་བྱ་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
གཉིས་རྩོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྙིང་རྗེ་ཡང་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་འབར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་
རྣམས་ནི། རབ་ཏུ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །དགྲ་དབང་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བ་ལ་ཞུགས་
པ་རྣམས་བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་ནས་དགེ་བ་བྱེད་པ་བཏང་སྟེ། བར་ཆད་བྱས་པ་རྣམས་ནི་དགྲའི་དབང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་

པོ་སྐྱེའོ། །སྡུག་བསྔལ་གཟིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་མནར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཟིར་
ཞིང་ཉམ་ཐག་གོ་ཞེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །མུན་པས་བསྒྲིབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤན་པ་དང་རྔོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་འོངས་པ་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་མ་མཐོང་བས་ན་མུན་པས་
བསྒྲིབས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་ཞེན་པས་མ་འོངས་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །ལམ་ངན་པར་ནི་ཞུགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ།
གང་ཟག་རིགས་ཆད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྐྱེའི། ནམས་ཀྱང་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །བཅིང་བ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུ་སྟེགས་པ་བདག་དང་བདག་གིར་རྟོག་པ་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཐར་པ་ཚོལ་བ་རྣམས་ནི་བཅིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་བཅིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་སོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །ཟས་མཆོག་དུག་དང་འདྲེས་ལ་ཞེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པ་
རྣམས་ནི། ཁ་ཟས་ངན་པ་དུག་དང་འདྲེས་པ་ཟ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དུག་དང་འདྲེས་པ་ཟ་བའི་ཚེ་ན་བདེ་ཡང་། ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་ཤི་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐང་ཅིག་བདེ་ཞིང་ཚིམ་མོད་ཀྱི། ཕྱིས་བདེ་

བ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་ལས་ཉམས་ཤིང་འཕོ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་བ་དག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མུ་སྟེགས་པ་བྲག་ཁ་ནས་མཆོང་བ་དང་། མི་ལྔའི་དཀའ་ཐུབ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐར་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐར་པའི་ལམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ལམ་སྟོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །ལམ་ལོག་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་མ་ངེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བཏང་ནས། བདག་འབའ་ཞིག་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །ཉམ་ཆུང་བ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།
མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པའི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཆུང་ངོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །སྙིང་རྗེ་བར་བྱ་བའི་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་ལྔ་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་བསྟན་ནས། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ན་འབྲས་བུ་ཅི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩོམ་སྟེ། འབྲས་བུའང་རྣམ་པ་ལྔ་འཐོབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཚེ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བརྡེག་པ་དང་འཚོག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པས་འཚེ་བ་སྤང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་

བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དབང་གི་འབྲས་བུའོ། །བདེ་ཐོབ་དཀའ་ཐུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་
སེམས་ཅན་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ནས་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཀའ་ཐུབ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་དེ། འདིས་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །འདོད་པའི་
རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །རང་བཞིན་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཅན་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས། ཚེ་འདིར་ཡང་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་ཞུགས་པ་འབྱུང་བ་དང་།