Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu019_u.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Đại Thừa Trang Nghiêm Bảo Vương (Kāraṇḍavyūha)
Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 1 / 3 (50.000 ký tự/trang)
(Vaidya 258) Avalokiteśvaraguṇa-Kāraṇḍavyūhaḥ / oṃ namo ratnatrayāya // śrīāryāvalokiteśvarāya bodhisattvāya mahāsattvāya mahākāruṇikāya // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,1: 1. Jetavanavihāravarṇanaṃ prathamaṃ prakaraṇam / evaṃ mayā śrutam / ekasmin samaye bhagavān śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme mahatā bhikṣusaṃghena sārdhamardhatrayodaśabhirbhikṣuśataiḥ saṃbahulaiśca bodhisattvaśatasahasraiḥ / tadyathā - vajrapāṇinā ca bodhisattvena mahāsattvena / jñānardaśanena ca bodhisattvena mahāsattvena / vajrasenena ca bodhisattvena mahāsattvena / guhaguptena ca bodhisattvena mahāsattvena / ākāśagarbheṇa ca bodhisattvena mahāsattvena / sūryagarbheṇa ca bodhisattvena mahāsattvena / anikṣiptaghureṇa ca bodhisattvena mahāsattvena / ratnapāṇinā ca bodhisattvena mahāsattvena / samantabhadreṇa ca bodhisattvena mahāsattvena / mahāsthāmaprāptena ca bodhisattvena mahāsattvena / sarvanīvaraṇaviṣkambhinā ca bodhisattvena mahāsattvena / sarvaśūreṇa ca bodhisattvena mahāsattvena / bhaiṣajyasenena ca bodhisattvena mahāsattvena / avalokiteśvareṇa ca bodhisattvena mahāsattvena / vajramatinā ca bodhisattvena mahāsattvena / sāgaramatinā ca bodhisattvena mahāsattvena / dharmadhareṇa ca bodhisattvena mahāsattvena / pṛthivīvaralocanena ca bodhisattvena mahāsattvena / āśvāsahastena ca bodhisattvena mahāsattvena / maitreyeṇa ca bodhisattvena mahāsattvena / evaṃpramukhairaśītikoṭyo bodhisattvāḥ saṃniṣaṇṇāḥ / anye ca dvātriṃśaddevanikāyā devaputrāḥ saṃnipatitā maheśvaranārāyaṇadevaputrapūrvaṃgamāḥ / śakro devānāmindro brahmā ca sahāṃpatiścandrādityavāyuvaruṇādayo devaputrāḥ saṃnipatitāstasmin parṣadi / anekāni ca nāgarājaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / tadyathāùupalālaśca nāgarājaḥ / elapatraśca nāgarājaḥ / timiṃgiraśca nāgarājaḥ / gavāṃpatiśca nāgarājaḥ / śataśīrṣaśca nāgarājaḥ / hulluraśca nāgarājaḥ / vahūdakaśca nāgarājaḥ / takṣakaśca nāgarājaḥ / gośīrṣaśca nāgarājaḥ / mṛgaśīrṣaśca nāgarājaḥ / nandopanandau ca nāgarājau / vātsīputraśca nāgarājaḥ / evaṃpramukhāṇyanekāni nāgarājaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / anekāni ca gandharvarājaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / tadyathāùdundubhisvaraśca gandharvarājaḥ / manojñasvaraśca gandharvarājaḥ / sahasrabhujaśca gandharvarājaḥ / sahāṃpatiśca gandharvarājaḥ / śarīraprahlādanaśca gandharvarājaḥ / nirnāditabhūryaśca gandharvarājaḥ / alaṃkārabhūṣitaśca gandharvarājaḥ / kumāradarśanaśca gandharvarājaḥ / subāhuyuktaśca gandharvarājaḥ / dharmapriyaśca gandharvarājaḥ / evaṃpramukhāṇyanekāni gandharvarājaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni tasmin parṣadi / anekāni ca kinnararājaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / tadyathā - sumukhaśca kinnararājaḥ / ratnakirīṭī ca kinnararājaḥ / svātimukhaśca kinnararājaḥ / prahasitaśca kinnararājaḥ / (Vaidya 259) cakravyūhaśca kinnararājaḥ / puṣpāvakīrṇaśca kinnararājaḥ / maṇiśca kinnararājaḥ / pralambodaraśca kinnararājaḥ / dṛḍhavīryaśca kinnararājaḥ / suyodhanaśca kinnararājaḥ / śatamukhaśca kinnararājaḥ / drumaśca kinnararājaḥ / evaṃpramukhāṇi anekāni kinnararājaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni tasmin parṣadi / anekāścāpsarasaḥśatasahasrāḥ saṃnipatitāḥ / tadyathā - tilottamā nāmāpsarasā / suvyūhā nāmāpsarasā / suvarṇamekhalā nāmāpsarasā / vibhūṣitā nāmāpsarasā / karṇadhārā nāmāpsarasā / amṛtabindurnāmāpsarasā / pariśobhitakāyā nāmāpsarasā / maṇiprasthanāmāpsarasā / cūḍakā nāmāpsarasā / mṛdukā nāmāpsarasā / pañcabhūryābhimukhā nāmāpsarasā / ratikarā nāmāpsarasā / kāñcanamālā nāmāpsarasā / nīlotpalā nāmāpsarasā / dharmābhimukhā nāmāpsarasā / sakrīḍā nāmāpsarasā / kṛtsnākarā nāmāpsarasā / suvyūhamukhā nāmāpsarasā / keyūradharā nāmāpsarasā / dānaṃdadā nāmāpsarasā / śaśī nāmāpsarasā / evaṃpramukhāṇyanekāpsarasaḥśatasahasrāṇi saṃnipatitāni tasmin parṣadi / anekāni ca nāgakanyāśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / tadyathā - vibhūṣaṇadharā nāma nāgakanyā / svātimukhā nāma nāgakanyā / jayaśrīrnāma nāgakanyā / vijayaśrīrnāma nāgakanyā / mucilindā nāma nāgakanyā / trijaṭā nāma nāgakanyā / vidyullocanā nāma nāgakanyā / svātigirirnāma nāgakanyā / śataparivārā nāma nāgakanyā / vidyutprabhā nāma nāgakanyā / mahauṣadhirnāma nāgakanyā / jalabindurnāma nāgakanyā / ekaśīrṣā nāma nāgakanyā / śatabāhurnāma nāgakanyā / grasatī nāma nāgakanyā / anākṛcchragatā nāma nāgakanyā / subhūṣaṇā nāma nāgakanyā / pāṇḍalameghā nāma nāgakanyā / rathābhiruḍhā nāma nāgakanyā / tyāgagatā nāma nāgakanyā / abhinnaparivārā nāma nāgakanyā / pulindā nāma nāgakanyā / sāgarakukṣirnāma nāgakanyā / chatramukhā nāma nāgakanyā / dharmapīṭhā nāma nāgakanyā / mukharā nāma nāgakanyā / vīryā nāma nāgakanyā / sāgaragambhīrā nāma nāgakanyā / meruśrīrnāma nāgakanyā / evaṃpramukhāṇyanekāni nāgakanyā śatasahasrāṇi saṃnipatitāni tasmin parṣadi / anekāni ca gandharvakanyāśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / tadyathā - priyamukhā nāma gandharvakanyā / priyaṃdadā nāma gandharvakanyā / sudarśanā nāma gandharvakanyā / vajraśrīrnāma gandharvakanyā / vajramālā nāma gandharvakanyā / anādarśanā nāma gandharvakanyā / samālinī nāma gandharvakanyā / vanaspatirnāma gandharvakanyā / śatapuṣpā nāma gandharvakanyā / mukulitā nāma gandharvakanyā / ratnamālā nāma gandharvakanyā / muditapuṣpā nāma gandharvakanyā / sukukṣirnāma gandharvakanyā / rājaśrīrnāma gandharvakanyā / dundubhirnāma gandharvakanyā / śubhamālā nāma gandharvakanyā / vibhūṣitālaṃkārā nāma gandharvakanyā / abhinamitā nāma gandharvakanyā / dharmakāṅkṣiṇī nāma gandharvakanyā / dharmaṃdadā nāma gandharvakanyā / audumbarā nāma gandharvakanyā / śatākārā nāma gandharvakanyā / padmāvatī nāma gandharvakanyā / phalaṃdadā nāma gandharvakanyā / padmālaṃkārā nāma gandharvakanyā / pariśobhitakāyā nāma gandharvakanyā / vilāsendragāminī nāma gandharvakanyā / pṛthivīṃdadā nāma (Vaidya 260) gandharvakanyā / siṃhagāminī nāma gandharvakanyā / kumudapuṣpā nāma gandharvakanyā / manoramā nāma gandharvakanyā / dānaṃdadā nāma gandharvakanyā / devavacanā nāma gandharvakanyā / kṣāntipriyā nāma gandharvakanyā / nirvāṇapriyā nāma gandharvakanyā / ratnāṅkurā nāma gandharvakanyā / indraśrīrnāma gandharvakanyā / indramaghaśrīrnāma gandharvakanyā / prajāpatinivāsinī nāma gandharvakanyā / mṛgarājinī nāma gandharvakanyā / sphurantaśrīrnāma gandharvakanyā / jvalantaśikharā nāma gandharvakanyā / rāgaparimuktā nāma gandharvakanyā / dveṣaparimuktā nāma gandharvakanyā / mohaparimuktā nāma gandharvakanyā / sujanaparivārā nāma gandharvakanyā / ratnapīṭhā nāma gandharvakanyā / āgamanagamanā nāma gandharvakanyā / agniprabhā nāma gandharvakanyā / candrabimbaprabhā nāma gandharvakanyā / sūryalocanā nāma gandharvakanyā / suvacā nāma gandharvakanyā / evaṃpramukhāṇyanekāni gandharvakanyāśatasahasrāṇi saṃnipatitāni tasmin parṣadi / anekāni ca kinnarakanyāśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / tadyathā - manasā nāma kinnarakanyā / mānasī nāma kinnarakanyā / vāyuvegā nāma kinnarakanyā / varuṇavegā nāma kinnarakanyā / ākāśaplavā nāma kinnarakanyā / vegajavā nāma kinnarakanyā / lakṣmīṃdadā nāma kinnarakanyā / sudaṃṣṭrā nāma kinnarakanyā / acalaśrīrnāma kinnarakanyā / dhātupriyā nāma kinnarakanyā / avalokitalakṣmīrnāma kinnarakanyā / kuṭilā nāma kinnarakanyā / vajramuṣṭirnāma kinnarakanyā / kapilā nāma kinnarakanyā / subhūṣaṇabhūṣitā nāma kinnarakanyā / vistīrṇalalāṭā nāma kinnarakanyā / sujanaparisevitā nāma kinnarakanyā / sahāṃpatirnāma kinnarakanyā / ākāśarakṣitā nāma kinnarakanyā / vyūharājendrā nāma kinnarakanyā / maṇicūḍā nāma kinnarakanyā / maṇidhāriṇī nāma kinnarakanyā / maṇirocanī nāma kinnarakanyā / vidvajjanaparisevitā nāma kinnarakanyā / śatākarā nāma kinnarakanyā / āyurdadā nāma kinnarakanyā / tathāgatakośaparipālitā nāma kinnarakanyā / dharmadhātuparirakṣiṇī nāma kinnarakanyā / satataparigrahadharmakāṅkṣiṇī nāma kinnarakanyā / sadānukāladarśinī nāma kinnarakanyā / nūpurottamā nāma kinnarakanyā / lakṣaṇottamā nāma kinnarakanyā / āśvāsanī nāma kinnarakanyā / vimokṣakarā nāma kinnarakanyā / sadānuvṛttirnāma kinnarakanyā / saṃvegadhāriṇī nāma kinnarakanyā / khaṅgajvalanā nāma kinnarakanyā / pṛthivyupasaṃkramaṇā nāma kinnarakanyā / surendramālā nāma kinnarakanyā / surendrā nāma kinnarakanyā / asurendrā nāma kinnarakanyā / munīndrā nāma kinnarakanyā / gotrakṣāntirnāma kinnarakanyā / yogānugatā nāma kinnarakanyā / bahvāśrayā nāma kinnarakanyā / śatāyudhā nāma kinnarakanyā / vibhūṣitālaṃkārā nāma kinnarakanyā / manoharā nāma kinnarakanyā / evaṃpramukhāṇyanekāni kinnarakanyāśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / anekānyupāsakopāsikāśatasahasrāṇi saṃnipatitāni, anekāni ca parivrājakanirgranthaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni // yadā mahāsaṃnipātaścābhūta, tadā avīcau mahānarake raśmayo niścaranti sma / niścaritvā jetavanavihāramāgacchanti sma / sarve te vihārapariśobhitā eva dṛśyante sma / divyamaṇiratnopalitpāḥ (Vaidya 261) stambhāḥ pariśobhitā eva dṛśyante sma / kūṭāgārāḥ suvarṇopacitā dṛśyante sma / layane layane suvarṇarūpyamayāni dvārāṇi dṛśyante sma / layane layane suvarṇarūpyamayāni sopānāni dṛśyante sma / suvarṇarūpyamayāni prāsādāni, rūpyamaye prāsāde suvarṇamayāni stambhāni divyaratnopacitāni / suvarṇamaye prasāde rūpyamayāni stambhāni divyaratnopaśobhitāni / suvarṇamaye prāsāde rūpyamayāni stambhāni divyaratnopaśobhitāni / bahirjetavanasya purata udyāne nānāvidhāni kalpavṛkṣāṇi dṛśyante sma / suvarṇadaṇḍāni rūpyapatrāṇi nānāvidhālaṃkārapralambitāni / vicitrāṇi cīvaravastrapralambitāni / kauśikavastrapralambitāni / muktāhāraśatasahasrapralambitāni / vividhamaulīkuṇḍalasragdāmakeyūranūpuraśatasahasrāṇi pralambitāni / karṇapṛṣṭhottaryāṇi stambhāni maṇiratnakaṭakakeyūrakāṇi pralambitāni saṃdṛśyante / sma / tena tatra ca ramyāvabhāse tādṛśāni kalpavṛkṣaśatasahasrāṇi prādurbhūtāni / tasminneva jetavanavihāre vajramayāṇi sopānāni dṛśyante sma, dvārakoṣṭhe ca muktāpaṭakalāpapralambitāni / anekāni puṣkariṇīśatasahasrāṇi prādurbhūtāni / tatra kānicidaṣṭāṅgopetavāriṇā paripūrṇāni / kānicinnānāvidhapuṣpaparipūrṇāni / tadyathā - utpalapadmakumudapuṇḍarīkamāndāravamahāmāndāravavaḍaudumbarapuṣpaparipūrṇāni / anyāni ca punastatra vividhāni kāṣṭhapuṣpāṇyutpadyante / tadyathā - campakāśokakaravīrapāṭalānirmuktakasumanāgandhavārṣikāṇi / etāni manoramāṇi kāṣṭhapuṣpāṇi prādurbhūtāni / ityevaṃ tasmin jetavanavihāre samantataḥ pariśobhitāni dṛśyante sma // iti jetavanavihāravarṇanaṃ nāma prathamaprakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,2: avīciśoṣaṇaṃ nāma dvitīyaṃ prakaraṇam / atha tasminneva parṣanmadhye sarvanīvaraṇaviṣkambhī nāma bodhisattvo mahāsattva utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat - paramāścaryādbhutaprāpto 'haṃ bhagavan / kuta ime raśmayaḥ samāgacchanti sma? kasyaiṣa tathāgatasya viṣayaprabhāvaḥ? iti / bhagavānāha - naiṣa tathāgataprabhāvaḥ / kulaputro 'vīcau mahānarake āryāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvaḥ praviṣṭaḥ / sattvān parimocayitvā ca pretanagaraṃ praviśati / teneme raśmaya utsṛṣṭāḥ // atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī bodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - bhagavan, avīcau mahānarake kāni sattvāni saṃvidyante? yatra vīcirna prajñāyate / tatrāsya dharmaṃ deśayati - yasyāḥ kuḍyaprākāraparyantā ayomayī bhūmiḥ samanantaraprajvalitaikajvālībhūtā, visphuradratnakaraṇḍakavat saṃdṛśyate / tasminneva mahānarake ākrandatī kumbhī tiṣṭhati / tasyāmeva kumbhyāmanekāni sattvakoṭīniyutaśatasahasrāṇi prakṣiptāni / yathā bahvayudakāyāṃ sthālyāṃ mudgā vā māṣā vā cordhvaṃ gacchanto 'dho gacchantaḥ svidyante pacyante, evaṃ te sattvā (Vaidya 262) avīcau mahānarake kāyikaṃ duḥkhaṃ pratyanubhavanti / tatkathaṃ bhagavan avīcau mahānarake 'valokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvaḥ praviśati? bhagavānāha - yathā kulaputra rājā cakravartī divyaratnamayodyāne praviśati mahatyā cakravartirājyasamṛddhayā, evameva kulaputra avalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvastasminnavīcau mahānarake praviśati / na ca punastasya kāyo 'nyathābhāvaṃ gacchati / yadā avīcimahānarakasamīpamupasaṃkrāmati, tadā avīcirmahānarakaḥ śītībhāvamanugacchati / tadā te yamapālapurūṣāḥ saṃvegacittāḥ paramodvignāścintāṃ samāpadyante - kimasminnavīcau mahānarake 'śubhanimittaṃ prādurbhūtam? yadāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvaḥ praviśati, tadā tasmin śakaṭacakrapramāṇamātrāṇi padmāni prādurbhūtāni / sā ca kumbhī visphuṭitā / tasminnevāgnikhadāyāṃ madhoḥ puṣkariṇī prādurbhūtā // atha te yamapālapurūṣā asimusalabhindipālatomaragadācakratriśūlādīnupasaṃgṛhya sarvaṃ cāvīcipariṣkāraṃ gṛhītvā yena sa yamo dharmarājastenopasaṃkrāntāḥ / upasaṃkramya yamaṃ dharmarājametadavocan - yatkhalu devo jānīyāt prathamam - sā cāsmākaṃ karmabhūmirniravaśeṣaṃ parikṣīṇā abhiramaṇīyā saṃvṛttā sarvasukhasamarpitā / yamo dharmarājastānuvāca - kiṃkāraṇaṃ yuṣmākamapi karmabhūmiḥ parikṣīṇā? yamapālapurūṣā ūcuḥ - api ca / yatkhalu devo jānīyāt prathamam - tasminnavīcimahānarake 'śubhanimittaṃ prādurbhūtam / sarvaṃ praśāntaṃ śītībhāvamupagatam / kāmarūpī ca tatra puruṣaḥ praviṣṭo jaṭāmukuṭadharo divyālaṃkārabhūṣitaśarīraḥ paramamaitramānasaḥ suvarṇabimbamiva dṛśyate / sa ca tādṛśaḥ puruṣastatra praviṣṭaḥ / tasya ca praviṣṭamātrācchakaṭacakramātrāṇi padmāni prādurbhūtāni / sā ca kumbhī visphuṭitā / tasminnevāgnikhadāyāṃ madhoḥ puṣkariṇī prādurbhūtā // atha sa yamo dharmarājaścintāmāpede - kasya punardevasyāyaṃ prabhāvaḥ? atha maheśvarasya maharddhikasya, athavā nārāyaṇasya pañcamahāsamudranamaskṛtasya, athavā anyeṣāṃ maharddhikadevaputrāṇāmapi varapradānenedṛśaṃ phalaviśeṣaṃ saṃvṛttam? te ceha bhūmāvanuprāptāḥ? athavā rākṣasa utpannaḥ eṣa mahārāvaṇapratidvandvī? evaṃ sa tataḥ sthitaścintayāmāsa / sa ca divyena cakṣuṣā vyavalokya tacca devanikāyena paśyati sma - īdṛśaṃ varaṃ kasyānyasya? atha sa punarevāvīcau mahānarake vyavalokayati sma / vyavalokya tasminnevāvīcau mahānarake 'valokiteśvaraṃ bodhisattvaṃ mahāsattvameva paśyati sma // atha sa yamo dharmarājo yenāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvastenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya stotraviśeṣaṃ kartumārabdhaḥ / namo 'stvavalokiteśvarāya, maheśvarāya, padmaśriye, varadāya, vaśaṃkarāya, pṛthivīvaralocanakarāya, jagadāśvāsanakarāya, śatasahasrabhujāya, koṭīśatasahasranetrāya, ekādaśaśīrṣāya, vaḍavāmukhaparyantāya, dharmapriyāya, sarvasattvaparimokṣaṇakarāya, kūrmamakaramatsyāśvāsanakarāya, jñānarāśyuttamakarāya, priyaṃdadāya, (Vaidya 263) ratnaśriye, uttamāya, avīcisaṃśoṣaṇakarāya, jñānalakṣmyalaṃkṛtāya, jñānapriyāya, sarvadevapūjitanamaskṛtāya, vanditāya, abhayaṃdadāya, dharmadīpaṃkarāya, kāmarūpāya, gandharvarūpayā, kāñcanaparvatasamārūḍhāya, sāgarakukṣigambhīradharmāya, paramārthayogamanuprāptāya, saṃmukhasaṃdarśanakarāya, anekasamādhiśatasahasrāvakīrṇāya, abhiratikarāya, vicchuritagātrāya, ṛṣipuṃgavakarāya, haḍinigaḍabandhanabhayatrastamārgaparimokṣaṇakarāya, sarvasattvābhāvasaṃyuktāya, bahuparivārasaṃvartanīyāya, upacitakarāya, cintāmaṇiratnāya, nirvāṇamārgopadarśanakarāya, pretanagarasamucchoṣaṇakarāya, chatrabhūtajagatkarāya, vyādhiparimocanakarāya, nandopanandanāgarājakṛtayajñopavītāya, amoghapāśasaṃdarśanakarāya, anekamantraśatāvakīrṇāya vajrapāṇividrāvaṇakarāya, trilokabhayaṃkarāya, yakṣarākṣasabhūtapretavetālaḍākinīkūṣmāṇḍāpasmārasaṃtrāsanakarāya, nīlotpalacārunetrāya, gambhīradhīrāya, vidyādhipataye, sarvakleśavimokṣaṇakarāya, vividhabodhimārgopacitāya, samārūḍhamokṣamārgapravarāya, āśrayacittabodhimārgopacitāya, pretagatiparimokṣaṇakarāya, paramāṇurajopamasamādhiśatasahasrākīrṇāya / evaṃ yamo dharmarājo viśeṣataraṃ srotāvadhānaṃ kṛtvā punarapi yamo dharmarājaḥ triḥ pradakṣiṇīkṛtya tatraiva prakrānto 'bhūt // iti avīciśoṣaṇaṃ nāma dvitīyaṃ prakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,3: sattvadhātuparimokṣaṇaṃ tṛtīyaṃ prakaraṇam / atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī bhagavantametadavocat - kadā bhagavannāgacchati avalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvaḥ? bhagavānāha - eṣa kulaputra avīcīmahānarakānniṣkramya pretanagaraṃ praviṣṭaḥ / tatrānekāni pretaśatasahasrāṇi purastāddhāvanti sma dagdhasthūṇākṛtibhirasthiyantravaducchritaiḥ parvatodarasaṃnibhaiḥ sūcīcchidropamamukhaiḥ / yadāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvaḥ pretanagaramupasaṃkrāmati, tadā sa pretanagaraḥ śītībhāvamanugacchati, sā ca vajrāśanirvyupaśamitā, sa ca dvārapālapurūṣa udbaddhabhiṇḍipālaḥ kālakūṭavyagrahasto lohitākṣaḥ / satatamasyānubhāvena maitracittaṃ saṃbhāvayati - na ca me īdṛśena karmabhūminā kṛtyam // athāryāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvastaṃ ca sattvanikāyaṃ dṛṣṭvā mahākaruṇācittamutpādya daśabhyo hastāṅgulībhyo daśa vaitaraṇīrniṣkrāmayati / daśabhyaḥ pādāṅgulībhyo daśa vaitaraṇīrniṣkrāmayati / atikaruṇābhibhūtacetasā avalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya teṣāṃ sattvānāmantike sarvaromakūpebhyo 'ṣṭāṅgavāriparipūrṇā mahānadyo niṣkrāmanti / yadā ca te pretasattvāstadudakamāsvādayanti, tadā te vipulakaṇṭhā bhavanti, paripūrṇagātrāśca bhavanti / tena caite divyarasarasāgropetenāhāreṇa saṃtarpitāśca bhavanti / tadā mānuṣikīṃ cetanāmupādāyaiva sāṃsārikīṃ cintāṃ vicintayanti - aho bata te jāmbudvīpakā manuṣyāḥ sukhitāḥ, ye śītalāṃ chāyāṃ parisevanti / sukhitāste jāmbudvīpakā manuṣyā (Vaidya 264) ye mātāpitarau satataṃ parigrahamupasthānaṃ kurvanti / sukhitāste satpuruṣā ye kalyāṇamitraṃ satatasamitamanveṣayanti, parigrahaṃ paripālayanti / te satpurūṣāḥ sacetanā ye mahāyānaṃ satatasamitamavagāhayanti / te satpuruṣā ye āryāstān gomārgāya vāsamupavasanti / te satpurūṣā ye dharmadaṇḍikāmākoṭayanti / te satpuruṣāḥ ye truṭitasphuṭitān vihārān pratisaṃskāraṃ kurvanti, pratiṣṭhāpayanti / te satpuruṣā ye pūrvikāni stūpabimbāni truṭitasphuṭitāni viśīrṇabhūtāni pratisaṃskāraṃ kurvanti / te satpuruṣā ye dharmabhāṇakāṃllekhakān dhārakān vācakān sūtrarājasya śrāvakān satatasamitaṃ parisevanti copatiṣṭhanti ca / te satpurūṣā ye tathāgataprātihāryāṇi vividhāni ca tathāgatacaṃkramaṇāni dharmasarāṇi ca paśyanti / te satpurūṣā ye pratyekabuddhacaṃkramaṇāni paśyanti / te satpuruṣā ye 'rhaccaṃkramaṇāni paśyanti / te satpuruṣā ye bodhisattvavikurvitāni caṃkramaṇāni paśyanti / ityevaṃ te pretaviṣayaṃ śarīramanuvicintya mānasānāṃ kāmānāmabhāvopapattiṃ prati parityajanti / tadā tasya sakāśāt 'kāraṇḍavyūha 'mahāyānasūtraratna rājaśabdo niścarati / tadā teṣāṃ viṃśatiśikhara samudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhittvā sarve te sukhāvatyāṃ lokadhātāvupapannāḥ ākāṅkṣitamukhā nāma bodhisattvā upapannāḥ / athāvalokiteśvaro yadā te sattvadhātavaḥ parimokṣitāḥ suparimuktāśca, yadā te sarvasattvā bodhisattvabhūmāvupapannāḥ, tadā tataḥ pretanagarātpunarapi niṣkrāmati // iti sattvadhātuparimokṣaṇaṃ nāma tṛtīyaṃ prakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,4: candrādyutpattirnāma caturthaṃ prakaraṇam / atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī bhagavantametadavocat - bhagavana, adyāpi nāgacchatyavalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvaḥ? bhagavānāha - anekāni kulaputra sattvakoṭiniyutaśatasahasrāṇi paripācayati / dine dine sa āgatya paripācayati / nāsti kulaputra īdṛśaṃ pratibhānaṃ tathāgatānāmapi yādṛśamāryāvalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya // atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī āha - kena prakāreṇa bhagavan? bhagavānāha - bhūtapūrvaṃ kulaputra vipaśyī nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān / tena kālena tena samayenāhaṃ sarvanīvaraṇaniṣkambhin sugandhamukho nāma vaṇikputro 'bhūvam / tadā me śrutā vipaśyinastathāgatasya sakāśādāryāvalokiteśvarasya guṇodbhāvanā // atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī bhagavantametadavocat - kīdṛśī tvayā bhagavan guṇodbhāvanā śrutā? etāḥ sarvā pravadatām / vijñarāja bhagavan me prabodhaya, yādṛśī tvayā bhagavan guṇodbhāvanā āryāvalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya śrutā // (Vaidya 265) bhagavānāha - cakṣuṣoścandrādityāvutpannau, lalāṭānmaheśvaraḥ, skandhebhyo brahmādayaḥ, hṛdayānnārāyaṇaḥ, daṃṣṭrābhyāṃ sarasvatī, mukhato vāyavo jātāḥ, dharaṇī pādābhyām, varuṇaścodarāt / yadaite devā jātā āryāvalokiteśvarasya kāyāt, athāryāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvo maheśvaraṃ devaputrametadavocat - bhaviṣyasi tvaṃ maheśvaraḥ kaliyuge pratipanne / kaṣṭasattvadhātusamutpanna ādideva ākhyāyase sraṣṭāraṃ kartāram, te sarvasattvā bodhimārgeṇa viprahīṇā bhaviṣyanti, ya īdṛśapṛthagjaneṣu sattveṣu sāṃkathyaṃ kurvanti // ākāśaṃ liṅgamityāhuḥ pṛthivī tasya pīṭhikā / ālayaḥ sarvabhūtānāṃ līlayā liṅgamucyate // Kvyu_1,4.1 // īdṛśaṃ mayā kulaputra vipaśyinastathāgatasya sakāśādāryāvalokiteśvarasya guṇodbhāvanā śrutā // tadapyatikramya śikhī nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho babhūva vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān / tena kālena tena samayenāhaṃ sarvanīvaraṇaviṣkambhin dānaśūro nāma bodhisattvo mahāsattvo 'bhūvam / tasya śikhinastathāgatasya sakāśādavalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsatvasya guṇodbhāvanā śrutā // iti candrādyutpattirnāma caturthaṃ prakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,5: vividharaśminiḥsaraṇaṃ pañcamaṃ prakaraṇam / atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī bhagavantametadavocat - kīdṛśī bhagavaṃstvayā guṇodbhāvanā avalokiteśvarasya śrutā? bhagavānāha - yadā sarvadevā nāgā yakṣā gandharvā rākṣasā asurā maruto garūḍā gandharvāḥ kinnarā mahoragā manuṣyāḥ saṃnipatitāḥ saṃniṣaṇṇā abhūvan, tadā bhagavān / mahāsaṃnipātaṃ dṛṣṭvā tāsāṃ parṣadāṃ madhye dharmasāṃkathyaṃ kartumārabdhaḥ / tadā bhagavato mukhadvārānnānāvarṇā anekaraśmayo niḥsaranti sma / tadyathā - nīlapītalohitāvadātamāñjiṣṭhasphaṭikarajatasuvarṇanānāvidharaśmayo niścaranti sma / niścaritvā ca daśadigvidikṣu sarvān lokān dhātunavabhāsya punarevāgatya taṃ śikhinaṃ bhagavantaṃ triḥpradakṣiṇīkṛtya bhagavato mukhadvāre praviṣṭāḥ // iti vividharaśminiḥsaraṇaṃ nāma pañcamaṃ prakaraṇam / samāpto 'yaṃ sarvanīvaraṇāviṣkambhisaṃvādo nāma prathamaḥ kāṇḍaḥ // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,6: tathāgatasaṃvādaḥ ṣaṣṭhaṃ prakaraṇam / atha tasminneva parṣadi ratnapāṇirnāma bodhisattvo mahāsattva utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat - (Vaidya 266) kiṃ kāraṇaṃ bhagavan, īdṛśaṃ nimittaṃ prādurbhūtaṃ darśitam? bhagavānāha - eṣa kulaputra avalokiteśvaraḥ sukhāvatyā lokadhātorāgacchati, tasya āgacchamānasyedaṃ mayedṛśaṃ nimittaṃ prādurbhūtaṃ darśitam // atha ratnapāṇirnāma bodhisattva āha - kīdṛśāni tāni nimittāni? darśayatu bhagavān / bhagavānāha - yadā kulaputra avalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattva āgacchati, tadā vividhāni kalpavṛkṣā vistaranti, cūtavṛkṣā vistaranti, kundapuṣpāṇi satataṃ jāyante, campakavṛkṣā abhinamanti / atipuṣpāvakīrṇāḥ puṣkariṇyaḥ prādurbhavanti / ratnavṛkṣaśatāni tato dṛśyante / vividhāni puṣpavarṣāṇi patanti, ratnavarṣāṇi ca pravarṣanti, vividhāni ca ratnamaṇimuktāvajravaidūryaśaṅkhaśilāpravālajātarūparajatatāmrāṇi pravarṣanti, divyāni ca vastravarṣāṇi patanti / tasminneva vihārasamīpe sapta ratnāni prādūrbhūtāni / tadyathā - hastiratnaṃ maniratnaṃ aśvaratnaṃ strīratnaṃ gṛhapatiratnaṃ pariṇāyakaratnam / evaṃ sapta ratnāni prādurbhūtāni / bhūmiḥ suvarṇanirbhāsā saṃdṛśyate / yadā āryāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvaḥ sukhāvatyā lokadhātorniṣkrāntaḥ, tadā sarvapṛthivī ṣaḍvikāraṃ prakampitā // atha ratnapāṇirbodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - kasya nimittāni bhagavan? bhagavānāha - eṣa kulaputra āryāvalokiteśvaro mahāsattvo bodhisattva āgacchati, tasyaiṣa śubhanimittamīdṛśaṃ prādurbhūtam / yadā sa calati tadā manoramaṃ padmavarṣaḥ patati / tadā avalokiteśvaro sahasrapatrāṇi padmāni suvarṇadaṇḍāni vaidūryanirbhāsāni gṛhītvā yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya bhagavatastāni padmānyupanāmayati sma - imāni te bhagavannamitābhena tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena prahitāni / sa tathāgataḥ pṛcchati anātaṅkatāṃ laghutāṃ sukhasparśavihāritāṃ ca / tato bhagavatā padmāni gṛhītvā vāmapārśve sthāpitāni / tadā aryāvalokiteśvarasya guṇodbhāvanāṃ kurute - kīdṛśī tvayā avalokiteśvara karmabhūmirniṣpāditā sadā preteṣu avīcāvupapanneṣu? kālasūtrarauravopapanneṣu sattveṣu, hāhe tapane pretāyane mahānarake, agnighaṭe mahānarake, śālmalimahānarake, andhakāle mahānarake, śītodake mahānarake - evaṃ cānyeṣvapi? mahānarake ye upapannāḥ sattvāsteṣāṃ ca karmabhūmiṃ dṛṣṭvā tatra mayā sattvaparipāko me kṛtaḥ kartavyaśca / kṛtvā sarve ca anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayitavyāḥ / na ca tāvat tvayānuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃboddhavyā, yāvatsamantāddaśabhyo digbhyaḥ sarvākṣaṇopapannāḥ sattvā arūpaviśeṣe nirvāṇadhātau na pratiṣṭhāpitā bhaveyuḥ // athāvalokiteśvaro bodhisattva idaṃ praśnavyāhāraṃ kṛtvā bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte prakāntaḥ, prakramitvā jvalannivāgnipiṇḍa ākāśe 'ntarhitaḥ // iti tathāgatasaṃvādo nāma ṣaṣṭhaṃ prakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,7: (Vaidya 267) avalokiteśvarapuṇyaskandhakathanaṃ saptamaṃ prakaraṇam / atha ratnapāṇirbodhisattvo bhagavantametadavocat - paripṛccheyamahaṃ bhagavan praśnavyāharaṇamuddeśam - kidṛśo 'valokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya puṇyasaṃbhāraḥ? bhagavānāha - śṛṇu kulaputra / nirdeśayāmi asyāvalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya nāmagrahaṇāt puṇyasaṃbhārasya pramāṇam / tadyathā - api nāma kulaputra kecideva sattvā gaṅgānadīvālukopamāstathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ divyakalpapuṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvarachatradhvajaghaṇṭāpatākābhirvividhābhiḥ, cīvarapiṇḍapātraśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārairupasthitā bhavanti, yaśca teṣāṃ tathāgatānāṃ puṇyaskandhaḥ prabhavati, avalokiteśvarasyaikavālāgre sa puṇyaskandhaḥ / tadyathā - api nāma kulaputra dvādaśamāsikena saṃvatsareṇa caturmahādvīpeṣu rātriṃdivamavicchinnaṃ devo varṣati, tacchakyamekaikaṃ binduṃ gaṇayitum / na tu kulaputra avalokiteśvarasya śakyaṃ mayā puṇyasaṃbhāraṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra mahāsamudraścaturaśītiyojanasahasrāṇi gāmbhīryeṇa, aprameyo vaipulyena, vaḍavāmukhaparyantam, tanmayā śakyamekaikaṃ binduṃ gaṇayitum / na tu kulaputra avalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya śakyate puṇyasaṃbhāraṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra caturmahādvīpeṣu ye keciccatuṣpādā siṃhavyāghraṛkṣatarakṣumṛgoṣṭraśṛgālādayo gogardabhāḥ paśavaḥ hastino 'śvā mahiṣā mārjārādayaḥ, eteṣu catuṣpadeṣu śakyate mayaikaikaṃ romaṃ gaṇayitum / na tu kulaputra avalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya śakyate puṇyasaṃbhāraṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra kaścideva kulaputro vā kuladuhitā vā paramāṇurajopamāstathāgatā arhataḥ samyaksaṃbuddhā divyasauvarṇaratnamayān stūpān kārayeddhastaśatasahasrapramāṇam, kārayitvā caikadine dhyānāvaropaṇaṃ kuryāt, tacchakyaṃ mayā kulaputra teṣāṃ sauvarṇarajatamayānāṃ tathāgatānāṃ karaṇeṣu puṇyaskandhaṃ gaṇayitum / na tu kulaputra avalokiteśvarasya bodhisattvasya śakyate puṇyasaṃbhāraṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra śakyate mayā śīrṣavanasyaikaikaṃ patrāṇi gaṇayitum, na tvavalokiteśvarasya śakyate mayā puṇyasaṃbhāraṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra caturmahādvīpeṣu strīpuruṣadārakadārikāste sarve srotāpattiphale sakṛdāgāmiphale 'nāgāmiphale 'rhattve pratyekabodhau niyojayeyam / yaścaiteṣu puṇyaskandhaḥ, avalokiteśvarasya pūrvavadbālagre sa puṇyaskandhaḥ // ityavalokiteśvarapuṇyaskandhakathanaṃ nāma saptamaṃ prakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,8: vaineyadharmopadeśaḥ aṣṭamaṃ prakaraṇam / atha ratnapāṇirbodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - na me bhagavana kvacidīdṛśaḥ acintyastathāgatānāṃ puṇyaskandho dṛṣṭo vā śruto vā prāgeva bodhisattvabhūtasya, yādṛśo bhagavato 'valokiteśvarasya bodhisattvasya puṇyaskandhaḥ / bhagavānāha - yatkhalu kulaputra mama sadṛśāḥ gaṅgānadīvālukopamāstathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bhaveyuḥ, te caikasthāne (Vaidya 268) dhārayeyuḥ satkārāya divyakalpacīvarapiṇḍapātraśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ, te ca tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ sarvathaikatra saṃnipātyante / sarve avalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya na śankuvanti puṇyaskandhaṃ gaṇayitum / prāgeva kulaputra ahamekākī asmin lokadhātau viharāmi, tatkathaṃ śaknuyāṃ tasya puṇyaskandhaṃ vācā vyāhartum? api ca kulaputra sarve tathāgatā daśabhyo vāgbhiḥ evaṃ vācamabhāṣanta - te sattvāḥ sukhitā loke bhavanti, ye avalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya nāmadheyamanusmaranti / te jarāmaraṇavyādhiśokaparidevaduḥkhadaurmanasyebhyaḥ parimuktā bhavanti, te āpaścimasāṃsārikaṃ duḥkhaṃ nānubhavanti, te śuklapāṇḍarapaṭā iva rājahaṃsāḥ plutavāyuvegā iva gacchanti sukhāvatīlokadhātumamitābhasya tathāgatasya saṃmukhaṃ dharmaśravaṇāya / dharmaṃ śrutvā ca sāṃsārikaṃ duḥkhaṃ teṣāṃ kāye na bādhate, na ca rāgadveṣamohena jarāmaraṇam, na ca teṣāṃ kṣutpipāsā duḥkhaṃ kāye na bādhate, na ca te garbhāvāsaduḥkhamanusmaranti, tasminneva padme jāyante / dharmarasena pūryamāṇāḥ satataparigrahaṃ vyavasthāpitāḥ tāvadasmiṃllokadhātau tiṣṭhanti, yāvadavalokiteśvarasya bodhisattvasya dṛḍhapratijñā na paripūritā bhavati - sarvasattvā sarvaduḥkhebhyaḥ parimokṣitāḥ yāvadanuttarāyāḥ samyaksaṃbodhau na pratiṣṭhāpitā bhavanti // atha ratnapāṇirbodhisattvo bhagavantametadavocat - katamena kālena bhagavato 'sya dṛḍhapratijñāṃ paripūrayati, sarvasattvāśca mokṣamārge pratiṣṭhāpitā bhaveyuḥ? bhagavānāha - bahubhiḥ kulaputra kāraṇaiḥ sattvāḥ kāraṇāt saṃsāre saṃsaranti, devatā sattvān paripācayati, teṣāṃ sattvānāṃ bodhimārgamupadarśayati / yena yena rupeṇa vaineyāḥ sattvāḥ, tena tena rupeṇa dharmaṃ deśayati / tathāgatavaineyānāṃ sattvānāṃ tathāgatarupeṇa dharmaṃ deśayati / pratyekabuddhavaineyānāṃ sattvānāṃ pratyekabuddharūpeṇa dharmaṃ deśayati / arhattvavaineyānāṃ sattvānāmarhattvarūpeṇa dharmaṃ deśayati / bodhisattvavaineyānāṃ sattvānāṃ bodhisattvarūpeṇa dharmaṃ deśayati / maheśvaravaineyānāṃ sattvānāṃ maheśvararūpeṇa dharmaṃ deśayati / nārāyaṇavaineyānāṃ sattvānāṃ nārāyaṇarūpeṇa dharmaṃ deśayati / brahmavaineyānāṃ sattvānāṃ brahmarūpeṇa dharmaṃ deśayati / indravaineyānāṃ sattvānāmindrarūpeṇa dharmaṃ deśayati / ādityavaineyānāṃ sattvānāmādityarūpeṇa dharmaṃ deśayati / candravaineyānāṃ sattvānāṃ candrarūpeṇa dharmaṃ deśayati / agnivaineyānāṃ sattvānāmagnirūpeṇa dharmaṃ deśayati / varuṇavaineyānāṃ sattvānāṃ varuṇarūpeṇa dharmaṃ deśayati / vāyuvaineyānāṃ sattvānāṃ vāyurūpeṇa dharmaṃ deśayati / nāgavaineyānāṃ sattvānāṃ nāgarūpeṇa dharmaṃ deśayati / vighnapativaineyānāṃ sattvānāṃ vighnapatirūpeṇa dharmaṃ deśayati / yakṣavaineyānāṃ sattvānāṃ yakṣarūpeṇa dharmaṃ deśayati / vaiśravaṇavaineyānāṃ sattvānāṃ vaiśravaṇarūpeṇa dharmaṃ deśayati / rājavaineyānāṃ sattvānāṃ rājarūpeṇa dharmaṃ deśayati / rājabhaṭavaineyānāṃ sattvānāṃ rājabhaṭarūpeṇa dharmaṃ deśayati / mātṛpitṛvaineyānāṃ sattvānāṃ mātṛpitṛrūpeṇa dharmaṃ deśayati / yathā yathā vaineyānāṃ sattvānāṃ tathā tathā (Vaidya 269) rūpeṇa dharmaṃ deśayati / evaṃ kulaputra avalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvaḥ sattvān dharmaṃ deśayati, paripācayati, nirvāṇabhūmimupadarśayati // iti vaineyadharmopadeśo nāma aṣṭamaṃ prakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,9: asurāśvāsanaṃ navamaṃ prakaraṇam / atha ratnapāṇirbodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - paramāścaryādbhutaprāpto 'haṃ bhagavan / na ca me kadācidasmābhirīdṛśo viṣayo dṛṣṭo vā śruto vā, yādṛśo 'valokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya viṣayaḥ / tādṛśastathāgatānāmapi na saṃvidyate // bhagavānāha - asti kulaputra asminneva jambudvīpe vajrakukṣirnāma guhā / atra anekānyasurakoṭīniyutaśatasahasrāṇi prativasanti sma / tatra kulaputra avalokiteśvaro bodhisattvo 'surarūpeṇāsurāṇāṃ dharmaṃ deśayati / imaṃ ca kāraṇḍavyūhamahāyānasūtraratnarājamuddeśayati / dharmaśravaṇāyāgatānasurānevaṃ ca kathayati sma - asurāṇāṃ dharmaṃ śṛṇvantu bhavantaḥ / ye cānye 'suraparṣadaste maitracittāḥ śāntacittāḥ dayācittāḥ sattvānāmantike hitasukhacittā bhāvaṃ samanvāhṛtya imaṃ kāraṇḍavyūhaṃ dharmaparyāyaṃ śrotavyam // atha te 'surāḥ kṛtakarapuṭā avalokiteśvarasyāntikamimaṃ dharmaparyāyaṃ śṛṇvanti sma / te sukhitā loke ye īdṛśaṃ cintāmaṇisadṛśaṃ kāraṇḍavyūhaṃ mahāyānasūtraratnarājamabhimukhīkurvanti, śṛṇvanti, śrutvā cābhiśraddadhāsyanti, pratīṣyanti, likhiṣyanti, likhāpayiṣyanti, dhārayiṣyanti, vācayiṣyanti, pūjayiṣyanti, cintayiṣyanti, parebhyaśca vistareṇa saṃprakāśayiṣyanti, bhāvayiṣyanti, paramaprītyā gauraveṇādhyāśayena ca namaskurvanti / teṣāṃ ca pañcānantaryāṇi karmāṇi kṣapayanti, kṣapayitvā pariśuddhakāyā bhaviṣyanti, jātismarāśca / maraṇakāle dvādaśa tathāgatā upasaṃkramiṣyanti, te ca sarve tathāgatā āśvāsayiṣyanti - mā bhaiṣīḥ kulaputra, tvayā kāraṇḍavyūhaṃ mahāyānasūtraratnarājaṃ śrutam / vividhāste 'rthamārgāḥ sajjīkṛtāḥ sukhāvatī gamanāya ca / tatra sukhāvatyāṃ lokadhātau tavārthe vicitraṃ ca te chatraṃ sihāsanaṃ sajjīkṛtam, divyamaulīkuṇḍalasragdāmamīdṛśasya nimittam, maraṇakālasamayaparipanthita eva sukhāvatīmanugacchati / evaṃ sa ratnapāṇe prativiśiṣṭataraṃ puṇyaphalaṃ darśayannavalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvo nirvāṇikīṃ bhūmimupadarśayati sma / asurāṇāṃ nirvāṇapathamupadarśitaṃ sarvapāpamatinivāraṇārthamanuttare bodhimārge pratiṣṭhāpanārtham // atha ratnapāṇirbodhisattvo mahāsattvo bhagavataḥ pādau śirasābhivandya tatraiva prakrāntaḥ // iti asurāśvāsanaṃ nāma navamaṃ prakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,10: kāñcanamayabhūmyādyupasthānaṃ daśamaṃ prakaraṇam / athe sarvanīvaraṇaviṣkambhī bhagavantametadavocat - atidurlabhaṃ bhagavan asyāvalokiteśvarasya vikurvitāni śrūyante guṇodbhāvanāni ca / bhagavānāha - api ca kulaputra tasmād (Vaidya 270) vajrakukṣeryadā niṣkrāntaḥ, kāñcanamayyāṃ bhūmyāṃ praviṣṭaḥ, tadā guṇodbhāvanāṃ śṛṇu / tadapi pūrvatarapravacanam / tadapi samatikramya viśvabhūrnāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho babhūva vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān / tena kālena tena samayena ahaṃ sarvanīvaraṇaviṣkambhī bodhisattvaḥ kṣāntivādī ṛṣirabhūt girigahvarāntarakarvaṭasthānavāsī, manuṣyāṇāmavacare pṛthivīpradeśe vyaharan / tadā kālānukālaṃ mayā tasya viśvabhuvaḥ tathāgatasya sakāśāt guṇodbhāvanā avalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya śrutā vividhasarvasattvaparipācanam / asti sarvanīvaraṇaviṣkambhin sā kāñcanamayī nāma bhūmirasti yaduttarasyāṃ kāñcanamayyāṃ bhūmyāṃ gatvā avalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvo 'dhomukhānāṃ sattvānāṃ dharmaṃ deśayati sma / āryāṣṭāṅgikamārgaṃ nirvāṇamupadarśayati / sa tataḥ kāñcanamayyā bhūmyā niṣkramitvā rūpyamayyāṃ bhūmyāṃ praviśati / tatra sa paśyati catuṣpādikāni sattvāni puruṣapudgalāni / dṛṣṭvā teṣāmavalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvo sarvasattvānāmeva dharmaṃ deśayati - śṛṇvantu bhavantaḥ sarve puruṣapudgalā abhimukhaṃ dharmaparyāyaṃ pracalamānasucetasā nirvāṇikam / satvaramanuvicintayata // athe te sarve puruṣā avalokiteśvarasya purataḥ sthitvā etadavocat - āśvāsaya tvam / andhabhūtānāṃ sattvānāṃ mārgamupadarśako bhava / atrāṇānāṃ sattvānāṃ trāṇaṃ bhava / aśaraṇānāṃ sattvānāṃ śaraṇaṃ parāyaṇaṃ mātāpitṛbhūto bhava / tamobhibhūtānāṃ sattvānāṃ pranaṣṭamārgāṇāṃ dīpabhūto bhava / sacetaka, mahākaruṇayā mokṣamārgasyopadarśaka, sukhitāste sattvā ye tava satataṃ parigrahaṃ nāmamanusmaranti, udīrayanti ca / idaṃ ca samāgāḍhataraṃ duḥkhaṃ na kadācitpratyanubhavanti, muñcanti te hīdṛśaṃ duḥkhaṃ yāvadyādṛśaṃ vayaṃ pratyanubhavāmaḥ // atha sa teṣāṃ sattvānāṃ kāraṇḍavyūhaṃ nama mahāyanasūtraratnarājaṃ karṇapuṭe niścārayati sma / te ca sattvā amuṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā anyonyavihitaśrotṛkarṇapuṭā niścaranti sma / tadapi te puruṣāḥ śrutvā avaivartikabhūminiṣpāditāḥ paramasukhasamarpitāḥ saṃskṛtāḥ // atha āryāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvastasyā rūpamayyā niṣkramyānyatarāyāṃ bhūmyāṃ praviśati sattvaparipākāya mahākaruṇāsaṃpīḍitahṛdayo 'yomayyāṃ bhūmyāṃ yatra sa rājā balirasurendro baddhaḥ / sa tasyaiva sakāśamupasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya ca rājño balerasurendrasya dūrataścakṣurdarśanaṃ yāti sma suvarṇabimbamiva raśmibhiḥ pramuñcamānairnānāvarṇaiḥ // iti kāñcanamayabhūmyādyupasthānaṃ nāma daśamaṃ prakaraṇam // _________________________________________________________________ START Kvyu 1,11: balisamāśvāsanamekādaśamaṃ prakaraṇam / atha sa rājā balirasurendro 'valokiteśvaraṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ dūrata evāgacchantaṃ paśyati sma / dṛṣṭvā ca sāntaḥpuraparivāraiḥ sārdhamanekairasuraśatasahasraiḥ kubjavāmanakādibhiḥ sahasraparivārairgatvā avalokiteśvarasya bodhisattvasya mahāsattvasya pādayornipatyedamudānayati sma - (Vaidya 271) adya me saphalaṃ janma jīvitaṃ puṇyameva ca / adya me hīdṛśaṃ caiva paripūrṇaṃ manoratham // Kvyu_1,11.1 // adya me āśayaḥ pūrṇaḥ pariśuddhaśca duḥkhataḥ / yanmayā darśane samyag dṛṣṭvā lokaikabāndhavaḥ // Kvyu_1,11.2 // tadā me sarvasaukhyaṃ ca kāme saṃtiṣṭhate punaḥ / saukhyā bhavanti te sattvā sarvaduḥkhavivarjitāḥ // Kvyu_1,11.3 // saṃsārabandhanānmuktāstiṣṭhanti sukhamodakāḥ / mamāpi darśanenaiva sarve sphuṭitabandhanāḥ / dūrāddūrataraṃ yānti garūḍasyeva pannagāḥ // Kvyu_1,11.4 // atha sa rājā balistasya bhagavato 'valokiteśvarasya pādayoḥ praṇipatya ratnapīṭhakaṃ dattvā daśanakhāñjaliṃ kṛtvaivamāha - api ca / bhagavan, niṣīdasva asminnāsane, anugrahaṃ kuru, pāparatānāṃ jātyandhabhūtānāṃ paradāragamanaprasaktānāṃ prāṇātipātodyuktānāṃ paraprāṇāhiṃsakānāṃ jarāmaraṇabhayabhītānāmudvignamānasānāṃ saṃsāraduṣṭavārtānāṃ trātā bhava / anāthānāṃ mātāpitṛbhūto bhava / duṣṭadāruṇacaṇḍabhūtānāṃ bhagavan trātā bhava / paramadāruṇaduṣṭapraśamako bhava / eṣāmasmākaṃ bandhanabaddhānāṃ tava darśanena sarvabandhanādayaḥ parimuktāḥ, sphuṭitāḥ dūrāddūrataraṃ palāyanti / tvaddarśanamātreṇa yāni tāni rājñaścakravartinaśca śubhakarmajātāni cakravartisukhāni mama saṃvidyante, tatsa bhagavan tādṛśaṃ dharmamārgamupadarśaya, yenaivaṃ punareva bandhanaduḥkhaṃ na pratyanubhavema / na ca punarimāni yāni sarvabandhanāni cakṣuṣu ābhāsamāgaccheyuḥ // atha āryāvalokiteśvaro bodhisattvo mahāsattvo rājānaṃ balimasurendramevamāha - ye mahārāja sattvānāmantike avihiṃsācittamutpādayanti, tathāgataśāsane piṇḍapātramanuprayacchanti, kāropakāraṃ bahutaraṃ kurvanti, na ca teṣāṃ kecitsattvāḥ svapnenāpi pīḍayanti / amuṃ ca kāraṇḍavyūhaṃ mahāyānasūtraratnarājaṃ likhanti, likhāpayanti, antato nāmadheyamapi, asmāddharmaparyāyaṃ śṛṇvanti, asya bodhisattvasyaikamapi piṇḍapātramanuprayacchanti, teṣāṃ ca dharmabhāṇakānāmasya dharmaparyāyasya dhārakānāṃ vācakānāṃ lekhakānāṃ saṃśrāvakāṇām, asya ca tathāgatasya dharmaparyāyamuddiśya ekadivasamapi purobhaktamapi piṇḍapātramanupradāsyati, te sarve cakravartirājyalābhino bhaviṣyanti / na ca kadācitkṣutpipāsāduḥkhaṃ pratyanubhaviṣyanti / na ca kadācinnarakabandhanaduḥkhaṃ pratyanubhaviṣyanti / na ca priyaviprayogaduḥkham / api ca sarvaduḥkhebhyo vimucyante / sukhāvatīlokadhātumanugamiṣyanti, tasya ca bhagavato 'mitābhasya tathāgatasya purataḥ saṃmukhaṃ dharmaṃ śrutvā vyākaraṇamanuprāpsyanti / api ca mahārāja / śrūyatāṃ dānaphalam / tadyathāpi nāma kulaputra ye tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya tiṣṭhataḥ parinirvṛtasya vā piṇḍapātramanuprayacchanti, teṣāmidaṃ puṇyaskandhaṃ pravakṣyāmi / tadyathāpi nāma kulaputra (Vaidya 272) dvādaśagaṅgānadīvālukopamā mama sadṛśā bodhisattvā mahāsattvā bhaveyuḥ, te caikasthāne dhārayeyurdivyakalpatatpuṇyapramāṇamudgrahītuṃ sarvasukhopadhānena samupatiṣṭhamānāḥ, te 'pi sarve samagrībhūtā na śakyante ekasya piṇḍaprātrapradānasya kuśalamūlasaṃbhārasya puṇyaskandhaṃ gaṇayitum / prāgevāhamekākī asminnasurabhavane viharāmi / tadyathāpi nāma kulaputra śakyate mayā paramāṇurajasāṃ pramāṇamudgrahītum / na tu kulaputra śakyaṃ mayā piṇḍapātrasya puṇyaskandhaṃ gaṇayitum / tadyathāpi nama kulaputra caturṣu mahādvīpeṣu strīpuruṣadārakadārikādayaste sarve kṛṣikarmānte udyuktā bhaveyuḥ / te caturmahādvīpeṣu nānyaṃ kṛṣiṃ kārayeyuḥ / kālena kālaṃ nāgarājāno varṣadhārāmanuprayacchanti / te ca sarṣapān niṣpādyante / taccaikadvīpakhalaṃ kuryāt / sarve te strīpuruṣadārakadārikādayaḥ śakaṭairbhārairmuṭaiḥ pīṭhakairuṣṭrairgobhirgardabhaiḥ sarve te mardayitvā tasmin mahākhalake mahāntaṃ rāśiṃ kuryāt / gobhirgardabhādibhirmardayitvā mahāntaṃ rāśiṃ niṣpādayitvā / tacchakyaṃ kulaputra ekamekaṃ phalaṃ gaṇayitum / na tu kulaputra śakyate piṇḍapātrasya puṇyaskandhaṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra sumeruḥ parvatarājaḥ caturaśītiyojanasahasrāṇi adhastādupagataḥ ūrdhveṇa caturaśītiyojanasahasrāṇyucchrayeṇa ca / sa kulaputra bhūrjarāśirbhavet / mahāsamudro melandukaparimaṇḍalaṃ bhavet / ye caturdvīpanivāsinaḥ puruṣadārakadārikāste ca sarve lekhakā bhaveyuḥ / tacca sumeruparvatarājāntaparyantaṃ likhitaṃ bhavet / tacca kulaputra śakyaṃ mayaikaikākṣaraṃ gaṇayitum / na tu kulaputra śakyate piṇḍapātrasya puṇyaskandhaṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra lekhakāḥ sarve te daśabhūmipratiṣṭhitā bodhisattvā bhaveyuḥ paryāpannāḥ / yacca teṣāṃ daśabhūmipratiṣṭhitānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ puṇyaskandhaṃ tamekasya piṇḍapātrasya puṇyaskandhaṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra gaṅgāyā nadyā vālukāsamudrasya ca śakyaṃ mayā ekaikaṃ vālukāṃ gaṇayitum, na tu kulaputra śakyate mayā piṇḍapātrasya puṇyaskandhaṃ gaṇayitum / tadyathāpi nāma kulaputra śakyate mayā sarvamaturāsrāṃ(?) pramāṇamudgrahītum / na śakyaṃ mayā kulaputra piṇḍapātrasya puṇyaskandhaṃ gaṇayitum // atha balisurendraḥ idaṃ ca tasya bhagavato 'valokiteśvarasyāntikātpiṇḍapātrakuśalabhūtasya sukṣetrāvarūḍhabījapātrabhūtasya nirdeśyamānasya tatsarvamanumodya sāśrudurdinavadano gadgadakaṇṭhaḥ bāṣpaparipūrṇa ucchvasan avalokiteśvaraṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - kīdṛśaṃ mayā bhagavan balinā karma kṛtaṃ dānaṃ dattam, yenehaiva janmani bandhanamanuprāptam? sāntaḥ - puraparivāreṇa kukṣetre mayā dānaṃ dattam / tasyaiva tatkarmaṇaḥ phalamanubhavāmi / athavā sarvajñakṣetre bhasmamuṣṭimupakṣiptamapi amṛtaṃ pariniṣpadyate / mayājñānena yajñāṃ yajitam / yadā mayā ca bhagavan tairthikadṛṣṭiparyāpannena mānagrastamānasena ca yajñaṃ yajatā mahādānasamucchrayaṃ kartumārabdham, tadā me tatra yajñe vāmanakarūpeṇa yācanako hiṃsraḥ samāgataḥ / tasya me maulīkuṇḍalasragdāmāni ratnābharaṇāni hyaśvarathādīni muktvā ratnakavacāni marakatapralambitāni (Vaidya 273) cāmarapralambitāni muktāhārāṇi muktikājālapralambitāni muktikājālapraticchannāni muktikākalāpajālāṅgulīkāni sauvarṇaghaṇṭikārūpyanibaddhāni raṇaraṇāyamānāni, (anyāni ca) kapilāsahasrāṇi rūpyapādāni sauvarṇaśṛṅgāni muktājālapralambitāni muktikājālapraticchannāni arghapātrasamāyuktāni nānāvicitraghaṇṭāratnasamāyuktāni, tādṛkṣāṇi kapilāsahasrāṇi, (anyāni ca) kumārīṇāṃ śatasahasrāṇi paramayā gurvaruṇapuṣkalatayā samanvāgatānāṃ nānāvicitrāṇāṃ kanyālakṣaṇasamalaṃkṛtānāṃ paramarūpaśobhamānāmapsarasāmapi pratispardhinīnāṃ divyālaṃkāravibhūṣitānāṃ maulīkuṇḍalasragdāmaparikṣepikāṇāṃ keyūrakaṭakanūpurakaṭimekhalāhastottaryā karṇapṛṣṭhottaryā hastāṅgulīyasamāyuktānāṃ sarasarāyamāṇamālāsamāyuktānāṃ nānāraṅgoparaktavastraprāvṛtānām, (anyāni) ratnapīṭhaśatasahasrāṇyanekāni suvarṇarāśirūpyarāśīni ratnarāśīni sthāpitāni / anekāni ca vastrābharaṇāni sthāpitāni / anekāni ca gokulaśatāni sagopālasamāyuktāni sajjīkṛtāni / anekānyannapānaśatānāṃ sthāpitāni / divyarasarasāgropetānyāhārāṇi sajjīkṛtāṇi / anekāni suvarṇarūpyamayāni daṇḍāni ratnasaṃyuktāni satataṃ vyavasthāpitāni / anekāni suvarṇarūpyamayāni saṃhāsanāni ratnasaṃyuktāni ca / divyāni cāmaradaṇḍāni dhatrāṇyupānahāni ratnapariveṣṭitāni / anekāni suvarṇamayāni rūpyamayāni maulikuṇḍalasragdāmasahasrāṇi ratnopacitāni / tasmin sa mayā rājñā śatasahasrān saṃnipatitān brāhmaṇaśatasahasraṃ saṃnipatitam / anekāni kṣatriyaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni / tadāhaṃ bhagavan evaṃ sthānasthitānāṃ yathāsaṃnipatitānāṃ dṛṣṭvā vismayamāpannaḥ / trīṇi vārāṇi ekacchatrāṃ pṛthivīṃ kṛtavān / tatra mayā pātrabhūteṣvidaṃ dānaṃ dātumārabdham / etatpaurvikaṃ pāpaṃ pratideśayāmi - kṣātriyabhāryāṇāṃ gurviṇīnāṃ yāvaddhṛdayaṃ sphuṭayitvā kumārakumārikā jīvitādvayaparopitāḥ / tataste ca mahākṣatriyāḥ sarve mayā haḍanigaḍabandhanairbaddhāḥ / nītvā tāmraguhāyāmanekāni kṣatriyaśatasahasrāṇi pañcabandhanabaddhāni kṛtvā sthāpitāni pañcapāṇḍavaprabhṛtīni / tasyāmeva yakṣaguhāyāmupayamāni kīlakāni śṛṅkhalāsamāyuktāni teṣāṃ kṣatriyāṇāṃ hastapādāni baddhvā sthāpitāni / tadā me sarvadvārāṇi jṛmbhīkṛtāni / prathamaṃ dvāraṃ kāṣṭhamayam, dvitīyaṃ dvāraṃ khadiramayam, tṛtīyaṃ dvāramayomayam, caturthaṃ dvāraṃ tāmramayam, pañcamaṃ dvāraṃ rūpyamayam, ṣaṣṭhaṃ dvāraṃ suvarṇamayam, saptamaṃ dvāraṃ ratnamayam / etāni sapta dvārāṇi / ekaikadvāre pañca pañca śatāni kapāṭāni yantrasamāyuktāni / tasmin suvarṇamaye dvāre saptaparvatānyuparyupari sthāpitāni / ekaikasmin dvāre ekaikaparvatāni uparyupari sthāpitāni / tato 'haṃ paścāddaśarathaputramanveṣayāmi / kvaciddivase makṣikārūpeṇa, kvaciddivase bhramararūpeṇa, kvaciddivase varāharūpeṇa, kvaciddivase mānuṣarūpeṇa / rūpaṃ kṛtvā dine dine mṛgapakṣyādinā nānājanturūpeṇa / na ca saṃmukhaṃ taṃ samanupaśyāmi / tadā me 'nuvicintayitvā yajñaḥ prārabdhaḥ // tadātra me daśarathaputreṇāvatāraprekṣiṇā gatvā tena dvārasthāpitāḥ sapta parvatā utpāṭitāḥ / utpāṭayitvā laghunīvānyapradeśe chorayitvā uccaiḥśabdena teṣāṃ kṣatriyāṇāmārocayati (Vaidya 274) sma yudhiṣṭhiranakulasahadevabhīmasenārjunakauravādibhiḥ / anye rājānaḥ śabdamanuśrutaṃ śrutvā samāśvāsya svasthakāyā vyavasthitāḥ / sa ca tānevamāha - jīvanto yuṣmākamathavā mṛtāḥ? te kathayanti - jīvāmo bhagavan / tena mahāvīryeṇa puruṣeṇa sarvāṇi tāni dvārāṇi bhagnāni / yāvattāmraguhāyāṃ paśyati, sarve te rājāno bandhanabaddhāḥ / dṛṣṭvā ca nārāyaṇaṃ sarve te parasparaṃ vicintayanti - atha balirasurendro mṛtaḥ kālagataḥ? athavā punarapi maraṇakālo 'smākaṃ bhūtaḥ? atha te kathayanti - varamasmākaṃ saṃgrāmabhūmīmaraṇaṃ na tu bandhanabaddhānāṃ maraṇam / yadā bandhanabaddhāḥ kālaṃ kuryāma, tadā kṣatriyadharmamasmākaṃ vinaśyati / yadā saṃgrāmabhūmau kālaṃ kuryāma, tadā svargopagā vayaṃ bhavema // atha te rājānaḥ sarve svakaṃ svakaṃ gṛhaṃ gatāḥ / tadā rathayogyānyaśvāni svakasvakāni sajjīkṛtāni / yadā te rathaṃ sajjīkurvanti mahārhāṇi śastrāṇi, tadā daśarathaputreṇa vāmanakarūpamabhinirmāya mṛgājinenottarya veṇudaṇḍamupagṛhya pīṭhikāmupagṛhya saṃprasthito matsakāśam / dvāramāgataḥ / dvārapālairanubaddhaḥ - mā praviśa vāmanaka brāhmaṇa iti / sa kathayati - dūrādevāhamāgataḥ / atha sa dvārapālastametadavocat - brāhmaṇa / katamasyā bhūmestvamāgataḥ? sa tamāhacandradvīpādrājarṣirahamāgataḥ / atha sa dvārapālapuruṣo gatvā balimārocayati - deva, āgataste vāmanako brāhmaṇaḥ / atha sa balistametadavocat - kīdṛśaṃ vastu yācate? atha sa dvārapālastametadavocat - deva na tamanujānāmi / atha sa balistametadavocat - gacchantu bhavantaḥ, ānīyatāṃ brāhmaṇaḥ / sa tairdvārapālapuruṣairāhūyoktaḥ - praviśa mahābrāhmaṇa / sa praviṣṭaḥ, ratnapīṭhamanupradattam / śukrastatraiva vyavasthitaḥ / sa ca tasyopādhyāya iti khyāyate / sa taṃ balimetadavocat - eṣa kālapuruṣo 'vapraviṣṭaḥ, avaśyaṃ te vighāto bhaviṣyati / balistametadavocat - kathaṃ jānāsi bhagavan? śukra uvāca - jānāmyahaṃ tasya nimittāni cihnāni ca dṛṣṭvā / balirāha - kimupāyaṃ vayaṃ kuryāmaḥ? atha nārāyaṇena vicintya avaśyaṃ dānasya vipratisāraṃ bhaviṣyati / tena me sarasvatī mukhe nyastā, tadā sa kathayati - āgaccha brāhmaṇa / kīdṛśamabhiprāyo bhavataḥ? sa praviśyaitadavocat - dvipadabhūmī yācayāmi / baliruvāca - yadi tvaṃ brāhmaṇa dvipadaṃ yācase, mayā trīṇi padāni te 'nupradattāni / sa pratigrahaṃ tasyopagṛhya svastimupavadyānugṛhītaṃ tena tilapānīyasuvarṇasahitam / tatastena vāmanakarūpamantardhāpitam / atha śukro balimetadavocat - rājan kathitaṃ mayā kālapuruṣa eṣa praviṣṭaḥ / na ca tvayā pramāṇaṃ kṛtaṃ vacanam / tasyaitat karmaphalamanubhava / tenātmānaṃ mahāpramāṇīkṛtam / tasya candrādityau skandhau vyavasthitau / gṛhītvāsau nigaḍacakradhanustomarabhiṇḍipālāsannahya (?) // atha balirasurendro 'dhomukhaṃ prapatitaḥ smṛtibhraṣṭaḥ tharatharāyamānaḥ sthitaḥ / kiṃ kṛtya(?) svahastena mayā viṣaṃ bhakṣitam / dvipadāni paripūritāni / tṛtīyaṃ padaṃ na saṃvidyate / tadā sa kathayati - tṛtīyasya padaṃ na saṃvidyate / yanmama pratigrahaṃ yācitam, kīdṛśaṃ pāpaṃ karomyaham? atha nārāyaṇastametadavocat - yatrāhaṃ sthāpayāmi tatra tvayā sthātavyam / (Vaidya 275) atha sa balirasurendrastametadavocat - yādṛśaṃ tvayājñaptaṃ tādṛśaṃ karomyaham / satyaṃ kuruṣe? sa kathayati - satyaṃ satyaṃ karomyaham / tena satyapāśairbaddhaḥ / sā ca yajñabhūmirvināśitā / tāni ca bhāṇḍānyucchiṣṭīkṛtāni / tā api ca kumārikāḥ pāṇḍavaiḥ kauravairvidhvaṃsitāḥ / tāni ca suvarṇamayāni siṃhāsanāni divyāni cchatrāṇyupānahāni ratnapariveṣṭitāni ca vastrābharaṇāni ca suvarṇaghaṇṭāni suvarṇakaṭakāni ratnakhacitāni kapilāni kauravapāṇḍavairvidhvaṃsitāni / sā ca yajñabhūmirvināśitā // atha sa balirasurendro yajñabhūmerniṣkrāntaḥ śarīracintāmāpede - dātā balirudārayajñamupāsya / kāladānasya dattasya bandhanameva labdham / namo 'stu devāya / yathaiva kartā sartā sa nītvā pātālamupasthāpitaḥ sāntaḥpuraparivāraḥ / ākhyātaṃ hi mayā bhagavan - bhūtapūrvaṃ kurukṣetre mayā dānaṃ dattaṃ tasyaitatkarmaphalamanubhavāmi / tathā trātā bhavāhi me bhagavannātha, na bhūyo duḥkhamāpnuyām // atha balistaṃ bhagavantamāryāvalokiteśvaraṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ stotraviśeṣaiḥ stotumārabdhaḥ - trāṇaṃ bhavāhi śubhapadmahasta / padmaśriyālaṃkṛtaśuddhakāya / amitābhamūrte śirasā namāmi / jaṭārdhamadhye cintāmaṇimukuṭadharāya / śubhapadmahastāya / padmaśriyā samalaṃkṛtāya / jaṭāmukuṭadharāya / sarvajñavaśīkṛtāya / bahusattvāśvāsanakarāya / hīnadīnānukampāya / dīvākaravararocanakarāya / pṛthivīvararocanakarāya / bhaiṣajyarājottamāya / suśuddhasattvāya / paramayogamanuprāptāya / mokṣapravarāya mokṣapriyāya / cintāmaṇivatsadṛśāya / dharmagañjaparipālanakarāya / ṣaṭpāramitānirdeśanakarāya / sucetanakarāya / idaṃ stotraṃ mayā kṛtamavalokiteśvarasya / sukhitāste sattvā ye tava nāmadheyamanusmaranti / mucyante te kārasūtrai rauravopapanneṣu avīcyupapanneṣu pretanagaropapanneṣu ye tava nāmadheyamanusmaranti / mucyante ta bahavaḥ pāpaduḥkhāt / sucetanāste sattvā ye tava nāmadheyamanusmaranti / gacchanti te sukhāvatīlokadhātum / amitābhasya tathāgatasya dharmamanusmaranti śṛṇvanti // atha āryāvalokiteśvaro balerindrasya vyākaraṇamanuprayacchati sma - bhaviṣyasi tvamasurendra śrīrnāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān / sarve te 'surā vaineyā bhaviṣyanti / tatra tava buddhakṣetre na rāgaśabdo na dveṣaśabdo na mohaśabdo bhaviṣyati / ṣaḍakṣarī mahāvidyā labdhalābhā bhaviṣyati / tena tasya dharmadakṣiṇā upanāmitā / śatasahasramūlyaṃ muktāhāramupanāmitaṃ maulīkuṇḍalaṃ ca nānāratnasamuccitamupanāmitaṃ ca // atha āryāvalokiteśvaro dharmadeśanāṃ kartumārabdhaḥ - śṛṇu mahārāja / nitye dhruve śāśvate mānuṣyake ye cintayanti satataparigrahaṃ mahābhogānyanuvicintayanti dāsīdāsakarmakarapauruṣeyān, yāni ca mahārhāṇi vastraśayyāsanāni, ye ca mahārhā nidhānadhanadhānadhanadhānyakoṣakoṣṭhāgārāḥ, ajñānā