Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu018_u.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Bi Hoa (Karuṇāpuṇḍarīkasūtra)
Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 4 / 8 (50.000 ký tự/trang)
abhūtasya bodhisattvacārikā; ye 'pi te daśasu dikṣvanantāparyantāsvanyāsu lokadhātuṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanti yāpayanti sattvānāṃ hitāya sukhāya dharmaṃ ca deśayanti, ye trādhvasamatikrāntā dhvajāgrākeyūrā buddhakṣetrāstāṃ paripūrṇāṃ jinaiḥ paśyeyaṃ āvarteyaṃ / tena ca samādhināhaṃ bhadanta bhagavan paramāṇurajaḥsamān buddhān bhagavato bodhisattvaśrāvakagaṇaparivṛtān paśyeyaṃ / ekaikasyāhamaniśritāsamādhibalena buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamaiḥ kāyairvandeyaṃ / (KpSū 153) ekaikena cāhaṃ kāyenānuttarairvicitrai ratnaiḥ puṣpairanuttarairvicitrairgandhairmālyaiśca curṇavilepanairvādyaiḥ sarvābhiścānuttarābhirvyūhābhirekaikaṃ pūjayeyaṃ / ekakṣetre cāhaṃ samudravālikāpramāṇān kalpāṃ careyaṃ, yadā cāhaṃ sarvakāyavibhāvanena samādhinaikakṣaṇenaikaikasya buddhasya buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān buddhagocarān ājāneyaṃ / guṇākarasamādhinā cāhaṃ bhadanta bhagavan nekaikasya buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamairanuttaraistavaistaveyaṃ / animiṣasamādhinā cāhaṃ bhadanta bhagavan nekarajāgracittapramāṇena sarvabuddhakṣetrān pūrṇāṃ jinaiḥ paśyeyaṃ / araṇāsamādhinā cāhaṃ bhadanta bhagavan nekacittakṣaṇena sarvabuddhakṣetreṣu bodhisattvānatītānāgatapratyutpannān buddhakṣetraguṇavyūhān paśyeyaṃ / śūraṅgamasamādhinā cāhaṃ bhadanta bhagavannarakeśvavataritvā nairayikamātmabhāvamabhinirmiṇitvā nairayikānāṃ sattvānāṃ dharmaṃ deśayeyaṃ, bodhāya ca samādāpayeyaṃ, tatastān sattvān bodhāya cittamutpādayeyaṃ, tataścyavitvā manuṣyāṇāṃ sahabhāvyatāyāmupapadyeyuḥ (KpSū 154) yatra buddhā bhagavantastiṣṭhanti teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ sakāśāddharmaṃ śṛṇuyuḥ, avaivartikabhūmau ca pratiṣṭhāpayeyaṃ; evaṃ tiryakṣu, evaṃ preteṣu, evaṃ yakṣeṣu, evaṃ rākṣaseṣu, evamasureṣu, evaṃ nāgeṣu, evaṃ kinnaramahorageṣu, evaṃ piśācapūtanakaṭapūtaneṣu, evaṃ manuṣyacaṇḍāleṣu, evaṃ vaṇijeṣu gaṇikāsu; yathārūpeṣu ca bhagavan sattvāḥ kuleṣūpapadyante, yathārūpaśca teṣāṃ ātmabhāvapratilābhaḥ, yathārūpeṇa ca sattvāḥ karmapratyayena sukhāṃ vedanāṃ duḥkhāṃ vā pratisaṃvedayanti, yathārūpeṣu ca śilpasthānakarmasthāneṣu prasaktāḥ, tathārūpamātmabhāvaṃ nirmiṇitvā tathārūpaśilpasthānakarmasthāneṣūdyogaṃ nidarśayeyaṃ, tathārūpeṇa cakṣaravyāhāreṇa sattvānāṃ cittamārādhayeyaṃ, dharmaṃ ca deśayeyaṃ, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayeyaṃ niveśayeyaṃ pratiṣṭhāpayeyaṃ, avaivartikāṃśca sthāpayeyaṃ anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / tāvadahaṃ bhadanta bhagavan bodhisattvacārikāṃ cariṣyāmi yathā daśasu sarvabuddhakṣetrasahasreṣu sarveṣāṃ sattvānāṃ cittasantatiṃ tathā pariśodhayeyaṃ yathā pūrvakarmakleśāṃ na kuryuḥ, yadekasattvasyāpi (KpSū 155) catvārā mārāścittasantatipathaṃ na prajānīyuḥ, tadahaṃ daśabuddhakṣetrasahasrāṇyevaṃrūpāṃ pariśuddhāṃ sthāpayeyaṃ, yathā prabhāsavirajāsamucchrayagandheśvararājajyotistathāgatasya nīlagandhaprabhāsaviraje buddhakṣetraguṇavyūhāstathā bhaveyaṃ / evaṃ mayā svabuddhakṣetrasya svaparṣāyā ca yathā siṃhagandhena bodhisattvena praṇidhānaṃ kṛtaṃ / yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpā āśā paripūryeta tathā daśasu buddhakṣetrasahasreṣu sattvānāṃ sarvaduḥkhāni praśāmyantu, sarve ca mṛducittā bhavantu, karmaṇyacittā bhavantu, svakasvakāyāścaturdvīpikāyāḥ tiṣṭhanto buddhān paśyantu / teṣāṃ ca sattvānāṃ vicitraratnā vicitrapuṣpagandhavilepanacūrṇacchatradhvajapatākāḥ prādurbhavantu, yena te sattvāḥ tān buddhān pūjayeyuḥ, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayeyuḥ / ahaṃ ca bhagavan darśanavyūhasamādhānabalena svayaṃ paśyeyaṃ, sahodīritayāṃ vācāsminnevameva svayaṃ paśyati yathā praṇidhānaṃ kṛtaṃ" iti / bhagavān āha - "sādhu sādhu kulaputra, yastvaṃ kulaputra samantake ca svake ca buddhakṣetre daśabuddhakṣetrasahasrāṇi pariśuddhāni sthāpayiṣyasi / aprameyāsaṃkhyeyānāṃ (KpSū 156) ca sattvānāṃ santatiṃ pariśodhayiṣyasi / evamaprameyāsaṃkhyeyānāṃ buddhānāṃ bhagavatāmaprameyāsaṃkhyeyāyāṃ pūjāyāmautsukyamāpatsyase / tena tvaṃ kulaputra samantabhadro nāma bhavasva / bhaviṣyasi tvaṃ samantabhadrānāgate 'dhvani atikrānta ekagaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye parivartāvaśiṣṭe dvitīya uttarāyāṃ diśīto buddhakṣetrāt ṣaṣṭigaṅgānadīvālikāsamāni buddhakṣetrāṇyatikramitvā tatra jñānatāpasuviśuddhaguṇā nāma lokadhāturbhaviṣyati; tatra tvaṃ samantabhadrānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, jñānavajravijṛmbhiteśvaraketurnāma bhaviṣyasi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho yāvadbuddho bhagavān" / atha khalu kulaputra samantabhadro bodhisattvo mahāsattvo ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādayoḥ śirasā nipapāta / ratnagarbhastathāgatastvāha - "uttiṣṭha surata suvrata dāntacittā sattvāna santati viśodhya dṛḍhapratijñatvaṃ / (KpSū 157) sattvān tāraya kleśanadīsughorān tvaṃ jñāna ulkadhara bheṣyasi buddha loke" // tena khalu punaḥ kulaputra samayena daśakuśīdaprāṇasahasrāṇi ekakaṇṭhena vācaṃ babhāṣire / "bhaviṣyāma vayaṃ bhadanta bhagavan te pariśuddheṣu buddhakṣetreṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, yāṃ suviśuddhāśayāḥ samantabhadro bodhisattvo mahāsattvo bodhisattvacārikāṃ carāmāṇaḥ pariśuddhāṃ sthāpayati / evaṃ ca vayaṃ ṣaṭpāramitāḥ paripūrayitvā tatra buddhakṣetra upapadyema" / evaṃ kulaputra ratnagarbheṇa tathāgatena daśaprāṇisahasrā vyākṛtāḥ / "yadā samantabhadro 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate tadā yūyaṃ teṣu sāmantakeṣu lokadhātuṣvanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyadhve / sahasraikanāmakāstathāgatā bhaviṣyathaḥ yaduta sahasraṃ jvālakuṇḍeśvaraghoṣā nāma bhaviṣyatha tathāgatāḥ, aparaṃ (KpSū 158) sahasraṃ saṃvṛtīśvaraghoṣā nāmāno bhaviṣyanti, aparaṃ sahasraṃ suvimalaghoṣeśvararājanāmā bhaviṣyanti tathāgatāḥ, aparaṃ sahasraṃ prahīṇabhayaghoṣeśvararājanāmā bhaviṣyanti tathāgatāḥ, aparaṃ sahasraṃ vimalaghoṣatejeśvararājanāmā bhaviṣyanti / pañcaśatā ekaṃ nāmadheyāḥ yaduta sūryaghoṣanāmā bhaviṣyanti / tathā dvau vigatabhayakīrtirājā vigataraśmiśca, vigataraśmighoṣakīrtīśvaraghoṣaśca, viparadharmakīrtighoṣaśca, garbhakīrtirājaratnadhvajaḥ, jyotīśvaraḥ, uttaptamunijñāneśvaraḥ, ketacīvarasaṃbhṛtarājā, acintyamatijñānagarbhaḥ, jñānamerudhvajaḥ, jñānasāgararājā, mahāvīryaghoṣeśvaraḥ, meruśrīkalpaḥ, jñānavirajavegaḥ, kimīśvarabījaḥ, jñānasuvimalagarjiteśvaraḥ, abhibhūtaguṇasāgararājā, jñānasaṃbhavabalarājā, virajavīreśvararājā, muniśrīkūṭavegasaṃkusumaḥ, śrīkūṭajñānabuddhiḥ, vajrasiṃhaḥ, śīlaprabhāsvaraḥ, bhadrottamaḥ, anantaraśmiḥ, siṃhanandiḥ, (KpSū 159 ) akṣayajñānakūṭaḥ, ratnāvabhāsaḥ, jñānavimalaḥ, jñānapravāḍaḥ, siṃhakīrtiḥ, abhijñāguṇarājaḥ, dharmasumanāvarṣī, prabhākaraḥ, abhyudgatameruḥ, dharmasamudgatarājavimalaḥ, gandheśvaraḥ, vimalanetraḥ, mahāprasandayaḥ, asaṅgabalarājā, svajñānapuṇyabalaḥ, jñānacīvaraḥ, vaśavartī, asaṅgahiteṣī, jñānasaṃbhavaḥ, mahāmeruḥ, balagarbhaḥ, guṇākaraḥ, latākusumadhvajaḥ, gaṇaprabhāsaḥ, viguṇamoharājā, vajrottamaḥ, dharmaketuḥ, ghoṣendrarājā, svaguptaḥ, vajradhvajaḥ, ratneśvaraḥ, abhyudgatadhvajaḥ, śailakalpaḥ, ratimeghaḥ, dharmakārisālarājā, samantaguptasāgararājā, jñānasaṃnicayaḥ, jñānārciḥ, kusumagaṇiḥ, gajendreśvaraḥ, udumbarapuṣpaḥ, kāñcanadhvajaḥ, dharmadhvajaḥ, vinarditarājaḥ, candanaḥ, supratiṣṭhitasthāmavikramaḥ, dhvajāgrapradīpaḥ, jñānakramaḥ, sāgaradhvajaḥ, vyayadharmakīrtiḥ, māravinarditaḥ, guṇārciḥ, jñānaprabhaḥ, jñānapradīpaḥ, kṣemarājā, jñānaghoṣaḥ, dhvajasaṃgrahaḥ, (KpSū 160) vajrapradīpaḥ, vyūharājā, jayasaṃkhyā, supratiṣṭhitaḥ, maticandrarājā, kramavinarditarājā, sālendrasiṃhavigrahaḥ, nārāyaṇavijitagarbhaḥ, ratnaguṇasaṃnicaryaḥ, jyotigarbhaḥ, nakṣatravibhavakīrtiḥ, puṇyabalasālarājā, jñānaghoṣaḥ, brahmottaraḥ, dhṛtarāṣṭraḥ / aparaṃ sahasraṃ gandhapadmavijitakīrtirājā nāmano bhaviṣyanti, raśmimaṇḍalajyotiprabhāsarājā, gandhapadmottaravegaḥ, anantaguṇasāgarajñānottaraḥ, jambucchāyaḥ, guṇaśailadhvajaḥ, siṃhaketuḥ, nāgavivarjitakusumatejarājā, sugandhabījanairātma, amṛtaguṇatejarājakalpinami bhaviṣyati / aparaṃ sahasraṃ visṛṣṭadharmarājāno nāgendravimuktibuddhalokasāgaralocanaśailanāmā bhaviṣyanti tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ / ekakāle ekadivase 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyanti, anyonyāsu lokadhātuṣu daśāntarakalpāyuḥpramāṇaṃ bhaviṣyati" / te 'pi daśaprāṇasahasrā ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādau śirasā nipetuḥ / (KpSū 161) ratnagarbhastathāgata āha - "uttiṣṭhata ca dṛḍhanāganardatā kriyatā śubhadravyasaṃcayaṃ / udyujitaḥ pāramitāsu vegatā bhaviṣyathāsuranaralokanāyakāḥ" // atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇo navamaṃ rājaputramāmantrayate sma amighaṃ nāma / peyālaṃ, sa prāha - "tathārūpamahaṃ bodhisattvacārikāṃ cariṣyāmi yathā me daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsameṣu lokadhātuṣu gaṅgānadīvālikāsamāstiṣṭhanto yāpayantaḥ buddhā bhagavanto bodhicārikāṃ carataḥ sākṣibhūtā bhaviṣyanti bodhisattvacaryāyāṃ / yadahaṃ bhadanta bhagavan tvatpurato bodhāya cittamutpādayāmi, yāvaccānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsye / atrāntareṇa me bodhisattvacaryāṃ caramāṇasya na vipratisāracittamutpadyeta, yāvadbodhiparyantamupādāya dṛḍhapratijño bhaveyaṃ yathāvādī tathākārī, na cānyasya sattvasya cittasaṃkṣobho bhaveyaṃ, na (KpSū 162) ca me śrāvakapratyekabuddhayāne cittamutpadyeta, mā ca kāmarāgacittacaitasikā utpadyeran, mā styānamiddhasahagatā mauddhatyasahagatā mā kaukṛtyasahagatā na vicikitsāsahagatā na prāṇātipātaṃ nādattādānaṃ nābrahmacaryaṃ na mṛsāvādaṃ na paiśunyaṃ na pāruṣyaṃ nābhidhyā na vyāpādaṃ na mithyādṛṣṭiḥ na saṃbhinnapralāpaṃ na mātsaryasahagataṃ na dharme 'gauravacittatā na visaṃvādanacittatā / yāvadbodhiparyantān mama bodhisattvacaryāṃ caramāṇasya ime dharmā na saṃvidyeyuḥ / yāvadbodhiparyantamupādāya padavītihārakamapi buddhānusmṛtirnityaṃ cittacaitasikāḥ pravarteran / yāvadbodhiparyantena nāhaṃ buddhadarśanena virahito bhaveyaṃ na dharmaśravaṇena na saṅghopasthānena / sarvatra ca jātiṣu pravrajyāṃ pratilabheyaṃ / sarvāsu jātiṣu pāṃśukūliko bhaveyaṃ, traicīvarikaḥ vṛkṣamūlikaḥ naiṣadyikaḥ āraṇyakaḥ piṇḍapātikaḥ alpecchaḥ saṃtuṣṭaḥ dharmadeśakaḥ ādeyavākyaḥ aparimāṇapratibhānasaṃpanno bhaveyaṃ / na ca mūlāpattimāpadyeyaṃ / na mṛṣāvādasahagatairmantraiḥ parapravādino vimardeyaṃ / śūnyatāpratisaṃyuktaṃ ca mātṛgrāmasya dharmaṃ deśayeyaṃ, śūnyatāmanaskāreṇa ca mātṛgrāmasya na dantavidarśanaṃ kuryāt, (KpSū 163) na hastavikāreṇa dharmaṃ deśayeyaṃ / nityaṃ cāhaṃ mahāyānasaṃprasthitānāṃ bodhisattvānāṃ śāstṛsaṃjñāmutpādayeyaṃ / yasya cāhaṃ dharmabhāṇakasya sakāśāddharmaṃ śṛṇuyāṃ śāstṛsaṃjñān tasyāntike utpādayeyaṃ, satkṛtya cāhaṃ taṃ dharmabhāṇakaṃ yathā tathāgataṃ tathā satkuryāṃ gurukuryāṃ mānayeyaṃ pūjayeyaṃ yāvadātmamāṃsairapi dharmabhāṇakamupasthiteyaṃ / na cāhaṃ pātramapātraṃ cāvekṣya dānaṃ dadyāṃ, na mama dharmadānamātsarikā cittacaitasikā utpadyeyuḥ / svajīvitadānenāhaṃ bodhyarthikān sattvān paritrāyeyaṃ, svavīryabalapraṇidhānopārjitena cāhaṃ dravyena vyasanagatān sattvān vyasanebhyaḥ parimocayeyaṃ / na cāhaṃ pravrajitaliṅginaṃ vā gṛhasthaliṅginaṃ vā āpattyānāpattyā vā codayeyaṃ / nityaṃ cāhaṃ lābhasatkāraśloke 'gniviṣaśastrasaṃjñāmutpādayeyaṃ / yadi ca me bhadanta bhagavannime praṇidhānā yāvadbodhiparyantamupādāya saṃṛdhyeyuḥ yathā bhagavataḥ purataḥ praṇidhānaṃ kṛtaṃ, tadubhābhyāṃ pāṇibhyāṃ divyāścakraratnāḥ prādurbhavantu sahasrārāḥ sanābhikāḥ sanemikāḥ ādityavarṇaprabhāsvarāḥ" / sahabhāṣitāyāṃ asyāṃ vāci amighena rājaputreṇobhāyāṃ pāṇibhyāṃ tathārūpāṇi cakrāṇi (KpSū 164) prādurbhūtāni yathāyācitāḥ / punarāha - "yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpā āśā paripūryeta yāvadbodhiparyantena tadime cakrāḥ śūnyeṣu pañcakaṣāyeṣu buddhakṣetreṣu gacchantu, evaṃrūpeṇoccaśabdena yathā nandopanandā nāgarājā gacchanti tathā sarvāvantaṃ buddhakṣetraṃ svareṇa vijñāpayantu bodhisattvavyākaraṇasmṛtyasaṃpramoṣajñānadarśanaśūnyatābhāvanāpracārabuddhaviṣayaṃ dharmaparyāyaṃ cārayituṃ / ye ca tatra sattvā upapannāsteṣāṃ sarveṣāṃ śrotrendriyeṣvayaṃ dharmaparyāyamābhāsamāgacchatu, nipatitamātre ca teṣāṃ sattvānāṃ rāgaḥ praśamatu, dveṣo moho mānerṣyā mātsaryaḥ praśamatu, sarvabuddhānusmṛtimanasikāreṇānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādayantu" / preṣitau ca kulaputrāmighena rājaputreṇa tau dvau cakraratnau tau caivaṃrūpeṇa javena gacchatastadyathā buddhā bhagavanto buddhajavena gacchanti; evameva tau dvau cakraratnau gacchataḥ daśasu diśāsvaprameyeśvasaṃkhyeyeṣu pañcakaṣāyeṣu buddhakṣetreṣu gatvā sattvānāṃ bodhisattvavyākaraṇasmṛtyasaṃpramoṣajñānāntargatābhāvanāpracārabuddhadharmaparyāyaṃ cārayanti / teṣāṃ ca sattvānāmayaṃ (KpSū 165) dharmaparyāyaṃ śrotrendriyasyābhāsamāgacchati, teṣāṃ sarveṣāṃ rāgo yāvan mātsaryacittacaitasikāḥ praśāntāḥ, sarve ca buddhajñānaviṣayaṃ manaskāreṇānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditavanto, muhūrtamātreṇa ca te cakrāḥ pratinivṛtyāmighasya rājaputrasya purataḥ sthitāḥ / atha khalu kulaputra ratnagarbhastathāgataḥ amighasya rājaputrasya sādhukāramadāt, "sādhu sādhu kulaputra, tvayātīva śobhanaḥ praṇidhiḥ kṛta, ime ca divyāścakraratnāḥ śūnyeṣu pañcakaṣāyeṣu buddhakṣetreṣu preṣitā, bahūni ca prāṇakoṭīniyutaśatasahasrāṇyakaluṣacittānyavasthāpitāni, bodhau ca samādāpitāni / tena tvaṃ kulaputrākṣobhyo nāma bhavasva / bhaviṣyasi tvamakṣobhyo lokasya pariṇāyakaḥ, gṛhṇa tvamakṣobhya buddhakṣetraguṇavyūhāni yādṛṣānyākāṅkṣasi" / akṣobhya āha - "tādṛśamahaṃ bhadanta bhagavan buddhakṣetraguṇavyūhamākāṅkṣāmi yathā sarvalokasvarṇabhūrbhavet, samāpāṇitalopamā divyamaṇiratnavyavakīrṇā apagataśarkarakaṭhallā apagataśilāstaṃbhapāṣāṇaparvatā mṛdukā kācalindikasukhasaṃsparṣā, nikṣipte pādatale 'vanamedutkṣipte pādatale punarunnamet / na cātra narakatiryagyoniyamalokapretaviṣayāṃ (KpSū 166) prajñāyeyuḥ / na ca tatra buddhakṣetre durgandhā bhāvā bhaveyuḥ, divyātikrāntena gandhena tadbuddhakṣetraṃ sphuṭaṃ bhavet, divyaiśca māndāravamahāmāndāravaiḥ puṣpaistadbuddhakṣetramākīrṇaṃ / na ca tatra sattvānāṃ jarāvyādhimaraṇaṃ bhavet, na ca parasparabhayaṃ na ca parasparaviheṭhā na ca sattvānāmakālamaraṇaṃ vipratisāramaraṇaṃ nāsamāhitamaraṇaṃ / buddhānusmṛtimanaskāreṇa tatra sattvā bhaveyuḥ / na ca durgatiṣūpapadyeyuḥ, na pañcakaṣāyeṣu śūnyesu buddhakṣetreṣūpapadyeyuryāvadbodhiparinirvāṇāt buddhadarśanāvirahitā bhaveyurdharmaśravaṇena saṅghopasthānenāvirahitā / alparāgāśca tatra sattvā bhaveyuralpadveṣā alpamohāḥ, sarve ca tatra daśakuśalāṃ karmapathān samādāya varteyuḥ / na ca tatra buddhakṣetre sattvānāṃ śīlpagrahaṇaṃ bhavet, na nāmanimittaṃ, na ca tatra sattvānāṃ mārāvatāraṃ mārgena / na ca tatra sattvā durvarṇā bhaveyuḥ, na ca tatra sattvā vaimātra bhaveyuḥ, yadutāryo vā dāso vā, amamā aparigrahāśca tatra sattvā bhaveyuḥ / na ca tatra śrāvakānāṃ bodhisattvānāṃ vā śuklamokṣaṇaṃ bhavet, antataḥ svapnāntaragatānāmapi; (KpSū 167) sarve ca tatra sattvā dharmakāmā dharmaparyeṣṭiparā bhaveyuḥ / na ca tatra buddhakṣetra ekasattvo 'pi viparītadṛṣṭiko bhavet na cānyatīrthiko, na ca tatra sattvānāṃ kāyaklamatā bhavet cittaklamatā vā bhavet; sarve ca te tatra sattvāḥ pañcābhijñā bhaveyuḥ / na ca tatra sattvānāṃ tṛṣṇā vā bhukṣā vā viheṭhayet, yādṛśaṃ cāhāramākāṅkṣeyuḥ tādṛśaṃ ratnabhājaneṣu purataḥ prādurbhavet yathā kāmāvacarāṇāṃ devānāṃ / na coccāraprasrāvakheṭasiṅghāṇamaśru vā kāye svedo vā bhavet, na ca tatra śītaṃ noṣṇaṃ bhavet, sugandhaṃ ramaṇīyaṃ bhavet, mṛdusaṃsparśāśca vāyavo vāyuyuḥ / te ca tatra devamanuṣyāṇāṃ gandhakṛtyaṃ kurvīranyadākāṅkṣeyuḥ yādṛśamākāṅkṣeyuḥ, ya ekaḥ śītalaṃ vāyumākāṅkṣet, dvitīya uṣṇa, apara utpalagandhaṃ vāyumākāṅkṣeyuḥ, apara uragasāracandanagandhaṃ vāyuṃ, apare kālānusārigandhaṃ, apare tagaragandhaṃ, apare 'garugandhaṃ, apare sarveṇa sarvaṃ vāyunākāṅkṣeyuḥ, teṣāṃ yathā cittotpādenākṣiptaṃ tathā saṃpadyet / evamapagatapañcakaṣāyā lokadhāturbhavet / tatra ca sattvānāṃ saptaratnamayāḥ kūṭāgārā bhaveyuḥ / teṣu ca kūṭāgāreṣu saptaratnamayāḥ paryaṅkāḥ stritāḥ (KpSū 168) tūlikopadhānairmṛdukācalindikasaṃsparśāḥ prādurbhaveyuryatra manuṣyā vihareyuḥ / samantataśca kūṭāgāreṣu puṣkariṇīparipūrṇāṣṭāṅgopetenodakena prādurbhavet, yatra te sattvā udakenodakakāryaṃ kuryuḥ / sumanātālavṛkṣāṇāṃ vā vṛkṣāvalīralaṅkṛtā bhaveyuḥ, nānāpuṣpairnānāphalairnānāgandhairnānāvastrairnānācchatrairnānāmuktikāhārairnānābharaṇaiste vṛkṣā alaṅkṛtā bhaveyuḥ / yathārūpā ca tatra sattvā vastrābharaṇaṃ ākāṅkṣeyuḥ te tān tebhyaḥ kalpavṛkṣebhyo gṛhītvā prāvareyuḥ, evaṃ puṣpairyāvadābharaṇāṃ gṛhītvā bandheyuḥ / saptaratnamayaśca me bodhivṛkṣo bhavet, yojanasahasramuccatvena yojanaṃ skandhapariṇāhena yojanasahasraṃ śākhāpariṇāhena / vāyusamīritaśca tato bodhivṛkṣāddivyātikrāntaḥ snigdho manojñaḥ pāramitā abhijñendriyabalabodhyaṅgaśabdo niścaret, ye ca sattvāstaṃ śabdaṃ śṛṇuyuste virāgacittāḥ smṛtiṃ pratilabheyuḥ / sarvaguṇopetaśca tatra buddhakṣetre mātṛgrāmo bhavet tadyathā tuṣitadevanikāye 'psarāḥ / na ca tatra mātṛgrāmo durgandho bhavet, na dvijihve nerṣyāmātsaryaparicite / na ca tatra manuṣyā mātṛgrāmeṇa (KpSū 169) sārdhaṃ maithunakāyasaṃsargamāpadyeyuḥ / yasya ca tatra puruṣasya sarāgacittamutpadyeta, gatvā mātṛgrāmaṃ sarāgena cittena prekṣate muhūrtena puruṣasya rāgaḥ praśāmyeta, mahatodvegena ca prakramet, śubhavirajaṃ ca samādhiṃ pratilabheta, tena ca samādhinā mārapāśebhyaḥ parimucyeyuḥ, na ca bhūyo raktacittamutpādayeyuḥ / yā ca tatra strī puruṣaṃ sarāgaṃ nirīkṣeta gurviṇī bhavet, nirīkṣitamātreṇa cobhayo rāgaḥ praśamet / ye garbhavāsairdārakadārikā evaṃ kāyacaitasikaṃ sukhaṃ pratisaṃvedayeyuḥ, tadyathā devāstrayastriṃśā nandanti pramodanti kāyacaitasikaṃ sukhaṃ pratisaṃvedayanti / evaṃrūpaśca tatra buddhakṣetre garbhavāsā dārakadārikāḥ saptarātriṃdivasāni sukhaṃ saṃvedayeyuḥ / tāśca striyo garbhiṇyaḥ evaṃrūpaṃ sukhaṃ pratisaṃvedayeyuḥ, tadyathā dvitīyadhyānasaṃpanno bhikṣuḥ / na ca te sattvā aśucinā garbhamalena kliśyeyuḥ, saptame ca divase paramasugandhena parameṇa ca sukhopadhānena samarpitāḥ pratyājāyeyuḥ / na caiva sā strī duḥkhāṃ pratyanubhaved, ubhau ca puṣkariṇīmavataritvā snātvā ca sā strī evaṃrūpāṃ smṛtiṃ pratilabheta, yayā virāgaśubhaṃ samādhiṃ pratilabheta, tena ca samādhinā mārakarmaṇā (KpSū 170) parimucyeta, satatasamāhitā bhavet / yacca pūrvajanmani tathārūpaṃ karmakṛtamupacitaṃ bhavedyena ca bahukalpakoṭīstrībhāvamanubhavitavyaṃ tena samādhinābhinirvṛtena strībhāvaṃ ca sarveṇa sarvaṃ parikṣayaṃ gacched, yāvat parinirvāṇaṃ na bhūyaḥ strībhāvaṃ pratilabhet / yeṣāṃ ca sattvānāṃ tathārūpaṃ karmakṛtamupacitaṃ bhavet yad gaṇanātikrāntān kalpān nityagarbhavāsena pratyājāyeyurduḥkhaṃ pratyanubhavitavyaṃ bhavet, te bodhiprāptasya me nāmadheyaṃ śṛṇuyuḥ prasādaṃ ca pratilabheyuste tataścyavitvā mama buddhakṣetra upapadyeyurgarbhavāsena ca pratyājāyeyustatra sarveṇa sarvaṃ tatkarmaparikṣayaṃ gaccheyuryāvadbodhiparyantena na bhūyaste sattvā garbhavāsena pratyājāyeyurye sattvā avaruptakuśalamūlāste padmeṣu pratyājāyeyuḥ, ye sattvā anavaruptakuśalamūlāste garbhavāsena pratyājāyeyuḥ / karmaparikṣayena mama buddhakṣetre mātṛgrāmo vā garbhavāso vā prajñāyeta ekāntasukhasamarpitāste sattvāstatra buddhakṣetre bhaveyuḥ / sumanātālavṛkṣairvāyusamīritairevaṃrūpo ramaṇīyo nirghoṣo niścaredduḥkhamanityamanātmaśūnyaśabdā niścareyuḥ / tena ca śabdena tatra (KpSū 171) manuṣyā ulkāvatīṃ nāma samādhiṃ pratilabheyustena ca samādhinā te sattvāḥ śūnyatāvabhāsāṃ gambhīrān dharmān avabudhyeyuḥ / na ca tatra buddhakṣetre kāmopasaṃhitaḥ śabdo bhavet / bodhivṛkṣamūlaniṣaṇṇaścāhaṃ bhadanta bhagavan muhūrtenānuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ prāpnūyāṃ / bodhiprāptasya ca me tatra buddhakṣetre na bhūyaścandrasūryāṇāṃ prabhā prajñāyeta, anyatra kusumasaṃkocanena; evaṃrūpāṃ cāhaṃ prabhāṃ pramuñceyaṃ yena divyena cakṣuṣāprameyāsaṃkhyeyairanyairbuddhakṣetraistiṣṭhato buddhān bhagavataḥ paśyeyaṃ / bodhiprāptaścāhamevaṃrūpeṇa svareṇa dharmaṃ deśayeyaṃ yena svareṇa trisāhasramahāsāhasraṃ buddhakṣetramāpūrayeyaṃ, ye ca tatra sattvāḥ syuḥ te sarve buddhānusmṛtiṃ pratilabheyuste yena yena gaccheyuḥ caṃkrameyurniṣīdeyurvā parivarteyurvā, te satatasamitaṃ māṃ paśyeyuryathārūpeṣu dharmeṣu dharmasaṃśayā bhaveyuḥ teṣāṃ mama darśanamātreṇa vyavalokanamātreṇa ca teṣāṃ saṃśayā vigaccheyuḥ / bodhiprāptasya ca me ye sattvā daśasu dikṣvaprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu buddhakṣetreṣu śrāvakayānikā vā pratyekabuddhayānikā vānuttarayānikā vā mama nāmaṃ vā varṇaṃ va śṛṇuyuḥ, te tataścyavitvā (KpSū 172) mama buddhakṣetra upapadyeyuḥ / te tatra mama dharmaṃ śrutvā ye śrāvakayānikāste 'ṣṭavimokṣadhyāyino 'rhanto bhaveyuḥ, ye ca pratyekabuddhayānikāḥ te pratyekāṃ bodhimabhigaccheyuḥ, ye ca tatra bodhisattvā mahāyānikāste mat sakāśāddharmaṃ śrutvā gambhīrāṃ samādhikṣāntidhāraṇīṃ ca pratilabheyuḥ, te tatraivāvaivartikā bhaveyuranuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / aprameyaśca me śrāvakasaṅgho bhaved yo na śakyaṃ kenacidgaṇayituṃ anyatra svayaṃ tathāgatena / bodhiprāptaścāhaṃ yena yena gaccheyaṃ yatra yatra ca pādatalena pṛthivīṃ spṛśeyaṃ tatra tatra sahasrapatrāṇi padmāni suvarṇāvabhāsāni prādurbhaveyuḥ, te ca padmāḥ śūnyeṣu buddhakṣetreṣu gatvā mama varṇaśabdaṃ ghoṣaṃ niścārayeyuḥ; te ca sattvā mama nāma varṇaṃ yaśaśca śrutvā prītiprasādaprāmodyamutpādayeyuḥ, te prasādajātā mama buddhakṣetra upapattimākāṅkṣeyuḥ, tatra ca tāni kuśalamūlāni pariṇāmayeyuḥ, te tataścyavitvā mama buddhakṣetra upapadyeyuḥ / apagataśramaṇamalaśca me śrāvakasaṅgho bhavet, apagataśramaṇavākyāpagataśramaṇakauṭilyāpagataśramaṇaśāṭhyā apagataparṣā (KpSū 173) bhaveddharmagurukā na pariṣkāragurukā na lābhasatkāragurukā, anityaduḥkhānātmaśūnyatābhiratā ārabdhavīryā ca sā parṣadbhaveddharmaśravaṇā saṅghaprāgbhārā / ye ca tatrāvaivartikā bodhisattvā bhaveyuste 'nāgatapraviṣṭāḥ smṛtiṃ pratilabheyuste jātivyativṛttā prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ kathāṃ kathayeyuḥ, yāvadbodhiparyantena te dharmā na saṃpramoṣaṃ gaccheyuḥ / yāvadbodhiprāptaścāhaṃ daśamahākalpasahasrāṇi tiṣṭheyaṃ, parinirvṛtasya ca me kalpasahasraṃ saddharmastiṣṭhet" / bhagavān āha - "sādhu sādhu satpuruṣa, pariśuddhaṃ te buddhakṣetraṃ parigṛhītaṃ / bhaviṣyasi tvamakṣobhyānāgate 'dhvani atikrānte hyekasmin gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeya 'nupraviṣṭe dvitīye purastimāyāṃ diśi, ataḥ sahasrime buddhakṣetre 'bhiratirnāma lokadhāturbhaviṣyati, evaṃrūpayā guṇavyūhayā saṃpannā yathā tvayā praṇidhānaṃ kṛtaṃ / tatra tvaṃ anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, evamevākṣobhyo nāma bhaviṣyasi tathāgato yāvadbuddho bhagavān" / akṣobhya āha - "yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpāśā paripūryeta tatsarvatra lokadhātuṣu sattvāḥ skandhadhātvāyatanaparigṛhītā (KpSū 174) ye ca sattvāḥ sattvasaṃgraheṇa saṃgṛhītāste sarve maitracittā bhavantvavairacittā akaluṣacittāste evaṃrūpaṃ kāyasukhaṃ saṃvedayeyuḥ tadyathāpi nāma daśabhūmisthitasya bodhisattvasya padmasamādhiṃ samāpannasya yenāśayaprahāṇaviśuddhirbhavati, evaṃrūpeṇa sattvāḥ kāyacaitasikena sukhena samārpitā bhavantu / yadāhaṃ bhagavataḥ pañcamaṇḍalena pādau vandeta tadā sarvapṛthivī svarṇāvabhāsā bhavatu" / sa ca kulaputra ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādau vandati tadā ca tasmin samaye sarvasattvā evaṃrūpeṇa sukhena samarpitā yathā praṇidhānaṃ kṛtaṃ, tadā dharaṇī sarvā svarṇāvabhāsā dṛśyate / ratnagarbhastathāgata āha - "uttiṣṭha pravaramati akṣobhya cakrasaṃsthita karatala pravaracakra / sthāpitā bahutṛṣṇā karuṇacitte bhaviṣyasi tvaṃ śubhamati jagati śāstā" // (KpSū 175) atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇo daśamaṃ rājaputraṃ himaṇiṃ nāmāmantrayate sma / peyālaṃ himaṇī rājaputra evaṃrūpaṃ praṇidhānamakārṣīt tadyathākṣobhyena kṛtaṃ / "yadi me bhadanta bhagavan nevaṃrūpāśā paripūryeta tatsarvasattvā buddhālaṃbanamanaskāraṃ pratilabhantu / sarveṣāṃ coragasāracandanagandho haste prādurbhavatu, te ca sarve taṃ gandhaṃ buddhavigraheṣu pariṇāmayantu" / bhagavān āha - "sādhu sādhu kulaputra, udāraṃ te praṇidhānaṃ kṛtaṃ, yacca tvayā sarvasattvā uragasāracandanahastā sthāpitā buddhamanaskāraścāśayenotpāditaḥ, tena tvaṃ kulaputra gandhahastirnāma bhavasva / bhaviṣyasi tvaṃ gandhahaste 'tikrāntānāṃ gaṅgānadīvālikāsamānāmasaṃkhyeyānāṃ avaśiṣṭe dvitīye nadīgaṅgāvālikāsame 'saṃkhyeye 'kṣobhye tathāgate 'rhati samyaksaṃbuddhe parinirvṛte saddharme 'ntarhite saptame dviase tvaṃ gandhahaste tatra lokadhātāvanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, suvarṇapuṣpo nāma bhaviṣyasi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho yāvadbuddho bhagavān" / gandhahastirapyāha - "yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpāśā (KpSū 176) paripūryeta tadyadāhaṃ bhagavataḥ pañcamaṇḍalena pādau vandeyaṃ tadā sarvasminnārāme campakapuṣpavarṣaṃ pravarṣatu" / yadā khalu kulaputra gandhahastirbodhisattvo ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādau vandati tadā sarvasminnārāme campakapuṣpavarṣamabhiprāvarṣat / ratnagarbhastathāgata āha - "uttiṣṭha pravaraguṇa sugandhacittāvarṣita imi varacampakapuṣpāḥ / darśaya śubhapatha varapraṇītaṃ sthāpaya bahujagamabhaye pāre" // atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇa ekādaśamaṃ rājaputraṃ siṃhaṃ nāmāmantrayāmāsa / peyālaṃ, yathā gandhahastinā praṇidhānaṃ kṛtaṃ, ratnagarbhāya tathāgatāya ratnamayaṃ dhvajaṃ niryātitaṃ / ratnagarbhastathāgata āha - "sādhu sādhu satpuruṣa, ratnaketurnāma bhavasva, bhaviṣyasi tvaṃ ratnaketo 'nāgate (KpSū 177) 'dhvani atikrānte gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye 'vaśiṣṭe dvitīye gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye tatrābhiratyāṃ lokadhātau parinirvṛte svarṇapuṣpe tathāgate tasya ca saddharme 'ntarhite trayāṇāṃ antarakalpānāmatyayena tadbuddhakṣetraṃ jayasomaṃ nāma bhaviṣyati, tatra tvamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase nāgavinarditeśvaraghoṣo nāma bhaviṣyasi yāvadbuddho bhagavān / evaṃrūpaṃ te buddhakṣetraṃ bhaviṣyati buddhakṣetre guṇavyūhena yathākṣobhyasya tathāgatasya" / ratnaketurāha - "yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpāśā paripūryeta tadyadāhaṃ bhagavataḥ pādau vande tadā sarvasattvā evaṃrūpāṃ smṛtiṃ pratilabheyuḥ, yathā bodhisattvā ye mahābodhiṃ saṃprasthitāḥ sarvasattvānāmarthāya karuṇāyamānāḥ saṃbodhau prasthitā na nivarteyuḥ" / evameva kulaputra ratnaketurbodhisattvo ratnagarbhasya tathāgatasya pādau vanditvā, evameva sattvā evaṃrūpāṃ smṛtiṃ pratilabdhavanto yaduta karuṇācittāḥ sarvasattvāḥ sthāpitāḥ / atha khalu kulaputra ratnagarbhastathāgato ratnaketuṃ bodhisattvamāha - (KpSū 178) "uttiṣṭha dhairya sumate paramarūpa sattvahetu sudṛḍhakṛta pratijñā / sthāpayasi bahujana virajacitte bhaviṣyase naravaro pravarabuddhaḥ" // evaṃ peyālaṃ, mārdavapūrvaṃgamaiḥ pañcabhi rājaputraśatairevaṃrūpaṃ praṇidhānaṃ kṛtaṃ, kṛtvaivaṃrūpā buddhakṣetraguṇavyūhāḥ parigṛhītā yathā gaganamudreṇa bodhisattvena praṇidhānaṃ kṛtaṃ, buddhakṣetraguṇavyūhāśca parigṛhītāḥ / sarve ca ratnagarbheṇa tathāgatenānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau vyākṛtāḥ / "evamevaikakāle 'nyonyeṣu lokadhātuṣvanuttarāṃ samyaksaṃbodhim spṛśiṣyatha" / apare catvāraḥ śatā rājaputrāṇāṃ yairevaṃrūpaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhītaṃ yathā vajracchedaprajñāvabhāsena, te 'pi sarve ratnagarbheṇa tathāgatena vyākṛtā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau anyonyeṣu lokadhātuṣu / aparairekonanavatibhī rājaputrairevaṃrūpaṃ praṇidhānaṃ kṛtaṃ, evaṃrūpaṃ ca buddhakṣetraṃ parigṛhītaṃ (KpSū 179#) yathā samantabhadreṇa / sarvaiścaturaśītibhiḥ koṭṭarājasahasraiḥ pṛthakpṛthagviśiṣṭaṃ praṇidhānaṃ kṛtaṃ, pṛthakpṛthaśca buddhakṣetraguṇavyūhāḥ parigṛhītāḥ / sarve ca ratnagarbheṇa tathāgatena vyākṛtā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, anyonyeṣu lokadhātuṣvekakāle bodhiṃ prāpsyanti / evameva tribhiḥ prāṇakoṭibhiḥ pṛthakpṛthak praṇidhānaṃ kṛtaṃ, pṛthakpṛthaśca buddhakṣetraguṇavyūhāśca parigṛhītāḥ / sarve ca ratnagarbheṇa tathāgatena vyākṛtāanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, "evameva yūyamapyekakāle 'nyonyeṣu lokadhātuṣvanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyadhve" // atha khalu kulaputra samudrareṇorbrāhmaṇasyāśītiputrā ratnagarbhasya tathāgatasya bhrātaraḥ, teṣāṃ jyeṣṭhaḥ samudreśvarabhuvirnāma māṇavaḥ / atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇaḥ samudreśvarabhuviṃ māṇavaṃ āmantrayāmāsa / "pratigṛhāṇa tvaṃ māṇava pariśuddhāṃ buddhakṣetraguṇavyūhāṃ" / samudreśvarabhuvirmāṇavāha - (KpSū 180) "tvaṃ tāvattāta prathamataraṃ siṃhanādaṃ nadasva" / samudrareṇurāha - " tvaṃ tāvat putra praṇidhānaṃ kuruṣva, paścādahaṃ praṇidhānaṃ kariṣye" / sa āha - "kiṃ tāvat pariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ pratigṛhṇāmyutāhosvidapariśuddhaṃ?" / agrapurohita āha - "ye mahākaruṇāsamanvāgatā bodhisattvāste kliṣṭaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhṇanti, kliṣṭāśayāṃ viparītadṛṣṭikāṃ sattvānvaineyān pratigṛhṇanti / yathā punastvaṃ māṇava svaṃ jāniṣe" / atha khalu kulaputra samudreśvarabhuvirmāṇavako yena ratnagarbhas tathāgatastenopasamakrāmadupasaṃkramya ratnagarbhasya tathāgatasya purataḥ sthitvaivamāha - "evamahaṃ bhadanta bhagavannanuttarāṃ samyaksaṃbodhimākāṅkṣāmi, aśītivarṣasāhasrikāyāṃ prajāyāṃ pravarāṃ bodhiṃ spṛśeyaṃ / yathaitarhi bhagavan sattvā mandarāgā mandadveṣā mandamohā udvignāśayāḥ saṃsāre bhayadoṣadarśinastathā tatra buddhakṣetre sattvā bhaveyuḥ, yatrāhamabhisaṃbuddheyaṃ, te ca mamāntike pravrajeyuḥ, tribhiśca yānairahaṃ sattvānāṃ dharmaṃ deśayeyaṃ / yadi bhadanta bhagavannevaṃrūpā āśā paripūryeta tad vyākarotu māṃ bhagavānanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau" / (KpSū 181) ratnagarbhastathāgata āha - "bhaviṣyasi tvaṃ māṇavānāgate 'dhvani atikrānta ekagaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye 'nupraviṣṭe dvitīye gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye utpalasantīraṇe kalpe cāturdvīpikā baliṣṭhā nāma bhaviṣyati, imaṃ buddhakṣetramaśītivarṣasāhasrikāyāṃ prajāyāṃ bodhimabhiprapsyasi, ratnakūṭo nāma tathāgato bhaviṣyasi yāvadbuddho bhagavān" / sa āha - "yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpā āśā paripūryeta tadiha sarvatrārāme lohitamuktiḥ pravarṣatu, sarvavṛkṣebhyaśca pañcāṅgikaṃ tūryaṃ niścaratu" / yadā ca kulaputra samudreśvarabhuvirmāṇavako ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādau vandati tadā sarvatrārāme lohitamuktimayavarṣaṃ pravarṣitaṃ, sarvavṛkṣebhyaśca pañcāṅgikaṃ tūryaṃ niścaritaṃ / ratnagarbhastathāgata āha - "uttiṣṭha sthāmavara akṣayaprajñākoṣā sattvānukaṃpaka hiteṣiṇa maitracittā / abhiprāya tubhya paripūryatu śuddha sattvāna arthakaru bheṣyasi buddha loke" // (KpSū 182) dvitīyaśca brāhmaṇasya putraḥ saṃbhavo nāma, sa evaṃ vadati yathā samudreśvarabhuviḥ / ratnagarbhastathāgata āha - "tvamapi māṇavotpalasantīraṇe kalpo 'syāṃ cāturdvīpikāyāṃ lokadhātau baliṣṭhe buddhakṣetre vardhamānāśītivarṣasāhasrikāyāṃ prajāyāṃ vairocanakusumo nāma tathāgato bhaviṣyasi yāvadbuddho bhagavān" / peyālaṃ, tṛtīyastvāha - "dvivarṣasahasrasya jyotigandho nāma bhaviṣyasi yāvadbuddho bhagavān" / vyākaraṇaṃ peyālaṃ, evaṃ sumanastathāgataḥ śailarājā saṃvṛtalocano brahmottaro jambūcchāyaḥ pūrṇamuttaro ratnaśailaḥ samudragarbho nārāyaṇaḥ śikhī kanakamunirmunīndraḥ kauṇḍinyaḥ siṃhavikramo jñānadhvajo buddhaśravo 'parājito vikasitojjayo hiteṣī prajñāvabhāso mahendraḥ śāntaprajñākaro nando nyagrodharājaḥ kanakalocanaḥ sahitaḥ sūryanandiḥ ratnaśikhī sumetro brahmaḥ sundo brahmarṣabhaḥ praṇādo dharmacandraḥ (KpSū 183) arthadarśī yaśonandī yaśottaraḥ abhirūpaḥ sugandhaścaturaḥ pravaralocanaḥ sunijastaḥ sārthavrataḥ sumanoratho varaprajñaḥ kanakadhvajaḥ sunetro devaśuddhaḥ śuddhodanaḥ sudarśanaḥ virūḍhadhvajo virūpākṣo brahmasvaraḥ śrīsaṃbhavaḥ śrīmahāvirajo maṇibhadraḥ mārīciḥ śākyamunirghoṣeśvaraḥ satyasaṃbhavaḥ śreṣṭhaḥ saṃbhavapuṣpaḥ sukusumaḥ akṣobhyaḥ sūryagarbho ratīśvaro nāgadanto vajraprabhāsaḥ kīrtirājā vyāghraraśmiḥ sanetyajñānasaṃbhavaḥ gandhasvaraḥ sālendraḥ nārāyaṇagataḥ jyotigarbhaḥ / yastu tatra kulaputra sarvapaścimakaḥ purohitaputraḥ vigatabhyasaṃtāpo nāma, sa ratnagarbhasya tathāgatasya purutaḥ sthitvāha / "ime bhadanta bhagavannekonāśītirmāṇavakāḥ sarve vyākṛtā utpalasaṃtīraṇe kalpe vardhamānadvaye 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyante / utpādayāmyahaṃ bhagavannanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittaṃ, kṣīyamāṇe bhadanta bhagavannutpalasaṃtīraṇe (KpSū 184) kalpe sarvapaścimako 'haṃ varāgrabodhiṃ spṛśeyaṃ / yāntakaṃ teṣāmekonāśītīnāṃ buddhānāmāyuḥpramāṇaṃ tāntakaṃ mamaikasya bodhiprāptasya bhavet / yāntakāśca teṣāṃ vaineyā bhaveyustāntakā mamaikasya bhaveyuḥ, yathā ca te tribhiryānairdharmaṃ deśayeyuḥ, yathā ca teṣāṃ śrāvakasaṅgho bhavet, tāntako mama bodhiprāptasya ekaśrāvakasaṅgho bhavet / ye ca teṣāmekonāśītīnāṃ buddhānāmutpannānāṃ sattvāstasminnutpalasaṃtīraṇe kalpe manuṣyalābhaṃ pratigṛhṇīyuḥ, kṣīyamāṇe kalpe 'hamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaḥ sarvāṃstān sattvāṃstribhiryānairniyatāṃ vyavasthāpayeyaṃ / yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpā āśā paripūryeta tadvyākuruṣva māṃ bhadanta bhagavannanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau" / atha khalu kulaputra ratnagarbhastathāgato vigatabhayasaṃtāpasya sādhukāramadāt / "sādhu sādhu satpuruṣa, gaṇanātikrāntānāṃ sattvānāṃ kāruṇikahitakaraścotpanno, bhaviṣyasi tvaṃ māṇavakānāgate 'dhvanyatikrānta ekagaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye 'nupraviṣṭe dvitīye gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye tatrotpalasaṃtīraṇe kalpe kṣīyamāṇe sarvapaścimakastvamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, (KpSū 185) viagatarajasamudgatābhyudgatarājā nāma tathāgato bhaviṣyasi yāvadbuddho bhagavān / yathā ca teṣāmekonāśītīnāṃ buddhānāmardhakalpamāyurbhaviṣyati, evaṃ tavaivaikasyāyurardhakalpaṃ bhaviṣyati / yāvat sarve te tvatpraṇidhānāḥ saṃpatsyante yathā praṇidhānaṃ kṛtaṃ" / sa āha - "yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpā āśā paripuryeta yadāhaṃ bhagavataḥ pañcamaṇḍalena pādau vandāmi tadā sarvatrāsmin buddhakṣetre nīlakusumāḥ pravarṣantu paramasugandhā, ye ca sattvāstaṃ gandhamāghrāyeyuḥ teṣāṃ sarveṣāṃ dhātavaḥ prasannā aviruddhā bhaveyuḥ, sarveṣāṃ ca sarvavyādhyaḥ praśāmyeyuḥ / yadā ca kulaputra vigatabhayasaṃtāpo māṇavo ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādau vandati tadā sarvatra tasmin buddhakṣetre nīlakusumavṛṣṭiḥ pravarṣitā, ye ca sattvāstaṃ gandhaṃ ghrātavantasteṣāṃ sarve dhātavaḥ samā aviruddhāḥ saṃsthitāḥ, sarve ca tatra sattvā arogā alpābādhāśca saṃvṛttāḥ / ratnagarbhastathāgata āha - "uttiṣṭha karuṇavratadāntacittā pūjayiṣyasi bahava lokanāthān / (KpSū 186) chetsyasi dṛḍhāṃ śaṭhakleśabandhanāṃ bhaviṣyase śubhavaraprajñakośaḥ" // tasya ca kulaputra brāhmaṇasya trayaḥ koṭyo 'ntavāsināmārāmadvāre niṣaṇṇāste āgatāṃ sattvāṃstriśaraṇagamane sthāpayanti, bodhāya ca samādāpayanti / atha khalu samudrareṇurbrāhmaṇastāṃ śiṣyānāmantrayate sma / "utpādayatha bho māṇavakā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittaṃ, gṛhṇatha buddhakṣetraguṇāṃ yādṛśānākāṅkṣatha, kuruta bhagavataḥ sakāśe praṇidhānaṃ yādṛśamevākāṅkṣatha" / tatra jyotikṣabhako nāma māṇavaḥ, sa āha - "kīdṛśena mārgeṇa kīdṛśena saṃbhāreṇa kīdṛśyā caryayā kīdṛśyā saṃṛtyā bodhirlabhyate?" / purohita āha - "catvāra ime māṇavakā bodhimārgapratipannena bodhisattvenākṣayakośāḥ samudānayitavyāḥ / katame catvāraḥ?" akṣayaḥ puṇyasaṃbhāraḥ, akṣayo jñānasaṃbhāraḥ, akṣayaḥ prajñāsaṃbhāraḥ, akṣayaḥ (KpSū 187) sarvadharnasamudānayanasaṃbhāraḥ / īdṛśaḥ kulaputra mārgaḥ / uktaṃ caivaṃ māṇava tathāgatena saṃbhāraviśuddhisaṅgraho nāma saṃsārottaraṇadharmadvāraṃ; dānasaṃbhāraṃ bodhisattvā ye parityajanti, sa ca vaineyasattvaparipācanāya saṃvartate; śīlasaṃbhāro bodhisattvānāṃ praṇidhānapūryai saṃvartate; kṣāntisaṃbhāro bodhisattvānāṃ lakṣaṇānuvyañjanaparipūryai saṃvartate; vīryasaṃbhāro bodhisattvānāṃ sarvakāmakaraṇāya saṃvartate; dhyānasaṃbhāro bodhisattvānāmājāneyacittatāyai saṃvartate; prajñāsaṃbhāro bodhisattvānāṃ sarvakleśaparijñāyai saṃvartate; śrutasaṃbhāro bodhisattvānāmasaṅgapratibhānatāyai saṃvartate; puṇyasaṃbhāro bodhisattvānāṃ sarvasattvopajīvyatāyai saṃvartate; jñānasaṃbhāro bodhisattvānāmasaṃśayajñānatāyai saṃvartate: śamathasaṃbhāro bodhisattvānāṃ karmaṇacittatāyai saṃvartate; vipaśyanāsaṃbhāro bodhisattvānāṃ vigatakathaṃkathāyai saṃvartate; (KpSū 188) maitrīsaṃbhāro bodhisattvānāmapratihatacittatāyai saṃvartate; karuṇāsaṃbhāro bodhisattvānāṃ vaineyākhedatāyai saṃvartate; muditāsaṃbhāro bodhisattvānām dharmārāmaratiramaṇatāyai saṃvartate; upekṣāsaṃbhāro bodhisattvānāmanunayapratighaprahāṇatāyai saṃvartate; dharmaśravaṇasaṃbhāro bodhisattvānāṃ nivaraṇaprahāṇāya saṃvartate; naiṣkramyasaṃbhāro bodhisattvānāṃ sarvaparigrahāvasaraṇatāyai saṃvartate; araṇyavāsasaṃbhāro bodhisattvānāṃ kṛtakuśalamūlakarmāvipraṇāśatāyai saṃvartate; kuśalavṛddhibhāvanatāsaṃbhāro bodhisattvānāṃ sarvakuśalatāyai saṃvartate; smṛtisaṃbhāro bodhisattvānāṃ dhāraṇīpratilābhatāyai saṃvartate; matisaṃbhāro bodhisattvānāṃ bodhiprabhedanatāyai saṃvartate; dhṛtisaṃbhāro bodhisattvānāmarthagatyanubudhyanatāyai saṃvartate; smṛtyupasthānasaṃbhāro bodhisattvānāṃ kāyavedanācittadharmapratyavekṣaṇatāyai saṃvartate; samyakprahāṇasaṃbhāro bodhisattvānāṃ sarvakuśaladharmabhāvanāparipūraṇāya (KpSū 189) saṃvartate; ṛddhipādasaṃbhāro bodhisattvānāṃ kāyacittalaghutāyai saṃvartate; indriyasaṃbhāro bodhisattvānāṃ saṃvaraparipūryai saṃvartate; balasaṃbhāro bodhisattvānāṃ sarvakleśāvamardanatāyai saṃvartate; bodhyaṅgasaṃbhāro bodhisattvānāṃ dharmasvabhāvāvabodhanatāyai saṃvartate; ṣaṭparāyaṇīyasaṃbhāro bodhisattvānāṃ vaineyasattvapariśodhanatāyai saṃvartate / ayaṃ māṇavakāḥ saṃbhāraviśuddhimukhasaṃgraho nāma saṃsārottaraṇadharmadvāraṃ" / sa āha - "dānasaṃbhāro bhagavatā mahābhogamahāparivāratāyāyuktaḥ, śīlaṃ svargopapattaye, śrutaṃ mahāprajñatāyai; śraddhājīvabhāvanā bhagavatā svaṃsārottaraṇārthaṃ nirdiṣṭā" / purohitā āha - "ye māṇavāḥ saṃsārābhiratā dānaṃ dadanti, evametad yathoktaṃ / ye māṇavaka kulaputrā vā kuladuhitaro vā bodhimārgapratipannāstairdānaṃ damacittatayā dātavyaṃ, śīlaṃ śamathacittatayā rakṣitavyaṃ, śrutamakaluṣacittatayā paryeṣitavyaṃ, bhāvanā mahākaruṇācittatāyai bhāvayitavyā, pariśeṣā (KpSū 190) dharmāḥ prajñājñānopāyasaṃbhārasamudānayatāyai paryeṣṭavyāḥ / ayaṃ māṇavakā bodhimārgaḥ / īdṛśena saṃbhāreṇa bodhirlabhyata iti, īdṛśī bhāvanā, īdṛśī smṛtiḥ, īdṛśī māṇavakā bodhimārgacaryā; janayata māṇavakā bodhau chandaṃ / śuddho māṇavakā bodhimārga āśayena praṇidhānaṃ kartavyaṃ paripūryate; prasanno māṇavakā bodhimārga āśayaviśuddhyā; ṛjukā māṇavakā bodhimārga aśaṭhyaviśuddhikleśapravāhaṇatayā; yogakṣemo māṇavakā bodhimārgaḥ anuttaranirvāṇaparyavasānaḥ / kuruta praṇidhānaṃ, gṛhṇata buddhakṣetraguṇavyūhaṃ pariśuddhamapariśuddhaṃ vā yathābhipretā" / atha khalu kulaputra jyotikṣabhako māṇavako ratnagarbhasya tathāgatasyāgrato dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpyāha / "utpādayāmyahaṃ bhadanta bhagavannanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittaṃ / asmiṃ kliṣṭe buddhakṣetre maṇḍarāgāṇāṃ sattvānāṃ maṇḍadveṣāṇāṃ maṇḍamohānāṃ askhalitāluḍitacittānāṃ avairacittānāṃ īrṣyāmātsaryacittavivarjitānāṃ mithyādṛṣṭiparivarjitacittānāṃ samyagdṛṣṭivyavasthitacittānāṃ kuśalacittānāṃ kuśalaparyeṣṭicittānāṃ apāyapathavivarjitacittānāṃ (KpSū 191) triḥsvargapathodyuktacittānāṃ tribhiḥ puṇyakriyāvastubhiḥ samudānītakuśalamūlānāṃ triṣu yāneṣu prayuktacittānāmanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ / yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpā āśā paripūryeta tadā me ubhayoḥ pāṇyorhastināgāḥ prādurbhavantu" / sahapravyāhṛte vākye bhagavato 'nubhāvena ubhayoḥ pāṇyorhastināgāḥ prādurbhūtāḥ sarvaśvetāḥ saptāṅgasupratiṣṭhitāḥ / dṛṣṭvā āha - "gacchata yūyaṃ gaganatalaṃ / sarvāvantamidaṃ buddhakṣetramaṣṭāṅgopetena varṣeṇa paramasugandhena sarvasattvānito buddhakṣetrāt prabodhayata / yeṣāṃ sattvānāṃ kāye tato bindu nipate ye vā gandhamājighreyusteṣāṃ pañcanīvaraṇāḥ prahīyantu; tadyathā kāmacchandanīvaraṇaṃ prahīyatu, vyāpādastyānamiddhauddhatyakaukṛtyavicikitsānīvaraṇaṃ prahīyatu" / sahapravyāhṛte vākye nāgā uparyantarīkṣe evaṃrūpeṇa javena gacchanti, tadyathāpi nāma balavān puruṣaḥ prasāritāṃ bāhu saṃkocayet saṃkocitaṃ bāhu prasārayet / evameva te hastināgāḥ kṛtakāryā yathā pūrvoktaṃ vivarttitvā tasyāgrataḥ sthitāḥ / atha khalu kulaputra jyotikṣabho māṇavakaḥ paramaprītimanāḥ; (KpSū 192) taṃ ratnagarbhastathāgata āha - "bhaviṣyasi tvaṃ kulaputrānāgate 'dhvani anupraviṣṭe dvitīye gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye ratnaprabhāse kalpe ratnasañcayaṃ nāma buddhakṣetraṃ bhaviṣyati, asmiṃ cāturdvīpike ratnacchatrābhyudgataraśmirbhaviṣyasi tathāgato yāvadbuddho bhagavān" / atha kulaputra jyotikṣabho bodhisattvo ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādau śirasā nipapāta / ratnagarbhastathāgata āha - "uttiṣṭha vigatarajā śuddhasattvā vyākṛta bahusattvakoṭīḥ sā / bhaviṣyasi varaśuddhamārgaḥ bodhaye bhaviṣyasi varajinaḥ sattvanāyakaḥ" // peyālaṃ, sahasro māṇavakānāṃ trayaḥ koṭyo māṇavakānāṃ yairasmin buddhakṣetre 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau (KpSū 193) praṇidhānaṃ kṛtaṃ; sarve ca te ratnagarbheṇa tathāgatena vyākṛtāḥ, yāvadvipaśyī śikhī viśvabhuvaḥ paścimā buddhā babhūvuḥ / sarve māṇavakā vyākṛtāḥ / tatra sahasravedapāṭhakānāṃ brāhmaṇānāṃ yasteṣāṃ jyeṣṭhaḥ gurusaṃmato vāyuviṣṇurnāma / sa āha - "ahaṃ punaḥ pañcakaṣāye buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ spṛśyeyaṃ / tīvrarāgānāṃ tīvradveṣāṇāṃ tīvramohānāṃ sattvānāṃ dharmaṃ deśayeyaṃ" / jyotipālo nāma māṇavakaḥ / sa āha - "kimarthavaśaṃ samanupaśyamāno 'yaṃ bho upādhyāya vāyuviṣṇuḥ pañcakaṣāye buddhakṣetre praṇidadhāti?" / purohita āha - "sakalamahākaruṇāsamanvāgato bodhisattvaḥ pañcakaṣāye buddhakṣetre bodhimanuprāpnoti; atrāṇānāmaparāyaṇānāṃ kleśairupadrutānāṃ dṛṣṭivyasanaprāptānāṃ sattvānāmarthakaro bhavati; trāṇam parāyaṇaṃ bhavati; janmasamudrācca sattvān uttārayati; samyagdṛṣṭyāṃ ca sattvān pratiṣṭhāpayati; nirvāṇāmṛtarasena sattvān saṃtarpayati / iyaṃ bodhisattvasya mahākaruṇā dṛśyata ye pañcakaṣāye buddhakṣetre praṇidadhanti" / (KpSū 194) ratnagarbhastathāgata āha - "bhaviṣyasi tvaṃ vāyuviṣṇo atikrāntānāmekagaṅgānadīvālikāsamānāmasaṃkhyeyānāmavaśiṣṭe dvitīye gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye purastimāyāṃ diśāyāṃ buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāni buddhakṣetrāṇyatikramitvā tatra kaṣāyadhvaja nāma lokadhāturbhaviṣyati / tatra tvaṃ satpuruṣānutarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, śālendrarājo nāma tathāgato bhavisyasi yāvadbuddho bhagavān" / vāyuviṣṇurāha - "yadi me bhadanta bhagavannevaṃrūpā āśā paripūryeta yadāhaṃ bhagavataḥ pañcamaṇḍalena pādau vande tadā me bhagavān chatapuṇyalakṣaṇālaṅkṛtāvubhau caraṇau mūrdhni sthāpayatu" / yadā kulaputra vāyuviṣṇurmāṇavo bhagavataḥ pādayoḥ śirasā nipapāta tadā ratnagarbhastathāgataḥ ubhau caraṇau vāyuviṣṇorbodhisattvasya mūrdhni sthāpayitvāha - "uttiṣṭha karuṇāśaya tīkṣṇaprajña carāhi caryā varabodhikāraṇāt / chindāhi dhirādṛdhakleśabandhanaṃ bheṣyasi buddha hitānukampī" // (KpSū 195) atha khalu kulaputra jyotipālo māṇavako ratnagarbhasya tathāgatasya dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthvyāṃ pratiṣṭhāpyāha - "utpādayāmyahaṃ bhadanta bhagavannanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittaṃ / asmin buddhakṣetre rāgadveṣamohasabhāgacittānāmavyavasthitakuśalākuśalāśayānāṃ sattvānāṃ catvāriṃśadvarṣasahasrāyuṣkāyāṃ prajāyāmanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ ' / ratnagarbhastathāgata āha - 'atikrāntānāṃ ekagaṅgānadīvālikāsamānāmasaṃkhyeyānāṃ avaśiṣṭe dvitīye sahā nāmāyaṃ lokadhāturbhaviṣyati / kena kāreṇena sahetyucyate? ' sahāste sattvā rāgasya sahāste dveṣasya sahāste mohasya sahāste kleśabandhanānāṃ, tena kāreṇena sā lokadhātuḥ sahetyucyate / tatra sahāyāṃ lokadhātau bhadrako nāma bhaviṣyati mahākalpaḥ / kena kāraṇenocyate bhadraka iti? / bhadrake mahākalpe rāgadveṣamohacaritānāṃ sattvānāṃ sahasraṃ mahākāruṇikānāṃ buddhānāṃ bhagavatāmutpatsyate / tvamapi satpuruṣānupraviṣṭe bhadrake mahākalpe catvāriṃśadvarṣasāhasrikāyāṃ (KpSū 196) prajāyāṃ sarvaprathamamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, krakutsando nāma bhaviṣyasi tathāgato yāvadbuddho bhagavāṃstribhiryānairdharmaṃ deśayiṣyasi, gaṇanātikrāntān sattvān saṃsāranadyāmuhyamānānuttārayiṣyasi, nirvāṇapāre ca sthāpayiṣyasi ' / atha khalu kulaputra jyotipālo bodhisattvo ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādau śirasā vanditvaikānte 'tikramya tasthau / atha khalu kulaputra dvitīyastumbururnāma māṇavako ratnagarbhasya tathāgatasya purato niṣaṇṇaḥ / "bhaviṣyāmyahaṃ bhadanta bhagavan krakutsandasya tathāgatasyānusaṃdhau triṃsadvarṣasahasrāyuṣkāyāṃ prajāyāṃ buddho loke" / ratnagarbhastathāgata āha - "bhaviṣyasi tvaṃ māṇavakātikrānta ekagaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye 'vaśiṣṭe dvitīye nadigaṅgāvālikāsame 'saṃkhyeye sahe buddhakṣetre 'nupraviṣṭe bhadrakalpe krakutsandasya tathāgatasyānusaṃdhau triṃśadvarṣasāhasrikāyāṃ prajāyāṃ kanakamunirnāma tathāgato bhaviṣyasi arhan samyaksaṃbuddho vighuṣṭaśabdo lokasya" / sa bhagavataḥ sakāśādvyākaraṇaṃ śrutvā (KpSū 197) ratnagarbhasya tathāgatasya pādau śirasā vanditvā pradakṣiṇīkṛtvā ratnagarbhasya tathāgatasyābhimukhamāsthāt, puṣpairbhagavataḥ kāyamavakiramāṇaḥ prañjalibhūto bhagavantaṃ gāthābhistuṣṭhāva / "susahita sumudita sumadhura vacanā askhalita aluḍita akaluṣa vimalā / abhiśaya atiyati atimati matimā ṛṣivara jvala tuma munivara vṛṣabhī // bahu tuma guṇadada guṇaśata bharitā sukhakara munivara naramanu namitā / na hi anyu sattva vidyati tvayi samu tṛbhave tvayi adyi bahusattva bodhimārgi vyākṛtā" // (KpSū 198) atha khalu kulaputra viśvagupto nāma māṇavako ratnagarbhasya tathāgatasya purataḥ saptaratnamayaṃ pīṭhaṃ sthāpayitvā śatasahasramūlyena prajñapanena prajñapya, tatra pīṭhe suvarṇapātraṃ sthāpayitvā saptaratnaparipūrṇasuvarṇamayaṃ bhṛṅgāraṃ saptaratnamayā yaṣṭirbuddhapramukhe bhikṣusaṅghe niyojitavān / sa āha - "bhaviṣyāmyahaṃ bhadanta bhagavannanāgate 'dhvanyatikrānta ekagaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye 'vaśiṣṭe dvitīye tasmiṃśca bhadrakalpe tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasaṃpanno hīyamāne āyuṣi utpanne kaliyuganimitte tīvrarāgadveṣamohamānerṣyāmātsaryaparyutthitānāṃ sattvānāṃ mithyādṛṣṭyakalyāṇamitrasanniśritānāṃ sattvānāmakuśalamūlaparyutthitacittānāṃ kuśalamūlaparihīṇacittānāṃ samyagdṛṣṭivivarjitacittānāṃ mithyājīvākuśalacittānāṃ, parinirvṛte kanakamunau tathāgate saddharme 'ntarhite 'ndhe loke 'nāyake viṃśativarṣasahasrikāyāṃ prajāyāṃ ahamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ" / tasya kulaputra viśvaguptasya brāhmaṇasya ratnagarbhastathāgata āha - "sādhu sādhu brāhmaṇa mahāvidvān jñānasamanvāgataḥ, tvaṃ satpuruṣotpanne kaliyuganimitte (KpSū 199) yāvadviṃśativarṣasahasrikāyāṃ prajāyāmandhe loke 'nāyake praṇidhānaṃ kṛtaṃ / tena tvaṃ satpuruṣa vidvagañjakaruṇāśrayo nāma bhavasva / bhaviṣyasi tvaṃ vidvagañjakaruṇāśrayānāgate 'dhvanyatikrāntānāmekagaṅgānadīvālikāsamānāmavaśiṣṭe dvitīye sahāyāṃ lokadhātau anupraviṣṭe bhadrake kalpe viṃśativarṣasahasrikāyāṃ prajāyāṃ kāśyapo nāma tathāgato bhaviṣyasi yāvadbuddho bhagavān" / atha khalu kulaputra vidvagañjakaruṇāśrayo bodhisattvo ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādau śirasā vanditvaikānte 'sthāt, ratnagarbhaṃ tathāgataṃ puṣpamālyagandhacūrṇairavakirati, ābhiśca gāthābhirabhistavamānaḥ / "naravara hitakara ratikara janaka smitamukha pramudita sumadhura vacanā / sthānajñāna kuśala hitakarā daśabaladhara pravarā jñānadhyānavimokṣapāramitā namo 'stu te sugate // bahucaryacarita vikasitavadanā atulāya bodhiya vyākṛtā / tvayā bahubodhisattvanayutā vandāma te naravarā sugatā" / iti // (KpSū 200) atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇaścaturthaṃ vimalavaiśāyanaṃ māṇavakaṃ saṃcodayāṃ āsa / atha khalu kulaputra vimalavaiśāyano māṇavako ratnagarbhasya tathāgatasya purataḥ sthitvāha - "evamevāhamasmin bhadrake kalpe bodhimākāṅkṣāmi, na ca kevalamevaṃrūpaṃ kaliyuge / yathā kāśyapasya tathāgatasya parinirvṛtasya daśavarṣasahasrikāyāṃ prajāyāṃ dānadamaparikṣīṇāśayānāṃ sattvānāṃ saptadhanavirahitānāṃ akalyāṇamitre śāstṛsaṃjñāpratipannacittā bhavanti, anarthikāstribhiḥ puṇyakriyāvastubhirbhavanti, virahitāstribhiḥ sucaritairudyuktāstriṣu duṣcariteṣu kleśāndhakāravyākulacittā bhavanti, anarthikāstribhiryānairna śakyaṃ tatkālaṃ kenacidbodhicaryāṃ niṣpādayituṃ / kiṃ punarvarṣasahasrikāyāṃ; yāvatte (KpSū 201) sattvā varṣaśatāyuṣkā bhavanti, tatkālaṃ sattvānāṃ kuśalamūlasya nāsti nāma, kiṃ punaḥ kuśalamūlacaryā; tāvat pañcakaṣāye loke hāyamānā daśavarṣāyuṣkā bhavanti, śastrāntarakalpe pratyupasthite tatkālamahaṃ devebhyo 'vatīrya sattvān paritrāyeyaṃ, akuśalaṃ riñcitvā kuśale niyojayeyaṃ, yāvaddaśasu kuśaleṣu karmapatheṣu sattvān pratiṣṭhāpayeyaṃ, kleśāṃśca sattvānāṃ kuśalebhiḥ karmapathebhiḥ pariśodhayeyaṃ, pañcakaṣāyaṃ ca parihāyeyaṃ / yāvadaśītivarṣasahasrikāyāṃ prajāyāṃ ahamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ, mandarāgadveṣamohānāṃ avidyerṣyāmatsariṇāṃ sattvānāṃ dharmaṃ deśayeyaṃ, triṣu ca yāneṣu saṃniyojayeyaṃ / yadi me bhagavannevaṃrūpā āśā paripūryeta vyākarotu māṃ bhadanta bhagavannanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / yadāhaṃ bhadanta bhagavannevaṃrūpaṃ vyākaraṇaṃ na lapsyāmi, na śrāvakabhūmiṃ prārthayāmi na ca pratyekabuddhabhūmiṃ yena yānena śīghraṃ saṃsārādvimucyāmi" / (KpSū 202) ratnagarbhastathāgata āha - "catvārīmāni brāhmaṇa bodhisattvānāṃ kuśīdavastūni; yaiḥ kuśīdavastubhiḥ samanvāgatā ekatyā bodhisattvā dīrghasaṃsāralābhino dṛṣṭiprapāte saṃsāracārake duḥkhānyanubhavanti, na ca kṣipramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimanuprāpnuvanti / katamāni catvāri? / ihaikatyo bodhisattvo hīnācāro bhavati, hīnasahāyaḥ, hīnaparityāgaḥ, hīnapraṇidhiḥ / kathaṃ ca bodhisattvo hīnācāro bhavati? ihaikatyo duḥśīlo bhavati, kāyavāṅmanasā cāsaṃvṛtacārī bhavati, śrāvakapratyekabuddhayānikaiḥ sārdhaṃ saṃsargacārī bhavati, na ca sarvaparityāgī na sarvatraparityāgī bhavati, devamanuṣyaśrīsukhābhilāṣī dānaṃ dadāti, na cādhyāśayena buddhakṣetraguṇavyuhān pratigṛhṇāti vaineyamanavekṣya praṇidhānaṃ pratigṛhṇāti / ebhiścaturbhirdharmaiḥ samanvāgataḥ kuśīdo bodhisattvaḥ ciraṃ saṃsāracārake duḥkhamanubhavati, na ca kṣipramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimanuprāpnoti / caturbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvaḥ kṣipramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyate / katamaiścaturbhiḥ? śīlavān bhavati kāyavāṅmanaḥ saṃvṛtacārī, mahāyānasaṃprasthitaiḥ sārdhaṃ saṃsargacārī bhavati, (KpSū 203) sarvaparityāgī sarvatraparityāgī sattvānāṃ duḥkhaparimocanārthaṃ karuṇācittotpādaṃ dadāti, adhyāśayena buddhakṣetraguṇavyūhānvaineyaṃ avekṣya praṇidhānaṃ pratigṛhṇāti / ebhiścaturbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvaḥ kṣipramanuttarāṃ samyaksaṃsaṃbodhimabhisaṃbudhyate / catvāra ime dharmā bodhisattvamārgasyopastambhakarāḥ / katame catvāraḥ? / pāramitāsvabhiyogaḥ, sattvānāṃ saṃgrahavastūtsargaḥ, brahmavihārābhiniṣpādanatā, abhijñāvikrīḍanātā / caturbhirdharmairbodhisattvenātṛptavihāriṇā bhavitavyaṃ, dānātṛptatayā dharmaśravaṇātṛptatayā bhāvanātṛptatayā sattvebhyaḥ saṅgrahavastvatṛptatayā viharatavyaṃ / catvāra ime bodhisattvenākṣayā nidhayaḥ paripūrayitavyāḥ / katame catvāraḥ? śraddhā bodhisattvenākṣayo nidhiḥ paripūrayitavyaḥ, dharmadeśanā pariṇāmanā daridrasattvaparigrahaścākṣayo nidhiḥ paripūrayitavyaḥ / catasra imā bodhisattvapariśuddhiḥ / katamāścatasraḥ? nairātmyatayā śīlapariśuddhiḥ, niḥsattvatayā samādhipariśuddhiḥ, nirjīvatayā prajñāpariśuddhiḥ, niṣpudgalatayā vimuktipariśuddhiḥ vimuktijñānadarśanatayā ca / catvāro dharmā bodhisattvena paripūrayitavyāḥ, (KpSū 204) yairbodhisattvāḥ kṣipramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyanti, ākāśacakraṃ pravartayanti, acintyacakramatulyacakraṃ anabhilāpyacakraṃ nairyāṇikacakraṃ nairvedhikacakraṃ apravṛtticakraṃ pravartayanti / bhaviṣyasi tvaṃ vimalavaiśāyanānāgate 'dhvanyatikrānta ekagaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye 'cirapraviṣṭe bhadrake kalpe praśānte pañcakaṣāye kāle vardhamāne āyuṣi aśītivarṣasahasrikāyāṃ prajāyāmanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, maitreyo nāma bhaviṣyasi tathāgato yāvadbuddho bhagavān" / atha vimalavaiśāyano brāhmaṇo ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalena pādābhivandanaṃ kṛtvaikānte sthitvā puṣpamālyacurṇairbhagavataḥ pūjodyukto gāthābhirabhiṣṭauti / "bhava nātha lalāṭaviśālā rucirorṇā himavarṇā kanakagirikūṭā sadṛśāstu manāthā / kaste na nayu muni vṛṣabhā lokapradīpā guṇaśatabharitā kālo 'yaṃ me uktaṃ bhavahi buddhajage" // (KpSū 205) sarve samudrareṇunā brāhmaṇena purohitena sahasraṃ vedapāṭhakānāṃ bodhau samādāpitāṃ / yathā krakutsandaḥ kanakamuniḥ kāśyapo maitrey