Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)bsu018_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Bi Hoa (Karuṇāpuṇḍarīkasūtra)

Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 1 / 8 (50.000 ký tự/trang)
(KpSū 1)
Karuṇāpuṇḍarīka-sūtram
dharma-cakra-pravartano nāma prathamaḥ parivartaḥ
om namaḥ
śrīsarvabuddhabodhisattvebhyaḥ //
buddhaṃ praṇamya sarvajñaṃ dharmaṃ saṅghaṃ guṇākaraṃ /
karuṇāpuṇḍarīkākhyaṃ pravakṣye bodhisūtrakaṃ //
evaṃ mayā śrutam / ekasmin samaye bhagavān rājagṛhe viharati sma gṛdhrakūṭe parvate mahatā bhikṣusaṅghena sārdhaṃ dvādaśabhirbhikṣuśataiḥ sarvairarhadbhiḥ kṣīṇāsravairniḥkleśairvaśībhūtaiḥ suvimuktacittaiḥ suvimuktaprajñairājāneyairmahānāgaiḥ kṛtakṛtyaiḥ kṛtakaraṇīyairapahṛtabhārairanuprāptasvakārthaiḥ parikṣīṇabhavasaṃyojanaiḥ samyagājñāsuvimuktacittaiḥ sarvacetovaśiparamapāramitāprāptairabhijñānābhijñātairmahāśrāvakaiḥ / (KpSū 2) tadyathā, āyuṣmatā cājñātakauṇḍinyena āyuṣmatā cāsvajitā āyuṣmatā ca bāṣpeṇa āyuṣmatā ca mahāsthāmnā āyuṣmatā ca bhadrikeṇa āyuṣmatā ca mahākāśyapena āyuṣmatā coruvilvākāśyapena āyuṣmatā ca gayākāśyepena āyuṣmatā ca śāriputreṇa āyuṣmatā ca mahāmaudgalyāyanena āyuṣmatā ca mahākātyāyanena āyuṣmatā cāniruddhena āyuṣmatā ca revatena āyuṣmatā ca kaṃphillena āyuṣmatā ca gavāṃpatinā āyuṣmatā ca pilindavatsena āyuṣmatā ca bakulena āyuṣmatā ca mahākauṣṭhilena āyuṣmatā ca bharadvājena āyuṣmatā ca mahānandena āyuṣmatā copanandena āyuṣmatā ca sundaranandena āyuṣmatā ca pūrṇena āyuṣmatā ca subhūtinā āyuṣmatā ca rāhulena / evaṃ pramukhaiścānekairmahāśrākairāyuṣmatā cānandena śaikṣeṇa, anyābhyāṃ bhikṣusahasrābhyāṃ śaikṣāśaikṣābhyāṃ / mahāprajāpatīpramukhaiśca ṣaḍbhikṣuṇīsahasraiḥ, yaśodharayā ca bhikṣuṇyā rāhulamātrā saparivārayā / aśītibhiśca bodhisattvasahasraiḥ sarvairavaivartikairekajātipratibaddhairyadutānuttarāyāṃ samyaksaṃboddhau dhāraṇīpratilabdhairmahāpratibhānapratiṣṭhitairavaivartyadharmacakrapravartakairbahubuddhaśatasahasraparyupāsitair (KpSū 3) bahubuddhaśatasahasrāvaropitakuśalamūlairbahubuddhaśatasahasrasaṃstutairmaitrīparibhāvitakāyacittaistathāgatajñānāvatāraṇakuśalairmahāprajñaiḥ prajñāpāramitāgatiṃgatairbahulokadhātuśatasahasraviśrutairbahuprāṇakoṭīniyutaśatasahasrasaṃpālakaiḥ / tadyathā, mañjuśriyā ca kumārabhūtena bodhisattvena mahāsattvena avalokiteśvareṇa ca mahāsthāmaprāptena ca sarvārthanāmnā ca nityodyuktena ca anikṣiptadhureṇa ca ratnapāṇinā ca bhaiṣajyarājena ca bhaiṣajyasamudgatena ca vyūharājena ca pradānaśūreṇa ca ratnacandreṇa ca pūrṇacandreṇa ca mahāvikramiṇā ca anantavikramiṇā ca trailokyavikramiṇā ca mahāpratibhānena ca satatasamitābhiyuktena
ca dharaṇiṃdhareṇa ca akṣayamatinā ca mahāmatinā ca śāntamatinā ca nakṣatrarājena ca ratnavairocanena ca maitreyeṇa ca bodhisattvena mahāsattvena siṃhena ca bodhisattvena mahāsattvena / bhadrapālapūrvaṃgamaiśca ṣoḍaśabhiḥ satpuruṣaiḥ sārdhaṃ / tadyathā, bhadrapālena ca ratnākareṇa ca susārthavāhena ca naradattena ca guhaguptena ca varuṇadattena ca indradattena ca uttaramatinā ca viśeṣamatinā ca vardhamānamatinā ca amoghadarśinā ca susaṃprasthitena ca suvikrāntavikramiṇā (KpSū 4) ca anupamamatinā ca sūryagarbheṇa ca dharaṇiṃdhareṇa ca / evaṃ pramukhairaśītibhirbodhisattvasahasraiḥ sārdhaṃ / śakreṇa ca devānāmindreṇa viṃśatidevaputrasahasraparivāreṇa / tadyathā, candreṇa ca devaputreṇa sūryeṇa ca samantagandhena ca ratnaprabheṇa ca avabhāsaprabheṇa ca / evaṃ pramukhaiścānyairdevaputraiḥ / caturbhiśca mahārājaiḥ sārdhaṃ saparivāraiḥ / brahmaṇā ca sahāpatinā sārdhaṃ dvādaśabrahmakāyikāsahasreṇa śikhinā ca brahmaṇā jyotiḥprabheṇa ca brahmanā / evaṃ pramukhairdvādaśabhiśca brahmakāyikadevaputrasahasraiḥ / aṣṭābhiśca nāgarājaiḥ sārdhaṃ bahunāgakoṭīśatasahasraparivāraiḥ / caturbhiśca kinnararājaiḥ sārdhaṃ bahukinnarakoṭīśatasahasraparivāraiḥ / caturbhiśca gandharvakāyikairdevaputraiḥ sārdhaṃ bahugandharvaśatasahasraparivāraiḥ / caturbhiścāsurendraiḥ sārdhaṃ bahvasurakoṭīśatasahasraparivāraiḥ / caturbhiśca garuḍendraiḥ sārdhaṃ bahugaruḍakoṭīniyutaśatasahasraparivāraiḥ / rājñā cājātaśatruṇā māgadhena vaidehīputreṇa sārdhaṃ bahumanuṣyarājasāmātyapaurajānapadaparivāraiḥ //
tena khalu punaḥ samayena bhagavāṃścatasṛbhiḥ parṣadbhiḥ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ satkṛto gurukṛto mānitaḥ (KpSū 5) pūjito 'rcito 'pacāyitaḥ, tadā bodhisattvaviṣayasaṃdarśanapraṇidhānavyūhasamādhiviṣayadhāraṇīmukhavyūhaṃ samādhānamukhanirdeśaṃ caryāvaiśāradyaṃ nāma dharmaparyāyaṃ sūtrāntaṃ mahāvaipulyaṃ bodhisattvānugataṃ sarvabuddhaparigrahaṃ bhāṣitumārabdhavān, tadā nānāvarṇaraśmayo niścaritā yatprabhābhirayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhāturmahatāvabhāsena sphuṭo 'bhūt / tena cāvabhāsena lokāntarikā aghā aghasphuṭā andhakāratamisrāḥ, yatremau candrasūryau eva maharddhikau mahānubhāvau maheśākhyau nābhipatato na virocatastatra ye sattvā upapannāste svakasvakamapi bāhuprasāritaṃ na paśyanti sma, tatrāpi tenāvabhāsena parisphuṭāḥ samānā anyonyaṃ paśyanti smānyonyaṃ saṃjānante sma / sarvāṇi buddhakṣetrāṇi ca parisphuṭāni saṃdṛśyante sma yāvad avīcirmahānirayo yāvadbrahmalokaṃ parisphuṭaṃ dṛśyate sma / ye ca teṣu sarveṣu kṣetreṣu ṣaṭsu gatiṣu sattvāste sarve saṃdṛśyante sma / ye ca teṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanto dhriyanto yāpayanto yaṃ dharmaṃ bhāṣante sma sa ca sarvo nikhilena śrūyate sma / ye ca teṣu buddhakṣetreṣu bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikā yogino yogācārāḥ prāptaphalāścāprāptaphalāśca te 'pi (KpSū 6) sarve saṃdṛśyante sma / ye ca teṣu buddhakṣetreṣu bodhisattvā mahāsattvā anekavividhāśravaṇārambaṇādhimuktihetukāraṇopāyakauśalyairbodhicaryācāriṇaste 'pi sarve saṃdṛśyante sma / ye ca teṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavantaḥ parinirvṛtāste 'pi sarve saṃdṛśyante sma / ye ca teṣu parinirvṛtānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ ratnamayadhātustūpāste 'pi sarve saṃdṛśyante sma / antarīkṣācca puṣpavarṣam abhiprāvarṣat, manojñaśabdā amāradundubhyaḥ prasasvanuḥ ; sarvaścāyaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ ṣaḍvikāram aṣṭādaśamahānimittam akampat prākampat saṃprākampat, avedhat prāvedhat saṃprāvedhat, acalat prācalat saṃprācalat, akṣubhyat prākṣubhyat saṃprākṣubhyat, araṇat prāraṇat saṃprāraṇat, agarjat prāgarjat saṃprāgarjat / tasmin kṣaṇe sarvato lokeṣu harṣaṇīyāstoṣaṇīyāḥ prasādanīyā avalokanīyāḥ prahlādanīyā manojñāḥ śabdāḥ śrūyante sma / na ca kasyacit sattvasya viheṭhā vā trāso vā bhayaṃ vā stambhitatvaṃ vā / na cānyadevalokānāṃ prabhāḥ prajñāyante / sarvanarakatiryagyoniyamalokopapannāḥ sattvā vigataduḥkhāḥ sarvasukhasamarpitāścābhuvān / na ca kasyacit sattvasya rāgo vā dveṣo vā moho vā mātsaryo (KpSū 7) vā īrṣyā vā māno vā mrakṣo vā mado vā krodho vā vyāpādo vā paridāho vā bādhate / sarvasattvāśca parasparamitracittā hitacittā mātṛpitṛsaṃjñino 'bhūvan //
atha ratnavairocano nāma bodhisattvo mahāsattvastaṃ mahānimittaprātihāryaṃ dṛṣṭvā sahasotthāyaikāṃśamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇajānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat / "paramāścaryādbhutaprāpto 'haṃ bhagavan, kuta ime raśmaya āgatāḥ?, kasyaiṣa prabhāvaḥ?, ko nvatra bhagavan hetuḥ?, kaḥ pratyayo bhaviṣyati?"
atha khalu bhagavān ratnavairocanaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - "śṛṇu kulaputra sādhu ca suṣṭhu ca manasikuru bhāṣiṣye 'haṃ te" / "sādhu sādhu bhagavan" niti ratnavairocano bhagavataḥ pratyaśroṣīt / bhagavān ratnavairocanaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat /
"asti kulaputra pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi, ito buddhakṣetrakoṭīśatasahasragaṅgānadīvālukāsamān buddhakṣetrān atikramya padmā nāma lokadhāturnānāguṇavibhūṣitā nānāpuṣpasamīritā nānāgandhaiśca sphuṭā ratnavṛkṣairalaṅkṛtā ratnaparvatairākīrṇā; nīlavaiḍūryamayī tatra bhūmir (KpSū 8) bodhisattvairākīrṇā dharmaśabdena sphuṭā; sā ca punarvaiḍūryamayī bhūmirmṛdukācalindikasukhasaṃsparśa, nikṣipte ca caraṇe caturaṅgulamavanamati, utkṣipte ca caraṇe caturaṅgulamunnamati, nānāpadmaiścākīrṇā / tatra ca saptaratnamayā vṛkṣāḥ saptayojanānyuccatvena; teṣu ca vṛkṣeṣu divyakāṣāyavastrāṇi pralambante, divyāni ca vādyāni manojñāni saṃpravādyante; teṣu ca vṛkṣeṣu nānāśakuntā indriyabalabodhyaṅgamanojñāṃ śabdāṃ pravyāharanti; teṣāṃ vṛkṣāṇāṃ patrāṇi parasparaṃ spṛśya divyātikrāntaṃ pañcāṅgikatūryaśabdaṃ niścārayanti; ekaikasya ca vṛkṣasya divyātikrāntenodāreṇa gandhena yojanasahasraṃ sphurati; teṣu ca vṛkṣeṣu divyānyalaṅkārāṇyabhipralambante sma / teṣu ca vṛkṣāntareṣu saptaratnamayāḥ kūṭāgārāḥ, pañcayojanaśatamuccatvena sapādaśatayojanaṃ vistāreṇa / teṣu ca kūṭāgāreṣu samantāccaturdiśaṃ toraṇāḥ / tebhyaśca toraṇāgrebhyo bahirdhā kūṭāgārebhyaḥ puṣkariṇyaḥ, aśītiyojanāni dīrghatvena pañcāśadyojanāni vistāreṇa / tābhyaśca puṣkariṇībhyaḥ samantāccaturdiśaṃ sopānāḥ saptaratnamayāḥ / sāmantakāśca puṣkariṇyaḥ saptaratnamayaiḥ padmaiḥ pūrṇāḥ, ekaikaṃ ca padmaṃ (KpSū 9) yojanaṃ vistāreṇa / tebhyaśca puṣpakeśarebhyo bodhisattvā mahāsattvāḥ prajāyanti; te rātryāḥ prathame yāme teṣu padmakeśareṣupapadyante, tāṃ ca rātriṃ paryaṅkenātināmayanti, vimuktiprītisukhaṃ ca pratisaṃvedayanti / tatra ca rātryāḥ pratyūṣakālasamaye śītalā vāyavaḥ sugandhikā mṛdukāḥ sukhasaṃsparśacalitāḥ pravāyante, te ca saṃkucitāni puṣpāṇi rohayanti / te ca bodhisattvāḥ samādhito vyutthāya vimuktiprītisukhaṃ pratiprasrabhya padmakeśareṣvavatīryā, teṣu ca kūṭāgāreṣu praviśya saptaratnamayeṣvāsaneṣu paryaṅkeṇa niṣaṇṇā dharmaṃ śṛṇvanti sma / teṣu ca vṛkṣakūṭāgārāntariteṣu ca caturdiśaṃ jāmbunadamayāḥ parvatā, viṃśatiyojanānyuccatvena trīṇi yojanāni vistāreṇa; teṣu ca parvateṣu anekaśatasahasrāṇi sūryakāntacandrakāntendranīlajyotīrasāśca maṇayo 'ntarāntare dṛśyanti sma / padmottarasya buddhasyābhā teṣu parvatemaṇiṣu nipatyā
tayā ca buddhābhayā ca maṇiprabhayā sarvā sā padmā lokadhāturnityodāreṇāvabhāsena sphuṭā / na ca tatra candrasūryayoḥ prabhā prajñāyate, nānyatra yadā padmāḥ saṃkucanti pakṣiṇaścālpaśabdā bhavanti tadā rātrīti saṃjñā bhavati, viparyayāddivasaṃ / teṣāṃ ca (KpSū 10) parvatānāmupari nīlavaiḍūryamayāḥ kūṭāgārāḥ ṣaṣṭiyojanānyuccatvena viṃśatiyojanāni vistāreṇa, tebhyaśca kūṭāgārebhyaścaturdiśaṃ saptaratnamayāstoraṇāstebhyaḥ kūṭāgārebhyaśca saptaratnamayāḥ paryaṅkā yatraikajātipratibaddhā bodhisattvā dharmaṃ śṛṇvanti / padmāyāṃ kulaputra lokadhātau indro nāma bodhivṛkṣastrīṇi yojanasahasrāṇyudvedhena pañcayojanaśatāni vistāreṇa, yojanasahasraṃ śākhāpatrapalāśaṃ susaṃsthitaṃ / tasya ca bodhivṛkṣasya mūle padmo raupyamayo nālaḥ pañcayojanaśatānyudvedhena, tasya koṭīśatasahasrasuvarṇamayāni patrāṇi pañcadaśayojanānyudvedhena / sarveṣu ca keśareṣvaśmagarbhamayāni kiñjalkāni, saptaratnamayāḥ keśarā daśayojanānyudvedhena saptayojanāni vistāreṇa / tatrādyarātrau padmottareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhenānuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃbuddhā, tasya buddhāsanapadmasya samantataḥ padmā yatra bodhisattvā niṣaṇṇāḥ padmottarasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya prātihāryāṇi paśyanti sma" /
evamukte, ratnavairocano bodhisattvo bhagavantametadavocat - "kiyadrūpāṇi bhagavān padmottarastathāgato (KpSū 11) mahāprātihāryāṇi kṛtavān?" / evamukte, bhagavān ratnavairocanaṃ bodhisattvametadavocat - "adyarātryāḥ paścime yāme padmottareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhenānuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃbuddhā, rātryāḥ pratyuśakālasamaye tadrupamṛddhyabhisaṃskāramabhisaṃskṛtavān, yāvad brahmalokamātmānamabhinirmāya uṣṇīṣamūrdhnaḥ ṣaṣṭiraśmikoṭīnayutaśatasahasrāṇi pramucyate, raśmibhirūrdhvāyā diśo buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān lokadhātūn avabhāsayati / ye punastasmin samaye ūrdhvāyāṃ diśi sthitā bodhisattvā adhodiśam avalokayanti, teṣāṃ na sumeruravabhāsamāgacchati, na cakravāḍamahācakravāḍā na kālaparvatāḥ / ye ca bodhisattvāstebhyo lokadhātubhyo vyākṛtā ye samādhipratilabdhā ye dhāraṇīpratilabdhā ye kṣāntipratilabdhā ye ca bhūmyatikrāntā ye caikajātipratibaddhā bodhisattvā mahāsattvāste 'pi tenāvabhāsena sphuṭā, añjaliṃ pragṛhya padmottarasya tathāgatasyātmabhāvaṃ vyavalokayitvā dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṅkṛtagātraṃ aśītibhiścānuvyañjanairdṛṣṭvā ca tāṃ bodhisattvaparṣadaṃ padmāṃ ca lokadhātuṃ buddhakṣetraguṇavyūhāṃśca dṛṣṭvā paramaprītisaumanasyajātāste (KpSū 12) ca bodhisattvā mahāsattvā buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamebhyo lokadhātubhyo gaṇanāsamatikrāntā bodhisattvāstāṃstāṃ lokadhātūnapahāya ṛddhibalena padmāṃ lokadhātumanuprāptāḥ padmottarasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pūjanāya vandanāya paryupāsanāya / sa ca kulaputra padmottarastathāgato jihvendriyaṃ mukhānnirnāmayitvā sarvāvatīmimāṃ cāturdvīpikāṃ lokadhātuṃ niṣaṇṇāḥ sthitāścaṅkramanto jihvendriyeṇa paricchāditavān / ye cātra bodhisattvāḥ samāpannāste samādhibhyo vyutthāya sarvāvatī sā parṣat padmottarasya tathāgatasya pūjākarmaṇe udyuktā / atha kulaputra padmottarastathāgato jihvendriyamṛddhyabhisaṃskāreṇa pratiprasrambhayitvā, punaraparaṃ padmottarastathāgataḥ sarvāvantātkāyāt sarvaromakūpebhya ekaikasmād romakūpavivarāt ṣaṣṭiraśmikoṭīnayutaśatasahasrāṇi niścārayitvā daśasu dikṣvekaikasyāṃ diśi buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāṃ lokadhātūn udāreṇāvabhāsena sphuritvā, bodhisattvā mahāsattvāstebhyo lokadhātubhyo vyākṛtā ye samādhipratilabdhā iti te 'pi bodhisattvā mahāsattvāḥ svakasvakabuddhakṣetrābhayā ṛddhibalena padmāṃ lokadhātuṃ saṃprāptāḥ padmottarasya (KpSū 13) tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya darśanāya vandanāya pūjanāya paryupāsanāya /
atha khalu kulaputra padmottarastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho ṛddhyabhisaṃskāraṃ pratiprasrabhya sarvāvatyāṃ bodhisattvaparṣadi avaivartikacakraṃ nāma dhārmikaṃ dharmacakraṃ pravartitavān bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai, arthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca mahāyānasya paripūraṇārthaṃ" //
iti śrīkaruṇāpuṇḍarīke mahāyānasūtre dharmacakrapravartano nāma prathamaḥ parivartaḥ // 1 //
(KpSū 14)
dvitīyo dhāraṇīmukhaparivartaḥ
atha khalu ratnavairocano bodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - "kathaṃ bhadanta bhagavan padmāyāṃ lokadhātau rātriṃdivaṃ prajñāyate?, kiyadrūpāśca tatra śabdāḥ śrūyante?, kiyadrūpeṇa te bodhisattvāścāśayena samanvāgatāḥ?, katamena vā vihareṇa viharanti?" bhagavān āha - "nityāvabhāsitā kulaputra padmā lokadhāturbuddhābhayā / tatra yadā puṣpāḥ saṃkucanti, pakṣiṇaścālpaśabdā bhavanti, bhagavāṃśca te ca bodhisattvā dhyānaiḥ krīḍanti vimuktiprītisukhaṃ pratisaṃvedayanti, tadā rātrīti prajñāyate / yadā punaste puṣpā vāteneritā bhavanti, śakunāśca manojñāni kūjanti, puṣpavṛṣṭiścābhipravarṣati, caturdiśaṃ paramasugandhā manojñā mṛdukāḥ sukhasaṃsparśā vāyavaḥ pravāyanti, bhagavāṃśca samādhervyutthāya padmottaro bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmatikramya śrāvakapratyekabuddhakathāṃ bodhisattvapiṭakaṃ dharmaṃ deśayati, tena ca tatra divasaḥ prajñāyate / avirahitāśca tatra kulaputra bodhisattvā mahāsattvā buddhaśabdena dharmaśabdena (KpSū 15) saṅghaśabdena, vaiśāradyaśabdenānabhisaṃskāraśabdenānutpādaśabdenānirodhaśabdena śāntaśabdenopaśāntaśabdena praśāntaśabdena mahāmaitrīśabdena mahākaruṇāśabdenānutpattikadharmaśabdenābhiṣekabhūmipratilābhaśabdena buddhabodhisattvaśabdenāvirahitā, nityaṃ te bodhisattvā evaṃrūpaṃ śabdaṃ śṛṇvanti sma / punaraparaṃ kulaputra ye bodhisattvā mahāsattvāḥ padmāyāṃ lokadhātau pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā sarve te dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvāgatā yojanaprabhā hyavinipātadharmāṇo yāvadbodhiparyantāt / sarve te bodhisattvā maitracittāḥ snigdhacittā akaluṣacittā dāntacittāḥ kṣamācittāḥ samāhitacittāḥ prasannacittā apratihatacittāḥ śuddhacittāḥ kalyāṇacittā dharmaprīticittāḥ sarvasattvānāṃ kleśapraśamanacittāḥ pṛthivīsamacittā laukikāyāṃ kathāyām anabhiratacittā lokottarāyāṃ kathāyāṃ sābhiratacittāḥ sarvakuśaladharmaparyeṣṭicittā nirupadhau (KpSū 16) sadāprayuktacittā vyādhijarāmaraṇebhyaḥ praśāntacittāḥ sarvakleśadahanacittāḥ sarvasaṃyojanapraśamanacittāḥ sarvadharmāmanyanacittāḥ, āśayabalinaḥ prayogabalinaḥ pratyayabalinaḥ praṇidhānabalino 'sārabhinnāccālanabalino
nidhyaptibalinaḥ kuśalamūlabalinaḥ samādhānabalinaḥ śrutabalinaḥ śīlabalinaḥ tyāgabalinaḥ kṣāntibalino vīryabalino dhyānabalinaḥ prajñābalinaḥ śamathabalino vipaśyanābalino 'bhijñābalinaḥ smṛtibalino bodhibalinaḥ sarvamāravidhvaṃsanabalinaḥ sarvamārabalapramardanabalinaḥ sarvaparapravādināṃ sahadharmeṇa nigrahabalinaḥ sarvakleśapramardanabalinaḥ / te ca bodhisattvā ye padmāyāṃ lokadhātau pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā bahubuddhaśatasahasrakṛtādhikārā hi avaruptakuśalamūlā; ye ca tatra padmāyāṃ lokadhātau buddhakṣetre bodhisattvāḥ pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā dhyānāhārāste bodhisattvā dharmāhārā gandhāhārāstadyathāpi nāma devā (KpSū 17) brahmakāyikā, na ca tatra kavaḍikāhārāḥ prajñāyante / sarvaśaśca tatrākuśalasya nāmāpi nāsti; sarvaśaśca tatra mātṛgrāmasya nāmāpi nāsti, prajñaptirapi nāsti; sarvaśaśca tatra duḥkhaśabdo nāsti; sarvathā priyāpriyaśabdo nāsti, peyālaṃ na kleśaśabdo na parigraho na cātrāndhakāraṃ na durgandhaṃ na cittaklamatā na kāyaklamatā na narakatiryagyoniyamalokaśabdaḥ, apāyaprajñaptirapi nāsti, na kaṇṭakagahanapāṣāṇaśarkarā na cāgnirna candrasūryā na tārakārūpā na mahāsamudrā na sumerucakravāḍā na lokāntarikā na kālaparvatā na mīḍhapāṣāṇā na pāṃśuparvatāḥ, na meghavarṣaśabdo na kaluṣavāyuśabdaḥ, sarvathāpāyaśabdo nāsti, sarvathākṣaṇaśabdo nāsti / atha ca punaḥ padmā lokadhāturnityaṃ buddhābhayā bodhisattvābhayā puṇyābhayā ratnābhayā udāreṇāvabhāsena sphuṭā / saphalāścātra nāma pakṣiṇomanojñāḥ snigdhāḥ svakasvakena svareṇa indriyabalabodhyaṅgāni pravyāharanti sma"
atha khalu ratnavairocano bodhisattvo bhagavantametadavocat - "kiyanmahatī bhagavan sā padmā lokadhātuḥ?, (KpSū 18) kiyacciramasau padmottarastathāgatastiṣṭhati dhriyate yāpayati dharmaṃ ca deśayati yenādyarātrāvanuttarā samyaksaṃbodhiracirābhisaṃbuddhā?, kiyacciraṃ ca parinirvṛtasya saddharmaḥ sthāsyati?, kiyaccirasthāyinaste bodhisattvā ye padmāyāṃ lokadhātau buddhakṣetre pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā?, kin te bodhisattvā virahitā buddhadarśanena dharmaśravaṇena saṅghopasthānena utāhosvinneti?, kiṃ nāma cāsītpūrve sā padmā lokadhātuḥ?, kiyaccireṇa vā tatra jinasūryāstaṃgataḥ yasyānantareṇa padmottarena tathāgatenānuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃbuddhā?, kiṃ pratyayamapyekatyā buddhavikurvāṇān buddhaprātihāryān paśyanti ye daśasu dikṣvanyeṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavantaḥ prātihāryān kurvanti, ekatyā na paśyanti?" /
bhagavān āha - "tadyathāpi nāma kulaputra sumeruḥ parvatarājā, aṣṭaṣaṣṭhiyojanasahasrāṇyudvedhena caturaśītiyojanasahasrāṇi vistāreṇa / kaścid eva puruṣa āgacchet vīryavān balavān, samādhibalena vā taṃ sumeruṃ parvatarājaṃ sarṣapamātrapramāṇaṃ bhindyāt; gaṇanātikrāntāste sarṣapā bhavanti, na śakyaṃ te sarṣapāḥ (KpSū 19) kenacid gaṇayituṃ sthāpya sarvajñajñānena; yāvantaste sarṣapaphalā bhavanti tāvantaścāturdvīpikā pramāṇā / padmā buddhakṣetramevākīrṇā bodhisattvaiḥ tadyathā sukhāvatī lokadhāturbodhisattvairākīrṇā / padmottarasya kulaputra tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya triṃśadantarakalpānyāyuḥpramāṇaṃ tiṣṭhato dhriyato yāpayato dharmaṃ ca deśayataḥ / padmottarasya kulaputra tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya parinirvṛtasya daśāntarakalpān saddharmaḥ sthāsyati / teṣāṃ ca bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ ye padmāyāṃ lokadhātau pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā teṣāṃ catvāriṃśadantarakalpāyuḥpramāṇaṃ /
pūrvaṃ ca kulaputra sā padmā lokadhātuścandanā nāma babhūva, na tvevaṃ pariśuddhābhūnna tvevam ākīrṇā śuddhasattvairbabhūva yathaitarhi padmā lokadhātuḥ / candanāyāṃ kulaputra lokadhātau candrottamo nāmābhūt tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasampannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān, sa cāpi viṃśatyantarakalpān dharmaṃ deśitavān / parinirvāṇakālasamaye (KpSū 20) cāpyekatyā bodhisattvāḥ praṇidhānavaśitayānyadbuddhakṣetraṃ saṃkrāntāḥ / ye cāvaśiṣṭā bodhisattvāsteṣām etadavocan - "adyarātrau madhyame yāme candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ parinirvāsyati, parinirvṛtasya bhagavato daśāntarakalpān saddharmaḥ sthāsyati / kaḥ saddharmāntardhānasyānantaramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate?"
tena khalu punaḥ samayena gaganamudro nāma bodhisattvaḥ, sa pūrvapraṇidhānena candrottamena tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena vyākṛtaḥ / "bhaviṣyasi tvaṃ kulaputra mama parinirvṛtasya daśābhyantarakalpān saddharmaḥ sthāsyati / rātryāḥ prathame yāme mama saddharmo 'ntarahāsyati, tatraiva rātryāḥ paścime yāme tvamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, padmottaro nāma bhaviṣyasi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasampanno yāvadbuddho bhagavāṃs" / tatkālaṃ te bodhisattvā mahāsattvā yena candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bhagavāṃstenopajagmuḥ, upetya candrottamasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya sarve te bodhisattvāḥ samādhānabalena nānāprakārairbodhisattvavikurvaiścandrottamasya (KpSū 21) tathāgatasya pūjāṃ kṛtvā triskṛtvaśca pradakṣiṇīkṛtvā bhagavantametadavocan - "icchāmo vayam bhadanta bhagavan nime daśābhyantarakalpā nirodhamavahitena cittenātināmayituṃ" /
tatra khalu kulaputra candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho gaganamudraṃ bodhisattvam mahāsattvamāmantryaitadavocat - "udgṛhṇa tvaṃ kulaputremaṃ sarvajñātākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ sarvātītānāgataistathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhairyauvarājyābhiṣiktānāṃ bodhisattvānāṃ deśitaṃ, ye caitarhi daśasu dikṣu sarvalokadhātuṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanti dhriyante yāpayanti te 'pi buddho bhagavanto yauvarājyābhiṣiktānāṃ bodhisattvānāṃ deśayanti, ye 'pi te bhaviṣyantyanāgate 'dhvani buddhā bhagavantaste 'pi yauvarājyābhiṣiktānāṃ bodhisattvānāmimaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ deśayiṣyanti / tadyathā;
jalijalini mahājalini phutke butke sammade mahāsammade devāṃ aṭi caṭi ṭake ṭharaṭhakke amimakasi (KpSū 22) hilicilitili ruruke mahāruruke jaye durjaye jayamati śānte śāntanirghoṣaṇi amūle ale amūlaparichinne mārasainya vitrāsane mukte muktapariśuddhe abhīte bhayamocane bhāradroharaṇā dānta vidyāvidyā varuttame, nigrahaṃ paravādināṃ dharmavādināmanugrahaṃ ārakṣā dharmavādināṃ caturṇāṃ smṛtyupasthānānām adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /
buddhakāśaye amama nimama avevi arthe arthani stīraṇe lokādhimukte sandadha paribhāvane, caturṇāmāryavaṃśānāṃ adhimuktipadaprakāśanapadā /
bhāṣīthe bhāṣaṇe dhāre dhārayati gupte śubhe śubhaprade tatphale agraphale 'niṣphale nilaha samukta amukta nirmukte atravita vimuktavati vilaphala ayukta iviti diviti ratitula tulamaṃ ahiṃsāma ititāva atvānatvāna sarvaloka anaka livindha abhūsare hatamatte veśāgravate aphala kaphala, trayāṇām ārakṣitānāṃ adhimuktipadamidaṃ /
(KpSū 23)
jaḍataḥ aniharavavatavyo idaṃ phalaṃ niyomaphalaṃ samudānāya vibhuṣa paśya sāmantra anumanto akumanto chedāvane mantrastā daśabala vigrahasthā isusthita sunikhama tīkṣṇamati āloko atitṛṣṇā adimati, pratyutpannabuddhapūrvaprahāre caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /
anye manye mane mamane vire virate śame śamitā viśānte mukte nirakṣame same samasame kṣaye akṣaye ajiti śānte samiṣṭhe dhāraṇī ālokāvabhāse ratnavrate raśmyavate jñānavate meruvate kṣayanidarśane lokapradīpanidarśane, caturṇāṃ pratisaṃvidāmadhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /
cakṣa ābhāsanidarśane jñānālokanidarśanaṃ ca prabhāsane sarvendriya bhūmātikrante sarvasarve vamāṃ sarve prāthavā kṣayaṃ kare gokāha vadane lokānudarśana vibhū, caturṇāṃ ṛddhipādānām adhimuktipadaprakāśanapadamidam /
(KpSū 24)
acale buddhe dṛdhapracale sattve gṛhna siddhi kaṃpati nisiddha smahiddhe parekasire some caṇḍe datve acale acale apare vicivale nipare pracacale prasare anayan prabhyāse kaṃkame prabhāvini same nijase grakrame nayute, indriyāṇāṃ balānām adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /
puṣpe supuṣpe drumaparihāre abhayarucire cekaratke akṣayamastu ninile mamale pañcaśiśire lokasya vijñāne nayasaṃgṛhīte ca yukte succendena, saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /
cakravajre maitra samāpade krānte kete karuṇa rudīkṣayi prītirūpe kṣamasaṃpanne arake varate kharo khare amūle mūle sādhane, caturṇāṃ vaiśāradyānām adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /
vartte cakre cakradhare varacakre vare prare hile hile dhare ārūpāvate huhure yathā jibhaṃga niṃbare yathāgne yathāparaṃ cariniśe yathā bhayaririśi (KpSū 25) satyanirhāra jaracavila vīryanirhāra cure mārganirhāra samādhinirhāra prajñānirhāra vimuktinirhāra vimuktijñānadarśananirhāra nakṣatranirhāra candranirhāra sūryanirhāra padāścaturuttaratathāgatena adbhutaṃ niradbhutaṃ saṃbuddhaṃ abuddha ihabuddhaṃ tatrabuddhaṃ nihaṃgamapare alaha dalaha paṇḍare paṇḍare tatrāntalu māṃgagharaṇi pūṭani saṃpūṭani gatapraṃgamanuniruva nāśani nāśabandhani cicchini cicchidra mayova hidiṃgamā vare mare hanane bharaṃ bhare bhinde bhire bhire ruṣare śaraṇe darane pravartte varaṇāḍaye vidranvumā varakhumā brahmacāriṇa indravani dhidhirāyani maheśvaralalani mamasume alamini ekākṣaraci vaṃcani carasti ābhicaṇḍāla sūre sarvasurā āvarasurā punakanitāṃ paṇḍitāṃ āyinakaṇḍi jabhāme gandhare atra runimakare bhirohiṇī siddhamatte vilokamate, buddhādhiṣṭhite dhāraṇīmukhe daśānāṃ balānām adhimuktiprakāśanapadamidaṃ" //
(KpSū 26)
samanantarārabdhe khalu punarbhagavatā asmin sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśe atha tāvadiyaṃ trisāhasramahāsāhasralokadhātuḥ ṣaḍvikāraṃ kaṃpitā prakaṃpitā saṃprakaṃpitā calitā pracalitā saṃpracalitā kṣubhitā prakṣubhitā saṃprakṣubhitā garjitā pragarjitā saṃpragarjitā, unnamati praṇamati saṃpraṇamati / tathārūpaścāvabhāsaḥ prādurbhūtaḥ yaddaśasu dikṣu gaṇanāsamatikrāntā gaṅgānadīvālikāsamā lokadhātavaḥ udāreṇāvabhāsena sphuṭā babhūva / naiva tasmin samaye sumerucakravāḍamahācakravāḍaḥ cakṣuṣa ābhāsamāgacchanti / daśasu dikṣu gaṇanāsamātikrāntā lokadhātavaḥ samāpāṇitalajātā saṃdṛśyante / ye 'pi te bodhisattvā mahāsattvā daśasu dikṣu gaṇanāsamatikrāntāsu lokadhātuṣu prativasanti, ye samādhidhāraṇīkṣāntipratilabdhāḥ, te tathāgatabalena svakasvakeṣu buddhakṣetreṣvantarhitā imāṃ sahāṃ lokadhātumāgatvā gṛdhrakūṭe parvate bhagavataḥ sakāśam upasaṃkrāntā, upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā nānāprakārairvividhairbodhisattvavikurvitairbhagavataḥ pūjāṃ kṛtvā tatraiva niṣeduḥ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaśravaṇārthaṃ / gaṇanāsamatikrāntāśca devanāgayakṣāsurakumbhāṇḍapiśācā (KpSū 27) yena gṛdhrakūṭaḥ parvato yena ca bhagavāṃstenopajagmuḥ, upetya bhagavataḥ pādau śirobhirabhivandya, ekānte niṣedurimaṃ ca sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ śravaṇārthāṃ / ye cātra bodhisattvā mahāsattvāḥ sannipatitāste sarve padmāṃ buddhakṣetraṃ paśyanti sma, padmottaraṃ ca tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ mahatā bodhisattvagaṇena parivṛtaṃ / samanantarodāhṛtasya cāsya bhagavatā sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśasya dvāsaptabhirgaṅgānadīvālikāsamairbodhisattvairmahāsattvairiyaṃ dhāraṇī pratilabdhā, dhāraṇīpratilabdhāśca te bodhisattvā daśasu dikṣu gaṇanāsamatikrāntān lokadhātusthān buddhān bhagavataḥ paśyanti sma, sarvāṃśca buddhakṣetraguṇavyūhān paśyanti sma / āścaryaprāptāste samādhibalena bodhisattvavikurvitena ca buddhapūjāṃ kṛtvā tasthuḥ /
bhagavāṃstān evam āha - "imaṃ kulaputra sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ bodhisattvo
mahāsattvo bhāvayamānaścaturaśītidhāraṇīmukhaśatasahasrāṇi pratilabhate, dvāsaptatiśca dhāraṇīmukhasahasrāṇi pratilabhate, ṣaṣṭiṃ ca samādhimukhasahasrāṇi pratilabhate / imāṃ ca dhāraṇīṃ (KpSū 28) pratilabdho bodhisattvo mahāsattvo mahāmaitrīṃ pratilabhate mahākaruṇāṃ pratilabhate / kevalamasya samādheḥ pratilābhāya bodhisattvo mahāsattvaḥ saptatriṃśadbodhipakṣān dharmān avabudhyate sarvajñajñānaṃ ca pratilabhate / iha ca sakalabuddhadharmāṇāṃ parigrahaḥ / imāṃ ca dhāraṇīṃ svabhāvena buddhvā buddhā bhagavantaḥ sattvānāṃ dharmāṃ deśayanti, na cātikṣipraṃ parinirvāyanti /
paśyata kulaputrāsyāḥ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśāyā dhāraṇyā anubhāvenāyaṃ mahataḥ pṛthivīcālasya prādurbhūtaḥ, mahāṃścābhāso yenāvabhāsenānantāparyantā buddhakṣetrā udāreṇāvabhāsena sphuṭā, yenāvabhāsenānantāparyantebhyo buddhakṣetrebhya ime 'nantāparyantā bodhisattvā abhyāgatāḥ, imaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ śravaṇārthaṃ / ye ceha sahāyāṃ lokadhātāvanantāparyantā devāḥ kāmāvacarā rūpāvacarā nāgā yakṣāsuramanuṣyāmanuṣyā vā imāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ śroṣyanti, te sahaśravaṇena sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśasyāvaivartino bhavantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / likhamānaścāvirahito bhavati buddhadarśanena dharmaśravaṇena saṅghopasthānena yāvadanuttareṇa parinirvāṇena; (KpSū 29) svādhyāyamānaśca bodhisattva imaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ sarvāṇi gāḍhakarmāṇi niravaśeṣaṃ kṣapayati, janmaparivartena ca prathamāṃ bhūmimākrāmati; bhāvayamānaśca bodhisattvo mahāsattva imaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ, yadi tasya bodhisattvasya pañcānantaryāṇi karmāṇi kṛtāṇi syurupacitāṇi tānyapyasya parikṣayaṃ gacchanti, yena janmaparivartena ca prathamāṃ bhūmimavakrāmati; yasya nāstyanantaryāṇi tasya tena janmanā sarvāṇyanyāni karmāṇi niravaśeṣaṃ parikṣayaṃ gacchanti, janmaparivartena ca prathamāṃ bhūmimavakrāmati / yo 'pi na bhāvayati na svādhyāyati śṛṇvanaśca dharmabhāṇakasya paṭṭaṃ bandhati, tasya gaṅgānadīvālikāsamā buddhā bhagavantastiṣṭhanto dhriyanto yāpayantaḥ anyalokadhātusthāḥ sādhukāramanupradāsyanti, te 'pi buddhā bhagavanto vyākariṣyantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, na cireṇa cāsau bodhisattvaḥ paṭṭaparityāgena yauvarājye 'bhiṣicyate, ekajātipratibaddhaśca bhavatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / evameva yaḥ kaścid gandhena pūjāṃ karoti so 'pi na cireṇānuttarāṃ samyaksaṃbodhigandhasya lābhī bhavati, puṣpeṇa pūjāṃ kṛtvā (KpSū 30) dharmabhāṇakasyānuttarāṇi jñānapuṣpāṇi pratilabhate, bhakṣyānnapānaṃ dattvā dharmabhāṇakasyānuttarasya tathāgatāhārasya lābhī bhavati bodhisattvaḥ, vastreṇācchādya dharmabhāṇakamanuttaratathāgatavarṇalābhī bhavati; yaśca dharmabhāṇakaṃ ratnairācchādayati so 'pyacirāt saptatriṃśatāṃ bodhipākṣikadharmaratnāṇāṃ lābhī bhavati /
tadevaṃ mahārthikaḥ kulaputra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ ayaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaḥ / tatkasmāddheto? yasmād atra sākalyena bodhisattvapiṭakamupadiṣṭaṃ / anena ca sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśena bodhisattvo mahāsattvaḥ asaṅgapratibhānatāṃ pratilabhate, manojñadharmacatuṣkaṃ ca pratilabhate /
ebhiḥ kulaputra sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaiścandrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho yadā gaganamudraṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamavādata tathaiva pṛthivīcālo 'bhūt, mahataścāvabhāsasya loke prādurbhāvo 'bhut, gaṇanātikrāntāni ca daśasu dikṣu buddhakṣetrāṇyudāreṇāvabhāsena sphuṭānyabhūvan / evameva samāni pāṇitalopamāni viṣamāni pṛthivīpradeśāni dṛśyante / ye ca tatra bodhisattvāḥ sannipatitāste daśasu dikṣu gaṇanāsamatikrānteṣu buddhakṣetreṣu (KpSū 31) buddhān bhagavataḥ paśyanti / evameva daśabhyo digbhyo gaṇanāsamatikrāntebhyo buddhakṣetrebhyo gaṇanāsamatikrāntā bodhisattvāścandanāṃ lokadhātumupasaṃkrāntāścandrottamasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya vandanāya paryupāsanāya, idam eva sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ śrotuṃ" //
tatra kulaputra candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bodhisattvān mahāsattvān āmantrayate - "abhijānāmyahaṃ kulaputra ye bodhisattvā ekajātipratibaddhāsta imān daśāntarakalpān nirodhām avahitena cetasā viharitvāvaśiṣṭā bodhisattvā asya gaganamudrasya bodhisattvasya sakāśādimān daśāntarakalpān imameva sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ bodhisattvapiṭakaṃ śrutavanto 'bhūvan" / imān daśāntarakalpān dharmaṃ śrutvā daśasu dikṣu teṣu gaṇanāsamatikrānteṣu buddhakṣetreṣu teṣāṃ gaṇanātikrāntānāṃ tiṣṭhatāṃ dhriyatāṃ yāpayatāṃ bhagavatāmantike cittamabhiprasādya tena cittaprasādahetunāvaruptakuśalamūlā bhūtvā nānāvidhairbodhisattvavikurvitaiḥ candrottamasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pūjāṃ kṛtvā, bhagavantametadavocan - "eṣāṃ bhadanta (KpSū 32) daśānāmantarakalpānām atyayena gaganamudro bodhisattvo mahāsattvo 'nuttaraṃ dhārmikaṃ dharmacakraṃ pravartayiṣyati?" / candrottama āha - "evameva kulaputremam, eṣām daśānām antarakalpānāmatyayena gaganamudro bodhisattvo mahāsattvo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate, tasyāmeva rātryāmatyayena dhārmikaṃ dharmacakraṃ pravartayiṣyati, bodhisattvānāmiha daśāntarakalpānidameva sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ deśayiṣyati / tatra yo bodhisattvo mahāsattvastasyāntikāddharmaṃ śroṣyati taṃ dharmaṃ śrutvā kuśalamulānyavaropayitvā, yasmin samaye gaganamudro bodhisattvo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate; so 'bhisaṃbuddhabodhiṃ dhārmikaṃ dharmacakraṃ pravaracakraṃ avaivartikacakraṃ pravartayitvā bahubodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāvaivartikāṃ sthāpayitvā, ye bodhisattvā iha daśāntarakalpān tasya sakāśādimaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ dharmaṃ deśāmānaṃ śroṣyanti te tasmin samaye dharmaṃ śrutvā ekajātipratibaddhā bhaviṣyanti, ye tu kalpaṃ śroṣyanti te bodhisattvāstasmin samaye bhūmimavakramiṣyanti, avaivartikāśca bhaviṣyanti (KpSū 33) anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, tasminneva samaye imāṃ dhāraṇīṃ paryantato lapsyante" ityuktvā, candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ vividhāni buddhaviṣayaprātihāryāṇi saṃdarśayitvā, gaganamudrasya bodhisattvasya mahāsattvasya nārāyaṇaṃ samādhiṃ nidarśayitvā, vajramayamātmabhāvamadhitiṣṭhati prabhāvyūhaṃ samādhiṃ nidarśayati sma / yena pravartitaṃ dharmacakramiha daśāntarakalpān bodhisattvānāmidaṃ
sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ dharmaṃ deśayati, sarvabuddhakṣetreṣu buddhānubhāvena lakṣaṇānuvyañjanairavabhāsitaḥ saṃdṛśyate, vajramaṇḍalasamādhiṃ nidarśayati / yena bodhyāsane supravartitadharmacakro bodhisattvānāṃ dharmaṃ deśayati, cakramālaṃ samādhiṃ nidarśayati / yena dharmacakraṃ pravartayamāno bahuprāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṇi avaivartikāṃ sthāpayati / dharmacakrapravartanāyeti viditvā gaganamudro bodhisattvo mahāsattvo 'parimitena bodhisattvasaṅghena bhagavatāḥ pūjāṃ kṛtvā svakasvakeṣu kūṭāgāreṣu praviśya sthitāścandrottamo 'pi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastāmeva rātrimanupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvṛtaste (KpSū 34) ca bodhisattvāstasyāmeva rātryāmatyayāt tasya bhagavataḥ śarīre pūjāṃ kṛtvā svakasvakeṣu kūṭāgāreṣu praviśanti sma / apare punarbodhisattvāḥ svakasvakaṃ buddhakṣetraṃ gatāḥ / ye ca tatra bodhisattvā ekajātipratibaddhāste nirodhasamādhānenaitān daśāntarakalpān atināmayanti / gaganamudro bodhisattvo mahāsattvo bodhisattvān mahāsattvān ārabhya dharmaṃ deśayati, teṣāṃ ca bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ daśāntarakalpān kuśalamūlānyavaropitavān / so 'dyarātrāvanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaḥ: tena cādya dharmacakraṃ pravartitaṃ, mahāprātihāryaṃ kṛtaṃ, anekāni prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇi avaivartikānyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpitāni / asmin khalu punaḥ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśe bhāṣyamāṇe aśītīnāṃ bodhisattvanayutaśatasahasrāṇām anutpattikeṣu dharmeṣu kṣāntipratilabdhā, dvānavatiśca prāṇakoṭyo 'vaivartikāṃ sthāpitā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, dvāsaptatibhiśca bodhisattvanayutairiyaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśā dhāraṇī pratilabdhā, gaṇanātikrāntānāṃ devamanuṣyāṇāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni" //
(KpSū 35)
atha khalu ratnacandravairocano bodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - "katamairbhadanta bhagavan dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate?" /
bhagavān āha - "caturbhiḥ kulaputra dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate / katamaiścaturbhi?, iha bodhisattvo mahāsattvaścaturṣvāryavaṃśeṣu vyavasthito bhavati / katameṣu caturṣu?, iha bodhisattvo mahāsattva itaretareṇa cīvareṇa saṃtuṣṭo bhavati / itaretaracīvarasaṃtuṣṭaśca varṇavādī bhavati / sa na cīvarahetorapratirūpāṃ eṣaṇāṃ samāpadyate / alabdhacīvaro na paritapyate, labdhvā ca cīvaramaraktaḥ paribhuṅkte, asakto 'gṛddho 'grathito 'mūrcchito 'navadhyavasito 'nadhyavasānamāpannaḥ, ādīnavadarśī niḥsaraṇaṃ prajānaṃ paribhuṅkte / asmin prathame āryavaṃśe vyavasthito bhavati bodhisattvo mahāsattvaḥ / yathā cīvaram evaṃ piṇḍapātaṃ śayyāsanaṃ / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattva itaretareṇa glānapratyayabhaiṣajyapariṣkāreṇa saṃtuṣṭo bhavati / itaretaraglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārasaṃtuṣṭaśca varṇavādī bhavati / sa (KpSū 36) glānapratyayabhaiṣajyapariṣkārahetorapratirūpameṣaṇāṃ na samāpadyate / so 'labdhyaglānapratyayabhaiṣajyaṃ na paritapyate, pratilabdhvāraktaḥ paribhuṅkte 'gṛddho hyagrathito 'mūrcchito 'navadhyavasito 'nadhyavasānamāpanna ādīnavadarśī niḥsaraṇaṃ prajānaṃ paribhuṅkte / eṣu caturṣvāryavaṃśeṣu vyavasthito bhavati / ebhiścaturbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate bhāvayati ca /
aparaiḥ pañcabhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ pratilabhate / katamaiḥ pañcabhir?, iha bodhisattvo mahāsattvaḥ ātmanā śīlavāṃ viharati, prātimokṣasaṃvarasaṃvṛtaḥ, ācāragocarasaṃpanno 'ṇumātreṣvavadyeṣu bhayadarśī, samādāya śikṣati śikṣāpadeṣu, parānapi śīlavirahitāṃ dṛṣṭvā śīlasaṃpade samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena prathamena dharmaṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattvaḥ dṛṣṭivyasanagatāṃ sattvāṃ mithyādṛṣṭyāṃ vyutthāpya samyagdṛṣṭyāṃ samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena dvitīyena (KpSū 37) dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattvo 'nācāravyasanagatāṃ sattvān samyagācāre samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena tṛtīyena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / punaraparam āśayavipannān sattvān āśayasaṃpattau samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena caturtheṇa dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattvaḥ śrāvakapratyekabuddhayāne saṃprasthitān sattvān anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena pañcamena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / ebhiḥ pañcabhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate /
aparaiḥ ṣaḍbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate / katamaiḥ ṣaḍbhir?, iha bodhisattvo mahāsattvaḥ svayameva bahuśruto bhavati śrutādhāraḥ śrutasannicayaḥ, tasya ye te dharmā ādau kalyāṇā madhye kalyāṇāḥ paryavasāne kalyāṇāḥ svarthāḥ suvyañjanāḥ kevalaṃ paripūrṇaṃ (KpSū 38) pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ abhivadamānā abhivadanti, tadrūpā anena dharmā bahavaḥ śrutā bhavanti dhṛtā vacasā paricitā manasā anvīkṣitā dṛṣṭyā supratividhāḥ, sa evaṃ bahuśrutaḥ samānaḥ parān aśrutān sattvān bāhuśrutye samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena prathamena dharmeṇa samanvāgato bhavati / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattvo 'nīrṣyako bhavati amatsarī, sa parān īrsyāmātsaryābhibhūtān sattvān anīrṣyāyām tyāgasaṃpadi ca samādāpayati yāvat pratiṣṭhāpayati; anena dvitīyena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvo bhavati / punaraparaṃ bodhisattvaḥ sattvānāmaviheṭhanajātīyo bhavati abhayapradātā, nānopadravairupadrūtān sattvān upadravebhyaḥ parimocayati, akuhakaśca bhavatyalapako 'śaṭhaśca bhavatyamāyāvī śūnyatayā ca bahulīviharati / ebhiḥ ṣaḍbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ pratilabhate /
evaṃrūpairdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvān samāsavistareṇa saptavarṣāṇīmān (KpSū 39) drāmiḍamantrapadāṃ triḥ kṛtvā divā pañcamaṇḍalena niṣadya kāyagatāṃ smṛtimupasthāpya śūnyatāvihāreṇa imā evaṃ dramiḍā mantrapadā utsārayitavyāḥ / uttiṣṭhatā samantato daśasu dikṣu tiṣṭhato dhriyato yāpayato buddhān bhagavataḥ smaratā satataṃ buddhānusmṛtiṃ bhāvayatā saptānāṃ varṣāṇāṃ atyayena imāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ pratilabhate bodhisattvo mahāsattvaḥ / asyā dhāraṇyāḥ pratilambhād bodhisattvo mahāsattvastadrūpam āryaṃ prajñācakṣuḥ pratilabhate, yena prajñācakṣuṣā daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsameṣu buddhakṣetreṣu tiṣṭhato dhriyato yāpayato mahāprātihāryavidarśayataḥ sarvāṃ paśyati, teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ smitavidarśanaṃ dṛṣṭvā caturaśītidhāraṇīmukhasahasrāṇi pratilabhate, dvāsaptatiśca samādhimukhasahasrāṇi pratilabhate, ṣaṣṭiśca dharmamukhasahasrāṇi pratilabhate / asyāṃ ca sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇyāṃ pratiṣṭhito bodhisattvo mahāsattvo mahāmaitrīṃ pratilabhate, mahākaruṇāṃ pratilabhate / yena bodhisattvena mahāsattveneyaṃ dhāraṇī pratilabdhā bhavati tena yadi pañcānantaryāṇī karmāṇyācīrṇāni bhavati, tasya janmāntareṇa (KpSū 40) parikṣayaṃ gacchanti, tṛtīye janmani niravaśeṣaṃ tāni karmāṇi naṣṭāni bhavanti, daśamīṃ ca bhūmimavakrāmati / yasya tu bodhisattvasya nānantaryāṇi karmāni kṛtāni bhavanti tasyānyāni sarvakarmāvaraṇāni parikṣayaṃ gacchanti, janmaparivartena daśabhūmīḥ samatikrāmati, na cirasyedānīṃ saptatriṃśadbodhipakṣān dharmān pratilabhate, sarvajñajñānaṃ ca pratilabhate /
evaṃ bahukaraḥ kulaputra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmayaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaḥ, satatasamitaṃ bodhisattvo mahāsattvo buddhānāṃ bhagavatāṃ smitavidarśanāt prātihāryaṃ dṛṣṭvā evaṃrūpeṇa ṛddhiviṣayena samanvāgato bhavati / yad gaṅgānadīvālikāsameṣu lokadhātuṣu gaṅgānadīvālikāsamānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pūjāṃ kṛtvā teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ dharmaṃ śrutvā nānāvidhasamādhikṣāntidhāraṇīṃ pratilabdhāḥ, imameva buddhakṣetramāgacchanti /
evaṃ kulaputra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaḥ karmaparikṣayāya saṃvartate kuśalābhivṛddhaye / ye ca kulaputra sattvā asyāḥ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇyā nāma śroṣyanti (KpSū 41) tasya ca bhagavataścandrottamasya tathāgatasya, teṣāṃ sarvakarmāvaraṇāni kṣayaṃ gamiṣyanti, niyatāśca bhaviṣyanti anuttarāyāḥ samyaksaṃbuddheḥ" /
atha te bodhisattvā evamāhuḥ - "asmābhirbhadanta bhagavan gaṅgānadīvālikāsameṣu atīteṣu buddheṣu bhagavatsu tiṣṭhatsu dhriyatsu yāpayatsu iyaṃ dhāraṇī śrutā ca pratilabdhā ca" / aparevamāhuḥ - "asmābhirdvigaṅgānadīvālikāsamānāṃ", apare "tribhiḥ", apare "caturbhiḥ", apare "pañcabhiḥ", apare "ṣaḍbhiḥ", apare "saptabhiḥ", apare "aṣṭabhiḥ" / apare evam āhuḥ, "asmābhirnavasu gaṅgānadīvālikāsameṣu samyaksaṃbuddheṣu atīteṣu tiṣṭhatsu dhriyamāneṣu yāpayatsu iyaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ śrutvā sarvākāreṇa pratilabdhā" //
maitreyastu bodhisattvo mahāsattva evamāha - "mayā daśagaṅgānadīvālikāsamān kalpān atikramya santāraṇo nāma mahākalpo 'bhūt / tatredaṃ buddhakṣetraṃ sarvālaṅkāravibhūṣitaṃ nāmābhūt / sālendrarājo nāma buddho 'bhūd vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathīḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān / anantakoṭīnayutaśatasahasreṇa bhikṣusaṅghena parivṛtaḥ (KpSū 42) tathā gaṇanātikrāntairbodhisattvaiḥ parivṛta imāmeva sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśāṃ dhāraṇīṃ bhāṣitavān, tasyāntike mayeyaṃ dhāraṇī śrutā bhāvanā paripūryādhigatāḥ / evamaprameyeṣu kalpeṣu aprameyatareṣu asaṃkhyeyatareṣu atītānāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ tiṣṭhatāṃ dhriyatāṃ yāpayatāṃ asaṃkhyeyairbodhisattvavikurvitaisteṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pūjāṃ kṛtvā, ekaikasya buddhasya sakāśe aprameyāṇyasaṃkhyeyānyatulyāni aprameyāṇi kuśalamūlānyavaropya puṇyaskandhaḥ parigṛhītastenāhaṃ kuśalamūlena bahubhirbuddhasahasrairvyākṛtaḥ / kālamavekṣyāhaṃ praṇidhānaviṣayenaiva ciraṃ saṃsāre saṃsṛto, yena me pūrvaṃ saṃsāre saṃsarato 'nuttarā samyaksaṃbodhirnābhisaṃbuddhā, so 'hamidānīṃ bhagavatā yauvarājyenābhiṣikto, vimuktipaṭṭaśca me prajñāśirasi baddho 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau" /
atha khalu bhagavān maitreyaṃ bodhisattvametad avocat - "evametan maintreya yastvaṃ sālendrarājasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasyāntikādimāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ pratilabdhavān / ākāṅkṣamāṇastvaṃ maitreya daśānāṃ kalpānāmatyayenānuttarāṃ (KpSū 43) samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, yathaiva te maitreyāśāparipūrṇāśaktastvaṃ maitreya śīghramevānuttareṇa jñānenānupadhiśeṣe nirvāṇadhātau praveṣṭuṃ / yacca tvaṃ maitreya iyacciraṃ saṃsāre 'bhiratastat sarvaṃ praṇidhānavaśena kālaprekṣiṇā, tena te maitreya etarhi mamāntikādyauvarājyaṃ parigṛhītaṃ, atītānāmapi te tathāgatānāmantike yauvarājyaṃ parigṛhītaṃ" //
tatra bhagavān sarvāvatīṃ parṣadaṃ avalokayate, bodhisattvaparṣadaṃ bhikṣuparṣadaṃ bhikṣuṇyupāsakopāsikāparṣadaṃ devanāgayakṣarākṣasagandharvamanuṣyāmanuṣyaṃ vyavalokya tasyāṃ velāyām imāni mantrapadānyabhāṣata /
"dāntabhūmiḥ damathabhūmiḥ smṛtibhūmiḥ prajñābhūmirvaiśāradyabhūmiḥ pratisaṃvidbhūmiranutkṣepabhūmiḥ samatāparikṣayopekṣabhūmirjātikṣayabhūmirmanuja vinmujaḥ malanmujaḥ visāgraḥ daśāvate veśataḥ teraṇa vesalagra śamuśavataḥ vimati vimati yopahira (KpSū 44) regamata vasisakrama iticāravate mekhemudra daharavate prajñākṣābubu dahakramitā sadoṣavantaḥ elaya tilaya ahusuṭā amundhamaṃ arthavati muruvati tehīnadvivā akaneti bakanate samake visābhaṭe iṭe iṭabale atra tatra kuruṣaṃ laruṣaṃ latatha katha sarvantaḥ sarvatarvaḥ aniruddhaḥ dihakhaṭambiphala bahuphala śataphala śīṣṭavate, api devānāṃ bhagavān pratītyasamutpādapratisaṃyuktānyadhimuktipadāṇi prakāśayati, eṣu prakāśyamāneṣu ṣaṣṭibhirdevanayutaiḥ satyadarśanaṃ kṛtamabhūt /
tatphalam agraphalaṃ lalaha alaha nilaṃhare vacatakhyā idaṃphalaṃ niyāmaphalaṃ namudaya vibhūkha prajñācakra sunirvṛticakra jñānīcakra, ebhiradhimuktipadairdaśānāṃ devakoṭīnāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni, tatraivāvaivartikā sthitāḥ /
paśya momate anumato akumato akumatī chīdratrake (KpSū 45) mantrasthā deśabala vipravastha iśasthita atimati tīkṣṇamati āloko sterituṣṇa, ebhiradhimuktipadaiścatuḥṣaṣṭīnāṃ nāgasahasrāṇāṃ anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni, tatraiva ca avaivartikāḥ saṃvṛtāḥ /
aprabhā samadanā ahadyo bhagavadyo karaṇyākṣa siddhamati samantakṣau alabale piṭakaro mahābale ojadaro dharaṇe migalekṣe udākṣa kudākṣa kukākṣa viroyo virūpamukha akṣihasta saṃkṣibala asurovina asuropramardane, ebhiradhimuktipadairdvādaśānāṃ yakṣakoṭīnāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpannāni, tatraivāvaivartikāḥ saṃvṛtāḥ /
arthe pilile tinithe saṃtīrthe katitene nakeme nanamaste ubherabhe mudame madame matime saniha śūre dhāraṇīya sendra sadeva sanāga sayakṣāsuradevā nāga nirukti parivāra niruktalāni smṛti prajñā parivāramati pratilābhī gatidhṛtiparivāra gatidhṛtilābhīḥ (KpSū 46) pūrvakeṣu hiteṣu caritavantaḥ abhiskāmavantaḥ śūravantaḥ ciravīryavantaḥ bhītavantaḥ sitabhāge mārgamudra diśāpakarṣaṇi kṣaparahu oharaṇo devaracatu suramudra yakṣamudra rākṣasamudra vedivedime tape tattape uṣṇāname prakhādye nanava dhāraṇīya āviśa diśāśodhane vākyaśuddhe jihvāśuddhe vāciparikarmaḥ prajñā buddhi smṛti mati gati dhṛti gaṇana pratisaraṇabuddhiḥ jayacakre śūnyacakre vyaya, ebhiradhimuktipadaiḥ ṣaṭpañcāśānāmasurasahasrāṇāṃ anuttarāyāṃ samyakasaṃbodhau cittānyutpāditāṇi, avaivartikāśca vyavasthitāḥ //
tatra bhagavān vaiśāradyasamavasaraṇaṃ nāma bodhisattvamāmantrayate sma - "durlabhaṃ kulaputra tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ loke prādurbhāvo; durlabhā ime śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaparibhāvitā amī mantrapadāḥ; sattvānāṃ hitāya bodhisattvaguṇaniṣpādanārthaṃ kulaputra tathāgatena (KpSū 47) pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caratā dānadamasaṃyamakṣāntivīryasamādhiprajñā parigṛhītā bahavo buddhakoṭīnayutaśatasahasrāḥ paryupāsitāḥ, kvacid dānān dattaṃ, kvaciccīlaṃ rakṣitaṃ, kvacid brahmacaryaṃ cīrṇaṃ, kvacid bhāvanā niṣevitā, kvacit kṣāntirbhāvitā, kvacid vīryamārabdhaṃ, kvacit samādhirniṣpāditā, kvacit prajñā sevitā, bahvaprameyaṃ vividhaṃ nānāprakāraṃ śubhaṃ karma kṛtaṃ, yenaitarhi mamānuttaraṃ jñānaṃ pratilabdhaṃ / anekāṃ kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṃ kulaputra tathāgatena pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caratā mṛṣāpaiśunyaparuṣasaṃbhinnapralāpā varjitāḥ, anekavidhaṃ kuśalaṃ vākkarma sevitaṃ bahulīkṛtaṃ, yenaitarhi prabhūtajihvatā pratilabdhā, na hi kulaputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā anyathā kathayanti" /
atha bhagavāṃstataḥ parṣadaṃ ṛddhyabhisaṃskāramabhisaṃskārṣīt, yathābhisaṃskṛtenarddhyabhisaṃskāreṇa sarvapuṇyasamavasaraṇaṃ nāma samādhiṃ samāpannaḥ / mukhācca jihvendriyaṃ nirṇāmayitvā svaṃ mukhamaṇḍalaṃ pracchādya tasmājjihvendriyāt ṣaṣṭiraśmikoṭyaḥ pramuktāstaiśca raśmibhiḥ ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhāturudāreṇāvabhāsena (KpSū 48) sphuṭo 'bhūt, taiśca raśmibhirnirayatiryagyoniyamalokadevamanuṣyāḥ sphuṭā babhūvuḥ / te ca raśmayo ye nairayikāḥ sattvā agninā prajvalitagātrā dahyante teṣāṃ śītalā vāyavo vānti yeṣāṃ spṛṣṭānāṃ tanmuhūrtaṃ sukhā vedanā prādurbabhūva / ekaikasya ca nairayikasya sattvasya purataḥ buddhanirmitaṃ tiṣṭhati dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṅkṛtagātraḥ aśītibhiranuvyañjanairvirājitatanuryaṃ dṛṣṭvā te nairayaikāḥ sukhasamarpitā buddhadarśanāpyāyitāśarīrā buddhaṃ dṛṣṭvaivaṃ cintayanto 'sya sattvasyānubhāvenāsmābhiḥ sukhā vedanā pratilabdhā; te bhagavataḥ sakāśe premaprasādaṃ gauravaṃ ca saṃjanayanti /
bhagavāṃsteṣāṃ kathayati - "bhoḥ sattvā evaṃ vācaṃ bhāṣadhvaṃ, "namo buddhāya namo dharmāya namaḥ saṅghāya", nityamevaṃ sukhasamarpitā bhaviṣyatha" / tataste nairayikāḥ sattvā añjaliṃ pragṛhya vācamudīrayanti, "namo buddhāya namo dharmāya namaḥ saṅghāya" / atha te nairayikāḥ sattvāstena kuśalamūlena tena ca cittaprasādena tataścyavitvā ekatyā deveṣūpapannā, ekatyā manuṣyeṣu; ye 'pi śītanarakeṣūpapannāḥ sattvāsteṣām uṣṇā vāyavaḥ (KpSū 49) pravāyanti, pūrvavad yāvan manuṣyeṣūpapadyante / evaṃ pretānāṃ piśācānāṃ kṣuttṛṣṇāprajvalitagātrāṇāṃ teṣāṃ te raśmayo bubhukṣāgniṃ nirvāṇaṃ kurvanti, sukhāṃ ca vedanāṃ saṃjanayanti / ekaikasya pretasya nirmitaṃ buddharūpamagrataḥ sthitaṃ bhavati dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṅkṛtaṃ aśītyā cānuvyañjanairvirājitagātraṃ; taṃ dṛṣṭvā te pretā buddhadarśanāt sukhā prīṇitagātrā evaṃ cintayantaḥ, "asya sattvasyānubhāvenāsmākaṃ sukhā vedanā pratilabdhā" / te bhagavataḥ sakāśe prasādaṃ premagauravaṃ cotpādayanti / bhagavāṃsteṣāṃ kathayati - "eta yūyaṃ sattvā, evaṃ vācamudīrayata, "namo buddhāya namo dharmāya namaḥ saṅghāyā", nityamevaṃ sukhasamarpitā bhaviṣyatha" / tataste pretā añjaliṃ pragṛhyaivaṃ vācamudīrayanti, "namo buddhāya namo dharmāya namaḥ saṅghāya" / atha te pretasattvāstena kuśalamūlena tataścyavitvā kecid deveṣūpapannāḥ ekatyā manuṣyeṣvevaṃ tiraścāṃ saṃcodayanti, evaṃ manuṣyāṃ saṃcodayanti /
gaṇanātikrāntā devamanuṣyā bhagavatsakāśaṃ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya niṣaṇṇā dharmaśravaṇāya / tena ca samayena gaṇanātikrāntā devamanuṣyakāyā (KpSū 50) anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayām āsuḥ / gaṇanātikrāntāścātra bodhisattvāḥ samādhikṣāntidhāraṇīṃ pratilabdhavantaḥ //
iti śrīkaruṇāpuṇḍarīke mahāyānasūtre dvitīyo dhāraṇīmukhaparivartaḥ //2//
(KpSū 51)
III dānavisargas tṛtīyaḥ
atha khalu śāntimatir bodhisattvo mahāsattvo bhagavatā svarddhyābhisaṃskāre pratiprasraṃbhite bhagavantam etad avocat / "ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo yad anyeṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pariśuddhā buddhakṣetrā apagatakaluṣā apagatapañcakaṣāyā nānāguṇavyūhā buddhakṣetrāḥ, sarve cātra bodhisattvā mahāsattvā nānāviddhaguṇaparipūrṇā nānāsukhasamarpitā, nāpi śrāvakapratyekabuddhānāṃ nāmāpi vidyate, kutaḥ punar upapattiḥ? / ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo yad bhagavān pañcakaṣāye buddhakṣetra upapannaḥ, āyuḥkaṣāye kalpakaṣāye sattvakaṣāye dṛṣṭikaṣāye kleśakaṣāye vartamāne anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhaḥ, catasraś ca pariṣadaḥ trīṇī yānāny ārabhya dharmaṃ deśayati? / kasmād bhagavatā pariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ na parigṛhītaṃ apagatapañcakaṣāyaṃ?" /
bhagavān āha / "praṇidhānavaśena kulaputra bodhisattvāḥ pariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhṇanti, praṇidhānavaśenāpariśuddhaṃ (KpSū 52) buddhakṣetraṃ parigṛhṇanti / mahākaruṇāsamanvāgatatvāt kulaputra bodhisattvā mahāsattvā apariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhaṇanti / tat kasmād dhetos?, tathā mayā praṇidhānaṃ kṛtaṃ yenāham etarhy evaṃ pratikaṣṭe pañcakaṣāye buddhakṣetra upapannaḥ /