Phạn tạng (Sanskrit Canon)ppfrag_u.htmNguyên tác: Sanskrit
Tàn khuyết Kinh Bát-nhã (Prajñāpāramitā Fragments)
Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 2 / 3 (50.000 ký tự/trang)
avarṇāni cūrṇakajātāni pṛthivyāṃ pāṃsunā samasamīkṛtāni sa imam eva kāyaṃ tatropasaṃharati. ayam api kāya evaṃdharmā evaṃprakāra etāyā dharmatāyā hy aparimuktaḥ 2 evaṃ khalu subhūte bodhisatvo mahāsatvo adhyātmakāye evaṃ bahirdhākāye evam adhyātmabahirdhākāye kāyānupaśyī viharaty ātāpī saṃprajānyaḥ smṛtimāṃ vinīyābhidhyādaurmanasye. 3 evaṃ vedanāyāṃ citte dharmeṣu dharmānupaśyī viharaty ātāpi saṃprajānaḥ smṛtimām idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānam. punar aparaṃ subhūte 4 bodhisatvasya mahāsatvaya mahāyānaṃ yaduta catvāri samyakprahāṇāni katamāni catvāri iha subhūte bodhisatvo 'nutpannānāṃ pāpakānām akuśalānāṃ dharmāṇām anutpādāc 5 chandaṃ janayati vyāyacchate cittaṃ pragṛhṇāti samyak pradadhāty utpannānāṃ pāpakā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ prahāṇāc chandaṃ janayati vyāyamati cittaṃ parigṛhṇāti samyak 6 pradadhāty anutpannānāṃ kuśaladharmāṇām utpādāc cchandaṃ janayati vyāyacchate vīryam ārabhate cittaṃ parigṛhṇāti samyak pradadhāty utpannānāṃ kuśaladharmāṃāṃ sthitaye 7 bhūyobhāvāya. asaṃpramoṣāya. aparihāṇāya. paripūraye chandaṃ janayati vyāyacchate vīryam ārabhate cittaṃ parigṛhṇāti samyak pradadhāti tac cānupalaṃbhayogena 8 idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānam. punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānṃ yad idaṃ catvāra ṛddhpādāḥ 9 katame catvāraḥ iha subhūte chandasamādhiprahāṇasaṃskārasamanvāgatam ṛddhipādaṃ bhāvayati vivekaniśṛtaṃ virāganiśṛtaṃ nirodhaniśṛtaṃ vyavasargapariṇataṃ 10 vīryasamādhiprahāṇasaṃskārasamanvāgatam ṛddhipādaṃ bhāvayati cittasamādhiprahāṇasaṃskārasamanvāgatam ṛddhipādaṃ bhāvayati mīmāṃsasamādhiprahāṇasaṃskārasamanvāgatam 11 ṛddhipādaṃ bhāvayati vivekaniśṛtaṃ virāganiśṛtaṃ nirodhaniśṛtaṃ vyavasargapariṇataṃ tac cānupalaṃbhayogena idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya 12 mahāyānaṃ punar api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta pañcendriyāṇi katamāni pañca | tadyathā śraddhendriyaṃ vīryendriyaṃ smṛtendriyaṃ samādhendriyaṃ 13 prajñendriyaṃ. idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānam. tac cānupalaṃbhayogena punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta 14 pañca balāni. katamāni pañca. śraddhābalaṃ vīryabalaṃ smṛtibalaṃ samādhibalaṃ prajñābalam idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ tac cānupalaṃbhayogena | verso 1 punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta sapta bodhyaṅgāni | katamāni sapta iha subhūte bodhisatvo mahāsatvo smṛtisaṃbodhyaṅgaṃ 2 vivekaniśṛtaṃ virāganiśṛtaṃ nirodhaniśṛtaṃ vyavasargapariṇataṃ dharmapravicayasaṃbodhyaṅgaṃ vīrya prīti prasrabdhi samādhi upekṣāsaṃbodhyaṅgaṃ bhāvayati 3 vivekaniśṛtaṃ virāganiśṛtaṃ nirodhaniśṛtaṃ vyavasargapariṇataṃ tac cānupalaṃbhayogena idaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ | punar aparaṃ 4 subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yadutāryāṣṭāṅgamārgaḥ katama āryāṣṭāṅgamārgaḥ samyagdṛṣṭiḥ samyaksaṃkalpaḥ samyagvāk samyakkarmāntaḥ samyājīvaṃ samyagvyāyāmaḥ 5 samyaksmṛtiḥ samyaksamādhi tac cānupalaṃbhayogena | idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya 6 mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta trayo vimokṣamukhasamādhayaḥ katame trayaḥ śūnyatāsamādhiḥ ānimittaṃ samādhiḥ apraṇidhitaṃ samādhiḥ tatra katamā śūnyatāsamādhiḥ 7 śūnyān dharmān pratyavekṣamāṇasya śūnyatāvimokṣamukham animittān dharmān pratyavekṣamāṇasya ānimittavimokṣamukham anabhisaṃskārasaṃskāro 'praṇidhitaṃ vimokṣamukham idam 8 api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ. eteṣu triṣu vimokṣamukheṣu śikṣitavyaṃ. punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta-m ekādaśa 9 jñānāni katamāny ekādaśa duḥkhajñānaṃ. peyālaṃ. yāvat kṣayajñānam anutpādajñānaṃ dharmajñānam anvayajñānaṃ saṃvṛtijñānaṃ paracittajñānaṃ yathoktaṃ jñānam iti tatra katamaṃ 10 duḥkhajñānaṃ yad duḥkhasyānutpādajñānam idam ucyate duḥkhajñānaṃ tatra katamaṃ samudayajñānaṃ yat samudayaya prahāṇajñānaṃ katamaṃ nirodhajñānaṃ yad duḥkasya 11 nirodhajñānaṃ katamaṃ mārgajñānaṃ yad āryāṣṭāṅgamārgajñānaṃ katamaṃ kṣayajñānaṃ yad rāgadveṣamohakṣayajñānaṃ katamaṃ anutpādajñānaṃ yad bhagavatyanutpādajñāna : katamaṃ dharmajñānaṃ 12 yat pañcānāṃ skandhānām aprakṛtiparicchedajñānaṃ katamam anvayajñānaṃ yac cakṣur anityaṃ śrotrāṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano 'nityam iti jñānaṃ peyālaṃ yāvad dharmā anitya iti 13 jñānaṃ yāvat pratītyasamutpādo 'nitya iti jñānam idam ucyate 'nvayajñānaṃ katamaṃ paracittajñānaṃ yat parasatvānāṃ parapudgalānāṃ cetasaiva citte caitasikeṣu dharmeṣu 14 ca jñānaṃ katamaṃ saṃvṛtijñānaṃ yat pratipajjñānaṃ katamaṃ yathoktajñānaṃ yat tathāgatasya sarvākārajñatājñānam idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ (AṣṭāB, Pl. IV, 1/2) recto 1 tac cānupalaṃbhayogena | punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta trīṇīndriyāni katamāni trīṇy anājñātam ājñasyāmīndriyaṃ. ājñendriyam 2 ājñātāvīndriyaṃ tatra katamam anājñātam ājñāsyāmīndriyaṃ yad anadhigataśikṣāṇāṃ pudgalānāṃ śraddhendriyaṃ vīryendriyaṃ smṛtīndriyaṃ samādhīndriyaṃ prajñendriyam iti tatra katamam 3 ājñendriyaṃ yac chaikṣāṇāṃ pudgalānām ājñātavatāṃ śraddhendriyaṃ vīryendriyaṃ smṛtīndriyaṃ samādhīndriyaṃ prajñendriyam idam ucyate ājñendriyaṃ. tatra katamaṃ ājñātāvīndriyaṃ 4 yad aśaikṣāṇāṃ pudgalānāṃ tadyathārhatāṃ pratyekabuddhānāṃ bodhisatvānāṃ tathāgatānām arhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ śraddhendriyaṃ vīryendriyaṃ smṛtīndriyaṃ samādhīndriyaṃ prajñendriyam 5 idam ucyate ājñātāvīndriyaṃ idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ. tac cānupalaṃbhayogena | punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya 6 mahāyānaṃ yaduta trayaḥ samādhayaḥ. katame trayaḥ savitarkaḥ savicāraḥ samādhiḥ avitarko vicāramātraḥ samādhiḥ avitarkāvicāraḥ samdhi tatra katamaḥ 7 savitarkaḥ savicāraḥ samādhiḥ viviktaṃ kāmair viviktaṃ pāpakair akuśalair dharmaiḥ savitarkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānam ayam ucyate savitarkaḥ savicāraḥ 8 samādhiḥ. tatra katamo 'vitarko vicāramātraḥ samādhi prathamadhyānasya dvitīyadhyānasya yāntarikāyam ucyate 'vitarko vicāramātraḥ samādhiḥ tatra katamo 9 'vitarkāvicāraḥ samādhiḥ. dvitīyadhyānād ārabhya yāvan naiva saṃjñā nāsaṃjñāyam ucyate 'vitarkā vicārasamādhir idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ. 10 punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta daśānusmṛtayaḥ katamā daśa tadyathā buddhānusmṛti dharmānusmṛti saṃghānusmṛti. śīlānusmṛti 11 tyāgānusmṛti devatānusmṛti udvegānusmṛti kāyagatānusmṛti ānāpānānusmṛti maraṇānusmṛtir idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ 12 tac cānupalaṃbhayogena. punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta catvāri dhyānāni catvāry apramāṇi. catasra ārūpyasamāpattayaḥ 13 aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ | idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ tac cānupalaṃbhayogena | punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya 14 mahāsatvasya mahāyānaṃ yaduta daśa tathāgatabalāni. katamāni daśa. iha bodhisatvo mahāsatvaḥ pudgalānāṃ sthānaṃ ca sthānato yathābhūtaṃ prajānīte 'sthānaṃ cāsthānato verso 1 yathābhūtaṃ prajānīte. atītānāgatapratyutpannānāṃ karmaṇāṃ karmasamādānānāṃ ca sthānato vipākaṃ yathābhūtaṃ prajānīte anekadhātuṃ nānādhātu lokaṃ yathābhūtaṃ 2 prajānīte parasatvānāṃ parapudgalānāṃ nānādhimuktikatāṃ yathābhūtaṃ prajānīte. parasatvānāṃ parapudgalānām indriyaparāparate yathābhūtaṃ prajānīte 3 sarvatragāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānīte. parasatvānāṃ parapudgalānāṃ bodhyaṅga dhyāna vimokṣa samādhi samāpattayaḥ saṃkleśa vyavadāna vyūsthānaḥ jñānaṃ 4 yathābhūtaṃ prajānīte. so 'nekavidhaṃ pūrvanivāsam anusmarati | sa divyena cakṣuṣā cyutyutpādajñānaṃ yathābhūtaṃ prajānīte | āsravāṇāṃ kṣayād anāsravicetovimutiṃ 5 prajñāvimuktiṃ dṛṣṭa eva dharme svayam abhijñāya sākṣātkṛtvopasaṃpadya viharati kṣīṇā me jātir uṣitaṃ me brahmacāryaṃ kṛtaṃ me karaṇīyaṃ nāparam asmād bhavaṃ prajānāmi | 6 tac cānupalaṃbhayogena idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ. punar aparaṃ subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ yad idaṃ catvāri 7 vaiśāradyāni katamāni catvāri samyaksaṃbuddhasya me pratijānataḥ | ime dharmā nābhisaṃbuddhā iti śramaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā kaścid vā pudgalaloke saha 8 dharmeṇa codayed iti nimittam etan na samanupaśyāmi. idam atra nimittaṃ na samanupaśyamāṇaḥ kṣemaprāptaś ca viharāmy abhayaprāptaś ca viharāmi vaiśāradyaprāptaś 9 ca viharāmi. ārṣabham udāraṃ sthānaṃ prajānāmi pariṣadgataḥ samyak siṃhanādaṃ nadāmi brāhmaṃ cakraṃ pravartayāmy apravartitaṃ śramaṇena vā brāhmaṇena vā 10 devena vā māreṇa vā brahmaṇā vā kenacid vā loke saha dharmeṇa kṣīṇāsravasya me pratijānataḥ ime āsravā na parikṣīṇā ity atra bata me kaścic chramaṇo vā brāhmaṇo vā 11 devo vā māro vā brahmā vā kaścid va pudgalaloke yāvat saha dharmeṇa. ye tvayāntarāyikā dharmā ākhyātās tā pratisevyamānā alam antarāyāya nedaṃ sthānaṃ vidyate iti 12 me śramaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā kaścid va pudgalaloke saha dharmeṇa codayed iti nimittam idaṃ hy ahaṃ na samanupaśyāmīdaṃ cāhaṃ nimittaṃ na samanupaśyamānaḥ 13 kṣemaprāpto viharāmy abhayaprāptaḥ | peyālaṃ | yāvat saha dharmeṇa yā tvayā pratipad ākhyātā āryaniryāṇikā niryāti tatkarasya samyagduḥkhakṣayāya tāṃ pratipadyamāno 14 niryāyāt samyagduḥkhakṣayāyeti nedaṃ sthānaṃ vidyate ity atra bata me peyālaṃ yāvat saha dharmeṇa | idam api subhūte bodhisatvasya mahāsatvasya mahāyānaṃ praśi 12-14 foilios missing (AṣṭāB, Pl. IV, 3/4) recto 1 evam asaṃvidyamāneṣu sarvadharmeṣu katamo dharmāḥ katamena dharmeṇa niryāsyati. tat kasmād dhetoḥ tathā hi subhūte ātmā nopalabhyate ātmano 'tyantaviśuddhitām upādāya. evaṃ yāvat satvajīvajānakapaśyakasya dharmadhātur nopalabhyate 2 hy atyantaviśuddhitām upādāya. tathatā nopalabhyate bhūtakoṭir nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya acintyadharmadhātur nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām 3 upādāya skandhadhātvāyatanāni nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya pratītyasamutpādo nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya tathā dānapāramitā 4 śīlapāramitā vīryapāramitā kṣāntipāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāyādhyātmaśūnyatā nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām 5 upādāya peyālaṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya smṛtyupasthānāni nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya 6 bodhipakṣikā dharmāḥ balāni vaiśāradyāni pratisaṃvidaḥ āvedanikā buddhadharmāḥ srotaāpannaḥ sakṛdāgāmī anāgāmiḥ pratyekabuddhaḥ tathāgato 'rhā samyaksaṃbuddho nopalabhyate 7 hy antaviśuddhitām upādāya tathā srotaāpattiphalaṃ peyālaṃ yāvat sarvākārajñatā nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya anutpādo nopalabhyate 8 hy atyantaviśuddhitām upādāya tathā anirodhaḥ asaṃkleśaḥ. avyavadānam anabhisaṃskāro nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya pūrvānto nopalabhyate 9 hy atyantaviśuddhitām upādāya tathāparānto nopalabhyate tathāgatir gatiḥ sthitiḥ cyutir upapattir nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya. hānir nopalabhyate 10 vṛddhir nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya kasyānupalabdheḥ sarvaṃ nopalabhyate dharmadhātvanupalabdher nopalabhyate tat kasmād dhetor na hi subhūte dharmādhātvanulabdher 11 dharmadhātur upalabhyate tathānutpādānirodhāsaṃkleśāvyavadānānabhisaṃskāratathatābhūtakauṭyānupalabdher yāvat prajñāpāramitānulabdher nopalabhyate 12 prajñāpāramitā. adhyātmaśūnyatānupalabdher nopalabhyate adhyātmaśūnyatā. peyālaṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatānupalabdher nopalabhyate. smṛtyupasthānānulabdher 13 nopalabhyate. peyālaṃ yāvad aṣṭādaśāvedanikabuddharmānupalabdher nopalabhyate srotaāpannānupalabdher nopalabhyate | peyālaṃ | yāvat tathāgatānupalabher 14 nopalabhyate srotaāpattiphalānupalabdher nopalabhyate yāvat sarvākārajñatānupalabdher nopalabhyate anutpādānupalabdher nopalabhyate yāvad anabhisaṃskārānupalabdher verso 1 nopalabhyate anabhisaṃskāraḥ. pūrvāntānupalabdher nopalabhyate yāvad vṛddhir nopalabhyate prathamabhūmyanupalabdher nopalabhyate yāvad daśamabhūmynupalabdher 2 nopalabhyate. punar api bhūmynupalabdher nopalabhyate daśabhūmayaḥ. katamā daśa. tadyathā śuklavipaśyanā bhūmir gotrabhūmiḥ āṣṭamakabhūmir darśanabhūmis 3 tanūbhūmir vītarāgabhūmiḥ kṛtyāvībhūmiḥ pratyekabuddhabhūmir bodhisatvabhūmiḥ saṃbuddhabhūmir iti | tatrādhyātmaśūnyatāyāṃ prathamabhūmir nopalabhyate. 4 peyālaṃ | yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ prathamā bhūmir nopalabhyate. evam adhyātmaśūnyatāyāṃ dvitīyā bhūmir nopalabhyate peyālaṃ tṛtīyā bhūmiś caturthībhūmiḥ 5 pañcamī bhūmiḥ ṣaṣṭī bhūmiḥ saptamī bhūmir aṣṭamī bhūmir navamī bhūmir yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ daśamā bhūmir nopalabhyate | tat kasmād dhetoḥ | na hi subhūte 6 prathamabhūmyanupalabdhir nopalabhyate na nopalabhyate peyālaṃ yāvan na daśamabhūmyanupalabdhir atyantaviśuddhitām upādāya. ādhyātmaśūnyatāyāṃ satvaparipāko 7 nopalabhyate peyālaṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ satvaparipāko nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya adhyātmaśūnyatāyā buddhakṣetrapariśodhanaṃ nopalabhyate 8 peyālaṃ. yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ buddhakṣetrapariśodhanaṃ nopalabhyate hy atyantaviśuddhitām upādāya adhyātmaśūnyatāyā paṃca cakṣūṃṣi nopalabhyante. 9 peyālaṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ pañca cakṣūṃṣi nopalabhyante hy atyantaviśuddhitām upādāy evam hi subhūte bodhisatvo mahāsatvo 'nupalaṃbhayogena 10 sarvadharmāṇāṃ mahāyena sarvākārajñatāyām niryāsyati ...... unleserliches Kolophon?: samāpta e .. rivarto .. .. m ekādasya 11 athāyuṣmāṃ subhūtir bhagavantam etad avocat. mahāyānaṃ mahāyānam iti bhadanta bhagavan ucyate. sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhibhūya niryāsyati 12 tenocyate mahāyānam iti. ākāśasamaṃ tad yānaṃ. tadyathāpy ākāśe 'prameyāṇām asaṃkhyeyānāṃ satvānām avakāśas tad anena bhadanta bhagava 13 paryāyeṇa idaṃ mahāyānaṃ. tadyathāpi bhadanta bhagavann ākāśasya āgamo vā nirgamo vā sthānaṃ vā nopalabhyate evaṃ khalv asya bhadanta bhagavaṃ mahāyānasya 14 naivāgamo na nirgamo na sthānam upalabhyate. tryadhvasamatāyānam idaṃ yānaṃ yaduta mahāyānaṃ tasmād bhadanta bhagavaṃs tad yānaṃ mahāyānaṃ mahāyānam i (AṣṭāK, B fol. 102) recto 1 ... bodhisatvaṃ mahāsatvam āgamya daśānā kuśalānān dharmapathānāṃ loke prādurbhāvo bhavati tathā caturṇā dhyānānāṃ: caturṇā pramāṇānāṃ 2 catasṝṇām ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati tathā dānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati : evaṃ śīlapāramitāyā kṣāntipāramitāyā vīryapāramitāyā 3 dhyānapāramitāyā prajñāpāramitāyā : loke prādurbhāvo bhavati tathādhyātmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati : evaṃ yāva abhāvasvabhāvaśūnyatāyā 4 loke prādurbhāvo bhavati : tathā caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati : peyālaṃ yāva aṣṭādaśānāṃ āvedikānāṃ buddhadharmānāṃ 5 loke prādurbhāvo bhavati sarvākārajñatāyā loke prādurbhāvo bhavati | punar aparaṃ bhadanta bhagavan bodhisatva mahāsatvaḥm āgamya kṣatriyamahāśālānāṃ loke prādurbhāvo bhavati : evaṃ brāhmaṇamahāśālānāṃ : 6 gṛhapatimahāśālānāṃ loke prādurbhāvo bhavati : tathā rājñā cakravartīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati : tathā bhadanta bhagavāṃ bodhisatvām āgamya catumahārājikāyikā 7 devā prajñāyante evaṃ yāvad akaniṣṭhā devā prajñāyate : tathā bhadanta bhagavāṃ bodhisatvā mahāsatvam āgamya srotāpattiphalaṃ prajñāyate 8 srotaāpanna prajñāyate : eva yāva arhatvaṃ prajñāyate : arhā prajñāyate pratyekabodhi prajñāyate pratyekabuddha prajñāyate : tathā bhadanta bhagavāṃ bodhisatva 9 mahāsatvam āgamya satvānāṃ paripāka prajñāyate : buddhakṣetrapariśodhanaṃ prajñāyate : tathāgata : arhanta samyaksaṃbuddhā loke prajñāyante dharmacakrapravartanāni ca loke 10 prajñāyate : tathā buddharatnaṃ prajñāyate : dharmaratnaṃ prajñāyate saṃgharatnaṃ prajñāyate : tad anena bhadantena bhadanta bhagavāṃ paryāyeṇa bodhisatvasya mahāsatvasya 11 sadevamanuṣyāsureṇa lokena satataṃ rakṣānuguptiṃ saṃvidhāsyāmi | evam ukto bhagavāṃ śakraṃ devendram etad avocat* evam eta kauśika tathā yathā verso 1 yūyaṃ vadatha : bodhisatva kauśika mahāsatvam āgamya sarvanirayā ucchidyate : tīryagyoni ucchidyate : yamaloka ucchidyate : peyalā yāva buddharatnasya loke prādurbhāvo 2 bhavati : evaṃ dharmaratnasya saṃgharatnasya loke prādurbhāvo bhavati : tasmād dhi kauśika bodhisatvā mahāsatvā sadevamānuṣyāsureṇa lokena satataṃ 3 satkartavya gurukartavya : mānayitavya pūjayitavya satataṃ ca sātatyena rakṣānuguptis teṣā saṃvidhātavya : mām eva kauśika satkartavya : gurukartavya mānayitavya 4 pūjayitavyaṃ manyetā : yo bodhisatvaṃ mahāsatva satkartavyaṃ : gurukartavya mānayitavya pūjayitavya manyate : tasmād dhi kauśika bodhisatvo mahāsatvo 5 sadevamānuṣyāsureṇa lokena satataṃ satkartavya gurukartavya mānayitavya pūjayitavya : satata ca sātatyena rakṣānugupti saṃvidhātavya : yat kauśika ayaṃ 6 trisahasramahāsahasro lokadhātu paripūrṇo bhavet śrāvakair vā pratyekabuddhair vā tadyathā naṭavanaṃ vā ikṣuvanaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā 7 tāni yāva jīva kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā satkuryāt gurukuryān mānayet pūjayet sarvopakaraṇai yaś ceka prathamacittotpādika bodhisatvaṃ mahāsatva 8 ṣaḍbhi pāramitābhir avirahitaṃ satkuryāt gurukuryāt mānayet pūjayet : idam eva sat kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasunuyāt | tat kasmād dheto 9 na hi kauśika śrāvakapratyekabuddha āgamya bodhisatvā mahāsatvā loke prajñāyate eva tathāgatā arhata samyaksaṃbuddhā : bodhisatvaṃ tu kauśika 10 mahāsatvam āgamya sarvaśrāvakapratyekabuddhā loke prajñāyate evaṃ tathāgatā arhanta arhanta (!) samyaksaṃbuddhā iti : tasmād dhi kauśika bodhisatvā mahāsatvā sadevamānuṣyāsureṇa 11 lokena satataṃ satkartavya gurukartavya : mānayitavya pūjayitavya : satataṃ ca sātatyena teṣāṃ rakṣānuguptiṃ savidhātavya iti // [Ad here has a colophon: dvitīyaḥ śakraparivartaḥ 25 (AṣṭāK, C fol. 209) recto 1 āha śāradvatīputra paścime kāle paścime samaye saddharmasya kṣayāt te bahavo bhaviṣyanti tatrottarāyān diśi 2 bodhisatvayānikāḥ kulaputrā vā kuladuhitaro vā api tv alpakās te bhaviṣyanti ya imāṃ gaṃbhīrā prajñāpāramitāṃ 3 śrutvādhimokṣyanty adhimuktvā ca likhiṣyanti lekhayiṣyanti | evam udgrahīṣyanti | dhārayiṣyanti paryāpsyanti 4 vācayiṣyanti upadekṣyanti bhāṣiṣyanti yoniśaṃ manaḥsu kariṣyanti bhāvayiṣyanti tathatvāya ca pratipatsyante | 5 te ca punar imāṃ gaṃbhīrāṃ prajñāpāramitāṃ śrutvā bhāṣyamāṇāṃ nāvalīyiṣyanti na salīyiṣyanti 6 nottrasiṣyanti na santrasiṣyanti na saṃtrāsam āpsyante | tat kasmād dhetor anubaddhās tebhiḥ kulaputrair 7 vā kuladuhitṛibhir vā tathāgatā arhanta samyaksaṃbuddhāḥ paripṛṣṭāḥ paripraśnitāś cemām eva gaṃbhīrāṃ 8 prajñāpāramitām āgamyeti | tat kasmād dhetoḥ prajñāpāramitāparipūrṇā hi te kulaputrā vā kuladuhitaro 9 vā bhaviṣyanty evaṃ dhyānapāramitāparipūrṇā vīryapāramitāparipūrṇāḥ kṣāntipāramitāparipūrṇāḥ 10 śīlapāramitāparipūrṇāḥ dānapāramitāparipūrṇā bhaviṣyanti evam ādhyātmaśūnyatāparipūrṇā yāvad 11 abhāvasvabhāvaśūnyatāparipūrṇā bhaviṣyanti eva smṛtyupasthānaparipūrṇāḥ peyālaṃ yāvad aṣṭādaśāveṇikā 12 buddhadharmaparipūrṇās te kulaputrāś ca kuladuhitaro vā bhaviṣyanti tat kasmād dhetoḥ kuśalamūlopastabdhā verso 1 bahujanasthārthaṃ kariṣyanti sukhaṃ cemām evānuttarāṃ samyaksaṃbodhim ārabhyeti tat kasmād dhetos tathā hi śāradvatīputra 2 mayā tebhyaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktā kathā kathitā ye 'pi te śāradvatīputra babhūvur atīte 3 'dhvani tathāgatā arhataḥ samyaksaṃbuddhās tair api tebhyaḥ kulaputrebhyaḥ kuladuhitṛbhyo vā sarvākārajñatāpratisaṃyuktā 4 kathā kathitā teṣāṃ jātivyativṛttānām api ta eva samudācārā bhaviṣyanti yadutānuttarāṃ 5 samyaksaṃbodhim ārabhyeti : te ca punaḥ parebhyas tām eva kathāṃ kathayiṣyanti yadutānuttarām eva samyaksaṃbodhim ārabhyeti 6 te ca punaḥ kulaputrā vā kuladuhitaro vā sahitāḥ samagrā bhaviṣyanty anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau 7 na ca tāṃ śakṣyati bhettuṃ māro vā mārakāyikā vā devā yadutānuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ prāg evānyebhiḥ 8 pāpecchebhiḥ pāpasamudācārebhiḥ śakyān bhettuṃ nedaṃ sthānaṃ vidyate | te ca punaḥ śāradvatīputra bodhisatvayānikāḥ 9 kulaputrāḥ kuladuhitaro vemāṃ gaṃbhīrāṃ prajñāpāramitāṃ śrutvodāraṃ prītiprasādaprāmodyaṃ pratilapsyante 10 bahujanaṃ vā kuśaleṣu dharmeṣu pratiṣṭhāpayiṣyanti | yadutānuttarāṃ samyaksaṃbodhim ārabhyeti tebhiś ca śāradvatīputra 11 kulaputrebhir vā kuladuhitṛbhir vā mama saṃmukhe vācaṃ bhāṣitā vayaṃ khalu bhadanta bhagavan bahūni 12 prāṇaśatāni bahūni prāṇasahasrāṇi bahūni prāṇaśatasahasrāṇi bodhisatvacaryāyāṃ cara [Praj(U1), D fol. 748); text often corrupt, here without correction recto 1 yāhnasamaye evaṃ rātryā purime yāme evaṃ madhyame : evaṃ paścime yāme gaṅgānadīvālikāsamā satvā bhuṃjāpayed bhuṃjāpayitvā 2 ca teṣāṃ satvānāṃ suvarṇapītakaduśya suvarṇaduṣyaṃ ca dadyu gaṅgānadīvālikāsamā caiva kalpa tiṣṭhanta evaṃ parityajeta na ca jānīyāt kathaṃ 3 pariṇāmayitavya : sarvajñatāyā : dānaṃ naiva syād bodhisatvasya na dānapāramitā atha jānīyāt pariṇāmayituṃ dānapāramitā pratigṛhṇena 4 bodhisatvena eṣo bodhisatvasya sāntikāṃ bahu parityāga tat kasmād dheto tathā hi sa aprameyā buddhadharmā pratilabdhukāma na ca 5 pramāṇabaddhena parityāgena śakyaṃ sarvajñatā pratilabdhuṃ sacet sa dānaṃ pramāṇabaddhaḥ syāt yataś caiva so dānam apramāṇabaddhaḥ tataś caiva 6 dānapāramitā bhavati | evaṃ khalv āvusa pūrṇa bodhisatvenāpramāṇabaddhaṃ dānaṃ dātavya : na pramāṇabaddha : evantaḥ parityaktavya 7 nātaḥ utvarāṃ parityajāmīti | ayaṃ bodhisatvaḥ etenopāyena mātsaryaṃ pratigṛhṇāti | sarvajñatā ca na pratigṛhṇāti | sacet punar 8 evaṃ cittam utpādayati | aprameyā dānaṃ dātavyaḥ tāva dāsyāmau yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃboddhuṃ samāna nirāmiṣeṇa dharmadānena 9 satvānām anugrahaṃ kariṣyāmi : sāṃprati khalu punaḥ āmiṣeṇānugrahīṣyāmaḥ yāvad bodhāya cariṣyāmaḥ anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃboddhuṃ samānaḥ 10 nirāmiṣeṇa dharmadānena satvānām anugrahaṃ kariṣyāmaḥ tadyathāpy āvusa pūrṇa puruṣo rājānaṃ seveta : rājāsmāka bhaktadātā sevato bhajataḥ verso 1 paryupāsataḥ tadā rājā tuṣṭodāgra āptamanaḥ anekai śatasahasraiḥ ratnai abhicchādayeran evam evāvusa pūrṇa bodhisatvo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃboddhukāmaḥ 2 aprameyā satvā : āmiṣadānena parigṛhṇāti anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddha samānaḥ nirāmiṣeṇa dharmadānena ovadatti anuśāsati aprameya 3 satvā saṃsāraduḥkhebhyo mocayati | tadyathāvusa pūrṇa bahūni prāṇaśatāni bahūni prāṇaśatasahasrāṇi rājaputraṃ sevanti bhajanti paryupāsanti | sa rājaputras 4 teṣāṃ puruṣāṇṇā sevakarāṇāṃ sarveṣāṃ pakvabhaktena saṃgrahaṃ karoti bhavati sa samayo so rājaputro rājā pratiṣṭhet rājābhiṣimcyate | sa rājābhiṣekaprāptaḥ 5 ye te tasya puruṣā sevakarāḥ uparībhūtā mamaite bhūmya carantasya kelāyitum aham ete mamāyituṃ ya nūnam aham ete yadārūpair 6 bhogaiḥ pratiṣṭhāpayet svasvaṃnagare pratiṣṭhāpayet keci karmānteṣu pratiṣṭhāpayet keci paṭṭaneṣu pratiṣṭhāpayet keci nagare kecit karbaḍe | 7 keṣāṃcid grāmavarabhogaḥ dadāti evam evāvusa pūrṇa bodhisatvo bodhāya carantaḥ aprameyā satvā āmiṣadānena pratigṛhṇi | cīvarapiṇḍapātaśayyāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ 8 evaṃ khalv āvusa pūrṇa bodhisatvaḥ satva āmiṣadānenānugṛhṇāti | tadyathāpi sa rājaputras te 9 sevakarā upasthāyakā pakvabhaktenānugṛhṇāti khādanīyabhojanīyaśāyanīyena yathāsaṃvidyamānena evam evāvusa pūrṇa bodhisatvo 10 bodhāya carantaḥ satvā āmiṣadānenānugṛhṇāti cīvarapiṇḍapātaśayyāsanaglānabhaiṣajyapariṣkāraiḥ evaṃ khalv āvusa pūrṇa [Praj(U1), D fol. 764); text often corrupt, here without correction recto 1 vātena bhasmīkartuṃ na tv aivāvaivartikasya bodhisatvasya śakyaṃ cittaṃ parayādayituṃ śakyaṃ khalu puna śāradvatīputra te arhanta kṣīṇāsrava ṣaḍabhijñā gaṅgānadivālikāsamā 2 lokadhātava udahyamānai ādīptaḥ ekajvālībhūtai tan mahād arciskandhaḥ ekaina mukhavātaina nirvāpayituṃ na tv evāvaivartikasya bodhisatvasya 3 śakyaṃ cittaṃ paryādayituṃ anenāpi śāradvatīputra paryāyeṇāvaivartikasya bodhisatvasya cittam agram ākhyāyati | yāva niruttaram ākhyāyati 4 āha āścaryaṃ bhagavāṃ yāvad udāraṃ cittam avaivartikasya bodhisatvasya mahāsatvasya śakyaṃ paryādayitum abhibhavituṃ vā vivartayitum āha evam eva śāradvatīputra 5 evam eva śāradvatīputra tat kasmād dheto na hi śāradvatīputra buddhā bhagavantā dvayabhāṣitaṃ advayabhāninā tathāgatā tathā caiva 6 yathā caiva yathā buddhā bhāṣanti | sacec cāradvatīputra ye anantāparyantaiḥ lokadhātubhi satvā ye cānantāparyanteṣu lokadhātuṣu gaṃgānadyāḥ 7 tāsu yad vālikā tāvantaḥ anye satvā bhaveyu yāvantaś ca pṛthivīdhātu yāvantaś cābdhātuḥ yāvantaś ca tejavadhātu | yāvanta vāyudhātuḥ 8 tāvantaḥ anye satvā bhaveyuḥ tat kiṃ manyase śāradvatīputra bahavas te satvā bhaveyuḥ āha bahavo bhagavāṃ bahava sugata āha 9 te punaḥ śāradvatīputra sarvasatvā arhantaḥ ṣaḍabhijñāḥ bhaveyuḥ evaṃrūpayā ṛddhyā samanvāgatā bhaveyuḥ tadyathāpi nāma mahāmaudgalyāyana 10 ekamekaś ca ṛddhivantā yāvantas te satvās tāvantaḥ māra pāpīmanta nirmiṇuyāt ekamekasya mārasya pāpīmataḥ yāvantas te satvā verso 1 tāvantaḥ hastikāyā nirmiṇuyāt tāvanta aśvakāyāḥ tāvanta rathakāyāḥ tāvanta pattikāyāḥ nirmiṇuyāt eva yāva śāradvatiputra 2 gaṇana yāti arhanta ṛdhhimantāḥ ekamekaś cābhinirmiṇuyāt teṣām abhinirmitānām ekamekaś cābhinirmitāḥ evantābhinirmiṇuyāt tat kim 3 manyase śāradvatīputra śakyam eteṣāṃ gaṇanāpi saṃkhyāpi praveśanāya āha naini bhagavāṃ yatra vāsau kulaputro vā kuladuhitā vā viharet ta trisahasramahāsahasraṃ 4 lokadhātum udahyantam abhinirmiṇuyāt tat kiṃ manyase śāradvatīputrāpi nu te satvā mahāṛddhi darsiyuḥ āha : maharddhikā 5 te bhagavāṃ bhaveyuḥ mahāṛddhisamanvāgatā bhayena pratyupasthitā | āha sacec cāradvatīputra ye anantāparyantai lokadhātubhir 6 gaṅgānadyāḥ teṣāṃ yāvantā vālikā tāvantā kalpā tiṣṭheyu ime bhayā ghorā saṃdarśayataḥ abhavyās te avaivartikasya cittaṃ paryādayituṃ 7 vā vivartayituṃ vā tat kiṃ manyase śāradvatīputra katamā ṛddhi balavantatarā syāt yaś ca teṣām aprameyāṇāṃ satvānāṃ teṣāṃ ca mārāṇāṃ pāpīmatāṃ yaś cāvaivartikasya 8 ṛddhiḥ āha balavatī eṣā bhagavām ṛddhiḥ ya avaivartikasya bodhisatvasya balavān eṣa cittaḥ yaḥ avaivartikasya bodhisatvasya āha: tat kiṃ manyase 9 śāradvatīputra ya evarūpayā ṛddhyā evarūpeṇa balena samanvāgataḥ arhaty asāv agratvaṃ kārāpayitum agratā vā nirdeṣṭuṃ āha sarvajñacitta sthāpayitvā 10 yathāhaṃ bhagavadbhāṣitasyārthām ājānāmi paryāyeṇa bodhisatvacittam agram ākhyāyate yāve niruttaram ākhyāyate yaduta-m-avaivartikasya _______________________________________________________________________ Bongard-Levin, G.M. : "A fragment of the Pañcaviṃśatisāhasrikāprajñāpāramitāsūtra from A. Stein Collection", ABORI (Amṛtamahotsava Volume) 72/73, 1991/1992 (1993), pp. 715-717; again in BB 40, pp. 211f.; Stein Kha. i.220 (Or. 8212.174), 2 Fragm.; facsimile of one side in W. Zwalf: Buddhism: Art and Faith (London 1985), p. 57; Aa /// tathāgatā arahataḥ /// b /// parinirvṛtānāṃ ca teṣāṃ tathāgatānāṃ /// c /// catutriṃśatima samāpta 34 ḥ /// * d /// yaś caite imāṃ prajñāpāramitām upanāmayet ḥ /// e /// jaṃbudvīpaṃ pūrṇaṃ sa cūḍikābaddhas ḥ /// f /// prajñāpāramitāṃ parigṛhṇe ḥ /// g /// mānayitukāmo na pūjayitukāmo /// _______________________________________________________________________ G.M. Bongard-Levin und Shin'ichirḥ Hori: "A Fragment of the Larger Prajñāpāramitā from Central Asia", JIABS 19.1 (1996), pp. 19-60; SI P/19.3 recto 1 /// .. mārgakārajñatā sarvākārajñatā /// 2 /// nāma triśatima samāpta 30 ḥ + + + + 3 /// aprameyaṃ asaṃkhyeyaṃ ḥ + + + 4 /// kṛtvā udgṛhṇiṣyanti dhāriṣyanti ḥ + + 5 /// vilepanehi cūrṇehi ḥ cīvarehi + 6 /// tā prajñāpāramitāniryātā ḥ hi kauśika dhyāna 7 /// abhāvasvabhāvaśunyatā prajñāpāramitāniryātā hi kauśika catvāri 8 /// prajñāpāramitāniryātā hi kauśika satvaparipācaṃ buddhakṣetrapariśuddhi 9 /// śrāvakayānaṃ pratyekabuddhayānaṃ prajñāpāramitāniryātā 10 /// likhitvā pustakagataṃ kṛtvā udgṛhṇiṣyanti paryā 11 /// yāva patākehi imasya puṇyābhisaṃskārasyaiṣaḥ ** 12 /// upaniṣā pi na upeti + + + + + upeti verso o /// .. bhaviṣya /// p /// bhaviṣyate srotaāpattiphalasya loke prādurbhāvaṃ q /// tathāgatasya arahata samyaksaṃbuddhasya loke prādurbhāvaṃ bhaviṣyati r /// kauśika prajñāpāramitā tat kasya heto yadā s /// saṃgrāmayiṣyāma tadā tvaṃ kauśika imāṃ prajñāpāramitāṃ t /// cittotpādaṃ bhaviṣyate yeṣāṃ ca devaputrāṇāṃ u /// karohi te tena kuśalamūlena prajñāpāramitaśravaṇa v /// kasyacit kauśika kulaputrasya vā kuladuhitarāya w /// anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbud. + + + + + + x /// ṣanirvāṇadhātuve para + + + + + + + + + y /// prajñāpāramitāya śikṣitvā anutta + + + + + + + z /// bodhisatvadharmā śakra āha + .. + + + + + + + + + _______________________________________________________________________ Watanabe, Kaikyoku: "Uten hakken no Daibon-hannya danpen" [Fragments of the Larger Prajñāpāramitāsūtra from Khotan], Shūkyḥkai 8.6 (1912); repr. in Kogetsu Zenshū, vol. 1 (Tokyo 1977), pp. 539-54; Hoernle 150 vii.2+25+27 recto? 1 pattiphalaṃ nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya evaṃ sakṛdāgāmiphalam anāgāmiphalam arhantvaṃ pratyekabodhir anuttarā samyaksaṃbodhir nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya 2 yā tathā sarvajña sarvākārajña ... nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya | tathā nirodha saṃkleśo vyavadānam anabhisaṃskāro nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām 3 upādāya | pūrvānto nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya | evam aparāntaḥ vartamāno nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya | pūrvānto nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām 4 upādāya | evam aparāntaḥ vartamāno nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya | tathāgatir gatiḥ sthitiḥ upapattir nopalabhyate 'tyantaviśuddhitām upādāya | evaṃ hā nirvṛddhir nopalabhyate 5 'tyantaviśuddhitām upādāya | ... upalabhyate | dharmadhātor anupalabdher nopalabhyate | tat kasmād hetor na hi subhūte dharmadhātavaḥ kenacid upalabdher nopalabhyate 6 ... upalabhyate | peyālaṃ ... sthatānupalabdher bhūtakoṭy anupalabdheḥ śūnyatānupalabdheḥ prajñāpāramitānupalabdher nopalabhyate | tathādhyātma | 7 śūnyatānupalabdher yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā anupalabdher nopalabhyate | evaṃ smṛtyupasthānānupalabdher nopalabhyate | peyālaṃ yāvad aṣṭādaśavedanikabuddhadharmānupalabdher 8 nopalabhyate | tathā śrotāpannānupalabdher nopalabhyate | peyālaṃ yāvat samyaksaṃbuddhānupalabdher nopalabhyate | tathā śrotāpattiphalānupalabdher nopalabhyate | peyālaṃ yāvad 9 anuttarā samyaksaṃbodhyanupalabdher nopalabhyate ... dānupalabdher nopalabhyate | yāvad anabhisaṃskārānupalabdher nopalabhyate | tat kasmād dhetos tathā hi subhūte na 10 nabhisaṃskāropalabhyate anupalabdher nopalabhyate | prathamā bhūmy anupalabdher nopalabhyate | yāvad daśamā bhūmy anupalabdher nopalabhyate atyantaviśuddhitām upādāyeti 11 tatra katamā daśa bhūmayas tadyathā śuklavipaśyabhūmi gotravabhūmis aṣṭamakābhūmir darśanabhūmis tanubhūmir vītarāgabhūmiḥ kṛtakṛtyabhūmiḥ pratyekabuddhabhūmir bodhisatvabhūmis verso? 1 sarvākārajñatā | asaṃmoṣadharmatā | satatā upekṣaviharitā | aparyāpannā kāmadhātau rūpadhātau 2 vārūpadhātau yā cāpannā nāsāv atītānāgatapratyutpanneti | tat kasmād dhetor athāpi tad aparyāpannatvād 3 eveṣāṃ dharmāṇām evaṃ pariṇāmana py aparyāpanna yeṣu dharmeṣu pariṇāmayati | te 'pi dharmāhy aparyāpanna 4 yo 'py asau pariṇāmayati | te 'py aparyāpannās te ca buddhā bhagavato paryāpannāḥ tāny api kuśalamūlāny 5 aparyāpannāni | te 'pi śrāvakapratyekabuddha aparyāpannāḥ tāny api teṣāṃ kuśalamūlāny aparyāpannāni | 6 ye ca dharmā hy aparyāpannās te nātītā nānāgatan na pratyutpannā iti | sacet punaḥ bodhisatvo 7 mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caramāṇa evaṃ jānīte | yad rūpam aparyāpanna kāmadhātau rūpadhātav 8 ārūpyadhātau | na tad atītān nānāgatan na pratyutpanna na ca tac chakyan nimittayogena vā upalaṃbhayogena 9 vā pariṇāmayitum evaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskārā vijñānam iti | tat kasmād dhetor na hi tasya rūpasya 10 saṃbhavaḥ saṃvidyate | yasya ca saṃbhavo saṃvidyate sa khalv abhāvo na cābhāvam abhāve śakate | pariṇāma _______________________________________________________________________ G.M. Bongard-Levin und Shḥgo Watanabe, "A fragment of the Sanskrit text of the Śīlapāramitā", WZKS 41 (1997), pp. 93-98; SI P/146; ~ Pañcapāramitānirdeśasūtra recto 1 athāvusa pūrṇa kaścid eva puruṣaḥ sphāṭiṣakaḥ puruṣa ādāyāgacchetaḥ yaś ca punar harati | tat sphāṭikapuruṣas taraivābhibhavati varṇena 2 ca saṃsthānena ca prabhayā ca evam evāvusa pūrṇa ye trisahasramahāsahasrai lokadhāto gaṃgānadyāḥ tatra yāvā lokā nāntakā 3 śrāvakā bhaveyuḥ te bodhisatvaḥ 'vadeyuḥ anuśāṃseyuḥ yad idaṃ śīlapāramitāyai sarve sarvebhi bhavati śīlapāramitāyaiḥ yad 4 idaṃ sarvajñatā pariṇāmanatāyaḥ yadā yadā 'vasiṣyanti | anuśāsiṣyanti tadā tadā te sarvaśrāvakā abhibhavati | saced gaṅgānadīvālikāsamā 5 kalpā tiṣṭhantas te śrāvakā bodhisatvā 'vadeyu anuśāseyu nāntakā te caiva śīlena bodhisatvaśīlaṃ 6 ca punar divase divase vivardhatiḥ śīlapāramitāyaiḥ yad idaṃ sarvajñatā pariṇāmatāyaiḥ tad yathāvusa pūrṇaḥ 7 yadā suvarṇa dāmyate āvadyate | tadā tadā prabhasvaraś ca bhavati pūrṇa vāntataraś ca bhavati | evam evāvusa pūrṇaḥ 8 yadā yadā śrāvakayānīyaḥ pudgala bodhisatvaśīlapāramitāyāvadanty anuśāsanti | tadā tadā bodhisatva śīlaṃ 9 pariśuddhataro bhavati | yadā yadā bodhisatvasya śīlaṃ pariśuddhataro bhavati tadā tadābhibhavati | bodhisatvaḥ sarvaśrāvakayānīyā 10 pudgalāya + śīlaṃ tac ca 'vādaṃ yad idaṃ śīlapāramitāya sarvajñatā pariṇāmitena tadyathāvusa pūrṇa verso 1 yadā yadā maṇikaro vaiḍūrya + + + vabhi 'vadeti | tadā tadā prabhasvaratarai bhavati pariśuddhataraś ca bhavati | evam evāvusa pūṛṇa 2 yadā yadā śrāvakayānīya pudgalaḥ bodhisatvaśīlapāramitāya 'vadanti anuśāsanti | tadā tadā bodhisatvaśīlapāramitā 3 pariśuddhatarā bhaviṣyati | yadā yadā bodhisatvasya śīlapāramitā pariśuddhatarā bhaviṣyati | tadā tadā bodhisatvo ye caiva pūṛna 4 śrāvakā 'vadanti anuśāsanti | śīlapāramitāyai te caivābhavati yad idaṃ śīlapāramitāyai sarvajñatāyai pariṇāmin tatvām* 5 tadyathāvusa pūrṇa suśikṣitaś citrakaraś citrakarāntevāsīvā sarvavarṇena gaṅgena yathā yathā rūpam ālikhanti citrayati 6 nirvartayati yadā yadā te rūpā paripūrayati | varṇena ca saṃsthānena ca tadā tadā rūpā ramaṇīyatarāś ca bhavanti | 7 upanibandhanīyatarāś ca bhavanti varṇena ca saṃsthānena ca te cārūpāyai na kṛtāyena caiva citritāṅgaivābhibhavanti varṇena 8 ca saṃsthānena ca te caiva rūpā prekṣyanti upanidyāyanti vā so citrakaro na yena te rūpā citritā evam evāvusa pūrṇa saced 9 aprameyā śrāvakā bodhisatvāḥ śīlapāramitā 'vadeyuḥ anuśāseyuḥ yadā yadā te śrāvakā bodhisatva śīlapāramitāyā 10 'vadeyuḥ anuśāseyaḥ tadā tadā bodhisatvasya pariśuddhatarā śīlapāramitā bhavati yadā yadā bodhisatva pariśuddhata _______________________________________________________________________ Seishi Karashima: "Sanskrit Fragments of the Kāśyaparivarta and the Pañcapāramitānirdeśa in the Mannerheim Collection", Annual Report of the International Research Institute for Advanced Buddhology at Soka University for the Academic Year 2003, vol. 7, Tokyo 2004, pp. 105-118; Fragment 9: Pañcapāramitānirdeśa recto 1 + + + + + + + + + + + + + + + abhinirmāyāt* tat kiṃ manyase śāravadvīputra bahavas te akṣobhiṇyo bhaveyur mārasainya + + + bahavas te 2 + + + + + + + + + + + tat kiṃ manyase śrādavatīputra te cārhantas te ca mairasainyaḥ pratibalās te avaivartikasya bodhisatvacittaṃ vivartanāya 3 + + + + + + + + + + + + + tat kiṃ manyase śāradvatīputra katamas taṃ bho balavatara cittam* yaś ca teṣāṃ satvānāṃ kṣīṇāsravacittam arhacittaṃ yo 4 + + vā avaivartikasya bodhisatvasya balavantataraṃ cittaṃ āha bodhisatvacittaṃ bhagavā balavantatara : avaivartikasya bhagavān āha paśya śāradvatīputra a 5 + + + + + + + + + + + rmiṇaṃ .. .. aprameyā akṣobhiṇya mārasainya sarāgasadoṣasamohacittaṃ na śakyate paryādayituṃ vigatarāgai vigatadoṣair 6 vigatamohaiś cittaiḥ tat kiṃ manyase śāravatīputra kataraṃ cittaṃ eṣāṃ cittānāṃ agram ākhyāyati yāvati-r-uttaram ākhyāyati āha avaivartikasyaiva 7 bhagavan bodhisatvasya cittam agram ākhyāyati yāvati-r-uttaram ākhyāyati tat kasmād dhetos tathā hy anāsravacittair na śakyate paryādīya punar 8 evāha śāradvatīputra tvām eva pariprakṣyāmi yathā te kṣamati tathā vyākuruṣva tat kiṃ manyase śāradvatīputra yadi kācamaṇikānāṃ madyai vaiḍūryaratnaṃ ** 9 sthāpitaṃ bhavet sarvakācamaṇikā paryādīyeta tad vaiḍūryaratnaṃ pariśodhyā vā aggheta vā varṇena vā āha no iti bhagavāṃ sumahatī-r-iyam ** 10 api kācamaṇikarāśir vaiḍūryaratnaṃ na śaknoti paryādīyanāya āha kim atra kāraṇaṃ śāradvatīputra āha kācamaṇikā bhagavā verso 1 + + + + + + + + + + + + na mūlyena nārgheṇa kācamaṇikā śakyate vivarṇīkartuṃ varṇakaraṇaṃ ca nodāra eṣa bhagavān* yaduta kācamaṇikānāṃ 2 varṇa + + yaḥ punar bhagavān gotragavo bhavati karmavipākaniryātaṃ satvānāṃ mahāsamudrā utpadyate sa bahubhiḥ kācamaṇikair na śakyate 3 paryādayituṃ āha evam eva śāradvatīputra avaivartikasya bodhisatvasya yaś cittaṃ sa sarvaśrāvakānāṃ cittam abhibhavati saryathā .. ** 4 + + + + + vaiḍūryaratnaṃ kācamaṇikānāṃ madhye sthāpitaṃ sarvakācamaṇikānāṃ prabhā pratihatā bhavanti abhibhūtā bhavanti : na prajñāyate | 5 evam eva śāradvatīputrāvaivartikasya bodhisatvasya cittaṃ sarvaśrāvakacittāni abhibhavitvā tiṣṭhati idam api śāradvatīputra a 6 + + + + + + punaḥ tathāgata avaivartikasya bodhisatvacittam agra sthāpayati | yāvati-r-uttaraṃ sthāpayanti yad api bodhisatvasya 7 avaivartikasya cittaṃ karuṇāsahagataṃ sarvaśrāvakaiḥ na śakya paryādayituṃ na śakyaṃ bhoḥ puna śāradvatīputra te arhantāḥ kṣīṇāsravāḥ 8 + + + + + + + + + + + + + tuṃ na tv evāvaivartikasya bodhisatvasya śakyaṃ cittaṃ paryādayituṃ śakṣyanti khalu punaḥ śāradvatīputra te arhantāḥ 9 kṣīṇāsravā idam api mahāsamudraṃ mukhavātena cchoṣayituṃ na tv evāvaivartikasya bodhisatvasya śakyaṃ cittaṃ paryādayituṃ śakṣyanti ho puna śāradvatīputra 10 + + + + + + + + + + + ṣaḍabhijñāḥ gaṃgānadīvālukasamai lokadhātubhiḥ sumeruparvatarājā te .. mukhavātena _______________________________________________________________________ G.M. Bongard-Levin: "A fragment of the Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā-Sūtra from Eastern Turkestan", JAOS 114 (1994), pp. 383-385; S. Watanabe; "A comparative study of the Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā", JAOS 114 (1994), pp. 385-396; SI P/19(1). recto 1 /// smṛt. ... buddhānusmṛti punar aparaṃ subhūte /// 2 /// hy asya svabhāvo nāsti ta abhāvo asmṛti amanasīkaraṃ buddhānusmṛti /// 3 pūrvakriyā prajñāyati anapūrvaśikṣā anapūrvāprathānaṃ so iha anapū /// 4 ṛddhipādā paṃcaindriyā paṃcabalā saptabodhyaṅgā ārya aṣṭāṅgikaṃ mārgaṃ śūnya .. mādhi /// 5 abhāvasvabhāvayogena so abhāvaś caiva dharmāṇāṃ anubuddhiṣyati yatra svabhāvasaṃjñāpi na /// 6 bodhisatvena mahāsatvena prajñāpāramitāyāṃ carantena kuśalā dharmā manasīkartavyā na ku /// 7 nāryā na anāryā na sāsravā na anāsravā na kāmadhātuparyāpannā na rūpadhātuparyāpann. /// 8 tathā hi teṣāṃ dharmāṇāṃ svabhāvo nāsti yasya svabhāvo nāsti so abhāvo asmṛti ama /// 9 jñatā anaprāpuniṣyati so abhāvaś caiva dharmāṇām abhisaṃbuddhyiṣyati yatra ca /// 10 tavya yatra anopi smṛti nāsti ka punarvādaṃ smṛtikarmo kathaṃ ca subhūti bodhisa /// 11 saṃgho anusmartavya yāva sarvākāraṃjñatā anuprāpuniṣyati anusmṛti amanasīkāreṇa /// 12 karmo nāsti kathaṃ ca subhūti bodhisatvena mahāsatvena śīlānusmṛti manasīkartavya iha su /// 13 akhaṇḍehi śīlehi acchidrehi aśabalehi akalmāṣehi aparāmṛṣṭehi bhuṣyehi vijñapraśastehi /// 14 yatra anopi smṛtikarmo nāsti so evaṃ manasīkaranta anupūrveṇa yāva sarvākāraṃjñatā anuprāpuniṣya /// 15 /// pāramitāyāṃ carantena tyāgānusmṛti manasīkartavya iha subhūti bodhisatvena mahāsatvena abhā /// 16 /// subhūti utpādayitavyaṃ dadāmi vā na vā dadāmi parityajāmi vā na vā parityajāmi aṅga aṅgapari /// 17 /// tyāgānusmṛti .. .. .. .. teṣā anupūrveṇa yāva sarvākāraṃjñatā anuprāpuniṣyati evaṃ /// verso 1 /// sīkartavya ka .. .. .. bodhisatvena mahāsatvena prajñāpāramitāyāṃ carantena devatānusmṛt. /// 2 /// nnaś caturmahārājakāyikeṣūpapannakās te paranirmitavaśavartikeṣu deveṣūpapannakās te 3 + + anusmarati api no smṛtikarmo nāsti so evaṃ manasīkaranto yā sarvākārāṃjñatā anuprāpuniṣyati 4 + bhāvo nāsti iti abhāvasvabhāvayogena taṃ devatā anusmarati peyālaṃ | yāva sarvākāraṃjñatām /// 5 manasīkarantasya anupūrvakriyā prajñāyati anupūrvaśikṣā anupūrvaprasthānaṃ prajñāyati /// 6 pūrvakriyā anuprāptukāmena anupūrvaśikṣā anupūrvapratipadāna abhāvasvabhāvayogena /// 7 smṛtyupasthāneṣu śikṣitavya peyālaṃ yāva mahākaruṇā yo śikṣitavya so hi bodhimārga /// 8 ka punarvāda yāva sarvākāraṃjñajñātaṃ na idaṃ sthānaṃ vidyate evaṃ hi subhūti /// 9 nupūrvaśikṣā anupūrvapratipadā prajñāyati yatra kriyāyām citta cari /// 10 m etad avocat* yadi bhadante bhagavāṃ abhāvasvabhāvā sarvadharmā tan nāsti rūpaṃ /// 11 va sarvākārajñajñāta nāsti buddho nāsti dharmo nāsti saṃgho nāsti mārgo nāsti phalo nāsti saṃkleś. /// 12 gavāṃ āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat* api nu subhūti abhāvasvabhāvebhi sarvadharmebhi /// 13 rmebhi astitā vā nāstitā vā upalabhyati āha katham idaṃ subhūtisya evaṃ bhavati yadi /// 14 evam ukta āyuṣmāṃ subhūtir bhagavantam etad avocat* na ahaṃ bhadante bhagavāṃ .. .. ti kāṃkṣa /// 15 pratyekabuddhayānikāś ca bodhisatvayānikāś ca te evaṃ vadiṣyanti abhāvasva /// 16 ta śīlavipannāś ca bhaviṣyanti dṛṣṭivipannāś ca bhaviṣyanti ācāravipannāś ca /// 17 /// lokaṃ vā idaṃ cāhaṃ bhadanta bhaga /// G.M. Bongard-Levin and T. Kimura: "New fragments of the Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā from Eastern Turkestan", East and West 45 (1995), pp. 355-358; SI P/147a1.1 und 1 Fragm. 1 (SI P/147a1) V1 /// vānto vyavacchi ... paścimā koṭir eṣā prajñaptā. āha : sva ... 2 /// bhagavān āha : evam etat subhūte tathā yathā vadasi svalakṣaṇaśū 3 /// sthānaṃ vidyate | api tu subhūte yā vadasi sarvāṇi svalakṣaṇaśūnyatān saṃ 4 /// nyeṣu sarvadharmeṣu pūrvapaścimā koṭiḥ prajñāyate. evaṃ ca punaḥ subhūte bodhisa 5 /// nyeṣu ca sarvadharmeṣu caramāṇo bodhisatvo mahāsatvo na kvacid dharme 'bhinive 6 /// teṣu vā śrāvakadharmeṣu vā pratyekabuddhadharmeṣu vā tathāgatadharmeṣu vā. eva 7 /// vann ucyate. kena kāraṇena prajñāpāramitety ucyate. bhagavān āha : parama 8 /// prajñāpāramitety ucyate. api tu subhūte etayā prajñāpāramitayā sarvaśrāvakapratyekabuddhā 9 /// sarvadharmāṇāṃ pāraṃgatāḥ yathā saṃkhyaṃ tena kāraṇena prajñāpāramitety ucyate. api tu subhūte para 10 /// pāro nopalabhyate. tena kāraṇena prajñāpāramitety ucyate. api tu subhūte imā prajñāpāramitāyāṃ 11 /// tena kāraṇena prajñāpāramitety ucyate. api tu subhūte neyaṃ prajñāpāramitāṃ kenacid dharmeṇa saṃyuktā na visaṃ R1 /// .ā tena kāraṇena prajñāpāramitety ucyate. tat kasya hetos tathā hi subhūte neyaṃ prajñāpāramitā arūpiṇy anidarśanā 2 /// prajñāpāramitā sa ... ā ... nu āṇāṃ cārikā ... sarvapratibhānānāṃ sarvasukhānāṃ trailokyasya cajati 3 /// kābhir vā devatābhiḥ sarvāśrāvakapratyekabuddhayānikebhir vā pudgalebhiḥ ye cānye keci 4 /// kasmād dhetos tathā hi subhūte ... sarvadharmāny atra prajñāpāramitāyān nopalabhyante. 5 /// cartavyam. punar aparaṃ subhūte bodhisatvena mahāsatvenāsyāṃ khalu gaṃbhīrāyāṃ 6 /// vyaṃ duḥkhasamudayanirodhamārgajñānārthe cartavyam evaṃ duḥkhasamuda 7 /// vikṣayajñānānutpādajñānārthāya yathārūpajñānārthāya cartavyaṃ ma 8 /// tir bhagavantam etad avocat* yadi bhagavan ... syāḥ prajñāpāramitā ... 9 /// āha : iha subhūte bodhisatvena mahāsatveneha gaṃbhīre ... 10 /// vya samādhir me 'narthas tatra mayā na cartavyaṃ ... 11 /// cārthaṃ vānarthaṃ va Fragm. 2 (SI P/147a1) V1 vijñānaṃ me cārthaṃ vānarthaṃ vā na cartavyaṃ | evaṃ dānapāramitā yāvat prajñāpāramitā me ... yāvat sarvākārajñatā me cārthaṃ vānarthaṃ vā na cartavyaṃ /// 2 ... anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā na kaścid dharmaṃ parimṛśyamānopalabdho yo 'rthaṃ vā kuryād api tu subhūter utpādād vā tathāgatānām anutpādād vā /// 3 sthitaiva dharmaṇān dharmatā sā ca na kasyacid arthaṃ vānarthaṃ vā karoti. evaṃ ca subhūte bodhisatvena mahāsatvenārthānartho parivarjya satataṃ prajñāpāramitāyāṃ caritavyaṃ /// 4 evam uktāyuṣmāṃ subhūtir bhagavantam etad avovat : kena kāraṇena bhadanta bhagavan prajñāpāramitā na kasyacid dharmasyārthakartrī. bhagavān āha : /// 5 hy asamskṛtadharmāvatāraṇāṃ tena kāraṇena na kasyacid dharmasyārthakartrī nāpy anarthakartrī. āha : nanu bhadanta bhagavann asaṃskṛtaparamārthaṃ sa /// 6 tat subhūte tathā yathā vadasi asaṃskṛtaṃ paramārthaṃ sarvāryāṇān na ca punar apakārārthena vā upakārārthena vā. tadyathāpi nām /// 7 syacid dharmasyāpakārārthena vopakārārthena vā pratyupasthitā. evam eva subhūte prajñāpāramitā bodhisatvānāṃ mahāsatvānām /// 8 upakārārthāy vā pratyupasthitā. āha : ... bhadanta bhagavan bodhisatvo mahāsatvo hy atrāsaṃskṛtāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñātām anuprāpnoti. bhagavān āha : /// 9 evam etat subhūte tathā yathā vadasi, iha khalu gaṃbhīrāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ hy asaṃskṛtāyāṃ śikṣitvā bodhisatvo mahāsatvaḥ sarvākārajñatām anuprāpnoti na /// 10 advayayogenāha : kiṃ punar bhadanta bhagavan advayau dharmau dvayadharmam anuprāpnoti. bhagavān āha : no subhūte. āha : na kiṃ punar bhadanta bhagavan dvayo dharmo hy advayaṃ dharmam 11 nuprāpnoti. bhagavān āha : no subhūte. āha : ka idānīṃ prāpnoti. yadi dvayo nādvayo dharmam anuprāpnoti. bhagavān āha : anupalaṃbho dharmo hy anupalaṃbhaṃ dharmaṃ prāpnoti /// R1 /// upāyakauśalyaparivarta nāmnā saptaṣaṣṭimaḥ samāptaḥ 67 athāyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat : gaṃbhīreyaṃ bhadanta bhagavan prajñāpāramitā paramaduṣkarakārakāś 2 ca bodhisatvā mahāsatvā yasmād dhi na kiṃcit satvam upalaṃbhante nāpi satvaprajñaptiṃ, satvānāṃ cārthayānuttarāṃ samyaksaṃbodhau saṃprasthitās tadyathā /// 3 bhadanta bhagavan na kaścit puruṣo hy ākāśe nidarśane apratiye anālaye hy apratiṣṭhāne vṛkṣam āropayitavyaṃ manyeta. evam eva bhadanta bhagavan bodhisatvā 4 mahāsatvā hy asatvāṃ satvānāṃ kṛtenecchanty anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbodhuṃ. bhagavān āha : evam etat subhūte tathā yathā vadasi : duṣkarakārakā 5 khalu bodhisatvā mahāsatvā yatra hi nāma na ca satvam upalabhante nāpi satvaprajñaptiṃ satvānāṃ cārthāyecchanty anuttarāṃ samyaksaṃbodhi /// 6 rajñatām abisaṃbuddhvā tātyasanti satvāni satvagrāhāt parimocyanti, tadyathā subhūte kaścit puruṣas tiṣṭhe pṛthivīpradeśe vṛtasya 7 vṛkṣasya na nāmaṃ jānīyān na gaṇḍaṃ na śākhā na patrāṇi na puṣpāṇi na phalāni jānīyāt sa cājānamānas tasya vṛkṣasya /// 8 varopayitvā ca kālena kālaṃ paripālayet kālena kālaṃ pariśodhayet sa tasya gaṇḍo 'nupūrveṇa mūlaśākhāpatrapalāśapuṣpaphalasaṃpanna /// 9 .. tvat patrapuṣpaphalāni pramuditā paribhuṃjīyāt sarvasyādhiprahāṇāyā. evam eva subhūte bodhisatvo mahāsatvaḥ satvānām arthāyānu /// 10 /// anupūrveṇa ṣaṭsu pāramitāsu cīrtvā sarvakārajñatām anuprāpnoti. sarvasatvānāṃ ca tvad gaṇḍapatraśākhāpuṣpaphalopajīvyo 11 /// mahāsatvānām āgamya satvās tribhyo yātebhyo parimucyante. tatredaṃ puṣpaṃ yad ... tva mahā /// _______________________________________________________________________ Sir Aurel Stein, Innermost Asia. Detailed Report of Explorations in Central Asia, Kan-su and Eastern Īrān, 4 vols., Oxford 1928. Appendix E: Far.07 (p. 1019f., pl. CXXI); Prajñāpāramitā-text: v8: 84th chap. śūnyatāparivarta recto 1 pāramitāyāṃ caramāṇa : paramārthaṃ na cācalāti : satvānāṃ ca kṛtyaṃ ca karoti : tadyathā dānena priyavacanena | arthacaryayā | samanārthatayā cet. + + + + + + + + + + + subhūtim etad avocat* evam eta subhūte tathā yathā vadasi : yathā khalu sarvadharmaśūnyatā : na kasyaci dharmasya kṛtyākṛtyaṃ karoti : tat kathaṃ bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñā + + + + + + + + 2 /// paramārthaṃ cācalati : satvānāṃ ca kṛtyaṃ carīkaroti : tadyathā dānena vistara : yadi subhūte etāni satvāni svayam eva śūnyatā jānīyu : na bhūya ta + + + + + + + viṣayā 3 bhavet* yaḥ śūnyatāyāś ca na cācalāti : satvāni cātmasaṃjñāyāṃ vivekayati : vivekayitvā ca śūnyatāyāṃ saṃsārāṃ vimokṣayati : evaṃ .. .. saṃjñāyā .. .. .. .. darśaka saṃjñāyā | evaṃrūpasaṃjñāyāṃ | yāvad vijñānasaṃjñāyāṃ | cakṣusaṃjñāyāṃ | yāva dharmasaṃjñāyāṃ | pṛthivīdhātusaṃjñāyāṃ | yāva vijñānadhātusaṃjñāyāṃ | evaṃ saṃskṛta .. .. .. saṃjñāyāṃ vivekayati 4 vivekayitvā sa saṃskṛte dhātau pratiṣṭhāpayati : lokavyavahāreṇa | so 'pi ca saṃskṛtadhātuśūnya iti : āha | kena śūnyau | bhagavān āha | sarva .. .. śūnyau pi tu subhūte 5 yo nirmitam abhinirmito ti : kaṃci tasya nirmitasya tas tv asti | ya : n na śūnyam iti : āha | na nirmitasya bhadanta bhagavat* kaṃcid vastv asti : yaḥ n na śūnya bhagavān āha : yaś ca 6 subhūte nirmitau | yā ca śūnyatā : hy ubhāv etau dharmau na saṃyuktau na visaṃyuktau ubhāv etau śūnyatā : śūnyatāyāṃ cāśūnyo : tat kim atra vinigūhita bhavaty ayaṃ nirmita : ya 7 yaṃ śūnyateti : tat kasmād dheto tathā hy etāv ubhau paramārthaśūnyatāyāṃ nopalabhyante : ayaṃ nirmitā iyaṃ śūnyateti : nāsti subhūte rūpaṃ vā vedanā vā saṃjñā vā | na santi saṃ 8 .. .. .. nāsti vijñānaṃ | yaṃ na nirmitaṃ | yaṃ ca nirmita : tac chūnyatāyāṃ yuktam iti : athāyuṣmāṃ subhūti bhagavantam etad avocat* yadi bhadanta bhagavat* cime lokikā dharmā nirmitāḥ 9 .. .. .. .. laukikā dharmā nirmitāḥ tadyathā catvāri smṛtyupasthānāni | yāvad āryāṣṭāṅgo mārga | evaṃ trīṇi vimokṣamukhāni | daśa tathāgatabalāni | catvāri vaiśāradyāni | catasra pra 10 .. .. .. .. hāmaitrī | mahākaruṇāṣṭādaśavedanikā buddhadharmāḥ yaṃ caimeṣāṃ dharmāṇāṃ phala : yā caiyaṃ pudgalaprajñaptiḥ tadyathā srotaāpanna | sakṛdāgāmī anāgāmī .. mu .. .. pratyekabuddha 11 tathāgato 'rhā samyaksaṃbuddhaḥ api tv ime 'pi dharmā nirmitā iti : evam ukto bhagavān āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat* ye punaḥ subhūte sarvasaṃskṛtā dharmā nirmitāḥ tatra verso 1 .. .. .. nirmitā | keci pratyekabuddhanirmitā | keci bodhisatvanirmitā | keci tathāgatanirmitā | keci karmanirmitā | keci kleśanirmitā | s tad anena subhūte va paryāyeṇa sarvasaṃskṛtā dharmā 2 .. subḥuti : āha | yānīmāni bhadanta bhagavat* prahāṇaphalāni : tadyathā srotāpattiphala : yāvad arhantaṃ : pratyekabodhi | anuttarā ca samyaksaṃbodhi : sarvakleśavāsanānusandhiprahāṇa 3 .. .. dharmā nirmitā : bhagavān āha : yat kaści subhūte dharma utpādavyayayukta : sarvo so nirmita iti : āh