Phạn tạng (Sanskrit Canon)divav33u.htmNguyên tác: Sanskrit
Bổn Sanh Sa-để-la Túc (Śārdūlakarṇāvadāna = Divyāvadāna 33)
Chuyện bổn sanh (Avadāna/Jātaka) kể về tiền thân và hành trạng của đức Phật và các đệ tử. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 5 / 5 (50.000 ký tự/trang)
rṇa^celāni dhānyaṃ samaṇikuṇḍalaṃ// u12.41ab/.etādṛśaṃ ravaṃ śrūtvā hiraṇyaṃ tasya nirdiśet/ u12.41cd/.atha vā yādṛśaḥ śabdas tādṛśaṃ phalam ādiśet// u12.42ab/.puruṣaḥ kaścid āgatya dvādaśaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/(p.187) u12.42cd/.pādau ca spṛśate pṛcchan cittaṃ vā^apy anarthikaṃ// u12.43ab/.yas tu tac cintito hy artha^āśā āgantukā ca yā/ u12.43cd/.atha vā śabdāḥ śrotavyā nimitta^jñāna^pāragaiḥ// u12.44ab/.nirāśaś ca^eva ghoṣaś ca nirāśaṃ tasya nirdiśet/ u12.44cd/.atha vā yādṛśaḥ śabdas tādṛśaṃ tena cintitaṃ// u12.45/.ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin dvādaśa^rāśiko nāma^adhyāyaḥ/ u12.46/.atha khalu bhoḥ puṣkarasārin kanyā^lakṣaṇaṃ nāma^adhyāyaṃ vyākhāsyāmi/ tac chrūyatāṃ / atha kiṃ/ kathayatu bhagvāṃs triśaṅkuḥ// u13 kanyā^lakṣaṇaṃ u13.1ab/.tatvaṃ vijñāyate yena yena śubham upasthitaṃ/ u13.1cd/.ninditaṃ ca praśastaṃ ca strīṇāṃ vakṣyāmi lakṣaṇaṃ// u13.2ab/.pitaraṃ mātaram ca^eva mātulaṃ bhrātaraṃ tathā/ u13.2cd/.vimbād vimbaṃ parīkṣeta triśaṅku^vacanaṃ yathā// u13.3ab/.muhūrte tithi^sampanne nakṣatre ca^api pūjite/ u13.3cd/.tad vijñaiḥ saha saṅgamya kanyāṃ paśyeta śāstra^vit// u13.4ab/.hastau pādau nirīkṣeta nakhāni hy aṅgulīs tathā/ u13.4cd/.pāṇilekhāś ca jañghae ca kaṭinābhyūrum eva ca// u13.5ab/.oṣṭhau jihvāṃ ca dantāṃś ca kapolau nāsikāṃ tathā/ u13.5cd/.akṣibhravau lalāṭaṃ ca karṇau keśāṃs tathā^eva ca// u13.6ab/.romarājīṃ savaraṃ varṇaṃ mantritaṃ gatim eva ca/(p.188) u13.6cd/.matiṃ sattvaṃ samīkṣeta kanyānāṃ śāstra^kovidaḥ/ u13.6ef/.tatra pūrvaṃ parīkṣeta svayam eva vicakṣaṇaḥ// u13.7ab/.kaṃsasvarā meghavarṇā nārī madhura^locanā/ u13.7cd/.aṣṭau putrān prasūyeta dāsīdāsaiḥ samāvṛtā// u13.8ab/.avyāvartāś catvāro yasyāḥ sarve ca^eva pradakṣiṇāḥ/ u13.8cd/.samagātravibhaktāṅgī putrānaṣṭau prasūyate// u13.9ab/.maṇḍūkakukṣir yā nārī saiśvaryam adhigacchati/ u13.9cd/.dhanyān sā janayet putrāṃs teṣāṃ prītiṃ ca bhuñjate// u13.10ab/.yasyāḥ pāṇitale vyaktaḥ kacchapaḥ svastiko dhavajaḥ/ u13.10cd/.aṅkuśaṃ kuṇḍalaṃ mālā dṛśyante supratiṣṭhitāḥ/ u13.10ef/.ekaṃ sā janayet putraṃ taṃ ca rājānam ādiśet// u13.11ab/.yasyāḥ pāṇau prakṛśyeta koṣṭha^āgāraṃ satoraṇaṃ/ u13.11cd/.api dāsakule jātā rāja^patnī bhaviṣyati// u13.12ab/.dvātriṃśad daśanā yasyāḥ sarve gokṣīrapāṇḍarāḥ/ u13.12cd/.samaśikhari snigdhābhā rājānaṃ sā prasūyate// u13.13ab/.snigdhā kāraṇḍavaprekṣā hariṇākṣī tanutvacā/ u13.13cd/.rakta^uṣṭhajihvā sumukhī rājānam upatiṣṭhati// u13.14ab/.sūkṣmā ca tuṅganāsā ca muktam āraktimodarī/ u13.14cd/.subhrūḥ suvarakeśāntā sā tu kanyā bahu^prajā// u13.15ab/.aṅgulyaḥ saṃhitāḥ kāntā nakhāḥ kamalasannibhāḥ/ u13.15cd/.suṛjurakta^caraṇā sā kanyā sukha^medhate// u13.16ab/.yasyāvartau samau snighdau ubhau pārśvau susaṃsthitau/ u13.16cd/......................rāja^patnī tu sā bhavet// u13.17ab/.pradakṣiṇaṃ prakrameta prekṣate ca pradakṣiṇaṃ/(p.189) u13.17cd/.pradakṣiṇa^samācārāṃ kanyāṃ bhāryā^artham āvahet// u13.18ab/.ūrū jaṅghe ca pārśve ca tathā vikramaḥ saṃsthitaḥ/ u13.18cd/.rakta^ante vipule netre sā kanyā sukhamedhate// u13.19ab/.mṛga^akṣī mṛga^jaṅghā ca mṛga^grīvā mṛga^udarī/ u13.19cd/.yukta^nāmā tu yā nārī rājānam upatiṣṭhite// u13.20ab/.yasya^agra^lalitāḥ keśā mukhaṃ ca parimaṇḍalaṃ/ u13.20cd/.nābhiḥ pradakṣiṇa^āvartā sā kanyā kula^vardhinī// u13.21ab/.na^atidīrghā na^atihrasvā supratiṣṭha^tanu^tvacā/ u13.21cd/.sukha^saṃsparśa^keśa^agrā saubhāgyaṃ na^ativartate// u13.22ab/.kānta^jihvā tu yā nārī rakta^uṣṭhī priya^bhāṣiṇī/ u13.22cd/.tādṛśīṃ varayet prājño gṛha^arthaṃ sukhamedhinīṃ// u13.23ab/.nīla^utpala^suvarṇa^ābhā dīrgha^aṅguli talā tu yā/ u13.23cd/.sahasrāṇāṃ bahūnāṃ tu svāminī sā bhaviṣyati// u13.24ab/.dhana^dhānyaiḥ samāyuktāṃ āyuṣā yaśasā śriyā/ u13.24cd/.kanyāṃ lakṣaṇa^sampannāṃ prāpya vardhati mānavaḥ// u13.25ab/.kīrtitās tu mayā dhanyā maṅgalya^lakṣaṇāḥ striyaḥ/ u13.25cd/.apraśastaṃ pravakṣyāmi yathā^uddeśena lakṣaṇaṃ// u13.26ab/.ūrdhva^prekṣī adhaḥprekṣī yā ca tiryak ca prekṣiṇī/ u13.26cd/.udbhrāntā vipulākṣī ca varjanīyā vicakṣaṇaiḥ// u13.27ab/.bhinna^agraśatikā rūkṣāḥ keśaā yasyāḥ pralambhikāḥ// u13.27cd/.citra^avalī citra^gātrā bhavati kāma^cāriṇī// u13.28ab/.kāmukā piṅgalā ca^eva gaurī caiva^atikālikā/ u13.28cd/.atidīrghā atihrasvā varjanīya vicakṣaṇaiḥ// u13.29ab/.yasya^astrīṇi pralambanti lalāṭam udaraṃ sphicau/(p.190) u13.29cd/.trīṃś ca sā puruṣān hanti devaraṃ śvaśuraṃ patiṃ// u13.30ab/.pārśvato roma^rājī tu vinatā ca kaṭir bhavet/ u13.30cd/.dīrgham āyur avāpnoti dīrgha^kālaṃ ca duḥkhitā// u13.31ab/.kāka^jaṅghā ca yā nārī rakta^akṣī vardhasvarā/ u13.31cd/.niḥsukhā ca nirāśā ca varjitā naṣṭa^bāndhavā// u13.32ab/.atisthūla^udaraṃ yasyāḥ pralambo nimra^sannibhaḥ/ u13.32cd/.atyantam avaśā nārī bahu^putrā suduḥkhitā// u13.33ab/.yā tu sarva^samācārā mṛd^vaṅgī samatāṃ gatā/ u13.33cd/.sarvaiḥ samair guṇair yuktā vijñeyā kāma^cāriṇī// u13.34ab/.yasyā roma^cite jaṅghe mukhaṃ ca parimaṇḍalaṃ/ u13.34cd/.putraṃ vā bhrātaraṃ vā^api jāram icchati tādṛśī// u13.35ab/.yasyā bāhu^prakoṣṭhau dvau roma^rājī^samāvṛtau/ u13.35cd/.uttaroṣṭhe ca romāṇi sā tu bhakṣayate patiṃ// u13.36ab/.yasya hastau ca pādāu ca chidrau danta^antarāṇi ca/ u13.36cd/.patinā^upārjitaṃ dravyaṃ na tasyā ramate gṛhe// u13.37ab/.tasyās tu vrajamānāyāḥ sphuṭante parva^sandhayaḥ/ u13.37cd/.sā jñeyā duḥkha^bahulā sukhaṃ naiva^adhigacchati// u13.38ab/.yasyāḥ kaniṣṭhikā pāde bhūmiṃ na spṛśate +aṅguliḥ/ u13.38cd/.kaumāraṃ sā patiṃ syaktvā ātmanaḥ kurute priyaṃ// u13.39ab/.anāmāṅguliḥ pādasya mahīṃ na spṛśate +aṅguliḥ/ u13.39cd/.na sā ramati kaumāraṃ bandhakītvena jīvati// u13.40ab/.yasyāḥ pradeśinī pāde +aṅgulṣṭhaṃ samatikramet/ u13.40cd/.kumārī kurute jāraṃ yauvanasthā viśeṣataḥ// u13.41ab/.āvartaḥ pṛṣṭhato yasyā nābhī sā ca^anubandhati/(p.191) u13.41cd/.na sā ramati kaumāraṃ dvitīyaṃ labhate patiṃ// u13.42ab/.vikṛtā sthirajālā ca rūkṣa^gaṇḍa^śiroruhā/ u13.42cd/.api rāja^kule jātā dāsītvam adhigacchati// u13.43ab/.yasyās tu hasamānāyā gaṇḍe jāyati kūpakaṃ/ u13.43cd/.agnikārye +api sā gatvā kṣipraṃ doṣaṃ kariṣyati// u13.44ab/.sama^asama^gatā subhrūr gaṇḍa^āvartā ca ya bhavet/ u13.44cd/.pralambhoṣṭhī tu yā nārī naikatra ramate ciraṃ// u13.45ab/.lamba^udarī sthūlaśirā rakta^akṣī piṅgala^ānanā/ u13.45cd/.aṣṭau bhakṣayate vīrān navame tiṣṭhate ciraṃ// u13.46ab/.na devikā na nadikā na ca daivata^nāmikā/ u13.46cd/.vṛkṣa^gulma^sanāmā ca varjayīyā vicakṣaṇaiḥ// u13.47ab/.nakṣatra^nāmā yā nārī yā ca gotra^sanāmikā/ u13.47cd/.suguptā rakṣitā vā^api manasā pāpām ācaret// u13.48ab/.dārān vivarjayed etān yā mayā parikīrtitāḥ/ u13.48cd/.praśastā yās tu pūrvoktās tādṛśīyān naraḥ sadā// u13.49ab/.padma^aṅkuśa^svastika^vardhamānaiś cakra^dhvajābhyāṃ kalaśena pāṇau// u13.49cd/.śaṅkha^ātapatra^uttama^lakṣaṇaiś ca sampattaye sādhu bhavanti kanyāḥ// u13.50/.ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin kanyā^lakṣaṇaṃ nāma^adhyāyaḥ/ u13.51/.atha khalu bhoḥ puṣkarasārin vastra^adhyāyaṃ vyākhāsyāmi/ tac chrūyatāṃ/ atha kiṃ/ kathayatu bhagavān triśaṅkuḥ// u14 vastra^adhyāyaḥ (p.192) u14.1ab/.kṛttikāsu dahaty agnir artha^lābhāya rohiṇī/ u14.1cd/.mṛgaśirā mūṣīdaṃśā ārdrā prāṇa^vināśinī// u14.2ab/.punarvasuś ca dhanyā syāt puṣye vai vastravān bhavet/ u14.2cd/.aśleṣāsu bhaven moṣaḥ śmaśānaṃ maghayā vrajet// u14.3ab/.phālgunīsu bhaved vidyā uttarāsu ca vastravān/ u14.3cd/.hastāsu hasta^karmāṇi citrāyāṃ gamanaṃ dhruvaṃ// u14.4ab/.svātyāṃ ca śobhanaṃ vastraṃ viśākhā priya^darśanaṃ/ u14.4cd/.bahu^vastrā ca^anurādhā jyeṣṭhā vastra^vināśnī// u14.5ab/.mūlena kledayed vāsa āṣāḍhā roga^sambhavā/ u14.5cd/.uttarā mṛṣṭa^bhojī syāc chravaṇe cakṣuṣo rujaṃ// u14.6ab/.dhaniṣṭhā dhānya^bahulā vidyāc chatabhiṣe bhayaṃ/ u14.6cd/.pūrvabhādrapade toyaṃ putra^lābhāya ca^uttarā// u14.7ab/.revatī dhana^lābhāya aśvinī vastra^lābhadā/ u14.7cd/.bharaṇī ca bhaya^ākīrṇā caura^gamyā ca sā bhavet// u14.8/.ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin vastra^adhyāyaḥ/ u14.8/.atha khalu bhoḥ puṣkarasārin luṅgādhyāyaṃ pravakṣyāmi/ tac chrūyatāṃ/ atha kiṃ/kathayatu bhagavān triśaṅkuḥ// u15 luṅgādhyāyaḥ (p.193) u15.1ab/.kutra^utpannā ime bījāḥ (?) śasyānāṃ ca yavādayaḥ/ u15.1cd/.yair idaṃ dhriyate viśvaṃ kṛtsnaṃ sthāvara^jaṅgamaṃ// u15.2ab/.vāpayet tu kathaṃ bījaṃ lāṅgalaṃ yojayet kathaṃ/ u15.2cd/.keṣu nakṣatra^yogeṣu tithi^yogeṣu keṣu ca// u15.3ab/.śāradaṃ vā^atha graiṣmaṃ tu kasmin māse tu vāpayet/ u15.3cd/.nimittaṃ kati śasyante kāni vā parivarjayet/ u15.3ef/.kasya vā dāpayed dhūpaṃ kena mantreṇa dāpayet// u15.4ab/.pradakṣiṇa^samāvṛttā yadi luṅgā prajāyate/ u15.4cd/.tadā nāga^mukhī luṅgā dahati citra^mukhy api// u15.5ab/.darbha^sūcī^mukhī vā^api kāraṇaṃ tatra ko bhavet/ u15.5cd/.kati saubhikṣikā luṅgaḥ kati daurbhikṣikāḥ smṛtāḥ/ u15.5ef/.kati varṇāḥ samākhyātāḥ kati varṇā nidarśitāḥ// u15.6ab/.naṣṭa^apanaṣṭa^bījasya varṣati yadi vāsavaḥ/ u15.6cd/.nirghāto vā bhavet tīvro +athavā^api medinī calet// u15.7ab/.śasyaṃ phalasya kiṃ tatra nimittam upalakṣayet/ u15.7cd/.sarvam etat samāsena śrotum icchāmi tattvataḥ// u15.8ab/.puṣkarasāriṇo brāhmaṇasya vacanaṃ śrūtvā triśaṅku^mātaṅga^adhipatir idaṃ vacanam abravīt/ u15.9ab/.purā deva^asurar nāgair yakṣa^rākṣasa^kinnaraiḥ/ u15.9cd/.sāgarād amṛtaṃ dṛṣṭaṃ manthite tu samudbhavaṃ// u15.10ab/.amṛte bhakṣyamāṇe tu bhāgaṃ prārthitavān dvijaḥ/(p.194) u15.10cd/.tato dattāḥ surair bhāgā amṛtād daśavindavaḥ// u15.11ab/.tata utpannā ime bījā bhuvi loka^sukha^āvahāḥ/ u15.11cd/.yava^brīhi^tilāś ca^eva godhūmā mudga^māṣakāḥ// u15.12ab/.śyāmakaṃ saptamaṃ vidyād ikṣuś ca^aṣṭamakaḥ smṛtaḥ/ u15.12cd/.śeṣās tu saṅgatā jātā bahavaḥ śasya^jātayaḥ// u15.13ab/.haritakeṣu sarveṣu ye ca^anye sattva^jātayaḥ/ u15.13cd/.parito navamo vinduḥ sarva^dehe +amṛto +abhavat/ u15.13ef/.mūleṣu ca^eva sarveṣu vindur ekaḥ prapātitaḥ// u15.14ab/.āṣāḍhe śukla^pakṣe +asya vrīhi^dhānyāni vāpayet/ u15.14cd/.śārada^ādīni sarvāṇi māse bhādrapade tathā// u15.15ab/.kārttike mārgaśīrṣe vā grīāma dhānyāni vāpayet/ u15.15cd/.pañcabhyāṃ śukla^saptamyāṃ ṣaṣṭhyām ekādaśīṣu ca// u15.16ab/.trayodaśyāṃ dvitīyāyāṃ tathā hi navamīṣu ca/ u15.16cd/.viśeṣatas tu nimneṣu sarva^bījāni hy utsṛjet// u15.17ab/.bharaṇī puṣya^mūleṣu hasta^aśivanī^maghāsu ca/ u15.17cd/.kṛttikāsu viśākhāsu viśeṣeṇa tu śāradaṃ// u15.18ab/.saumye maitre +anurādhe ca dhaniṣṭhā^śravaṇāsu ca/ u15.18cd/.utsargaḥ sarva^bījānām uttareṣu praśasyate/ u15.18ef/.varjayej janma^nakṣatraṃ saṃgrahaṃ ca vivarhayet// u15.19ab/.grāma^kṣetre ca yad bījaṃ gṛhe ca gṛha^devatā/ u15.19cd/.nimittam upalakṣeta maṅgalāni śubhāni ca// u15.20ab/.brāhmaṇaṃ kṣatriyaṃ kanyām arciṣmantaṃ ca pāvakaṃ/(p.195) u15.20cd/.vāraṇa^indraṃ vṛṣaṃ ca^eva hayaṃ vā svabhyalaṃkṛtaṃ// u15.21ab/.pūrṇa^kumbhaṃ dhvajaṃ chatram āmāmāṃsaṃ surāṃ tathā/ u15.21cd/.uddhṛtāṃ dhāraṇīṃ ca^eva baddham eka^paśuṃ dadhi// u15.22ab/.cakra^ārūḍhaṃ ca śakaṭaṃ kāka^ārūḍhāṃ ca sūkarīṃ/ u15.22cd/.parasya^āropaṇaṃ dṛṣṭvā sasya^sampattim ādiśet// u15.23ab/.sarve dakṣiṇato dhanyāḥ puraś ca mṛga^pakṣiṇaḥ/ u15.23cd/.daśanaṃ śukha^puṣpāṇāṃ phalānaṃ ca^eva śasyate// u15.24ab/.ajo vā vāmataḥ śasyo jambukaś ca praśasyate/ u15.24cd/.vikṛtaṃ kubja^kuṣṭhiṃ ca mukhaṃ śmaśrudharaṃ tathā// u15.25ab/.naraṃ nirbhartsitaṃ dīnaṃ śokārtaṃ vyādhi^pīḍitaṃ/ u15.25cd/.varāha^vṛndaṃ sarpaṃ ca gardabhaṃ bhāra^hīnakaṃ/ u15.25ef/.dṛṣṭvā nivartayed bījaṃ punar grāmaṃ praveśayet// u15.26ab/.tilasya bahu(?) pūrṇasya bhāṇḍe syād vapanam tathā/ u15.26cd/.śrūtvā hy etāni vrajatāṃ sasya^sampattim ādiśet// u15.27ab/.rāśisthaṃ grathitaṃ dhautaṃ svasthamaṃ kuritaṃ tathā/ u15.27cd/.śrūtvā saṃmārjitaṃ ca^eva ity āśukṛtinaṃ viduḥ// u15.28ab/.śrūtvā mlānaṃ ca śuṣkaṃ ca manda^vṛṣṭiṃ ca nirdiśet/ u15.28cd/.śrūtvā nivartayed bījaṃ punar grāmaṃ praveśayet// u15.29ab/.nīyamānaṃ ca yad bījaṃ varṣate yadi vāsavaḥ/ u15.29cd/.svayam eva tu tac chasyaṃ kāmaṃ kālena bhujyate// u15.30ab/.nīyamānaṃ ca yad bījaṃ kampate yadi medinī/ u15.30cd/.bhramyate karṣakaḥ sthānān na tac chakyaṃ tu vāpituṃ// u15.31ab/.nīyamānasya bījasya nirghāto dāruṇo bhavet/(p.196) u15.31cd/.svāmino maraṇaṃ kṣipraṃ śasya^pālasya nirdiśet// u15.32ab/.atha vā vyākulaṃ kuryād rāja^daṇḍa^nikṛntati/ u15.32cd/.dṛṣṭvā nivartayed bījaṃ punar grāmaṃ niveśayet// u15.33ab/.brāhmaṇebhyo yathā^śakti datvā tu saṃprayojayet/ u15.33cd/.kṛtvā suvipulāṃ vedīṃ darbhān āstīrya sarvataḥ/ u15.34ab/.samidbhir agniṃ prajvālya juhuyād ghṛta^sarṣapaṃ/ u15.34cd/.veda^śāntiṃ japet pūrvaṃ śasyāśāntim ataḥ praṃ/ u15.35ab/.jayet pārāśaraṃ pūrvaṃ priyataṃ vācayed dvijaiḥ/ u15.35cd/.prathamaṃ prāṅmukhaṃ bījaṃ prakṣiped uttare +atha vā// u15.36ab/.pipīlikā yadā kṣetre bījaṃ kurvanti saṅcayaṃ/ u15.36cd/.suvṛṣṭiṃ ca subhikṣaṃ ca sarva^sasyeṣu sampadā/ u15.37ab/.haranti cet tṛṇād bījaṃ tṛṇe śasya^apahā api/ u15.37cd/.prasparaṃ ca hiṃsanti dhānyaṃ ca nidhanaṃ vrajet// u15.38ab/.sthaleṣu sañcayaṃ dṛṣṭvā mahā^vṛṣṭiṃ vinirdiśet/ u15.38cd/.dṛṣṭvā tu sañcayaṃ nimne +anāvṛṣṭiṃ ca nirdiśet// u15.39ab/.yadā tu proṣitaṃ bījaṃ sapta^rātreṇa jāyate/ u15.39cd/.suvṛṣṭiṃ ca subhikṣaṃ ca sarva^śasyeṣu sampadā// u15.40ab/.yadā tu proṣitaṃ bījam ardha^māsena jāyate/ u15.40cd/.alpaṃ niṣpadyate śasyaṃ durbhikṣaṃ ca^atra jāyate// u15.41ab/.tri^rātrāc catūrātrād vā yadi luṅgaḥ prajāyate/ u15.41cd/.ativṛṣṭir bhavet tatra para^cakra^bhayaṃ viduḥ// u15.42ab/.luṅgasya tu ye pādāḥ pañca sapta navā tathā/ u15.42cd/.suvṛṣṭiṃ ca subhikṣaṃ ca sarva^sasyeṣu sampadā// u15.43ab/.syāl luṅgasya tu ye pādāś catvāroṣṭapadā^atha vā/(p.197) u15.43cd/.alpaṃ niṣpadyate śasyaṃ durbhikṣaṃ ca^atra nirdiśet// u15.44ab/.luṅgasya yadi pādās tu dṛśyante dvādaśa kvacit/ u15.44cd/.kvacin niṣpadyate śasyaṃ drubhikṣaṃ kvacid ādiśet/ u15.44ef/.vāma^āvartāḥ pradṛśyante durbhikṣaṃ tatra nirdiśet// u15.45ab/.yadā pūrva^mūkhī luṅgā kṣemaṃ vṛṣṭiṃ ca nirdiśet/ u15.45cd/.yadā paścān mukhī luṅgā ativṛṣṭiṃ ca nirdeśet// u15.46ab/.kṣemaṃ subhikṣaṃ caiva^atra yadā luṅga^uttarāmukhī u15.46cd/.haritāla^suvarṇa^ābhā bhadra^śocir iva^utthitā// u15.47ab/.darbha^sūcī^mukhī ca^api dṛśyate yatra kutracit/ u15.47cd/.kvacin niṣpadyate śasyaṃ durbhikṣaṃ tatra nirdiśet// u15.48ab/.yadā nāga^mukhī luṅgā dṛśyate yatra vā kavcit/ u15.48cd/.kvacin niśyadyate śasyaṃ durbhikṣaṃ ca^atra nirdiśet/ u15.48ef/.tatra^aśani^bhayaṃ ca^api bhayaṃ meghān na saṃśayaḥ// u15.49ab/.kṛṣi^mūlam idaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaraṃ/ u15.49cd/.na^asti kṛṣi^samāvṛttiḥ svayam uktaṃ svayambhuvā// u15.50ab/.nākṛṣer dharmam āpnoti nākṛṣeḥ sukham āpnuyāt/ u15.50cd/.dharmam arthaṃ tathā kāmaṃ sarvaṃ prāpnoti karṣakaḥ// u15.51ab/.iti luṅgādhyāyaḥ// u15.52ab/.punar api puṣkarasārī brāhmaṇas triśaṅkuṃ mātaṅga^adhipatim etad avocat/ u15.53ab/.kathaṃ pṛthivyāṃ nāgāś ca kena vā vinivāritāḥ/(p.198) u15.53cd/.kuto mūla^samutthānaṃ nirghātaḥ kutra jāyate// u15.54ab/.kutaś ca^abhrāṇi jāyante nānā^varṇā diśo daśa/ u15.54cd/.kasya^eṣa mahataḥ śabdaḥ śrūyate dundubhis varaḥ// u15.55ab/.ko hi sṛjati durbhikṣaṃ subhikṣaṃ ca^eva prāṇināṃ/ u15.55cd/.kas tatra sa muni^śreṣṭho nāma gotraṃ bravīhi me// u15.56ab/.daivatāni ca me brūhi vidhānāni svayambhuvaḥ/ u15.56cd/.yajñaṃ ca yajña^bhāgaṃ ca hotavyaś ca yathā baliḥ// u15.57ab/.pṛthivyāṃ daivataṃ brūhi āśrame daivataṃ brūhi/ u15.57cd/.deve tu daivataṃ brūhi kena devo sā kalpitā// u15.58ab/.pātrasya daivataṃ brūhi pūrṇa^kumbhasya daivataṃ/ u15.58cd/.karake daivataṃ brūhi tathā sthālyāṃ ca daivataṃ// u15.59ab/.śasyasya daivataṃ brūhi śasya^pālasya daivataṃ/ u15.59cd/.vāyu^skandhaiś ca katibhiḥ śukro vegaṃ pramuñcati// u15.60ab/.atha triśaṅkur mātaṅga^adhipatir brāhmaṇaṃ puṣkarasāriṇam etad avocat/ u15.61ab/.pṛthivī vā vāyur ākāśam apo jyotiś ca pañcamaṃ/ u15.61cd/.tatra saṃvartate piṇḍaṃ tato meghaḥ pravartate// u15.62ab/.eṣa vyāpnoti ca^ākāśaṃ vāyunā janyate ghanaḥ/ u15.62cd/.āditya^raśmayo vāri samudrasya nabhas^tale// u15.63ab/.tajjalaṃ nāga^saṃkṣiptaṃ tato varuṇa^saṃkṣayaḥ/ u15.63cd/.vāyur nabho garjayate agnir vidyotate diśaḥ// u15.64ab/.marutā kṣipyate piṇḍaṃ sannipātaś ca garjate/(p.199) u15.64cd/.virodhanaṃ tu vāyoś ca agnaś ca anilasya ca// u15.65ab/.ākāśe vartate piṇḍaṃ paścāt patati medinīṃ/ u15.65cd/.yad grahāṇām adhipatir nakṣatra^jyotiṣām api/ u15.65ef/.tato māruta^saṃsargāt parjanyam api varṣati// u15.66ab/.varṣate śaila^śikhare yatra saṃprasthito janaḥ/ u15.66cd/.yatra satyaṃ ca dharmaś ca havirmeghaś ca vartate// u15.67ab/.tatra bījāni rohanti anna^pānaṃ samṛdhyati/ u15.67cd/.evaṃ piṇḍāśanirādyā tato vātāśanī smṛtā/ u15.67ef/.dantāśanī tṛtīyā tu aśanis tu caturthikā// u15.68ab/.pañcamī krimayaḥ proktāḥ ṣaṣṭhī tu śalabhās tathā/ u15.68cd/.saptamī syād anāvṛṣṭir ativṛṣṭhis tathāṣṭamī// u15.69/.navamī sambaraḥ proktā ity āha bhagavāms triśaṅkuḥ/ u15.70ab/.etāstv aśanyo vyākhyātās tāsāṃ vai devatāḥ śṛṇu/ u15.70cd/.piṇḍāśanī brahmasṛṣṭā eṣā jyeṣṭhādyadevatā// u15.71ab/.dantāśanī tu sainyānāṃ grahā vātāśanī smṛtā/ u15.71cd/.adeśa ................... devatāḥ// u15.72ab/.śalabhāḥ ketudaivatyā ādityā ditidevatāḥ/ u15.72cd/.saṃsakām ativarṣasya anāvṛṣṭes tu jyoti[ṣaḥ}/ u15.73ab/.[samba]rasya tu parjanyam ākhyātāḥ nava devatāḥ/ u15.73cd/.aśanyā devatāḥ proktā ākāśa^gamana^arthaṃ bodhata// u15.74ab/.pūrvam adhīndra^daivatyaṃ dakṣiṇo yama^daivataṃ/ u15.74cd/.varuṇaṃ paścime vidyād uttare dhanadaḥ smṛtaḥ/(p.200) u15.74ef/..... tyā daivataṃ viZṇur āśramaṃ viśva^daivataṃ// u15.75ab/.samihā^daivatā devās tebhyo devī prakalpitā/ u15.75cd/.samidhā^daivatā ..........to 'gni^hutāśanaṃ// u15.76ab/.vedyāṃ tu daivataṃ ......... kārāditya^daivataṃ/ u15.76cd/.pātrasya devatā dharmaḥ pūrṇa^kumbhe janārdanaḥ// u15.77ab/.caruṃ ceti ...........dhūpa^sthānasya jyotiṣaḥ/ u15.77cd/.śasya ....... śasya^pālo mahā^matiḥ/ u15.77ef/.vāyu^skandhaiś caturbhis tu śukro vegaṃ pramuñcati// u15.78ab/.atra madhye pṛthivyāya āśramo viśva^daivataḥ/ u15.78cd/.tasmin deśe ...... yasmin prīto vṛṣa^dhvajaḥ// u15.79ab/.aty āha bhagavāṃs triśaṅkuḥ/ punar api puṣkarasārī brāhmaṇas triśaṅkum evam āha/ u15.80ab/.kim artham āśrame nityaṃ hūyate havya^vāhanaḥ/ u15.80cd/.tṛṇa^kāṣṭhāni saṃhṛtya meghaṃ dṛṣṭvā samutthitaṃ// u15.81ab/.ati .......... nyate agniṃ sudāruṇaṃ/ u15.81cd/.sarva^loka^hita^arthāya dhyātvā divyena cakṣuṣā/ u15.81ef/.praśamec ca samāsena tad bhava^arthaṃ tu ..... // u15.82/.evam ukte triśaṅkur mātaṅga^adhipatir brāhmaṇaṃ puṣkarasāriṇam etad avocat/ u16 dhūmikādhyāyaḥ (p.201) u16.1ab/.purā hi khāṇḍava^dvīpam arjunena mahā^ātmanā/ u16.1cd/................ jvalitaṃ jāta^vedasā// u16.2ab/................ prasanna^mānān nidhi^gataṃ/ u16.2cd/.tatra dagdhā anekā hi nāgāḥ koṭī^sahasraśaḥ// u16.3ab/.purā mahā^uragagaṇā yakṣa^rākṣasa^pannagāḥ/ u16.3cd/.pāda^hīnāḥ kṛtāḥ kecid vāhu^hīnāḥ kṛtāpare// u16.4ab/.vaikalyaṃ karṇa^nāsābhyāṃ kṛtaṃ caiva^akṣipātanaṃ/ u16.4cd/.tadā^prabhṛti bhūtānāṃ dṛṣṭaṃ vai trāsitaṃ manaḥ// u16.5ab/.agninā tāpitāḥ kecid vāṇair anye ca sūditāḥ/ u16.5cd/.vācāṭakena^api purā kādraveyāḥ prapātitāḥ// u16.6ab/.ācaṣā havi^gandhena muhyamānā nabhontare/ u16.6cd/.tadvihīnāḥ patanty anye guhyakā dharaṇī^tale// u16.7ab/.sahāmpatis tu nāmnā sa śasya^kāle tadāśrame/ u16.7cd/.śasya^pālais tu satatam hotavyo havya^vāhanaḥ// u16.8ab/.gṛha^medhī jvālayed agniṃ nirmale +api nabhontare/ u16.8cd/.dig^bhāgeṣu ca bhūtānāṃ teṣām arthaṃ dine dine// u16.9ab/.jāgratam satataṃ vahnim āśramastho +api dhārayet/ u16.9cd/.meghaṃ dṛṣṭvā viśeṣeṇa jvālitavyo hutāśanaḥ// u16.10ab/.sadhūmlaṃ jvalitaṃ dṛṣṭvā dīpyamānaṃ tu pāvakaṃ/ u16.10cd/.bhayam āpatate teṣāṃ nāga^sainyaṃ vimuhyate// u16.11ab/.agniṃ paricarato +asya śasya^pālasya ca^āśrame/ u16.11cd/.agninā hūyamānena sidhyate sarva^karma ca// u16.12/.ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin dhūmikādhyāyaḥ/ u16.13/.atha khalu bhoḥ puṣkarasārin tithi^karma^nirdeśaṃ nāma^adhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ tac chrūyatāṃ/ atha kiṃ/ kathayatu bhagavāṃs triśaṅkuḥ/ u17 tithi^karma^nirdeśaḥ (p.202) u17.1ab/.nandāṃ pratipadām āhuḥ praśastāṃ sarva^kramasu/ u17.1cd/.vijñānasya samārambhe pravāse ca vigarhitā// u17.2ab/.dvitīyā kathitā bhadrā śastā bhūṣaṇa^karmasu/ u17.2cd/.jayā tṛtīyā vyākhyātā praśastā jaya^karmasu// u17.3ab/.caturthī kathitā riktā grāma^sainya^vadhe hitā/ u17.3cd/.caurya^abhicāra^kūṭa^agnidāha^gorasa^sādhane// u17.4ab/.pūrṇā tu pañcamī jñeyā cikitsā^gamana^adhvasu/ u17.4cd/.dāna^adhyayana^śilpeṣu vyāyāme ca praśasyate// u17.5ab/.jyeti saṃjñitā ṣaṣṭhī garhitā +adhvasu śasyate/ u17.5cd/.gṛhe kṣetre vivāhe vā +avāha^karmasu mitra^iti// u17.6ab/.bhadrā ca saptamī khyātā śreṣṭhā sā saukṛte +adhvani/ u17.6cd/.nṛpāṇāṃ śāsane chatre śayyānāṃ karaṇeṣu ca// u17.7ab/.mahā^bala^aṣṭamī sā ca prayojyā parirakṣaṇe/ u17.7cd/.bhaya^mandara^baddheṣu yogeṣu haraṇeṣu ca// u17.8ab/.agrasenā tu navamī tasyāṃ kuryād ripu^kṣayaṃ/ u17.8cd/.tathā viṣaghna^avaskanda^vidyā^bandha^vadha^kriyāḥ// u17.9ab/.sudharmā daśamī śastā śāstra^ārambhe dhanodyate/ u17.9cd/.śānti^svastyayana^ārambhe dāna^yajña^udyateṣu ca// u17.10ab/.ekādaśī punarmānyā strīṣu ca māṃsa^madyayoḥ/ u17.10cd/.kārayen nagaraṃ guptaṃ vivāhaṃ śāstra^karma ca// u17.11ab/.yaśeti dvādaśīmm āhur vaire +adhvani ca garhitā/ u17.11cd/.vivāhe ca girau kṣetre gṛha^kramasu pūjitā// u17.12ab/.jayā trayodaśī sādhvī maṇḍaleṣu ca yoṣitāṃ/(p.203) u17.12cd/.kanyā^varaṇa^vāṇijya^vivāha^ādiṣu ca^iṣyate// u17.13ab/.ugrā caturdaśī tu syāt kārayed abhicārakaṃ/ u17.13cd/.vadha^bandha^prayogāṃś ca pūrvaṃ ca prahared api// u17.14ab/.siddhā pañcadaśī sādhvī devatā^agni^vidhau hitā/ u17.14cd/.go^saṃgraha^vṛṣa^utsarga^bali^japya^vrateṣu ca// u17.15ab/.nanda^ādīnāṃ kriyā pūrve ṣaṣṭhy^ādīnāṃ tu madhyame/ u17.15cd/.sunandāyāś ca saṃdhyābhir dinarātryoḥ prasidhyate// u17.16/.ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin tithi^karma^nirdeśo nāma^adhyāyaḥ/ u17.17/.api ca mahā^brāhmaṇa idaṃ pūrva^nivāsa^anusmṛti^jñāna^sākṣāt kriyāyāṃ vidyāyāṃ cittam abhinirṇayāmi nivartayāmi/ aneka^vidha^pūrva^nivāsaṃ samanusmarami/ u17.18/.syāt te brāhmaṇa kākṣā vā vimatir vā anyaḥ sa tena kālena tena samayena brahmā devānāṃ pravaro +abhūt/ na hy evaṃ draṣṭavyaṃ/ aham eva sa tena kālena tena samayena brahmā devānāṃ pravaro +abhūvaṃ/ so +ahaṃ tataś cyutaḥ samāna indraḥ kauśiko +abhūvaṃ/ tataś cyutaḥ samāno +araṇemir gautamo +abhūvaṃ/ tataś cyutaḥ samānaḥ śvetaketur nāma maharṣir abhūvaṃ/ tataś cyutaḥ samānaḥ śuka^paṇḍito +abhūvaṃ/ mayā te tadā brāhmaṇa catvāro vedā vibhaktāḥ/ u17.19/.(p.204)tad yathā puṣyo bahavṛcānāṃ paṃktiś chandogānāṃ/ eka^viṃśati^caraṇā adhvaryavaḥ/ kratur artha^vaṇikānāṃ/ syāt tava brāhmaṇa kāṅkṣā vā vimatir vā anyaḥ sa tena kālena tena samayena vasur nāma maharṣir abhūt/ na hy evaṃ draṣṭavyaṃ/ aham eva sa tena kālena tena samayena vasur nāma maharṣir abhūvaṃ/ mayā sā takṣakavadhūkāyāḥ kapilā nāma māṇivikā duhitā +asāditā bhāryā^arthāya/ so +ahaṃ tatra saṃrakta^citta ṛddhyā bhraṣṭo dhyānebhyo vañcitaḥ parihīnaḥ/ so +aham ātmānaṃ jugupsamānas tasyāṃ velāyām imāṃ gāthāṃ babhāṣe/ oṃ bhubhuvaḥ svaḥ/ tatsavitur vareṇyaṃ bhargā devasya dhīmahi/ dhiyo yo naḥ pracodayāt/ u17.20/.so +ahaṃ brāhmaṇa tvāṃ bravīmi sāmānya^saṃjñā mātrakam idaṃ lokasya brāhmaṇa iti vā kṣatriya iti vā vaiśya iti vā śūdra iti vā/ ekam eva^idaṃ sarvaṃ sarvam idam ekaṃ/ putrāya me śārdūlakarṇāya prakṛtiṃ duhitaram anuprayaccha bhāryā^arthāya/ yāvatakaṃ kula^śulkaṃ manyase tāvatakam anupradāsyāmi/ idaṃ ca vacanaṃ punaḥ śrūtvā triśaṅkor mātaṅga^rājasya brāhmaṇaḥ puṣkrasārī idam avocat/ u17.21ab/.bhagavān śrotriyaḥ śreṣṭhas tvatto bhūyān na vidyate/ u17.21cd/.sa^devakeṣu lokeṣu mahā^brahmāsamo bhavān// u17.22ab/.putrāya te bhoḥ prakṛtiṃ dadāmi (p.205) śīlena rūpeṇa guṇair upetaḥ/ u17.22cd/.śārdūlakarṇaḥ prakṛtis tu bhadrā ubhau rametāṃ rucitaṃ mama^idaṃ/ u17.23/.tatra tāni pañca^mātrāṇi māṇavaka^śatāni uccaiḥ śabdāni procur mahā^śabdāni/ mā tvaṃ bho upādhyāya vidyamāneṣu brāhmaṇeṣu cāṇḍālena sārdhaṃ sambandhaṃ rocaya/ na^arhasi bho upādhyāya vidyamāneṣu brāhmaṇeṣu cāṇḍālena sārdhaṃ sambandhaṃ kartum/ u17.24/.atha brāhmaṇaḥ puṣkarasārī teṣāṃ nidānaṃ nidāya śabdaṃ saṃsthāpya nipatya ślokena^etān arthān abhāṣata/ u17.25ab/.evam etad yathā hy eṣa triśaṅkur bhāṣate giraṃ/ u17.25cd/.tatvaṃ hy avitathaṃ bhūtaṃ satyam nityaṃ tathā dhruvaṃ// u17.26/.atha brāhmaṇaḥ puṣkarasārī teṣāṃ māṇavakānāṃ taṃ mahāntaṃ śabdaṃ saṃsthāpya (p.206) triśaṅkuṃ mātaṅga^rājam idam avocat/ ayaṃ bhos triśaṅko brahmaṇā sahāpatinā cāturmahā^bhautiko mahā^puruṣaḥ prajñaptaḥ/ yasya/ u17.27ab/.śiraḥ satāraṃ gaganam ākāśam udaraṃ tathā/ u17.27cd/.parvatāś ca^apy ubhāv ūrū pādau ca dharaṇī^talaṃ// u17.28ab/.sūryā^candramasau netre roma tṛṇa^vanaspatī/ u17.28cd/.sāgarāś ca^apy amedhyaṃ vai nadyo sūtra^sravo +asya tu// u17.29ab/.aśrūṇi varṣaṇaṃ cārasya eṣa brahmā sahāpatiḥ/ u17.29cd/.bhavāṃs tu parama^jño +asi tan me brūhi yathā tathā// u17.30/.iha bhos triśaṅko kim āha svalakṣaṇaṃ brahmaṇaḥ pratyavekṣasva/ pitrā ca mātrā ca kṛtāni karmāṇi bhavanti/ aśvastanā stena vañcitāḥ/ u17.31ab/.gacchanti sattvā bahu^garbha^yoniṃ na ca^eva kaścin manujo hy ayoniḥ/ u17.31cd/.samasta jātau pracaranti sattvā na mārutāj jāyate kaścid eva// u17.32ab/.svabhāva^bhāvyaṃ hy avagaccha loke ke brāhmaṇa^kṣatriya^vaiśya^śūdrāḥ/ u17.32cd/.sarvatra kāṇāḥ kuṇinaś ca khañjāḥ kuṣṭhī kilāsī hy apasmāriṇo 'pi// u17.33ab/.kṛṣṇāś ca gaurāś ca tathā^eva śyāmāḥ sattvāḥ prajā hy anyatame viśiṣṭāḥ/(p.207) u17.33cd/.saha^asthi^carmāḥ sanakhāḥ samāṃsā duḥkhī sukhī mūtra^purīṣa^yuktāḥ/ u17.33ef/.na ca^indriyāṇāṃ praviviktir asti tasmān na varṇāś caturo bhavanti// u17.34ab/.mantrair hi yadi labhyeta svargaṃ tu gamanaṃ dvijaḥ/ u17.34cd/.kṛṣṇa^śuklāni karmāṇi bhaveyur niṣphalāni hi/ u17.34ef/.yasmāt kṛṣṇāni śuklāni karmāṇi saphalāni hi/ u17.34gh/.pacyamānāni dṛśyante gatiṣv etāni pañca^su// u17.35/.mānavaka^śateṣu sa tatra vinihato mahā^yaśasā triśaṅkunā puṣkarasārī brāhmaṇo +abravīt/ brāhmaṇo +asau mātaṅga^rājo hi triśaṅkur nāma/ bhavān hi brahmā indraś ca kauśikaḥ/ tvam araṇemiś ca gautamaḥ/ tvaṃ śvetaketuś ca śuka^paṇḍitaḥ/ vedaḥ samākhyātas tvayā caturdhā/ bhagavān vasūrāja^rṣir mahā^yaśā bhagavān/ u17.36ab/.jñānena hi tvaṃ parameṇa yuktaḥ svaṣu śāstreṣu bhavān kṛtārthaḥ/ u17.36cd/.śreṣṭho viśiṣṭo paramo +asi loke bhavān hi vidyā^caraṇena yuktaḥ// u17.37ab/.dadāmi te +ahaṃ prakṛtiṃ mamāmalāṃ śīlena rūpeṇa guṇair upetaḥ/ u17.37cd/.śārdūlakarṇaḥ prakṛtiś ca bhadrā ubhau rametaṃ rucitaṃ mama^idaṃ// u17.38ab/.pragṛhya bhṛṅgāram udaka^prapūrṇam āvarjito brāhmaṇo hṛṣṭa^cittaḥ/(p.208) u17.38cd/.anupradāsīd udakena kanyakāṃ śārdūlakarṇasya iyam astu bhāryā// u17.39/.udagracitta āsīn mātaṅga^rājaḥ/ u17.40ab/.kṛtvā niveśaṃ sa tadātmajasya gatvā^āśrame +asau nagaraṃ yaśasvī/ u17.40cd/.dharmeṇa vai kārayati svarājyaṃ kṣemaṃ subhikṣaṃ ca sadā^utsava^ādyaṃ // iti/ u17.41/.syād bhikṣavo yuṣmākaṃ kāṅkṣā vā vimatir vā vicikitsā vā/ anyaḥ sa tena kālena tena samayena triśaṅkur nāma mātaṅga^rājo +abhūvaṃ/ syād evaṃ ca bhikṣavo yusmākam anyaḥ sa tena kālena tena samayena śārdūlakarṇā nāma mātaṅga^rāja^kumāro +abhūt/ naiva draṣṭavyaṃ/ eṣa sa ānando bhikṣuḥ sa tena kālena tena samayena śārdūlakarṇā nāma mātaṅga^rāja^kumāro +abhūt/ syād evaṃ yuṣmākam anyaḥ sa tena kālena tena samayena puṣkarasārī nāma brāhmaṇo +abhūt/ naiva draṣṭavyaṃ/ eṣa śāradvatīputro bhikṣuḥ sa tena kālena tena samayena puṣkarasārī nāma brāhmaṇo +abhūt/ na^anyā sā tena kālena tena samayena puṣkarasāriṇo brāhmaṇasya prakṛtir nāma māṇavikā duhitā^abhūt/ na^evaṃ draṣṭavyaṃ/ eṣā sā prakṛtir bhikṣuṇī tena kālena tena samayena puṣkarasāriṇo brāhmaṇasya prakṛtir nāma māṇavikā duhitā^abhūt/ sā etarhi (p.209) tena^eva snehena tena^eva premṇā +anandaṃ bhikṣuṃ gacchantam anugacchati tiṣṭhantam anutiṣṭhati/ yad yad eva kulaṃ piṇḍāya praviśati tatra tatra^eva dvāre tūṣṇīṃ bhūtā +asthāt/ u17.42/.atha khalu bhagavān etasmin nidāne etasmin prakaraṇe tasyāṃ velāyām imāṃ gāthām abhāṣata/ u17.43ab/.pūrvakeṇa nivāsena pratyutpannena tena ca/ u17.43cd/.etena jāyate prema candrasya kumude yathā// u17.44/.tasmāt tarhi bhikṣavo +anabhisamitānāṃ caturṇām ārya^satyānām abhisamayāya, adhimātraṃ vīryaṃ tīvra^cchando vīryaṃ śabdāpayāmi/ utsāha unnatir aprativāṇiḥ smṛtyā saṃprajanyena apramādato yogaḥ caraṇīyaḥ/ drutam eṣāṃ caturṇā duḥkhasya^ārya^satyasya duḥkha^samudayanya nirodhasya nirodha^gāminyāḥ pratipada ārya^satyasya amīṣāṃ caturṇām ārya^satyānām anabhisamitānām abhisamayāya^adhimātraṃ tīvra^cchando vīryaṃ vyāyāma utsāha unnatir aprativāṇiḥ smṛtyā saṃprajanyena^apramādato yogaḥ karaṇīyaḥ/ u17.45/.(p.210) asmiṃś ca khalu punar dharma^paryāye bhāṣyamāṇe bhikṣūṇāṃ ṣaṣṭi^mātrāṇām anupādāyāsravebhyaś cittāni vimuktāni/ saṃbahulānāṃ śrāvakāṇāṃ brahmaṇāṃ gṛhapatīnaṃ ca virajaskaṃ vigata^malaṃ dharma^cakṣur udapādi viśuddhaṃ/ u17.46/.idam avocad bhagavān/ ātta^manasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan/ iti śrīdivyāvadāne śārdūlakarṇāvadānaṃ/ End