Thiên Cung Sự (Vimānavatthu)

ñhaṁ puṭṭhā viyākāsi, 
yassa kammassidaṁ phalaṁ. 
“Ahaṁ manussesu manussabhūtā, 
Purimāya jātiyā manussaloke; 
Disvāna bhikkhuṁ tasitaṁ kilantaṁ, 
Uṭṭhāya pātuṁ udakaṁ adāsiṁ. 
Yo ve kilantassa pipāsitassa, 
Uṭṭhāya pātuṁ udakaṁ dadāti; 
Sītodakā tassa bhavanti najjo, 
Pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā. 
Taṁ āpagā anupariyanti sabbadā, 
Sītodakā vālukasanthatā nadī; 
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, 
Uddālakā pāṭaliyo ca phullā. 
Taṁ bhūmibhāgehi upetarūpaṁ, 
Vimānaseṭṭhaṁ bhusa sobhamānaṁ; 
Tassīdha kammassa ayaṁ vipāko, 
Etādisaṁ puññakatā labhanti. 
Tena metādiso vaṇṇo, 
tena me idha mijjhati; 
Uppajjanti ca me bhogā, 
ye keci manaso piyā. 
Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, 
Manussabhūtā yamakāsi puññaṁ; 
Tenamhi evaṁ jalitānubhāvā, 
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī”ti. 
Dutiyanāvāvimānaṁ sattamaṁ. 

Vimānavatthu 
Purisavimāna 
Sunikkhittavagga 
6. Gopālavimānavatthu 
“Disvāna devaṁ paṭipucchi bhikkhu, 
Ucce vimānamhi ciraṭṭhitike; 
Āmuttahatthābharaṇaṁ yasassiṁ, 
Dibbe vimānamhi yathāpi candimā. 
Alaṅkato malyadharo suvattho, 
Sukuṇḍalī kappitakesamassu; 
Āmuttahatthābharaṇo yasassī, 
Dibbe vimānamhi yathāpi candimā. 
Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṁ, 
Aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā; 
Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, 
Naccanti gāyanti pamodayanti. 
Deviddhipattosi mahānubhāvo, 
Manussabhūto kimakāsi puññaṁ; 
Kenāsi evaṁ jalitānubhāvo, 
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī”ti. 
So devaputto attamano, 
…pe… 
yassa kammassidaṁ phalaṁ. 
“Ahaṁ manussesu manussabhūto, 
Saṅgamma rakkhissaṁ paresaṁ dhenuyo; 
Tato ca āgā samaṇo mamantike, 
Gāvo ca māse agamaṁsu khādituṁ. 
Dvayajja kiccaṁ ubhayañca kāriyaṁ, 
Iccevahaṁ bhante tadā vicintayiṁ; 
Tato ca saññaṁ paṭiladdha yoniso, 
Dadāmi bhanteti khipiṁ anantakaṁ. 
So māsakhettaṁ turito avāsariṁ, 
Purā ayaṁ bhañjati yassidaṁ dhanaṁ; 
Tato ca kaṇho urago mahāviso, 
Aḍaṁsi pāde turitassa me sato. 
Svāhaṁ aṭṭomhi dukkhena pīḷito, 
Bhikkhu ca taṁ sāmaṁ muñcitvānantakaṁ; 
Ahāsi kummāsaṁ mamānukampayā, 
Tato cuto kālakatomhi devatā. 
Tadeva kammaṁ kusalaṁ kataṁ mayā, 
Sukhañca kammaṁ anubhomi attanā; 
Tayā hi bhante anukampito bhusaṁ, 
Kataññutāya abhivādayāmi taṁ. 
Sadevake loke samārake ca, 
Añño muni natthi tayānukampako; 
Tayā hi bhante anukampito bhusaṁ, 
Kataññutāya abhivādayāmi taṁ. 
Imasmiṁ loke parasmiṁ vā pana, 
Añño munī natthi tayānukampako; 
Tayā hi bhante anukampito bhusaṁ, 
Kataññutāya abhivādayāmi tan”ti. 
Gopālavimānaṁ chaṭṭhaṁ. 

Vimānavatthu 
Purisavimāna 
Sunikkhittavagga 
7. Kaṇḍakavimānavatthu 
“Puṇṇamāse yathā cando, 
nakkhattaparivārito; 
Samantā anupariyāti, 
tārakādhipatī sasī. 
Tathūpamaṁ idaṁ byamhaṁ, 
dibbaṁ devapuramhi ca; 
Atirocati vaṇṇena, 
udayantova raṁsimā. 
Veḷuriyasuvaṇṇassa, 
phalikā rūpiyassa ca; 
Masāragallamuttāhi, 
lohitaṅgamaṇīhi ca. 
Citrā manoramā bhūmi, 
veḷūriyassa santhatā; 
Kūṭāgārā subhā rammā, 
pāsādo te sumāpito. 
Rammā ca te pokkharaṇī, 
puthulomanisevitā; 
Acchodakā vippasannā, 
sovaṇṇavālukasanthatā. 
Nānāpadumasañchannā, 
puṇḍarīkasamotatā; 
Surabhiṁ sampavāyanti, 
manuññā māluteritā. 
Tassā te ubhato passe, 
vanagumbā sumāpitā; 
Upetā puppharukkhehi, 
phalarukkhehi cūbhayaṁ. 
Sovaṇṇapāde pallaṅke, 
muduke gonakatthate; 
Nisinnaṁ devarājaṁva, 
upatiṭṭhanti accharā. 
Sabbābharaṇasañchannā, 
nānāmālāvibhūsitā; 
Ramenti taṁ mahiddhikaṁ, 
vasavattīva modasi. 
Bherisaṅkhamudiṅgāhi, 
vīṇāhi paṇavehi ca; 
Ramasi ratisampanno, 
naccagīte suvādite. 
Dibbā te vividhā rūpā, 
dibbā saddā atho rasā; 
Gandhā ca te adhippetā, 
phoṭṭhabbā ca manoramā. 
Tasmiṁ vimāne pavare, 
devaputta mahappabho; 
Atirocasi vaṇṇena, 
udayantova bhāṇumā. 
Dānassa te idaṁ phalaṁ, 
atho sīlassa vā pana; 
Atho añjalikammassa, 
taṁ me akkhāhi pucchito”. 
So devaputto attamano, 
…pe… 
yassa kammassidaṁ phalaṁ. 
“Ahaṁ kapilavatthusmiṁ, 
sākiyānaṁ puruttame; 
Suddhodanassa puttassa, 
kaṇḍako sahajo ahaṁ. 
Yadā so aḍḍharattāyaṁ, 
bodhāya mabhinikkhami; 
So maṁ mudūhi pāṇīhi, 
jāli tambanakhehi ca. 
Satthiṁ ākoṭayitvāna, 
vaha sammāti cabravi; 
Ahaṁ lokaṁ tārayissaṁ, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Taṁ me giraṁ suṇantassa, 
hāso me vipulo ahu; 
Udaggacitto sumano, 
abhisīsiṁ tadā ahaṁ. 
Abhirūḷhañca maṁ ñatvā, 
sakyaputtaṁ mahāyasaṁ; 
Udaggacitto mudito, 
vahissaṁ purisuttamaṁ. 
Paresaṁ vijitaṁ gantvā, 
uggatasmiṁ divākare; 
Mamaṁ channañca ohāya, 
anapekkho so apakkami. 
Tassa tambanakhe pāde, 
jivhāya parilehisaṁ; 
Gacchantañca mahāvīraṁ, 
rudamāno udikkhisaṁ. 
Adassanenahaṁ tassa, 
sakyaputtassa sirīmato; 
Alatthaṁ garukābādhaṁ, 
khippaṁ me maraṇaṁ ahu. 
Tasseva ānubhāvena, 
vimānaṁ āvasāmidaṁ; 
Sabbakāmaguṇopetaṁ, 
dibbaṁ devapuramhi ca. 
Yañca me ahuvā hāso, 
saddaṁ sutvāna bodhiyā; 
Teneva kusalamūlena, 
phusissaṁ āsavakkhayaṁ. 
Sace hi bhante gaccheyyāsi, 
satthu buddhassa santike; 
Mamāpi naṁ vacanena, 
sirasā vajjāsi vandanaṁ. 
Ahampi daṭṭhuṁ gacchissaṁ, 
jinaṁ appaṭipuggalaṁ; 
Dullabhaṁ dassanaṁ hoti, 
lokanāthāna tādinan”ti. 
So kataññū katavedī, 
satthāraṁ upasaṅkami; 
Sutvā giraṁ cakkhumato, 
dhammacakkhuṁ visodhayi. 
Visodhetvā diṭṭhigataṁ, 
vicikicchaṁ vatāni ca; 
Vanditvā satthuno pāde, 
tatthevantaradhāyathāti. 
Kaṇḍakavimānaṁ sattamaṁ. 

Vimānavatthu 
Purisavimāna 
Sunikkhittavagga 
8. Anekavaṇṇavimānavatthu 
“Anekavaṇṇaṁ darasokanāsanaṁ, 
Vimānamāruyha anekacittaṁ; 
Parivārito accharāsaṅgaṇena, 
Sunimmito bhūtapatīva modasi. 
Samassamo natthi kuto panuttaro, 
Yasena puññena ca iddhiyā ca; 
Sabbe ca devā tidasagaṇā samecca, 
Taṁ taṁ namassanti sasiṁva devā; 
Imā ca te accharāyo samantato, 
Naccanti gāyanti pamodayanti. 
Deviddhipattosi mahānubhāvo, 
Manussabhūto kimakāsi puññaṁ; 
Kenāsi evaṁ jalitānubhāvo, 
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī”ti. 
So devaputto attamano, 
…pe… 
yassa kammassidaṁ phalaṁ. 
“Ahaṁ bhadante ahuvāsi pubbe, 
Sumedhanāmassa jinassa sāvako; 
Puthujjano ananubodhohamasmi, 
So satta vassāni paribbajissahaṁ. 
Sohaṁ sumedhassa jinassa satthuno, 
Parinibbutassoghatiṇṇassa tādino; 
Ratanuccayaṁ hemajālena channaṁ, 
Vanditvā thūpasmiṁ manaṁ pasādayiṁ. 
Na māsi dānaṁ na ca matthi dātuṁ, 
Pare ca kho tattha samādapesiṁ; 
Pūjetha naṁ pūjanīyassa dhātuṁ, 
Evaṁ kira saggamito gamissatha. 
Tadeva kammaṁ kusalaṁ kataṁ mayā, 
Sukhañca dibbaṁ anubhomi attanā; 
Modāmahaṁ tidasagaṇassa majjhe, 
Na tassa puññassa khayampi ajjhagan”ti. 
Anekavaṇṇavimānaṁ aṭṭhamaṁ. 

Vimānavatthu 
Purisavimāna 
Sunikkhittavagga 
9. Maṭṭhakuṇḍalīvimānavatthu 
“Alaṅkato maṭṭhakuṇḍalī, 
Māladhārī haricandanussado; 
Bāhā paggayha kandasi, 
Vanamajjhe kiṁ dukkhito tuvan”ti. 
“Sovaṇṇamayo pabhassaro, 
Uppanno rathapañjaro mama; 
Tassa cakkayugaṁ na vindāmi, 
Tena dukkhena jahāmi jīvitan”ti. 
“Sovaṇṇamayaṁ maṇimayaṁ, 
Lohitakamayaṁ atha rūpiyamayaṁ; 
Ācikkha me bhaddamāṇava, 
Cakkayugaṁ paṭipādayāmi te”ti. 
So māṇavo tassa pāvadi, 
“Candasūriyā ubhayettha dissare; 
Sovaṇṇamayo ratho mama, 
Tena cakkayugena sobhatī”ti. 
“Bālo kho tvaṁ asi māṇava, 
Yo tvaṁ patthayase apatthiyaṁ; 
Maññāmi tuvaṁ marissasi, 
Na hi tvaṁ lacchasi candasūriye”ti. 
“Gamanāgamanampi dissati, 
Vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā; 
Peto kālakato na dissati, 
Ko nidha kandataṁ bālyataro”ti. 
“Saccaṁ kho vadesi māṇava, 
Ahameva kandataṁ bālyataro; 
Candaṁ viya dārako rudaṁ, 
Petaṁ kālakatābhipatthayinti. 
Ādittaṁ vata maṁ santaṁ, 
ghatasittaṁva pāvakaṁ; 
Vārinā viya osiñcaṁ, 
sabbaṁ nibbāpaye daraṁ. 
Abbahī vata me sallaṁ, 
sokaṁ hadayanissitaṁ; 
Yo me sokaparetassa, 
puttasokaṁ apānudi. 
Svāhaṁ abbūḷhasallosmi, 
sītibhūtosmi nibbuto; 
Na socāmi na rodāmi, 
tava sutvāna māṇavā”ti. 
“Devatā nusi gandhabbo, 
adu sakko purindado; 
Ko vā tvaṁ kassa vā putto, 
kathaṁ jānemu taṁ mayan”ti. 
“Yañca kandasi yañca rodasi, 
Puttaṁ āḷāhane sayaṁ dahitvā; 
Svāhaṁ kusalaṁ karitvā kammaṁ, 
Tidasānaṁ sahabyataṁ gato”ti. 
“Appaṁ vā bahuṁ vā nāddasāma, 
Dānaṁ dadantassa sake agāre; 
Uposathakammaṁ vā tādisaṁ, 
Kena kammena gatosi devalokan”ti. 
“Ābādhikohaṁ dukkhito gilāno, 
Āturarūpomhi sake nivesane; 
Buddhaṁ vigatarajaṁ vitiṇṇakaṅkhaṁ, 
Addakkhiṁ sugataṁ anomapaññaṁ. 
Svāhaṁ muditamano pasannacitto, 
Añjaliṁ akariṁ tathāgatassa; 
Tāhaṁ kusalaṁ karitvāna kammaṁ, 
Tidasānaṁ sahabyataṁ gato”ti. 
“Acchariyaṁ vata abbhutaṁ vata, 
Añjalikammassa ayamīdiso vipāko; 
Ahampi muditamano pasannacitto, 
Ajjeva buddhaṁ saraṇaṁ vajāmī”ti. 
“Ajjeva buddhaṁ saraṇaṁ vajāhi, 
Dhammañca saṅghañca pasannacitto; 
Tatheva sikkhāya padāni pañca, 
Akhaṇḍaphullāni samādiyassu. 
Pāṇātipātā viramassu khippaṁ, 
Loke adinnaṁ parivajjayassu; 
Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi, 
Sakena dārena ca hohi tuṭṭho”ti. 
“Atthakāmosi me yakkha, 
hitakāmosi devate; 
Karomi tuyhaṁ vacanaṁ, 
tvaṁsi ācariyo mamāti. 
Upemi saraṇaṁ buddhaṁ, 
dhammañcāpi anuttaraṁ; 
Saṅghañca naradevassa, 
gacchāmi saraṇaṁ ahaṁ. 
Pāṇātipātā viramāmi khippaṁ, 
Loke adinnaṁ parivajjayāmi; 
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, 
Sakena dārena ca homi tuṭṭho”ti. 
Maṭṭhakuṇḍalīvimānaṁ navamaṁ. 

Vimānavatthu 
Purisavimāna 
Sunikkhittavagga 
10. Serīsakavimānavatthu 
“Suṇotha yakkhassa ca vāṇijāna ca, 
Samāgamo yattha tadā ahosi; 
Yathā kathaṁ itaritarena cāpi, 
Subhāsitaṁ tañca suṇātha sabbe. 
Yo so ahu rājā pāyāsi nāma, 
Bhummānaṁ sahabyagato yasassī; 
So modamānova sake vimāne, 
Amānuso mānuse ajjhabhāsī”ti. 
“Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne, 
Kantāre appodake appabhakkhe; 
Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, 
Vaṅkaṁ bhayā naṭṭhamanā manussā. 
Nayidha phalā mūlamayā ca santi, 
Upādānaṁ natthi kutodha bhakkho; 
Aññatra paṁsūhi ca vālukāhi ca, 
Tatāhi uṇhāhi ca dāruṇāhi ca. 
Ujjaṅgalaṁ tattamivaṁ kapālaṁ, 
Anāyasaṁ paralokena tulyaṁ; 
Luddānamāvāsamidaṁ purāṇaṁ, 
Bhūmippadeso abhisattarūpo. 
Atha tumhe kena vaṇṇena, 
Kimāsamānā imaṁ padesaṁ hi; 
Anupaviṭṭhā sahasā samecca, 
Lobhā bhayā atha vā sampamūḷhā”ti. 
“Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā, 
Āropayitvā paṇiyaṁ puthuttaṁ; 
Te yāmase sindhusovīrabhūmiṁ, 
Dhanatthikā uddayaṁ patthayānā. 
Divā pipāsaṁ nadhivāsayantā, 
Yoggānukampañca samekkhamānā; 
Etena vegena āyāma sabbe, 
Rattiṁ maggaṁ paṭipannā vikāle. 
Te duppayātā aparaddhamaggā, 
Andhākulā vippanaṭṭhā araññe; 
Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, 
Disaṁ na jānāma pamūḷhacittā. 
Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṁ, 
Vimānaseṭṭhañca tavañca yakkha; 
Tatuttariṁ jīvitamāsamānā, 
Disvā patītā sumanā udaggā”ti. 
“Pāraṁ samuddassa imañca vaṇṇuṁ, 
Vettācaraṁ saṅkupathañca maggaṁ; 
Nadiyo pana pabbatānañca duggā, 
Puthuddisā gacchatha bhogahetu. 
Pakkhandiyāna vijitaṁ paresaṁ, 
Verajjake mānuse pekkhamānā; 
Yaṁ vo sutaṁ vā atha vāpi diṭṭhaṁ, 
Accherakaṁ taṁ vo suṇoma tātā”ti. 
“Itopi accherataraṁ kumāra, 
Na no sutaṁ vā atha vāpi diṭṭhaṁ; 
Atītamānussakameva sabbaṁ, 
Disvā na tappāma anomavaṇṇaṁ. 
Vehāyasaṁ pokkharañño savanti, 
Pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā; 
Dumā cime niccaphalūpapannā, 
Atīva gandhā surabhiṁ pavāyanti. 
Veḷūriyathambhā satamussitāse, 
Silāpavāḷassa ca āyataṁsā; 
Masāragallā sahalohitaṅgā, 
Thambhā ime jotirasāmayāse. 
Sahassathambhaṁ atulānubhāvaṁ, 
Tesūpari sādhumidaṁ vimānaṁ; 
Ratanantaraṁ kañcanavedimissaṁ, 
Tapanīyapaṭṭehi ca sādhuchannaṁ. 
Jambonaduttattamidaṁ sumaṭṭho, 
Pāsādasopānaphalūpapanno; 
Daḷho ca vaggu ca susaṅgato ca, 
Atīva nijjhānakhamo manuñño. 
Ratanantarasmiṁ bahuannapānaṁ, 
Parivārito accharāsaṅgaṇena; 
Murajaālambaratūriyaghuṭṭho, 
Abhivanditosi thutivandanāya. 
So modasi nārigaṇappabodhano, 
Vimānapāsādavare manorame; 
Acintiyo sabbaguṇūpapanno, 
Rājā yathā vessavaṇo naḷinyā. 
Devo nu āsi udavāsi yakkho, 
Udāhu devindo manussabhūto; 
Pucchanti taṁ vāṇijā satthavāhā, 
Ācikkha ko nāma tuvaṁsi yakkho”ti. 
“Serīsako nāma ahamhi yakkho, 
Kantāriyo vaṇṇupathamhi gutto; 
Imaṁ padesaṁ abhipālayāmi, 
Vacanakaro vessavaṇassa rañño”ti. 
“Adhiccaladdhaṁ pariṇāmajaṁ te, 
Sayaṅkataṁ udāhu devehi dinnaṁ; 
Pucchanti taṁ vāṇijā satthavāhā, 
Kathaṁ tayā laddhamidaṁ manuññan”ti. 
“Nādhiccaladdhaṁ na pariṇāmajaṁ me, 
Na sayaṅkataṁ na hi devehi dinnaṁ; 
Sakehi kammehi apāpakehi, 
Puññehi me laddhamidaṁ manuññan”ti. 
“Kiṁ te vataṁ kiṁ pana brahmacariyaṁ, 
Kissa suciṇṇassa ayaṁ vipāko; 
Pucchanti taṁ vāṇijā satthavāhā, 
Kathaṁ tayā laddhamidaṁ vimānan”ti. 
“Mamaṁ pāyāsīti ahu samaññā, 
Rajjaṁ yadā kārayiṁ kosalānaṁ; 
Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo, 
Ucchedavādī ca tadā ahosiṁ. 
Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo, 
Bahussuto cittakathī uḷāro; 
So me tadā dhammakathaṁ abhāsi, 
Diṭṭhivisūkāni vinodayī me. 
Tāhaṁ tassa dhammakathaṁ suṇitvā, 
Upāsakattaṁ paṭivedayissaṁ; 
Pāṇātipātā virato ahosiṁ, 
Loke adinnaṁ parivajjayissaṁ; 
Amajjapo no ca musā abhāṇiṁ, 
Sakena dārena ca ahosi tuṭṭho. 
Taṁ me vataṁ taṁ pana brahmacariyaṁ, 
Tassa suciṇṇassa ayaṁ vipāko; 
Teheva kammehi apāpakehi, 
Puññehi me laddhamidaṁ vimānan”ti. 
“Saccaṁ kirāhaṁsu narā sapaññā, 
Anaññathā vacanaṁ paṇḍitānaṁ; 
Yahiṁ yahiṁ gacchati puññakammo, 
Tahiṁ tahiṁ modati kāmakāmī. 
Yahiṁ yahiṁ sokapariddavo ca, 
Vadho ca bandho ca parikkileso; 
Tahiṁ tahiṁ gacchati pāpakammo, 
Na muccati duggatiyā kadācīti. 
Sammūḷharūpova jano ahosi, 
Asmiṁ muhutte kalalīkatova; 
Janassimassa tuyhañca kumāra, 
Appaccayo kena nu kho ahosī”ti. 
“Ime ca sirīsavanā tātā, 
Dibbā gandhā surabhī sampavanti; 
Te sampavāyanti imaṁ vimānaṁ, 
Divā ca ratto ca tamaṁ nihantvā. 
Imesañca kho vassasataccayena, 
Sipāṭikā phalati ekamekā; 
Mānussakaṁ vassasataṁ atītaṁ, 
Yadagge kāyamhi idhūpapanno. 
Disvānahaṁ vassasatāni pañca, 
Asmiṁ vimāne ṭhatvāna tātā; 
Āyukkhayā puññakkhayā cavissaṁ, 
Teneva sokena pamucchitosmī”ti. 
“Kathaṁ nu soceyya tathāvidho so, 
Laddhā vimānaṁ atulaṁ cirāya; 
Ye cāpi kho ittaramupapannā, 
Te nūna soceyyuṁ parittapuññā”ti. 
“Anucchaviṁ ovadiyañca me taṁ, 
Yaṁ maṁ tumhe peyyavācaṁ vadetha; 
Tumhe ca kho tātā mayānuguttā, 
Yenicchakaṁ tena paletha sotthin”ti. 
“Gantvā mayaṁ sindhusovīrabhūmiṁ, 
Dhanatthikā uddayaṁ patthayānā; 
Yathāpayogā paripuṇṇacāgā, 
Kāhāma serīsamahaṁ uḷāran”ti. 
“Mā ceva serīsamahaṁ akattha, 
Sabbañca vo bhavissati yaṁ vadetha; 
Pāpāni kammāni vivajjayātha, 
Dhammānuyogañca adhiṭṭhahātha. 
Upāsako atthi imamhi saṅghe, 
Bahussuto sīlavatūpapanno; 
Saddho ca cāgī ca supesalo ca, 
Vicakkhaṇo santusito mutīmā. 
Sañjānamāno na musā bhaṇeyya, 
Parūpaghātāya na cetayeyya; 
Vebhūtikaṁ pesuṇaṁ no kareyya, 
Saṇhañca vācaṁ sakhilaṁ bhaṇeyya. 
Sagāravo sappatisso vinīto, 
Apāpako adhisīle visuddho; 
So mātaraṁ pitarañcāpi jantu, 
Dhammena poseti ariyavutti. 
Maññe so mātāpitūnaṁ kāraṇā, 
Bhogāni pariyesati na attahetu; 
Mātāpitūnañca yo accayena, 
Nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṁ. 
Ujū avaṅko asaṭho amāyo, 
Na lesakappena ca vohareyya; 
So tādiso sukatakammakārī, 
Dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṁ. 
Taṁ kāraṇā pātukatomhi attanā, 
Tasmā dhammaṁ passatha vāṇijāse; 
Aññatra teniha bhasmī bhavetha, 
Andhākulā vippanaṭṭhā araññe; 
Taṁ khippamānena lahuṁ parena, 
Sukho have sappurisena saṅgamo”ti. 
“Kiṁ nāma so kiñca karoti kammaṁ, 
Kiṁ nāmadheyyaṁ kiṁ pana tassa gottaṁ; 
Mayampi naṁ daṭṭhukāmamha yakkha, 
Yassānukampāya idhāgatosi; 
Lābhā hi tassa yassa tuvaṁ pihesī”ti. 
“Yo kappako sambhavanāmadheyyo, 
Upāsako kocchaphalūpajīvī; 
Jānātha naṁ tumhākaṁ pesiyo so, 
Mā kho naṁ hīḷittha supesalo so”ti. 
“Jānāmase yaṁ tvaṁ pavadesi yakkha, 
Na kho naṁ jānāma sa edisoti; 
Mayampi naṁ pūjayissāma yakkha, 
Sutvāna tuyhaṁ vacanaṁ uḷāran”ti. 
“Ye keci imasmiṁ satthe manussā, 
Daharā mahantā athavāpi majjhimā; 
Sabbeva te ālambantu vimānaṁ, 
Passantu puññānaṁ phalaṁ kadariyā”ti. 
Te tattha sabbeva “ahaṁ pure”ti, 
Taṁ kappakaṁ tattha purakkhatvā; 
Sabbeva te ālambiṁsu vimānaṁ, 
Masakkasāraṁ viya vāsavassa. 
Te tattha sabbeva “ahaṁ pure”ti, 
Upāsakattaṁ paṭivedayiṁsu; 
Pāṇātipātā viratā ahesuṁ, 
Loke adinnaṁ parivajjayiṁsu; 
Amajjapā no ca musā bhaṇiṁsu, 
Sakena dārena ca ahesuṁ tuṭṭhā. 
Te tattha sabbeva “ahaṁ pure”ti, 
Upāsakattaṁ paṭivedayitvā; 
Pakkāmi sattho anumodamāno, 
Yakkhiddhiyā anumato punappunaṁ. 
Gantvāna te sindhusovīrabhūmiṁ, 
Dhanatthikā uddayaṁ patthayānā; 
Yathāpayogā paripuṇṇalābhā, 
Paccāgamuṁ pāṭaliputtamakkhataṁ. 
Gantvāna te saṅgharaṁ sotthivanto, 
Puttehi dārehi samaṅgibhūtā; 
Ānandī vittā sumanā patītā, 
Akaṁsu serīsamahaṁ uḷāraṁ; 
Serīsakaṁ te pariveṇaṁ māpayiṁsu. 
Etādisā sappurisāna sevanā, 
Mahatthikā dhammaguṇāna sevanā; 
Ekassa atthāya upāsakassa, 
Sabbeva sattā sukhitā ahesunti. 
Serīsakavimānaṁ dasamaṁ. 

Vimānavatthu 
Purisavimāna 
Sunikkhittavagga 
11. Sunikkhittavimānavatthu 
“Uccamidaṁ maṇithūṇaṁ vimānaṁ, 
Samantato dvādasa yojanāni; 
Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, 
Veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā. 
Tatthacchasi pivasi khādasi ca, 
Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṁ; 
Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca, 
Nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā. 
Kena tetādiso vaṇṇo, 
kena te idha mijjhati; 
Uppajjanti ca te bhogā, 
ye keci manaso piyā. 
Pucchāmi taṁ deva mahānubhāva, 
Manussabhūto kimakāsi puññaṁ; 
Kenāsi evaṁ jalitānubhāvo, 
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī”ti. 
So devaputto attamano, 
moggallānena pucchito; 
Pañhaṁ puṭṭho viyākāsi, 
yassa kammassidaṁ phalaṁ. 
“Dunnikkhittaṁ mālaṁ sunikkhipitvā, 
Patiṭṭhapetvā sugatassa thūpe; 
Mahiddhiko camhi mahānubhāvo, 
Dibbehi kāmehi samaṅgibhūto. 
Tena metādiso vaṇṇo, 
tena me idha mijjhati; 
Uppajjanti ca me bhogā, 
ye keci manaso piyā. 
Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, 
Manussabhūto yamahaṁ akāsiṁ; 
Tenamhi evaṁ jalitānubhāvo, 
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī”ti. 
Sunikkhittavimānaṁ ekādasamaṁ. 
Sunikkhittavaggo sattamo. 
Tassuddānaṁ 
Dve daliddā vanavihārā, 
Bhatako gopālakaṇḍako; 
Anekavaṇṇamaṭṭhakuṇḍalī, 
Serīsako sunikkhittaṁ; 
Purisānaṁ tatiyo vaggo pavuccatīti. 
Bhāṇavāraṁ catutthaṁ. 
Vimānavatthupāḷi niṭṭhitā. 

Vimānavatthu 
Itthivimāna 
Pīṭhavagga 
8. Tatiyanāvāvimānavatthu 
“Suvaṇṇacchadanaṁ nāvaṁ, 
Nāri āruyha tiṭṭhasi; 
Ogāhasi pokkharaṇiṁ, 
Padmaṁ chindasi pāṇinā. 
Kūṭāgārā nivesā te, 
vibhattā bhāgaso mitā; 
Daddallamānā ābhanti, 
samantā caturo disā. 
Kena tetādiso vaṇṇo, 
kena te idha mijjhati; 
Uppajjanti ca te bhogā, 
ye keci manaso piyā. 
Pucchāmi taṁ devi mahānubhāve, 
Manussabhūtā kimakāsi puññaṁ; 
Kenāsi evaṁ jalitānubhāvā, 
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī”ti. 
Sā devatā attamanā, 
sambuddheneva pucchitā; 
Pañhaṁ puṭṭhā viyākāsi, 
yassa kammassidaṁ phalaṁ. 
“Ahaṁ manussesu manussabhūtā, 
Purimāya jātiyā manussaloke; 
Disvāna bhikkhū tasite kilante, 
Uṭṭhāya pātuṁ udakaṁ adāsiṁ. 
Yo ve kilantāna pipāsitānaṁ, 
Uṭṭhāya pātuṁ udakaṁ dadāti; 
Sītodakā tassa bhavanti najjo, 
Pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā. 
Taṁ āpagā anupariyanti sabbadā, 
Sītodakā vālukasanthatā nadī; 
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, 
Uddālakā pāṭaliyo ca phullā. 
Taṁ bhūmibhāgehi upetarūpaṁ, 
Vimānaseṭṭhaṁ bhusa sobhamānaṁ; 
Tassīdha kammassa ayaṁ vipāko, 
Etādisaṁ puññakatā labhanti. 
Kūṭāgārā nivesā me, 
vibhattā bhāgaso mitā; 
Daddallamānā ābhanti, 
samantā caturo disā. 
Tena metādiso vaṇṇo, 
tena me idha mijjhati; 
Uppajjanti ca me bhogā, 
ye keci manaso piyā. 
Akkhāmi te buddha mahānubhāva, 
Manussabhūtā yamakāsi puññaṁ; 
Tenamhi evaṁ jalitānubhāvā, 
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsati; 
Etassa kammassa phalaṁ mamedaṁ, 
Atthāya buddho udakaṁ apāyī”ti. 
Tatiyanāvāvimānaṁ aṭṭhamaṁ. 

Vimānavatthu 
Itthivimāna 
Pīṭhavagga 
9. Dīpavimānavatthu 
“Abhikkantena vaṇṇena, 
yā tvaṁ tiṭṭhasi devate; 
Obhāsentī disā sabbā, 
osadhī viya tārakā. 
Kena tetādiso vaṇṇo, 
kena te idha mijjhati; 
Uppajjanti ca te bhogā, 
ye keci manaso piyā. 
Kena tvaṁ vimalobhāsā, 
atirocasi devatā; 
Kena te sabbagattehi, 
sabbā obhāsate disā. 
Pucchāmi taṁ devi mahānubhāve, 
Manussabhūtā kimakāsi puññaṁ; 
Kenāsi evaṁ jalitānubhāvā, 
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī”ti. 
Sā devatā attamanā, 
moggallānena pucchitā; 
Pañhaṁ puṭṭhā viyākāsi, 
yassa kammassidaṁ phalaṁ. 
“Ahaṁ manussesu manussabhūtā, 
Purimāya jātiyā manussaloke; 
Tamandhakāramhi timīsikāyaṁ, 
Padīpakālamhi adāsi dīpaṁ. 
Yo andhakāramhi timīsikāyaṁ, 
Padīpakālamhi dadāti dīpaṁ; 
Upapajjati jotirasaṁ vimānaṁ, 
Pahūtamalyaṁ bahupuṇḍarīkaṁ. 
Tena metādiso vaṇṇo, 
tena me idha mijjhati; 
Uppajjanti ca me bhogā, 
ye keci manaso piyā. 
Tenāhaṁ vimalobhāsā, 
atirocāmi devatā; 
Tena me sabbagattehi, 
sabbā obhāsate disā. 
Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, 
Manussabhūtā yamakāsi puññaṁ; 
Tenamhi evaṁ jalitānubhāvā, 
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī”ti. 
Dīpavimānaṁ navamaṁ.