Kinh tạng Pali (Tipiṭaka)ItvNguyên tác: Pali
Phật Thuyết Như Vậy (Itivuttaka)
112 bài kinh, mỗi bài bắt đầu bằng "Đức Thế Tôn đã nói như vầy..." (Vuttañhetaṃ bhagavatā). Nữ cư sĩ Khujjuttarā đã ghi nhớ và truyền lại.
Văn bản gốc(Pali)
Trang 3 / 3 (50.000 ký tự/trang)
i, tasmiṁ samaye devesu devasaddo niccharati: ‘eso ariyasāvako mārena saddhiṁ saṅgāmetī’ti. Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṁ upādāya. Puna caparaṁ, bhikkhave, yasmiṁ samaye ariyasāvako āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati, tasmiṁ samaye devesu devasaddo niccharati: ‘eso ariyasāvako vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ abhivijiya ajjhāvasatī’ti. Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṁ upādāya. Ime kho, bhikkhave, tayo devesu devasaddā niccharanti samayā samayaṁ upādāyā”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati: “Disvā vijitasaṅgāmaṁ, sammāsambuddhasāvakaṁ; Devatāpi namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, yo tvaṁ dujjayamajjhabhū; Jetvāna maccuno senaṁ, vimokkhena anāvaraṁ. Iti hetaṁ namassanti, devatā pattamānasaṁ; Tañhi tassa na passanti, yena maccuvasaṁ vaje”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṁ. Itivuttaka 83 Tikanipāta Catutthavagga Pañcapubbanimittasutta Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Yadā, bhikkhave, devo devakāyā cavanadhammo hoti, pañcassa pubbanimittāni pātubhavanti— mālā milāyanti, vatthāni kilissanti, kacchehi sedā muccanti, kāye dubbaṇṇiyaṁ okkamati, sake devo devāsane nābhiramatīti. Tamenaṁ, bhikkhave, devā ‘cavanadhammo ayaṁ devaputto’ti iti viditvā tīhi vācāhi anumodenti: ‘ito, bho, sugatiṁ gaccha. Sugatiṁ gantvā suladdhalābhaṁ labha. Suladdhalābhaṁ labhitvā suppatiṭṭhito bhavāhī’”ti. Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca: “kiṁ nu kho, bhante, devānaṁ sugatigamanasaṅkhātaṁ. Kiñca, bhante, devānaṁ suladdhalābhasaṅkhātaṁ. Kiṁ pana, bhante, devānaṁ suppatiṭṭhitasaṅkhātan”ti? “Manussattaṁ kho, bhikkhu, devānaṁ sugatigamanasaṅkhātaṁ. Yaṁ manussabhūto samāno tathāgatappavedite dhammavinaye saddhaṁ paṭilabhati; idaṁ kho, bhikkhu, devānaṁ suladdhalābhasaṅkhātaṁ. Sā kho panassa saddhā niviṭṭhā hoti mūlajātā patiṭṭhitā daḷhā asaṁhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ; idaṁ kho, bhikkhu, devānaṁ suppatiṭṭhitasaṅkhātan”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati: “Yadā devo devakāyā, cavati āyusaṅkhayā; Tayo saddā niccharanti, devānaṁ anumodataṁ. ‘Ito bho sugatiṁ gaccha, manussānaṁ sahabyataṁ; Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṁ anuttaraṁ. Sā te saddhā niviṭṭhassa, mūlajātā patiṭṭhitā; Yāvajīvaṁ asaṁhīrā, saddhamme suppavedite. Kāyaduccaritaṁ hitvā, vacīduccaritāni ca; Manoduccaritaṁ hitvā, yañcaññaṁ dosasañhitaṁ. Kāyena kusalaṁ katvā, vācāya kusalaṁ bahuṁ; Manasā kusalaṁ katvā, appamāṇaṁ nirūpadhiṁ. Tato opadhikaṁ puññaṁ, katvā dānena taṁ bahuṁ; Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’. Imāya anukampāya, devā devaṁ yadā vidū; Cavantaṁ anumodenti, ehi deva punappunan”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṁ. Itivuttaka 84 Tikanipāta Catutthavagga Bahujanahitasutta Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Tayome puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā. So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti. Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ. Puna caparaṁ, bhikkhave, tasseva satthu sāvako arahaṁ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto. So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti. Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ. Puna caparaṁ, bhikkhave, tasseva satthu sāvako sekho hoti pāṭipado bahussuto sīlavatūpapanno. Sopi dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti. Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati: “Satthā hi loke paṭhamo mahesi, Tassanvayo sāvako bhāvitatto; Athāparo pāṭipadopi sekho, Bahussuto sīlavatūpapanno. Ete tayo devamanussaseṭṭhā, Pabhaṅkarā dhammamudīrayantā; Apāpuranti amatassa dvāraṁ, Yogā pamocenti bahujjanaṁ te. Ye satthavāhena anuttarena, Sudesitaṁ maggamanukkamanti; Idheva dukkhassa karonti antaṁ, Ye appamattā sugatassa sāsane”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṁ. Itivuttaka 85 Tikanipāta Catutthavagga Asubhānupassīsutta Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Asubhānupassī, bhikkhave, kāyasmiṁ viharatha; ānāpānassati ca vo ajjhattaṁ parimukhaṁ sūpaṭṭhitā hotu; sabbasaṅkhāresu aniccānupassino viharatha. Asubhānupassīnaṁ, bhikkhave, kāyasmiṁ viharataṁ yo subhāya dhātuyā rāgānusayo so pahīyati. Ānāpānassatiyā ajjhattaṁ parimukhaṁ sūpaṭṭhititāya ye bāhirā vitakkāsayā vighātapakkhikā, te na honti. Sabbasaṅkhāresu aniccānupassīnaṁ viharataṁ yā avijjā sā pahīyati, yā vijjā sā uppajjatī”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati: “Asubhānupassī kāyasmiṁ, ānāpāne paṭissato; Sabbasaṅkhārasamathaṁ, passaṁ ātāpi sabbadā. Sa ve sammaddaso bhikkhu, yato tattha vimuccati; Abhiññāvosito santo, sa ve yogātigo munī”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṁ. Itivuttaka 86 Tikanipāta Catutthavagga Dhammānudhammapaṭipannasutta Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Dhammānudhammapaṭipannassa bhikkhuno ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya— dhammānudhammapaṭipannoyanti bhāsamāno dhammaññeva bhāsati no adhammaṁ, vitakkayamāno vā dhammavitakkaññeva vitakketi no adhammavitakkaṁ, tadubhayaṁ vā pana abhinivejjetvā upekkhako viharati sato sampajāno”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati: “Dhammārāmo dhammarato, dhammaṁ anuvicintayaṁ; Dhammaṁ anussaraṁ bhikkhu, saddhammā na parihāyati. Caraṁ vā yadi vā tiṭṭhaṁ, nisinno uda vā sayaṁ; Ajjhattaṁ samayaṁ cittaṁ, santimevādhigacchatī”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṁ. Itivuttaka 87 Tikanipāta Catutthavagga Andhakaraṇasutta Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Tayome, bhikkhave, akusalavitakkā andhakaraṇā acakkhukaraṇā aññāṇakaraṇā paññānirodhikā vighātapakkhikā anibbānasaṁvattanikā. Katame tayo? Kāmavitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṁvattaniko. Byāpādavitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṁvattaniko. Vihiṁsāvitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṁvattaniko. Ime kho, bhikkhave, tayo akusalavitakkā andhakaraṇā acakkhukaraṇā aññāṇakaraṇā paññānirodhikā vighātapakkhikā anibbānasaṁvattanikā. Tayome, bhikkhave, kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṁvattanikā. Katame tayo? Nekkhammavitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṁvattaniko. Abyāpādavitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṁvattaniko. Avihiṁsāvitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṁvattaniko. Ime kho, bhikkhave, tayo kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṁvattanikā”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati: “Tayo vitakke kusale vitakkaye, Tayo pana akusale nirākare; Sa ve vitakkāni vicāritāni, Sameti vuṭṭhīva rajaṁ samūhataṁ; Sa ve vitakkūpasamena cetasā, Idheva so santipadaṁ samajjhagā”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṁ. Itivuttaka 88 Tikanipāta Catutthavagga Antarāmalasutta Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Tayome, bhikkhave, antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā. Katame tayo? Lobho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Doso, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Moho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Ime kho, bhikkhave, tayo antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati: “Anatthajanano lobho, lobho cittappakopano; Bhayamantarato jātaṁ, taṁ jano nāvabujjhati. Luddho atthaṁ na jānāti, luddho dhammaṁ na passati; Andhatamaṁ tadā hoti, yaṁ lobho sahate naraṁ. Yo ca lobhaṁ pahantvāna, lobhaneyye na lubbhati; Lobho pahīyate tamhā, udabindūva pokkharā. Anatthajanano doso, doso cittappakopano; Bhayamantarato jātaṁ, taṁ jano nāvabujjhati. Duṭṭho atthaṁ na jānāti, duṭṭho dhammaṁ na passati; Andhatamaṁ tadā hoti, yaṁ doso sahate naraṁ. Yo ca dosaṁ pahantvāna, dosaneyye na dussati; Doso pahīyate tamhā, tālapakkaṁva bandhanā. Anatthajanano moho, moho cittappakopano; Bhayamantarato jātaṁ, taṁ jano nāvabujjhati. Mūḷho atthaṁ na jānāti, mūḷho dhammaṁ na passati; Andhatamaṁ tadā hoti, yaṁ moho sahate naraṁ. Yo ca mohaṁ pahantvāna, mohaneyye na muyhati; Mohaṁ vihanti so sabbaṁ, ādiccovudayaṁ taman”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṁ. Itivuttaka 89 Tikanipāta Catutthavagga Devadattasutta Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Tīhi, bhikkhave, asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi tīhi? Pāpicchatāya, bhikkhave, abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Pāpamittatāya, bhikkhave, abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Sati kho pana uttarikaraṇīye oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṁ āpādi. Imehi kho, bhikkhave, tīhi asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati: “Mā jātu koci lokasmiṁ, pāpiccho udapajjatha; Tadamināpi jānātha, pāpicchānaṁ yathā gati. Paṇḍitoti samaññāto, bhāvitattoti sammato; Jalaṁva yasasā aṭṭhā, devadattoti vissuto. So samānamanuciṇṇo, āsajja naṁ tathāgataṁ; Avīcinirayaṁ patto, catudvāraṁ bhayānakaṁ. Aduṭṭhassa hi yo dubbhe, pāpakammaṁ akubbato; Tameva pāpaṁ phusati, duṭṭhacittaṁ anādaraṁ. Samuddaṁ visakumbhena, yo maññeyya padūsituṁ; Na so tena padūseyya, bhesmā hi udadhi mahā. Evamevaṁ tathāgataṁ, yo vādena vihiṁsati; Sammaggataṁ santacittaṁ, vādo tamhi na rūhati. Tādisaṁ mittaṁ kubbetha, tañca seveyya paṇḍito; Yassa maggānugo bhikkhu, khayaṁ dukkhassa pāpuṇe”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṁ. Catuttho vaggo. Tassuddānaṁ Vitakkāsakkārasadda, cavanaloke asubhaṁ; Dhammaandhakāramalaṁ, devadattena te dasāti.